2
بنەما دەستوورییەکاندەستوورێکی زیندوو پێویستی بە توانای وەڵامدانەوە بە گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتی و تەکنەلۆژییەکان هەیە، بەڵام ئەم توانایە نابێت ببێتە دەروازەی هەڵوەشاندنەوەی خودی کۆمار. ئەم وتارە بەندەکانی ١٥، ١٢٧، ١٢٨ و ١٢٩ دەخوێنێتەوە و پێوەری جیاکردنەوەی «هەموارکردنەوە» لە «گۆڕینی ناسنامەی دەستوور» دادەڕێژێت. ئەنجامەکە ئەوەیە کە دەسەڵاتی هەموارکردنەوە دەسەڵاتێکی دامەزراو و سنووردارە؛ ناتوانێت سەروەریی نەتەوەی کورد، یەکپارچەیی وڵات، فۆڕمی کۆماری و بنەما دامەزرێنەرەکان بگۆڕێت.
3
سەروەریی و دەوڵەتبوونئەم وتارە بەندەکانی ١، ٣، ٤، ٦ و ٨ وەک یەک دۆکترینی دەستووری دەخوێنێتەوە: وارپارێزیی. لەم دۆکترینەدا خاک تەنیا سامانی ئابووری یان سنوور تەنیا هێڵێکی کارگێڕی نییە؛ خاک جەستەی قانوونی و مێژوویی نەتەوە و سنوور دەرکەوتەی بڕیاری سەروەرانەی کۆمارە. شیکارییەکە جیاوازیی نێوان خاوەندارێتیی نەتەوەیی، مڵکایەتیی تایبەت و بەڕێوەبردنی گشتی دەردەخات و پێوەری قانوونی بۆ مامەڵە لەگەڵ خاک، سامان و فشارە دەرەکییەکان پێشنیار دەکات.
4
سەروەریی و دەوڵەتبوونبەندەکانی ١٢٢ تا ١٢٦ وەڵامی دەستووری دەدەنەوە بە پرسیارێکی دەگمەن: چۆن نەتەوەیەکی خاوەن دەستوور لە قۆناغی داگیرکاریدا دامەزراوەی قانوونیی خۆی دروست دەکات و دواتر دەسەڵات بە شێوەیەکی ڕێک و پێک دەگوازێتەوە بۆ کۆماری سەربەخۆ؟ وتارەکە دەوڵەتی ڕزگاریی وەک دەسەڵاتی هەردەمی یان حکومەتی جێگرەوە ناپێناسێت؛ بەڵکو وەک ئامرازێکی کاتی، مانداتدار و پابەند بە ئامانجی تاکەی ڕزگاری و ڕاگوێزی دەستووری دەخوێنێتەوە. شیکارییەکە ڕێگای ڕێگرتن لە قەتیسبوونی دەسەڵاتی قۆناغی خەبات و پاراستنی درێژەداریی قانوونی پیشان دەدات.
5
ئاسایش و بەرگریی نیشتمانیبەرگریی نیشتمانی بۆ کوردستان بابەتی مانەوەی وڵاتە، بەڵام مەترسیی بوون بە هۆکاری دەسەڵاتی بێ پشکنینیشی هەیە. ئەم وتارە دۆکترینی بەرگریی چالاک وەک توانای پێشبینی، ڕاگرتن و وەڵامدانەوە بە هەڕەشە پێناسە دەکات، لە هەمان کاتدا مانداتی مەدەنی، یەکگرتوویی زنجیرەی فەرمان، پێوەری پێویستی و پاراستنی مافی تاک دەپارێزێت. هێزی چەکدار لە پەرگاڵەکەدا هی کۆمارە، نەک هی حیزب، ناوچە یان تاک.
6
دیپلۆماسی و پەیوەندیی نێودەوڵەتیوارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان لە دەستووردا خزمەتکاریی سەروەری، ئاسایش و گەشەی وڵاتە. ئەم وتارە «سەروەریپێش» وەک دۆکترینێک پێناسە دەکات کە هەر پەیمان، هاوپەیمانی و هەڵوێستێکی نێودەوڵەتی بە پێوەری بەرژەوەندیی درێژخایەنی نەتەوەی کورد، پاراستنی یەکپارچەیی خاک و پابەندبوون بە قانوونی نێودەوڵەتی هەڵدەسەنگێنێت. دۆکترینەکە خۆگۆشەگیری نییە؛ بەشداریکردنی هۆشیارانەیە لە جیهان بەبێ بەخشینی دەسەڵاتی نەگۆڕ.
