{
  "language": "ku",
  "exportedAt": "2026-10-28T07:32:04.859Z",
  "clauses": [],
  "chapters": [],
  "edition": {
    "editionNumber": 1,
    "sourceName": "دەستوور - فایناڵ.docx",
    "sourceSha256": "a7fa459ddb8d0597613afd4d5bffc18e16ff98f33c7667483e6d30903b4fc111",
    "importedAt": "2026-10-24T09:14:03.035Z",
    "frontMatter": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p12\",\"sourceIndex\":12,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p26\",\"sourceIndex\":26,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p32\",\"sourceIndex\":32,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەشانی ٢٠٢٦ \",\"runs\":[{\"text\":\"وەشانی ٢٠٢٦ \"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p39-box0-0\",\"sourceIndex\":39,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p39-box1-0\",\"sourceIndex\":39,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ناوی پەڕتووک:\",\"runs\":[{\"text\":\"ناوی \",\"bold\":true},{\"text\":\"پەڕتووک\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p40-box0-0\",\"sourceIndex\":40,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"Destûra Komara Kurdistanê\",\"runs\":[{\"text\":\"Destûra Komara Kurdistanê\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p41-box0-0\",\"sourceIndex\":41,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ناوی کوردی ژوورین:\",\"runs\":[{\"text\":\"ناوی \",\"bold\":true},{\"text\":\"کوردی ژوورین\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p42-box0-0\",\"sourceIndex\":42,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"Constitution of the Republic of Kurdistan\",\"runs\":[{\"text\":\"Constitution of the Republic of Kurdistan\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p42-box1-0\",\"sourceIndex\":42,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ناوی ئینگلیزی:\",\"runs\":[{\"text\":\"ناوی ئینگلیزی\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p43-box0-0\",\"sourceIndex\":43,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"داڕێژەر:\",\"runs\":[{\"text\":\"داڕێژەر:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p43-box1-0\",\"sourceIndex\":43,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مانی ئاڤرین\",\"runs\":[{\"text\":\"مانی ئاڤرین\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p44-box0-0\",\"sourceIndex\":44,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پارێزەر ئەلەند ئیبراهیم، دکتۆر برایم مەلازادە و دکتۆر حەسەن مستەفا\",\"runs\":[{\"text\":\"پارێزەر ئەلەند ئیبراهیم\"},{\"text\":\"، \"},{\"text\":\"دکتۆر برایم مەلازادە\"},{\"text\":\" و \"},{\"text\":\"دکتۆر حەسەن مستەفا\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p44-box1-0\",\"sourceIndex\":44,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پسپۆڕی قانوون و دەستوور:\",\"runs\":[{\"text\":\"پسپۆڕ\",\"bold\":true},{\"text\":\"ی \",\"bold\":true},{\"text\":\"قانوون و دەستوور\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p45-box0-0\",\"sourceIndex\":45,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"چاپی یەکەم، ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: نەورۆزی ٢٧٢٦ ک. / ٢٠٢٦ ز.\",\"runs\":[{\"text\":\"چاپی یەکەم\"},{\"text\":\"، \"},{\"text\":\"ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: نەورۆزی ٢٧٢٦ ک. / ٢٠٢٦ ز\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p46-box0-0\",\"sourceIndex\":46,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەشانی یەکەم، ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: نەورۆزی ٢٧٢٦ ک. / ٢٠٢٦ ز.\",\"runs\":[{\"text\":\"وەشانی یەکەم\"},{\"text\":\"، \"},{\"text\":\"ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: نەورۆزی ٢٧٢٦ ک. / ٢٠٢٦ ز\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p46-box1-0\",\"sourceIndex\":46,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەشانی چاپی:\",\"runs\":[{\"text\":\"وەشانی چاپی:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p47-box0-0\",\"sourceIndex\":47,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەشانی ئەلیکترۆنی:\",\"runs\":[{\"text\":\"وەشانی ئەلیکترۆنی:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p48-box0-0\",\"sourceIndex\":48,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"978-82-694326-2-6\",\"runs\":[{\"text\":\"978-82-694326-\"},{\"text\":\"2\"},{\"text\":\"-\"},{\"text\":\"6\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p48-box1-0\",\"sourceIndex\":48,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ISBN ـی وەشانی چاپی:\",\"runs\":[{\"text\":\"ISBN\",\"bold\":true},{\"text\":\" \",\"bold\":true},{\"text\":\"ـی وەشانی چاپی\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p49-box0-0\",\"sourceIndex\":49,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"978-82-694326-0-2\",\"runs\":[{\"text\":\"978-82-694326-\"},{\"text\":\"0\"},{\"text\":\"-\"},{\"text\":\"2\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p49-box1-0\",\"sourceIndex\":49,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ISBN ـی وەشانی ئەلیکترۆنی:\",\"runs\":[{\"text\":\"ISBN\",\"bold\":true},{\"text\":\" \",\"bold\":true},{\"text\":\"ـی وەشانی \",\"bold\":true},{\"text\":\"ئەلیکترۆنی:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p50-box0-0\",\"sourceIndex\":50,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بڵاوگەی کۆمار، نۆروێژ\",\"runs\":[{\"text\":\"بڵاوگەی کۆمار\"},{\"text\":\"، نۆروێژ\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p51-box0-0\",\"sourceIndex\":51,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بڵاوکەرەوە:\",\"runs\":[{\"text\":\"بڵاوکەرەوە\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p52-box0-0\",\"sourceIndex\":52,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مافی چاپ، بڵاوکردنەوە و دووبارەبڵاوکردنەوەی ئەم وەشانە بۆ مانی ئاڤرین پارێزراوە پارێزراوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"مافی چاپ، بڵاوکردنەوە و دووبارەبڵاوکردنەوەی ئەم وەشانە\"},{\"text\":\" بۆ مانی ئاڤرین پارێزراوە\"},{\"text\":\" پارێزراوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p52-box1-0\",\"sourceIndex\":52,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مافەکان:\",\"runs\":[{\"text\":\"مافەکان:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p54-box0-0\",\"sourceIndex\":54,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"www.kurdconstitution.com \",\"runs\":[{\"text\":\"www.kurdconstitution.com\"},{\"text\":\" \"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p54-box1-0\",\"sourceIndex\":54,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ماڵپەڕ و پەیوەندیی:\",\"runs\":[{\"text\":\"ماڵپەڕ و پەیوەندیی:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p55-image\",\"sourceIndex\":55,\"style\":\"Embedded reference\",\"text\":\"\",\"runs\":[],\"kind\":\"image\",\"src\":\"/downloads/constitution-source-media/image4.png\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-0\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"یەکەم: بە دڵسۆزییەکی ڕەهاوە پابەندی دەستووری کۆماری کوردستان بم وەک باڵاترین دەربڕینی ویستی نەتەوە و تاکە سەرچاوەی ڕەوایەتیی و بە هەموو توانامەوە بیپارێزم.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکەم\",\"bold\":true},{\"text\":\": \"},{\"text\":\"بە دڵسۆزییەکی ڕەهاوە پابەندی دەستووری کۆماری کوردستان بم وەک باڵاترین دەربڕینی ویستی نەتەوە و تاکە سەرچاوەی ڕەوایەتیی و بە هەموو توانامەوە بیپارێزم\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-1\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دووەم: پارێزەری سەروەریی، سەربەخۆیی و یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی کوردستان بم لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا و گیان و ژیانی خۆمی پێ ببەخشم.\",\"runs\":[{\"text\":\"دووەم: \",\"bold\":true},{\"text\":\"پارێزەری سەروەریی، سەربەخۆیی و یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی کوردستان بم لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا و گیان و ژیانی خۆمی پێ ببەخشم\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-2\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"سێیەم: ڕێز لە سەروەریی قانوون، دامەزراوە دەستوورییەکان و ئاڵای پیرۆزی کوردستان بگرم و مافی شارۆمەندانی تر وەک مافی خۆم بپارێزم.\",\"runs\":[{\"text\":\"سێیەم: \",\"bold\":true},{\"text\":\"ڕێز لە سەروەریی قانوون، دامەزراوە دەستوورییەکان و ئاڵای پیرۆزی کوردستان بگرم و مافی شارۆمەندانی تر وەک مافی خۆم بپارێزم\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-3\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"چوارەم: بەشدارێکی چالاک بم لە بنیاتنانی دەوڵەت و نیشتمانێکی ئاوەدان، پێشکەوتوو، دادپەروەر و بەهێزدا و ئەرکە نیشتمانی و شارستانییەکانی سەرشانم بەوپەڕی ڕاستگۆییەوە جێبەجێ بکەم.\",\"runs\":[{\"text\":\"چوارەم: \",\"bold\":true},{\"text\":\"بەشدارێکی چالاک بم لە بنیاتنانی \"},{\"text\":\"دەوڵەت و \"},{\"text\":\"نیشتمانێکی ئاوەدان، پێشکەوتوو، دادپەروەر و بەهێزدا و ئەرکە نیشتمانی و شارستانییەکانی سەرشانم بەوپەڕی \"},{\"text\":\"ڕاستگۆییەوە جێبەجێ بکەم\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-4\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پێنجەم: کار بۆ پتەوکردن و سەقامگیرکردنی یەکێتیی نەتەوەیی و ئاشتیی و ئاسایشی کۆمەڵایەتی بکەم و بەرەنگاری هەر گوتار و کردەوەیەک ببمەوە کە ببێتە هۆی دووبەرەکی و تێکدانی یەکڕیزیی کوردستان.\",\"runs\":[{\"text\":\"پێنجەم: \",\"bold\":true},{\"text\":\"کار بۆ پتەوکردن و سەقامگیرکردنی یەکێتیی نەتەوەیی و ئاشتیی و ئاسایشی کۆمەڵایەتی بکەم و بەرەنگاری هەر گوتار و کردەوەیەک ببمەوە کە ببێتە هۆی دووبەرەکی و تێکدانی یەکڕیزیی کوردستان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-5\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"شەشەم: هەر گوتارێکی وارگێڕی یان ڕێکخراوێکی وارگێڕی لە کوردستان کە هەڵگری گوتاری دەوڵەتی کوردستان نەبێت و لە بەرامبەردا بە هەر پاساوێک کوردستان بە بەشێک لە خاک و دەوڵەتی بێگانە و داگیرکەر بزانێت و پرۆگرامی وارگێڕی و دروشمی وارگێڕی بۆ دەوڵەت و وڵاتی داگیرکەر بێت، بە بەشێک لە داگیرکاری بزانم.\",\"runs\":[{\"text\":\"شەشەم\",\"bold\":true},{\"text\":\": هەر گوتارێکی وارگێڕی یان ڕێکخراوێکی وارگێڕی لە کوردس\"},{\"text\":\"ت\"},{\"text\":\"ان کە هەڵگری گوتاری دەوڵەتی کوردستان نەبێت و لە بەرامبەردا بە هەر پاساوێک کوردستان بە بەشێک لە خاک و دەوڵەتی بێگانە و داگیرکەر بزانێت و پرۆگرامی وارگێڕی و دروشمی وارگێڕی بۆ دەوڵەت و وڵاتی داگیرکەر بێت، بە بەشێک لە داگیرکاری بزانم\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box1-0\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لەبەردەم خودی نەتەوەیی و ویژدانی مێژووییدا، لەسەر خاکی پیرۆزی کوردستان و لەبەرامبەر پاشماگی شەهیدان و ئاواتی نەوەکانی داهاتوودا، بە ویست و خواستی سەربەخۆ و ئازاد و باوەڕێکی پڕ و بێخەوشەوە، بە هەموو پێرۆزییەکان و باوەڕە ئاسمانی و زەوینییەکانم، بە شیری دایک و ڕەنجی باوکم سوێند دەخۆم کە:\",\"runs\":[{\"text\":\"ل\"},{\"text\":\"ەبەردەم خودی نەتەوەیی و ویژدانی مێژووییدا، لەسەر خاکی پیرۆزی کوردستان و لەبەرامبەر پاشماگی شەهیدان و ئاواتی نەوەکانی داهاتوودا،\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بە ویست و خواستی سەربەخۆ و ئازاد و باوەڕێکی پڕ و بێخەوشەوە، بە هەموو پێرۆزییەکان و باوەڕە ئاسمانی و زەوینییەکانم، بە شیری دایک و ڕەنجی باوکم سوێند دەخۆم کە\"},{\"text\":\":\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box2-0\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"  من، ________________________________ ، کوڕی/کچی ________________________________ ،\",\"runs\":[{\"text\":\"  \",\"bold\":true},{\"text\":\"من، \",\"bold\":true},{\"text\":\"____\"},{\"text\":\"______\"},{\"text\":\"_\"},{\"text\":\"_______________\"},{\"text\":\"______\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"، کوڕی/کچی\",\"bold\":true},{\"text\":\" \",\"bold\":true},{\"text\":\"________________________________\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"،\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box3-0\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"سوێندنامەی دەستووریی\",\"runs\":[{\"text\":\"سوێندنامە\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"دەستوور\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\"ی\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p60-box0-0\",\"sourceIndex\":60,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"شوێن/ڕێکەوت: _____________________\",\"runs\":[{\"text\":\"شوێن\"},{\"text\":\"/ڕێکەوت\"},{\"text\":\": ____\"},{\"text\":\"__\"},{\"text\":\"_______\"},{\"text\":\"__\"},{\"text\":\"__\"},{\"text\":\"____\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p60-box1-0\",\"sourceIndex\":60,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ناو و واژۆ: ______________________\",\"runs\":[{\"text\":\"ناو\"},{\"text\":\" و واژۆ\"},{\"text\":\": ______\"},{\"text\":\"__\"},{\"text\":\"_\"},{\"text\":\"____\"},{\"text\":\"_\"},{\"text\":\"_\"},{\"text\":\"___\"},{\"text\":\"____\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p60-box2-0\",\"sourceIndex\":60,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم سوێندە، پەیمانی منە لەگەڵ کوردستان و نەوەکانی داهاتوودا!\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم سوێندە، پەیمانی منە لەگەڵ کوردستان و نەوەکانی داهاتوودا!\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]",
    "manifest": "{\"totals\":{\"parts\":6,\"chapters\":15,\"articles\":139,\"blocks\":5338},\"coverage\":{\"substantiveBlocks\":5338,\"textBoxBlocks\":36,\"kinds\":{\"heading\":254,\"image\":2,\"text\":651,\"subtitle\":5,\"annex\":2,\"paragraph\":779,\"term\":193,\"equivalent\":193,\"point\":1967,\"subpoint\":1107,\"detail\":185},\"exactTextAndRuns\":true},\"sourceParagraphCount\":5585}"
  },
  "parts": [
    {
      "number": 1,
      "title": "پەیکەری یەکەم: دەقە بەراییەکان",
      "pageSlug": "preliminary-texts",
      "pageId": 1,
      "chapters": 0,
      "articles": 0,
      "sections": 3,
      "href": "/p/preliminary-texts",
      "content": {
        "id": 1,
        "slug": "preliminary-texts",
        "title": "پەیکەری یەکەم: دەقە بەراییەکان",
        "body": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p69\",\"sourceIndex\":69,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"ڕاگەیاندنی دەستووری کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاگەیاندنی دەستووری کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p70\",\"sourceIndex\":70,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"نەتەوەی کورد، وەک نەتەوەی دایک، خاوەن و پاشماگگری ڕەسەنی ئەو کەتواری بنیاتنەرە مێژوویی و شارستانییەتانەیە کە لە قووڵایی مێژووی سومەر، میتانی، هوری و گوتی و هتد هەڵقوڵاون و لە ماد / میدیا و ساسانیدا گەیشتوونەتە لوتکەی یەکخستنی ئاوەزی دەوڵەتداریی کە بەسەر سەرانسەری وارگەی نەتەوەیی کورددا سەروەر بووە و بوونایەتی خۆی سەپاندووە. ئەم بوونایەتییە کە ڕەگ و ڕیشەی لە کەلتورە کەونارەکانی قەوقاز، زاگرۆس، ئەلبۆرز و تۆرەسەوە داکوترا، جیا لە پەیوەندییەکی جوگرافی، هەمان بوونایەتیی بوونسەپێنـی مێژووییە کە لە چیاکانەوە شارستانییەتی بردووەتە شار و دەوڵەتشارەکانی پێدەشتەکانی دەوروبەری خۆی و لەسەر بنەمای سەروەریی ڕەها و قانوونی هەزاران ساڵەی خۆی بنیاد ناوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوەی کورد، وەک نەتەوەی دایک\"},{\"text\":\"، خاوەن و پاشماگگری ڕەسەنی ئەو کەتواری بنیاتنەرە مێژوویی و شارستانییەتانەیە کە لە قووڵایی مێژووی سومەر، میتانی، هوری و گوتی و هتد هەڵقوڵاون و لە ماد / میدیا\"},{\"text\":\" و ساسانیدا گەیشتوونەتە لوتکەی یەکخستنی ئاوەزی دەوڵەتداریی کە بەسەر سەرانسەری وارگەی نەتەوەیی کورددا سەروەر بووە و بوونایەتی خۆی سەپاندووە. ئەم بوونایەتییە کە ڕەگ و ڕیشەی لە کەلتورە کەونارەکانی قەوقاز، زاگرۆس، ئەلبۆرز و تۆرەسەوە داکوترا، جیا لە پەیوەندییەکی جوگرافی، هەمان بوونایەتیی بوونسەپێنـی مێژووییە کە لە چیاکانەوە شارستانییەتی بردووەتە شار و دەوڵەتشارەکانی پێدەشتەکانی دەوروبەری خۆی و لەسەر بنەمای سەروەریی ڕەها\"},{\"text\":\" و قانوونی هەزاران ساڵەی خۆی بنیاد ناوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p71\",\"sourceIndex\":71,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە سەدان ساڵی ڕابردوودا، هەنووکە پاش تێپەڕاندنی قۆناغی ژێردەستی و ئازارەکانی جینۆساید و هەموو تاوانێکی لێنەبوراو، بە پشتبەستن بە ئاوەزی گشتی، ژیری کۆیی و ویستی ئاشکرا کە بە فەرمی لە ڕیفراندۆمی ٢٠١٧ لە باشووری نیشتمان و بە بەرزکردنەوەی دەنگ لە پارچە بندەستەکان لە فۆرمی هاتنە سەرشەقام بۆ پشتیوانی دەنگی سەربەخۆیی لە باشووری وڵات و هەروەها تازەترینیان بە بەرزکردنەوەی دەنگی سەربەخۆیی لە خۆپێشاندانە سەدان هەزارییەکانی جەنیوەری ٢٠٢٦ بە دروشمگەلی وارپارێزانە و دەوڵەتخوازانە و بەرزکردنەوەی ئاڵای پیرۆزی کوردستان، ئێمە ویستی هەربوویی کورد بەم دەستوورە ڕادەگەیەنین. کۆماری کوردستان، کە لە مەهاباد (١٩٤٦) وەک ویستێکی ڕەهای نەتەوەیی ڕاگەیەندرا، لە ڕووی واتا و ڕەواییەوە بە هەربوویی ماوەتەوە؛ هەرچەندە داگیرکەران بە فیزیکی کۆماریان هەڵوەشاندەوە و نەتەوەی کوردیان خستە ناو دۆخێکی درێژخایەنی هەڵوەشاوەیی، بەڵام ئەم دەستوورە وەک باڵاترین خواستی بوونویستانە، کۆتایی بەو دۆخە و بە تەوژمێکی لێڵی هەڵوەشاوەیی و بێکۆماریی دەهێنێت و واتا مێژووییەکەی کۆمار بۆ کەتواری سەروەریی بونیاد دەنێتەوە؛ بەمەش خۆمان دەگۆڕین بۆ بکەرێکی چالاکی مێژووساز لە ناو هەناوی وڵاتی خۆماندا کە هەموو کوردێک هاووڵاتی کوردستان و کورد هەمووی شارۆمەندی کۆماری کوردستانن.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە سەدان ساڵی ڕابردوودا، هەنووکە پاش تێپەڕاندنی قۆناغی ژێردەستی و ئازارەکانی جینۆساید\"},{\"text\":\" و هەموو تاوانێکی لێنەبوراو، بە پشتبەستن بە ئاوەزی گشتی\"},{\"text\":\"، ژیری کۆیی و ویستی ئاشکرا کە بە فەرمی لە \"},{\"text\":\"ڕیفراندۆمی\"},{\"text\":\" ٢٠١٧ لە باشووری نیشتمان و بە بەرزکردنەوەی دەنگ لە پارچە بندەستەکان لە فۆرمی هاتنە سەرشەقام بۆ پشتیوانی دەنگی سەربەخۆیی لە باشووری وڵات و هەروەها تازەترینیان بە بەرزکردنەوەی دەنگی سەربەخۆیی لە خۆپێشاندانە سەدان هەزارییەکانی جەنیوەری ٢٠٢٦ بە دروشمگەلی وارپارێزانە و دەوڵەتخوازانە و بەرزکردنەوەی ئاڵای پیرۆزی کوردستان، ئێمە ویستی هەربوویی کورد بەم دەستوورە ڕادەگەیەنین. کۆماری \"},{\"text\":\"کوردستان، کە لە مەهاباد (١٩٤٦) وەک ویستێکی ڕەهای نەتەوەیی ڕاگەیەندرا، لە ڕووی واتا و ڕەواییەوە بە هەربوویی ماوەتەوە؛ هەرچەندە داگیرکەران بە فیزیکی کۆماریان هەڵوەشاندەوە و نەتەوەی کوردیان خستە ناو دۆخێکی درێژخایەنی هەڵوەشاوەیی، بەڵام ئەم دەستوورە وەک باڵاترین خواستی بوونویستانە، کۆتایی بەو دۆخە و بە تەوژمێکی لێڵی هەڵوەشاوەیی و بێکۆماریی دەهێنێت و واتا مێژووییەکەی کۆمار بۆ کەتواری سەروەریی بونیاد دەنێتەوە؛ بەمەش خۆمان دەگۆڕین بۆ بکەرێکی چالاکی مێژووساز لە ناو هەناوی وڵاتی خۆماندا کە هەموو کوردێک هاووڵاتی\"},{\"text\":\" کوردستان و کورد هەمووی شارۆمەندی کۆماری کوردستانن.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p72\",\"sourceIndex\":72,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دیکلاراسیۆنە، دەسپێکی یەکلاکەرەوەی ڕەوایی و خۆسەرچاوەیی دەستووری کۆماری کوردستانە؛ بەم واتایە، یەکەمین دامەزراوەی دەوڵەتی کوردستانە کە وەک ئامرازێکی پیرۆز و پێویست و کێڵگە و ژینگەی وارگێڕیی بۆ ڕاییکردنی ویستی گەوهەریی نەتەوەی کورد لە وڵاتی کوردستان دامەزراوە، و بە هیچ شێوەیەک ڕەوایەتیی خۆی لە دەرەوەی پەیمانی نێوان کورد و وارگەی نەتەوەیی خۆی وەرناگرێت. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەتی کوردستان، وەک بنەمایەکی ئێستایی و دانەدواوەی ڕەهای هەر جۆرە دەسەڵاتێکی بنەماڵەیی یان تاکپەرستانە، باڵاترین دەسکەوتی تێکۆشان و هاوئاگایی و خۆئاگایی نەتەوەییە کە لەم دەستوورەدا زایەڵە دەداتەوە. ئامانجی باڵای دەوڵەتی کوردستان لە ناو ئەم دەستوورەدا، هەم دابینکردنی ڕاژەی گشتی بۆ کۆمەڵگای کوردستان و هەم جێگیرکردنی سەروەریی ڕەهایە بەسەر وارگەی نەتەوەیی کوردستان، و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستانە و پاراستنی بێ مەرجی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی لە سەرووی گشت بەرژەوەندییەکی لایەنی کاتی یان گرووپیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دیکلاراسیۆنە، دەسپێکی یەکلاکەرەوەی ڕەوایی و خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\" دەستووری کۆماری کوردستانە؛ بەم واتایە، یەکەمین دامەزراوەی دەوڵەتی کوردستانە کە وەک ئامرازێکی پیرۆز و پێویست و کێڵگە و ژینگەی وارگێڕیی بۆ ڕاییکردنی ویستی گەوهەریی نەتەوەی کورد لە وڵاتی کوردستان\"},{\"text\":\" دامەزراوە، و بە هیچ شێوەیەک ڕەوایەتیی خۆی لە دەرەوەی پەیمانی نێوان کورد و وارگەی نەتەوەیی خۆی وەرناگرێت. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەتی کوردستان\"},{\"text\":\"، وەک بنەمایەکی ئێستایی و دانەدواوەی ڕەهای هەر جۆرە دەسەڵاتێکی بنەماڵەیی یان تاکپەرستانە، باڵاترین دەسکەوتی تێکۆشان و هاوئاگایی و خۆئاگایی نەتەوەییە کە لەم دەستوورەدا زایەڵە دەداتەوە. ئامانجی باڵای دەوڵەتی کوردستان لە ناو ئەم دەستوورەدا، هەم دابینکردنی ڕاژەی گشتی\"},{\"text\":\" بۆ کۆمەڵگای کوردستان و هەم جێگیرکردنی سەروەریی ڕەهایە بەسەر وارگەی نەتەوەیی کوردستان، و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستانە و پاراستنی بێ مەرجی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی لە سەرووی گشت بەرژەوەندییەکی لایەنی کاتی یان گرووپیە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p73\",\"sourceIndex\":73,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە پێکهاتەی دەسەڵاتدا، ئیسکبەندیی بنەمایی دەوڵەتدارێتی بنەمای جیاکردنەوەی گەوهەری دەسەڵاتەکان دەنەخشێنێت. دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی سەربەخۆیی بنەڕەتیی ڕەهایە، کە لە ڕێگەی دابینکردنی بودجە و کارگێڕیی سەربەخۆ گەرەنتی کراوە، تا ببێتە ویژدانی بێلایەنی کۆمار و پاسەوانی سەروەریی قانوون بەسەر هەموواندا. مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران وەک زایەڵەی ژیریی کۆیی کوردستان کار دەکەن و لە ڕێگەی چاودێریی مەکۆی نیشتمانی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەداردا، ڕێگری لە هەر جۆرە لاسارییەک و لادانێک لە پڕۆسەی قانووندانان دەگرن.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە پێکهاتەی دەسەڵاتدا، ئیسکبەندیی بنەمایی دەوڵەتدارێتی بنەمای جیاکردنەوەی گەوهەری دەسەڵاتەکان دەنەخشێنێت. دەسەڵاتی دادوەریی\"},{\"text\":\" خاوەنی سەربەخۆیی بنەڕەتیی ڕەهایە، کە لە ڕێگەی دابینکردنی بودجە و کارگێڕیی سەربەخۆ گەرەنتی کراوە، تا ببێتە ویژدانی بێلایەنی کۆمار و پاسەوانی سەروەریی قانوون بەسەر هەموواندا. مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران\"},{\"text\":\" وەک زایەڵەی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" کوردستان کار دەکەن و لە ڕێگەی چاودێریی \"},{\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەداردا، ڕێگری لە هەر جۆرە لاسارییەک و لادانێک لە پڕۆسەی قانووندانان دەگرن.