پاشکۆی ٢: خۆتۆمارکردنی هاووڵاتیبوون

داخوازکاریی بۆ تۆمارکردن وەک هاووڵاتیی کۆماری کوردستان

تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی

بۆچی تۆمارکردنی دامەزراوەیی؟

تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی کردەیەکی ئاگایانەی نەتەوەسازی و دامەزراوەسازییە کە پەیوەندیی ڕەسەنی تاک بە نەتەوە و نیشتمانەوە لە ئاستی شوناس و هاوئاگایی نەتەوەییەوە دەگوازێتە ناو چوارچێوەیەکی ڕێکخراو، بەڵگەدار و باوەڕپێکراوی دامەزراوەیی، بەو مانایەی کە پەیوەندییەکی مێژوویی و ئۆرگانیکی، لە ڕێگەی پەرگاڵێکی دیاریکراوی ناسینەوە و پشتڕاستکردنەوەوە، شێوەیەکی ڕوونی کارگێڕی و بەڵگەنامەیی وەردەگرێت و دەبێتە بەشێک لە توانای ڕێکخراوی نەتەوە بۆ پاراستن و درێژەدارکردنی بوونی خۆی. بنەمای ئەم پڕۆسەیە لە جیاوازیی نێوان ڕەسەنایەتیی پەیوەندیی نەتەوەیی و ناسینەوەی دامەزراوەیی ئەو پەیوەندییە هەڵدەقوڵێت، چونکە پێگەی نەتەوەیی تاک لە پەیوەندیی مێژوویی بە وارگەی نەتەوەیی، هاوبەشیی یادەوەری و پاشماگی شارستانی و بەشداریکردن لە ژیانی نەتەوەدا ڕەگ داکوتاوە، لە کاتێکدا دامەزراوەسازی ئەو پەیوەندییە دەخاتە ناو پەرگاڵێکی هاوبەشی زانیاری، بەڵگەنامە و بەرپرسیاریی کارگێڕی. لەم تێگەیشتنەدا، تۆمارکردن دەرفەتێکە بۆ ئەوەی تاک بە ویستی ئازاد و ئاگایی خۆی پەیوەندیی نەتەوەیی خۆی بەڵگەدار بکات و بەشداری لە بنیادنان و بەهێزکردنی تۆمارگەیەکی نیشتمانییدا بکات کە دەتوانێت ببێتە یەکێک لە بناغەکانی ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان هاووڵاتی و دامەزراوە نەتەوەییەکان.

کوردستان، وەک وارگەی نەتەوەیی و جەستەی شتەکی و گیانەکی بوونایەتیی کورد، بنەمای مێژوویی ئەو پەیوەندییەیە کە تاکەکانی نەتەوە بە یەکتر و بە نیشتمانی هاوبەشیانەوە دەبەستێتەوە و لە ڕێگەی زمان، یادەوەری، پاشماگی شارستانی، خاوەندارێتیی وار و هاوئاگایی نەتەوەییەوە درێژەداریی خۆی دەپارێزێت. ئەم پەیوەندییە لەگەڵ جیاوازیی شوێنی لەدایکبوون، نیشتەجێبوون و پێگەی قانوونیی تاکەکاندا شێوەی جیاوازی وەرگرتووە و لە بارودۆخی دابەشبوونی وارگەی نەتەوەیی لە ژێر پەرگاڵە دەوڵەتی و قانوونییە داگیرکەرەکاندا، پێویستیی بە دامەزراوەگەلێک هەبووە کە بتوانن پەیوەندییە هاوبەشەکانی کورد بە شێوەیەکی ڕێکخراو بناسێنن و بپارێزن. تۆمارکردنی دامەزراوەیی وەڵامێکی کردارییە بەو پێداویستییە، چونکە بە ڕێکخستنی زانیاریی تاکەکان و بەڵگەدارکردنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان، دەرفەتێکی هاوبەش بۆ کوردانی نیشتەجێی هەموو بەشەکانی کوردستان و دەرەوەی نیشتمان دەڕەخسێنێت و توانای دامەزراوە نەتەوەییەکان بۆ پەیوەندیگرتن، ناسینەوە و ڕاژەدان بە هاووڵاتیان گەشە پێ دەدات. لەم پەرگاڵەدا، لەدایکبوون، بنەچە، پەیوەندیی مێژوویی بە وارگەی نەتەوەیی و ئەو بنەمایانەی دەستوور بۆ ناسینەوەی هاووڵاتیبوونی کوردستانی دیاری کردوون، بە پێوەرە ڕوون و دادپەروەرانەکان هەڵدەسەنگێنرێن و بڕیارە دامەزراوەییەکان لەسەر بنەمای بەڵگە و ڕێکاری دیاریکراو دەدرێن.

