Destûra Komara KurdistanêPortala Destûrî
Ji bo nivîskaranPanela rêvebirinê

Kovara Destûra Komara Kurdistanê · Gotara nirxandî

Peymana hemwelatîtiyê û prensîba hevsengiyê

Maf, erk û sînorên desthilatê di Bendên 42 û 46–50 de

Kurte

Hemwelatîtî endamtiya wekhev bi mafên pêkanbar û erkên giştî ve girê dide. Gotar hevsengiyê wek rêzimanê kontrola sînorkirina azadiyê û erkên erênî yên dewletê rave dike.

Peyvên sereke: hemwelatîtî · mafên bingehîn · hevsengî · wekhevî · erkên erênî
Rêbaza lêkolînê

Ravekirina doktrînal a nivîsa destûrê bi sê astan: hukmê mecbûrî, prensîba şîrovekirinê û pêşniyara pêkanînê. Gotar sêwirana saziyan, hiqûqa giştî ya berawirdî û metirsiyên pêkanînê jî dinirxîne.

Hemwelatîtî wek peyman

Hemwelatîtî statûya hiqûqî ya endamtiya wekhev e, ne bexşîna hikûmetê. Beşdarî û parastinê temîn dike û erkên ku ew jî bi Destûrê ve girêdayî ne ava dike.

Maf û erkên erênî

Dewlet gelek caran divê zêdetir ji destnexistinê bike. Dadgeh, xizmeta gihîştinbar û parastina ji tundiya kesane mafan dikin rastîn.

Testa hevsengiyê

Sînorkirin armanceke qanûnî, girêdana maqûl, amûra herî kêm sînorker û balanseke ne zêdegav dixwaze. Barê delîl û sedeman li ser dewletê ye.

Wekhevî û sazî

Dema astengên dîrokî an maddî cuda bin, wekhevî dikare tedbîrên cuda bixwaze. Dadgeh û saziyên mafan peymanê dikin çareserî.

Encam

Hevsengî desthilatê disipline dike û hemwelatîtî mafê daxwaza vê disiplinê dide her kesî.

Çavkanî

  1. دەستووری کۆماری کوردستان، بەندەکانی ٤٢ و ٤٦ تا ٥٠، وەشانی ٢٧٢٦ی کوردی.
  2. United Nations, Universal Declaration of Human Rights, 1948.
  3. United Nations, International Covenant on Civil and Political Rights, 1966.
  4. Robert Alexy, A Theory of Constitutional Rights, Oxford University Press, 2002.