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p74\",\"sourceIndex\":74,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"شارۆمەندی کوردستانی، وەک شارۆمەندی پێشمەرگە، خاوەنی ئەرکی باڵای نیشتمانییە بۆ پاراستنی پیرۆزیی خاک و ڕاییکردنی راژەی نیشتمانی. لە وارگەی ئاسایشدا، دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە، لە ڕێگەی هەواڵگریی نیشتمانی و ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی، هەڕەشەکان پێش گەیشتنیان بە وارگەی نەتەوەیی پووچەڵ دەکاتەوە. هێزی بەرگریی نیشتمانی/ئارتەش، وەک شمشێری پۆڵایینی وڵات، تەنیا پابەندی ئاڵای نەتەوەیی کوردستان و دەستوورە، و دڵسۆزیی پارتایەتی یان ناوچەیی لە ناو ئەم هێزەدا بە تاوانێکی هەڵوەشێنەرەوەی بنەماکانی دەوڵەت دادەنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندی کوردستانی\"},{\"text\":\"، وەک شارۆمەندی پێشمەرگە، خاوەنی ئەرکی باڵای نیشتمانییە بۆ پاراستنی پیرۆزیی خاک\"},{\"text\":\" و ڕاییکردنی راژەی نیشتمانی\"},{\"text\":\". لە وارگەی ئاسایشدا، دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە، لە ڕێگەی هەواڵگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی، هەڕەشەکان پێش گەیشتنیان بە وارگەی نەتەوەیی پووچەڵ دەکاتەوە. هێزی بەرگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"/ئارتەش، وەک شمشێری پۆڵایینی وڵات، تەنیا پابەندی ئاڵای نەتەوەیی کوردستان و دەستوورە، و دڵسۆزیی پارتایەتی\"},{\"text\":\" یان ناوچەیی لە ناو ئەم هێزەدا بە تاوانێکی هەڵوەشێنەرەوەی بنەماکانی دەوڵەت دادەنرێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p75\",\"sourceIndex\":75,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە ڕەهەندی ئابووریدا، ئابووریی نیشتمانی لەسەر بنەمای ئابووری دەوڵەتی کوردستان و سەرمایەداریی نیشتمانی و ئابووریی فرەبناغە دامەزراوە. سامانە سروشتییەکان وەک سپێردەیەکی پیرۆزی نەوەکانی داهاتوو هەڵسوکەوتی لەگەڵدا دەکرێت، و بەڕێوەبردنیان لە ڕێگەی کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانییەوە، ئامانجی گەشەی ڕاوەستاو و ڕێگریکردنە لە خوێنبەربوونی دارایی کوردستان. ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی و تاوانی جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت، کە وەک ژەهری ناو جەستەی دەوڵەت پێناسە دەکرێت، ئەرکێکی بوونویستانەیە بۆ پاراستنی متمانەی گشتی و زاڵکردنی شایستەسالاری و ڕوونایی و ڕووەنی لە دامودەزگاکانی دەوڵەتی کوردستاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە ڕەهەندی ئابووریدا، ئابووریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" لەسەر بنەمای ئابووری دەوڵەتی کوردستان و سەرمایەداریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و ئابووریی فرەبناغە دامەزراوە. سامانە سروشتییەکان\"},{\"text\":\" وەک سپێردەیەکی پیرۆزی نەوەکانی داهاتوو \"},{\"text\":\"هەڵسوکەوت\"},{\"text\":\"ی لەگەڵدا دەکرێت، و بەڕێوەبردنیان لە ڕێگەی کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانییەوە، ئامانجی گەشەی ڕاوەستاو و ڕێگریکردنە لە خوێنبەربوونی دارایی\"},{\"text\":\" کوردستان. ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی\"},{\"text\":\" و تاوانی جەردەسالاری\"},{\"text\":\" و داڕزاندنی دەوڵەت، کە وەک ژەهری ناو جەستەی دەوڵەت پێناسە دەکرێت، ئەرکێکی بوونویستانەیە بۆ پاراستنی متمانەی گشتی و زاڵکردنی شایستەسالاری\"},{\"text\":\" و ڕوونایی و ڕووەنی لە دامودەزگاکانی دەوڵەتی کوردستاندا.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p76\",\"sourceIndex\":76,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەوڵەتی ژیر و پەرگاڵی دەوڵەتی ژیر، لە ڕێگەی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی توند بۆ تەکنەلۆژیا، سەربەخۆیی تەکنەلۆژی و دیجیتاڵی کوردستان مسۆگەر دەکات. ئەم ڕەهەندە مۆدێرنە، پارێزەری شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی شارۆمەندان لە دژی هەر جۆرە دزەکردنێکی ئەلگۆریتمی و پێشێلکارییەکی پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی ژیر و پەرگاڵی دەوڵەتی ژیر، لە ڕێگەی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی توند بۆ تەکنەلۆژیا، سەربەخۆیی تەکنەلۆژی و دیجیتاڵی کوردستان مسۆگەر دەکات. ئەم ڕەهەندە مۆدێرنە، پارێزەری شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی شارۆمەندان لە دژی هەر جۆرە دزەکردنێکی ئەلگۆریتمی و پێشێلکارییەکی پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵییە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p77\",\"sourceIndex\":77,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە کۆتاییدا، ئەم دەستوورە، وەک دۆکترینی بوونسەپێنانەی کوردستانیزم، کوردبوون (ڕەسەنایەتیی بوونناسانە و مێژوویی) لەگەڵ کوردستانیبوون (وارپارێزی و شارۆمەندیی قانوونی و یەکسانیی گشتگیر) هاوسەنگ دەکات؛ فەرمیبوونی زمانی کوردی بەرزترین پێگەی دەبێت و ماف و شکۆی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ناکوردان لە چوارچێوەی وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و یەکپارچەیی وار پارێزراو دەبێت. ئەم دەقە، پەیمانی نێوان نەوەکانی ڕابردوو، ئێستا و داهاتوویە و دوادانەوەی ڕەها بۆ هەر جۆرە ناپاکی نیشتمانی و ملکەچییەک بۆ بێگانەیە، چونکە نەتەوەی کورد بڕیاری داوە چیتر لە تاریکخانەی مێژووی مۆدێرندا نەمێنێتەوە، بەڵکوو وەک سوبێکتێکی سەروەر و خاوەن ویستی خۆی، شکۆی نەتەوەیی بە کردەوە بسەپێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە کۆتاییدا، ئەم دەستوورە، وەک دۆکترینی بوونسەپێنانەی کوردستانیزم\"},{\"text\":\"، کوردبوون\"},{\"text\":\" (ڕەسەنایەتیی بوونناسانە و مێژوویی) لەگەڵ کوردستانیبوون\"},{\"text\":\" (وارپارێزی\"},{\"text\":\" و شارۆمەندیی قانوونی و یەکسانیی گشتگیر) هاوسەنگ دەکات؛ فەرمیبوونی زمانی کوردی بەرزترین پێگەی دەبێت و ماف و شکۆی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ناکوردان لە چوارچێوەی وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و یەکپارچەیی\"},{\"text\":\" وار\"},{\"text\":\" پارێزراو دەبێت. ئەم دەقە، پەیمانی نێوان نەوەکانی ڕابردوو، ئێستا و داهاتوویە و دوادانەوەی ڕەها بۆ هەر جۆرە ناپاکی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و ملکەچییەک \"},{\"text\":\"بۆ بێگانەیە، چونکە نەتەوەی کورد بڕیاری داوە چیتر لە تاریکخانەی مێژووی مۆدێرندا نەمێنێتەوە، بەڵکوو وەک سوبێکتێکی سەروەر و خاوەن ویستی خۆی، شکۆی نەتەوەیی بە کردەوە بسەپێنێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p78\",\"sourceIndex\":78,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە ڕێگەی ئەم دەستوورەوە، نەتەوەی کورد دەستووری خۆی ڕادەگەیەنێت؛ ئەم بەڵگەنامەیە نەک هەر پەیمانێکی وارگێڕی، بەڵکو ڕێنامەی ئاوەزیی دەوڵەتسازی و دەوڵەتداری و نەخشەڕێگایەکی کردەیییە بۆ وارگێڕیی کوردستان و چلۆنایەتیی بنیاتنانی دامەزراوەکان و بەڕێوەبردنێکی ژیرانە. لێرەدا ویستی هەرمان و هەربوویی کورد، وەک پارێزەری مانەوەی شکۆمەندانە و سەرچاوەی هەردەمیی سەروەریی کۆماری کوردستان دەمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە ڕێگەی ئەم دەستوورەوە، نەتەوەی کورد دەستووری خۆی ڕادەگەیەنێت؛ ئەم بەڵگەنامەیە نەک هەر پەیمانێکی وارگێڕی، بەڵکو ڕێنامەی ئاوەزیی دەوڵەتسازی و دەوڵەتداری\"},{\"text\":\" و نەخشەڕێگایەکی کردەیییە بۆ وارگێڕیی کوردستان و چلۆنایەتیی بنیاتنانی دامەزراوەکان و بەڕێوەبردنێکی ژیرانە. لێرەدا ویستی هەرمان و هەربوویی کورد، وەک پارێزەری مانەوەی شکۆمەندانە و سەرچاوەی هەردەمیی سەروەریی کۆماری کوردستان دەمێنێتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p80\",\"sourceIndex\":80,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بژی کۆماری کوردستان، واری ئاوەزی دەوڵەتی و قەڵای سەروەریی نەتەوەی کورد\",\"runs\":[{\"text\":\"بژی کۆماری کوردستان، واری ئاوەزی دەوڵەتی و قەڵای سەروەریی نەتەوەی کورد\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p82\",\"sourceIndex\":82,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"واژووی دامەزرێنەرانی دەستوور:\",\"runs\":[{\"text\":\"واژووی دامەزرێنەرانی دەستوور:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p84\",\"sourceIndex\":84,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مانی ئاڤرین\\t\\t\\t\\t\\tحەسەن مستەفا\",\"runs\":[{\"text\":\"مانی ئاڤرین\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\tحەسەن مستەفا\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p86\",\"sourceIndex\":86,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"برایم مەلازادە\\t\\t\\t\\t\\tئەلەند ئیبراهیم\",\"runs\":[{\"text\":\"برایم مەلازادە\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\tئەلەند ئیبراهیم\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p88\",\"sourceIndex\":88,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە ساڵی یەکەمی ڕاگەیاندنی دەستووری کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"لە ساڵی یەکەمی ڕاگەیاندنی دەستووری کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p90\",\"sourceIndex\":90,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"٢٧٢٦-٠١-٠١\",\"runs\":[{\"text\":\"٢٧٢٦-٠١-٠١\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p93\",\"sourceIndex\":93,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"بەرایی \",\"runs\":[{\"text\":\"بەرایی\"},{\"text\":\" \"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p94\",\"sourceIndex\":94,\"style\":\"ژێرناو\",\"text\":\"دەستووری کوردستان؛ زایەڵەی ژیریی کۆیی کورد بۆ بنیاتنانی بوونایەتی هەرهەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری کوردستان\"},{\"text\":\"؛ \"},{\"text\":\"زایەڵەی\"},{\"text\":\" ژیریی کۆیی کورد بۆ بنیاتنانی بوونایەتی هەرهەیی\"}],\"kind\":\"subtitle\",\"parentId\":\"p93\"},{\"id\":\"p95\",\"sourceIndex\":95,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هێز و دادپەروەری، بنەمای مانەوەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"هێز و دادپەروەری، بنەمای مانەوەیە.\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p96\",\"sourceIndex\":96,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دەستوورە، وەک ڕەنگدانەوە و زایەڵەی ژیریی کۆیی سەرچاوەی ڕەهای ویستی کوردە، پێویستی بە جیاکردنەوەی گەوهەریی لە گشت دەقێکی نووسراوی تر هەیە، لە بنەڕەتدا نابێت بە سادەیی وەک کۆمەڵێک بەندی قانوونی هەڵسوکەوتی لەگەڵدا بکرێت، چونکە ئەمە بەڵگەنامەییکردنی بوونی نەتەوەیەکی خاوەن ژیریی کۆییە کە ناسینی بنەڕەتی لە خودی کۆیی خۆی وەک ژێدەری نەتەوەبوون و کرداریی کۆیی خۆی هەیە، کە مێژووی دەیان هەزار ساڵەی لە هەناوی کوردستانی مێژووییدا لە قووڵایی وڵاتەکەماندا هەڵگرتووە. لە ڕوانگەی ژوراڵ دەستوورییەوە، گشت دەسەڵاتەکانی دەوڵەت و دامەزراوە دادوەرییەکان پابەند دەکرێن کە بەندەکانی ئەم دەستوورە نەک تەنیا وەک دەقێکی وشک، بەڵکوو وەک ئامرازی بەرجەستەکردنی ئەم ڕوانگە فەلسەفییە و پاراستنی 'خودی کۆیی و بەکۆمەڵ'ـی کورد لێک بدەنەوە و ڕایی بکەن؛ بەم پێیە، ئەم بەراییە ڕوونکەرەوەیە بە هیچ شێوەیەک قانوونێکی لاوەکی نییە، بەڵکو ڕووگەی تێگەیشتنی نەتەوەی کورد بۆ دەقە بنەڕەتی و فەرمییەکانییەتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەستوورە، وەک ڕەنگدانەوە و زایەڵەی ژیریی کۆیی سەرچاوەی ڕەهای ویستی کوردە، پێویستی بە جیاکردنەوەی گەوهەریی لە گشت دەقێکی نووسراوی تر هەیە، لە بنەڕەتدا نابێت بە سادەیی وەک کۆمەڵێک بەندی قانوونی هەڵسوکەوتی لەگەڵدا بکرێت، چونکە ئەمە بەڵگەنامەییکردنی بوونی نەتەوەیەکی خاوەن ژیریی کۆییە کە ناسینی بنەڕەتی لە خودی کۆیی\"},{\"text\":\" خۆی وەک ژێدەری نەتەوەبوون و کرداریی کۆیی\"},{\"text\":\" خۆی هەیە، کە مێژووی دەیان هەزار ساڵەی لە هەناوی کوردستانی مێژووییدا لە قووڵایی وڵاتەکەماندا هەڵگرتووە. لە ڕوانگەی ژوراڵ دەستوورییەوە، گشت دەسەڵاتەکانی دەوڵەت و دامەزراوە دادوەرییەکان پابەند دەکرێن کە بەندەکانی ئەم دەستوورە نەک تەنیا وەک دەقێکی وشک، بەڵکوو وەک ئامرازی بەرجەستەکردنی ئەم ڕوانگە فەلسەفییە و پاراستنی 'خودی کۆیی و بەکۆمەڵ'ـی کورد لێک بدەنەوە و ڕایی بکەن؛ بەم پێیە، ئەم بەراییە ڕوونکەرەوەیە بە هیچ شێوەیەک قانوونێکی لاوەکی نییە، بەڵکو ڕووگەی تێگەیشتنی نەتەوەی کورد بۆ دەقە بنەڕەتی و فەرمییەکانییەتی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p97\",\"sourceIndex\":97,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ویستی ڕەها بۆ سەروەریی لە ژیریی کۆیی و هاوئاگایی مێژوویی نەتەوەی کوردەوە هەڵدەقوڵێت، بۆیە جوگرافیای میدیا چوارچێوەی کەتوارسازێنەری وڵات لەسەر زەوییە؛ ئەوێ زێدی نیشتەجێبوونی باوانی ئێمە و نەوە ڕەسەنەکانیانە. قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی بوونمان لەسەر ئەم خاکە پیرۆزە لە ڕێگەی گەواهی شوێنەوارە دێرینەکانی وەک قەڵاکورد، شانیدەر، وارواسی، وەزمە، و گرێ مەرازان دەسەلمێنرێت؛ ئەمەش قووڵبوونەوەیە لە ڕەسەنایەتی ئەو خاکە کە لانکەی یەکەمین کۆمەڵگەکانی مرۆیی بووە و بنەماکانی شارستانییەتی سەرانسەری ئەم ناوچەیەی داڕشتووە، درێژەی هەبووە تا گەیشتۆتە قۆناغی میدیا و پارت و ساسانی و درێژەی بە بوونایەتی خۆی داوە لە سەردەمی دوای داگیرکارییەکانی عەڕەب، سەرەڕای هەوڵە مێژووییەکان بۆ ونکردنی کورد لە تەوژمێکی لێڵی نەناسراوییدا. نەتەوەیەک خاوەنی ئەم هەموو قووڵاییە مێژووییە بێت، لە دەرەوەی هەموو مەرج و ڕەزامەندییەکی دەرەکی، خاوەنی یەکینەیەکی کۆییە کە ژێرخانی پەیدابوونی ژیریی کۆیی، خودی کۆیی و کەسایەتی نەتەوەیی کوردە و تێگەیشتنێکی قووڵی لە چلۆنایەتی بوونی نەتەوەیی خۆی هەیە؛ ئەم کۆییبوونە کە لەسەر بوونایەتی خۆی وەستاوە مافی ڕەها و قانوونیی خۆیەتی سەروەریی ڕەبەق و بێ مەرجی لە ڕێگای دەوڵەتی خۆی بەسەر خاکەکەیدا هەبێت. لەم ڕوانگەیەوە، پابەندبوونی گەوهەری-سرووشتی مێژوویی، کورد ناچار دەکات بە هەبوون و مانەوە و گەشەکردنی وەک نەتەوەیەکی دایک؛ چونکە نەتەوە، بەبێ ڕێکخراوێک کە سەروەرییەکەی جێگیر بکات، تەنیا مەیلێکی پاسیڤە بۆ بوون، نەک بکەرێکی چالاک. ئەگەر دەوڵەت وەک فۆڕمێکی ڕەهای ڕێکخراو نەبێت، نەتەوە وەک 'گیانێکی بێ جەستە' وایە، چونکە ناتوانێ هێزی خۆی بە شێوەیەکی قانوونیی ڕایی بکات؛ چونکە مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر بۆ دەرچوون لە 'باری سروشتی و جێگیرکردنی ئاسایش دابین دەکات. لەم دۆخەدا، کاری ئەم دەستوورە ئەوەیە کە ببێتە گیانی ناو جەستەی نەتەوەی کورد و هێزی ویستمەندیی کۆیی بگۆڕێت بۆ 'کۆماری کوردستان' وەک کەتوارێکی ڕەها و خاوەن سەروەریی؛ ئەمە نەک تەنیا مافێکی مۆڕاڵی، بەڵکو پێویستییەکی بوونناسانەیە بۆ ڕزگاربوون لەو ئاژاوە نێودەوڵەتییەی کە قووڵترە لە 'باری سرووشتی'ـی لەسەر ئاستی جیهانیدا. بۆیە دەستوور، وەک 'ئاوەزی باڵا و جەوهەریی نەتەوەیی'، ئەم هێزە ئۆرگانیکە دەکاتە پەرگاڵێکی ڕێکخراو کە توانای نواندنی 'ویستمەندیی هێزمەند'ـی لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا هەبێت، نەک تەنیا لەناوخۆدا. دەستوور لێرەدا، وەک گێڕانەوەیەکی بنەڕەتی لە ژیریی کۆیی و ژیانی قووڵ و ڕیشەداری نەتەوەکەمان، خۆی بە شێوەیەکی خۆساز و خۆسەرچاوە ڕەوایی خۆی بەدەست دێنێت؛ ئەم تایبەتمەندییە ئەوە دەگەیەنێ کە دەستوور بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی یان ڕەزامەندی دەرەوەی کوردستان، خۆی خۆی دروست دەکا و دادەمەزرێنێت و بۆ ڕەوایی و قانوونمەندیی خۆی پەنا ناباتە بەر هیچ بنەمایەکی دەرەکی، بەڵکو لە سەروو-دەوڵەتدا وەستاوە. هەر لەبەر ئەمەیە، تەنانەت پێش دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ، ئەم دەقە دامەزراوە کارگێڕیی، قانوونیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران لە بەها و بایەخ دەخات و ڕەوایەتییان لێ دەسێنێتەوە، چونکە سەرچاوەی دەسەڵاتیان لە دەرەوەی ویستی کوردەوە هاتووە و بەسەریدا سەپێنراون. پەیوەندی نێوان دەستوور و دەوڵەت لە نێوان شێوە و ناوەڕۆکدایە، لە نێوان ئامانج و ئامرازدایە؛ دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە، نەک بە پێچەوانەوە، ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوورە. نەتەوەیەک کە بناغەکانی شارستانییەتی مرۆڤایەتی دامەزراندووە، دەبێت خۆی بسەپێنێتەوە و جێگەی خۆی بگرێت لە پەرگاڵی دەوڵەتاندا وەک مۆدێرنترین چاخی مێژوویی مرۆڤ، و چیدی پێویست ناکات بدرێتە دەم کڵپی تیژی بەربەرییەت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ویستی ڕەها بۆ سەروەریی لە ژیریی کۆیی و هاوئاگایی مێژوویی نەتەوەی کوردەوە هەڵدەقوڵێت، بۆیە جوگرافیای میدیا چوارچێوەی کەتوارسازێنەری وڵات لەسەر زەوییە؛ ئەوێ زێدی نیشتەجێبوونی باوانی ئێمە و نەوە ڕەسەنەکانیانە. قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی بوونمان لەسەر ئەم خاکە پیرۆزە لە ڕێگەی گەواهی شوێنەوارە دێرینەکانی وەک قەڵاکورد، شانیدەر، وارواسی، وەزمە، و گرێ مەرازان دەسەلمێنرێت؛ ئەمەش قووڵبوونەوەیە لە ڕەسەنایەتی ئەو خاکە کە لانکەی یەکەمین کۆمەڵگەکانی مرۆیی بووە و بنەماکانی شارستانییەتی سەرانسەری ئەم ناوچەیەی داڕشتووە، درێژەی هەبووە تا گەیشتۆتە قۆناغی میدیا و پارت و ساسانی و درێژەی بە بوونایەتی خۆی داوە لە سەردەمی دوای داگیرکارییەکانی عەڕەب، سەرەڕای هەوڵە مێژووییەکان بۆ ونکردنی کورد لە تەوژمێکی لێڵی نەناسراوییدا. نەتەوەیەک خاوەنی ئەم هەموو قووڵاییە مێژووییە بێت، لە دەرەوەی هەموو مەرج و ڕەزامەندییەکی دەرەکی، خاوەنی یەکینەیەکی کۆییە کە ژێرخانی پەیدابوونی ژیریی کۆیی، خودی کۆیی\"},{\"text\":\" و کەسایەتی نەتەوەیی کوردە و تێگەیشتنێکی قووڵی لە چلۆنایەتی بوونی نەتەوەیی خۆی هەیە؛ ئەم کۆییبوونە کە لەسەر بوونایەتی خۆی وەستاوە مافی ڕەها و قانوونیی خۆیەتی سەروەریی ڕەبەق و بێ مەرجی لە ڕێگای دەوڵەتی خۆی بەسەر خاکەکەیدا هەبێت. لەم ڕوانگەیەوە، پابەندبوونی گەوهەری-سرووشتی مێژوویی، کورد ناچار دەکات بە هەبوون و مانەوە و گەشەکردنی وەک نەتەوەیەکی دایک؛ چونکە نەتەوە، بەبێ ڕێکخراوێک کە سەروەرییەکەی جێگیر بکات، تەنیا مەیلێکی پاسیڤە بۆ بوون، نەک بکەرێکی چالاک. ئەگەر دەوڵەت وەک فۆڕمێکی ڕەهای ڕێکخراو نەبێت، نەتەوە وەک 'گیانێکی بێ جەستە' وایە، چونکە ناتوانێ هێزی خۆی بە شێوەیەکی قانوونیی ڕایی بکات؛ چونکە مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر بۆ دەرچوون لە 'باری سروشتی و جێگیرکردنی ئاسایش دابین دەکات. لەم دۆخەدا، کاری ئەم دەستوورە ئەوەیە کە ببێتە گیانی ناو جەستەی نەتەوەی کورد و هێزی ویستمەندیی کۆیی بگۆڕێت بۆ 'کۆماری کوردستان' وەک کەتوارێکی ڕەها و خاوەن سەروەریی؛ ئەمە نەک تەنیا مافێکی مۆڕاڵی، بەڵکو پێویستییەکی بوونناسانەیە بۆ ڕزگاربوون لەو ئاژاوە نێودەوڵەتییەی کە قووڵترە لە 'باری سرووشتی'ـی لەسەر ئاستی جیهانیدا. بۆیە دەستوور، وەک 'ئاوەزی باڵا و جەوهەریی نەتەوەیی'، ئەم هێزە ئۆرگانیکە دەکاتە پەرگاڵێکی ڕێکخراو کە توانای نواندنی 'ویستمەندیی هێزمەند'ـی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا هەبێت، نەک تەنیا لەناوخۆدا. دەستوور \"},{\"text\":\"لێرەدا، وەک گێڕانەوەیەکی بنەڕەتی لە ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" و ژیانی قووڵ و ڕیشەداری نەتەوەکەمان، خۆی بە شێوەیەکی خۆساز\"},{\"text\":\" و خۆسەرچاوە ڕەوایی خۆی بەدەست دێنێت؛ ئەم تایبەتمەندییە ئەوە دەگەیەن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەستوور بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی یان ڕەزامەندی دەرەوەی کوردستان، خۆی خۆی دروست دەکا و دادەمەزرێنێت و بۆ ڕەوایی و قانوونمەندیی خۆی پەنا ناباتە بەر هیچ بنەمایەکی دەرەکی، بەڵکو لە سەروو-دەوڵەتدا وەستاوە. هەر لەبەر ئەمەیە، تەنانەت پێش دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ، ئەم دەقە دامەزراوە کارگێڕیی، قانوونیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران لە بەها و بایەخ دەخات و ڕەوایەتییان لێ دەسێنێتەوە، چونکە سەرچاوەی دەسەڵاتیان لە دەرەوەی ویستی کوردەوە هاتووە و بەسەریدا سەپێنراون. پەیوەندی نێوان دەستوور و دەوڵەت لە نێوان شێوە و ناوەڕۆکدایە، لە نێوان ئامانج و ئامرازدایە؛ دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە، نەک بە پێچەوانەوە، ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوورە. نەتەوەیەک کە بناغەکانی شارستانییەتی مرۆڤایەتی دامەزراندووە، دەبێت خۆی بسەپێنێتەوە و جێگەی خۆی بگرێت لە پەرگاڵی دەوڵەتاندا وەک مۆدێرنترین چاخی مێژوویی مرۆڤ، و چیدی پێویست ناکات بدرێتە دەم کڵپی تیژی بەربەرییەت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p98\",\"sourceIndex\":98,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئاڵای نەتەوەیی کوردستان لە دەستووردا لە فۆرمی پارچە قوماشێک دەردەهێنرێت و دەبێتە ئەو پەیمانە بنەڕەتی و نەگۆڕانەی کە بوونی نەتەوەیی لەسەریان دامەزراوە. هەر ڕەنگێکی نوێنەرایەتیی ئەرکێکی بوونایەتی و بەڵێنێکی هەردەمیی دەکات؛ ئایا دەکرێت ئەمە بە بەڵێنێکی ساکار هەژمار بکرێت؟ نا، ئەمە سێ لایەنی سەرەکیی گەوهەری نەتەوەیی لێک دەدات. ڕەنگی سوور، پەیمانی خوێن و نەتەوەیە؛ ئەمە ئەو پەیوەندییە ئۆرگانیک و دانەبڕاوەیە کە هەر تاکێکی کورد بە ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی نەتەوەوە گرێ دەدات، بۆیە ئەرکی پاراستنی پاکی و درێژەدارییەتی نەتەوە وەک باڵاترین ئەرکی بوونایەتی دەچەسپێنێت. ڕەنگی سپی، هێمای پەیمانی ژیانی کۆیی و بەکۆمەڵی گەش و ڕووناکە؛ لوتکەی ویستی پۆڵایینە کە لەسەر بنەماکانی ئاوەز، قانوون و دادپەروەری دامەزراوە، بە واتای بنیاتنانی دەوڵەتێکی هێزمەند و قانوونسەروەر کە تێیدا هیچ کەسێک لە سەرووی قانوونەوە نییە، هەر ئەمەشە کە پابەندبوون بە پەرەپێدانی زانست و ڕۆشنگەری و بەرەنگاربوونەوەی نەزانی و دواکەوتوویی مسۆگەر دەکات. ڕەنگی سەوز، پەیمانی دانەبڕاو و هەردەمیی کورد لەگەڵ خاک و وارگەی پیرۆزی کوردستان؛ ئەمە لە ژوورووی پەیوەندییەکی جوگرافی، پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و بوونناسانەییە لەنێوان نەتەوە و ئەو خاکەی کە جەستەی فیزیکیی و شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتییە مێژووییەکەیەتی، بۆیە پاراستنی سەوداهەڵنەگر و بێ سازانی یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی وەک بەرزترین ئەرکی بوونایەتی جێگیر دەکرێت و دانەدواوەی ڕەهای هەر هەوڵێک بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای خاک یان لێدابڕینی هەر بستێکی، بە ناپاکی لەم پەیمانە هەژمار دەکرێت. خۆری زێڕینی ناوەند، کە بە ٢١ تیشک دەدرەوشێتەوە، دڵی لێدەری ئاڵاکەیە و هێمای وزە هەربووییەکەیە کە پەیمانەکانی وار و نەتەوە و ژیانی کۆیی و بەکۆمەڵ پێکەوە گرێ دەدات و دەیانکاتە یەکەیەکی زیندووی خاوەن سەروەری؛ سووکایەتی بەم هێمایە، داشکاندنی ڕێز و شکۆی گەوهەری کوردستانە و سووکایەتی بە ئاڵای نەتەوەیی بە تاوانێکی گەورە و نابەخشراو دژی سەروەریی و شکۆی دەوڵەت و نەتەوە دادەنرێت و پاراستنی ئاڵا ئەرکێکی نیشتمانیی سەرشانی هەموو شارۆمەندێکە و دەبێت هەمیشە بە شکۆمەندی پیشان بدرێت و هەرگیز لەژێر هیچ هێمایەکی دیکەوە نەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاڵای نەتەوەیی کوردستان لە دەستووردا لە فۆرمی پارچە قوماشێک دەردەهێنرێت و دەبێتە ئەو پەیمانە بنەڕەتی و نەگۆڕانەی کە بوونی نەتەوەیی لەسەریان دامەزراوە. هەر ڕەنگێکی نوێنەرایەتیی ئەرکێکی بوونایەتی و بەڵێنێکی هەردەمیی دەکات؛ ئایا دەکرێت ئەمە بە بەڵێنێکی ساکار هەژمار بکرێت؟ نا، ئەمە سێ لایەنی سەرەکیی گەوهەری نەتەوەیی لێک دەدات. ڕەنگی سوور، پەیمانی خوێن و نەتەوەیە؛ ئەمە ئەو پەیوەندییە ئۆرگانیک و دانەبڕاوەیە کە هەر تاکێکی کورد بە ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی نەتەوەوە گرێ دەدات، بۆیە ئەرکی پاراستنی پاکی و درێژەدارییەتی نەتەوە وەک باڵاترین ئەرکی بوونایەتی دەچەسپێنێت. ڕەنگی سپی، هێمای پەیمانی ژیانی کۆیی و بەکۆمەڵی گەش و ڕووناکە؛ لوتکەی ویستی پۆڵایینە کە لەسەر بنەماکانی ئاوەز، قانوون و دادپەروەری دامەزراوە، بە واتای بنیاتنانی دەوڵەتێکی هێزمەند و قانوونسەروەر کە تێیدا هیچ کەسێک لە سەرووی قانوونەوە نییە، هەر ئەمەشە کە پابەندبوون بە پەرەپێدانی زانست و ڕۆشنگەری و بەرەنگاربوونەوەی نەزانی و دواکەوتوویی مسۆگەر دەکات. ڕەنگی سەوز، پەیمانی دانەبڕاو و هەردەمیی کورد \"},{\"text\":\"لەگەڵ خاک و وارگەی پیرۆزی کوردستان؛ ئەمە لە ژوورووی پەیوەندییەکی جوگرافی، پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و بوونناسانەییە لەنێوان نەتەوە و ئەو خاکەی کە جەستەی فیزیکیی و شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتییە مێژووییەکەیەتی، بۆیە پاراستنی سەوداهەڵنەگر و بێ سازانی یەکپارچەیی\"},{\"text\":\" وارگەی نەتەوەیی وەک بەرزترین ئەرکی بوونایەتی جێگیر دەکرێت و دانەدواوەی ڕەهای هەر هەوڵێک بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای خاک یان لێدابڕینی هەر بستێکی، بە ناپاکی لەم پەیمانە هەژمار دەکرێت. خۆری زێڕینی ناوەند، کە بە ٢١ تیشک دەدرەوشێتەوە، دڵی لێدەری ئاڵاکەیە و هێمای وزە هەربووییەکەیە کە پەیمانەکانی وار و نەتەوە و ژیانی کۆیی و بەکۆمەڵ پێکەوە گرێ دەدات و دەیانکاتە یەکەیەکی زیندووی خاوەن سەروەری؛ سووکایەتی بەم هێمایە، داشکاندنی ڕێز و شکۆی گەوهەری کوردستانە و سووکایەتی بە ئاڵای نەتەوەیی بە تاوانێکی گەورە و نابەخشراو دژی سەروەریی و شکۆی دەوڵەت و نەتەوە دادەنرێت و پاراستنی ئاڵا ئەرکێکی نیشتمانیی سەرشانی هەموو شارۆمەندێکە و دەبێت هەمیشە بە شکۆمەندی پیشان بدرێت و هەرگیز لەژێر هیچ هێمایەکی دیکەوە نەبێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p99\",\"sourceIndex\":99,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پێویستە لێکدانەوەی قانوونی جیاوازیی بنەڕەتیی نێوان کوردبوون و کوردستانیبوون وەک گەوهەریی بنەڕەتی کوردستانیزم جێگیر بکات. کوردبوون ژێرخانی بوونناسانەی هەستی نەتەوەیی کوردە و دەرخەری پەیوەندیی ڕەچەڵەکی، مێژوویی، کولتوری و وارناسانەیە، کە لە ڕێگەی ڕەچەڵەکی کوردییەوە دەگوێزرێتەوە یان لە ڕێگەی خۆئاگایی، هاوئاگایی و هەستی ناسنامەی ڕەچەڵەکمەندانەی کوردییەوە دەچەسپێت و گەشە دەکات و دەوڵەتی کوردستان پێویستە پاراستنی ناسنامەی کوردبوون بە شێوازی دامەزراوەیی لە دەستوور، قانوونی بنەڕەتی و لاوەکییەکاندا مسۆگەر بکات. لە کاتێکدا کوردستانیزم (کوردستانیبوون) پێوەبەستەییەکی بنەڕەتییە بە وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک وڵات و خاک، کە بنەمای قانوونیی و دەستووری هاووڵاتیبوونی کوردستانییە و مافی نیشتەجێبوون و ژیان لەسەر خاکی کوردستان مسۆگەر دەکات؛ ئەمە واتای ئەوەیە کە شارۆمەندی کوردستانی بریتییە لە کۆی کوردان و ناکوردانی نیشتەجێی کوردستان کە خاوەنی پلەی شارۆمەندییەتین و بەبێ جیاوازی لە ڕەچەڵەک، نەژاد، یان ئایین، لە مافی شارۆمەندیدا لە بەرامبەر قانووندا یەکسانن. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ناکوردانی کوردستان، بەڵام ئەم مافە هەرگیز نابێت ببێتە هۆی لاوازکردنی پابەندبوون بە دەستوور و سەروەریی دەوڵەتی کوردستان، بەڵکو دەبێت بە یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو و یەکگرتوو گەشە بکات کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی جیاوازییەکان و فرەیی ڕەنگەکانی نێوخۆی کوردستان دامەزرا بێت، کە هەموو پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکانی کوردستان لەخۆ بگرێت. ئەمە ئەرکی دەوڵەتە کە زمانی کوردی بۆ ئەو کوردانە بگەڕێنێتەوە کە لە ئەنجامی تواندنەوە و گواستنەوەی زمانییەوە لە دەستیان داوە. بەڵێندارێتی دەستووریی ئەوە دەسەپێنێ کە ئەرکی دەوڵەتە بە وارگێڕیی دروست زمانی کوردی بۆ خۆیان و نەوەکانی دواتریان بگەڕێنێتەوە، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پاراستنی ناسنامەی کوردبوون بە شێوازی دامەزراوەیی، چونکە زمانی کوردی درێژەدارییەتی مێژوویی و بەشێکی دانەبڕاوی ناسنامەی هەزاران ساڵەی نەتەوەیی و وارگەی نەتەوەیی کوردستانە و فەرمییەتی زمانی کوردی هەموو زاراوەکان دەگرێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پێویستە لێکدانەوەی قانوونی جیاوازیی بنەڕەتیی نێوان کوردبوون\"},{\"text\":\" و کوردستانیبوون\"},{\"text\":\" وەک گەوهەریی بنەڕەتی کوردستانیزم\"},{\"text\":\" جێگیر بکات. کوردبوون ژێرخانی بوونناسانەی هەستی نەتەوەیی کوردە و دەرخەری پەیوەندیی ڕەچەڵەکی، مێژوویی، کولتوری و وارناسانەیە، کە لە ڕێگەی ڕەچەڵەکی کوردییەوە دەگوێزرێتەوە یان لە ڕێگەی خۆئاگایی، هاوئاگایی و هەستی ناسنامەی ڕەچەڵەکمەندانەی کوردییەوە دەچەسپێت و گەشە دەکات و دەوڵەتی کوردستان پێویستە پاراستنی ناسنامەی کوردبوون بە شێوازی دامەزراوەیی لە دەستوور، قانوونی بنەڕەتی و لاوەکییەکاندا مسۆگەر بکات. لە کاتێکدا کوردستانیزم (کوردستانیبوون) پێوەبەستەییەکی بنەڕەتییە بە وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک وڵات و خاک، کە بنەمای قانوونیی و دەستووری هاووڵاتیبوونی کوردستانییە و مافی نیشتەجێبوون و ژیان لەسەر خاکی کوردستان مسۆگەر دەکات؛ ئەمە واتای ئەوەیە کە شارۆمەندی کوردستانی\"},{\"text\":\" بریتییە لە کۆی کوردان و ناکوردانی نیشتەجێی کوردستان کە خاوەنی پلەی شارۆمەندییەتین و بەبێ جیاوازی لە ڕەچەڵەک، نەژاد، یان ئایین، لە مافی شارۆمەندیدا لە بەرامبەر قانووندا یەکسانن. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی \"},{\"text\":\"ناکوردانی کوردستان، بەڵام ئەم مافە هەرگیز نابێت ببێتە هۆی لاوازکردنی پابەندبوون بە دەستوور و سەروەریی دەوڵەتی کوردستان، بەڵکو دەبێت بە یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو و یەکگرتوو گەشە بکات کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی جیاوازییەکان و فرەیی\"},{\"text\":\" ڕەنگەکانی نێوخۆی کوردستان دامەزرا بێت، کە هەموو پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکانی کوردستان لەخۆ بگرێت. ئەمە ئەرکی دەوڵەتە کە زمانی کوردی بۆ ئەو کوردانە بگەڕێنێتەوە کە لە ئەنجامی تواندنەوە و گواستنەوەی زمانییەوە لە دەستیان داوە. بەڵێندارێتی دەستووریی ئەوە دەسەپێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ئەرکی دەوڵەتە بە وارگێڕیی دروست زمانی کوردی بۆ خۆیان و نەوەکانی دواتریان بگەڕێنێتەوە، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پاراستنی ناسنامەی کوردبوون بە شێوازی دامەزراوەیی، چونکە زمانی کوردی درێژەدارییەتی مێژوویی و بەشێکی دانەبڕاوی ناسنامەی هەزاران ساڵەی نەتەوەیی و وارگەی نەتەوەیی کوردستانە و فەرمییەتی زمانی کوردی هەموو زاراوەکان دەگرێتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p100\",\"sourceIndex\":100,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی دەوڵەتی کوردستان بەر لە هەر شتێک گەوهەری بوونایەتی ڕەسەن، دانەبڕاو، سەوداهەڵنەگر و هەردەمیی نەتەوەی کوردە؛ دەوڵەتی کوردستان، ئامراز پێویست بۆ ڕایەداری ئەم سەروەرییە بەسەر خاکی پیرۆزی کوردستانە. هیچ دەسەڵاتێک، تەنانەت ئەوانەی بە شێوەیەکی دیموکراتیش هەڵبژێردرابن، بۆی نییە بە ناوی نەتەوەوە دەستبەرداری بچووکترین بەشی ئەم سەروەرییە ببێت، چونکە نەتەوەی کورد خاوەنی ڕەسەنی سەروەرییە. پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و نەهێشتنی نەیارشەیدایی، دەبێت وەک بنەمایەکی دەستووریی قووڵ لێکبدرێتەوە، کە مەبەست لێی نەک تەنیا دانەدواوەی بیردۆزێک، بەڵکو مەبەست لێی نەهێشتنی دۆخێکە کە کورد بە تاک یان بە کۆ تێیدا تووشی ئەوینداری بۆ دوژمن بووە، بەڵام ئەمە لە چوارچێوەیەکی وارگێڕیی و نەتەوەییدا ڕوو دەدات و پێویستی بە بەرەنگاربوونەوەی هزریی و قانوونی هەیە؛ و دەکرێت دڵسۆزی بۆ داگیرکەر لە پێناو بەرژەوەندیی کاتی، بە ڕەفتارێکی تاوانبارانە؛ واتا تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی و وەک کردەی پچڕاندنی پەیوەندی نێوان نەتەوە و ویستی گەوهەریی خۆی دادەنرێت و دەکەوێتە چوارچێوەی تاوانی دژ بە پەڕگاڵی دەستوورییەوە. دەستوور داخوازی دانەدواوەی ڕەهای هەر ئایدیۆلۆژیایەک دەکات کە هەوڵی سڕینەوەی ئەم پەیوەندییە بنەڕەتییە بدات یان شوناسی نەتەوەیی بە شتێکی هەڵبژاردەیی یان کاتی وێنا بکات، چونکە هەر کردەوەیەک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان بە ڕەزامەندی یان مەرجی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە، بە ناپاکی لە هاوئاگایی نەتەوەیی و تاوانی بنەڕەتیی دەستووری هەژمار دەکرێت. ئەرکی دەوڵەت وەک پارێزوان، پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانە؛ ئەم نەک تەنیا بەرگریکردن، بەڵکو دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە پەیڕەو دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی دەوڵەتی کوردستان بەر لە هەر شتێک گەوهەری بوونایەتی ڕەسەن، دانەبڕاو، سەوداهەڵنەگر و هەردەمیی نەتەوەی کوردە؛ دەوڵەتی کوردستان، ئامراز پێویست بۆ ڕایەداری\"},{\"text\":\" ئەم سەروەرییە بەسەر خاکی پیرۆزی کوردستانە. هیچ دەسەڵاتێک، تەنانەت ئەوانەی بە شێوەیەکی دیموکراتیش هەڵبژێردرابن، بۆی نییە بە ناوی نەتەوەوە دەستبەرداری بچووکترین بەشی ئەم سەروەرییە ببێت، چونکە نەتەوەی کورد خاوەنی ڕەسەنی سەروەرییە. پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و نەهێشتنی نەیارشەیدایی\"},{\"text\":\"، دەبێت وەک بنەمایەکی دەستووریی قووڵ لێکبدرێتەوە، کە مەبەست لێی نەک تەنیا دانەدواوەی بیردۆزێک، بەڵکو مەبەست لێی نەهێشتنی دۆخێکە کە کورد بە تاک یان بە کۆ تێیدا تووشی ئەوینداری بۆ دوژمن\"},{\"text\":\" بووە، بەڵام ئەمە لە چوارچێوەیەکی وارگێڕیی و نەتەوەییدا ڕوو دەدات و پێویستی بە بەرەنگاربوونەوەی هزریی و قانوونی هەیە؛ و دەکرێت دڵسۆزی بۆ داگیرکەر لە پێناو بەرژەوەندیی کاتی، بە ڕەفتارێکی تاوانبارانە؛ واتا تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی و وەک کردەی پچڕاندنی پەیوەندی نێوان نەتەوە و ویستی گەوهەریی خۆی دادەنرێت و دەکەوێتە چوارچێوەی تاوانی دژ بە پەڕگاڵی دەستوورییەوە. دەستوور داخوازی دانەدواوەی ڕەهای هەر ئایدیۆلۆژیایەک دەکات کە هەوڵی سڕینەوەی ئەم پەیوەندییە بنەڕەتییە بدات یان شوناسی نەتەوەیی بە شتێکی هەڵبژاردەیی یان کاتی وێنا بکات، چونکە هەر کردەوەیەک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی \"},{\"text\":\"سەروەریی دەوڵەتی کوردستان بە ڕەزامەندی یان مەرجی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە، بە ناپاکی لە هاوئاگایی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" و تاوانی بنەڕەتیی دەستووری هەژمار دەکرێت. ئەرکی دەوڵەت وەک پارێزوان، پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانە؛ ئەم نەک تەنیا بەرگریکردن، بەڵکو دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە پەیڕەو دەکات.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p101\",\"sourceIndex\":101,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەسەڵاتی قانووندانان، سەرچاوە و پێکهاتەیەکی هەیە کە لەو هاوئاگاییە نەتەوەییە هەڵدەقوڵێت و دەبێت نوێنەرایەتیی ویستی کۆمەڵیی نەتەوە بکات، نەک بەرژەوەندیی لایەنی کاتی. مەکۆی نیشتمانی (پەرلەمان)، وەک دەسەڵاتی قانووندانان، بە شێوەیەکی لۆژیکیی دەبێت پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی لەگەڵ مەکۆی ژیران (سەنا)، وەک ژووری ژیرمەندی و سەقامگیریی نیشتمانی، هەبێت. مەکۆی ژیران، ئەرکی ژێرخانیکردنی سەقامگیریی فۆڕمی دەستووریی و چاودێریی باڵای بەسەر قانوونەکاندا لە ئەستۆ دەگرێت، بەو واتایەی، دەستوور، هەمیشە وەک ڕێنوێن و سەکۆی سەرووی هەموو قانوونێکی دیکە دەمێنێتەوە. هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان دەبێت بە میتۆدۆلۆژیایەکی توند و قانوونییەوە ڕێکبخرێ کە ڕێگە بە لاساریی قانووندانان نەدات، بەڵکو پابەندبوون بە بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بکاتە پێوەری یەکلاکەرەوە. لەبەر ئەم هۆکارەیە کە بوودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی بە قانوون گەرەنتیی سەربەخۆیی بنەڕەتیی پێدەدرێت، چونکە دادوەران و داخوازکارانی گشتی لە کاتی ڕاژەیاندا خاوەنی سەربەخۆیی تاکەکەسین و دەبێت لە هەر کاریگەرییەکی دەسەڵاتی ڕایەدار یان دارایی بێ پارێزراو بن، و پڕۆسەی لێپرسینەوە و سزادانی دادوەرانیش بە شێوازێکی زۆر توند ڕێکخراوە بۆ پاراستنی شکۆی دادپەروەریی، ئەمەش دڵنیایی دەدات کە دادگای باڵا وەک پارێزەری ڕەهای دەستوور و سەروەریی قانوون دەمێنێتەوە، و بەم شێوەیە پەیوەندیی مەکۆی نیشتمانی لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەری و دامەزراوە سەربەخۆکان لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی تەواو بە سەروەریی قانوونی دەستوور زاڵ دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی قانووندانان، سەرچاوە و پێکهاتەیەکی هەیە کە لەو هاوئاگاییە نەتەوەییە هەڵدەقوڵێت و دەبێت نوێنەرایەتیی ویستی کۆمەڵیی نەتەوە بکات، نەک بەرژەوەندیی لایەنی کاتی. مەکۆی نیشتمانی (پەرلەمان)، وەک دەسەڵاتی قانووندانان، بە شێوەیەکی لۆژیکیی دەبێت پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی لەگەڵ مەکۆی ژیران\"},{\"text\":\" (سەنا)، وەک ژووری ژیرمەندی و سەقامگیریی نیشتمانی، هەبێت. مەکۆی ژیران، ئەرکی ژێرخانیکردنی سەقامگیریی فۆڕمی دەستووریی و چاودێریی باڵای بەسەر قانوونەکاندا لە ئەستۆ دەگرێت، بەو واتایەی، دەستوور، هەمیشە وەک ڕێنوێن و سەکۆی سەرووی هەموو قانوونێکی دیکە دەمێنێتەوە. هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان دەبێت بە میتۆدۆلۆژیایەکی توند و قانوونییەوە ڕێکبخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ڕێگە بە لاساریی قانووندانان نەدات، بەڵکو پابەندبوون بە بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بکاتە پێوەری یەکلاکەرەوە. لەبەر ئەم هۆکارەیە کە بوودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی\"},{\"text\":\" بە قانوون گەرەنتیی سەربەخۆیی بنەڕەتیی پێدەدرێت، چونکە دادوەران و داخوازکارانی گشتی لە کاتی ڕاژەیاندا خاوەنی سەربەخۆیی تاکەکەسین و دەبێت لە هەر کاریگەرییەکی دەسەڵاتی ڕایەدار\"},{\"text\":\" یان دارایی بێ پارێزراو بن، و پڕۆسەی لێپرسینەوە و سزادانی دادوەرانیش بە شێوازێکی زۆر توند ڕێکخراوە بۆ پاراستنی شکۆی دادپەروەریی، ئەمەش دڵنیایی دەدات کە دادگای باڵا\"},{\"text\":\" وەک پارێزەری ڕەهای دەستوور و سەروەریی قانوون دەمێنێتەوە، و بەم شێوەیە پەیوەندیی مەکۆی نیشتمانی لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەری و دامەزراوە سەربەخۆکان لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی تەواو بە سەروەریی قانوونی دەستوور زاڵ دەکرێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p102\",\"sourceIndex\":102,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بەردەوام جیاوازیی بکات لەنێوان مافە تاکەکەسییەکانی شارۆمەند و ئەرکە نیشتمانییەکان؛ ئەم دەستوورە جەخت لەسەر ئەو ڕاستەواییە دەکاتەوە کە مانەوەی تاک بەستراوە بە مانەوەی ژینگەی وارگێڕیی، کە ئەویش دەوڵەتە، بۆیە ئەرکی باڵای نیشتمانی وەک بنەمای سەرەکی دادەنرێت. سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان ئەرکی قانوونیی و نیشتمانیی وارپارێزیی و پاراستنی سەروەریی نەتەوەییان لەسەر شانە، ئەمەش نەک تەنیا لە ڕێگەی ئامادەیی بۆ بەرگریکردن لە کاتی شەڕدا، بەڵکوو لە ڕێگەی بەشداریی چالاک لە دامەزراوەکانی کوردستان و وەفاداریی بێ مەرج بە پرەنسیپە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت ڕایی دەکرێت، دەکرێت کەسێک خۆی لەم ئەرکە نەتەوەییە دانەبڕێت و هێشتا بەرهەمە مادی و مەعنەوییەکانی دەوڵەت بخوات؟ ئامانجی بەرگری نیشتمانی نەک هەر بەرگریکردن، بەڵکو پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانە، کە بە پێڕەوکردنی دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە جێبەجێ دەکرێت؛ ئەم دۆکترینیی وارگێڕییە، فەلسەفەی دامەزراندنی هێزی بەرگریی نیشتمانی (ئارتەش)، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی و پەڕگاڵی نێوخۆیی و پۆلیسی نیشتمانییە کە پێکەوە کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی پێکدەهێنن، کە پارێزەری ڕەهای سەقامگیریی کوردستانن. بنەماکانی ئابووریی نیشتمانیی کۆماری کوردستان دەبێت لەسەر بنەمای سەرمایەداریی نیشتمانی و ئابووریی فرەبناغە دامەزرێن، کە ئامانجی سەرەکییان بریتییە لە دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و خۆشبژێویی گشتی وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت، و ناکرێت دەوڵەتێک سەروەریی ڕەبەقی هەبێت بەبێ سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی. سەروەریی دەوڵەت بەسەر سامانە سروشتییەکاندا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخرێ کە بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی مسۆگەر بکات، چونکە ئەم سامانانە مڵکی نەوەکانی داهاتووشن. ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی و گەشەی ڕاوەستاو پێویستی بە دامەزراندنی بانکی ناوەندیی کوردستان و کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی هەیە، بۆ ئەوەی ببنە قەڵغانی بەرگریی لە بەرامبەر شۆکە دەرەکییەکان و دەستێوەردانە ئابوورییە بیانییەکان، بەشێوەیەک کە ئاسایشی خۆراک و سەربەخۆیی کشتوکاڵی بپارێزرێت و پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی بکاتە بنەمای بازرگانیی نێودەوڵەتی. ئابووریی دەبێت وەک ئامرازێک بۆ نواندنی شارستانیەت و گەڕیاریی نیشتمانی کار بکات، کە تێیدا پشتیوانی لە داهێنانی ئابووری و پڕۆژەی نوێباو دەکرێت بۆ بەدەستهێنانی پێگەیەکی ڕکابەر لە گۆڕەپانی جیهانیدا، ئەمە نەک تەنیا خواستێکی ئابوورییە، بەڵکوو ئەرکێکی بوونایەتی و دەستوورییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بەردەوام جیاوازیی بکات لەنێوان مافە تاکەکەسییەکانی شارۆمەند و ئەرکە نیشتمانییەکان؛ ئەم دەستوورە جەخت لەسەر ئەو ڕاستەواییە دەکاتەوە کە مانەوەی تاک بەستراوە بە مانەوەی ژینگەی وارگێڕیی، کە ئەویش دەوڵەتە، بۆیە ئەرکی باڵای نیشتمانی وەک بنەمای سەرەکی دادەنرێت. سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان ئەرکی \"},{\"text\":\"قانوونیی و نیشتمانیی وارپارێزیی و پاراستنی سەروەریی نەتەوەییان لەسەر شانە، ئەمەش نەک تەنیا لە ڕێگەی ئامادەیی بۆ بەرگریکردن لە کاتی شەڕدا، بەڵکوو لە ڕێگەی بەشداریی چالاک لە دامەزراوەکانی کوردستان و وەفاداریی بێ مەرج بە پرەنسیپە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت ڕایی دەکرێت، دەکرێت کەسێک خۆی لەم ئەرکە نەتەوەییە دانەبڕێت و هێشتا بەرهەمە مادی و مەعنەوییەکانی دەوڵەت بخوات؟ ئامانجی بەرگری نیشتمانی نەک هەر بەرگریکردن، بەڵکو پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانە، کە بە پێڕەوکردنی دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە جێبەجێ دەکرێت؛ ئەم دۆکترینیی وارگێڕییە، فەلسەفەی دامەزراندنی هێزی بەرگریی نیشتمانی (ئارتەش)، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی و پەڕگاڵی نێوخۆیی و پۆلیسی نیشتمانییە کە پێکەوە کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی پێکدەهێنن، کە پارێزەری ڕەهای سەقامگیریی کوردستانن. بنەماکانی ئابووریی نیشتمانیی کۆماری کوردستان دەبێت لەسەر بنەمای سەرمایەداریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و ئابووریی فرەبناغە دامەزرێن، کە ئامانجی سەرەکییان بریتییە لە دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و خۆشبژێویی گشتی وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت، و ناکرێت دەوڵەتێک سەروەریی ڕەبەقی هەبێت بەبێ سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی. سەروەریی دەوڵەت بەسەر سامانە سروشتییەکاندا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی مسۆگەر بکات، چونکە ئەم سامانانە مڵکی نەوەکانی داهاتووشن. ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی و گەشەی ڕاوەستاو پێویستی بە دامەزراندنی بانکی ناوەندیی کوردستان و کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" هەیە، بۆ ئەوەی ببنە قەڵغانی بەرگریی لە بەرامبەر شۆکە دەرەکییەکان و دەستێوەردانە ئابوورییە بیانییەکان، بەشێوەیەک کە ئاسایشی خۆراک و سەربەخۆیی کشتوکاڵی بپارێزرێت و پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی بکاتە بنەمای بازرگانیی نێودەوڵەتی. ئابووریی دەبێت وەک ئامرازێک بۆ نواندنی شارستانیەت و گەڕیاریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" کار بکات، کە تێیدا پشتیوانی لە داهێنانی ئابووری و پڕۆژەی نوێباو دەکرێت بۆ بەدەستهێنانی پێگەیەکی ڕکابەر لە گۆڕەپانی جیهانیدا، ئەمە نەک تەنیا خواستێکی ئابوورییە، بەڵکوو ئەرکێکی بوونایەتی و دەستوورییە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p103\",\"sourceIndex\":103,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان لەسەر پرەنسیپە ڕێنوێنەرەکانی سەربەخۆیی ڕەبەق و نەگۆڕ و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دامەزراون. پەیوەندیی نێوان قانوونی کوردستان و قانوونی نێودەوڵەتی بە شێوازێک ڕێک دەخرێ کە قانوونی نێوخۆیی هەمیشە لە سەرووی هەموو ڕێککەوتننامەیەکی نێودەوڵەتییەوە بێت و هەرگیز ڕێگە بە سەودا لەسەر بەشێک لە مافە ڕەهاکانمان لە پێناو دانپێدانانێکی کاتی نادرێت، چونکە ئەمە دژی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور و سەروەریی نەتەوەییە. لەم چوارچێوەیەدا، دیاسپۆرای کورد وەک قووڵایی ستراتیژیی کوردستان پێناسە دەکرێت و دەوڵەت بەرپرسیارە لە وارگێڕیی دروستی ئەوان و بەستنەوەی کولتووری و فەرهەنگی بە نیشتمانەوە. هاوکات، پەیوەندیی مێژوویی و پەیمانی ستراتیژی لەگەڵ نەوەکانی ماد و پەیوەندییە ستراتیژییەکان لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و بەرەنگاربوونەوەی دژەجووبوون وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دۆکترینی وارگێڕیی دەرەوە دەچەسپێنرێن، کە ئاماژەیە بۆ هاوسەنگیی ستراتیژیی نەتەوە و بەرەنگاربوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر وەک ئەرکێکی دەستووریی.\",\"runs\":[{\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان\"},{\"text\":\" لەسەر پرەنسیپە ڕێنوێنەرەکانی سەربەخۆیی ڕەبەق و نەگۆڕ و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی \"},{\"text\":\"دامەزراون. پەیوەندیی نێوان قانوونی کوردستان و قانوونی نێودەوڵەتی بە شێوازێک ڕێک دەخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"قانوونی نێوخۆیی هەمیشە لە سەرووی هەموو ڕێککەوتننامەیەکی نێودەوڵەتییەوە بێت و هەرگیز ڕێگە بە سەودا لەسەر بەشێک لە مافە ڕەهاکانمان لە پێناو دانپێدانانێکی کاتی نادرێت، چونکە ئەمە دژی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور و سەروەریی\"},{\"text\":\" نەتەوەییە. لەم چوارچێوەیەدا، دیاسپۆرای کورد وەک قووڵایی ستراتیژیی کوردستان پێناسە دەکرێت و دەوڵەت بەرپرسیارە لە وارگێڕیی دروستی ئەوان و بەستنەوەی کولتووری و فەرهەنگی بە نیشتمانەوە. هاوکات، پەیوەندیی مێژوویی و پەیمانی ستراتیژی لەگەڵ نەوەکانی ماد و پەیوەندییە ستراتیژییەکان لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و بەرەنگاربوونەوەی دژەجووبوون وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دۆکترینی وارگێڕیی دەرەوە دەچەسپێنرێن، کە ئاماژەیە بۆ هاوسەنگیی ستراتیژیی نەتەوە و بەرەنگاربوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر\"},{\"text\":\" وەک ئەرکێکی دەستووریی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p104\",\"sourceIndex\":104,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەوڵەتی کوردستان پابەند دەکرێت بە پەرەپێدانی چەمکی دەوڵەتی ژیر، کە تێپەڕاندنی پەرگاڵی کارگێڕییە بەرەو گەرەنتیی سەربەخۆیی تەکنۆلۆژیی و دیجیتاڵیی نەتەوە. بنەما دەستوورییەکانی دەوڵەتی ژیر دەبێت ببنە چوارچێوەیەک بۆ ڕاژە گشتییەکان و دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری و بەدیهێنانی شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی و پەڕگاڵی دیموکراسیی دیجیتاڵی. لە سەردەمی ئێستادا، پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵی مافێکی لاوەکی نییە، بەڵکو مافێکی بنەڕەتی و ئەرکێکی ڕەهای دەوڵەتە؛ بۆیە دامەزراندنی دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی و ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی لەم چوارچێوەیەدا بە پێویستییەکی ژینەکیی دادەنرێت بۆ ئەوەی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنۆلۆژیا بە توندی ڕێکبخەن، چونکە ئاسایشی ئەلیکترۆنی بەشێکی دانەبڕاوە لە ئاسایشی نەتەوەیی گشتگیر.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی کوردستان\"},{\"text\":\" پابەند دەکرێت بە پەرەپێدانی چەمکی دەوڵەتی ژیر، کە تێپەڕاندنی پەرگاڵی کارگێڕییە بەرەو گەرەنتیی سەربەخۆیی تەکنۆلۆژیی و دیجیتاڵیی نەتەوە. بنەما دەستوورییەکانی دەوڵەتی ژیر دەبێت ببنە چوارچێوەیەک بۆ ڕاژە گشتییەکان و دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری و بەدیهێنانی شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی و پەڕگاڵی دیموکراسیی دیجیتاڵی. لە سەردەمی ئێستادا، پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵی مافێکی لاوەکی نییە، بەڵکو مافێکی بنەڕەتی و ئەرکێکی ڕەهای دەوڵەتە؛ بۆیە دامەزراندنی دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی و ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی لەم چوارچێوەیەدا بە پێویستییەکی ژینەکیی دادەنرێت بۆ ئەوەی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنۆلۆژیا بە توندی ڕێکبخەن، چونکە ئاسایشی ئەلیکترۆنی بەشێکی دانەبڕاوە لە ئاسایشی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" گشتگیر.