مافەکانی کار و پاراستنی کارکەران

کۆماری کوردستان دان بە کاری مرۆڤدا وەک بنچینەی شکۆی تاکەکەسی و هێزی بزوێنەری گەشەی ئابووریی نیشتمانی دەنێت. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی تۆکمە کە مافەکانی کارکەران بپارێزێت و ژینگەیەکی کاری دادپەروەرانە و بەرهەمدار بۆ گشت شارۆمەندان مسۆگەر بکات.

یەکەم: بنەمای گشتی و مافی کارکردن

مافی کارکردن، وەک بنەمایەکی شکۆی مرۆڤ و گەشەی نیشتمانی، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە. دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی وارگێڕەیەک کە دەرفەتی کاری شایستە بڕەخسێنێت و ژینگەیەکی کاری دادپەروەرانە و پارێزراو مسۆگەر بکات.

دووەم: مافی کارکردنی دادپەروەرانە و سەلامەت

هەر کارکەرێک خاوەنی ئەم مافە بنەڕەتییانەیە:

٢.١. ژینگەیەکی کاری سەلامەت و تەندروست: دەوڵەت بە قانوون ژینگەیەکی کاری سەلامەت مسۆگەر دەکات و هەر جۆرە کارێک کە زیان بە تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی کارکەر بگەیەنێت، ڕێکدەخات و چاودێریی دەکات.

٢.٢. مووچەی دادپەروەرانە و مەرجی کاری شایستە: کارکەران مافی وەرگرتنی مووچەیەکی دادپەروەرانەیان هەیە کە لەگەڵ بژێویی ژیانێکی شکۆمەندانەدا بگونجێت. هەروەها، مافی دیاریکردنی کاتژمێری کار، پشووی حەفتانە و ساڵانەی بە مووچەوە، بەپێی قانوون پارێزراوە.

سێیەم: ئازادیی سەندیکایی و دانوستانی بەکۆمەڵ

٣.١. کارکەران و خاوەنکاران مافی دامەزراندنی سەندیکا و ڕێکخراوی پیشەیی سەربەخۆی خۆیان هەیە، بۆ بەرگریکردن لە ماف و بەرژەوەندییە هاوبەشەکانیان، بەبێ دەستێوەردانی پێشوەختە.

٣.٢. مافی دانوستانی بەکۆمەڵ و بەستنی ڕێککەوتنی کار بەپێی قانوون گەرەنتی کراوە.

٣.٣. ڕاییکردنی ئازادیی سەندیکایی دەبێت لە چوارچێوەی قانووندا بێت و نابێت دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی گشتی بەکاربهێنرێت.

چوارەم: ڕێنەدراوکردنی کاری زۆرەملێ و جیاکاری

٤.١. کاری زۆرەملێ و بەکۆیلەکردن بە هەموو شێوەیەک ڕێنەدراوە.

٤.٢. هەر جۆرە جیاکارییەک لە دامەزراندن و ژینگەی کاردا لەسەر بنەمای ڕەگەز، ڕەچەڵەک، ئایین، یان بیروڕای وارگێڕی ڕێنەدراوە و دەرفەتی یەکسان دەبێت بۆ هەمووان مسۆگەر بکرێت.

پێنجەم: ئاسایشی کۆمەڵایەتی بۆ کارکەران

دەوڵەت پەرگاڵێکی گشتگیری ئاسایشی کۆمەڵایەتی دادەمەزرێنێت کە کارکەران لە بەرامبەر بێکاری، نەخۆشی، پەککەوتن، و لە کاتی خانەنشینیدا بپارێزێت.

شەشەم: چوارچێوەی قانوونیی

قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی مافەکانی کار، پەیوەندیی نێوان کارکەر و خاوەنکار، ستانداردەکانی سەلامەتی، و میکانیزمەکانی چارەسەرکردنی کێشەکان ڕێکدەخات.