دەستووری کۆماری کوردستانپۆرتاڵی دەستووری
بۆ نووسەرانداشبۆرد
بەندی 51

پاشماگ بۆ نەوەکانی داهاتوو

یەکەم: بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان

بەندی 51 لە 139دوایین نوێکردنەوە: 2026-07-24 22:30:05

یەکەم: بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان

دەوڵەت لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان دامەزراوە. گشت وارگێڕی و بڕیارێکی ستراتیژی دەبێت ماف و بەرژەوەندییەکانی نەوەکانی داهاتوو لەبەرچاو بگرێت و ئامانجی گواستنەوەی پاشماگێکی بەهێزی نیشتمانی بێت.

دووەم: ئەرکەکانی دەوڵەت

دەوڵەت بۆ ڕاییکردنی بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە:

٢.١. پەیڕەوکردنی گەشەی ڕاوەستاو: پەیڕەوکردنی وارگێڕیی گەشەی ڕاوەستاو لە گشت بوارەکاندا، بە شێوەیەک کە دابینکردنی پێداویستییەکانی نەوەی ئێستا، توانای نەوەکانی داهاتوو بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی خۆیان نەخاتە مەترسییەوە.

٢.٢. پاراستنی سامانی سروشتی: پاراستن و بەڕێوەبردنی ژیرانەی سامانە سروشتییەکان، بەتایبەت سەرچاوە ژێرزەمینییەکان، وەک ئەمانەتێکی نێوان نەوەکان.

٢.٣. دامەزراندنی سندوقی نیشتمانیی پاشەڕۆژیی: دامەزراندنی "سندوقی نیشتمانیی پاشەڕۆژیی (سندوقی نەوەکانی داهاتوو)" بەپێی قانوون، بۆ هەڵگرتن و وەبەرهێنانی بەشێک لە داهاتی سامانە سروشتییەکان، کە داهاتەکەی تەنیا بۆ نەوەکانی داهاتوو و پڕۆژە ستراتیژییە درێژخایەنەکان بەکاردەهێنرێت.

٢.٤. وەبەرهێنان لە سەرمایەی مرۆیی: وەبەرهێنانی بێوچان لە سەرمایەی مرۆیی، لە ڕێگەی دابینکردنی پەرگاڵێکی پەروەردەیی و تەندروستیی پێشکەوتوو و پشتیوانیکردنی توێژینەوەی زانستی.

٢.٥. پاراستنی پاشماگی کولتووری: پاراستن و دەوڵەمەندکردنی پاشماگی کولتووری، مێژوویی و زمانیی نەتەوە، وەک گەنجینەیەکی پارێزراو بۆ نەوەکانی داهاتوو.

٢.٦. بنیاتنانی دامەزراوەی سەقامگیر: بنیاتنانی دامەزراوەی دەوڵەتیی بەهێز و پەرگاڵێکی قانوونیی سەقامگیر، وەک گرەنتییەک بۆ پاراستنی ماف و ئازادییەکانی نەوەکانی داهاتوو.

سێیەم: چاودێریی دەستووری

قانوون دەتوانێت دامەزراندنی "کۆمیسیۆنی باڵای نەوەکانی داهاتوو" یان هەر دامەزراوەیەکی هاوشێوە ڕێک بخات، کە ئەرکی چاودێریکردنی پابەندبوونی دەوڵەت بەم بەندە و پاراستنی بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نیشتمانی لە ئەستۆ بێت.