دەستووری کۆماری کوردستانپۆرتاڵی دەستووری
⌕◇♙بۆ نووسەرانداشبۆرد

دەقی ڕەسەنی دەستوور

دەروازە و بەندەکان

دەقی بڵاوکراو بە ڕیزبەندیی ڕەسەن، چوار زمان، بەستەری هەمیشەیی و ئامرازەکانی توێژینەوە.

⌕ گەڕانی پێشکەوتوو⇄ بەراوردکردن↓ هەناردە

شارۆمەندی لە کۆماری کوردستاندا، پەیمانێکی دەستووریی و بوونناسانەی پیرۆزە کە تێیدا شکۆی مرۆڤ دەبێتە ناوەندی بڕیار و ئاڕاستەکەری وارگێڕییەکانی دەوڵەت. ئەم دەروازەیە چوارچێوەی ئەو مافە بنەڕەتی و ئازادییە سەوداهەڵنەگرانە دادەڕێژێ کە کۆڵەکەی سەرەکیی ژیانی ئازاد و شکۆمەندانەی هەر تاکێک پێک دەهێنن؛ لێرەدا دەوڵەت نەک وەک بەخشەر، بەڵکوو وەک پاسەوانی ڕەهای ئەم ئازادییانە جێگیر دەبێت. هاوکات، ئەم دەروازەیە بەرپرسیارێتیی دەستووریی کۆمار بەرامبەر بە دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی و دادی نەتەوەیی دەچەسپێنێت، لەسەر ئەو بنەمایەی کە نەتەوەیەکی تەندروست، پەروەردەکراو و دڵنیا لە پاشەڕۆژی خۆی، تاقانە سەرچاوەی هێز و خۆڕاگریی دەوڵەتە لە مێژوودا. یەکسانیی ڕەها لەبەردەم قانوون و پاراستنی مافی کەمینە نیشتمانییەکان، وەک مەرجی بنەڕەتیی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆماری لەم بەندانەدا گەرەنتی دەکرێن.

١٨بەندی بڵاوکراو
کوردی سۆرانی
بەندی ٤٥

پاراستنی مافی ژیان و سنووردارکردنی سزای لەسێدارەدان

یەکەم: بنەمای پیرۆزیی مافی ژیان مافی ژیان، پیرۆزترین و بنەڕەتیترین مافی مرۆڤە و لەلایەن دەوڵەتەوە بە توندی دەپارێزرێت. لەسەر ئەم بنەما نەگۆڕە، سزای لەسێدارەدان لە پەڕگاڵی سزایی کۆ…

←
بەندی ٤٦

شارۆمەندی، شوناس و بنەمای یەکسانی

یەکەم: بنەمای گشتی شارۆمەندی شارۆمەندێتی کۆماری کوردستان پەیوەندییەکی قانوونی و گیانەکی نێوان تاک و دەوڵەتە، و بناغەی ماف، ئەرک، پابەندی و بەشداری لە ژیانی کۆمار پێکدەهێنێت. ئەم پ…

←
بەندی ٤٧

ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان

شکۆی مرۆڤ سەوداهەڵنەگرە و پاراستنی ئەم شکۆیە ئەرکی هەموو دەسەڵاتێکی دەوڵەتە. دەوڵەت پاراستن و ڕێزگرتن لە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی هەموو شارۆمەندان گەرەنتی دەکات. ئەم ماف و ئازا…

←
بەندی ٤٨

دادپەروەریی نەتەوەیی و خۆشبژێوی وەک کۆڵەکەی هێزی دەوڵەت

دەوڵەت لەسەر ئەو بنەمایە دامەزراوە کە خۆشبژێوی گشتیی شارۆمەندان و دادی کۆمەڵایەتی، نەک تەنیا ئامانجێکی مرۆیی، بەڵکو کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەیی و خۆڕاگریی کۆمەڵگان. بنیاتن…

←
بەندی ٤٩

پێگە و مافی کەمینەکان

یەکەم: پەیمانی شارۆمەندی و یەکسانیی بنەڕەتی ١.١. ئەو کەمینە ئێتنیکیانەی کە بە درێژایی مێژوو لەسەر خاکی کوردستان ژیاون، شارۆمەندی خاوەن مافی تەواوی قانوونیی خۆیان لە کۆماری کوردستا…

←
بەندی ٥٠

سنووردارکردنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان

ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی ناو ئەم دەستوورە پارێزراون. ئەم مافانە ڕەها نین و سنووردارکردنیان تەنیا لە چوارچێوەی ئەو مەرجانەدا ڕێگەپێدراوە کە لەم بەندەدا هاتوون. یەکەم: بنەمای قا…

