وارپارێزیی و سەروەریی هەردەمیی نەتەوە
خاک، سنوور و خاوەندارێتی لە پەرگاڵی دەستووریی کۆماری کوردستاندا
ئەم وتارە وارپارێزیی وەک دۆکترینی یەکگرتووی دەستووری لە کۆماری کوردستاندا شیدەکاتەوە. پرسیاری سەرەکی ئەوەیە کە چۆن دەکرێت پەیوەندیی نێوان نەتەوەی کورد و وارگەی نەتەوەیی لە ئاستی هێما و بانگەشەوە بگوازرێتەوە بۆ پەرگاڵێکی قانوونیی کارا کە پلاندانانی خاک، پاراستنی سنوور، ڕێکخستنی خاوەندارێتی، بەکارهێنانی سامانە سروشتییەکان، گەشەی ڕاوەستاو و مافی نەوەکانی داهاتوو ڕێک بخات. گریمانەی وتارەکە ئەوەیە کە وارپارێزیی تەنیا قەدەغەکردنی دابەشکردنی خاک یان بەرگریکردن لە هێڵی سنوور نییە. وارپارێزیی دۆکترینێکی چەندڕەهەندییە کە سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وارگە، خاوەندارێتیی باڵای نەتەوە، پێسپاردەی نەوەیی، پاراستنی ژینگە، سەلامەتیی ژێرخان و ڕووناییی بڕیارە خاکییەکان پێکەوە دەبەستێتەوە. بەندی ١ کوردستان وەک دەوڵەتێکی کۆماریی سەربەخۆ و وارگەی نەتەوەی کورد پێناسە دەکات. بەندی ٤ خاک بە جەستەی نەتەوە و هەڵگری یادەوەریی مێژوویی دەناسێنێت. بەندی ٦ سنوور وەک قەڵغانی بەرگری و پانتاییی بەرجەستەبوونی سەروەریی دەخاتە پێگەیەکی دەستووری. بەندی ٨ جیاوازیی نێوان خاوەندارێتیی باڵای نەتەوە و خاوەندارێتیی تایبەت ڕێکدەخات. بەندی ١٢٨ـیش گەوهەری ئەم بنەمایانە لە دەسەڵاتی گۆڕینی کاتی دەپارێزێت. وتارەکە دەرئەنجام دەدات کە دەوڵەت خاوەنی بێسنووری خاک نییە؛ پارێزوان، ڕاییکەر و پێسپێردراوی نەتەوە و نەوەکانی داهاتووە. بۆیە هەر بڕیارێکی گەورە سەبارەت بە خاک، سامان، ژێرخان، سنوور یان کۆنترۆڵی درێژخایەن، پێویستە لەژێر پشکنینی دەستووریی وارپارێزی، ڕوونایی، پێوەری کاریگەریی درێژخایەن و پێداچوونەوەی دادگای باڵادا بێت.
