گۆڤاری دەستووری
مەکۆی نووسینی ئاکادیمی بۆ لێکدانەوەی دەستووری کۆماری کوردستان، دەوڵەتداریی مۆدێرن و سەروەریی نەتەوەی کورد.
وتاری دیارسەربەخۆیی دادوەری بە مانای بێلێپرسینەوەیی نییە. بەندەکانی ٣٠ تا ٣٣ی دەستووری کۆماری کوردستان پڕۆسەی دادگاییکردن، دەزگای داخوازکاریی گشتی، ڕێکاری لێپرسینەوەی دادوەران و سەربەخۆیی بودجەیی بە یەک پەرگاڵ دەبەستنەوە. ئەم وتارە پیشان دەدات کە دادپەروەریی ڕاستەقینە لە سێ گەرەنتی پێکدێت: دادوەری بێلایەن، داخوازکاریی پابەند بە ڕاستی و پڕۆسەی لێپرسینەوەی پارێزراو لە تۆڵەی سیاسی.
دەوڵەتی نوێ پێویستی بە دەسەڵاتێکی ڕایەداریی هەیە کە بتوانێت بڕیار بگرێت، بەڵام هێز بەبێ وەڵامدانی دەستووری بە خێرایی دەبێتە سەرچاوەی ئارەزوومەندی. ئەم وتارە جیاوازیی نێوان «هێزی دامەزراوەیی» و «دەسەڵاتی بێ سنوور» ڕوون دەکاتەوە. لە پەرگاڵی دەستووردا سەرکۆمار و کابینە ئەرکی یەکگرتنی ئاراستەی نیشتمانی، جێبەجێکردنی قانوون و بەڕێوەبردنی ڕاژەی گشتیان هەیە؛ هەمان کات لە ژێر پشکنینی مەکۆ، دادگا، دەزگای چاودێری و گشتدان.
سامانە سروشتییەکان مڵکی حکومەتی کاتی نین؛ مانداتێکن لە نەتەوەی کورد و نەوەکانی داهاتوو. ئەم وتارە مۆدێلێک بۆ تۆمارکردنی داهات، بودجەکردن، سندووقی نەوەکان، پاراستنی ژینگە و چاودێریی مەکۆ دادەڕێژێت. هەمان کات ڕۆڵی بانکی ناوەندی لە پاراستنی دراو، سەقامگیریی نرخ و ڕێگری لە بەکارهێنانی چاپی پارە بۆ کێشەی سیاسی شیدەکاتەوە.
دەستوور شایستەسالاری و پاکڕەوشتی بە ئامانجی ئەخلاقی تەنیا ناهێڵێتەوە؛ دەیانکاتە بنەمای بەڕێوەبردنی دەوڵەت. ئەم وتارە زنجیرەیەکی جێبەجێکردن دادەڕێژێت کە لە دامەزراندنی کارمەند دەست پێدەکات، بە ڕاگەیاندنی سامان و کڕینی گشتی تێدەپەڕێت و بە حسابرسی، پاراستنی ئاگادارکەرەوە و سزا تەواو دەبێت. گەندەڵی تەنیا تاوانی تاک نییە؛ هەڵەی دیزاینە کە دەرفەت، نهێنی و بێ سزایی پێکەوە کۆدەکاتەوە.