دەستووری کۆماری کوردستانپۆرتاڵی دەستووری
بۆ نووسەرانداشبۆرد
بەندی 118

ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی

١.١. کۆماری کوردستان، لە پێناو پاراستنی بوونی خۆی و مسۆگەرکردنی ئاسایشی نەوەکانی، دان بەوەدا دەنێت کە لە سەدەی بیست و یەکدا، سەروەریی ڕاستەقینە لە توانای کۆنترۆڵکردن، شیکردنەوە و بەکارهێنانی ستراتیژیی زانیارییەوە سەرچاوە دەگرێت. لەم سۆنگەیەوە، "ناوەندی نیشت…

بەندی 118 لە 139دوایین نوێکردنەوە: 2026-07-24 22:30:05

یەکەم: ئەرکی بوونایەتی و پێگەی دەستووری

١.١. کۆماری کوردستان، لە پێناو پاراستنی بوونی خۆی و مسۆگەرکردنی ئاسایشی نەوەکانی، دان بەوەدا دەنێت کە لە سەدەی بیست و یەکدا، سەروەریی ڕاستەقینە لە توانای کۆنترۆڵکردن، شیکردنەوە و بەکارهێنانی ستراتیژیی زانیارییەوە سەرچاوە دەگرێت. لەم سۆنگەیەوە، "ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی" وەک مێشکی ستراتیژیی کۆمار دادەمەزرێت. ئەرکی ئەم ناوەندە بریتییە لە گۆڕینی زانیاریی خاو بۆ هێزی نەتەوەیی و گۆڕینی کۆمار لە یەکەیەکی کاردانەوەییەوە بۆ ئەکتەرێکی پێشبینیکەر و خاوەن دەستپێشخەری.

١.٢. ئامانجی باڵای ئەم ناوەندە بریتییە لە بنیاتنانی "ئاوەزێکی ستراتیژیی نەتەوەیی" کە توانای تێگەیشتنی قووڵی لە هەڕەشە و دەرفەتەکان هەبێت پێش ئەوەی زەق ببنەوە.

١.٣. ئەم ناوەندە دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەژێر سەرپەرشتیی ستراتیژیی "کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی"دایە.

١.٤. ئەم ناوەندە بە شێوەیەکی بنەڕەتی دامەزراوەیەکی شیکارییە، نەک ئۆپەراسیۆنی. ئەرکی ڕاییکردنی کرداری سەربازی یان بەرگریی ژیاری لە ئەستۆی ئەم ناوەندەدا نییە.

١.٥. هیچ دەسەڵاتێکی کارگێڕی یان سەربازیی تر بۆی نییە دەست لە کاروباری شیکاری و ناوخۆیی ناوەندەکە وەربدات.

دووەم: یەکخستنی گشتگیریی هەواڵگری

٢.١. ناوەندەکە تاکە خاڵی نیشتمانییە بۆ یەکخستنی هەواڵگریی گشتگیر.

٢.٢. ئەرکی کۆکردنەوە و پۆلێنکردنی زانیارییە لە گشت سەرچاوە هەواڵگرییەکانەوە، لەوانە:

ئا. زانیاریی تەکنیکی لە "فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش"ـەوە.

ب. ڕاپۆرتی هەڕەشە لە "دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی"ـیەوە.

پ. زانیاریی مرۆیی و سیگناڵی لە دەزگای هەواڵگریی نیشتمانییەوە.

ت. زانیاری لە سەرچاوە کراوەکانەوە.

ج. زانیاریی ئاڵوگۆڕکراو لەگەڵ دەزگا هەواڵگرییەکانی دەوڵەتە هاوپەیمانەکان.

چ. زانیاریی ئابووری و دارایی لە بانکی ناوەندییەوە.

ح. زانیاری لە کەرتی تایبەتەوە، لە چوارچێوەی قانووندا.

سێیەم: شیکاریی ستراتیژی و پێشبینی

٣.١. ئەرکی بنەڕەتیی ناوەندەکە، گۆڕینی داتای خاوە بۆ هەواڵگریی ستراتیژیی شیکراوە.

٣.٢. ئەم ئەرکە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:

ئا. شیکاریی درێژخایەن لەسەر نیازی ئەکتەرە دوژمنکارەکان.

ب. ئامادەکردنی ڕاپۆرتی دەوریی "هەڵسەنگاندنی هەڕەشەی نیشتمانی".

پ. پێشبینیی ستراتیژی بۆ ناسینەوەی هەڕەشە نوێیەکانی داهاتوو.

ت. دەرکردنی "ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە" بۆ دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت.

ج. ناسینەوە و شیکردنەوەی کەمپینە زانیارییە چەواشەکارەکان.

چ. هەڵسەنگاندنی لاوازییەکانی ژێرخانی نیشتمانی.

چوارەم: دژە-هەواڵگری و دیاریکردنی سەرچاوەی هەڕەشە

٤.١. ناوەندەکە بەرپرسیارێتیی سەرەکیی هەیە لە بەرەنگاربوونەوەی هەواڵگریی ئەلیکترۆنیی دوژمن.

٤.٢. ئەرکی ناسینەوە و پووچەڵکردنەوەی هەوڵە هەواڵگرییەکانی دوژمنانە کە ئامانجیان دزەکردنە نێو ژێرخانی نیشتمانی.

٤.٣. بەکارهێنانی پێشکەوتووترین تەکنیک بۆ دیاریکردنی ورد و باوەڕپێکراوی سەرچاوەی هێرشە ئەلیکترۆنییە ستراتیژییەکان.

٤.٤. ئامادەکردنی دۆسیەی تەکنیکی و قانوونیی بۆ پشتیوانیکردن لە وەڵامدانەوەی دەوڵەت.