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p105\",\"sourceIndex\":105,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ڕەوایەتیی دەسەڵات لە توانای دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت و گەشەپێدانی شایستەسالاری وەک بنەمای هێزی دەوڵەتدا دەبینرێتەوە. مانەوەی دەسەڵات سەربەخۆ لەژێر سایەی گەندەڵکاران و جەردەسالاراندا ناشۆیە، بۆیە تاوانی جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت بە تاوانێکی باڵا هەژمار دەکرێت و دەبێت بە دامەزراندنی دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و ژمێریاریی گشتی و چاودێریی کارایی لە دەزگاکانی دەوڵەتدا، بە توندی بەرەنگاری بکرێتەوە. لە هەمان ئاستدا، پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر ئەرکێکی هەردەمیی دەوڵەتە و پاراستن و ساغکردنەوەی دیمۆگرافیای نەتەوەیی وەک بەندێکی نەگۆڕ جێگیر دەکرێت، چونکە نەتەوەیەک کە دیمۆگرافیا و کولتووری دەشێوێنرێت، وارگەی بوونایەتیی خۆی لەدەست دەدات. ئەرکی دەسەلاتە کە بێپسانەوە بۆ بەهێزکردنی دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ و نووسینگەی پارێزەری گشتی و بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر ئایین و باوەڕەکان کار بکات، بۆ ئەوەی لە دادپەروەریی گشتگیر و سەروەریی قانوون بەسەر هەموواندا دڵنیایی بدات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەوایەتیی دەسەڵات لە توانای دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت و گەشەپێدانی شایستەسالاری\"},{\"text\":\" وەک بنەمای هێزی دەوڵەتدا دەبینرێتەوە. مانەوەی دەسەڵات سەربەخۆ لەژێر سایەی گەندەڵکاران و جەردەسالاراندا ناشۆیە، بۆیە تاوانی جەردەسالاری\"},{\"text\":\" و داڕزاندنی دەوڵەت بە تاوانێکی باڵا هەژمار دەکرێت و دەبێت بە دامەزراندنی دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی\"},{\"text\":\" و ژمێریاریی گشتی و \"},{\"text\":\"چاودێریی کارایی لە دەزگاکانی دەوڵەتدا، بە توندی بەرەنگاری بکرێتەوە. لە هەمان ئاستدا، پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر ئەرکێکی هەردەمیی دەوڵەتە و پاراستن و ساغکردنەوەی دیمۆگرافیای نەتەوەیی وەک بەندێکی نەگۆڕ جێگیر دەکرێت، چونکە نەتەوەیەک کە دیمۆگرافیا و کولتووری دەشێوێنرێت، وارگەی بوونایەتیی خۆی لەدەست دەدات. ئەرکی دەسەلاتە کە بێپسانەوە بۆ بەهێزکردنی دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ\"},{\"text\":\" و نووسینگەی پارێزەری گشتی و بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر ئایین و باوەڕەکان کار بکات، بۆ ئەوەی لە دادپەروەریی گشتگیر و سەروەریی قانوون\"},{\"text\":\" بەسەر هەموواندا دڵنیایی بدات.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p106\",\"sourceIndex\":106,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لەسەر بنەمای پەیمانی وارپارێزی و ئەرکی بوونناسانە پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بێوچان جیاکارییەکی ورد و بنەڕەتی لەنێوان مافە تاکەکەسییەکانی شارۆمەند و ئەرکە باڵا نیشتمانییەکان بکات، چونکە ئەم دەستوورە جەخت لەسەر ئەو ڕاستییە دەكاتەوە کە مانەوەی تاک لە دەرەوەی ژینگەی وارگێڕیی، کە دەوڵەتە، ناشۆیە؛ بۆیە ئەرکی باڵای نیشتمانی وەک بنەمایەکی ژینەکی و سەرەکی دادەنرێت و بەرژەوەندیی گشتی هەمیشە پێش بەرژەوەندیی تایبەتی دەکەوێت. سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان، بەبێ جیاوازی، ئەرکی قانوونیی و نیشتمانیی وارپارێزیی و پاراستنی سەروەریی نەتەوەییان لەسەر شانە، ئەمەش نەک ئەرکێکی ڕووکەش، بەڵکو پەیمانێکی بوونناسانەیە کە نەک تەنیا لە ڕێگەی ئامادەیی جەستەیی بۆ بەرگریکردن لە کاتی جەنگدا، بەڵکوو لە ڕێگەی بەشداریی چالاک و هۆشمەندانە لە دامەزراوەکانی کوردستان و وەفاداریی بێ مەرج بە پرەنسیپە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت ڕایی دەکرێت. مافی سوودمەندبوون لە بەرهەمە شتەکی و واتاییەکانی دەوڵەت و ژیان لە سایەی ئاسایشەکەیدا، بە شێوەیەکی ئۆرگانیکی بەندە بە ئەنجامدانی ئەم ئەرکە نەتەوەییەوە و هەر چەشنە دابڕانێک لێی، دژی لۆژیکی دادپەروەری و پێچەوانەی پەیمانی پیرۆزی هاووڵاتیبوونە. ئامانجی بەرگری نیشتمانی لەم دەستوورەدا نەک هەر بەرگریکردنی سادە، بەڵکو بریتییە لە پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان کە بە پێڕەوکردنی \\\"دۆکترینی بەرگریی چالاک\\\" و \\\"پاراستنی پێشوەختە\\\" جێبەجێ دەکرێت؛ ئەم دۆکترینیی وارگێڕییە، فەلسەفەی دامەزراندنی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەییە کە پێکهاتووە لە هێزی بەرگریی نیشتمانی، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی و پۆلیسی نیشتمانی، کە پێکەوە وەک یەکەیەکی ژینەکی کار دەکەن بۆ ئەوەی ببنە پارێزەری ڕەهای سەقامگیریی بوونایەتیی کوردستان و ڕێگری لە هەر هەڕەشەیەک بکەن کە ئامانجی شێواندنی ناسنامە یان داگیرکردنی وارگەی نەتەوەیی بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لەسەر بنەمای پەیمانی وارپارێزی\"},{\"text\":\" و ئەرکی بوونناسانە پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بێوچان جیاکارییەکی ورد و بنەڕەتی لەنێوان مافە تاکەکەسییەکانی شارۆمەند و ئەرکە باڵا نیشتمانییەکان بکات، چونکە ئەم دەستوورە جەخت لەسەر ئەو ڕاستییە دەكاتەوە کە مانەوەی تاک لە دەرەوەی ژینگەی وارگێڕیی، کە دەوڵەتە، ناشۆیە؛ بۆیە ئەرکی باڵای نیشتمانی وەک بنەمایەکی ژینەکی و سەرەکی دادەنرێت و بەرژەوەندیی گشتی هەمیشە پێش بەرژەوەندیی تایبەتی دەکەوێت. سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان، بەبێ جیاوازی، ئەرکی قانوونیی و نیشتمانیی وارپارێزیی و پاراستنی سەروەریی نەتەوەییان لەسەر شانە، ئەمەش نەک ئەرکێکی ڕووکەش، بەڵکو پەیمانێکی بوونناسانەیە کە نەک تەنیا لە ڕێگەی ئامادەیی جەستەیی بۆ بەرگریکردن لە کاتی جەنگدا، بەڵکوو لە ڕێگەی بەشداریی چالاک و هۆشمەندانە لە دامەزراوەکانی کوردستان و وەفاداریی بێ مەرج بە پرەنسیپە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت ڕایی دەکرێت. مافی سوودمەندبوون لە بەرهەمە شتەکی و واتاییەکانی دەوڵەت و ژیان لە سایەی ئاسایشەکەیدا، بە شێوەیەکی ئۆرگانیکی بەندە بە ئەنجامدانی ئەم ئەرکە نەتەوەییەوە و هەر چەشنە دابڕانێک لێی، دژی لۆژیکی دادپەروەری و پێچەوانەی پەیمانی پیرۆزی هاووڵاتیبوونە. ئامانجی بەرگری نیشتمانی\"},{\"text\":\" لەم دەستوورەدا نەک هەر بەرگریکردنی سادە، بەڵکو بریتییە لە پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان کە بە پێڕەوکردنی \\\"دۆکترینی بەرگریی چالاک\\\" و \\\"پاراستنی پێشوەختە\\\" جێبەجێ دەکرێت؛ ئەم دۆکترینیی وارگێڕییە، فەلسەفەی دامەزراندنی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەییە کە پێکهاتووە لە هێزی بەرگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و پۆلیسی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، کە پێکەوە وەک \"},{\"text\":\"یەکەیەکی ژینەکی کار دەکەن بۆ ئەوەی ببنە پارێزەری ڕەهای سەقامگیریی بوونایەتیی کوردستان و ڕێگری لە هەر هەڕەشەیەک بکەن کە ئامانجی شێواندنی ناسنامە\"},{\"text\":\" یان داگیرکردنی وارگەی نەتەوەیی بێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p107\",\"sourceIndex\":107,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ژێرخانی ئابووریی نەتەوەیی کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای \\\"سەرمایەداریی نەتەوەیی\\\" و پەرگاڵی ئابووریی فرەبناغە دادەمەزرێت، کە ئامانجی سەرەکییان بریتییە لە دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی ڕەها و دابینکردنی \\\"خۆشبژێویی گشتی\\\" وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت، لەسەر ئەو باوەڕەی کە هەبوونی دەوڵەتێکی خاوەن سەروەریی نەتەوەیی ڕەبەق بەبێ هەبوونی سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی، ناشۆیە. لەم ڕوانگەیەوە، باڵادەستیی دەوڵەت بەسەر سامانە سروشتییەکاندا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخرێ کە بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی مسۆگەر بکات، چونکە ئەم سامانانە مڵکی نەوەکانی داهاتووشن و بەفیڕۆدانیان تاوانە دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی. ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی و گەشەی ڕاوەستاو پرسێکی ژینەکییە و پێویستی بە دامەزراندنی \\\"بانکی ناوەندیی کوردستان\\\" و \\\"کۆڕی باڵای ئابووریی نەتەوەیی\\\" هەیە، بۆ ئەوەی ببنە قەڵغانی بەرگریی لە بەرامبەر شۆکە دەرەکییەکان و دەستێوەردانە ئابوورییە بیانییەکان، بەشێوەیەک کە ئاسایشی خۆراک و سەربەخۆیی کشتوکاڵی بپارێزرێت و پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی بکاتە بنەمای بازرگانیی نێودەوڵەتی. ئابووریی لەم دەستوورەدا دەبێت وەک ئامرازێک بۆ نواندنی شارستانیەت و \\\"گەڕیاریی نەتەوەیی\\\" کار بکات، کە تێیدا پشتیوانی لە داهێنانی ئابووری و پڕۆژەی نوێباو دەکرێت بۆ بەدەستهێنانی پێگەیەکی ڕکابەر لە گۆڕەپانی جیهانیدا، ئەمەش نەک تەنیا ویستێکی ئابوورییە، بەڵکوو ئەرکێکی بوونایەتی و دەستوورییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ژێرخانی ئابووریی نەتەوەیی کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای \\\"سەرمایەداریی نەتەوەیی\\\" و پەرگاڵی ئابووریی فرەبناغە دادەمەزرێت، کە ئامانجی سەرەکییان بریتییە لە دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی ڕەها و دابینکردنی \\\"خۆشبژێویی گشتی\\\" وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت، لەسەر ئەو باوەڕەی کە هەبوونی دەوڵەتێکی خاوەن سەروەریی نەتەوەیی ڕەبەق بەبێ هەبوونی سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی، ناشۆیە. لەم ڕوانگەیەوە، باڵادەستیی دەوڵەت بەسەر سامانە سروشتییەکاندا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی مسۆگەر بکات، چونکە ئەم سامانانە مڵکی نەوەکانی داهاتووشن و بەفیڕۆدانیان تاوانە دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی. ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی و گەشەی ڕاوەستاو پرسێکی ژینەکییە و پێویستی بە دامەزراندنی \\\"بانکی ناوەندیی کوردستان\"},{\"text\":\"\\\" و \\\"کۆڕی باڵای ئابووریی نەتەوەیی\\\" هەیە، بۆ ئەوەی ببنە قەڵغانی بەرگریی لە بەرامبەر شۆکە دەرەکییەکان و دەستێوەردانە ئابوورییە بیانییەکان، بەشێوەیەک کە ئاسایشی خۆراک\"},{\"text\":\" و سەربەخۆیی کشتوکاڵی بپارێزرێت و پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی بکاتە بنەمای بازرگانیی نێودەوڵەتی\"},{\"text\":\". ئابووریی لەم دەستوورەدا دەبێت وەک ئامرازێک بۆ نواندنی شارستانیەت و \\\"گەڕیاریی نەتەوەیی\\\" کار بکات، کە تێیدا پشتیوانی لە داهێنانی ئابووری و پڕۆژەی نوێباو دەکرێت بۆ بەدەستهێنانی پێگەیەکی ڕکابەر لە گۆڕەپانی جیهانیدا، ئەمەش نەک تەنیا ویستێکی ئابوورییە، بەڵکوو ئەرکێکی بوونایەتی و دەستوورییە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p108\",\"sourceIndex\":108,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان لەسەر کۆڵەکە ڕێنوێنەکانی سەربەخۆیی ڕەبەق و نەگۆڕ و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دادەمەزرێن. هاوکێشەی نێوان قانوونی کوردستانی و قانوونی نێودەوڵەتی بە شێوازێک ڕێک دەخرێ کە قانوونی کوردستانی هەمیشە باڵادەستیی هەبێت بەسەر هەموو ڕێککەوتننامەیەکی نێودەوڵەتییەوە، بە جۆرێک کە هەر هەوڵێک بۆ سەوداکردن لەسەر بەشێک لە مافە ڕەهاکان لە پێناو دانپێدانانێکی کاتی، وەک پێشێلکاریی دەستووری و لادان لە سەروەریی نەتەوەیی بە توندی وەدوا دەدرێتەوە. ڕوانگەی ستراتیژیی بۆ پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانە و بەرپرسیارێتیی گەردوونی ئاراستە دەکرێت. لەم چوارچێوەیەدا، دیاسپۆرای کورد وەک قووڵایی ستراتیژیی نەتەوە پێناسە دەکرێت و دەوڵەت بەرپرسیارە لە وارگێڕیی دروستی ئەوان و بەستنەوەی کولتووری و فەرهەنگی بە نیشتمانەوە. لە هەمان کاتدا، پەیوەندیی مێژوویی و پەیمانی ستراتیژی لەگەڵ نەوەکانی ماد و پەیوەندییە ستراتیژییەکان لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و بەرەنگاربوونەوەی دژەجووبوون وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دۆکترینی وارگێڕیی دەرەوە دەچەسپێنرێن، کە ئاماژەیە بۆ هاوسەنگیی ستراتیژیی نەتەوە و بەرەنگاربوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر وەک ئەرکێکی دەستووریی و نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان لەسەر کۆڵەکە ڕێنوێنەکانی سەربەخۆیی ڕەبەق و نەگۆڕ و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دادەمەزرێن. هاوکێشەی نێوان قانوونی کوردستانی و قانوونی نێودەوڵەتی بە شێوازێک ڕێک دەخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"قانوونی کوردستانی هەمیشە باڵادەستیی هەبێت بەسەر هەموو ڕێککەوتننامەیەکی نێودەوڵەتییەوە، بە جۆرێک کە هەر هەوڵێک بۆ سەوداکردن لەسەر بەشێک لە مافە ڕەهاکان لە پێناو دانپێدانانێکی کاتی، وەک پێشێلکاریی دەستووری و لادان لە سەروەریی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" بە \"},{\"text\":\"توندی وەدوا دەدرێتەوە. ڕوانگەی ستراتیژیی بۆ پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانە و بەرپرسیارێتیی گەردوونی ئاراستە دەکرێت. لەم چوارچێوەیەدا، دیاسپۆرای کورد وەک قووڵایی ستراتیژیی نەتەوە پێناسە دەکرێت و دەوڵەت بەرپرسیارە لە وارگێڕیی دروستی ئەوان و بەستنەوەی کولتووری و فەرهەنگی بە نیشتمانەوە. لە هەمان کاتدا، پەیوەندیی مێژوویی و پەیمانی ستراتیژی لەگەڵ نەوەکانی ماد و پەیوەندییە ستراتیژییەکان لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و بەرەنگاربوونەوەی دژەجووبوون وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دۆکترینی وارگێڕیی دەرەوە دەچەسپێنرێن، کە ئاماژەیە بۆ هاوسەنگیی ستراتیژیی نەتەوە و بەرەنگاربوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر وەک ئەرکێکی دەستووریی و نەتەوەیی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p109\",\"sourceIndex\":109,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەوڵەتی کۆماری کوردستان چەمکی \\\"دەوڵەتی ژیر\\\" وەک ستراتیژییەتێکی باڵا دەچەسپێنێت، بە جۆرێک کە پەرگاڵی کارگێڕیی پێشکەوتوو تەنیا ئامرازێک نەبێت، بەڵکو ببێتە گەرەنتیی سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی و دیجیتاڵیی نەتەوە. بنەما دەستوورییەکانی ئەم دەوڵەتە، چوارچێوەی ڕاژە گشتییەکان، دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری و بەدیهێنانی ناسنامەی نەتەوەیی دیجیتاڵی دادەڕێژێتەوە. لەم دۆکترینیەدا، پاراستنی زانیارییە کەسییەکان و کەسینەیی دیجیتاڵی، لە پلەی مافێکی لاوەکییەوە بۆ ئاستی مافێکی بنەڕەتی و ئەرکێکی ڕەهای دەوڵەت بەرز دەکرێتەوە؛ لەم سۆنگەیەوە، دامەزراندنی \\\"دەستەی نەتەوەیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\\\" و \\\"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی\\\" بە گەرەکییەکی حاشاهەڵنەگر دادەنرێت بۆ ڕێکخستنی توندی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنەلۆژیا، بەو پێوەرەی کە ئاسایشی ئەلیکترۆنی بەشێکی دانەبڕاو و تەواوکەری ئاسایشی نەتەوەیی گشتگیرە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی کۆماری کوردستان چەمکی \\\"دەوڵەتی ژیر\\\" وەک ستراتیژییەتێکی باڵا دەچەسپێنێت، بە جۆرێک کە پەرگاڵی کارگێڕیی پێشکەوتوو تەنیا ئامرازێک نەبێت، بەڵکو ببێتە گەرەنتیی سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی و دیجیتاڵیی نەتەوە. بنەما دەستوورییەکانی ئەم دەوڵەتە، چوارچێوەی ڕاژە گشتییەکان، دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری و بەدیهێنانی ناسنامەی نەتەوەیی دیجیتاڵی دادەڕێژێتەوە. لەم دۆکترینیەدا، پاراستنی زانیارییە کەسییەکان و کەسینەیی دیجیتاڵی، لە پلەی مافێکی لاوەکییەوە بۆ ئاستی مافێکی بنەڕەتی و ئەرکێکی ڕەهای دەوڵەت بەرز دەکرێتەوە؛ لەم سۆنگەیەوە، دامەزراندنی \\\"دەستەی نەتەوەیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\\\" و \\\"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی\\\" بە گەرەکییەکی حاشاهەڵنەگر دادەنرێت بۆ ڕێکخستنی توندی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنەلۆژیا، بەو پێوەرەی کە ئاسایشی ئەلیکترۆنی بەشێکی دانەبڕاو و تەواوکەری ئاسایشی نەتەوەیی گشتگیرە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p110\",\"sourceIndex\":110,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەسەڵات لە توانای دابینکردنی \\\"خۆشبژێویی گشتی\\\" و جێگیرکردنی \\\"شایستەسالاری\\\" و دابینکردنی ئاسایش بۆ هاوڵاتیانی کوردستان وەک تاکە پێوەری وەرگرتنی بەرپرسیارێتیدا بەرجەستە دەبێت؛ بۆیە چەمکی دەوڵەتی سەربەخۆ و دیاردەی \\\"جەردەسالاری\\\" دوو دژبەری ئاشکران و لە یەک کاتدا کۆنابنەوە. هەر فۆرمێکی گەندەڵی و داڕزانی دامەزراوەیی، وەک هەڵوەشێنەرەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی و \\\"تاوانێکی باڵا\\\" دژ بە شکۆی دەوڵەت پێناسە دەکرێت، کە پێویستە لە ڕێگەی کاراکردنی \\\"دەستەی نەتەوەیی پاکڕەوشتی\\\" و \\\"ژمێریاریی گشتی\\\"ـیەوە بە توندی ڕیشەکێش بکرێت. هاوکات، دەوڵەت ئەرکی پارێزبەندیی لە \\\"کەسایەتیی دیمۆگرافی\\\"ـی نەتەوەکەمان لە ئەستۆ دەگرێت، لەسەر ئەو بنەمایەی کە شێواندنی دیمۆگرافیا و کولتوور، یەکسانە بە لەدەستدانی \\\"وارگەی بوونایەتی\\\"؛ کەواتە \\\"ساغکردنەوەی\\\" نەخشەی دیمۆگرافی وەک بەندێکی نەگۆڕی دەستووری زاڵ دەکرێت. لەم چوارچێوەیەدا، دەسەڵات نوێنەرایەتیی هیچ ئایین و باوەڕێکی تایبەت ناکات، بەڵکو لە ڕێگەی \\\"نووسینگەی پارێزەری گشتی\\\" و \\\"دەستەی نەتەوەیی مافەکانی مرۆڤ\\\"ـەوە، بێلایەنیی ڕەهای خۆی دەپارێزێت بۆ ئەوەی ببێتە چەترێکی دادپەروەر بۆ هەموو پێکهاتەکان و باڵادەستیی قانوون بەسەر هەموواندا وەک یەک جێبەجێ بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەسەڵات لە توانای دابینکردنی \\\"خۆشبژێویی گشتی\\\" و جێگیرکردنی \\\"شایستەسالاری\\\" و دابینکردنی ئاسایش بۆ هاوڵاتیانی کوردستان وەک تاکە پێوەری وەرگرتنی بەرپرسیارێتیدا بەرجەستە دەبێت؛ بۆیە چەمکی دەوڵەتی سەربەخۆ و دیاردەی \\\"جەردەسالاری\\\" دوو دژبەری ئاشکران و لە یەک کاتدا کۆنابنەوە. هەر فۆرمێکی گەندەڵی و داڕزانی دامەزراوەیی، وەک هەڵوەشێنەرەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی و \\\"تاوانێکی باڵا\\\" دژ بە شکۆی دەوڵەت پێناسە دەکرێت، کە پێویستە لە ڕێگەی کاراکردنی \\\"دەستەی نەتەوەیی پاکڕەوشتی\\\" و \\\"ژمێریاریی گشتی\\\"ـیەوە بە توندی ڕیشەکێش بکرێت. هاوکات، \"},{\"text\":\"دەوڵەت ئەرکی پارێزبەندیی لە \\\"کەسایەتیی دیمۆگرافی\"},{\"text\":\"\\\"ـی نەتەوەکەمان لە ئەستۆ دەگرێت، لەسەر ئەو بنەمایەی کە شێواندنی دیمۆگرافیا و کولتوور، یەکسانە بە لەدەستدانی \\\"وارگەی بوونایەتی\\\"؛ کەواتە \\\"ساغکردنەوەی\\\" نەخشەی دیمۆگرافی وەک بەندێکی نەگۆڕی دەستووری زاڵ دەکرێت. لەم چوارچێوەیەدا، دەسەڵات نوێنەرایەتیی هیچ ئایین و باوەڕێکی تایبەت ناکات، بەڵکو لە ڕێگەی \\\"نووسینگەی پارێزەری گشتی\\\" و \\\"دەستەی نەتەوەیی مافەکانی مرۆڤ\\\"ـەوە، بێلایەنیی ڕەهای خۆی دەپارێزێت بۆ ئەوەی ببێتە چەترێکی دادپەروەر بۆ هەموو پێکهاتەکان و باڵادەستیی قانوون بەسەر هەموواندا وەک یەک جێبەجێ بکات.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p111\",\"sourceIndex\":111,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دەستوورە ڕەنگدانەوەی ڕاستەوخۆی کەسایەتی مێژوویی و یەکپارچەی نەتەوەکەمانە، هاواری قانوونیی خودی بەکۆمەڵە — تاسەی مێژوویی، هۆشمەندیی فەلسەفی و ویستمەندیی بێوچانی بۆ سەربەخۆیی بێسنوور و دەوڵەتداریی تەواوە. دەستوور پشت بە \\\"بوونایەتیی بوونسەپێن\\\"ـی کوردستان و ویستی کۆیی نەتەوە و سرووشتی مێژوویی وڵات دەبەستێت؛ هەبوونی کەتوارە ناوەرۆکسازەکەی لە خۆئاگایی نەتەوەیی و لە هەناوی ئەزموونی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێت و بایەخ و بەهای خۆی لە ویستی بێپسانەوەی کوردەوە وەردەگرێت، بۆیە ئەم هێزە هەربووییە لە چوارچێوەی دەقێکی وشکدا بەرتەسک ناکرێتەوە، بەڵکو وەک ڕۆحێکی زیندوو دەمێنێتەوە. \\\"خۆسەرچاوەیی\\\"، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە پڕۆسەی دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە گرێ دەدات؛ واتە دەستوور نەک هەر دەربڕینی قانوونمەندی، بەڵکو لە قووڵبوونەوەی ڕاستەوخۆ لە هەناوی ڕەوتی مێژوویی نەتەوەدا سەری هەڵداوە و بۆ هەموو گۆڕانکارییەکی مێژوویی داهاتوو، پلاتفۆرمێکی ڕەوایی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. دەستوور ڕابەرێکی مێژووییە بۆ تێپەڕین لە قۆناخی ژێردەستی بۆ قۆناخی سەروەریی نەتەوەیی و سەربەخۆیی، بە جۆرێک کە هاوبەرپەرچیی نێوان دەوڵەت، ڕەوایی و دەستوور لە ڕوانگەی دەستوورەوە هەم یەکبین و هەم لێکجیاوازە؛ یەکبین لەو ڕووەوە کە هەرسێکیان لە کەتواری ناسنامەی نەتەوەیی و هەستی نەتەوەییەوە هەڵدەقوڵێن، لێکجیاوازیش لەو ڕووەوە کە هەریەکەیان لە ئاستی جیاوازی پێگەیشتنی کەتواری وارگێڕی و قانوونییدا خۆیان دەردەخەن. لەم هاوکێشەیەدا، دەوڵەت سەرچاوەی دەستوور نییە، بەڵکو ئەوە دەستوورە کە لە \\\"سەروو-دەوڵەت\\\"ـدا وەستاوە و ڕەوایی بە بوونی دەوڵەت دەدات، کەواتە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و پێویستە ملکەچی بێت. ئاواتی مێژوویی نەتەوەی کورد بۆ دەوڵەتی سەربەخۆ، بۆ سەروەریی نەتەوەیی و بۆ بڕیار لەسەر چۆنییەتی بوونایەتیی خۆ وەک نەتەوە و نیشتمانەکەی وەک وڵات، لەم دەقە پیرۆزەدا دەگات بە بەرزترین پلەی دەربڕینی بوونایەتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەستوورە ڕەنگدانەوەی ڕاستەوخۆی کەسایەتی مێژوویی و یەکپارچەی نەتەوەکەمانە، هاواری قانوونیی خودی بەکۆمەڵە — تاسەی مێژوویی، هۆشمەندیی فەلسەفی و ویستمەندیی بێوچانی بۆ سەربەخۆیی بێسنوور و دەوڵەتداریی تەواوە. دەستوور پشت بە \\\"بوونایەتیی بوونسەپێن\\\"ـی کوردستان و ویستی کۆیی نەتەوە و سرووشتی مێژوویی وڵات دەبەستێت؛ هەبوونی کەتوارە ناوەرۆکسازەکەی لە خۆئاگایی نەتەوەیی و لە هەناوی ئەزموونی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێت و بایەخ و بەهای خۆی لە ویستی بێپسانەوەی کوردەوە وەردەگرێت، بۆیە ئەم هێزە هەربووییە لە چوارچێوەی دەقێکی وشکدا بەرتەسک ناکرێتەوە، بەڵکو وەک ڕۆحێکی زیندوو دەمێنێتەوە. \\\"خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\"\\\"، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە پڕۆسەی دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە گرێ دەدات؛ واتە دەستوور نەک هەر دەربڕینی قانوونمەندی، بەڵکو لە قووڵبوونەوەی ڕاستەوخۆ لە هەناوی ڕەوتی مێژوویی نەتەوەدا سەری هەڵداوە و بۆ هەموو گۆڕانکارییەکی مێژوویی داهاتوو، پلاتفۆرمێکی ڕەوایی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. دەستوور ڕابەرێکی مێژووییە بۆ تێپەڕین لە قۆناخی ژێردەستی بۆ قۆناخی سەروەریی نەتەوەیی و سەربەخۆیی، بە جۆرێک کە هاوبەرپەرچیی نێوان دەوڵەت، ڕەوایی و دەستوور لە ڕوانگەی دەستوورەوە هەم یەکبین و هەم لێکجیاوازە؛ یەکبین لەو ڕووەوە کە هەرسێکیان لە کەتواری ناسنامەی نەتەوەیی و هەستی نەتەوەییەوە هەڵدەقوڵێن، لێکجیاوازیش لەو ڕووەوە کە هەریەکەیان لە ئاستی جیاوازی پێگەیشتنی کەتواری وارگێڕی و قانوونییدا خۆیان دەردەخەن. لەم هاوکێشەیەدا، دەوڵەت سەرچاوەی دەستوور نییە، بەڵکو ئەوە دەستوورە کە لە \\\"سەروو-دەوڵەت\\\"ـدا وەستاوە و ڕەوایی بە بوونی دەوڵەت دەدات، کەواتە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و \"},{\"text\":\"پێویستە ملکەچی بێت. ئاواتی مێژوویی نەتەوەی کورد بۆ دەوڵەتی سەربەخۆ، بۆ سەروەریی نەتەوەیی و بۆ بڕیار لەسەر چۆنییەتی بوونایەتیی خۆ وەک نەتەوە و نیشتمانەکەی وەک وڵات، لەم دەقە پیرۆزەدا دەگات بە بەرزترین پلەی دەربڕینی بوونایەتی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p113\",\"sourceIndex\":113,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"پێشەکی\",\"runs\":[{\"text\":\"پێشەکی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p114\",\"sourceIndex\":114,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئێمە، نەتەوەی کورد، نەوەی ڕەسەنی ئەو مرۆڤانەی کە لە سەرەتای مێژوودا لە سەرانسەری پێدەشتەکان و بەرزەدەشتەکانی زاگرۆس، ئەڵبورز، تۆرۆس و قەوقاز، لەنێوان دەریاکانی مەکران، هۆرموز، کاسپێن، دەریای ڕەش و ناوەڕاست نیشتەجێ بوون، بە گەواهی شوێنەوارە دێرینەکانی وەک قەڵاکورد، وارواسی، وەزمە، شانیدەر، هەزارمەرد، زارزی، بێستوون، گرێ مەرازان و نێڤالی و دەیان ناوەندی ژیاری تر، قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی نەتەوەکەمان لەسەر ئەم خاکە پیرۆزە دەسەلمێنین. لەم خاکەدا، کە لانکەی یەکەمین کۆمەڵگەکانی مرۆیی و پێشەنگی