Destûra Komara KurdistanêPortala Destûrî
Ji bo nivîskaranPanela rêvebirinê

Kovara Destûra Komara Kurdistanê · Gotara nirxandî

Zîrekiya çêkirî, serdestiya qanûnê û demokrasiya dîjîtal

Pîvanên destûrî di Bendên 113 û 116–120 de

Kurte

Zîrekiya çêkirî hêza agahiyê di nav dewletê de ji nû ve belav dike. Gotar rêziknameya li ser metirsiyê, zelalî, mafê sedemê, kalîteya daneyan, testa serbixwe û qaydeyên beşdariya dîjîtal pêşniyar dike.

Peyvên sereke: zîrekiya çêkirî · serdestiya qanûnê · algorîtm · demokrasiya dîjîtal · biryara otomatik
Rêbaza lêkolînê

Ravekirina doktrînal a nivîsa destûrê bi sê astan: hukmê mecbûrî, prensîba şîrovekirinê û pêşniyara pêkanînê. Gotar sêwirana saziyan, hiqûqa giştî ya berawirdî û metirsiyên pêkanînê jî dinirxîne.

AI û dabeşkirina desthilatê

Pêşbînî û tesnîf dikarin gihîştina alîkarî, kar an dadweriyê diyar bikin berî ku kes qaydeyê bizane. Divê pergal, dane û saziya mirovî bi hev re bên kontrolkirin.

Çarçoveya li ser metirsiyê

Alîkariya kêm-xeter kontrola asayî; pergala maf-bandor nirxandina bandorê, log û îtiraz; social scoring an çavdêriya biometrîk a bêhedef qedexe dixwaze.

Zelalî û mafê sedemê

Saziya giştî divê ragihîne ku AI di biryarê de rol girt, mantiqa qanûnî eşkere bike û kontrola mirovan bide. Veşartina bazirganî pêvajoya rewa betal nake.

Dane, alîgirî û demokrasi

Dane ya temsîlker, çavkaniya belgekirî û teftîşa serbixwe xeletiya cudakar kêm dikin. Platforma beşdariyê integrity, gihîştina piralî û moderasyona vekirî dixwaze.

Encam

AI tenê dema qanûn têgihiştin, îtiraz û berpirsiyariya dawî ya mirovan biparêze kapasîteya dewletê zêde dike.

Çavkanî

  1. دەستووری کۆماری کوردستان، بەندەکانی ١١٣ و ١١٦ تا ١٢٠، وەشانی ٢٧٢٦ی کوردی.
  2. NIST, Artificial Intelligence Risk Management Framework 1.0, 2023.
  3. UNESCO, Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence, 2021.
  4. OECD, Recommendation of the Council on Artificial Intelligence, 2019.