دەستووری کۆماری کوردستانپۆرتاڵی دەستووری
بۆ نووسەرانداشبۆرد

دەقی ڕەسەنی دەستوور

دەروازە و بەندەکان

دەقی بڵاوکراو بە ڕیزبەندیی ڕەسەن، چوار زمان، بەستەری هەمیشەیی و ئامرازەکانی توێژینەوە.

گەڕانی پێشکەوتووبەراوردکردنهەناردە
12بەندی بڵاوکراو
کوردی سۆرانی
بەندی 14

سەرچاوە و پێکهاتەی دەسەڵاتی قانووندانان

دەسەڵاتی قانووندانان لە کۆماری کوردستاندا مافی ڕەها و نەدابەشکراوی نەتەوەی کوردە و تەنیا لە ڕێگەی نوێنەرانی ڕاستەوخۆی مەردمەوە کردەوەیی دەکرێت، کە نوێنەرایەتیی تەواوی ویستی نەتەوەیی دەکەن.

بەندی 15

سەقامگیریی فۆڕمی دەستووریی و میکانیزمەکانی گۆڕان

١.١. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەتی کوردستان، کە فۆڕمی بنەڕەتی، ئاسایی و سەرەکیی دامەزراندنی دەوڵەتی کوردستانە و بەپێی ئەم دەستوورە دامەزراوە، سەقامگیر، پارێزراو و پابەندە بە سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، دیموکراسی، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، سەروەریی…

بەندی 16

ڕەوایی دەسەڵات و چوارچێوەی دەستووریی

ڕەوایی دەسەڵات لە کۆماری کوردستاندا، بە تەواوی، لەم دەستوورە پیرۆزە و پڕۆسە قانوونیی و دەستوورییەکانی هەڵبژاردنی گشتیی خول و پێکهێنانی دامەزراوە فەرمییەکانی وڵاتەوە سەرچاوە دەگرێت و لە چوارچێوەی بنەما نەگۆڕەکانی دەستووردا پڕاکتیزە دەکرێت.

بەندی 17

مەکۆی ژیران (سەنا) - ژووری ژیرمەندی و سەقامگیریی نیشتمانی

مەکۆی ژیران وەک ژووری دووەمی دەسەڵاتی قانووندانان، دامەزراوەیەکی نیشتمانیی بۆ دابینکردنی سەقامگیریی دەوڵەت، پێداچوونەوەی قووڵ و ستراتیژیی قانوونەکان، نوێنەرایەتیکردنی ئەزموون و پسپۆڕیی باڵای نیشتمانی و پاراستنی بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نیشتمان و نەوەکانی…

بەندی 18

دەسەڵاتی قانووندانان و مەکۆی نیشتمانی (پەرلەمان)

مەکۆی نیشتمانیی کوردستان وەک نوێنەری ڕاستەوخۆی کۆمەڵی کوردستان، نێوکی دەسەڵاتی قانووندانانە و کۆڵەکەیەکی ژینەکیی کۆماری کوردستان پێکدەهێنێت. ئەم کۆڕە بە دەنگی ئازادانەی گشت شارۆمەندانی شایستە هەڵدەبژێردرێت و ڕەنگدانەوەی ویستی نیشتمانی، فرەیی وارگێڕی، کولتوو…

بەندی 19

هەڵبژاردن و مەرجەکانی ئەندامێتیی مەکۆی نیشتمانی (پارلەمان)

ئەندامانی مەکۆی نیشتمانیی کوردستان لە ڕێگەی هەڵبژاردنی گشتی، ئازاد، نهێنی و ڕاستەوخۆوە لەلایەن گشت شارۆمەندانی شایستە بە دەنگدان هەڵدەبژێردرێن. قانوونی هەڵبژاردن وردەکاریی پڕۆسەکە، ژمارەی ئەندامان، بازنەکانی هەڵبژاردن و مەرجەکانی کاندیدبوون دیاری دەکات، بە…

بەندی 20

کارکردن و ڕێسا ناوخۆییەکانی مەکۆی نیشتمانی

مەکۆی نیشتمانیی کوردستان بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکانی خۆی کار دەکات، کە دەبێت بە تەواوی لەگەڵ بنەماکانی ئەم دەستوورە و ستانداردەکانی دەسەڵاتداریی دێموکراتیدا بگونجێت.

بەندی 21

پڕۆسەی قانووندانان و ڕۆڵی مەکۆی ژیران

پڕۆسەی داڕشتن و پەسەندکردنی قانوون لە کۆماری کوردستاندا پڕۆسەیەکی بنەڕەتیی دەستوورییە و بە هاوکاری و بەشداریکردنی هەردوو ژووری دەسەڵاتی قانووندانان، مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، بەڕێوە دەچێت. ئەم پڕۆسەیە بۆ دڵنیابوون لە ژیرمەندی، تۆکمەیی و گونجانی قانوونەک…

بەندی 22

چاودێریی مەکۆی نیشتمانی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەدار

مەکۆی نیشتمانیی کوردستان (پارلمان) وەک نوێنەری مەردم چاودێریی کاری کابینەی دەسەڵات و کاروبارەکان و دامەزراوە فەرمییەکانی دەوڵەت دەکات بۆ دڵنیابوون لە ڕاییکردنی قانوونەکان، بەرنامەی دەسەڵات و بەڕێوەبردنی کاروباری گشتی بە شێوەیەکی ڕووەن و بەرپرسیار.

بەندی 23

پەیوەندیی نێوان مەکۆی نیشتمانی و دەسەڵاتی دادوەری و دامەزراوە سەربەخۆکان

مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی لە پتەوکردنی سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی و دامەزراوە سەربەخۆکانی دیکەدا هەیە و چاودێریی کاری قانوونییان دەکات.

بەندی 24

پارێزبەندی و سەربەشەکانی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی

ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران مافی پارێزبەندییان هەیە بۆ ئەوەی بتوانن بە ئازادی و بێ ترس لە ئەرکەکانی خۆیاندا قسە بکەن و دەنگ بدەن.

بەندی 25

هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان

قانوونەکانی دەرچوو لە مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران تەنیا دەتوانرێن لەلایەن هەردوو کۆڕەکە خۆیانەوە یان بە بڕیاری دادگای باڵا (کاتێک پێچەوانەی دەستوور بن) هەڵبوەشێنرێنەوە.