گەشەپێدانی ژیاری بوو، ئێمە بە نیشتەجێبوون و دۆزینەوەی کشتوکاڵ لە شوێنەوارەکانی وەک خرابڕەشک، گرێناڤۆکێ، حەسەنکەیف، چیای نەمرود، شمشارە، نەمرک، شانیدەر، بێستانسوور، چەرمۆ و هاوشێوەکانی، بنەماکانی شارستانییەتی سەرانسەری ئەم ناوچە فراوانەمان داڕشت. وڵاتی ئێمە بە گەواهی گرێمەرازان بێشکەی سەرهەڵدانی یەکەمین ئایینەکانی جیهان بووە، لە بەردنووسەکانی سومەر و دەقە کەونارەکان و کتێبی پیرۆزی موسڵمانان وەک خاکی پیرۆز ئاماژەی پێ دەکرێت، کەشتی نوح لێی دەگیرسێتەوە، هەروەها ئیبراهیم لێی لە دایک دەبێت، بانگەشەی پێغەمبەری دەکات وێجا میترا پیرۆزترین پەیامەکانی خۆی پێ دەگەیەنێتە کورد و مرۆڤانی تر، کە هەتا ئەم ساتەش ژێرخانی کولتوری وڵاتی ئێمەیە و ئایینە پیرۆزە کوردییەکانی ئەزدایی، یارسان و هەڵاوی لێی هاتوونە بوون و کوردستانی دێرین و هەنووکەییەکانی کرد بە کۆمەڵگەیەکی ڕەوشتیی، کە مرۆڤی کورد بەزەییان بۆ یەکتر هەبێ و پارێزگاری لە بوونایەتی بەکۆمەڵی خۆیان و لە مانەوەی یەکتر بکەن. ئەم خاکە، وارگەی نەتەوەیی و مێژوویی نەگۆڕی نەتەوەی کوردە، کە دەکاتە هەمان خاکی میدیای دێرین. بە درێژایی هەزاران ساڵ، ئەم خاکە بووەتە سەکۆی سەنگاندن و پەرەسەندنی شارستانییەتە شکۆمەندەکانی وەک سومەر، ئیلامی، کاسی، سوبارتۆ، گوتی، هوری، میتانی، میدی، پارت، ئادیابین، ساسانی و دەیان یەکە و کولتوری دێرینی تر، کە لەسەر ئەم زەوییە یەکەم جار بناغەی ئاوەزی دەوڵەتیان بنیاد نا و قانوونی لێ هاتە بوون و لە هاوسەنگی کۆمەڵایەتی ژیاون و بەشدارییەکی بنەڕەتی و هەردەمییان لە پێشخستنی ژیانی مرۆڤایەتیدا کردووە. کورد پاشماگگری ڕاستەقینەی هەموو ئەو شارستانییەت و دەوڵەتە مێژووییانەیە، کە لەسەر خاکی کوردستانی مێژوویی دامەزراون. باوانی کورد نەک تەنیا داهێنەری زانست و تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی سەردەمی خۆیان بوون، بەڵکو بنەماکانی کشتوکاڵی پێشکەوتوو، دێرینترین گوند و نیشتەجێبوونەکان، یەکەمین شێوازی دەستەمۆکردنی ئەسپ، کۆنترین پەیوەندییە دیپلۆماسییە تۆمارکراوەکان، یەکەمین نەبەردیی و ڕاپەڕینەکان بەڕووی داگیرکاری و زۆردارییدا لەم خاکەوە دەستیان پێکردووە. لێرە کۆنترین پەرگاڵە دیموکراتییەکانی وەک هەڵبژاردنی پاشا و فەرمانڕەوا لەلایەن گۆتییەکانەوە پێش لە یۆنانییەکان بوونی هەبوو، نموونەی دەسەڵاتداریی سەقامگیر و ئاوەدانیی وەک سەردەمی فەرمانڕەوایی کاشییەکان لە دۆڵی دووڕووبار تۆمار کراوە. پاشایەتیی ئادیابین وەک نموونەیەکی دیار لەنێو سنووری ئەم خاکە مێژووییەدا، هێمای دەخۆگرتنی دانیشتووانی نەکوردی وڵاتی کورد لەسەر بنەمای ڕێز و پاراستن و پابەندبوون بە بەها بنەڕەتییەکانی شکۆمەندی، مانەوە و بەرەنگاربوونەوەی زۆردارییە، کە پێکەوە خاوەندارییەتی لێ دەکەین و مێژووی نەتەوەییمان دەوڵەمەند دەکات. سەروەریی ڕەبەق و بێ مەرج بەسەر خاکی کوردستاندا، تەنیا و تەنیا دەرفێکی گەردوونی و مافی ڕەوا و قانوونیی نەتەوەی کوردە، کە سەرەتا لە قووڵایی مێژوو و ڕەسەنایەتی بوونمان و دواتر لە بەڵگەنامە قانوونییەکان و بنەما نێودەوڵەتییەکانی وەک چارتەری ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ یەکسانی نەتەوەکان و خۆبڕیاردەری خۆیانەوە سەرچاوە دەگرێت. هیچ هێز و یەکەیەکی دیکە، چ ناوخۆیی و چ بیانی، مافی دەستدرێژی و سەپاندنی سەروەریی بەسەر کوردستاندا نییە. ئەو هێز و قەوارانەی کە لە قۆناغەکانی مێژوودا بە زۆر و بە زۆرداری خۆیان بەسەر کوردستاندا سەپاندووە، ناقانوونیی و داگیرکەر بوون و هیچ ڕەوایەتییەکیان نییە و هێز و دەسەڵاتیان بەسەر کوردستاندا لەدژی خواست و ویستی نەتەوەکەمان و ئەم قانوون بنەڕەتییەیە کە بناغەی هەبوونی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستانە. لە درێژەی تێکۆشانی سەدان ساڵەی نەتەوەییماندا بۆ وەدیهێنانی ئاواتی لەمێژینەی سەربەخۆیی، شکۆمەندی و پاش قوربانیی و تێچووی زۆر لە ڕێگای ڕزگاری نەتەوەییدا، لە ساڵی ١٩٤٦ كۆماری كوردستان لە مهاباد دامەزرا وەك یەکەم دەوڵەتی سەربەخۆی نەتەوەیی لە سەردەمی مۆدێرندا بە سەرۆكایەتیی پێشەوا قازی محەممەد، کە نوێنەرایەتیی ویستمەندیی نەتەوەکەمانی دەکرد بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی خۆمان لەسەر خاکی خۆمان. هەرچەندە ئەم کۆمارە تەمەنکورت بوو و بە پیلانی هاوبەشی هێزە داگیرکەر و دەرەکيیەکان ڕووخێنرا و پێشەوا و هاوڕێیانی گیانی خۆیان بەخشی، بەڵام ڕۆح و ڕێبازەکەیان بووە چرای ڕێگای خەباتگێڕان و نەوەکانی دوای خۆیان، بۆ درێژەدان بە تێکۆشان لەپێناو دەوڵەت و سەربەخۆیی. ئێمە، نەتەوەی کورد و کۆمەڵی کوردستان، لەم ساتە مێژووییە چارەنووسسازەدا کە ویستمەندیی ئازادانەمان و ئاواتە کۆنەکانمان بۆ سەربەخۆیی و ئازادیی ڕەها گەیشتووەتە قۆناغی پشکووتن وەك پاشماگگری ئەم مێژووە دێرینە و لەسەر ڕێبازی پیرۆزی پێشەوا قازی محەممەد و شەهیدانی ڕێگای ڕزگاریی نیشتمان، بە هەستكردن بە شكۆمەندیی و بەرپرسیارێتییەكی مێژوویی، ئەم دەستوورە وەك قانوونی بنەڕەتی و پەیماننامەیەکی نیشتمانیی یەکگرتوو، بۆ دامەزراندنەوەی دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستان بە فۆڕمی كۆمار ڕادەگەیەنین.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئێمە، نەتەوەی کورد، نەوەی ڕەسەنی ئەو مرۆڤانەی کە لە سەرەتای مێژوودا لە سەرانسەری پێدەشتەکان و بەرزەدەشتەکانی زاگرۆس، ئەڵبورز، تۆرۆس و قەوقاز، لەنێوان دەریاکانی مەکران، هۆرموز، کاسپێن، دەریای ڕەش و ناوەڕاست نیشتەجێ بوون، بە گەواهی شوێنەوارە دێرینەکانی وەک قەڵاکورد، وارواسی، وەزمە، شانیدەر، هەزارمەرد، زارزی، بێستوون، گرێ مەرازان و نێڤالی و دەیان ناوەندی ژیاری تر، قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی نەتەوەکەمان لەسەر ئەم خاکە پیرۆزە دەسەلمێنین. لەم خاکەدا، کە لانکەی یەکەمین کۆمەڵگەکانی مرۆیی و پێشەنگی گەشەپێدانی ژیاری بوو، ئێمە بە نیشتەجێبوون و دۆزینەوەی کشتوکاڵ لە شوێنەوارەکانی وەک خرابڕەشک، گرێناڤۆکێ، حەسەنکەیف، چیای نەمرود، شمشارە، نەمرک، شانیدەر، بێستانسوور، چەرمۆ و هاوشێوەکانی، بنەماکانی شارستانییەتی سەرانسەری ئەم ناوچە فراوانەمان داڕشت. وڵاتی ئێمە بە گەواهی گرێمەرازان بێشکەی سەرهەڵدانی یەکەمین ئایینەکانی جیهان بووە، لە بەردنووسەکانی سومەر و دەقە کەونارەکان و کتێبی پیرۆزی موسڵمانان وەک خاکی پیرۆز ئاماژەی پێ دەکرێت، کەشتی نوح لێی دەگیرسێتەوە، هەروەها ئیبراهیم لێی لە دایک دەبێت، بانگەشەی پێغەمبەری دەکات وێجا میترا پیرۆزترین پەیامەکانی خۆی پێ دەگەیەنێتە کورد و مرۆڤانی تر، کە هەتا ئەم ساتەش ژێرخانی کولتوری وڵاتی ئێمەیە و ئایینە پیرۆزە کوردییەکانی ئەزدایی، یارسان و هەڵاوی لێی \"},{\"text\":\"هاتوونە بوون و کوردستانی دێرین و هەنووکەییەکانی کرد بە کۆمەڵگەیەکی ڕەوشتیی، کە مرۆڤی کورد بەزەییان بۆ یەکتر هەبێ و پارێزگاری لە بوونایەتی بەکۆمەڵی خۆیان و لە مانەوەی یەکتر بکەن. ئەم خاکە، وارگەی نەتەوەیی و مێژوویی نەگۆڕی نەتەوەی کوردە، کە دەکاتە هەمان خاکی میدیای دێرین. بە درێژایی هەزاران ساڵ، ئەم خاکە بووەتە سەکۆی سەنگاندن و پەرەسەندنی شارستانییەتە شکۆمەندەکانی وەک سومەر، ئیلامی، کاسی، سوبارتۆ، گوتی، هوری، میتانی، میدی، پارت، ئادیابین، ساسانی و دەیان یەکە و کولتوری دێرینی تر، کە لەسەر ئەم زەوییە یەکەم جار بناغەی ئاوەزی دەوڵەتیان بنیاد نا و قانوونی لێ هاتە بوون و لە هاوسەنگی کۆمەڵایەتی ژیاون و بەشدارییەکی بنەڕەتی و هەردەمییان لە پێشخستنی ژیانی مرۆڤایەتیدا کردووە. کورد پاشماگگری ڕاستەقینەی هەموو ئەو شارستانییەت و دەوڵەتە مێژووییانەیە، کە لەسەر خاکی کوردستانی مێژوویی دامەزراون. باوانی کورد نەک تەنیا داهێنەری زانست و تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی سەردەمی خۆیان بوون، بەڵکو بنەماکانی کشتوکاڵی پێشکەوتوو، دێرینترین گوند و نیشتەجێبوونەکان، یەکەمین شێوازی دەستەمۆکردنی ئەسپ، کۆنترین پەیوەندییە دیپلۆماسییە تۆمارکراوەکان، یەکەمین نەبەردیی و ڕاپەڕینەکان بەڕووی داگیرکاری و زۆردارییدا لەم خاکەوە دەستیان پێکردووە. لێرە کۆنترین پەرگاڵە دیموکراتییەکانی وەک هەڵبژاردنی پاشا و فەرمانڕەوا لەلایەن گۆتییەکانەوە پێش لە یۆنانییەکان بوونی هەبوو، نموونەی دەسەڵاتداریی سەقامگیر و ئاوەدانیی وەک سەردەمی فەرمانڕەوایی کاشییەکان لە دۆڵی دووڕووبار تۆمار کراوە. پاشایەتیی ئادیابین وەک نموونەیەکی دیار لەنێو سنووری ئەم خاکە مێژووییەدا، هێمای دەخۆگرتنی دانیشتووانی نەکوردی وڵاتی کورد لەسەر بنەمای ڕێز و پاراستن و پابەندبوون بە بەها بنەڕەتییەکانی شکۆمەندی، مانەوە و بەرەنگاربوونەوەی زۆردارییە، کە پێکەوە خاوەندارییەتی لێ دەکەین و مێژووی نەتەوەییمان دەوڵەمەند دەکات. سەروەریی ڕەبەق و بێ مەرج بەسەر خاکی کوردستاندا، تەنیا و تەنیا دەرفێکی گەردوونی و مافی ڕەوا و قانوونیی نەتەوەی کوردە، کە سەرەتا لە قووڵایی مێژوو و ڕەسەنایەتی بوونمان و دواتر لە بەڵگەنامە قانوونییەکان و بنەما نێودەوڵەتییەکانی وەک چارتەری ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ یەکسانی نەتەوەکان و خۆبڕیاردەری خۆیانەوە سەرچاوە دەگرێت. هیچ هێز و یەکەیەکی دیکە، چ ناوخۆیی و چ بیانی، مافی دەستدرێژی و سەپاندنی سەروەریی بەسەر کوردستاندا \"},{\"text\":\"نییە. ئەو هێز و قەوارانەی کە لە قۆناغەکانی مێژوودا بە زۆر و بە زۆرداری خۆیان بەسەر کوردستاندا سەپاندووە، ناقانوونیی و داگیرکەر بوون و هیچ ڕەوایەتییەکیان نییە و هێز و دەسەڵاتیان بەسەر کوردستاندا لەدژی خواست و ویستی نەتەوەکەمان و ئەم قانوون بنەڕەتییەیە کە بناغەی هەبوونی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستانە. لە درێژەی تێکۆشانی سەدان ساڵەی نەتەوەییماندا بۆ وەدیهێنانی ئاواتی لەمێژینەی سەربەخۆیی، شکۆمەندی و پاش قوربانیی و تێچووی زۆر لە ڕێگای ڕزگاری نەتەوەییدا، لە ساڵی ١٩٤٦ كۆماری كوردستان لە مهاباد دامەزرا وەك یەکەم دەوڵەتی سەربەخۆی نەتەوەیی لە سەردەمی مۆدێرندا بە سەرۆكایەتیی پێشەوا قازی محەممەد، کە نوێنەرایەتیی ویستمەندیی نەتەوەکەمانی دەکرد بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی خۆمان لەسەر خاکی خۆمان. هەرچەندە ئەم کۆمارە تەمەنکورت بوو و بە پیلانی هاوبەشی هێزە داگیرکەر و دەرەکيیەکان ڕووخێنرا و پێشەوا و هاوڕێیانی گیانی خۆیان بەخشی، بەڵام ڕۆح و ڕێبازەکەیان بووە چرای ڕێگای خەباتگێڕان و نەوەکانی دوای خۆیان، بۆ درێژەدان بە تێکۆشان لەپێناو دەوڵەت و سەربەخۆیی. ئێمە، نەتەوەی کورد و کۆمەڵی کوردستان، لەم ساتە مێژووییە چارەنووسسازەدا کە ویستمەندیی ئازادانەمان و ئاواتە کۆنەکانمان بۆ سەربەخۆیی و ئازادیی ڕەها گەیشتووەتە قۆناغی پشکووتن وەك پاشماگگری ئەم مێژووە دێرینە و لەسەر ڕێبازی پیرۆزی پێشەوا قازی محەممەد و شەهیدانی ڕێگای ڕزگاریی نیشتمان، بە هەستكردن بە شكۆمەندیی و بەرپرسیارێتییەكی مێژوویی، ئەم دەستوورە وەك قانوونی بنەڕەتی و پەیماننامەیەکی نیشتمانیی یەکگرتوو، بۆ دامەزراندنەوەی دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستان بە فۆڕمی كۆمار ڕادەگەیەنین\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p115\",\"sourceIndex\":115,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دەستوورە نەک داهێنانێکی نوێ، بەڵكو درێژەپێدەر و كۆكردنەوەی مافە مێژوویی و قانوونییەكانی نەتەوەكەمانە و ڕەنگدانەوەی ئاوات و ئامانجە بەرزەکانی نەتەوەیەکە کە سەدان ساڵە لەپێناو سەربەستیی، خۆییبوون، ئازادیی و شکۆمەندییدا دەکۆشێت و دەجەنگێت. هاوکرداریی قووڵ و ڕیشەداریی مێژووی ناو کورد هەزاران ساڵە وەک دەستوورێکی نەنووسراوە، بەڵام کارکردە و کارا، کوردی وەک تاک و کۆمەڵ لێ بەستۆتەوە و بە ژیریی کۆیی و ئاوەزی گشتی چەشنێک لە خودی کۆییان بنیادناوە کە ڕۆحی نەتەوەیی کوردی وەک دەستووری نەنووسراوە بۆ پێکەوەژیانی درێژەدار و نەپساوە کورد بگەیەنێت چەرخی هەنووکەیی و لە جیهانی مۆدێرندا وەک نەتەوەیەک کە ئێستایی سەر هەڵدات. دەستوور گەوهەری ئەو ژیریی کۆیی و ئاوەزیی گشتی و هاوکردارییە مێژووییەی کورد لە خۆیدا کۆ دەکاتەوە و دەبێتە ئاوەزی دەوڵەتی بۆ بنیاتنانی دەوڵەت و وارگێڕیی کۆمەڵگای وڵاتەکەی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەستوورە نەک داهێنانێکی نوێ، بەڵكو درێژەپێدەر و كۆكردنەوەی مافە مێژوویی و قانوونییەكانی نەتەوەكەمانە و ڕەنگدانەوەی ئاوات و ئامانجە بەرزەکانی نەتەوەیەکە کە سەدان ساڵە لەپێناو سەربەستیی، خۆییبوون، ئازادیی و شکۆمەندییدا دەکۆشێت و دەجەنگێت. هاوکرداریی قووڵ و ڕیشەداریی مێژووی ناو کورد هەزاران ساڵە وەک دەستوورێکی نەنووسراوە، بەڵام کارکردە و کارا، کوردی وەک تاک و کۆمەڵ لێ بەستۆتەوە و بە ژیریی کۆیی و ئاوەزی گشتی\"},{\"text\":\" چەشنێک لە خودی کۆییان بنیادناوە کە ڕۆحی نەتەوەیی کوردی وەک دەستووری نەنووسراوە بۆ پێکەوەژیانی درێژەدار و نەپساوە کورد بگەیەنێت چەرخی هەنووکەیی و لە جیهانی مۆدێرندا وەک نەتەوەیەک کە ئێستایی سەر هەڵدات. \"},{\"text\":\"دەستوور گەوهەری ئەو ژیریی کۆیی و ئاوەزیی گشتی و هاوکردارییە مێژووییەی کورد لە خۆیدا کۆ دەکاتەوە و دەبێتە ئاوەزی دەوڵەتی بۆ بنیاتنانی دەوڵەت و وارگێڕیی کۆمەڵگای وڵاتەکەی خۆی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p116\",\"sourceIndex\":116,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دەستوورە پابەندبوونی كۆماری كوردستان بە بنەما سەلمێندراوەكانی دادپەروەریی، یەكسانیی، ڕێزگرتنی بێ مەرجی ڕێکەوتنامەی مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەكانی چارتەری نەتەوە یەكگرتووەكان، سەروەریی قانوون و ژیانی ئاشتییانە لەگەڵ گشت نەتەوە دۆستەکان لە جیهاندا دەسەلمێنێت. كۆماری كوردستان دەوڵەتی نەتەوەیی کوردە و بۆ ژیانی بەختەوەری هەموو كوردستانیان وەک هاووڵاتی ئەم وڵاتە دەبێت، دەوڵەتێکی دیموکراتی ڕاستەقینە کە تێیدا دەنگی هەموو شارۆمەندێك بە بایەخ و گرنگییەوە وەربگیرێت و هیچ كەس لەسەر بنەمای جیاوازییەكان پەراوێز نەخرێت یان مافەکانی پێشێل نەکرێن. دەوڵەت پابەند دەبێت بە بنەماكانی دەسەڵاتداریی شكۆمەند و ڕوونایەتی و لێپرسراوێتی، کار بۆ دابینکردنی خۆشبژێویی و پێشکەوتنی هەموو شارۆمەندان لە چوارچێوەی ئاسایشی نەتەوەیی، ئاسایشی کۆمەڵایەتی و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەییدا دەکات. ئێمە باوەڕمان بە یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو و یەکگرتوو هەیە کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی جیاوازییەکان و فرەیی ڕەنگەکانی نێوخۆی کوردستان دامەزرا بێت، کە هەموو پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکانی کوردستان لەخۆ بگرێت، کۆی گشتی هەموو کورد و هەروەها کەمینە کولتووری و ئایینییە ڕەسەنەکانی کوردستانیشەوە وەک بەشێکی دانەبڕاو و بنەڕەتی لە نیشتمان و ناسنامەی نەتەوەیی کوردستان. ئێمە، نەتەوەی کورد و کۆمەڵی کوردستان، بە ڕاگەیاندنی كۆماری كوردستان، دان بە گرنگیی پەیوەندییەكی تەندروست و سازگار لەگەڵ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتییدا دەنێین. كۆمارەكەمان وەک دەوڵەتی سەربەخۆ خوازیارە ببێتە ئەندامێكی كارا و بەرپرسیار لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی، بەشداریی لە چارەسەرکردنی کێشە جیهانییەکان بکا و پەرە بە ئاشتیی و ئاسایش و دادپەروەریی جیهانی بدات، لەگەڵ ڕێزگرتن لە قانوون نێودەوڵەتییەکان و پابەندبوون بە هەموو ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییانەی کە لەگەڵ بنەما و ئامانجەکانی نەتەوەکەمان دەگونجێن و ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان دەکەن. بە دڵنیاییەوە لەوە ئاگادارین کە ڕێگای بەردەممان پڕە لە هەوراز و نشێوی و ئاستەنگە و ئالەنگاری گەورە ڕووبەڕوومان دەبنەوە، بەڵام باوەڕمان بە خۆمان و بە توانای نەتەوەکەمان بۆ سەرکەوتن بەسەر هەموو بەربەستەکاندا و تێپەڕاندنی هەموو سەختییەکان هەیە. ئێمە ویستمەندییەکی پۆڵایینمان هەیە بۆ بنیاتنان و پاراستنی دەوڵەتێکی بەهێز، پێشکەوتوو و دیموکراتی، دەوڵەتێک کە شانازی بە ڕابردووی پڕشکۆی خۆیەوە بکات و هیوای بە ئایندەیەکی گەش و ڕوون هەبێت. بەم باوەڕ و ئومێدەوە، ئێمە، نەتەوەی كورد و گشت کۆمەڵی كوردستان، ئەم دەستوورە بۆ كۆماری كوردستان دادەمەزرێنین و بە یەکدەنگی پەیمان نوێ دەکەینەوە کە دەست لەناو دەست، پێکەوە کار بکەین بۆ ڕاییکردنی ئەم دەستوورە، بۆ بنیاتنانی كوردستانێکی سەربەخۆ، ئاوەدان، ئازاد، دادپەروەر و پێشکەوتوو، کە مایەی شانازیی هەموومان بێت و ببێتە چرایەک بۆ ئاشتیی و ئارامیی لە ناوچەکە و جیهاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەستوورە پابەندبوونی كۆماری كوردستان بە بنەما سەلمێندراوەكانی دادپەروەریی، یەكسانیی، ڕێزگرتنی بێ مەرجی ڕێکەوتنامەی مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەكانی چارتەری نەتەوە یەكگرتووەكان، سەروەریی قانوون\"},{\"text\":\" و ژیانی ئاشتییانە لەگەڵ گشت نەتەوە دۆستەکان لە جیهاندا دەسەلمێنێت. كۆماری كوردستان دەوڵەتی نەتەوەیی کوردە و بۆ ژیانی بەختەوەری هەموو كوردستانیان وەک هاووڵاتی\"},{\"text\":\" ئەم وڵاتە دەبێت، دەوڵەتێکی دیموکراتی ڕاستەقینە کە تێیدا دەنگی هەموو شارۆمەندێك بە بایەخ و گرنگییەوە وەربگیرێت و هیچ كەس لەسەر بنەمای جیاوازییەكان پەراوێز نەخرێت یان مافەکانی پێشێل نەکرێن. دەوڵەت پابەند دەبێت بە بنەماكانی دەسەڵاتداریی شكۆمەند و ڕوونایەتی و لێپرسراوێتی، کار بۆ دابینکردنی خۆشبژێویی و پێشکەوتنی هەموو شارۆمەندان لە چوارچێوەی ئاسایشی نەتەوەیی، ئاسایشی کۆمەڵایەتی و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەییدا دەکات. ئێمە باوەڕمان بە یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو و یەکگرتوو هەیە کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی جیاوازییەکان و فرەیی\"},{\"text\":\" ڕەنگەکانی نێوخۆی کوردستان دامەزرا بێت، کە هەموو پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکانی کوردستان لەخۆ بگرێت، کۆی گشتی هەموو کورد و هەروەها کەمینە کولتووری و ئایینییە ڕەسەنەکانی کوردستانیشەوە وەک بەشێکی دانەبڕاو و بنەڕەتی لە نیشتمان و ناسنامەی نەتەوەیی کوردستان. ئێمە، نەتەوەی کورد و کۆمەڵی کوردستان، بە ڕاگەیاندنی كۆماری كوردستان، دان بە گرنگیی پەیوەندییەكی تەندروست و سازگار لەگەڵ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتییدا دەنێین. كۆمارەكەمان وەک دەوڵەتی سەربەخۆ خوازیارە ببێتە ئەندامێكی كارا و بەرپرسیار لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی، بەشداریی لە چارەسەرکردنی کێشە جیهانییەکان بکا و پەرە بە ئاشتیی و ئاسایش و دادپەروەریی جیهانی بدات، لەگەڵ ڕێزگرتن لە قانوون نێودەوڵەتییەکان و پابەندبوون بە هەموو ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییانەی کە لەگەڵ بنەما و ئامانجەکانی نەتەوەکەمان دەگونجێن و ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان دەکەن. بە دڵنیاییەوە لەوە ئاگادارین کە ڕێگای بەردەممان پڕە لە هەوراز و نشێوی و ئاستەنگە و ئالەنگاری گەورە ڕووبەڕوومان دەبنەوە، بەڵام باوەڕمان \"},{\"text\":\"بە خۆمان و بە توانای نەتەوەکەمان بۆ سەرکەوتن بەسەر هەموو بەربەستەکاندا و تێپەڕاندنی هەموو سەختییەکان هەیە. ئێمە ویستمەندییەکی پۆڵایینمان هەیە بۆ بنیاتنان و پاراستنی دەوڵەتێکی بەهێز، پێشکەوتوو و دیموکراتی، دەوڵەتێک کە شانازی بە ڕابردووی پڕشکۆی خۆیەوە بکات و هیوای بە ئایندەیەکی گەش و ڕوون هەبێت. بەم باوەڕ و ئومێدەوە، ئێمە، نەتەوەی كورد و گشت کۆمەڵی كوردستان، ئەم دەستوورە بۆ كۆماری كوردستان دادەمەزرێنین و بە یەکدەنگی پەیمان نوێ دەکەینەوە کە دەست لەناو دەست، پێکەوە کار بکەین بۆ ڕاییکردنی ئەم دەستوورە، بۆ بنیاتنانی كوردستانێکی سەربەخۆ، ئاوەدان، ئازاد، دادپەروەر و پێشکەوتوو، کە مایەی شانازیی هەموومان بێت و ببێتە چرایەک بۆ ئاشتیی و ئارامیی لە ناوچەکە و جیهاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p117\",\"sourceIndex\":117,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ڕۆحی نەتەوەیی، ژیریی کۆیی، خودی بەکۆمەڵ و پێویستیی دەستووریبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕۆحی نەتەوەیی، ژیریی کۆیی، خودی بەکۆمەڵ و پێویستیی دەستووریبوون\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p118\",\"sourceIndex\":118,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم مانیفێستە فەلسەفییە، گەوهەری بوونناسانەی دەستوور و سەرچاوەی باڵای لێکدانەوەیە؛ گشت دەسەڵاتەکانی دەوڵەت و دامەزراوە دادوەرییەکان پابەندن کە بەندەکانی ئەم دەستوورە نەک تەنیا وەک دەقێکی وشک، بەڵکوو وەک ئامرازی بەرجەستەکردنی ئەم دیدگا فەلسەفییە و پاراستنی 'خودی بەکۆمەڵ'ـی کورد لێک بدەنەوە و ڕایی بکەن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم مانیفێستە فەلسەفییە، گەوهەری بوونناسانەی دەستوور و سەرچاوەی باڵای لێکدانەوەیە؛ گشت دەسەڵاتەکانی دەوڵەت و دامەزراوە دادوەرییەکان پابەندن کە بەندەکانی ئەم دەستوورە نەک تەنیا وەک دەقێکی وشک، بەڵکوو وەک ئامرازی بەرجەستەکردنی ئەم دیدگا فەلسەفییە و پاراستنی 'خودی بەکۆمەڵ'ـی کورد لێک بدەنەوە و ڕایی بکەن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p119\",\"sourceIndex\":119,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستوور — قانوونی بناغەیی دەوڵەتی کوردستان— گێڕانەوەیەکی دەستوورییە لە ژیانی قووڵی سروشتی و ژوورسروشتی نەتەوەی کورد، کە لە درێژەدارییەتییەکی ڕەسەنی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێ و بەشێوەیەکی خۆساز و خۆسەرچاوە ڕەوایی خۆی لە خواست و ویست و تاسە دەروونی کورد بۆ هەبوونی دەوڵەت بەدەست دێنێ و دەیسەلمێنێت. خۆسازبوونی دەستوور بەو واتایەیە کە ئەم دەستوورە بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی یان ڕەزامەندی دەرەوەی نەتەوە، لەسەر بنەمای ژیریی کۆیی کورد وەک بەرهەمی هەزاران ساڵەی ژیانی کۆیی و یەکترناسین و گەشەی کولتووری و پارادایمە بە کۆمەلەکان کە کوردی بەشێوەیەکی بەرفراوان لە کرداریی بەکۆمەلدا پێک بەستۆتەوە خۆی خۆی دروست دەکا و دادەمەزرێنێت و بۆ ڕەوایی و قانوونمەندیی خۆی پەنا نابات بۆ هیچ بنەمایەکی لە دەرەوە ژیریی کۆیی کورد و ویستی دەروونیبووی ئەم نەتەوەی بۆ نواندنی سەروەریی ڕەهای خۆی وەک دەوڵەت. خۆسەرچاوەبوونیشی بەو واتایەیە کە سەرچاوەی بەدەوڵەتبوون و دەسەڵات و ڕەواییەکەی لە قووڵایی ناخی خودی کۆیی هەزاران ساڵەی کورد وەک ویستمەندیی ژیر و بەئاگا و هەربوویی ئەودایە. ئەم دوو تایبەتمەندییە —خۆسازبوون و خۆسەرچاوەبوون— وەک دوو ڕەهەندی یەک ڕاستی، دەستوور لە سەرووی هەموو قانوون و دەستوورێکی دەرەکی دادەنێن، چونکە هیچ قانوونێکی دەرەکی ناتوانێ بەم شێوەیە ڕەسەنانە لە ناخی خۆئاگایی نەتەوەییەوە هەڵقوڵێ و دەرکەوێت و بۆ کورد ببێتە سەرچاوەیی ڕەوایی. هەر لەبەر ئەمەیە کە دەستووری کۆماری کوردستان، تەنانەت پێش دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ، دامەزراوە کارگێڕیی، قانوونیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران لە بەها و بایەخ دەخات و ڕەوایی و قانوونمەندییان لێ دەسێنێتەوە، چونکە ئەو دامەزراوانە خۆساز و خۆسەرچاوە نین، بەڵکو سەرچاوەی دەسەڵاتیان لە دەرەوەی کوردەوە هاتووە و بەسەریدا سەپێنراون. دەستوور، بە پێچەوانەی ئەوان، بە شێوەیەکی ئۆرگانیک لە ناخی کوردستان و نەتەوەی کوردەوە سەرچاوەی گرتووە و لە هەناوی ویستی تاسەریی نەتەوەییەوە دەرکەوتووە و بەم شێوەیە خاوەنی ڕەواییەکی ڕەسەن و بنچینەییە کە هیچ قانوون و دەستوورێکی سەپێنراوی دەرەکی ناتوانێ هەیبێت. بۆیە هەر ئەم تایبەتمەندییە خۆساز و خۆسەرچاوەیەی دەستوورە کە ئەم دەستوورە دەکاتە دەربڕی ڕاستەقینەی ویستی نەتەوەیی کورد و دواتر بە دامەزراندنی دەوڵەتی ڕەسەن و نەتەوەیی لەسەر بنەمای ویستی نەگۆڕ و بێکۆتایی نەتەوەی کورد، بە تەواوی سڕینەوە و هەڵوەشاندنەوەی ئەو دامەزراوانە و قانوونمەندیی داگیرکەران دەستەبەر دەکات. ئەم دەستوورە ڕەنگدانەوەی ڕاستەوخۆی کەسایەتی مێژوویی و یەکپارچەی نەتەوەکەمانە، هاواری قانوونیی خودی بەکۆمەڵی کورد — تاسەی مێژوویی، هۆشمەندیی فەلسەفی و ویستمەندیی بێوچانی بۆ سەربەخۆیی بێسنوور و دەوڵەتداریی ڕەبەقە. دەستوور پشت بە بوونایەتی بوونسەپێنی کوردستان و ویستی کۆیی نەتەوەی کورد و سرووشتی مێژوویی وڵاتەکەیەوە دەبەستێت، هەبوونی کەتوارە ناوەرۆکسازەکەی دەستوور لە خۆئاگایی نەتەوەییەوە و لە هەناوی ئەزموونی مێژوویی کوردەوە هەڵدەقوڵێ و بایەخ و بەهای خۆی لە ویستی بێپسانەوەی نەتەوەوە وەردەگرێ کە لە ڕۆحی هەربوویی کورد و وڵاتەکەیەوە دێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور — قانوونی بناغەیی دەوڵەتی کوردستان— گێڕانەوەیەکی دەستوورییە لە ژیانی قووڵی سروشتی و ژوورسروشتی نەتەوەی کورد، کە لە درێژەدارییەتییەکی ڕەسەنی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێ و بەشێوەیەکی خۆساز\"},{\"text\":\" و خۆسەرچاوە ڕەوایی خۆی لە خواست و ویست و تاسە دەروونی کورد بۆ هەبوونی دەوڵەت بەدەست دێنێ و دەیسەلمێنێت. خۆسازبوونی دەستوور بەو واتایەیە کە ئەم دەستوورە بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی یان ڕەزامەندی دەرەوەی نەتەوە، لەسەر بنەمای ژیریی کۆیی کورد وەک بەرهەمی هەزاران ساڵەی ژیانی کۆیی و یەکترناسین و گەشەی کولتووری و پارادایمە بە کۆمەلەکان کە کوردی بەشێوەیەکی بەرفراوان لە کرداریی بەکۆمەلدا