دەستووری کۆماری کوردستانپۆرتاڵی دەستووری
بۆ نووسەرانداشبۆرد
بەندی 89

ئابووریی دیجیتاڵی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژی

دەوڵەت دان بەوەدا دەنێت کە وارگەی دیجیتاڵی و توانای تەکنەلۆژی، گۆڕەپانی سەرەکیی کێبڕکێ و هێزی جیهانین. گەشەپێدانی ئەم کەرتە جیا لە ئامانجێکی ئابووری هەروەها کۆڵەکەیەکی ژینەکیی ئاسایشی نەتەوەیی و بنەمای "سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی" کوردستانە، کە بریتییە لە توانای…

بەندی 89 لە 139دوایین نوێکردنەوە: 2026-07-24 22:30:05

دەوڵەت دان بەوەدا دەنێت کە وارگەی دیجیتاڵی و توانای تەکنەلۆژی، گۆڕەپانی سەرەکیی کێبڕکێ و هێزی جیهانین. گەشەپێدانی ئەم کەرتە جیا لە ئامانجێکی ئابووری هەروەها کۆڵەکەیەکی ژینەکیی ئاسایشی نەتەوەیی و بنەمای "سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی" کوردستانە، کە بریتییە لە توانای نەتەوە بۆ کۆنترۆڵکردنی چارەنووسی دیجیتاڵیی خۆی.

یەکەم: بنەمای ستراتیژی و سەربەخۆیی دیجیتاڵی

١.١. وارگەی دیجیتاڵی وەک درێژکراوەیەکی دانەبڕاوی سەروەریی نەتەوەیی و ڕەهەندێکی نوێی دەسەڵات دەناسێنرێت.

١.٢. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی ستراتیژییەکی نیشتمانیی گشتگیر بۆ گواستنەوەی کۆمار لە قۆناغی بەکارهێنەری تەکنەلۆژیاوە بۆ قۆناغی بەرهەمهێنەر و داهێنەری خاوەن شکۆ و ویستمەندیی.

دووەم: ژێرخانی دیجیتاڵیی نیشتمانیی پارێزراو

٢.١. دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی دیجیتاڵیی نیشتمانیی پێشکەوتوو و پارێزراو، کە ئەم کۆڵەکانە لەخۆدەگرێت:

ئا. مافی دەستگەیشتن بە ئینتەرنێت: دابینکردنی ئینتەرنێتی خێرا، سەقامگیر و سەرتاسەری وەک مافێکی بنەڕەتی بۆ گشت شارۆمەندان و دامەزراوەکان.

ب. هەوری نیشتمانیی سەربەخۆ: دامەزراندنی ناوەندی داتای نیشتمانیی پێشکەوتوو کە بە تەواوی لەژێر دەسەڵاتدارێتی و قانوونەکانی کۆماری کوردستاندایە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە سامانە داتاییەکانی نەتەوە ناکەونە ژێر هەژموونی قانوونیی هیچ هێزێکی بیانییەوە.

پ. ئاسایشی ئەلیکترۆنیی گشتگیر: بنیاتنانی پەرگاڵێکی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی تۆکمە بۆ پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکان لەبەرامبەر هەر هەڕەشە و هێرشێکی ئەلیکترۆنیدا.

سێیەم: وارگێڕیی ستراتیژی بۆ گەشەپێدانی تەکنەلۆژیا

٣.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی سندوقی وەبەرهێنانی ستراتیژی و ئاسانکاریی قانوونییەوە، وارگێڕییەکی ئاڕاستەکراو بۆ پشتیوانی لە گەشەپێدانی خۆماڵیی تەکنەلۆژیا ستراتیژییەکان دادەڕێژێت.

٣.٢. یەکەمایەتی دەدرێت بەم بوارانەی خوارەوە:

ئا. ژیریی دەستکرد و شیکاریی داتا: وەک بزوێنەری سەرەکیی شۆڕشی چوارەمی پیشەسازی.

ب. تەکنەلۆژیای بلۆکچەین: بۆ مسۆگەرکردنی ڕوونایەتی و ئاسایش لە هەڵسوکەوتکاندا.

پ. تەکنەلۆژیای دارایی (FinTech): بۆ مۆدێرنیزەکردنی کەرتی دارایی و بەهێزکردنی پێگەی کوردستان.

چوارەم: بنیاتنانی سەرمایەی مرۆیی تەکنەلۆژی

٤.١. بە داننان بەوەی کە سەرمایەی مرۆیی بناغەی باڵادەستیی تەکنەلۆژییە، دەوڵەت پابەندە بە:

ئا. چەسپاندنی خوێندنی تەکنەلۆژیای زانیاری و بیرکردنەوەی ژمێریاری وەک بەشێکی بنەڕەتی لە پرۆگرامی خوێندنی هەموو قۆناغەکاندا.

ب. دامەزراندنی پرۆگرامی تایبەتمەند بۆ پێگەیاندنی پسپۆڕانی بواری تەکنەلۆژیای باڵا و دروستکردنی ئیکۆسیستەمێکی بەهرە بۆ هاندانی گەڕانەوە و بەکارخستنی پسپۆڕە کوردەکانی دەرەوەی وڵات.

پێنجەم: پەرگاڵی قانوونیی و ڕەوشتیی سەردەمی دیجیتاڵی

٥.١. دەوڵەت بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی مۆدێرن بۆ بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا پابەندە.

٥.٢. ئەم چوارچێوەیە دەبێت هاوسەنگییەک لەنێوان هاندانی داهێنان و پاراستنی مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان، وەک مافی تایبەتمەندی، ئازادیی بیروڕا، و مافی لەبیرچوونەوە، ڕابگرێت.

٥.٣. قانوون دەبێت بە ڕوونی مافی شارۆمەند بۆ کۆنترۆڵکردنی چارەنووسی دیجیتاڵیی خۆی مسۆگەر بکات.