دەستووری کۆماری کوردستانپۆرتاڵی دەستووری
بۆ نووسەرانداشبۆرد
بەندی 50

سنووردارکردنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان

ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی ناو ئەم دەستوورە پارێزراون. ئەم مافانە ڕەها نین و سنووردارکردنیان تەنیا لە چوارچێوەی ئەو مەرجانەدا ڕێگەپێدراوە کە لەم بەندەدا هاتوون.

بەندی 50 لە 139دوایین نوێکردنەوە: 2026-07-24 22:30:05

ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی ناو ئەم دەستوورە پارێزراون. ئەم مافانە ڕەها نین و سنووردارکردنیان تەنیا لە چوارچێوەی ئەو مەرجانەدا ڕێگەپێدراوە کە لەم بەندەدا هاتوون.

یەکەم: بنەمای قانوونییبوون و ئامانجە ڕەواکان

١.١. هەر سنووردارکردنێک دەبێت بە قانوون بێت، کە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە دەرچووبێت و بە شێوەیەکی ڕوون داڕێژرابێت. سنووردارکردن بە بڕیاری کارگێڕی ڕێگەپێدراو نییە، مەگەر قانوون بە شێوەیەکی دیاریکراو ڕێگەی پێدابێت.

١.٢. سنووردارکردن تەنیا بۆ یەکێک لەم ئامانجە ڕەوایانەی خوارەوە ڕێگەپێدراوە:

ئا. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی.

ب. پاراستنی پەڕگاڵی گشتی.

پ. پاراستنی تەندروستی یان ڕەوشتی گشتی.

ت. پاراستنی ماف و ئازادییەکانی کەسانی دیکە.

دووەم: بنەماکانی پێویستی و هاوسەنگی

٢.١. دەبێت هەر سنووردارکردنێک لە کۆمەڵگایەکی دیموکراتیدا پێویست بێت و لەگەڵ ئەو ئامانجەی بۆی دانراوە هاوسەنگ بێت.

٢.٢. نابێت هیچ سنووردارکردنێک ناوەڕۆک و گەوهەری مافەکە پێشێل بکات و دەبێت کەمترین کاریگەریی لەسەر ئازادیی تاک هەبێت.

سێیەم: چاودێریی دادوەریی

٣.١. هەموو قانوون و بڕیارێکی سنووردارکەر دەکەوێتە ژێر چاودێریی دەسەڵاتی دادوەرییەوە.

٣.٢. دادگای باڵا دەسەڵاتی کۆتایی هەیە بۆ هەڵسەنگاندنی دەستووریبوونی هەر سنووردارکردنێک و لە ئەگەری پێشێلکردنی مەرجەکانی ئەم بەندەدا، دەتوانێت پووچەڵی بکاتەوە.

چوارەم: دۆخی نائاسایی و مافە دەستدرێژینەکراوەکان

٤.١. لە دۆخی جەنگ یان باری نائاسایی فەرمیدا، کە بوونی دەوڵەت بخاتە مەترسییەوە، دەکرێت هەندێک لە ماف و ئازادییەکان بە شێوەیەکی کاتی و بەپێی قانوون سنووردار بکرێن.

٤.٢. سەرەڕای ئەوەش، ئەم مافانەی خوارەوە لە هیچ بارودۆخێکدا سنووردار ناکرێن و سەوداهەڵنەگرن:

ئا. مافی ژیان (جگە لەو بارانەی لە بەندی ٤٥ـدا هاتووە).

ب. ڕێنەدراوکردنی ئەشکەنجە و هەڵسوکەوتی نامرۆڤانە.

پ. ڕێنەدراوکردنی بەکۆیلەکردن.

ت. ئازادیی ویژدان و بیرکردنەوە.

ج. بنەمای "هیچ تاوانێک و هیچ سزایەک بەبێ قانوون بوونی نییە".