پێک بەستۆتەوە خۆی خۆی دروست دەکا و دادەمەزرێنێت و بۆ ڕەوایی و قانوونمەندیی خۆی پەنا نابات بۆ هیچ بنەمایەکی لە دەرەوە ژیریی کۆیی کورد و ویستی دەروونیبووی ئەم نەتەوەی بۆ نواندنی سەروەریی ڕەهای خۆی وەک دەوڵەت. خۆسەرچاوەبوونیشی بەو واتایەیە کە سەرچاوەی بەدەوڵەتبوون و دەسەڵات و ڕەواییەکەی لە قووڵایی ناخی خودی کۆیی هەزاران \"},{\"text\":\"ساڵەی کورد وەک ویستمەندیی ژیر و بەئاگا و هەربوویی ئەودایە. ئەم دوو تایبەتمەندییە —خۆسازبوون و خۆسەرچاوەبوون— وەک دوو ڕەهەندی یەک ڕاستی، دەستوور لە سەرووی هەموو قانوون و دەستوورێکی دەرەکی دادەنێن، چونکە هیچ قانوونێکی دەرەکی ناتوانێ بەم شێوەیە ڕەسەنانە لە ناخی خۆئاگایی نەتەوەییەوە هەڵقوڵێ و دەرکەوێت و بۆ کورد ببێتە سەرچاوەیی ڕەوایی. هەر لەبەر ئەمەیە کە دەستووری کۆماری کوردستان، تەنانەت پێش دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ، دامەزراوە کارگێڕیی، قانوونیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران لە بەها و بایەخ دەخات و ڕەوایی و قانوونمەندییان لێ دەسێنێتەوە، چونکە ئەو دامەزراوانە خۆساز و خۆسەرچاوە نین، بەڵکو سەرچاوەی دەسەڵاتیان لە دەرەوەی کوردەوە هاتووە و بەسەریدا سەپێنراون. دەستوور، بە پێچەوانەی ئەوان، بە شێوەیەکی ئۆرگانیک لە ناخی کوردستان و نەتەوەی کوردەوە سەرچاوەی گرتووە و لە هەناوی ویستی تاسەریی نەتەوەییەوە دەرکەوتووە و بەم شێوەیە خاوەنی ڕەواییەکی ڕەسەن و بنچینەییە کە هیچ قانوون و دەستوورێکی سەپێنراوی دەرەکی ناتوانێ هەیبێت. بۆیە هەر ئەم تایبەتمەندییە خۆساز و خۆسەرچاوەیەی دەستوورە کە ئەم دەستوورە دەکاتە دەربڕی ڕاستەقینەی ویستی نەتەوەیی کورد و دواتر بە دامەزراندنی دەوڵەتی ڕەسەن و نەتەوەیی لەسەر بنەمای ویستی نەگۆڕ و بێکۆتایی نەتەوەی کورد، بە تەواوی سڕینەوە و هەڵوەشاندنەوەی ئەو دامەزراوانە و قانوونمەندیی داگیرکەران دەستەبەر دەکات. ئەم دەستوورە ڕەنگدانەوەی ڕاستەوخۆی کەسایەتی مێژوویی و یەکپارچەی نەتەوەکەمانە، هاواری قانوونیی خودی بەکۆمەڵی کورد — تاسەی مێژوویی، هۆشمەندیی فەلسەفی و ویستمەندیی بێوچانی بۆ سەربەخۆیی بێسنوور و دەوڵەتداریی ڕەبەقە. دەستوور پشت بە بوونایەتی بوونسەپێنی کوردستان و ویستی کۆیی نەتەوەی کورد و سرووشتی مێژوویی وڵاتەکەیەوە دەبەستێت، هەبوونی کەتوارە ناوەرۆکسازەکەی دەستوور لە خۆئاگایی نەتەوەییەوە و لە هەناوی ئەزموونی مێژوویی کوردەوە هەڵدەقوڵێ و بایەخ و بەهای خۆی لە ویستی بێپسانەوەی نەتەوەوە وەردەگرێ کە لە ڕۆحی هەربوویی کورد و وڵاتەکەیەوە دێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p120\",\"sourceIndex\":120,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"خۆسەرچاوەیی، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە بە دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە دەبەستێتەوە. دەستوور وەک تەنبا دەربڕینی قانوونمەندی سەرچاوە نەگرتووە، بەڵکو لە قووڵبوونەوەی ڕاستەوخۆ لە هەناوی ڕەوتی مێژوویی نەتەوەدا سەری هەڵداوە، بەجۆرێک کە هەر دەمە و بۆ هەموو گۆڕانکارییەکی مێژوویی هاتوو لە داهاتوودا پلاتفۆرمێکی ڕەوایی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. دەستوور وەک یروشێکی مێژوویی بۆ تێپەڕین لە قۆناخی ژێردەستی بۆ قۆناخی سەروەریی و سەربەخۆیی کار دەکات. هاوبەرپەرچیی نێوان دەوڵەت و ڕەوایی و دەستوور لە ڕوانگەی دەستوورەوە هەم یەکبین و هەم لێکجیاوازە. یەکبین لەو ڕووەوە کە هەرسێکیان لە کەتواری شوناسی کوردی و هەستی نەتەوەییەوە هەڵدەقوڵێن، لێکجیاوازیش لەو ڕووەوە کە هەریەکەیان لە ئاستی جیاوازی پێگەیشتنی کەتواری وارگێڕی و قانوونیی و ڕێکخستنی بوونایەتیدا خۆیان دەردەخەن. دەوڵەت سەرچاوەی دەستوور نییە، بەڵکو ئەوە دەستوورە کە لە سەروو-دەوڵەتدا وەستاوە و ڕەوایی بە بوونی دەوڵەت دەدات، بە شێوەیەک کە دەوڵەت پێویستە پابەندی دەستوور بێت نەک بە پێچەوانەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\"، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە بە دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە دەبەستێتەوە. دەستوور وەک تەنبا دەربڕینی قانوونمەندی سەرچاوە نەگرتووە، بەڵکو لە قووڵبوونەوەی ڕاستەوخۆ لە هەناوی ڕەوتی مێژوویی نەتەوەدا سەری هەڵداوە، \"},{\"text\":\"بەجۆرێک کە هەر دەمە و بۆ هەموو گۆڕانکارییەکی مێژوویی هاتوو لە داهاتوودا پلاتفۆرمێکی ڕەوایی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. دەستوور وەک یروشێکی مێژوویی بۆ تێپەڕین لە قۆناخی ژێردەستی بۆ قۆناخی سەروەریی و سەربەخۆیی کار دەکات. هاوبەرپەرچیی نێوان دەوڵەت و ڕەوایی و دەستوور لە ڕوانگەی دەستوورەوە هەم یەکبین و هەم لێکجیاوازە. یەکبین لەو ڕووەوە کە هەرسێکیان لە کەتواری شوناسی کوردی و هەستی نەتەوەییەوە هەڵدەقوڵێن، لێکجیاوازیش لەو ڕووەوە کە هەریەکەیان لە ئاستی جیاوازی پێگەیشتنی کەتواری وارگێڕی و قانوونیی و ڕێکخستنی بوونایەتیدا خۆیان دەردەخەن. دەوڵەت سەرچاوەی دەستوور نییە، بەڵکو ئەوە دەستوورە کە لە سەروو-دەوڵەتدا وەستاوە و ڕەوایی بە بوونی دەوڵەت دەدات، بە شێوەیەک کە دەوڵەت پێویستە پابەندی دەستوور بێت نەک بە پێچەوانەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p121\",\"sourceIndex\":121,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستوور سەرچاوەی خۆی لە چەمکی نوێی \\\"گەوهەری نەتەوەیی\\\"ـدا دەدۆزێتەوە. ئەم چەمکە لە شیکردنەوە لاساییەکانی ژوراڵ دەستووری و فەلسەفەی وارگێڕی لەو سەروو-ترە و ئیدی تەنیا لە پەیوەندی پەیمانناسانەی نێوان دەوڵەت و هاووڵاتیدا خۆی بەرتەسک ناکاتەوە، بەڵکو تێگەیشتنێکی گەوهەرییە لە هەبوونی نەتەوە وەک وەکیەکبوون و پێکەوەبوون و خەمی هاوبەش و هاوئاگاییەکی نەتەوەیی زیندوو، بەرپرسیارەتی نەتەوەیی، مێژوویی و کولتووریی. گەوهەری نەتەوەیی کورد وەک ئەو خاڵەی لە نێوان بوون و نەبووندا ناسنامەی مێژوویی و ڕەواییەکی خۆسەرچاوەی پێداوە، ئاراستەکەری ڕەوتی سەرهەڵدان، پاراستن و درێژەدانی بوونی نەتەوەییە لە سەر هێڵی شوێن-کات. دەستوور ڕەنگدانەوەی ئەم گەوهەرە و ڕەشماڵی مێژوویی پاراستنیەتی. بەم پێیە، پەیوەندی نێوان دەستوور و دەوڵەت لە نێوان شێوە و ناوەڕۆکدایە، لە نێوان ئامانج و ئامرازدایە، لە نێوان ویست و دەرکەوتەدایە، کە سەرەڕای جیاوازی دەروونی، یەکێتییەکی ناسێنەریان هەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور سەرچاوەی خۆی لە چەمکی نوێی \\\"گەوهەری نەتەوەیی\\\"ـدا دەدۆزێتەوە. ئەم چەمکە لە شیکردنەوە لاساییەکانی ژوراڵ دەستووری و فەلسەفەی وارگێڕی لەو سەروو-ترە و ئیدی تەنیا لە پەیوەندی پەیمانناسانەی نێوان دەوڵەت و هاووڵاتیدا خۆی بەرتەسک ناکاتەوە، بەڵکو تێگەیشتنێکی گەوهەرییە لە هەبوونی نەتەوە وەک وەکیەکبوون و پێکەوەبوون و خەمی هاوبەش و هاوئاگاییەکی نەتەوەیی زیندوو، بەرپرسیارەتی نەتەوەیی، مێژوویی و کولتووریی. گەوهەری نەتەوەیی کورد وەک ئەو خاڵەی لە نێوان بوون و نەبووندا ناسنامەی مێژوویی و ڕەواییەکی خۆسەرچاوەی پێداوە، ئاراستەکەری ڕەوتی سەرهەڵدان، پاراستن و درێژەدانی بوونی نەتەوەییە لە سەر هێڵی شوێن-کات. دەستوور ڕەنگدانەوەی ئەم گەوهەرە و ڕەشماڵی مێژوویی پاراستنیەتی. بەم پێیە، پەیوەندی نێوان دەستوور و دەوڵەت لە نێوان شێوە و ناوەڕۆکدایە، لە نێوان ئامانج و ئامرازدایە، لە نێوان ویست و دەرکەوتەدایە، کە سەرەڕای جیاوازی دەروونی، یەکێتییەکی ناسێنەریان هەیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p122\",\"sourceIndex\":122,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"نەتەوەی کورد ڕوانگەیەکی هێرمۆنۆتیکی بۆ مێژووی خۆی هەیە کە لە ڕێگەی دەستوورەوە ڕەنگ دەداتەوە. هێرمۆنۆتیکی مێژوویی کورد ئاماژەیە بۆ ئەو چۆنیەتییەی کە نەتەوە مێژووی خۆی لێکدەداتەوە و واتای پێدەبەخشێت، کە لەو شێوەی کورد بۆ مێژووی خۆی بەکاری دەهێنێت بریتییە لە پەیمانێکی مێژوویی-نەتەوەیی پێش-دەوڵەتی. لەم پەیمانەدا نەتەوە لەگەڵ مێژووی خۆیدا، لەگەڵ خاکی خۆیدا و لەگەڵ شوناسی خۆیدا پەیمانێکی هەربوویی و ئۆنتۆلۆژی بەستووە کە پێویستی بە هیچ بەڵگەنامەیەکی دەرەکی نییە. دەستوور بریتییە لە بەڵگەنامەیی کردنی ئەم پەیمانە بنچینەییە و تەنیا بۆ ئاشکراکردنیەتی، نەک بۆ دروستکردنی.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوەی کورد ڕوانگەیەکی هێرمۆنۆتیکی بۆ مێژووی خۆی هەیە کە لە ڕێگەی دەستوورەوە ڕەنگ دەداتەوە. هێرمۆنۆتیکی مێژوویی کورد ئاماژەیە بۆ ئەو چۆنیەتییەی کە نەتەوە مێژووی خۆی لێکدەداتەوە و واتای پێدەبەخشێت، کە لەو شێوەی کورد بۆ مێژووی خۆی بەکاری دەهێنێت بریتییە لە پەیمانێکی مێژوویی-نەتەوەیی پێش-دەوڵەتی. لەم پەیمانەدا نەتەوە لەگەڵ مێژووی خۆیدا، لەگەڵ خاکی خۆیدا و لەگەڵ شوناسی خۆیدا \"},{\"text\":\"پەیمانێکی هەربوویی و ئۆنتۆلۆژی بەستووە کە پێویستی بە هیچ بەڵگەنامەیەکی دەرەکی نییە. دەستوور بریتییە لە بەڵگەنامەیی کردنی ئەم پەیمانە بنچینەییە و تەنیا بۆ ئاشکراکردنیەتی، نەک بۆ دروستکردنی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p123\",\"sourceIndex\":123,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیوەندی نێوان نەتەوە و دەستوور لەسەر بنەمای هاوئاگایی نەتەوەیی ڕادەگیرێت. هاوئاگایی نەتەوەیی بە واتای بەشداربوونی هەموو ئەندامانی نەتەوە لە یەک ئاگایی کۆیی و یەک ویستی دەروونی و یەک سۆزی نەتەوەیی و یەک شێوازی مێژوویی ڕوانینە بۆ ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو. ئەم هاوئاگاییە پێویستییەکی دڵنیایی و نێوەکییە، نەک شتێکی هەڵبژاردە و دەرەکی، چونکە هەر لە دایکبوونێکی مرۆڤێکی کورد، بە شێوەیەکی نێوەکی دەچێتە ناو ئەم هاوئاگاییەوە و بەشێک لێی پێکدەهێنێت و بە ڕەگوڕیشەی خۆی دەزانێت. لەبەر ئەمە ئەندامێتی ناسنامەیی بە دەوڵەتی کوردستان لەسەر بنەمای ئەم هاوئاگاییە نەتەوەییە دەبێ کە ئەوان دەکاتە بەشێک لە خاکێک کە وارگەی نەتەوەیی خۆیانە کە لەوێ پێکەوەژیانی نەتەوەیی و نیشتمان بە شێوەی کۆیی لە جیهان-ژینێکیدا ئەزمون دەکەن. هاوئاگایی نەتەوەیی وەک بناغەی دەستوور بێوچان لە گەشەکردن و نوێبوونەوەدایە و هەڵقوڵاوی ئەزموونە هاوبەشەکانی نەتەوەیە، کە لە دەستووردا دەبێتە ڕێنوێنی دەستووری بۆ ئاڕاستەکردنی ویستی کۆمەڵیی نەتەوە بەرەو سەروەریی و ئازادی و دادپەروەری.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیوەندی نێوان نەتەوە و دەستوور لەسەر بنەمای هاوئاگایی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" ڕادەگیرێت. هاوئاگایی نەتەوەیی بە واتای بەشداربوونی هەموو ئەندامانی نەتەوە لە یەک ئاگایی کۆیی و یەک ویستی دەروونی و یەک سۆزی نەتەوەیی و یەک شێوازی مێژوویی ڕوانینە بۆ ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو. ئەم هاوئاگاییە پێویستییەکی دڵنیایی و نێوەکییە، نەک شتێکی هەڵبژاردە و دەرەکی، چونکە هەر لە دایکبوونێکی مرۆڤێکی کورد، بە شێوەیەکی نێوەکی دەچێتە ناو ئەم هاوئاگاییەوە و بەشێک لێی پێکدەهێنێت و بە ڕەگوڕیشەی خۆی دەزانێت. لەبەر ئەمە ئەندامێتی ناسنامەیی بە دەوڵەتی کوردستان لەسەر بنەمای ئەم هاوئاگاییە نەتەوەییە دەب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ئەوان دەکاتە بەشێک لە خاکێک کە وارگەی نەتەوەیی خۆیانە کە لەوێ پێکەوەژیانی نەتەوەیی و نیشتمان بە شێوەی کۆیی لە جیهان-ژینێکیدا ئەزمون دەکەن. هاوئاگایی نەتەوەیی وەک بناغەی دەستوور بێوچان لە گەشەکردن و نوێبوونەوەدایە و هەڵقوڵاوی ئەزموونە هاوبەشەکانی نەتەوەیە، کە لە دەستووردا دەبێتە ڕێنوێنی دەستووری بۆ ئاڕاستەکردنی ویستی کۆمەڵیی نەتەوە بەرەو سەروەریی و ئازادی و دادپەروەری\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p124\",\"sourceIndex\":124,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"نەتەوەکان لە ویستی ڕەها بۆ بوون، بۆ مانەوە، بۆ خۆڕێکخستن و بۆ بنیادنانەوەی سەروەریی بەسەر ژیانی کۆیی و ژێرخانی ژینگەیی ئەو ژیانە کۆییەوە، پەیدا دەبن. ئەم پرۆسەیە بناغەی دروستبوونی هەر نەتەوەیەکە و نەتەوەی کوردیش لەم چوارچێوەیەدا سەریهەڵداوە و چونکە خاوەنی شارستانییەتێکی دێرینە کە بە پانتایی فراوانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا فراوان دەبێتەوە کە بە بەڵگە و شوێنەوارە دێرینەکان دەسەلمێنرێت و نیشانەی قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی ژیاریی و شارستانی کوردن لەسەر ئەم خاکی مێژوویی خۆی، کە دەیان هەزار ساڵ بەرەو دواوە دەگەڕێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوەکان لە ویستی ڕەها بۆ بوون، بۆ مانەوە، بۆ خۆڕێکخستن و بۆ بنیادنانەوەی سەروەریی بەسەر ژیانی کۆیی و ژێرخانی ژینگەیی ئەو ژیانە کۆییەوە، پەیدا دەبن. ئەم پرۆسەیە بناغەی دروستبوونی هەر نەتەوەیەکە و نەتەوەی کوردیش لەم چوارچێوەیەدا سەریهەڵداوە و چونکە خاوەنی شارستانییەتێکی دێرینە کە بە پانتایی فراوانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا فراوان دەبێتەوە کە بە بەڵگە و شوێنەوارە دێرینەکان دەسەلمێنرێت و نیشانەی قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی ژیاریی و شارستانی کوردن لەسەر ئەم خاکی مێژوویی خۆی، کە دەیان هەزار ساڵ بەرەو دواوە دەگەڕێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p125\",\"sourceIndex\":125,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کورد سەرەڕای سەدان ساڵ لە لەدەستدانی سەروەریی بەهۆی دەوڵەتە داگیرکەرەکان و ئەکتەرە جیهانییەکانەوە، بەڵام هەرواش توانیویەتی بە شێوەیەکێ بەرچاو بوونایەتی خۆی بپارێزێت و لە سەر هێڵی کات و شوێن وەک \\\"سوبێکتێکی ژوراڵ\\\" کە خاوەن درێژەداریەتییەکی مێژوویی وڵاتی و نەتەوەییە، توانیویەتی ناسنامە و هەبوونی خۆی بهێڵێتەوە. هاوتەریب لەگەڵ ئەمە لە سەردەمێکدا کە کورد لە هەبوونی ئیمپراتۆری بێبەش بوو، هێزە ئەمپریاڵە خۆرئاواییەکان پەرگاڵی دەوڵەتتەوەریان بنیاد نا و کورد بە ویستی ئاگامەندانەی ئەوان لە پشکی خۆی لەم پەرگاڵە بێبەشکرا و کرا بە نەتەوەی بێدەوڵەت و فڕێداریە تاریکخانەی ونی هێڵی شوێن-کات. دەستوور ئامرازی خۆسەپاندنەوەی کوردستانە لەسەر پەرگاڵی دەوڵەت وەک مۆدێرنترین چاخی مێژوویی مرۆڤ.\",\"runs\":[{\"text\":\"کورد سەرەڕای سەدان ساڵ لە لەدەستدانی سەروەریی بەهۆی دەوڵەتە داگیرکەرەکان و ئەکتەرە جیهانییەکانەوە، بەڵام هەرواش توانیویەتی بە شێوەیەکێ بەرچاو بوونایەتی خۆی بپارێزێت و لە سەر هێڵی کات و شوێن وەک \\\"سوبێکتێکی ژوراڵ\\\" کە خاوەن درێژەداریەتییەکی مێژوویی وڵاتی و نەتەوەییە، توانیویەتی ناسنامە و هەبوونی خۆی \"},{\"text\":\"بهێڵێتەوە. هاوتەریب لەگەڵ ئەمە لە سەردەمێکدا کە کورد لە هەبوونی ئیمپراتۆری بێبەش بوو، هێزە ئەمپریاڵە خۆرئاواییەکان پەرگاڵی دەوڵەتتەوەریان بنیاد نا و کورد بە ویستی ئاگامەندانەی ئەوان لە پشکی خۆی لەم پەرگاڵە بێبەشکرا و کرا بە نەتەوەی بێدەوڵەت و فڕێداریە تاریکخانەی ونی هێڵی شوێن-کات. دەستوور ئامرازی خۆسەپاندنەوەی کوردستانە لەسەر پەرگاڵی دەوڵەت وەک مۆدێرنترین چاخی مێژوویی مرۆڤ\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p126\",\"sourceIndex\":126,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کورد وەک نەتەوەیەک کە بناغەکانی شارستانییەتی مرۆڤایەتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست داڕشتووە، دایان و باوانی کورد ڕۆڵێکی بنەڕەتییان هەبووە لە پەیمانی شارستانییەتی مرۆڤایەتیدا و لە سەرەتای کشتوکاڵەوە، کە یەکێکە لە بنەماکانی ژیاریی، تا بنیاتنانی یەکەمین شارەکان، داهێنانی خەت و نووسین، پەرەپێدانی ئایین و هونەر و بەڕێوەبردنی دەوڵەت و ئیمپراتۆریەتە گەورەکان وەک میدیا، پارت و ساسانی و پاشماگگری شارستانییەتگەلێکە کە بنچینەی هەبوونی ئەمڕۆی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهانی مۆدێرن پێکدەهێنێت، بەم دەستوورە چیدی پەسەند ناکات لە تاریکخانەی ئەم شارستانییەتەدا ون بکرێت و بدرێتە دەم کڵپی تیژی بەربەرییەت تاکو لەناوی ببات.\",\"runs\":[{\"text\":\"کورد وەک نەتەوەیەک کە بناغەکانی شارستانییەتی مرۆڤایەتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست داڕشتووە، دایان و باوانی کورد ڕۆڵێکی بنەڕەتییان هەبووە لە پەیمانی شارستانییەتی مرۆڤایەتیدا و لە سەرەتای کشتوکاڵەوە، کە یەکێکە لە بنەماکانی ژیاریی، تا بنیاتنانی یەکەمین شارەکان، داهێنانی خەت و نووسین، پەرەپێدانی ئایین و هونەر و بەڕێوەبردنی دەوڵەت و ئیمپراتۆریەتە گەورەکان وەک میدیا\"},{\"text\":\"، پارت و ساسانی و پاشماگگری شارستانییەتگەلێکە کە بنچینەی هەبوونی ئەمڕۆی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهانی مۆدێرن پێکدەهێنێت، بەم دەستوورە چیدی پەسەند ناکات لە تاریکخانەی ئەم شارستانییەتەدا ون بکرێت و بدرێتە دەم کڵپی تیژی بەربەرییەت تاکو لەناوی ببات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p127\",\"sourceIndex\":127,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مانەوەی بوونایەتیی کردەیەکی خۆدان درێژەدارییەتی و ڕاوەستاوییە کە لەسەر چەندین بنەما خۆی هەڵدەچنێت: درێژەدارییەتی یادەوەریی و شوناسپارێزیی کۆیی، ژینگەسازیی و وارپارێزیی و ویستمەندیی وارگێڕی بۆ بەدەستهێنانەوە و پاراستنی سەروەریی بەسەر وارگەی نەتەوەیی خۆیدا. شارستانییەتی کوردستان لە ڕەوتی میژوودا و لە سەر هێڵی شوێن-کات لە پانتاییەکی فراواندا گەشەی کردووە،کە وەک وڵات بووە بە هەم زێد و هەم نیشتمان. بە درێژایی مێژووی بوونایەتی مرۆڤ، شارستانییەتی ئێمە پەرەی سەندووە و بەرهەمی ئەو ژینگە ژیارییەیە کە کوردستان لە مێژوودا لەنێو دڵی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بووە، ئەوە بووە کە لە سەرهەڵدان و گەشەی شارستانییەتی جیهان بە تایبەت خۆرئاوا ڕۆڵێکی بنەڕەتی گرنگی گێڕاوە. ئەو شارستانییەتە و کولتوری بەرزی کوردستان لەم دەستوورەدا هەم بە پێوەری دیرۆکی و هەم بە پێوەری سەردەم و هاوچەرخ زایەڵە دەداتەوە و ڕەوایی ئەم دەستوورە بنیاد دەنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"مانەوەی بوونایەتیی کردەیەکی خۆدان درێژەدارییەتی و ڕاوەستاوییە کە لەسەر چەندین بنەما خۆی هەڵدەچنێت: درێژەدارییەتی یادەوەریی و شوناسپارێزیی کۆیی، ژینگەسازیی و وارپارێزیی و ویستمەندیی وارگێڕی بۆ بەدەستهێنانەوە و پاراستنی سەروەریی بەسەر وارگەی نەتەوەیی خۆیدا. شارستانییەتی کوردستان لە ڕەوتی میژوودا و لە سەر هێڵی شوێن-کات لە پانتاییەکی فراواندا گەشەی کردووە،کە وەک وڵات بووە بە هەم زێد و هەم نیشتمان. بە درێژایی مێژووی بوونایەتی مرۆڤ، شارستانییەتی ئێمە پەرەی سەندووە و بەرهەمی ئەو ژینگە ژیارییەیە کە کوردستان لە مێژوودا لەنێو دڵی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بووە، ئەوە بووە کە لە سەرهەڵدان و گەشەی شارستانییەتی جیهان بە تایبەت خۆرئاوا ڕۆڵێکی بنەڕەتی گرنگی گێڕاوە. ئەو شارستانییەتە و کولتوری بەرزی کوردستان لەم دەستوورەدا هەم بە پێوەری دیرۆکی و هەم بە پێوەری سەردەم و هاوچەرخ زایەڵە دەداتەوە و ڕەوایی ئەم دەستوورە بنیاد دەنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p128\",\"sourceIndex\":128,\"style\":\"دەقی سەرەکی\",\"text\":\"دەستوور لە پانتایی مێژوویی و قانوونیی نەتەوەی کورددا پەیمانێکی گەوهەرییە کە ئەڵقەی پەیوەندی نێوان کەتواری ئێستایی و داهاتووی نەتەوەیی پێکدەهێنێت، پەیمانێک کە هەم بەڵێنێکی ڕاستییانەیە بۆ سەلماندنی ڕەوایی بوونایەتی نەتەوەیی، هەم پەیمانێکی نێوان-نەتەوەییە بۆ یەکگرتنی هێزە گەوهەرییەکانی ناخی هەموو کورد و کوردستانیان. ئەم پەیمانە گەوهەرییە پشت بە ئەو تێڕوانینە ئۆنتۆلۆژییە دەبەستێ کە نەتەوە وەک بوونایەتییکی ژیندار، درێژەدار و ڕوو لە داهاتوو هەڵگری کۆمەڵێک گەرەکمەندیی بنەڕەتییە کە لە پێکهاتەی دەروونی و هەناوی کولتووری و زەمینەی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێت، نەک لە ڕێککەوتنێکی کاتی یان خواستێکی ڕواڵەتی. ئەم گەرەکمەندییە بنەڕەتییە لە دەستووردا دەبنە بنەمای سەروەریی، دەبنە ڕەگی قانوونیی، دەبنە پشتی دەستووری و دەبنە ئاسۆی دەوڵەتمەندی. دەستوور لە ڕەوتی مێژوودا کەتواری سەربەخۆیی نەتەوەیی دەچەسپێنێت و سەروەریی هەبوویی نەتەوە لە شێوەی بەڵێندارەتییەکی گەوهەری-سرووشتی مێژووییدا دەردەبڕێت، بەڵێندارەتییەک بە هەبوون و مانەوە و گەشەکردنی کورد وەکو نەتەوەیەکی دایک، چونکە نەتەوە بەبێ دەوڵەت وەک گیانێکی بێ جەستەیە. لە ڕوانگەی دەستوورەوە، دەوڵەتی کوردستان بەر لەوەی بەرهەمی بەرەنگاری و خۆڕاگریی بێت، بەرهەمی سەرهەڵدانی ویستێکی هاوبەش و هاوگیانی بووویستانەیە کە لە هەناوی مێژووەوە بەرەو داهاتووی خۆیی وڵاتی کوردستان هەڵچووە، ویستێک کە گەڕێنەری هێزی ئۆرگانیکی نەتەوەییە، هێزێک کە ئامانجی سڕینەوەی ئاژاوەی بێدەوڵەتی و پارچەبوونە لە نێو نەتەوەکەماندا. لە ئاوێنەی دەستووردا، کە ژینەری ڕۆحی نەتەوەیی کوردستانە؛ کەتوارگەی نەتەوەیی دەبێتە شێوازی دەرکەوتەی خودی نەتەوەیی، سەردەمی مێژوویی دەگەیەنێتە تروسکایی دۆخی دەوڵەت و سەروەریی. هەر ئەمەیە کە واتای قووڵی خۆسەرچاوەیی و خۆسازی دەدات بە دەستوور: نە دەسەڵاتێک لە دەرەوەی دەستوورەوە توانای ڕەدکردنەوەی دەبێت، نە ڕکێفێک لە سەرووی نەتەوەوە دەتوانێت هەڵیوەشێنێتەوە. دەستوور هاوکات لە ناخی مێژوو، لە هەناوی کەتوار و لە ئاسۆی داهاتوودا ڕەوایی و بوونی خۆی دەسەلمێنێت. دەستوور کردەیەکی نەتەوەیی دەستووریی-ژوراڵیە کە پەیوەندی نێوان هاووڵاتیانی کوردستان هەرتەنیا لە چوارچێوەی پەیوەندی قانوونیی یان بەرژەوەندی ئابووری کورت ناکاتەوە، بەڵکو دەیانکاتە بەشداربووی هاوئاگایی نەتەوەیی واتە یەک خۆئاگایی نەتەوەیی لەسەر بنەمای بیرەوەری هاوبەش، کوردبوون وەک بوونایەتی هاوبەش، کوردستانیبوون وەک شارۆمەندیی هاوبەشی دەوڵەتێکی خۆیی، کولتور وەک شێوازی ژیانی هاوبەش، یەک ئاسۆی چاوەڕوانی هاوبەش، یەک چێژوەرگرتنی ئێستێتیکی هاوبەش و ئەرکی خۆپاراستن و یەکترپاراستنی هاوبەش. لەم ڕوانگەیەوە، ڕەوایی دەستوور لە توانای پاراستن و پتەوکردنی ئەم هاوبەشییە نەتەوەییەدایە، لە توانای پاراستنی ئەو پەیوەندییەدایە کە تاکی کورد و شارۆمەندی کوردستانی بە نەتەوەکەیەوە دەبەستێتەوە و لە توانای پاراستنی ئەو ئازادییەدایە کە هەموو کورد و کوردستانییەک لە بوون و شێوەی بوونی خۆیدا هەستی پێدەکات. دەستوور بەم پێیە ناوەندی پەیوەندی نێوان تاک و نەتەوە و دەوڵەت و مێژوو و داهاتووە، ناوەندێک کە هەم سەربەستی تاکەکەسی دەپارێزێت و هەم بوونایەتی نەتەوەیی گەشە پێدەدات، هەم ڕەواییەک بە دەوڵەت دەدات کە نوێنەری ڕاستەقینەی نەتەوە و پارێزوانی وڵات و هاوبەشایەتییەکان بێت و هەم ئاسۆیەک دەکاتەوە بۆ گەیشتن بە داهاتوویەک کە لەگەڵ تاسەی مێژوویی کورد بۆ دەوڵەتمەندی، بۆ دەسەڵاتداری، بۆ بوون-بۆ-خۆ و بۆ بوون-لەگەڵ-خۆ، یەک بگرێتەوە. ئاواتی مێژوویی نەتەوەی کورد بۆ دەوڵەتی سەربەخۆ بۆ سەروەریی نەتەوەیی و بۆ بڕیار لەسەر چۆنییەتی بوونایەتیی خۆ وەک نەتەوە و نیشتمانەکەی وەک وڵات و هەروەها دیاریکردنی داهاتووی خۆی، لە دەستووردا دەگات بە بەرزترین پلەی دەربڕینی بوونایەتی و ئەمەش وەک ئاواتێکی خودەکی و بەهایەکی بناغەیی، هاوکات بەڵێندارەتییەکی گەوهەرییە بە هەموو ئەو قوربانییانەی کە کورد و کوردستان لە مێژووی خۆیدا داویەتی. دەستوور ئەم بەڵێندارەتییە وەک بنەمای ڕەوشتی-قانوونیی دادەنێت، بەڵێندارەتییەک کە سەرەڕای هەموو گۆڕانکارییەکانی مێژوو، هەمیشە چاوەڕێی سەرکەوتنی دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور لە پانتایی مێژوویی و قانوونیی نەتەوەی کورددا پەیمانێکی گەوهەرییە کە ئەڵقەی پەیوەندی نێوان کەتواری ئێستایی و داهاتووی نەتەوەیی پێکدەهێنێت، پەیمانێک کە \"},{\"text\":\"هەم بەڵێنێکی ڕاستییانەیە بۆ سەلماندنی ڕەوایی بوونایەتی نەتەوەیی، هەم پەیمانێکی نێوان-نەتەوەییە بۆ یەکگرتنی هێزە گەوهەرییەکانی ناخی هەموو کورد و کوردستانیان. ئەم پەیمانە گەوهەرییە پشت بە ئەو تێڕوانینە ئۆنتۆلۆژییە دەبەست\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"نەتەوە وەک بوونایەتییکی ژیندار، درێژەدار و ڕوو لە داهاتوو هەڵگری کۆمەڵێک گەرەکمەندیی بنەڕەتییە کە لە پێکهاتەی دەروونی و هەناوی کولتووری و زەمینەی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێت، نەک لە ڕێککەوتنێکی کاتی یان خواستێکی ڕواڵەتی. ئەم گەرەکمەندییە بنەڕەتییە لە دەستووردا دەبنە بنەمای سەروەریی، دەبنە ڕەگی قانوونیی، دەبنە پشتی دەستووری و دەبنە ئاسۆی دەوڵەتمەندی. دەستوور لە ڕەوتی مێژوودا کەتواری سەربەخۆیی نەتەوەیی دەچەسپێنێت و سەروەریی هەبوویی نەتەوە لە شێوەی بەڵێندارەتییەکی گەوهەری-سرووشتی مێژووییدا دەردەبڕێت، بەڵێندارەتییەک بە هەبوون و مانەوە و گەشەکردنی کورد وەکو نەتەوەیەکی دایک، چونکە نەتەوە بەبێ دەوڵەت وەک گیانێکی بێ جەستەیە. لە ڕوانگەی دەستوورەوە، دەوڵەتی کوردستان بەر لەوەی بەرهەمی بەرەنگاری و خۆڕاگریی بێت، بەرهەمی سەرهەڵدانی ویستێکی هاوبەش و هاوگیانی بووویستانەیە کە لە هەناوی مێژووەوە بەرەو داهاتووی خۆیی وڵاتی کوردستان\"},{\"text\":\" هەڵچووە، ویستێک کە گەڕێنەری هێزی ئۆرگانیکی نەتەوەییە، هێزێک کە ئامانجی سڕینەوەی ئاژاوەی بێدەوڵەتی و پارچەبوونە لە نێو نەتەوەکەماندا. لە ئاوێنەی دەستووردا، کە ژینەری ڕۆحی نەتەوەیی کوردستانە؛ کەتوارگەی نەتەوەیی دەبێتە شێوازی دەرکەوتەی خودی نەتەوەیی، سەردەمی مێژوویی دەگەیەنێتە تروسکایی دۆخی دەوڵەت و سەروەریی. هەر ئەمەیە کە واتای قووڵی خۆسەرچاوەیی و خۆسازی دەدات بە دەستوور: نە دەسەڵاتێک لە دەرەوەی دەستوورەوە توانای ڕەدکردنەوەی دەبێت، نە ڕکێفێک لە سەرووی نەتەوەوە دەتوانێت هەڵیوەشێنێتەوە. دەستوور هاوکات لە ناخی مێژوو، لە هەناوی کەتوار و لە ئاسۆی داهاتوودا ڕەوایی و بوونی خۆی دەسەلمێنێت. دەستوور کردەیەکی نەتەوەیی دەستووریی-ژوراڵیە کە پەیوەندی نێوان هاووڵاتیانی کوردستان هەرتەنیا لە چوارچێوەی پەیوەندی قانوونیی یان بەرژەوەندی ئابووری کورت ناکاتەوە، بەڵکو دەیانکاتە بەشداربووی هاوئاگایی نەتەوەیی واتە یەک خۆئاگایی نەتەوەیی لەسەر بنەمای بیرەوەری هاوبەش، کوردبوون\"},{\"text\":\" وەک بوونایەتی هاوبەش، کوردستانیبوون\"},{\"text\":\" وەک شارۆمەندیی هاوبەشی دەوڵەتێکی خۆیی، کولتور وەک شێوازی ژیانی هاوبەش، یەک ئاسۆی چاوەڕوانی هاوبەش، \"},{\"text\":\"یەک چێژوەرگرتنی ئێستێتیکی هاوبەش و ئەرکی خۆپاراستن و یەکترپاراستنی هاوبەش. لەم ڕوانگەیەوە، ڕەوایی دەستوور لە توانای پاراستن و پتەوکردنی ئەم هاوبەشییە نەتەوەییەدایە، لە توانای پاراستنی ئەو پەیوەندییەدایە کە تاکی کورد و شارۆمەندی کوردستانی\"},{\"text\":\" بە نەتەوەکەیەوە دەبەستێتەوە و لە توانای پاراستنی ئەو ئازادییەدایە کە هەموو کورد و کوردستانییەک لە بوون و شێوەی بوونی خۆیدا هەستی پێدەکات. دەستوور بەم پێیە ناوەندی پەیوەندی نێوان تاک و نەتەوە و دەوڵەت و مێژوو و داهاتووە، ناوەندێک کە هەم سەربەستی تاکەکەسی دەپارێزێت و هەم بوونایەتی نەتەوەیی گەشە پێدەدات، هەم ڕەواییەک بە دەوڵەت دەدات کە نوێنەری ڕاستەقینەی نەتەوە و پارێزوانی وڵات و هاوبەشایەتییەکان بێت و هەم ئاسۆیەک دەکاتەوە بۆ گەیشتن بە داهاتوویەک کە لەگەڵ تاسەی مێژوویی کورد بۆ دەوڵەتمەندی، بۆ دەسەڵاتداری، بۆ بوون-بۆ-خۆ و بۆ بوون-لەگەڵ-خۆ، یەک بگرێتەوە. ئاواتی مێژوویی نەتەوەی کورد بۆ دەوڵەتی سەربەخۆ بۆ سەروەریی نەتەوەیی و بۆ بڕیار لەسەر چۆنییەتی بوونایەتیی خۆ وەک نەتەوە و نیشتمانەکەی وەک وڵات و هەروەها دیاریکردنی داهاتووی خۆی، لە دەستووردا دەگات بە بەرزترین پلەی دەربڕینی بوونایەتی و ئەمەش وەک ئاواتێکی خودەکی و بەهایەکی بناغەیی\"},{\"text\":\"،\"},{\"text\":\" هاوکات بەڵێندارەتییەکی گەوهەرییە بە هەموو ئەو قوربانییانەی کە کورد و کوردستان لە مێژووی خۆیدا داویەتی. دەستوور ئەم بەڵێندارەتییە وەک بنەمای ڕەوشتی-قانوونیی دادەنێت، بەڵێندارەتییەک کە سەرەڕای هەموو گۆڕانکارییەکانی مێژوو، هەمیشە چاوەڕێی سەرکەوتنی دەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"}]"
