دەقی ڕەسەنی دەستوور
دەروازە و بەندەکان
دەقی بڵاوکراو بە ڕیزبەندیی ڕەسەن، چوار زمان، بەستەری هەمیشەیی و ئامرازەکانی توێژینەوە.
ئەم دەروازەیە، خاڵی وەرچەرخانی دەستوورە لە "پەیمانێکی هزری"ـیەوە بەرەو "کردەیەکی دامەزرێنەری سەروەریی"؛ لێرەدا وشە دەبێتە فەرمانی قانوونیی و ویستمەندیی نەتەوەییش ڕاستەوخۆ دەگۆڕێت بۆ مێژووی سەربەخۆیی. بەندەکانی ئەم دەروازەیە نەک میکانیزمێکی تەکنیکی بۆ گواستنەوە، بەڵکوو بەرجەستەبوونی خودی "هێزی دامەزرێنەر"ـی (Constituent Power) نەتەوەی کوردن کە دەستوور لە پانتایی هزرەوە بۆ سەر وارگەی نەتەوەیی دادەگرێت و دەیکاتە هەرمانی زیندووی دەوڵەت. لێرەدا، دەستوور وەک سەرچاوەیەکی باڵا، پردی پەڕینەوەی نەتەوەی کورد لە دۆخی ژێردەستییەوە بەرەو دۆخی "بوون-بۆ-خۆی" سەروەریی ڕەها و بڕیاری کۆتایی دادەمەزرێنێت؛ بڕیارێک کە لەم ڕێگەیەوە سەرلەبەری ڕەوایەتیی ساختەی داگیرکاری لە ڕابردوودا بە "ناقانوونیی و پووچەڵ" پێناسە دەکرێت و قۆناغی سەروەریی ڕەهای قانوونیی کۆماری کوردستان دەست پێ دەکات.
ڕاگەیاندنی دەستوور وەک کردەی دامەزرێنەری سەروەریی
ڕاگەیاندنی ئەم دەستوورە، کردەیەکی بنیاتنەری سەروەرییە و ساتەوەختی گۆڕینی ویستی شاراوەی نەتەوەیە بۆ هێزی قانوونیی ئاشکرا بەسەر هەموو ڕەهەندەکانی بوونایەتی خۆیدا. ئەم بەندە چوارچێوەی…
دەوڵەتی ڕزگاریی وەک جێگرەوەی قانوونیی و دامەزرێنەر
بۆ ڕاستکردنەوەی چەوتیی مێژوویی و بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئاگری دەوڵەتخوازیی کورد هەرگیز ناکوژێتەوە، ئەم دەستوورە دامەزراندنی "دەوڵەتی ڕزگاریی کوردستان" وەک تاکە جێگرەوەی قانوونیی و ف…
دەوڵەتی ژیر وەک ئامێری کارپێکەری خەبات و نەتەوەسازیی
یەکەم: بنەمای ستراتیژی دەوڵەت لە سەدەی بیست و یەکەمدا، هاوکات کە یەکەیەکی جوگرافییە، یەکەیەکی زانیاری و پەیوەندیی زیندووشە. دەوڵەتی ژیر وەک لە دەروازەی یازدەهەمدا پێناسە کراوە، دە…
میکانیزمی ڕاگوێز بۆ کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی سەربەخۆ
یەکەم: یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی دامەزرێنەر: کردەی بەرجەستەکردنی ویستمەندیی کوردستان ١.١. ئەرکی مێژوویی "دەوڵەتی ڕزگاریی"، گەیاندنی کوردستانە بە یەکەم کردەی دامەزرێنەری دەوڵەتی سەربە…
هەموارکردنەوەی دەستوور
یەکەم: دەستپێشخەریی هەموارکردنەوە ١.١. هەموارکردنەوەی دەستوور، نەک تەنیا ڕێکارێکی قانوونیی، بەڵکو کردەیەکی مێژوویی و ئەرکێکی قورسی نەتەوەییە بۆ هاوسەنگکردنی پێویستییەکانی نوێبوونە…
بەندە نەگۆڕەکان: گەوهەری بوونایەتی و پەیمانی هەردەمیی
یەکەم: بنەمای نەگۆڕی: پاراستنی ڕۆحی کۆمار ١.١. ئەم بەندانەی خوارەوە، نەک هەر بەندەگەلی قانوونیی، بەڵکوو کۆدی بۆماوەیی، ویژدانی مێژوویی و گەوهەری بوونایەتیی کۆماری کوردستان پێک دەه…
لێکدانەوەی دەستوور و سەروەریی دوا-بڕیار
یەکەم: بنەمای بنەڕەتیی لێکدانەوە ١.١. ئەم بەندە بنەما نەگۆڕەکانی لێکدانەوەی دەستوور دادەڕێژێت، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ڕۆح و گەوهەری پەیمانی نەتەوەیی هەمیشە وەک خۆی دەمێنێتەوە و ناک…
پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی و قەڵغانی هزری
یەکەم: پێناسەی هەڕەشەی هزری ١.١. سەروەریی ڕاستەقینەی کۆمار لە پاراستنی سەربەخۆیی ئاوەزی نەتەوەییدا بەرجەستە دەبێت؛ لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی قەڵغانێکی هزریی تۆکم…
پاراستن و ساغکردنەوەی دیمۆگرافیای نەتەوەیی
کۆماری کوردستان، دیمۆگرافیا وەک ناوکی گەوهەریی سەروەریی نەتەوەیی و بنەمای یەکپارچەیی وارگەی نیشتمانی دەناسێنێت. دەوڵەت بە قانوون ئەرکدار دەکرێت بە گرتنەبەری وارگێڕییەکی ستراتیژیی چ…
کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی
بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە گەشەی ئابووریی وڵات بە شێوەیەکی ستراتیژی، هاوسەنگ و لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەییدا بێت، "کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی" وەک دامەزراوەیەکی دەستووری دادەمەزرێت. …