پەرگاڵی وارگێڕی و سەقامگیریی دەوڵەت
پەرگاڵی وارگێڕی لە کۆماری کوردستاندا، فۆڕمی دەسەڵاتداریێتی دەوڵەتی نەتەوەیی کوردستانە و دەبێت پابەند و پارێزەری بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، بە تایبەتی سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات و ئاسایشی نەتەوەیی. ئەم پەرگاڵە بنەمای سەقامگیریی دەوڵەت و مانەوەی نەتەوەکەیە.
یەکەم: بنەمای پەرگاڵ
١.١. پەرگاڵی وارگێڕی لە کوردستاندا دەبێت دیموکراسی بێت و لەسەر بنەماکانی ئازادی، یەکسانی و دادپەروەری بونیادنرابێت.
١.٢. ئەم بنەمایانە نابێت ببنە هەڕەشە بۆسەر یەکپارچەیی و سەروەریی دەوڵەت یان ئاسایشی نەتەوەیی.
١.٣. پەرگاڵی وارگێڕی دەبێت پارێزەری ئەم بنەما نەگۆڕانە بێ کە لە دەروازەی یەکەمی دەستووردا هاتوون.
دووەم: سەقامگیریی فۆڕمی کۆماری و مەرجەکانی گۆڕینی
٢.١. فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی کۆماری کوردستان، کۆماری نەتەوەیی سەربەخۆیە.
٢.٢. فۆڕمی کۆماری، فۆڕمی بنەڕەتی و پارێزراوی دەوڵەتی کوردستانە. گۆڕینی ئەم فۆڕمە تەنیا بەپێی مەرج و ڕێکارەکانی ئەم بەندە و بەندی ١٥ ئەنجام دەدرێت؛ گەوهەری دیموکراتیکی دەستوور لە هەموو فۆڕمەکاندا هەردەمی و نەگۆڕە.
٢.٣. لە باری زۆر نائاسایی و هەڕەشەی بوونیدا، پێداچوونەوە بە فۆڕمی دەوڵەت بەپێی مەرجەکانی بڕگەی سێیەم و چوارەمی ئەم بەندە و گەرەنتییەکانی بەندی ١٥ ڕێکدەخرێت.
سێیەم: ڕیفراندۆمی گۆڕینی فۆڕم
٣.١. گۆڕینی فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی (وەک گۆڕینی لە کۆمارییەوە بۆ شێوازێکی دیکە) تەنیا لە ڕێگەی ڕیفراندۆمێکی نیشتمانییەوە دەکرێت، بە مەرجێک کە:
ئا. قەیرانێکی بوونایەتی یان هەڕەشەیەکی گەورەی نیشتمانی سەرهەڵبدات کە ڕاستەوخۆ سەروەریی یان مانەوەی دەوڵەت بخاتە مەترسییەوە.
ب. داخوازکارییەکە لەلایەن سەرۆکی دەوڵەتەوە، پاش ڕاوێژ لەگەڵ کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی و دادگای باڵا، پێشکەش بکرێت.
پ. مەکۆی نیشتمانی بە دەنگی بەڵێی لانیکەم سێ لەسەر چواری کۆی ئەندامانی، داخوازکاریی ئەنجامدانی ڕیفراندۆمەکە پەسەند بکات.
ت. گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەبێت لە ڕاژەی پاراستن و بەهێزکردنی سەروەریی، یەکپارچەیی و ئاسایشی نەتەوەیی بێت.
ج. گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەبێت سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، ئاسایشی نەتەوەیی و بنەما نەگۆڕەکانی دیموکراسیی دەستووری بپارێزێت. سنووری ئەم گۆڕانکارییە بریتییە لە فۆڕمی سەرۆکایەتیی دەوڵەت و ئەو ناو و دامەزراوانەی کە گۆڕینی فۆڕمەکە پێویستیان دەکات، بەپێی بەندی ١٥.
چ. پێش ئەنجامدانی ڕیفراندۆم، دادگای باڵا دەقی تەواوی گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەپشکنێت و بە بڕیارێکی پابەندکەر، هاوتەریبیی لەگەڵ بەندە نەگۆڕە دیموکراتیکەکان، مافە بنەڕەتییەکان و گەرەنتییەکانی بەندی ١٥ دەسەلمێنێت. ئەم بڕیارە مەرجی چوونە ناو ڕیفراندۆمە.
چوارەم: ستانداردەکانی ڕیفراندۆم
٤.١. پەسەندکردنی گۆڕینی فۆڕمی دەوڵەت پێویستی بە دەنگی بەڵێی زیاتر لە سێ لەسەر چواری کۆی دەنگە دروستە بەشداریپێکراوەکانی ڕیفراندۆمی نیشتمانی هەیە.
٤.٢. پەسەندکردن بە تێپەڕاندنی ڕێژەی حەفتاوپێنج لەسەد (٧٥٪)ی دیاریکراو لە خاڵی ٤.١ مسۆگەر دەبێت.
٤.٣. ئەم پێوەرە بۆ دڵنیابوون لەوە دانراوە کە هەر گۆڕانکارییەکی پەیوەست بە فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی، تەنیا بە پشتگیریی ڕوون، ژمارەیی و دەستنیشانکراوی زۆرینەی نەتەوەیی پەسەند بکرێت.
٤.٤. وردەکاریی پرۆسەی ڕیفراندۆم و چاودێرییەکەی بەپێی قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت.
پێنجەم: ڕێنەدراوکردنی پەرگاڵی دژی دەستوور
٥.١. هیچ پەرگاڵێکی وارگێڕی کە ئەم بنەمایانە پێشێل بکات، لە کوردستان ڕێنەدراوە:
ئا. بنەماکانی دیمۆکراسی.
ب. سەروەریی قانوون.
پ. مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان بەپێی ئەم دەستوورە.
٥.٢. هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی کە ئەم خەسڵەتانەی هەبێت، لە کوردستان ڕێنەدراوە:
ئا. دیکتاتۆر، ئۆتۆریتار یان تۆتالیتار.
ب. دژی نیشتمانی و دەوڵەتداریی.
پ. ئایدیۆلۆژیک و دژی مۆدێرنیزم.
ت. کۆکردنەوە یان گواستنەوەی میراتیی دەسەڵاتی ڕاستەقینەی وارگێڕی لە ناو بنەماڵە یان خێڵێکدا.
٥.٣. هەر هەوڵێک بۆ دامەزراندنی پەرگاڵێکی وارگێڕی دژی ئەم بەندە، بە ناپاکیی نیشتمانی و پێشێلکردنی دەستوور هەژمار دەکرێت.
٥.٤. لە ئەگەری پەسەندکردنی سانایەتیی دەستووریی پارلەمانیدا، پۆستی پاشا هێمایی و دەستوورییە. دەسەڵاتی ڕاستەقینەی وارگێڕی لە دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکاندا دەمێنێتەوە؛ حکومەت متمانەی خۆی لە پەرلەمان وەردەگرێت و بەرامبەری بەرپرسیارە. کردەوە فەرمییەکانی پاشا بە واژۆی بەرپرسی حکومیی پەیوەندیدار و بەرپرسیارێتیی ئەو ڕایی دەکرێن.
