Kovara Destûra Komara Kurdistanê · Gotara nirxandî
Desthilata rêvebir a hêzdar û bersivdar
Serokkomar, kabîne û îdareya giştî di Bendên 10, 12, 22, 104 û 109 de
Destûr rê dide rêberiya çalak, lê fermandariya kesane red dike. Gotar arasteya Serokkomar, yekîtiya kabîneyê, xizmeta sivîl a li ser liyakatê û kontrola meclîs û dadgehê di yek modelê de digihîne.
Ravekirina doktrînal a nivîsa destûrê bi sê astan: hukmê mecbûrî, prensîba şîrovekirinê û pêşniyara pêkanînê. Gotar sêwirana saziyan, hiqûqa giştî ya berawirdî û metirsiyên pêkanînê jî dinirxîne.
Hêza rewa
Hêza rêvebir kapasîteya biryardan, hevrêzkirin û pêkanînê ye, ne azadiya ji sînoran. Desthilat, armanc, sedem, dem û kontrol wê ji keyfîtiyê cuda dikin.
Serokkomar û kabîne
Serokkomar di nav desthilatên diyarkirî de arasteya neteweyî dide; kabîne wê dike kar. Berpirsiyariya nivîskî nahêle yek saziyê têkçûna xwe li ser ya din bar bike.
Îdareya li ser liyakatê
Xizmeta sivîl a pîşeyî di navbera hilbijartinan de domdariyê diparêze. Wergirtina vekirî, pêşketina objektîf û bêalîbûna siyasî bingeh in.
Çavdêrî û encam
Pirs, lêkolîn, teftîş, kontrola edlî û daneyên karî divê rastkirin an ceza biafirînin. Çavdêriya bê agahî û encam teşrîfat e.
Encam
Rêvebira herî hêzdar ew e ku kapasîteya wê bi qanûnê hatiye sazkirin, bi giştî tê pîvan û kesane hesab dide.
Çavkanî
- دەستووری کۆماری کوردستان، بەندەکانی ١٠، ١٢، ٢٢، ١٠٤ و ١٠٩، وەشانی ٢٧٢٦ی کوردی.
- M. J. C. Vile, Constitutionalism and the Separation of Powers, 2nd ed., Liberty Fund, 1998.
- James Madison, The Federalist Papers, No. 51, 1788.
- OECD, Recommendation of the Council on Public Integrity, 2017.