      }
    },
    {
      "number": 2,
      "title": "پەیکەری دوویەم: پەیکەری دەستووری  و قانوونی",
      "pageSlug": null,
      "chapters": 15,
      "articles": 139,
      "sections": 0,
      "href": "/constitution",
      "content": null
    },
    {
      "number": 3,
      "title": "پەیکەری سێیەم: پاشکۆکان",
      "pageSlug": "annexes",
      "pageId": 2,
      "chapters": 0,
      "articles": 0,
      "sections": 2,
      "href": "/p/annexes",
      "content": {
        "id": 2,
        "slug": "annexes",
        "title": "پەیکەری سێیەم: پاشکۆکان",
        "body": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p4631\",\"sourceIndex\":4631,\"style\":\"پاشکۆ\",\"text\":\"پاشکۆ ١: سەبارەت بە سوێندنامە\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشکۆ ١: \"},{\"text\":\"سەبارەت بە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"سوێندنامە\"}],\"kind\":\"annex\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p4633\",\"sourceIndex\":4633,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"بۆچی سوێندنامەی هاووڵاتیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"بۆچی \"},{\"text\":\"سوێندنامەی\"},{\"text\":\" هاووڵاتیبوون\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4631\"},{\"id\":\"p4634\",\"sourceIndex\":4634,\"style\":\"ژێرناو\",\"text\":\"پەیماننامەی هاووڵاتیبوون و ڕێنمای جێبەجێکردنی سوێند\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیماننامەی هاووڵاتیبوون و ڕێنمای جێبەجێکردنی سوێند\"}],\"kind\":\"subtitle\",\"parentId\":\"p4633\"},{\"id\":\"p4635\",\"sourceIndex\":4635,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"سوێندنامەی هاووڵاتیبوون لە دەستووری کۆماری کوردستاندا کردەیەکی بنەڕەتیی دەستووری و دەربڕینی ئاگایانەی پەیوەندیی نێوان تاک، نەتەوە و دەوڵەتە، کە تێیدا هاووڵاتی بە ویستی ئازاد و هەڵوێستی بەرپرسیارانەی خۆی پەیمانی پابەندی بە دەستوور و سەروەریی کوردستان دەگرێتە ئەستۆ و بە واژۆی خۆی ئەو بنەما و بەهایانەی قانوونی بنەڕەتی لەسەریان دامەزراوە دەگوازێتە ناو ژیانی کرداریی خۆی. لەم پڕۆسەیەدا، دەستوور وەک جەستەی قانوونیی ویستی کۆیی نەتەوە، لە ئاستی ڕێکخستنی دەسەڵات و پێناسەکردنی ماف و ئەرکەوە بە پەیوەندییەکی زیندووی ویژدانی و کرداری لەگەڵ هاووڵاتی پەیوەست دەبێت، چونکە هەر پەیمانێکی دەستووری، بۆ ئەوەی بتوانێت بناغەی دەوڵەتدارییەکی درێژەدار پێک بهێنێت، پێویستی بە تاکگەلێک هەیە کە لە ناوەڕۆکی تێبگەن، بە ئازادی پەسەندی بکەن و لە کردار و بڕیارەکانی خۆیاندا بەرپرسیاریی جێبەجێکردنی هەڵبگرن. سوێندنامە لەو تێگەیشتنەدا پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی لە نێوان بوونی نەتەوەیی و بکەرایەتیی دەستووریدا دادەمەزرێنێت؛ پەیوەندییەک کە سەرچاوەی لە وار، مێژوو و هاوئاگایی نەتەوەییدایە و بە بڕیاری تاکەکەسی شێوەی پەیمانێکی ڕوون و بەرپرسیارانە وەردەگرێت، تا هاووڵاتی خۆی وەک خاوەنی ماف و هەڵگری ئەرک لە پەرگاڵی کۆماردا بناسێت و بەشداریی خۆی لە مانەوە و بەهێزبوونی ئەو پەرگاڵەدا بە ئەرکێکی خۆی بزانێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سوێندنامەی هاووڵاتیبوون لە دەستووری کۆماری کوردستاندا کردەیەکی بنەڕەتیی دەستووری و دەربڕینی ئاگایانەی پەیوەندیی نێوان تاک، نەتەوە و دەوڵەتە، کە تێیدا هاووڵاتی بە ویستی ئازاد و هەڵوێستی بەرپرسیارانەی خۆی پەیمانی پابەندی بە دەستوور و سەروەریی کوردستان دەگرێتە ئەستۆ و بە واژۆی خۆی ئەو بنەما و بەهایانەی قانوونی بنەڕەتی لەسەریان دامەزراوە دەگوازێتە ناو ژیانی کرداریی خۆی. لەم پڕۆسەیەدا، دەستوور وەک جەستەی قانوونیی ویستی کۆیی نەتەوە، لە ئاستی ڕێکخستنی دەسەڵات و پێناسەکردنی ماف و ئەرکەوە بە پەیوەندییەکی زیندووی ویژدانی و کرداری لەگەڵ هاووڵاتی پەیوەست دەبێت، چونکە هەر پەیمانێکی دەستووری، بۆ ئەوەی بتوانێت بناغەی دەوڵەتدارییەکی درێژەدار پێک بهێنێت، پێویستی بە تاکگەلێک هەیە کە لە ناوەڕۆکی تێبگەن، بە ئازادی پەسەندی بکەن و لە کردار و بڕیارەکانی خۆیاندا بەرپرسیاریی جێبەجێکردنی هەڵبگرن. سوێندنامە لەو تێگەیشتنەدا پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی لە نێوان بوونی نەتەوەیی و بکەرایەتیی دەستووریدا دادەمەزرێنێت؛ پەیوەندییەک کە سەرچاوەی لە وار، مێژوو و هاوئاگایی نەتەوەییدایە و بە بڕیاری تاکەکەسی شێوەی پەیمانێکی ڕوون و بەرپرسیارانە \"},{\"text\":\"وەردەگرێت، تا هاووڵاتی خۆی وەک خاوەنی ماف و هەڵگری ئەرک لە پەرگاڵی کۆماردا بناسێت و بەشداریی خۆی لە مانەوە و بەهێزبوونی ئەو پەرگاڵەدا بە ئەرکێکی خۆی بزانێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4634\"},{\"id\":\"p4636\",\"sourceIndex\":4636,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بنەمای بوونناسانەی ئەم پەیمانە لە پەیوەندیی ڕەسەنی کورد بە کوردستانەوە هەڵدەقوڵێت؛ کوردستان وەک وارگەی نەتەوەیی و جەستەی شتەکی و گیانەکی بوونایەتیی کورد، هەڵگری ئەو مێژوو و یادەوەری و پاشماگە شارستانییەیە کە نەوەکانی پێشوو لەسەری ژیاون و نەوەکانی ئێستا بەرپرسیاریی پاراستن و گەشەپێدانی هەڵدەگرن. ئەم پەیوەندییە مێژووییە بنەمای ڕەسەنایەتیی خاوەندارێتیی وار پێک دەهێنێت، لە کاتێکدا سوێندنامە ڕەهەندی ویژدانی و دەستووریی ئەو خاوەندارێتییە جەستەمەند دەکات و لە ڕێگەی پابەندیی ئاگایانەی تاکەوە مافی پشکداری لە چارەنووسی نەتەوە بە بەرپرسیاریی پاراستنی ئەو پشکدارییەوە دەبەستێتەوە. هاووڵاتی بە واژۆی خۆی دان بەو پەیوەندییەدا دەنێ کە لە نێوان خۆی و وارگەی نەتەوەییدا لە درێژایی مێژوودا شێوەی گرتووە، بەڵام گەوهەری ئەو واژۆیە لە هەڵگرتنی بەرپرسیارییەکی دەستووریدا دەردەکەوێ کە پاراستنی یەکپارچەیی کوردستان، سەروەریی قانوون، شکۆی نەتەوەیی و ئەرکەکانی هاووڵاتیبوون لە ناو یەک چوارچێوەی پەیوەستدا کۆ دەکاتەوە. بەم مانایە، سوێندخواردن گواستنەوەی پەیوەندیی مێژوویی بۆ پەیمانی بەرپرسیارییە و ئەو ساتە دەستوورییەیە کە تاک بە بڕیاری خۆی پەیوەندیی خاوەندارێتیی وار لەگەڵ پابەندیی بە پەرگاڵی سەروەریی کوردستاندا یەک دەخات.\",\"runs\":[{\"text\":\"بنەمای بوونناسانەی ئەم پەیمانە لە پەیوەندیی ڕەسەنی کورد بە کوردستانەوە هەڵدەقوڵێت؛ کوردستان وەک وارگەی نەتەوەیی و جەستەی شتەکی و گیانەکی بوونایەتیی کورد، هەڵگری ئەو مێژوو و یادەوەری و پاشماگە شارستانییەیە کە نەوەکانی پێشوو لەسەری ژیاون و نەوەکانی ئێستا بەرپرسیاریی پاراستن و گەشەپێدانی هەڵدەگرن. ئەم پەیوەندییە مێژووییە بنەمای ڕەسەنایەتیی خاوەندارێتیی وار پێک دەهێنێت، لە کاتێکدا سوێندنامە ڕەهەندی ویژدانی و دەستووریی ئەو خاوەندارێتییە جەستەمەند دەکات و لە ڕێگەی پابەندیی ئاگایانەی تاکەوە مافی پشکداری لە چارەنووسی نەتەوە بە بەرپرسیاریی پاراستنی ئەو پشکدارییەوە دەبەستێتەوە. هاووڵاتی بە واژۆی خۆی دان بەو پەیوەندییەدا دەن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"لە نێوان خۆی و وارگەی نەتەوەییدا لە درێژایی مێژوودا شێوەی گرتووە، بەڵام گەوهەری ئەو واژۆیە لە هەڵگرتنی بەرپرسیارییەکی دەستووریدا دەردەکەو\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"پاراستنی یەکپارچەیی کوردستان، سەروەریی قانوون، شکۆی نەتەوەیی و ئەرکەکانی هاووڵاتیبوون لە ناو یەک چوارچێوەی پەیوەستدا کۆ دەکاتەوە. بەم مانایە، سوێندخواردن گواستنەوەی پەیوەندیی مێژوویی بۆ پەیمانی بەرپرسیارییە و ئەو ساتە دەستوورییەیە کە تاک بە بڕیاری خۆی پەیوەندیی خاوەندارێتیی وار لەگەڵ پابەندیی بە پەرگاڵی سەروەریی کوردستاندا یەک دەخات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4634\"},{\"id\":\"p4637\",\"sourceIndex\":4637,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"ڕەوایەتیی دەستوور و پەیمانی هاووڵاتی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەوایەتیی دەستوور و پەیمانی هاووڵاتی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4634\"},{\"id\":\"p4638\",\"sourceIndex\":4638,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان وەک قانوونی بنەڕەتی و باڵای دەوڵەت، سەرچاوەی ڕێکخستنی دەسەڵات و دیاریکردنی پێگە، ئەرک و بەرپرسیارییەکانی دامەزراوەکانە و ڕەوایەتیی خۆی لە ویستی کۆیی نەتەوە و پەیمانی دامەزراندنی کۆمارەوە وەردەگرێت؛ لەم چوارچێوەیەدا سوێندی هاووڵاتی پەیمانێکە لەگەڵ کوردستان و قانوونی بنەڕەتیی کۆمار، کە بە گۆڕانی دەسەڵاتداران و نوێبوونەوەی پەرگاڵە وارگێڕییەکاندا جێگیریی خۆی دەپارێزێت و وەفاداریی نەتەوەیی لە بنەمای سەروەریی دەستووردا دادەکوتێت. سەرکۆمار، دەسەڵاتی ڕایەدار، کۆڕی قانووندانان، دادگا و هەموو دەزگاکانی کۆمار، هەر یەکەیان بە پێی دەسەڵات و بەرپرسیاریی دیاریکراوی خۆیان لە چوارچێوەی دەستووردا کار دەکەن و پێگەی خۆیان لە پابەندیی بەو قانوونە بناغەییە وەردەگرن، لە کاتێکدا هاووڵاتی بە سوێندی خۆی پابەندییەکی درێژەدار بە بنەماکانی کۆمار دەردەبڕێت و خۆی بە بەشدارێک لە پاراستنی ئەو ڕێکخستنە دەزانێت. ئەم جیاوازییە نێوان دەسەڵاتی دامەزراوەیی و سەروەریی دەستوور، گەرەنتییەکی بنەڕەتیی دەوڵەتداریی دەستووری پێک دەهێنێت، چونکە دەسەڵات بە قانوون سنووردار دەکرێت و هەر گۆڕانکارییەکی گەوهەریی پەیوەست بە پەیمانی نەتەوەیی لە ڕێگەی ڕێکارە دەستوورییە دیاریکراوەکانەوە ئەنجام دەدرێت؛ لەبەر ئەوە، سوێندنامە لە هەمان کاتدا دەربڕینی وەفاداری بە نیشتمان و پابەندی بە پێوەرێکی باڵاتری ڕەوایەتییە کە دامەزراوە و دەسەڵاتدار و هاووڵاتی هەموویان لە ژێر سەروەریی ئەودا دەژین.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان وەک قانوونی بنەڕەتی و باڵای دەوڵەت، سەرچاوەی ڕێکخستنی دەسەڵات و دیاریکردنی پێگە، ئەرک و بەرپرسیارییەکانی دامەزراوەکانە و ڕەوایەتیی خۆی لە ویستی کۆیی نەتەوە و پەیمانی دامەزراندنی کۆمارەوە وەردەگرێت؛ لەم چوارچێوەیەدا سوێندی هاووڵاتی پەیمانێکە لەگەڵ کوردستان و قانوونی بنەڕەتیی کۆمار، کە بە گۆڕانی دەسەڵاتداران و نوێبوونەوەی پەرگاڵە وارگێڕییەکاندا جێگیریی خۆی دەپارێزێت و وەفاداریی نەتەوەیی لە بنەمای سەروەریی دەستووردا \"},{\"text\":\"دادەکوتێت\"},{\"text\":\". سەرکۆمار، دەسەڵاتی ڕایەدار، کۆڕی قانووندانان، دادگا و هەموو دەزگاکانی کۆمار، هەر یەکەیان بە پێی دەسەڵات و بەرپرسیاریی دیاریکراوی خۆیان لە چوارچێوەی دەستووردا کار دەکەن و پێگەی خۆیان لە پابەندیی بەو قانوونە \"},{\"text\":\"بناغەییە\"},{\"text\":\" وەردەگرن، لە کاتێکدا هاووڵاتی بە سوێندی خۆی پابەندییەکی \"},{\"text\":\"درێژەدار بە بنەماکانی کۆمار دەردەبڕێت و خۆی بە بەشدارێک لە پاراستنی ئەو ڕێکخستنە دەزانێت. ئەم جیاوازییە نێوان دەسەڵاتی دامەزراوەیی و سەروەریی دەستوور، گەرەنتییەکی بنەڕەتیی دەوڵەتداریی دەستووری پێک دەهێنێت، چونکە دەسەڵات بە قانوون سنووردار دەکرێت و هەر گۆڕانکارییەکی گەوهەریی پەیوەست بە پەیمانی نەتەوەیی لە ڕێگەی ڕێکارە دەستوورییە دیاریکراوەکانەوە ئەنجام دەدرێت؛ لەبەر ئەوە، سوێندنامە لە هەمان کاتدا دەربڕینی وەفاداری بە نیشتمان و پابەندی بە پێوەرێکی باڵاتری ڕەوایەتییە کە دامەزراوە و دەسەڵاتدار و هاووڵاتی هەموویان لە ژێر سەروەریی ئەودا دەژین\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4637\"},{\"id\":\"p4639\",\"sourceIndex\":4639,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیمانی هاووڵاتیبوون لە بنەمای قانوونی و ڕەوشتیی خۆیدا پەیوەندییەکی دوولایەنەی نێوان تاک و کۆمارە، کە تێیدا ماف و ئەرک و خاوەندارێتی و بەرپرسیاری لە چوارچێوەی هاوبەشیی چارەنووسدا یەکدەگرنەوە و هەر لایەک بە پێی پێگەی دەستووریی خۆی ئەرکەکانی بەرامبەر بە لایەنی دیکە جێبەجێ دەکات. کۆمار بە پاراستنی ژیان و کەرامەتیی مرۆڤ، دەستەبەرکردنی دادپەروەری، سەروەریی قانوون، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی هاووڵاتیان لەبەرامبەر قانوون و پێشکەشکردنی ڕاژە گشتییەکان بەرپرسیاریی خۆی بەرامبەر بە تاک جەستەمەند دەکات، لە کاتێکدا هاووڵاتی بە پابەندیی بە دەستوور، ڕێزگرتن لە مافەکانی ئەوانی دیکە، پاراستنی سامان و دامەزراوە گشتییەکان و بەشداری لە ئاوەدانی و بەهێزکردنی کوردستاندا بەرپرسیاریی خۆی بەرامبەر بە کۆ دەگرێتە ئەستۆ. بنەمای ئەم پەیوەندییە لە هاوسەنگیی نێوان ئازادیی تاک و بەرژەوەندیی گشتیدا جێگیرە، چونکە سەروەریی دەوڵەت بۆ پاراستنی شکۆ و مافەکانی هاووڵاتیان بەکار دەهێنرێت و بەشداریی هاووڵاتیانیش توانای دامەزراوەکان بۆ جێبەجێکردنی ئەو بەرپرسیارییانە بەهێز دەکات؛ لەوێدا پەیمانی سوێند بە پەیوەندییەکی بەرپرسیارانەی نێوان تاک و کۆ دەگات، کە تێیدا ئازادیی تاک بە پاراستنی مافی ئەوانی دیکە پتەوتر دەبێت و توانای کۆمار بە متمانە و بەشداریی هاووڵاتیانی گەشە دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیمانی هاووڵاتیبوون لە بنەمای قانوونی و ڕەوشتیی خۆیدا پەیوەندییەکی دوولایەنەی نێوان تاک و کۆمارە، کە تێیدا ماف و ئەرک و خاوەندارێتی و بەرپرسیاری لە چوارچێوەی هاوبەشیی چارەنووسدا یەکدەگرنەوە و هەر لایەک بە پێی پێگەی دەستووریی خۆی ئەرکەکانی بەرامبەر بە لایەنی دیکە جێبەجێ دەکات. کۆمار بە پاراستنی ژیان و کەرامەتیی مرۆڤ، دەستەبەرکردنی دادپەروەری، سەروەریی قانوون، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی هاووڵاتیان لەبەرامبەر قانوون و پێشکەشکردنی ڕاژە گشتییەکان بەرپرسیاریی خۆی بەرامبەر بە تاک جەستەمەند دەکات، لە کاتێکدا هاووڵاتی بە پابەندیی بە دەستوور، ڕێزگرتن لە مافەکانی ئەوانی دیکە، پاراستنی سامان و دامەزراوە گشتییەکان و بەشداری لە ئاوەدانی و بەهێزکردنی کوردستاندا بەرپرسیاریی خۆی بەرامبەر بە کۆ دەگرێتە ئەستۆ. بنەمای ئەم پەیوەندییە لە هاوسەنگیی نێوان ئازادیی تاک و بەرژەوەندیی گشتیدا جێگیرە، چونکە سەروەریی دەوڵەت بۆ پاراستنی شکۆ و مافەکانی هاووڵاتیان بەکار دەهێنرێت و بەشداریی هاووڵاتیانیش توانای دامەزراوەکان بۆ جێبەجێکردنی ئەو بەرپرسیارییانە بەهێز دەکات؛ لەوێدا پەیمانی سوێند بە پەیوەندییەکی بەرپرسیارانەی نێوان تاک و کۆ دەگات، کە تێیدا ئازادیی تاک بە پاراستنی مافی ئەوانی دیکە پتەوتر دەبێت و توانای کۆمار بە متمانە و بەشداریی هاووڵاتیانی گەشە دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4637\"},{\"id\":\"p4640\",\"sourceIndex\":4640,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"یەکسانیی دەستووریی هاووڵاتیان یەکێکە لە بنەماکانی ئەم پەیمانە، چونکە دەستوور هەموو تاکەکان لە چوارچێوەی ماف و ئەرکە دیاریکراوەکاندا بە پێوەرێکی یەکسان دەناسێنێت و پێگەی دەسەڵاتدار و هاووڵاتی لەبەرامبەر قانوونی بنەڕەتیدا بە هەمان بنەمای پابەندی هەڵدەسەنگێنێت. لەو ڕوانگەیەدا، سەرکۆمار و دادوەر و سەرباز و زاناکار و مامۆستا و پیشەساز و کارکەر، هەر یەکەیان بە ئەرک و بەرپرسیاریی تایبەتیی خۆیان هەڵگری پابەندیی بە دەستوورن و پەیمانی هاووڵاتیبوون بە هەمان گەوهەریی قانوونی و ڕەوشتی بۆ هەمووان جێگیر دەبێت. ئەم یەکسانییە بنەمایەکی باڵای دامەزراوەییە، چونکە سەروەریی قانوون لە ڕێگەی پابەندیی گشتی و بەرپرسیاریی دەسەڵاتدارانەوە مانای کرداری وەردەگرێت و متمانەی نێوان هاووڵاتی و کۆمار بە ڕوونیی ماف و ئەرکەکان بەهێز دەبێت؛ هەر لەبەر ئەوە، دەقی پەسەندکراوی سوێندنامە و ناوەڕۆکی پەیمان بۆ هەموو واژۆکەران بە یەک شێوە دەپارێزرێت و هەر گۆڕانکارییەکی گەوهەریی پەیوەست بەو پەیمانە لە چوارچێوەی ڕێکارە دەستوورییەکانی خۆیدا ئەنجام دەدرێت، تا جێگیریی قانوونی و درێژەداریی ڕەوایەتیی کۆمار لەگەڵ نوێبوونەوەی دامەزراوەکاندا بەردەوام بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکسانیی دەستووریی هاووڵاتیان یەکێکە لە بنەماکانی ئەم پەیمانە، چونکە دەستوور هەموو تاکەکان لە چوارچێوەی ماف و ئەرکە دیاریکراوەکاندا بە پێوەرێکی یەکسان دەناسێنێت و پێگەی دەسەڵاتدار و هاووڵاتی لەبەرامبەر قانوونی بنەڕەتیدا بە هەمان بنەمای پابەندی هەڵدەسەنگێنێت. لەو ڕوانگەیەدا، سەرکۆمار و دادوەر و سەرباز و زاناکار و مامۆستا \"},{\"text\":\"و پیشەساز و کارکەر، هەر یەکەیان بە ئەرک و بەرپرسیاریی تایبەتیی خۆیان هەڵگری پابەندیی بە دەستوورن و پەیمانی هاووڵاتیبوون بە هەمان گەوهەریی قانوونی و ڕەوشتی بۆ هەمووان جێگیر دەبێت. ئەم یەکسانییە بنەمایەکی باڵای دامەزراوەییە، چونکە سەروەریی قانوون لە ڕێگەی پابەندیی گشتی و بەرپرسیاریی دەسەڵاتدارانەوە مانای کرداری وەردەگرێت و متمانەی نێوان هاووڵاتی و کۆمار بە ڕوونیی ماف و ئەرکەکان بەهێز دەبێت؛ هەر لەبەر ئەوە، دەقی پەسەندکراوی سوێندنامە و ناوەڕۆکی پەیمان بۆ هەموو واژۆکەران بە یەک شێوە دەپارێزرێت و هەر گۆڕانکارییەکی گەوهەریی پەیوەست بەو پەیمانە لە چوارچێوەی ڕێکارە دەستوورییەکانی خۆیدا ئەنجام دەدرێت، تا جێگیریی قانوونی و درێژەداریی ڕەوایەتیی کۆمار لەگەڵ نوێبوونەوەی دامەزراوەکاندا بەردەوام بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4637\"},{\"id\":\"p4641\",\"sourceIndex\":4641,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"واژۆی سوێندنامە و بەرپرسیاریی تاک\",\"runs\":[{\"text\":\"واژۆی سوێندنامە و بەرپرسیاریی تاک\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4634\"},{\"id\":\"p4642\",\"sourceIndex\":4642,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەڕەی سوێندنامەی سەرەتای ئەم وەشانە شوێنی دەربڕینی تاکەکەسیی پابەندی بە پەیمانی دەستووریی کوردستانە، کە تێیدا خاوەنی پەڕتووک بە نووسینی ناو و زانیاریی ناسنامەیی و ڕێکەوت و شوێنی واژۆ، ئەم وەشانەی دەستوور بە پەیوەندیی ئاگایانەی خۆی بە پەیمانی نەتەوەییەوە دەبەستێتەوە و بە واژۆی دەستی خۆی ئەو پەیوەندییە ویژدانی و دەستوورییە بەڵگەدار دەکات. ئەم کردەیە لە ڕووی فەلسەفییەوە بەشداربوونی تاک لە پەیمانێکی کۆیی جەستەمەند دەکات، چونکە واژۆکەر بە ویستی ئازادی خۆی پابەندی بە بنەماکانی دەستوور ڕادەگەیەنێت و خۆی وەک بکەرێکی بەرپرسیار لە ژیانی نەتەوە و کۆماردا دەناسێت؛ لە ڕووی بەڵگەدارییەوەش، وەشانی واژۆکراو دەبێتە یادگار و سەلمێنەری دەربڕینی ئەو پابەندییە لە کات و شوێنێکی دیاریکراودا. دەقی دەستوور لەم پڕۆسەیەدا بە هەمان پێگەی گشتی و گەوهەریی یەکسانی خۆی دەپارێزرێت و واژۆکردنی پەڕەکە پەیوەندیی تاکەکەسیی خاوەنەکەی بەو پەیمانەوە دیاری دەکات، لە کاتێکدا پێگەی قانوونیی شارۆمەندی و کاریگەریی سوێندی فەرمی بە پێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکان ڕێک دەخرێن. ئەم جیاوازییە گرنگییەکی بنەڕەتی لە پاراستنی ڕەوایەتیی ڕێکارە دەستوورییەکاندا هەیە، چونکە پابەندیی ویژدانی و دەربڕینی تاکەکەسیی پەیمان بەشێکن لە ژیانی نەتەوەیی و پێگەی قانوونیی شارۆمەندییش بەپێی مەرج و ڕێکارە دیاریکراوەکانی قانوونی بنەڕەتی دەناسرێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەڕەی سوێندنامەی سەرەتای ئەم وەشانە شوێنی دەربڕینی تاکەکەسیی پابەندی بە پەیمانی دەستووریی کوردستانە، کە تێیدا خاوەنی پەڕتووک بە نووسینی ناو و زانیاریی ناسنامەیی و ڕێکەوت و شوێنی واژۆ، ئەم وەشانەی دەستوور بە پەیوەندیی ئاگایانەی خۆی بە پەیمانی نەتەوەییەوە دەبەستێتەوە و بە واژۆی دەستی خۆی ئەو پەیوەندییە ویژدانی و دەستوورییە بەڵگەدار دەکات. ئەم کردەیە لە ڕووی فەلسەفییەوە بەشداربوونی تاک لە پەیمانێکی کۆیی جەستەمەند دەکات، چونکە واژۆکەر بە ویستی ئازادی خۆی پابەندی بە بنەماکانی دەستوور ڕادەگەیەنێت و خۆی وەک بکەرێکی بەرپرسیار لە ژیانی نەتەوە و کۆماردا دەناسێت؛ لە ڕووی بەڵگەدارییەوەش، وەشانی واژۆکراو دەبێتە یادگار و سەلمێنەری دەربڕینی ئەو پابەندییە لە کات و شوێنێکی دیاریکراودا. دەقی دەستوور لەم پڕۆسەیەدا بە هەمان پێگەی گشتی و گەوهەریی یەکسانی خۆی دەپارێزرێت و واژۆکردنی پەڕەکە پەیوەندیی تاکەکەسیی خاوەنەکەی بەو پەیمانەوە دیاری دەکات، لە کاتێکدا پێگەی قانوونیی شارۆمەندی و کاریگەریی سوێندی فەرمی بە پێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکان ڕێک دەخرێن. ئەم جیاوازییە گرنگییەکی بنەڕەتی لە پاراستنی ڕەوایەتیی ڕێکارە دەستوورییەکاندا هەیە، چونکە پابەندیی ویژدانی و دەربڕینی تاکەکەسیی پەیمان بەشێکن لە ژیانی نەتەوەیی و پێگەی قانوونیی شارۆمەندییش بەپێی مەرج و ڕێکارە دیاریکراوەکانی قانوونی بنەڕەتی دەناسرێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4641\"},{\"id\":\"p4643\",\"sourceIndex\":4643,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هێزی ڕاستەقینەی سوێندنامە لەو بەرپرسیارییە کردارییەدا جەستەمەند دەبێ کە هاووڵاتی بە ئازادی دەیگرێتە ئەستۆ و لە ژیانی ڕۆژانەیدا بە ئەرک و بەشداری و ڕاژە بە کۆمەڵگا درێژەی پێ دەدات، چونکە دەوڵەتداریی دەستووری لە ڕێگەی کردارە بەرپرسیارانەکانی تاکەکانەوە توانای خۆی بۆ پاراستنی ماف و پەرەپێدانی سامان و شایستەیی دامەزراوەیی گەشە پێ دەدات. لەم چوارچێوەیەدا، پاراستنی کوردستان ڕەهەندێکی فراوانی نیشتمانی وەردەگرێ کە بەرگری لە خاک و سەروەریی وڵات لەگەڵ بەهێزکردنی دادوەری و کارگێڕی، پاراستنی زمانی کوردی و پاشماگی شارستانی، گەشەپێدانی زانست و تەکنەلۆژیا، دامەزراندنی ئابوورییەکی بەرهەمهێنەر و بەهێزکردنی متمانەی کۆمەڵایەتی لە ناو یەک بەرپرسیاریی هاوبەشدا یەک دەخاتەوە. زاناکار بە توێژینەوە و داهێنان، مامۆستا بە پەروەردەی نەوەکان، دادوەر بە پاسەوانی لە دادپەروەری، پیشەساز بە بەرهەمهێنان، کشتوکاڵکار بە پاراستنی ئاسایشی خۆراک، کارکەر بە پەرەپێدانی سامان و هێزەکانی پاراستنی وڵات بە جێبەجێکردنی ئەرکە قانوونییەکانیان، هەر یەک بە توانای تایبەتیی خۆی بەشێک لە پەیمانی نەتەوەیی جەستەمەند دەکەن؛ لەبەر ئەوە، سوێندنامە ئەو بنەمایە دەچەسپێنێ کە هاووڵاتیبوون پێگەیەکی چالاکی دەستوورییە و هەر تاکێک دەتوانێت لە چوارچێوەی ماف و ئەرکەکانی خۆیدا بەشداری لە پتەوکردنی کۆمار و بەرزکردنەوەی توانای نەتەوەدا بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"هێزی ڕاستەقینەی سوێندنامە لەو بەرپرسیارییە کردارییەدا جەستەمەند دەب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"هاووڵاتی بە ئازادی دەیگرێتە ئەستۆ و لە ژیانی ڕۆژانەیدا بە ئەرک و بەشداری و ڕاژە بە کۆمەڵگا درێژەی پێ دەدات، چونکە دەوڵەتداریی دەستووری لە ڕێگەی کردارە بەرپرسیارانەکانی تاکەکانەوە توانای خۆی بۆ پاراستنی ماف و پەرەپێدانی سامان و شایستەیی دامەزراوەیی گەشە پێ دەدات. لەم چوارچێوەیەدا، پاراستنی کوردستان ڕەهەندێکی فراوانی نیشتمانی وەردەگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"بەرگری لە خاک و سەروەریی وڵات لەگەڵ بەهێزکردنی دادوەری و کارگێڕی، پاراستنی