7
دیپلۆماسی و پەیوەندیی نێودەوڵەتیبەندی ٧٧ پەیوەندیی کوردستان و ئیسرائیل لە ئاستی مامەڵەی ڕۆژانە بەرز دەکاتەوە بۆ هاوپەیمانیی ستراتیژی. ئەم وتارە بنەما، سوود، سنوور و میکانیزمی ئەو هاوپەیمانییە شیدەکاتەوە و جیاوازیی نێوان ڕەخنەی وارگێڕیی ڕەوا و ئەنتیسمیتیزم ڕوون دەکاتەوە. هاوپەیمانییەکە لەسەر هاوسەرووشتیی مێژوویی، پاراستنی نەتەوەکان لە ڕق و لەناوبردن، هاوکاریی ئاسایشی، تەکنەلۆژی و ئابووری دادەمەزرێت؛ بەڵام دەبێت بە دەستوور، مافی مرۆڤ و بەرژەوەندیی هاوبەش پابەند بێت.
8
ئابووری و گەشەی نیشتمانیدەستووری کۆماری کوردستان ئابووری نە بە دەوڵەتداریی کۆنترۆڵکراوی تەواو و نە بە بازاڕی بێ سنوور دەسپێرێت. ئەم وتارە سەرمایەداریی نەتەوەیی وەک پەرگاڵێک پێناسە دەکات کە خاوەندارێتیی تایبەت، پێشبڕکێ و نوێکاری دەپارێزێت، بەڵام ئاسایشی ئابووری، ژێرخان، دادپەروەریی دەرفەت و سەربەخۆیی بڕیار بە ئەرکی دەوڵەت دەزانێت. فرەسەرچاوەکردن لە نەوت و سامانە تاکەکان بۆ پیشەسازی، کشتوکاڵ، زانست و خزمەتگوزاریی دیجیتاڵی مەرجی سەروەریی ڕاستەقینەیە.
9
دەوڵەتی ژیر و تەکنەلۆژیاسەروەری لە سەردەمی داتا تەنیا بە خاک و سنوور ناپێورێت؛ بە توانای کۆمار بۆ پاراستنی ناسنامە، تۆمار، کۆد و ژێرخانی خۆی دەپێورێت. ئەم وتارە ئەندازیارییەکی چوارچینەیی بۆ سەروەریی دیجیتاڵی دادەڕێژێت: ناسنامەی سەلمێنراو، تۆماری سەرچاوە، گواستنەوەی ئاسایشپارێز و خزمەتگوزاریی یەکجار-داتا. ئامانج داخستنی کوردستان لە تەکنەلۆژیای جیهانی نییە؛ پاراستنی توانای بڕیار و بەردەوامیی خزمەت لە هەر دۆخێکدایە.
10
پەروەردە، زانست و کولتوورپەروەردە لە دەستووری کۆماری کوردستان خزمەتگوزارییەکی کۆمەڵایەتیی سادە نییە؛ ژێرخانی مانەوەی نەتەوە، ئازادیی تاک و توانای دەوڵەتە. ئەم وتارە «سەروەریی زانست» وەک توانای بەرهەمهێنان، هەڵسەنگاندن و بەکارهێنانی زانیاری بە زمانی کوردی و بە ستانداردی جیهانی پێناسە دەکات. پەرگاڵی پەروەردە دەبێت ناسنامەی نەتەوەیی، بیرکردنەوەی ڕەخنەیی، شارەزاییی کار و ئازادیی ئەکادیمی یەک بگرێتەوە.
11
دەستوورناسیی بەراوردکاریدەسەڵاتی هەموارکردنەوە لە هەندێ دەستووردا بە دەق سنووردارە و لە هەندێ پەرگاڵدا دادگا سنووری پێکهاتەی بنەڕەتیی دۆزیوەتەوە. ئەم وتارە بەندی ١٢٨ی دەستووری کۆماری کوردستان بە بەندی ٧٩(٣)ی قانوونی بنەڕەتیی ئەڵمانیا و حوکمی کێسەڤانەندا بەراورد دەکات. جیاوازیی مۆدێلی کوردستان لەوەدایە سەروەریی نەتەوەی کورد، یەکپارچەیی وڵات و فۆڕمی کۆماری بە شێوەی ڕاستەوخۆ دەکاتە گەوهەری نەگۆڕ.
12
شیکاریی وارگێڕی و ستراتیژیپارچەکردن، کۆچپێکردن و نیشتەجێکردنی بەزۆر تەنیا ڕووداوی مێژوویی نین؛ کاریگەرییان لەسەر خاوەندارێتی، نوێنەرایەتی و ئاسایشی کۆماری داهاتوو دەمێنێتەوە. ئەم وتارە گەڕاندنەوەی دیمۆگرافی وەک پڕۆسەی دادپەروەریی دەستووری شیدەکاتەوە، نەک تۆڵەکردنەوەی کۆمەڵایەتی. پێوەرەکان بریتین لە گەڕانەوەی ئارەزوومەندانە، گەڕاندنەوەی مڵک یان قەرەبوو، پشکنینی تاکەکەسیی داواکاری، قەدەغەی سزا بە کۆمەڵ و دامەزراندنی دامەزراوەی کاتیی وەڵامدەر.