لە شوناسی نەتەوەییەوە بۆ پێگەی دامەزراوەیی

دامەزراوەسازی ئەو پڕۆسەیەیە کە تێیدا پەیوەندییە کۆمەڵایەتی و نەتەوەییەکان لە چوارچێوەی ڕێکار، بەرپرسیاری و پەرگاڵی بەڵگەداردا شێوەیەکی ڕێکخراو و درێژەدار وەردەگرن و توانای تاکەکەسی لەگەڵ پێداویستییە هاوبەشەکانی نەتەوەدا هاوئاهەنگ دەکرێت. لەم ڕوانگەیەدا، تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی پەیوەندیی نێوان ناسنامەی تاک و پەرگاڵی نیشتمانی ڕێک دەخات و بە ڕێگەی کۆکردنەوە و پشتڕاستکردنەوەی زانیارییە بنەڕەتییەکان، بەڵگەنامەیەکی ناسراو بۆ ئەو پەیوەندییە پێک دەهێنێت؛ بەم شێوەیە، شوناسی نەتەوەیی کە لە ڕەسەنایەتیی پەیوەندیی تاک بە کوردستانەوە سەرچاوە دەگرێت، لە ئاستی دامەزراوەییدا شێوەیەکی دیاریکراوی ناسینەوە و بەڵگەدارکردن وەردەگرێت. گرنگیی ئەم گواستنەوەیە لەو توانایەدا جێگیرە کە پەرگاڵی نەتەوەیی بەهۆیەوە دەتوانێت زانیارییەکان بە دروستی ڕێک بخات، پەیوەندییەکان بپارێزێت، بەڵگەنامەکان پشتڕاست بکاتەوە و لەسەر بنەمای ئەو زانیارییانە ڕاژەی گونجاو پێشکەش بکات؛ هەرچەندە ئەم توانایە بە هەنگاوە دامەزراوەییە دیاریکراوەکان بەدەست دێت، بەڵام بەهای ڕاستەقینەی لە متمانەی تاکەکان بە دروستی و دادپەروەریی پەرگاڵەکەدا دەردەکەوێت.

هەر کوردێک کە بە ویستی خۆی داخوازکاریی تۆمارکردن پێشکەش دەکات، لە ڕێگەی ئەو کردەیەوە بەشدار دەبێت لە بنیادنان و بەهێزکردنی سامانێکی دامەزراوەیی کە کۆی زانیاری و پەیوەندییە پشتڕاستکراوەکانی تاکەکان لە چوارچێوەیەکی هاوبەشدا ڕێک دەخات. ئەو بەشداریکردنە لە نێوان هاووڵاتی و دامەزراوەدا پەیوەندییەکی دوولایەنەی ڕوون پێک دەهێنێت، چونکە هاووڵاتی زانیاریی ڕاست و پێویست پێشکەش دەکات و دامەزراوەش بەرپرسیاریی پشکنین، پشتڕاستکردنەوە، پاراستن و بەڕێوەبردنی ئەو زانیارییانە بە پێی ڕێکارە دیاریکراوەکان دەگرێتە ئەستۆ. ئەم پەیوەندییە دەتوانێت بە بناغەیەک بۆ گەشەپێدانی ڕاژە نیشتمانییەکان، ئاسانکردنی پەیوەندییە دامەزراوەییەکان و بەشداریی ئاگایانەی تاک لە پڕۆسەکانی نەتەوەسازی و دامەزراوەسازی بگۆڕێت، بەو مەرجەی کە ئازادیی تاک، ڕەزامەندیی ئاگایانە، پاراستنی زانیاری و ڕوونیی دەسەڵات و بەرپرسیارییەکان لە هەموو قۆناغەکاندا بپارێزرێن.