پێنجەم: سەرکردایەتی و بەڕێوەبردن

٥.١. ناوەندەکە لەلایەن "سەرۆکی ناوەند"ـەوە بەڕێوە دەبرێت، کە بە پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بۆ خولێکی حەوت ساڵەی نوێنەکراوە دادەنرێت.

٥.٢. بەربژێری ئەم پۆستە دەبێت خاوەنی باڵاترین ئاستی پسپۆڕی و ئەزموونی سەلمێندراو بێت لە بواری هەواڵگری، شیکاریی ستراتیژی یان ئاسایشی ئەلیکترۆنیدا و نابێت هیچ پۆستێکی پارتایەتیی هەبووبێت.

شەشەم: پەیکەری ناوخۆیی و بەڕێوەبەرایەتییە پسپۆڕەکان

٦.١. پەیکەری ناوخۆیی ناوەندەکە بەپێی پێویستییە ستراتیژییەکان و بە قانوون دیاری دەکرێت، بەڵام لانیکەم ئەم چوار کۆڵەکە سەرەکییە لەخۆ دەگرێت:

ئا. کۆڵەکەی کۆکردنەوە و هاوکاری.

ب. کۆڵەکەی شیکاری و پێشبینی.

پ. کۆڵەکەی بەرەنگاربوونەوە و پاراستن.

ت. کۆڵەکەی تەکنەلۆژیا و داهێنان.

حەوتەم: چەرخی هەواڵگری و میکانیزمی بڵاوکردنەوە

٧.١. ناوەندەکە بە شێوەیەکی سیستماتیک و درێژەدار، چەند جۆرێکی جیاواز لە بەرهەمی هەواڵگری بەرهەم دەهێنێت و دابەشی دەکات، لەوانە:

ئا. هەواڵگریی کرداری بۆ "فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش".

ب. هەڵسەنگاندنی هەڕەشە و زانیاریی خۆپارێزی بۆ "دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی".

پ. کورتەی هەواڵگریی ستراتیژی بۆ "کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی" و سەرکۆمار.

هەشتەم: تەیارخانەی تەکنەلۆژی و تێکەڵکێشی لەگەڵ دەوڵەتی ژیر

٨.١. ناوەندەکە دەبێتە بەکارهێنەری سەرەکیی تواناکانی شیکاریی داتای گەورە و ژیریی دەستکردی پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر، کە ژینگەی ژمێریاریی پێویست و دەستگەیشتنی پارێزراو بە بنکە داتا نیشتمانییەکان بۆ ناوەندەکە دابین دەکات.

٨.٢. ناوەندەکە خۆی خاوەنی یەکەی توێژینەوە و گەشەپێدانی تایبەت دەبێت و بە هاوئاهەنگی لەگەڵ "دامەزراوەی نیشتمانی بۆ داهێنانی بەرگری" کار دەکات.

نۆیەم: کادر و بنەمای "ئاوەزی ستراتیژیی نەتەوە"

٩.١. کادر و شیکاروانانی ئەم ناوەندە، نوخبەی هزری و ستراتیژیی کۆمارن لە بواری دیجیتاڵیدا.

٩.٢. وەرگرتن و پلەبەرزکردنەوەیان تەنیا لەسەر بنەمای شایستەسالاریی ڕەها، توانای شیکاریی بێهاوتا، و وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و ئەم دەستوورە دەبێت.

٩.٣. دەوڵەت "بەرنامەی نیشتمانیی بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنی بەهرەی ستراتیژی" دادەمەزرێنێت.

٩.٤. ناوەندەکە خاوەنی ئەکادیمیای ناوخۆیی تایبەتمەند دەبێت بۆ ڕاهێنانی بێوچان.

دەیەم: چاودێری و لێپرسینەوەی دیموکراسی

١٠.١. چاودێریی دادوەری: هەر کردەوەیەکی کۆکردنەوەی زانیاری کە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر مافی تایبەتمەندیی شارۆمەندانی کوردستان هەبێت، دەبێت ڕەزامەندیی پێشوەختەی لقی تایبەتمەندی دادگای باڵا بەدەست بهێنێت.

١٠.٢. چاودێریی قانووندانان: ناوەندەکە لە ڕووی قانوونیی، پابەندبوون بە بودجە و ڕێزگرتن لە بنەماکانی دەستوورەوە، لەبەرامبەر لیژنە تایبەتمەندەکانی دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە.

١٠.٣. پشکنەری گشتیی سەربەخۆ: بەپێی قانوون، پۆستی "پشکنەری گشتیی ناوەند" دادەمەزرێت، کە کەسێکی سەربەخۆیە و ئەرکی لێکۆڵینەوەیە لە هەر سکاڵایەکی ناوخۆیی سەبارەت بە بەد بەکارهێنانی دەسەڵات.

١٠.٤. ڕێنەدراوکردنی چالاکیی ناوخۆیی: بەکارهێنانی تواناکانی ناوەندەکە بۆ هەر مەبەستێکی ململانێی وارگێڕیی ناوخۆیی، چاودێریکردنی پارتەکان، یان کاریگەریکردنە سەر پڕۆسەی دیموکراسی، بە تاوانێکی قورسی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت.

یازدەیەم: نهێنیپارێزی و سزای قانوونیی

١١.١. گشت کار، زانیاری، شیکاری و بەرهەمەکانی ئەم ناوەندە بە "نهێنیی باڵای دەوڵەت" هەژمار دەکرێن.

١١.٢. ئاشکراکردنی هەر زانیارییەک لەلایەن هەر کەسێکەوە، بە تاوانێکی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە، بەپێی ئەو قانوون تایبەتەی کە میکانیزمی توندی پۆلێنکردن و هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ زانیارییە نهێنییەکاندا دادەڕێژێت.