دەستووری کۆماری کوردستانپۆرتاڵی دەستووری
بۆ نووسەرانداشبۆرد

گۆڤاری دەستووری

وتار، توێژینەوە و شیکاریی دەستووری

مەکۆی نووسینی ئاکادیمی بۆ لێکدانەوەی دەستووری کۆماری کوردستان، دەوڵەتداریی مۆدێرن و سەروەریی نەتەوەی کورد.

ئەرشیفی گۆڤار

نوێترین وتارەکان

4 وتار
2
بنەما دەستوورییەکان

هەموارکردنەوە و بەندە نەگۆڕەکان

دەستوورێکی زیندوو پێویستی بە توانای وەڵامدانەوە بە گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتی و تەکنەلۆژییەکان هەیە، بەڵام ئەم توانایە نابێت ببێتە دەروازەی هەڵوەشاندنەوەی خودی کۆمار. ئەم وتارە بەندەکانی ١٥، ١٢٧، ١٢٨ و ١٢٩ دەخوێنێتەوە و پێوەری جیاکردنەوەی «هەموارکردنەوە» لە «گۆڕینی ناسنامەی دەستوور» دادەڕێژێت. ئەنجامەکە ئەوەیە کە دەسەڵاتی هەموارکردنەوە دەسەڵاتێکی دامەزراو و سنووردارە؛ ناتوانێت سەروەریی نەتەوەی کورد، یەکپارچەیی وڵات، فۆڕمی کۆماری و بنەما دامەزرێنەرەکان بگۆڕێت.

دەستەی توێژینەوەی دەستوور4 خولەک خوێندنەوە
3
دەوڵەتداری و دامەزراوەکان

قانووندانانی دوو مەکۆیی و ڕۆڵی مەکۆی ژیران

دەستووری کۆماری کوردستان قانووندانان بە یەک دەزگای زۆرینەیی نادات؛ مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران دەخاتە ناو پەرگاڵێکی هاوبەش. ئەم وتارە نیشان دەدات کە مەکۆی یەکەم نوێنەرایەتیی ڕاستەوخۆی شارۆمەندان دەکات و مەکۆی دووەم کات، شارەزایی، دیدی درێژخایەن و پاراستنی گەوهەری دەستوور زیاد دەکات. پەرگاڵەکە بۆ دروستکردنی دووبارەکاری نییە؛ بۆ کەمکردنەوەی هەڵەی قانووندانان، بەرگری لە مافەکان و پێدانی ڕەوایەتیی فراوانتر بە بڕیارە نیشتمانییەکانە.

دەستەی توێژینەوەی دەستوور4 خولەک خوێندنەوە
4
دەستوورناسیی بەراوردکاری

دوو مەکۆیی لە دەستوورناسیی بەراوردکاریدا

دوو مەکۆیی لە هەندێ دەوڵەت نوێنەرایەتیی یەکە فیدراڵەکان دەکات، لە هەندێکی دیکە میراتێکی مێژووییە و لە هەندێ پەرگاڵدا دەزگای پشکنینی دووەمە. دەستووری کۆماری کوردستان مەکۆی ژیران بە فەلسەفەی شارەزایی، پاراستنی درێژخایەن و هاوسەنگیی قانووندانان دادەمەزرێنێت. ئەم وتارە بەندەکانی ١٧، ١٨ و ٢١ لەگەڵ مۆدێلە ناسراوەکان بەراورد دەکات و ئاگاداری دەداتەوە کە وەرگرتنی ناو یان ڕێکار بەبێ گونجاندن بە مێژوو و پێویستیی کوردستان هەڵەیە.

دەستەی توێژینەوەی دەستوور4 خولەک خوێندنەوە
5
دەستوورناسیی بەراوردکاری

بەندە نەگۆڕەکان لە دەستوورناسیی بەراوردکاریدا

دەسەڵاتی هەموارکردنەوە لە هەندێ دەستووردا بە دەق سنووردارە و لە هەندێ پەرگاڵدا دادگا سنووری پێکهاتەی بنەڕەتیی دۆزیوەتەوە. ئەم وتارە بەندی ١٢٨ی دەستووری کۆماری کوردستان بە بەندی ٧٩(٣)ی قانوونی بنەڕەتیی ئەڵمانیا و حوکمی کێسەڤانەندا بەراورد دەکات. جیاوازیی مۆدێلی کوردستان لەوەدایە سەروەریی نەتەوەی کورد، یەکپارچەیی وڵات و فۆڕمی کۆماری بە شێوەی ڕاستەوخۆ دەکاتە گەوهەری نەگۆڕ.

دەستەی توێژینەوەی دەستوور4 خولەک خوێندنەوە
هاوپۆلەکان

بوارەکانی توێژینەوە

§بنەما دەستوورییەکانتوێژینەوە لە بنەما، گەوهەر و لێکدانەوەی دەستووری کۆماری کوردستان.سەروەریی و دەوڵەتبوونسەربەخۆیی، سەروەریی نەتەوەیی، تێریتۆری و دامەزراندنی دەوڵەت.قانوون و دادپەروەریسەروەریی قانوون، دادوەریی سەربەخۆ و دامەزراوە قانوونییەکان.دەوڵەتداری و دامەزراوەکاندەسەڵاتە دەستوورییەکان، شایستەسالاری و کارگێڕیی گشتی.هاووڵاتیبوون، ماف و ئازادییەکانشارۆمەندیی، ئەرکە نیشتمانییەکان و پاراستنی مافە بنەڕەتییەکان.ئاسایش و بەرگریی نیشتمانیئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، هەواڵگری و پاراستنی دەوڵەت.دیپلۆماسی و پەیوەندیی نێودەوڵەتیوارگێڕیی دەرەوە، هاوپەیمانی و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی.ئابووری و گەشەی نیشتمانیسەرمایەداریی نەتەوەیی، سامانە سروشتییەکان و گەشەی ڕاوەستاو.دەوڵەتی ژیر و تەکنەلۆژیاسەربەخۆیی دیجیتاڵی، ژیریی دەستکرد و دامەزراوەی مۆدێرن.پەروەردە، زانست و کولتوورزانست، زانکۆ، زمان، کولتوور، مێدیا و یادەوەریی نەتەوەیی.دەستوورناسیی بەراوردکاریبەراوردی پەرگاڵ، دۆکترین و ئەزموونی دەستووریی دەوڵەتان.شیکاریی وارگێڕی و ستراتیژیوتاری ستراتیژی، پۆڵیسی و ڕێکارە جێبەجێکارییەکان.
تاگە سەرەکییەکان
#ئابووریی نیشتمانی#ئاسایشی نەتەوەیی#بەرگریی نیشتمانی#دادگای باڵا#دژەجەردەسالاری#دیپلۆماسی#دەستوور#دەسەڵاتی قانووندانان#دەسەڵاتی ڕایەدار#دەوڵەتی ژیر#سامانە سروشتییەکان#سەربەخۆیی#سەروەریی#سەروەریی قانوون#شایستەسالاری#قانوونی بەراوردکاری#لێکدانەوەی دەستووری#مافە بنەڕەتییەکان#هاووڵاتیبوون#وارپارێزیی#پەروەردە#ژیریی دەستکرد#کوردستانیزم#یادەوەریی نەتەوەیی