سەقامگیریی فۆڕمی دەستووریی و میکانیزمەکانی گۆڕان

یه‌كه‌م: سەقامگیریی فۆڕمی کۆماریی

١.١. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەتی کوردستان، کە فۆڕمی بنەڕەتی، ئاسایی و سەرەکیی دامەزراندنی دەوڵەتی کوردستانە و بەپێی ئەم دەستوورە دامەزراوە، سەقامگیر، پارێزراو و پابەندە بە سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، دیموکراسی، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دادپەروەریی نەتەوەیی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد.

١.٢. بەهێزبوونی ئەم دەستوورە لە ڕێگەی دانپێدانانی گشتی، نەتەوەیی، وارگێڕی و دامەزراوەییەوە دێتە ئاراوە. مانەوەی دەسەڵاتەکان لە چوارچێوەی ئەم فۆڕمە دەستوورییەدا بەند نییە بە پێوانەکردن یان گۆڕانکاریی کاتیی لە پشتیوانیی گشتییدا، لە دەرەوەی ئەو پڕۆسە دەستووریی، قانوونی و نەتەوەییانەی لەم دەستوورەدا دیاری کراون.

١.٣. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، بەرامبەر بە هەر پەرگاڵێکی وارگێڕیی نامۆدێرن، دژەمۆدێرن، دژەدیموکراسی، خێڵەکی، بنەماڵەیی، نێپۆتیستی، تاکپەرستانە، یاخی لە دەستوور، یان هەر پەرگاڵێکی دیکەی دژ بە سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، سەروەریی قانوون، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دیموکراسیی دەستووری، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد، بەندی نەگۆڕە و نابێت بە هیچ شێوازێک هەموار، هەڵوەشێندراوە، سنووردار یان جێگرەوە بکرێت.

دووەم: مافی نەتەوە بۆ خۆبڕیاردەریی، دانپێدانان و گۆڕانکاری

٢.١. هیچ فۆڕمێکی وارگێڕیی مافی هەتاییبوونی نییە و نەتەوەی کورد خاوەنی مافی ڕەهای خۆبڕیاردەریی، دانپێدانان و گۆڕانکارییە بەسەر پەرگاڵی وارگێڕیی خۆیدا، بە مەرجی ئەوەی ئەم مافە دژ بە سەروەریی نەتەوەیی، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دیموکراسیی دەستووری، سەروەریی قانوون، دادپەروەریی نەتەوەیی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن و ئازاد بەکار نەهێنرێت.

٢.٢. گۆڕانکاری لە فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی یان دەوڵەت، پاش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، تەنیا لە ڕێگەی میکانیزمە دەستوورییە زۆر توند، ڕوون و دیاریکراوەکانەوە ڕێگەپێدراوە، وەک ئەوانەی لەم دەستوورەدا ئاماژەیان پێکراوە.

٢.٣. لە قۆناغی پێش دانپێدانانی گشتی و پێش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، ئەگەر ڕەوتێکی بەرفراوان، بەردەوام و پشکنراوی نەتەوەیی بۆ فۆڕمێکی دیکەی دەوڵەتداری، لەوانەش کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک، هێندە بەهێز ببێت کە بتوانێت دەرفەتی دامەزراندنی دەوڵەتی کوردستان و دانپێدانانی نەتەوەیی و نێودەوڵەتی بۆ کوردستان دروست بکات، ئەو بابەتە وەک هەموارکردنەوەی ئاسایی دەستوور لێک نادرێتەوە؛ بەڵکو وەک گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندنی دەوڵەت لە چوارچێوەی مافی نەتەوە بۆ خۆبڕیاردەریی و دانپێدانان ڕێکدەخرێت.

٢.٤. گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندن لە کۆمارەوە بۆ هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕی، لەوانەش کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک، تەنیا کاتێک ڕێگەپێدراوە کە ئەو فۆڕمە بە شێوەیەکی ڕوون، پشکنراو و دەستووری، مۆدێرن، دیموکراتیک، ئازاد، پارلەمانی، وەڵامدەرەوە، دادپەروەر، پاکوخاوێن، پابەند بە سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، هەڵبژاردنی گشتی، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی شارۆمەندان، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد بێت.

٢.٥. لە هەر ئەگەری گواستنەوە یان گۆڕینی فۆڕمی وارگێڕیدا، ناوەڕۆکی دیموکراتیکی ئەم دەستوورە، سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی قانوونی، دادپەروەریی نەتەوەیی، پاکڕەوشتی، ڕوونایی، دژایەتیی گەندەڵی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و دەروازەی کوردستان بۆ جیهانی مۆدێرن و ئازاد، بە بەندە نەگۆڕەکان هەژمار دەکرێن و نابێت بە هیچ فۆڕمێکی وارگێڕی سنووردار، هەڵوەشێندراوە، لاواز یان داخراو بکرێن.

٢.٦. هیچ گۆڕانکارییەک لە فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، پاش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، بۆ فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕی نابێت ئەنجام بدرێت، مەگەر بە پشتگیریی ڕوون، ژمارەیی و دەستنیشانکراوی زۆرینەی نەتەوەیی، بە زۆرینەی زیاتر لە سێ لەسەر چواری دەنگە بەشداریپێکراوەکان، و پاش پشکنینی پێشوەختەی دادگای باڵا بۆ دڵنیابوون لەوەی فۆڕمی پێشنیارکراو دژ بە بەندە نەگۆڕە دیموکراتیک، مافە بنەڕەتییەکان، سەروەریی قانوون، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ و پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد نییە.

٢.٧. لە قۆناغی پێش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، ئەگەر گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندن بۆ کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک بکرێتە بنەمای دانپێدانانی نەتەوەیی، دەقی گواستراو دەبێت تەنیا ئەو ناو، فۆڕم و دامەزراوانە بگۆڕێت کە پەیوەستن بە فۆڕمی سەرۆکایەتیی دەوڵەت، بەبێ ئەوەی ناوەڕۆکی دیموکراتیکی، مافە بنەڕەتییەکان، دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکان، سەربەخۆیی دادوەری، سەروەریی قانوون، پاکڕەوشتی، ڕوونایی، خۆشبژێویی گشتی و بەختەوەریی کۆمەڵ لاواز بکرێن.

٢.٨. هیچ پەرگاڵێکی پاشایەتی، سەرۆکایەتی، کۆماری، سانایەتی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی وارگێڕی کە دەسەڵاتی ڕاستەقینەی میراتی، بنەماڵەیی، خێڵەکی، نێپۆتیستی، تاکپەرستانە، نادیموکراتیک، ناپارلەمانی، نادەستووری، یاخی لە دەستوور، ناپابەند بە سەروەریی قانوون، یان دابڕاو لە پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد دروست بکات، لە بنەڕەتەوە ڕێنەدراوە و هیچ ڕەوایەتیی دەستووری، قانوونی، نەتەوەیی یان دامەزراوەیی نییە.

٢.٩. وردەکاریی میکانیزمەکانی گۆڕان، مەرجە تایبەتەکانیان، پشکنینی پێشوەختەی دادگای باڵا یان دەستەیەکی پشکنینی دەستووریی سەربەخۆ لە قۆناغی پێش بەهێزبوونی دەستوور، ڕێکاری دانپێدانان، ڕاپرسیی گشتی ئەگەر پێویست بێت، و گەرەنتیی پاراستنی بەندە نەگۆڕە دیموکراتیک و مافە بنەڕەتییەکان بە قانوونێکی تایبەت یان ڕێسایەکی دامەزرێنەری تایبەت دیاری دەکرێن.