←
بەندی ٥١

پاشماگ بۆ نەوەکانی داهاتوو

یەکەم: بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان دەوڵەت لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان دامەزراوە. گشت وارگێڕی و بڕیارێکی ستراتیژی دەبێت ماف و بەرژەوەندییەکانی نەوەکانی داهاتوو …

←
بەندی ٥٢

بەشداریی لاوان

یەکەم: پێگەی ستراتیژیی لاوان دەوڵەت دان بە پێگەی ستراتیژیی لاواندا دەنێت وەک هێزی بزوێنەری داهاتووی نەتەوە، و پابەندە بە دابینکردنی هەموو دەرفەتێک بۆ بەشداریی کارایان لە گشت بوارە…

←
بەندی ٥٣

کۆمەڵگەی ژیاری

یەکەم: پێگە و مافی دامەزراندن ١.١. دەوڵەت دان بە گرنگیی کۆمەڵگەی ژیاریدا دەنێت وەک کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی کۆمەڵگایەکی دیموکراتی و کراوە. ئازادیی دامەزراندن و کارکردنی ڕێکخراوەکانی کۆ…

←
بەندی ٥٤

پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵی

یەکەم: بنەمای گشتی پاراستنی زانیاریی کەسی و ژیانی تایبەت لە جیهانی دیجیتاڵیدا، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە و درێژکراوەی مافی تایبەتمەندییە. کۆکردنەوە، هەڵگرتن، و بەکارهێنانی…

←
بەندی ٥٥

مافی دەستگەیشتن بە زانیاری و ژینگەی دیجیتاڵی

کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای کۆمەڵگایەکی زانیاری-تەوەر و شارۆمەندی ئاگادار دادەمەزرێت. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی مافی دەستگەیشتن بە زانیاری و پەرەپێدانی ژێرخانی پێویست بۆ ئەم مە…

←
بەندی ٥٦

مافی نیشتەجێبوون و دابینکردنی سەرپەنا

یەکەم: بنەمای گشتی و مافی دەستووری ١.١. مافی هەبوونی سەرپەنایەکی شایستە و ژینگەیەکی نیشتەجێبوونی تەندروست، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە. ١.٢. دەوڵەت ئەرکدارە بە گرتنەبەری هە…

←
بەندی ٥٧

پشتیوانی لە داهێنانی ئابووری و پڕۆژەی نوێباو

دەوڵەت داهێنانی ئابووری و پڕۆژە نوێباوەکان وەک بنەمایەکی ستراتیژیی گەشەی نیشتمانی و خۆشبژێویی گشتی دەناسێنێت و پابەندە بە پشتیوانیکردنیان بە شێوەیەکی سیستماتیک. یەکەم: پێشخستنی ژی…

←
بەندی ٥٨

ئاسایشی کۆمەڵایەتی و خۆشبژێویی گشتی

دابینکردنی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و ژیانێکی شکۆمەندانە بۆ گشت شارۆمەندان، ئەرکێکی بنەڕەتیی دەوڵەتە. دەوڵەت پابەندە بە پەیڕەوکردنی وارگێڕییەک کە ئامانج لێی بەرزکردنەوەی ئاستی خۆشبژێویی …

←
بەندی ٥٩

مافەکانی کەمتوانایان

یەکەم: بنەمای یەکسانی و شکۆمەندی شارۆمەندانی کەمتوانا خاوەنی تەواوی ماف و شکۆی مرۆڤایەتین و بەشێکی دانەبڕاوی کۆمەڵگان. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی مافەکانیان و مسۆگەرکردنی بەشداریی…

←
بەندی ٦٠

مافەکانی منداڵ و پاراستنی ژینەکییان

منداڵان داهاتووی وڵاتن و سەرمایەی ژینەکیی کۆماری کوردستان پێکدێنن. دەوڵەت و کۆمەڵگا ئەرکیانە ژینگەیەکی تەندروست و لەبار بۆ گەشەکردن و پێگەیشتنیان دابین بکەن و لە هەموو جۆرە زیان و …

←
بەندی ٦١

مافەکانی کار و پاراستنی کارکەران

کۆماری کوردستان دان بە کاری مرۆڤدا وەک بنچینەی شکۆی تاکەکەسی و هێزی بزوێنەری گەشەی ئابووریی نیشتمانی دەنێت. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی تۆکم…

←
بەندی ٦٢

مافەکانی کڕیاران

کۆماری کوردستان دان بە مافی کڕیاراندا دەنێت وەک بنەمایەکی بنەڕەتیی بازاڕێکی ئازاد و دادپەروەرانە. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی تەندروستی، تەناهی و بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی شارۆمەند…

←