Destûra Komara KurdistanêPortala Destûrî
Ji bo nivîskaranPanela rêvebirinê

Kovara Destûra Komara Kurdistanê · Gotara nirxandî

Doktrîna parastina neteweyî ya çalak di nav Destûrê de

Hêza yekgirtî, mandata sivîl û Bendên 36, 63–66 û 71

Kurte

Dorûbera ewlehiyê ya Kurdistanê parastineke bawerbar, destpêşxerî û disiplîna destûrî dixwaze. Gotar parastina çalak, zincîra fermandariya yekgirtî, kontrola sivîl û berxwedana hemû civakê pênase dike.

Peyvên sereke: parastina neteweyî · hêzên çekdar · kontrola sivîl · parastina çalak · berxwedan
Rêbaza lêkolînê

Ravekirina doktrînal a nivîsa destûrê bi sê astan: hukmê mecbûrî, prensîba şîrovekirinê û pêşniyara pêkanînê. Gotar sêwirana saziyan, hiqûqa giştî ya berawirdî û metirsiyên pêkanînê jî dinirxîne.

Parastin û domdariya destûrî

Komar divê kapasîteya parastina gel, ax û saziyan hebe. Ev wezîfe ji Destûrê tê û nikare di nav partî, herêm an fermandariyên kesane de were perçekirin.

Wateya parastina çalak

Deterans, îstîxbarat, amadebûn, hevpeymanî û bersiva hevseng parastina çalak ava dikin. Armanca qanûnî û destûra siyasî wê ji eskalasyona bêkontrol cuda dikin.

Hêz û fermandariya yekgirtî

Hêzeke pîşeyî, fermandariya sivîl û doktrîna hevkar parçebûnê digirin. Wergirtin û pêşketin li ser şiyan û dilsoziya Destûrê ye.

Çavdêrî, budce û berxwedan

Destûra meclîsê, teftîşa nepenî lê rastîn, qaydeyên şer û çareseriya edlî hêzê sînor dikin. Parastina sivîl û domdariya jêrxanê wê temam dikin.

Encam

Kontrola destûrî astenga parastinê nîne; ew hêza çekdar dike hêza neteweyî ya rewa.

Çavkanî

  1. دەستووری کۆماری کوردستان، بەندەکانی ٣٦، ٦٣ تا ٦٦ و ٧١، وەشانی ٢٧٢٦ی کوردی.
  2. United Nations, Charter of the United Nations, Article 51, 1945.
  3. Geneva Conventions of 12 August 1949.
  4. DCAF, Parliamentary Oversight of the Security Sector: Principles, Mechanisms and Practices, 2003.