دەستووری کۆماری کوردستانپۆرتاڵی دەستووری
بۆ نووسەرانداشبۆرد
بەندی 88

داهێنان، توێژینەوە و پاراستنی مافی هزری

دەوڵەت دان بەوەدا دەنێت کە داهێنان و توێژینەوەی زانستی و تەکنەلۆژی، بنەمای هێزی ئابووری، پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی و سەروەریی نەتەوەیین. لەم سۆنگەیەوە، پشتیوانیکردن لە هزری داهێنەرانە و بنیاتنانی ژینگەیەکی لەبار بۆ توێژینەوە، وارگێڕییەکی نەگۆڕی دەوڵەتە.

بەندی 88 لە 139دوایین نوێکردنەوە: 2026-07-24 22:30:05

دەوڵەت دان بەوەدا دەنێت کە داهێنان و توێژینەوەی زانستی و تەکنەلۆژی، بنەمای هێزی ئابووری، پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی و سەروەریی نەتەوەیین. لەم سۆنگەیەوە، پشتیوانیکردن لە هزری داهێنەرانە و بنیاتنانی ژینگەیەکی لەبار بۆ توێژینەوە، وارگێڕییەکی نەگۆڕی دەوڵەتە.

یەکەم: ئەرکی دەستووری بۆ بنیاتنانی ژینگەی داهێنان

١.١. دەوڵەت پابەندە بە گرتنەبەری ئەم ڕێکارە ستراتیژییانە بۆ هاندانی داهێنان و توێژینەوە:

ئا. تەرخانکردنی پشکێکی دیاریکراو و درێژەدار لە بودجەی نیشتمانی بۆ توێژینەوەی بنەڕەتی و کرداری لە زانکۆکان و ناوەندە تایبەتمەندەکانی لێکۆڵینەوە.

ب. دامەزراندنی ناوچەی نیشتمانی بۆ تەکنەلۆژیا و داهێنان، بە مەبەستی کۆکردنەوەی کۆمپانیا پێشەنگەکان، پڕۆژە نوێباوەکان و داهێنەران بۆ دروستکردنی هاوئاهەنگی و گەشەی خێرا.

پ. دروستکردنی هاوبەشییەکی ستراتیژی لەنێوان دامەزراوە ئەکادیمییەکان، ناوەندەکانی توێژینەوە و کەرتی پیشەسازیدا، بۆ مسۆگەرکردنی گۆڕینی داهێنانی زانستی بۆ بەرهەمی بازرگانیی خاوەن بەها.

دووەم: پەرگاڵی تۆکمەی پاراستنی مافی هزری

٢.١. بۆ ڕێزگرتن لە کاری هزری و هاندانی داهێنەران، دەوڵەت ئەرکدارە بە دامەزراندنی پەرگاڵێکی قانوونیی و کارگێڕیی مۆدێرن و تۆکمە بۆ پاراستنی مافی هزری.

٢.٢. ئەم پەرگاڵە پاراستنی ئەم بوارانەی خوارەوە مسۆگەر دەکات:

ئا. پاتێنت: بۆ پاراستنی داهێنانە تەکنیکی و پیشەسازییە نوێیەکان.

ب. کۆپی-ڕایت: بۆ پاراستنی بەرهەمە ئەدەبی، هونەری و زانستییە ڕەسەنەکان.

پ. نیشانەی بازرگانی: بۆ پاراستنی شوناسی بازرگانیی کۆمپانیا و بەرهەمەکان.

ت. نهێنیی بازرگانی: بۆ پاراستنی زانیارییە نهێنییەکانی بواری بازرگانی کە بەهای کێبڕکێیان هەیە.

سێیەم: ڕاییکردنی قانوون و دادگای تایبەتمەند

٣.١. دەوڵەت بۆ مسۆگەرکردنی ڕاییکردنی کارای قانوونەکانی مافی هزری، دادگای تایبەتمەند یان لقی تایبەت لەناو دادگاکاندا دادەمەزرێنێت، کە لەلایەن دادوەری پسپۆڕەوە بەڕێوە دەبرێن.

٣.٢. پێشێلکردنی مافی هزری، بەتایبەتی دزیی ئەدەبی و بازرگانیی بەرفراوان، بە تاوان دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای لەسەر دەبێت.

چوارەم: هاوکاریی نێودەوڵەتی و پاراستنی جیهانی

٤.١. دەوڵەت کار بۆ بەئەندامبوون لە ڕێکخراوە جیهانییەکانی تایبەت بە مافی هزری و واژۆکردنی پەیماننامە نێودەوڵەتییە پەیوەندیدارەکان دەکات.

٤.٢. ئامانج لەم کارە، پاراستنی مافی داهێنەرانی کوردستانە لەسەر ئاستی جیهان و هاندانی وەبەرهێنانی بیانییە لە وڵاتدا.