پێگەی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان

کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان لە قۆناغی ڕزگاریی و پێش دامەزراندنی دەوڵەتدا، لە پێگەی دامەزراوەیەکی نیشتمانییەوە، بەرپرسیاریی ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی پەرگاڵی تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی، پشکنینی زانیارییەکان و دەرکردنی بەڵگەنامەکانی پشتڕاستکردنەوە دەگرێتە ئەستۆ و لە ڕێگەی ئەو ڕاژەیەوە توانایەکی دامەزراوەیی بۆ ناسینەوە و پاراستنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان بنیاد دەنێت. ئەم بەرپرسیارییە لە چوارچێوەی پێگە و دەسەڵاتە ڕێکخراوەییەکانی کۆنگرەدا جێبەجێ دەکرێت و بنەمای ڕەوایی خۆی لە ڕوونیی ئەرکەکان، دادپەروەریی ڕێکارەکان، دروستیی بەڵگەنامەکان و متمانەی هاووڵاتیان وەردەگرێت؛ بەم شێوەیە، کۆنگرە بە ڕاژەدان بە خەڵک و پاراستنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان، پێگەی خۆی وەک دەزگایەکی نیشتمانی لە کرداردا جەستەمەند دەکات و دەرفەتێک بۆ بەشداریی تاکەکان لە پەرگاڵێکی هاوبەشی نەتەوەییدا دەڕەخسێنێت. لەم بنەمایەدا، تۆمارکردن دەبێتە ڕاژەیەکی دامەزراوەیی کە تاک لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی ڕەسەنەوە دەناسێنێت و دامەزراوەش بەرپرسیاریی بەڵگەدارکردن و پاراستنی ئەو پەیوەندییە دەگرێتە ئەستۆ، بەو تێگەیشتنەی کە بەهای هەر دامەزراوەیەکی نەتەوەیی بە توانای ئەو بۆ جێبەجێکردنی ئەرکەکانی و پێشکەشکردنی ڕاژەی باوەڕپێکراو بە خەڵک هەڵدەسەنگێنرێت.

پەرگاڵی دیجیتاڵیی تۆمارکردن لە ماڵپەڕی کۆنگرەدا دەبێتە دەروازەیەکی نیشتمانی بۆ پێشکەشکردنی داخوازکاری، پشتڕاستکردنەوەی زانیاری، بەدواداچوونی بڕیارەکان و وەرگرتنی بەڵگەنامەی دامەزراوەیی، بە جۆرێک کە هەر داخوازکارێک بتوانێت بە ویستی ئازاد و ئاگایی خۆی پڕۆسەی تۆمارکردن دەست پێ بکات و لە قۆناغەکانی پشکنین و بڕیاردان و ئەنجامی داخوازکارییەکەی ئاگادار بێت. دیزاین و زمانی ئەم پەرگاڵە پێویستە هەمان فەلسەفەی ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ، ڕەسەنایەتیی شوناسی نەتەوەیی و بەرپرسیاریی دامەزراوەیی جەستەمەند بکەن و بە ڕێنماییە ڕوونەکان، خانە زانیارییە پێویستەکان، ڕێکارە ئاسان و باوەڕپێکراوەکانی پشتڕاستکردنەوە و دەرفەتی پێداچوونەوە، ئەزموونێکی شیاو و یەکسان بۆ هەموو داخوازکاران پێک بهێنن. لەم چوارچێوەیەدا، پێشکەشکردنی داخوازکاری بە مانای بەشداریکردنی تاک لە ڕاژەیەکی نەتەوەییە و پەسەندکردنی تۆمارەکەش بەڵگەدارکردنی ئەو پەیوەندییەیە کە بەپێی پێوەرە دیاریکراوەکان پشتڕاست کراوەتەوە؛ ئەم ڕوونییە لە پێناسەی ئەرک و ئەنجامی پڕۆسەکەدا بناغەی متمانە و بەرپرسیاریی نێوان هاووڵاتی و کۆنگرە پێک دەهێنێت.

