دەستووری کۆماری کوردستانپۆرتاڵی دەستووری
بۆ نووسەرانداشبۆرد
بەندی 41

بەرپرسیارێتیی نیشتمانیی ڕێکخراوە ژیاری و ئابوورییەکان

ئازادیی دامەزراندنی ڕێکخراو و چالاکیی ئابووری لە چوارچێوەی قانووندا پارێزراوە، بە مەرجێک لەگەڵ ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کۆماردا هاوتەریب بێت. هەموو دامەزراوەیەکی ژیاری و ئابووری بەرپرسیارێتیی نیشتمانیی لە ئەستۆدایە.

بەندی 41 لە 139دوایین نوێکردنەوە: 2026-07-24 22:30:05

ئازادیی دامەزراندنی ڕێکخراو و چالاکیی ئابووری لە چوارچێوەی قانووندا پارێزراوە، بە مەرجێک لەگەڵ ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کۆماردا هاوتەریب بێت. هەموو دامەزراوەیەکی ژیاری و ئابووری بەرپرسیارێتیی نیشتمانیی لە ئەستۆدایە.

یەکەم: ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری

١.١. ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری ئەرکیانە بەشداریی بنیاتنەرانە لە گەشەپێدانی کۆمەڵگادا بکەن و پابەندی تەواوی ئەم دەستوورە و قانوونەکانی وڵات بن.

١.٢. دەبێت سەرچاوەی دارایی ڕێکخراوەکان، بەتایبەت ئەو یارمەتییانەی لە سەرچاوەی دەرەکییەوە وەریدەگرن، بە تەواوی ڕووەن بێت و بەپێی قانوون بۆ دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی دەوڵەت ئاشکرا بکرێت.

١.٣. بەکارهێنانی ڕێکخراوی ژیاری وەک پەرچ بۆ ئەنجامدانی هەر چالاکییەک کە دژ بە سەروەریی و پەڕگاڵی دەستووریی کۆمار بێت، یان ببێتە ئامرازێک بۆ سیخوڕی، هاندانی دووبەرەکی، یان دەستێوەردانی بیانی، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.

دووەم: دامەزراوە ئابوورییەکان و کەرتی تایبەت

٢.١. کەرتی تایبەت هاوبەشێکی سەرەکییە لە گەشەپێدانی ئابووریی نیشتمانیدا و دەبێت چالاکییەکانی لەگەڵ ستراتیژی گشتی و ئاسایشی ئابووریی وڵاتدا بگونجێت.

٢.٢. ئەو کۆمپانیایانەی کە خاوەندارێتی یان بەڕێوەبردنی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵاتیان لە ئەستۆدایە، بەرپرسیارێتیی قانوونیی تایبەتیان هەیە بۆ پاراستنیان لە هەر هەڕەشەیەک.

٢.٣. هەر کۆمپانیایەک کە بە مەبەست زیان بە ئابووریی نیشتمانی بگەیەنێت، وەک قۆرخکاریی زیانبەخش، تێکدانی بەهای دراوی نیشتمانی، یان هاوکاریکردنی لایەنێکی دوژمنکار کە لەژێر گەمارۆدایە، ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە.

سێیەم: بەرپرسیارێتیی قانوونیی و ڕێکخستن

٣.١. ڕێکخراو و کۆمپانیاکان وەک کەسێتیی قانوونیی، بەرپرسیارێتیی قانوونییان لە ئەستۆدایە و لە باریی پێشێلکردنی بڕگەکانی ئەم بەندەدا، ڕووبەڕووی لێپێچینەوە دەبنەوە.

٣.٢. قانوونی تایبەت، وردەکاریی مەرجەکانی دامەزراندن و کارکردنی ڕێکخراوە ژیارییەکان، چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی نیشتمانیی کەرتی تایبەت، و سزای سەرپێچییەکان دیاری دەکات.