2
سەروەریی و دەوڵەتبوونئەم وتارە وارپارێزیی وەک دۆکترینی یەکگرتووی دەستووری لە کۆماری کوردستاندا شیدەکاتەوە. پرسیاری سەرەکی ئەوەیە کە چۆن دەکرێت پەیوەندیی نێوان نەتەوەی کورد و وارگەی نەتەوەیی لە ئاستی هێما و بانگەشەوە بگوازرێتەوە بۆ پەرگاڵێکی قانوونیی کارا کە پلاندانانی خاک، پاراستنی سنوور، ڕێکخستنی خاوەندارێتی، بەکارهێنانی سامانە سروشتییەکان، گەشەی ڕاوەستاو و مافی نەوەکانی داهاتوو ڕێک بخات.
گریمانەی وتارەکە ئەوەیە کە وارپارێزیی تەنیا قەدەغەکردنی دابەشکردنی خاک یان بەرگریکردن لە هێڵی سنوور نییە. وارپارێزیی دۆکترینێکی چەندڕەهەندییە کە سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وارگە، خاوەندارێتیی باڵای نەتەوە، پێسپاردەی نەوەیی، پاراستنی ژینگە، سەلامەتیی ژێرخان و ڕووناییی بڕیارە خاکییەکان پێکەوە دەبەستێتەوە.
بەندی ١ کوردستان وەک دەوڵەتێکی کۆماریی سەربەخۆ و وارگەی نەتەوەی کورد پێناسە دەکات. بەندی ٤ خاک بە جەستەی نەتەوە و هەڵگری یادەوەریی مێژوویی دەناسێنێت. بەندی ٦ سنوور وەک قەڵغانی بەرگری و پانتاییی بەرجەستەبوونی سەروەریی دەخاتە پێگەیەکی دەستووری. بەندی ٨ جیاوازیی نێوان خاوەندارێتیی باڵای نەتەوە و خاوەندارێتیی تایبەت ڕێکدەخات. بەندی ١٢٨ـیش گەوهەری ئەم بنەمایانە لە دەسەڵاتی گۆڕینی کاتی دەپارێزێت.
وتارەکە دەرئەنجام دەدات کە دەوڵەت خاوەنی بێسنووری خاک نییە؛ پارێزوان، ڕاییکەر و پێسپێردراوی نەتەوە و نەوەکانی داهاتووە. بۆیە هەر بڕیارێکی گەورە سەبارەت بە خاک، سامان، ژێرخان، سنوور یان کۆنترۆڵی درێژخایەن، پێویستە لەژێر پشکنینی دەستووریی وارپارێزی، ڕوونایی، پێوەری کاریگەریی درێژخایەن و پێداچوونەوەی دادگای باڵادا بێت.
3
بنەما دەستوورییەکانئەم وتارە دەکۆڵێتەوە کە دەستووری کۆماری کوردستان چۆن سەروەریی نەتەوەی کورد بە مافێکی خۆسەرچاوە، پێشوەختە و پێویستنەبوو بە مۆڵەتی دەرەکی پێناسە دەکات. لە ڕێگەی خوێندنەوەی بەندەکانی ٣، ١٦، ١٢٣، ١٢٩ و ١٣٩ـەوە، جیاوازیی نێوان سەرچاوەی ڕەوایەتی، شێوازی ڕاییکردنی دەسەڵات و سنووری لێکدانەوە دەردەخرێت. وتارەکە دەگاتە ئەو ئەنجامەی کە باڵادەستیی دەستوور لەم پەرگاڵەدا تەنیا پلەبەندیی دەق نییە؛ میکانیزمی پاراستنی ویستی دامەزرێنەری نەتەوە، یەکڕایی واتایی و سەربەخۆیی بڕیاری کۆمارە.
4
دیپلۆماسی و پەیوەندیی نێودەوڵەتیوارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان لە دەستووردا خزمەتکاریی سەروەری، ئاسایش و گەشەی وڵاتە. ئەم وتارە «سەروەریپێش» وەک دۆکترینێک پێناسە دەکات کە هەر پەیمان، هاوپەیمانی و هەڵوێستێکی نێودەوڵەتی بە پێوەری بەرژەوەندیی درێژخایەنی نەتەوەی کورد، پاراستنی یەکپارچەیی خاک و پابەندبوون بە قانوونی نێودەوڵەتی هەڵدەسەنگێنێت. دۆکترینەکە خۆگۆشەگیری نییە؛ بەشداریکردنی هۆشیارانەیە لە جیهان بەبێ بەخشینی دەسەڵاتی نەگۆڕ.