پێگەی بەڵگەنامە و کاریگەریی دامەزراوەیی

بەڵگەنامەی دەرچوو لە ئەنجامی تۆمارکردنی پشتڕاستکراوەدا دەبێت بە شێوەیەکی ڕوون ناو و پێگەی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان، بنەمای دەرکردن، زانیارییە ناسنامەییە پێویستەکان، ژمارە و ڕێکەوتی تۆمار و سروشتی دامەزراوەیی بەڵگەنامەکە دیاری بکات، چونکە باوەڕپێکراویی هەر بەڵگەنامەیەک لە توانای ئەو بۆ سەلماندنی ڕاستییەکی دیاریکراو و پشتڕاستکردنەوەی سەرچاوە و دروستیی خۆیدا جێگیرە. ئەم بەڵگەنامەیە لە قۆناغی پێش دامەزراندنی دەوڵەتدا سەلمێنەری تۆمارکردنی پەیوەندیی کوردستانیبوونی تاک لە چوارچێوەی دامەزراوەیی کۆنگرەدا دەبێت و پێگە و کاریگەرییەکانی لە سنووری دەسەڵاتی ئەو دامەزراوەیەدا دیاری دەکرێن، لە کاتێکدا پێگەی قانوونیی شارۆمەندی، ناسنامەی دەوڵەتی و پاسپۆرت بەپێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکانی کۆماری کوردستان ڕێک دەخرێن. جیاوازیی نێوان بەڵگەنامەی ناسینەوەی دامەزراوەیی و بەڵگەنامەی شارۆمەندیی قانوونی بنەمایەکی گرنگی ڕوونیی قانوونییە، چونکە هەر بەڵگەنامەیەک پێویستە بە پێی ئەو دەسەڵاتەی لێیەوە دەرچووە و ئەو ڕاستییەی دەیسەلمێنێت هەڵبسەنگێنرێت؛ بەم شێوەیە، تۆمارکردن لە چوارچێوەی ئەرکی دامەزراوەیی خۆیدا بەهایەکی دیاریکراو و باوەڕپێکراوی دەبێت و هاووڵاتی بە ڕوونی لە مانا و سنووری بەڵگەنامەکەی تێدەگات.

لە سەرودەمی دامەزراندنی کۆماری کوردستان و پێکهێنانی تۆمارگەی نیشتمانیی دەوڵەتدا، ئەو زانیاری و بەڵگەنامانەی لە قۆناغی پێش دەوڵەتدا کۆکراونەتەوە، دەتوانن بە پێی ڕێکارە دەستووری و قانوونییە پەیوەندیدارەکان بخرێنە خزمەت بنیادنان و پەرەپێدانی تۆمارگەی دەوڵەت، بە جۆرێک کە ئەزموون و سامانە دامەزراوەییەکانی قۆناغی ڕزگاریی بۆ قۆناغی دەوڵەتداری بگوازرێنەوە و درێژەداریی پەرگاڵی نیشتمانی لە چوارچێوەی ڕەوایەتیی قانوونیدا مسۆگەر بکرێت. ئەم گواستنەوەیە پێویستی بە دیاریکردنی دەسەڵاتی دامەزراوەی وەرگر، پشکنینی دروستی و تەواوی زانیارییەکان، ڕێزگرتن لە مافەکانی خاوەن زانیاری و پاراستنی بنەماکانی ئاسایشی دیجیتاڵی هەیە، چونکە تۆمارگەی نیشتمانی سامانێکی گشتی و درێژخایەنە و بەهای ئەو سامانە بە توانای پاراستنی متمانە و بەڵگەنامە و پەیوەندییەکانی هاووڵاتیان بەردەوام دەبێت. لەم ڕوانگەیەدا، تۆمارکردنی ئێستا هەنگاوێکی پێشوەختەی دامەزراوەسازیی نەتەوەییە و ئەو پەرگاڵەی لەسەر بنەمای ڕوونی و دادپەروەری بنیاد دەنرێت، دەتوانێت بەشێک لە ئەزموونی دامەزراوەیی و توانای کارگێڕیی کوردستان لە قۆناغی دامەزراندنی دەوڵەتدا پێک بهێنێت.

