Destûra Komara KurdistanêPortala Destûrî
Ji bo nivîskaranPanela rêvebirinê

Kovara Destûra Komara Kurdistanê · Gotara nirxandî

Qanûndayîna du-meclîsî û rola Meclîsa Zanayan

Nûnerîtî, bîra saziyî û Bendên 14, 17, 18 û 21

Kurte

Modela Kurdistanê du cure hişmendiya demokratîk dide qanûndayînê: nûnerîtiya gel û dîtina saziyî ya dûr. Gotar mandata her meclîsê, rêya pêşnûmeqanûnê û rêbazên çareserkirina nakokiyê rave dike.

Peyvên sereke: du-meclîsî · Meclîsa Zanayan · parlament · qanûndayîn · nûnerîtî
Rêbaza lêkolînê

Ravekirina doktrînal a nivîsa destûrê bi sê astan: hukmê mecbûrî, prensîba şîrovekirinê û pêşniyara pêkanînê. Gotar sêwirana saziyan, hiqûqa giştî ya berawirdî û metirsiyên pêkanînê jî dinirxîne.

Çima du meclîs

Demeke hilbijartinê dikare lez û disiplineke partî zêde bike. Meclîsa duyem ji bo kontrola destûrî, pisporî û berjewendiya nifşên pêşerojê dem diafirîne.

Du cure nûnerîtî

Meclîsa nûneran hilbijartina siyasî ya îro vedibêje; Meclîsa Zanayan bîra saziyî û dîtina dirêj dide. Rewayetiya wan tenê bi pêkhate û desthilatên cuda temam dibe.

Rêya qanûnê

Pêşnûme weşandin, delîla komîteyê, analîza darayî û mafan, nîqaş, guhertin û dengdana qeydkirî dixwaze. Meclîsa duyem divê kêmiyên destûrî nîşan bide.

Nakokî û pîvan

Lihevhatin, derengxistin û derbaskirina sînorkirî felcê digirin. Serkeftin bi kalîte, rastkirina xeletiyan û têgihiştina giştî tê pîvan, ne bi hejmara qanûnan.

Encam

Du-meclîsî dema xeletiyê hêdî dike, ne hikûmetê, xizmeta Kurdistanê dike.

Çavkanî

  1. دەستووری کۆماری کوردستان، بەندەکانی ١٤، ١٧، ١٨ و ٢١، وەشانی ٢٧٢٦ی کوردی.
  2. Alexander Hamilton, James Madison, and John Jay, The Federalist Papers, No. 62, 1788.
  3. Arend Lijphart, Patterns of Democracy, 2nd ed., Yale University Press, 2012.
  4. Meg Russell, The Contemporary House of Lords: Westminster Bicameralism Revived, Oxford University Press, 2013.