ئازادیی تاک، یەکسانی و پاراستنی زانیاری

ڕەوایی تۆمارکردنی دامەزراوەیی لە ویستی ئازاد و ڕەزامەندیی ئاگایانەی تاک، پاراستنی کەرامەتیی مرۆڤ، یەکسانیی هەڵسوکەوت و بەرپرسیاریی دامەزراوە لەبەرامبەر بە زانیارییە سپێردراوەکاندا سەرچاوە دەگرێت، چونکە پەیوەندیی نەتەوەیی تاک و بەشداریکردنی ئەو لە پەرگاڵێکی تۆمارکردندا دوو ڕەهەندی جیاوازی پەیوەندیی نێوان مرۆڤ و دامەزراوەن و هەر یەکەیان پێوەر و کاریگەریی تایبەتیی خۆی هەیە. هەر کوردێک خاوەنی مافی بڕیاردانی ئاگایانە لەسەر پێشکەشکردنی داخوازکاریی تۆمارکردنی خۆیەتی و بەشداریکردنی لەم پڕۆسەیەدا بە ڕێزگرتن لە ئازادی و شکۆی تاک ڕێک دەخرێت؛ لە هەمان کاتدا، دامەزراوە بەرپرسیاریی ئەوەی هەیە کە زانیارییە پێویستەکان بە مەبەستێکی ڕوون و بنەمایەکی قانوونیی گونجاو کۆ بکاتەوە و بە پێوەرە یەکسانەکان پشکنینیان بۆ بکات. ئەم هاوسەنگییە لە نێوان ئازادیی هاووڵاتی و بەرپرسیاریی کۆنگرەدا پەرگاڵێکی باوەڕپێکراو بنیاد دەنێت و دەرفەتێک دەڕەخسێنێ کە تاک بە ئاگایی لە ماف و ئەرکەکانی خۆی و دامەزراوەش بە پابەندی بە سنووری دەسەڵات و ڕێکارەکان بەشداری لە پڕۆسەیەکی دادپەروەرانەدا بکەن.

پاراستنی زانیارییە کەسییەکان لەم پەرگاڵەدا پێویستی بە سازوکارێکی یەکگرتووی قانوونی، ڕەوشتی و تەکنیکی هەیە کە تێیدا مەبەستی کۆکردنەوە و بەکارهێنانی زانیاری، ماوەی پاراستن، سنووری دەستگەیشتن و ڕێکارەکانی پشتڕاستکردنەوە و ڕاستکردنەوە بە شێوەیەکی ڕوون دیاری کرابن و هەر داخوازکارێک بتوانێت لە چۆنیەتیی هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ زانیارییەکانی خۆی ئاگادار بێت. دەستگەیشتن بە زانیارییەکان بە پێی ئەرک و مۆڵەتی دیاریکراو ڕێک دەخرێت و پاراستنیان لە دەستگەیشتنی بێ‌مۆڵەت و بەکارهێنانی نادروست لە چوارچێوەی ئاسایشی دیجیتاڵیدا مسۆگەر دەکرێت؛ هەروەها مافی دەستگەیشتن بە زانیارییە کەسییەکان، داخوازکردنی ڕاستکردنەوە و بەکارهێنانی مافەکانی دیکەی پاراستنی زانیاری بەپێی قانوونە پەیوەندیدارەکان دەپارێزرێت. لەم بنەمایەدا، زانیاریی تاک سامانێکی سپێردراوە کە دامەزراوە بەرپرسیاریی پاراستنی دەگرێتە ئەستۆ و هەر پڕۆسەیەکی تۆمارکردن بەو پێوەرە هەڵدەسەنگێنرێ کە تا چەند توانای بەکارهێنانی دروست، پاراستنی نهێنییەکان و ڕێزگرتن لە مافەکانی خاوەن زانیاری هەیە.

بڕیارەکانی پەیوەست بە پەسەندکردن، هەڵپەساردن یان ڕەتکردنەوەی داخوازکارییەکان لەسەر بنەمای پێوەرە دیاریکراوەکان، بەڵگەی پشتڕاستکراو و ڕێکاری ڕوونی پێداچوونەوە دەدرێن و هەر داخوازکارێک مافی ئەوەی هەیە کە لە هۆکارەکانی بڕیارەکە ئاگادار بکرێتەوە، زانیاری و بەڵگەنامەی تەواوکەر پێشکەش بکات و لە چوارچێوەی ڕێکارەکاندا داخوازکردنی پێداچوونەوە بکات. ئەم پڕۆسەیە دەبێت بە هەڵسوکەوتی یەکسان لەگەڵ داخوازکاران و ڕێزگرتن لە جیاوازیی بنەچە، زمان، ڕەگەز، باوەڕ و بۆچوونی وارگێڕی ڕێک بخرێت و بەرپرسانیش لەبەرامبەر بە ڕەوایی و دروستیی بڕیارەکانیاندا بەرپرسیار بن؛ لەم چوارچێوەیەدا، پشکنینی زانیاری و بەڵگەنامە ئەرکێکی کارگێڕییە و پێوەرەکانی بڕیاردان دەبێت بە شێوەیەکی ڕوون لەگەڵ پێگەی نەتەوەیی و کەرامەتیی بنەڕەتیی تاک جیا بکرێنەوە. دادپەروەریی ئەم ڕێکارانە تەنها لە ئەنجامی بڕیارەکاندا دەردەکەوێت، بەڵکوو لە چۆنیەتیی هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ داخوازکار، ڕوونیی هۆکارەکان، دەرفەتی پێداچوونەوە و بەرپرسیاریی دامەزراوەدا جەستەمەند دەبێت و دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی متمانەی نیشتمانی.

جیاوازیی تۆمارکردن و ئەندامێتیی کۆنگرە

تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی و ئەندامێتیی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان دوو پڕۆسەی دامەزراوەیی جیاوازن کە هەر یەکەیان ئامانج، پێوەر و کاریگەریی تایبەتیی خۆی هەیە؛ تۆمارکردن پەیوەندیی نەتەوەیی و نیشتمانیی تاک لە چوارچێوەی پەرگاڵێکی بەڵگەداردا دەناسێنێت و پشتڕاستی دەکاتەوە، لە کاتێکدا ئەندامێتیی کۆنگرە پێگەیەکی ڕێکخراوەییە کە بە پێی پەیڕەو و ڕێکارە تایبەتییەکانی ئەو دامەزراوەیە بەدەست دێت و ماف و ئەرکەکانی ئەندامێتی، بەشداری لە بڕیاردان و مانداتی نوێنەرایەتی بە پێی ئەو ڕێکارانە دیاری دەکرێن. لەم جیاوازییەدا، هاووڵاتی لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی نەتەوەییەوە دەناسێنرێت و کۆنگرەش لە پێگەی دەزگایەکی نیشتمانیی بەڕێوەبەری تۆمارگەدا بەرپرسیاریی خۆی جێبەجێ دەکات؛ بەم شێوەیە، ڕاژەی تۆمارکردن دەرفەتێکی فراوان بۆ پەیوەندیی نەتەوەیی ڕەخسێنراو دەکات و ئەندامێتیی کۆنگرە لە چوارچێوەی ماندات و بەرپرسیاریی ڕێکخراوەیی خۆیدا دەمێنێتەوە. پاراستنی ئەم جیاوازییە بنەمای ڕوونیی دامەزراوەییە و دەرفەت دەدات کە تۆمارگەی نیشتمانی وەک ڕاژەیەکی گشتی و بەڵگەدار کار بکات و بەشداریی تاکەکان لە دامەزراوە نەتەوەییەکاندا بە پێی ویستی ئازاد و ڕێکارە پەیوەندیدارەکان ڕێک بخرێت.

ئەرکی نیشتمانیی تۆمارکردنی دامەزراوەیی

گرنگیی نیشتمانیی تۆمارکردنی دامەزراوەیی لەو توانایەدا جێگیرە کە پەیوەندییەکی ڕەسەنی نەتەوەیی دەگوازێتە ناو پەرگاڵێکی بەڵگەدار و باوەڕپێکراوی دامەزراوەیی و لە ڕێگەیەوە توانای ڕێکخستن و ڕاژەدانی نەتەوەیی گەشە پێ دەدات. هەر تۆمارێکی پشتڕاستکراو بەشێکە لە سامانێکی زانیاریی هاوبەش کە بە ڕەزامەندیی تاکەکان و لە چوارچێوەی پاراستنی مافەکانیان کۆ دەکرێتەوە و دەتوانێت ببێتە بناغەیەک بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییە نیشتمانییەکان، ناسینی پێداویستییە هاوبەشەکان و بەهێزکردنی توانای دامەزراوەکان بۆ ڕاژەدان بە هاووڵاتیان. ئەم پەرگاڵە بە پێوەری دروستیی بەڵگەنامەکان، دادپەروەریی ڕێکارەکان، ئاسایشی زانیاری و متمانەی تاکەکان هەڵدەسەنگێنرێت و ژمارەی تۆمارکراوانیش وەک نیشاندەرێکی فراوانبوونی بەشداری لە چوارچێوەی ئەو پێوەرانەدا مانای خۆی وەردەگرێت؛ لەم ڕوانگەیەدا، ئەو توانایەی بە تۆمارکردن بنیاد دەنرێت بەشێکە لە پێکهاتەی دامەزراوەیی نەتەوە و دەتوانێت لە قۆناغەکانی داهاتووی نەتەوەسازی و دەوڵەتداریدا بەرهەمی نیشتمانیی درێژخایەن پێک بهێنێت.

لە کۆتاییدا، تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی کردەیەکی ئاگایانەی هاووڵاتی و بەرپرسیارییەکی دیاریکراوی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستانە، کە تێیدا تاک بە ویستی ئازادی خۆی پەیوەندیی نەتەوەیی و نیشتمانیی خۆی بەڵگەدار دەکات و دامەزراوەش بە پشکنین، پشتڕاستکردنەوە و پاراستنی ئەو بەڵگەیە ڕاژەیەکی باوەڕپێکراو پێشکەش دەکات. ئەم پەیوەندییە دوولایەنەیە دەرفەتێک بۆ بەهێزکردنی متمانە، ڕێکخستنی زانیاری و پەرەپێدانی توانای نیشتمانی دەڕەخسێنێت و بەو شێوەیە تۆمارگە دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی دامەزراوەسازیی کوردستان؛ بناغەیەک کە بە پاراستنی ماف و ئازادیی تاکەکان، ڕوونیی دەسەڵات و بەرپرسیاری و دروستیی بەڵگەنامەکان پتەوتر دەبێت و لە داهاتوودا دەتوانێت بە پێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکان بەشێک لە ئەزموونی دامەزراوەیی و سامانە زانیارییەکانی دەوڵەتی کوردستان پێک بهێنێت.

وەها تۆمارکردن لە پەیوەندیی ڕەسەنی نەتەوەییەوە دەگاتە بەڵگەی دامەزراوەیی، لە بەڵگەوە دەگاتە متمانە و ڕاژەی نیشتمانی، و لە ڕاژەی نیشتمانییەوە دەبێتە توانایەکی بنیادنەر بۆ دامەزراوەسازی و داهاتووی کوردستان.