زمانی کوردی و پاشماگی شارستانی، گەشەپێدانی زانست و تەکنەلۆژیا، دامەزراندنی ئابوورییەکی بەرهەمهێنەر و بەهێزکردنی متمانەی کۆمەڵایەتی لە ناو یەک بەرپرسیاریی هاوبەشدا یەک دەخاتەوە. زاناکار بە توێژینەوە و داهێنان، مامۆستا بە پەروەردەی نەوەکان، دادوەر بە پاسەوانی لە دادپەروەری، پیشەساز بە بەرهەمهێنان، کشتوکاڵکار بە پاراستنی ئاسایشی خۆراک، کارکەر بە پەرەپێدانی سامان و هێزەکانی پاراستنی وڵات بە جێبەجێکردنی ئەرکە قانوونییەکانیان، هەر یەک بە توانای تایبەتیی خۆی بەشێک لە پەیمانی نەتەوەیی جەستەمەند دەکەن؛ لەبەر ئەوە، سوێندنامە ئەو بنەمایە دەچەسپێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"هاووڵاتیبوون پێگەیەکی چالاکی دەستوورییە و هەر تاکێک دەتوانێت لە چوارچێوەی ماف و ئەرکەکانی خۆیدا بەشداری لە پتەوکردنی کۆمار و بەرزکردنەوەی توانای نەتەوەدا بکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4641\"},{\"id\":\"p4644\",\"sourceIndex\":4644,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"پەیمانی نەوەکان و سپێردەی نیشتمان\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیمانی نەوەکان و سپێردەی نیشتمان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4634\"},{\"id\":\"p4645\",\"sourceIndex\":4645,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیمانی هاووڵاتیبوون لە ڕەهەندی مێژوویی خۆیدا پەیوەندییەکی درێژەداری نێوان نەوەکانی پێشوو، ئێستا و داهاتووش پێک دەهێنێت، چونکە وارگەی نەتەوەیی و ئەو سامانە شتەکی و گیانەکییانەی بوونایەتیی کوردیان پێک هێناوە، لە ئەزموون و خەبات و داهێنانی نەوەکانی پێشووەوە گەیشتوونەتە دەستی نەوەی ئێستا و پاراستن و گەشەپێدان و گواستنەوەیان بۆ داهاتوو بەرپرسیارییەکی مێژوویی و دەستوورییە. لەم تێگەیشتنەدا، خاوەندارێتیی نەتەوەیی لەگەڵ چەمکی سپێردەدا یەکدەگرێتەوە، بەو مانایەی کە هەر نەوەیەک مافی بەشداری لە ژیانی وارگەی نەتەوەیی و بەکارهێنانی سامانە هاوبەشەکانی هەیە و لە هەمان کاتدا بەرپرسیاریی ئەوە دەگرێتە ئەستۆ کە بناغەکانی ژیانی هاوبەش بۆ نەوەکانی داهاتوو پتەوتر بکات. ئەم بەرپرسیارییە بە پاراستنی خاک و سامانە سروشتییەکان، گەشەپێدانی زانست و شارستانییەت، بەهێزکردنی دامەزراوەی دادپەروەر و شایستە و بنیادنان و پاراستنی پەرگاڵێکی سەقامگیری دەوڵەتداری جەستەمەند دەبێت، چونکە پێوەری سەرکەوتنی نەوەیەک لە توانای ئەودا بۆ زیادکردنی ئەو سامان و دەرفەتانە دەردەکەوێ کە داهاتووی وڵات لەسەریان وەستاوە. سوێندنامە ئەم بەرپرسیارییە هەردەمییە لە ئاستی ویژدانی نەتەوەییەوە دەگوازێتە ناو پەیمانی تاکەکەسیی هاووڵاتی و بەو شێوەیە هەر واژۆکەرێک دەبێتە بەشدارێک لە زنجیرەیەکی بێپسانەوەی پاراستن و بنیادنان، کە لە مێژووی کوردستانەوە سەرچاوە دەگرێت و بە کردار و بەرهەمی نەوەی ئێستا بۆ داهاتوو درێژە دەکێشێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیمانی هاووڵاتیبوون لە ڕەهەندی مێژوویی خۆیدا پەیوەندییەکی درێژەداری نێوان نەوەکانی پێشوو، ئێستا و داهاتووش پێک دەهێنێت، چونکە وارگەی نەتەوەیی و ئەو سامانە شتەکی و گیانەکییانەی بوونایەتیی کوردیان پێک هێناوە، لە ئەزموون و خەبات و داهێنانی نەوەکانی پێشووەوە گەیشتوونەتە دەستی نەوەی ئێستا و پاراستن و گەشەپێدان و گواستنەوەیان بۆ داهاتوو بەرپرسیارییەکی مێژوویی و دەستوورییە. لەم تێگەیشتنەدا، خاوەندارێتیی نەتەوەیی لەگەڵ چەمکی سپێردەدا یەکدەگرێتەوە، بەو مانایەی کە هەر نەوەیەک مافی بەشداری لە ژیانی وارگەی نەتەوەیی و بەکارهێنانی سامانە هاوبەشەکانی هەیە و لە هەمان کاتدا بەرپرسیاریی ئەوە دەگرێتە ئەستۆ کە بناغەکانی ژیانی هاوبەش بۆ نەوەکانی داهاتوو پتەوتر بکات. ئەم بەرپرسیارییە بە پاراستنی خاک و سامانە سروشتییەکان، \"},{\"text\":\"گەشەپێدانی زانست و شارستانییەت، بەهێزکردنی دامەزراوەی دادپەروەر و شایستە و بنیادنان و پاراستنی پەرگاڵێکی سەقامگیری دەوڵەتداری جەستەمەند دەبێت، چونکە پێوەری سەرکەوتنی نەوەیەک لە توانای ئەودا بۆ زیادکردنی ئەو سامان و دەرفەتانە دەردەکەو\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"داهاتووی وڵات لەسەریان وەستاوە. سوێندنامە ئەم بەرپرسیارییە هەردەمییە لە ئاستی ویژدانی نەتەوەییەوە دەگوازێتە ناو پەیمانی تاکەکەسیی هاووڵاتی و بەو شێوەیە هەر واژۆکەرێک دەبێتە بەشدارێک لە زنجیرەیەکی بێپسانەوەی پاراستن و بنیادنان، کە لە مێژووی کوردستانەوە سەرچاوە دەگرێت و بە کردار و بەرهەمی نەوەی ئێستا بۆ داهاتوو درێژە دەکێشێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4644\"},{\"id\":\"p4646\",\"sourceIndex\":4646,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە کۆتاییدا، سوێندنامەی هاووڵاتیبوون پەیمانێکی دەستووری و ویژدانییە کە تاک لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی ڕەسەنی نەتەوەییەوە دەباتە ئاستی بکەرێکی ئاگایانە و بەرپرسیاری ژیانی کۆمار و بە پابەندیی بە دەستوور و جێبەجێکردنی ئەرکەکانی هاووڵاتیبوون، توانای تاکەکەسی دەکاتە بەشێک لە هێزی گشتیی نەتەوە. ئەم پەیمانە بە واژۆ دەربڕینی فەرمیی ویستی تاک وەردەگرێت و بە کردار و هەڵوێست و بەرپرسیاریی نیشتمانی ناوەڕۆکی خۆی لە ژیانی کۆمەڵگادا جەستەمەند دەکات، بەو مانایەی کە دەستوور بنەمای ڕێکخستنی دەوڵەتداری دادەنێت و هاووڵاتییە خاوەن ئاگایی و بەرپرسیارییەکان بە ژیانی ڕۆژانە و بەرهەمهێنانی خۆیان ئەو بنەمایانە دەکەنە توانایەکی ڕاستەقینەی پاراستن و پێشکەوتن. لەم پەیوەندییەدا، کوردستان وەک وارگەی نەتەوەیی و کۆماری کوردستان وەک پەرگاڵی سەروەریی دەستووری، بە هاووڵاتیانی خاوەن ماف و هەڵگری ئەرک بەهێز دەبن و پەیمانی هاووڵاتیبوون دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی پتەوکردنی ڕەوایەتی، جێگیریی دامەزراوەیی و درێژەداریی دەوڵەتداریی کوردستان.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە کۆتاییدا، سوێندنامەی هاووڵاتیبوون پەیمانێکی دەستووری و ویژدانییە کە تاک لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی ڕەسەنی نەتەوەییەوە دەباتە ئاستی بکەرێکی ئاگایانە و بەرپرسیاری ژیانی کۆمار و بە پابەندیی بە دەستوور و جێبەجێکردنی ئەرکەکانی هاووڵاتیبوون، توانای تاکەکەسی دەکاتە بەشێک لە هێزی گشتیی نەتەوە. ئەم پەیمانە بە واژۆ دەربڕینی فەرمیی ویستی تاک وەردەگرێت و بە کردار و هەڵوێست و بەرپرسیاریی نیشتمانی ناوەڕۆکی خۆی لە ژیانی کۆمەڵگادا جەستەمەند دەکات، بەو مانایەی کە دەستوور بنەمای ڕێکخستنی دەوڵەتداری دادەنێت و هاووڵاتییە خاوەن ئاگایی و بەرپرسیارییەکان بە ژیانی ڕۆژانە و بەرهەمهێنانی خۆیان ئەو بنەمایانە دەکەنە توانایەکی ڕاستەقینەی پاراستن و پێشکەوتن. لەم پەیوەندییەدا، کوردستان وەک وارگەی نەتەوەیی و کۆماری کوردستان وەک پەرگاڵی سەروەریی دەستووری، بە هاووڵاتیانی خاوەن ماف و هەڵگری ئەرک بەهێز دەبن و پەیمانی هاووڵاتیبوون دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی پتەوکردنی ڕەوایەتی، جێگیریی دامەزراوەیی و درێژەداریی دەوڵەتداریی کوردستان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4644\"},{\"id\":\"p4647\",\"sourceIndex\":4647,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەها سوێند لە وشەوە دەگۆڕێت بۆ هێزی بنیادنەر و گەشەستێن؛ پەیمانی تاک بە دەستوور دەبێتە کرداری هاووڵاتی، کرداری هاووڵاتی دەبێتە توانای نەتەوە و توانای نەتەوەش بناغەی درێژەداریی سەروەری و شکۆی کوردستان پتەوتر دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"وەها سوێند لە وشەوە دەگۆڕێت بۆ هێزی بنیادنەر و گەشەستێن؛ پەیمانی تاک بە دەستوور دەبێتە کرداری هاووڵاتی، کرداری هاووڵاتی دەبێتە توانای نەتەوە و توانای نەتەوەش بناغەی درێژەداریی سەروەری و شکۆی کوردستان پتەوتر دەکات\",\"bold\":true},{\"text\":\".\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4644\"},{\"id\":\"p4654\",\"sourceIndex\":4654,\"style\":\"پاشکۆ\",\"text\":\"پاشکۆی ٢: خۆتۆمارکردنی هاووڵاتیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشکۆی ٢: خۆتۆمارکردنی هاووڵاتیبوون\"}],\"kind\":\"annex\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p4656\",\"sourceIndex\":4656,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"داخوازکاریی بۆ تۆمارکردن وەک هاووڵاتیی کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"دا\"},{\"text\":\"خ\"},{\"text\":\"و\"},{\"text\":\"از\"},{\"text\":\"کاریی بۆ تۆمارکردن وەک هاووڵاتیی کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4654\"},{\"id\":\"p4657\",\"sourceIndex\":4657,\"style\":\"ژێرناو\",\"text\":\"تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی\",\"runs\":[{\"text\":\"تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی\"}],\"kind\":\"subtitle\",\"parentId\":\"p4656\"},{\"id\":\"p4658\",\"sourceIndex\":4658,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"بۆچی تۆمارکردنی دامەزراوەیی؟\",\"runs\":[{\"text\":\"بۆچی تۆمارکردنی دامەزراوەیی؟\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4659\",\"sourceIndex\":4659,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی کردەیەکی ئاگایانەی نەتەوەسازی و دامەزراوەسازییە کە پەیوەندیی ڕەسەنی تاک بە نەتەوە و نیشتمانەوە لە ئاستی شوناس و هاوئاگایی نەتەوەییەوە دەگوازێتە ناو چوارچێوەیەکی ڕێکخراو، بەڵگەدار و باوەڕپێکراوی دامەزراوەیی، بەو مانایەی کە پەیوەندییەکی مێژوویی و ئۆرگانیکی، لە ڕێگەی پەرگاڵێکی دیاریکراوی ناسینەوە و پشتڕاستکردنەوەوە، شێوەیەکی ڕوونی کارگێڕی و بەڵگەنامەیی وەردەگرێت و دەبێتە بەشێک لە توانای ڕێکخراوی نەتەوە بۆ پاراستن و درێژەدارکردنی بوونی خۆی. بنەمای ئەم پڕۆسەیە لە جیاوازیی نێوان ڕەسەنایەتیی پەیوەندیی نەتەوەیی و ناسینەوەی دامەزراوەیی ئەو پەیوەندییە هەڵدەقوڵێت، چونکە پێگەی نەتەوەیی تاک لە پەیوەندیی مێژوویی بە وارگەی نەتەوەیی، هاوبەشیی یادەوەری و پاشماگی شارستانی و بەشداریکردن لە ژیانی نەتەوەدا ڕەگ داکوتاوە، لە کاتێکدا دامەزراوەسازی ئەو پەیوەندییە دەخاتە ناو پەرگاڵێکی هاوبەشی زانیاری، بەڵگەنامە و بەرپرسیاریی کارگێڕی. لەم تێگەیشتنەدا، تۆمارکردن دەرفەتێکە بۆ ئەوەی تاک بە ویستی ئازاد و ئاگایی خۆی پەیوەندیی نەتەوەیی خۆی بەڵگەدار بکات و بەشداری لە بنیادنان و بەهێزکردنی تۆمارگەیەکی نیشتمانییدا بکات کە دەتوانێت ببێتە یەکێک لە بناغەکانی ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان هاووڵاتی و دامەزراوە نەتەوەییەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی کردەیەکی ئاگایانەی نەتەوەسازی و دامەزراوەسازییە کە پەیوەندیی ڕەسەنی تاک بە نەتەوە و نیشتمانەوە لە ئاستی شوناس و هاوئاگایی نەتەوەییەوە دەگوازێتە ناو چوارچێوەیەکی ڕێکخراو، بەڵگەدار و باوەڕپێکراوی دامەزراوەیی، بەو مانایەی کە پەیوەندییەکی مێژوویی و ئۆرگانیکی، لە ڕێگەی پەرگاڵێکی دیاریکراوی ناسینەوە و پشتڕاستکردنەوەوە، شێوەیەکی ڕوونی کارگێڕی و بەڵگەنامەیی وەردەگرێت و دەبێتە بەشێک لە توانای ڕێکخراوی نەتەوە بۆ پاراستن و درێژەدارکردنی بوونی خۆی. بنەمای ئەم پڕۆسەیە لە جیاوازیی نێوان ڕەسەنایەتیی پەیوەندیی نەتەوەیی و ناسینەوەی دامەزراوەیی ئەو پەیوەندییە هەڵدەقوڵێت، چونکە پێگەی نەتەوەیی تاک لە پەیوەندیی مێژوویی بە وارگەی نەتەوەیی، هاوبەشیی یادەوەری و پاشماگی شارستانی و بەشداریکردن لە ژیانی نەتەوەدا ڕەگ داکوتاوە، لە کاتێکدا دامەزراوەسازی ئەو پەیوەندییە دەخاتە ناو پەرگاڵێکی هاوبەشی زانیاری، بەڵگەنامە و بەرپرسیاریی کارگێڕی. لەم تێگەیشتنەدا، تۆمارکردن دەرفەتێکە بۆ ئەوەی تاک بە ویستی ئازاد و ئاگایی خۆی پەیوەندیی نەتەوەیی خۆی بەڵگەدار بکات و بەشداری لە بنیادنان و بەهێزکردنی تۆمارگەیەکی \"},{\"text\":\"نیشتمانییدا بکات کە دەتوانێت ببێتە یەکێک لە بناغەکانی ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان هاووڵاتی و دامەزراوە نەتەوەییەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4658\"},{\"id\":\"p4660\",\"sourceIndex\":4660,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کوردستان، وەک وارگەی نەتەوەیی و جەستەی شتەکی و گیانەکی بوونایەتیی کورد، بنەمای مێژوویی ئەو پەیوەندییەیە کە تاکەکانی نەتەوە بە یەکتر و بە نیشتمانی هاوبەشیانەوە دەبەستێتەوە و لە ڕێگەی زمان، یادەوەری، پاشماگی شارستانی، خاوەندارێتیی وار و هاوئاگایی نەتەوەییەوە درێژەداریی خۆی دەپارێزێت. ئەم پەیوەندییە لەگەڵ جیاوازیی شوێنی لەدایکبوون، نیشتەجێبوون و پێگەی قانوونیی تاکەکاندا شێوەی جیاوازی وەرگرتووە و لە بارودۆخی دابەشبوونی وارگەی نەتەوەیی لە ژێر پەرگاڵە دەوڵەتی و قانوونییە داگیرکەرەکاندا، پێویستیی بە دامەزراوەگەلێک هەبووە کە بتوانن پەیوەندییە هاوبەشەکانی کورد بە شێوەیەکی ڕێکخراو بناسێنن و بپارێزن. تۆمارکردنی دامەزراوەیی وەڵامێکی کردارییە بەو پێداویستییە، چونکە بە ڕێکخستنی زانیاریی تاکەکان و بەڵگەدارکردنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان، دەرفەتێکی هاوبەش بۆ کوردانی نیشتەجێی هەموو بەشەکانی کوردستان و دەرەوەی نیشتمان دەڕەخسێنێت و توانای دامەزراوە نەتەوەییەکان بۆ پەیوەندیگرتن، ناسینەوە و ڕاژەدان بە هاووڵاتیان گەشە پێ دەدات. لەم پەرگاڵەدا، لەدایکبوون، بنەچە، پەیوەندیی مێژوویی بە وارگەی نەتەوەیی و ئەو بنەمایانەی دەستوور بۆ ناسینەوەی هاووڵاتیبوونی کوردستانی دیاری کردوون، بە پێوەرە ڕوون و دادپەروەرانەکان هەڵدەسەنگێنرێن و بڕیارە دامەزراوەییەکان لەسەر بنەمای بەڵگە و ڕێکاری دیاریکراو دەدرێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستان، وەک وارگەی نەتەوەیی و جەستەی شتەکی و گیانەکی بوونایەتیی کورد، بنەمای مێژوویی ئەو پەیوەندییەیە کە تاکەکانی نەتەوە بە یەکتر و بە نیشتمانی هاوبەشیانەوە دەبەستێتەوە و لە ڕێگەی زمان، یادەوەری، پاشماگی شارستانی، خاوەندارێتیی وار و هاوئاگایی نەتەوەییەوە درێژەداریی خۆی دەپارێزێت. ئەم پەیوەندییە لەگەڵ جیاوازیی شوێنی لەدایکبوون، نیشتەجێبوون و پێگەی قانوونیی تاکەکاندا شێوەی جیاوازی وەرگرتووە و لە بارودۆخی دابەشبوونی وارگەی نەتەوەیی لە ژێر پەرگاڵە دەوڵەتی و قانوونییە داگیرکەرەکاندا، پێویستیی بە دامەزراوەگەلێک هەبووە کە بتوانن پەیوەندییە هاوبەشەکانی کورد بە شێوەیەکی ڕێکخراو بناسێنن و بپارێزن. تۆمارکردنی دامەزراوەیی وەڵامێکی کردارییە بەو پێداویستییە، چونکە بە ڕێکخستنی زانیاریی تاکەکان و بەڵگەدارکردنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان، دەرفەتێکی هاوبەش بۆ کوردانی نیشتەجێی هەموو بەشەکانی کوردستان و دەرەوەی نیشتمان دەڕەخسێنێت و توانای دامەزراوە نەتەوەییەکان بۆ پەیوەندیگرتن، ناسینەوە و ڕاژەدان بە هاووڵاتیان گەشە پێ دەدات. لەم پەرگاڵەدا، لەدایکبوون، بنەچە، پەیوەندیی مێژوویی بە وارگەی نەتەوەیی و ئەو بنەمایانەی دەستوور بۆ ناسینەوەی هاووڵاتیبوونی کوردستانی دیاری کردوون، بە پێوەرە ڕوون و دادپەروەرانەکان هەڵدەسەنگێنرێن و بڕیارە دامەزراوەییەکان لەسەر بنەمای بەڵگە و ڕێکاری دیاریکراو دەدرێن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4658\"},{\"id\":\"p4661\",\"sourceIndex\":4661,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"لە شوناسی نەتەوەییەوە بۆ پێگەی دامەزراوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"لە شوناسی نەتەوەییەوە بۆ پێگەی دامەزراوەیی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4662\",\"sourceIndex\":4662,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دامەزراوەسازی ئەو پڕۆسەیەیە کە تێیدا پەیوەندییە کۆمەڵایەتی و نەتەوەییەکان لە چوارچێوەی ڕێکار، بەرپرسیاری و پەرگاڵی بەڵگەداردا شێوەیەکی ڕێکخراو و درێژەدار وەردەگرن و توانای تاکەکەسی لەگەڵ پێداویستییە هاوبەشەکانی نەتەوەدا هاوئاهەنگ دەکرێت. لەم ڕوانگەیەدا، تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی پەیوەندیی نێوان ناسنامەی تاک و پەرگاڵی نیشتمانی ڕێک دەخات و بە ڕێگەی کۆکردنەوە و پشتڕاستکردنەوەی زانیارییە بنەڕەتییەکان، بەڵگەنامەیەکی ناسراو بۆ ئەو پەیوەندییە پێک دەهێنێت؛ بەم شێوەیە، شوناسی نەتەوەیی کە لە ڕەسەنایەتیی پەیوەندیی تاک بە کوردستانەوە سەرچاوە دەگرێت، لە ئاستی دامەزراوەییدا شێوەیەکی دیاریکراوی ناسینەوە و بەڵگەدارکردن وەردەگرێت. گرنگیی ئەم گواستنەوەیە لەو توانایەدا جێگیرە کە پەرگاڵی نەتەوەیی بەهۆیەوە دەتوانێت زانیارییەکان بە دروستی ڕێک بخات، پەیوەندییەکان بپارێزێت، بەڵگەنامەکان پشتڕاست بکاتەوە و لەسەر بنەمای ئەو زانیارییانە ڕاژەی گونجاو پێشکەش بکات؛ هەرچەندە ئەم توانایە بە هەنگاوە دامەزراوەییە دیاریکراوەکان بەدەست دێت، بەڵام بەهای ڕاستەقینەی لە متمانەی تاکەکان بە دروستی و دادپەروەریی پەرگاڵەکەدا دەردەکەوێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دامەزراوەسازی ئەو پڕۆسەیەیە کە تێیدا پەیوەندییە کۆمەڵایەتی و نەتەوەییەکان لە چوارچێوەی ڕێکار، بەرپرسیاری و پەرگاڵی بەڵگەداردا شێوەیەکی ڕێکخراو و درێژەدار وەردەگرن و توانای تاکەکەسی لەگەڵ پێداویستییە هاوبەشەکانی نەتەوەدا هاوئاهەنگ دەکرێت. لەم ڕوانگەیەدا، تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی پەیوەندیی نێوان ناسنامەی تاک و پەرگاڵی نیشتمانی ڕێک دەخات و بە ڕێگەی کۆکردنەوە و پشتڕاستکردنەوەی زانیارییە بنەڕەتییەکان، بەڵگەنامەیەکی ناسراو بۆ ئەو پەیوەندییە پێک دەهێنێت؛ بەم شێوەیە، شوناسی نەتەوەیی کە لە ڕەسەنایەتیی پەیوەندیی تاک بە کوردستانەوە سەرچاوە دەگرێت، لە ئاستی دامەزراوەییدا شێوەیەکی دیاریکراوی ناسینەوە و بەڵگەدارکردن وەردەگرێت. \"},{\"text\":\"گرنگیی ئەم گواستنەوەیە لەو توانایەدا جێگیرە کە پەرگاڵی نەتەوەیی بەهۆیەوە دەتوانێت زانیارییەکان بە دروستی ڕێک بخات، پەیوەندییەکان بپارێزێت، بەڵگەنامەکان پشتڕاست بکاتەوە و لەسەر بنەمای ئەو زانیارییانە ڕاژەی گونجاو پێشکەش بکات؛ هەرچەندە ئەم توانایە بە هەنگاوە دامەزراوەییە دیاریکراوەکان بەدەست دێت، بەڵام بەهای ڕاستەقینەی لە متمانەی تاکەکان بە دروستی و دادپەروەریی پەرگاڵەکەدا دەردەکەوێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4661\"},{\"id\":\"p4663\",\"sourceIndex\":4663,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هەر کوردێک کە بە ویستی خۆی داخوازکاریی تۆمارکردن پێشکەش دەکات، لە ڕێگەی ئەو کردەیەوە بەشدار دەبێت لە بنیادنان و بەهێزکردنی سامانێکی دامەزراوەیی کە کۆی زانیاری و پەیوەندییە پشتڕاستکراوەکانی تاکەکان لە چوارچێوەیەکی هاوبەشدا ڕێک دەخات. ئەو بەشداریکردنە لە نێوان هاووڵاتی و دامەزراوەدا پەیوەندییەکی دوولایەنەی ڕوون پێک دەهێنێت، چونکە هاووڵاتی زانیاریی ڕاست و پێویست پێشکەش دەکات و دامەزراوەش بەرپرسیاریی پشکنین، پشتڕاستکردنەوە، پاراستن و بەڕێوەبردنی ئەو زانیارییانە بە پێی ڕێکارە دیاریکراوەکان دەگرێتە ئەستۆ. ئەم پەیوەندییە دەتوانێت بە بناغەیەک بۆ گەشەپێدانی ڕاژە نیشتمانییەکان، ئاسانکردنی پەیوەندییە دامەزراوەییەکان و بەشداریی ئاگایانەی تاک لە پڕۆسەکانی نەتەوەسازی و دامەزراوەسازی بگۆڕێت، بەو مەرجەی کە ئازادیی تاک، ڕەزامەندیی ئاگایانە، پاراستنی زانیاری و ڕوونیی دەسەڵات و بەرپرسیارییەکان لە هەموو قۆناغەکاندا بپارێزرێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەر کوردێک کە بە ویستی خۆی داخوازکاریی تۆمارکردن پێشکەش دەکات، لە ڕێگەی ئەو کردەیەوە بەشدار دەبێت لە بنیادنان و بەهێزکردنی سامانێکی دامەزراوەیی کە کۆی زانیاری و پەیوەندییە پشتڕاستکراوەکانی تاکەکان لە چوارچێوەیەکی هاوبەشدا ڕێک دەخات. ئەو بەشداریکردنە لە نێوان هاووڵاتی و دامەزراوەدا پەیوەندییەکی دوولایەنەی ڕوون پێک دەهێنێت، چونکە هاووڵاتی زانیاریی ڕاست و پێویست پێشکەش دەکات و دامەزراوەش بەرپرسیاریی پشکنین، پشتڕاستکردنەوە، پاراستن و بەڕێوەبردنی ئەو زانیارییانە بە پێی ڕێکارە دیاریکراوەکان دەگرێتە ئەستۆ. ئەم پەیوەندییە دەتوانێت بە بناغەیەک بۆ گەشەپێدانی ڕاژە نیشتمانییەکان، ئاسانکردنی پەیوەندییە دامەزراوەییەکان و بەشداریی ئاگایانەی تاک لە پڕۆسەکانی نەتەوەسازی و دامەزراوەسازی بگۆڕێت، بەو مەرجەی کە ئازادیی تاک، ڕەزامەندیی ئاگایانە، پاراستنی زانیاری و ڕوونیی دەسەڵات و بەرپرسیارییەکان لە هەموو قۆناغەکاندا بپارێزرێن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4661\"},{\"id\":\"p4664\",\"sourceIndex\":4664,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"پێگەی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"پێگەی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4665\",\"sourceIndex\":4665,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان لە قۆناغی ڕزگاریی و پێش دامەزراندنی دەوڵەتدا، لە پێگەی دامەزراوەیەکی نیشتمانییەوە، بەرپرسیاریی ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی پەرگاڵی تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی، پشکنینی زانیارییەکان و دەرکردنی بەڵگەنامەکانی پشتڕاستکردنەوە دەگرێتە ئەستۆ و لە ڕێگەی ئەو ڕاژەیەوە توانایەکی دامەزراوەیی بۆ ناسینەوە و پاراستنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان بنیاد دەنێت. ئەم بەرپرسیارییە لە چوارچێوەی پێگە و دەسەڵاتە ڕێکخراوەییەکانی کۆنگرەدا جێبەجێ دەکرێت و بنەمای ڕەوایی خۆی لە ڕوونیی ئەرکەکان، دادپەروەریی ڕێکارەکان، دروستیی بەڵگەنامەکان و متمانەی هاووڵاتیان وەردەگرێت؛ بەم شێوەیە، کۆنگرە بە ڕاژەدان بە خەڵک و پاراستنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان، پێگەی خۆی وەک دەزگایەکی نیشتمانی لە کرداردا جەستەمەند دەکات و دەرفەتێک بۆ بەشداریی تاکەکان لە پەرگاڵێکی هاوبەشی نەتەوەییدا دەڕەخسێنێت. لەم بنەمایەدا، تۆمارکردن دەبێتە ڕاژەیەکی دامەزراوەیی کە تاک لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی ڕەسەنەوە دەناسێنێت و دامەزراوەش بەرپرسیاریی بەڵگەدارکردن و پاراستنی ئەو پەیوەندییە دەگرێتە ئەستۆ، بەو تێگەیشتنەی کە بەهای هەر دامەزراوەیەکی نەتەوەیی بە توانای ئەو بۆ جێبەجێکردنی ئەرکەکانی و پێشکەشکردنی ڕاژەی باوەڕپێکراو بە خەڵک هەڵدەسەنگێنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان لە قۆناغی ڕزگاریی و پێش دامەزراندنی دەوڵەتدا، لە پێگەی دامەزراوەیەکی نیشتمانییەوە، بەرپرسیاریی ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی پەرگاڵی تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی، پشکنینی زانیارییەکان و دەرکردنی بەڵگەنامەکانی پشتڕاستکردنەوە دەگرێتە ئەستۆ و لە ڕێگەی ئەو ڕاژەیەوە توانایەکی دامەزراوەیی بۆ ناسینەوە و پاراستنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان بنیاد دەنێت. ئەم بەرپرسیارییە لە چوارچێوەی پێگە و دەسەڵاتە ڕێکخراوەییەکانی کۆنگرەدا جێبەجێ دەکرێت و بنەمای ڕەوایی خۆی لە ڕوونیی ئەرکەکان، دادپەروەریی ڕێکارەکان، دروستیی بەڵگەنامەکان و متمانەی هاووڵاتیان وەردەگرێت؛ بەم شێوەیە، کۆنگرە بە ڕاژەدان بە خەڵک و پاراستنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان، پێگەی خۆی وەک دەزگایەکی نیشتمانی لە کرداردا جەستەمەند \"},{\"text\":\"دەکات و دەرفەتێک بۆ بەشداریی تاکەکان لە پەرگاڵێکی هاوبەشی نەتەوەییدا دەڕەخسێنێت. لەم بنەمایەدا، تۆمارکردن دەبێتە ڕاژەیەکی دامەزراوەیی کە تاک لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی ڕەسەنەوە دەناسێنێت و دامەزراوەش بەرپرسیاریی بەڵگەدارکردن و پاراستنی ئەو پەیوەندییە دەگرێتە ئەستۆ، بەو تێگەیشتنەی کە بەهای هەر دامەزراوەیەکی نەتەوەیی بە توانای ئەو بۆ جێبەجێکردنی ئەرکەکانی و پێشکەشکردنی ڕاژەی باوەڕپێکراو بە خەڵک هەڵدەسەنگێنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4664\"},{\"id\":\"p4666\",\"sourceIndex\":4666,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەرگاڵی دیجیتاڵیی تۆمارکردن لە ماڵپەڕی کۆنگرەدا دەبێتە دەروازەیەکی نیشتمانی بۆ پێشکەشکردنی داخوازکاری، پشتڕاستکردنەوەی زانیاری، بەدواداچوونی بڕیارەکان و وەرگرتنی بەڵگەنامەی دامەزراوەیی، بە جۆرێک کە هەر داخوازکارێک بتوانێت بە ویستی ئازاد و ئاگایی خۆی پڕۆسەی تۆمارکردن دەست پێ بکات و لە قۆناغەکانی پشکنین و بڕیاردان و ئەنجامی داخوازکارییەکەی ئاگادار بێت. دیزاین و زمانی ئەم پەرگاڵە پێویستە هەمان فەلسەفەی ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ، ڕەسەنایەتیی شوناسی نەتەوەیی و بەرپرسیاریی دامەزراوەیی جەستەمەند بکەن و بە ڕێنماییە ڕوونەکان، خانە زانیارییە پێویستەکان، ڕێکارە ئاسان و باوەڕپێکراوەکانی پشتڕاستکردنەوە و دەرفەتی پێداچوونەوە، ئەزموونێکی شیاو و یەکسان بۆ هەموو داخوازکاران پێک بهێنن. لەم چوارچێوەیەدا، پێشکەشکردنی داخوازکاری بە مانای بەشداریکردنی تاک لە ڕاژەیەکی نەتەوەییە و پەسەندکردنی تۆمارەکەش بەڵگەدارکردنی ئەو پەیوەندییەیە کە بەپێی پێوەرە دیاریکراوەکان پشتڕاست کراوەتەوە؛ ئەم ڕوونییە لە پێناسەی ئەرک و ئەنجامی پڕۆسەکەدا بناغەی متمانە و بەرپرسیاریی نێوان هاووڵاتی و کۆنگرە پێک دەهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەرگاڵی دیجیتاڵیی تۆمارکردن لە ماڵپەڕی کۆنگرەدا دەبێتە دەروازەیەکی نیشتمانی بۆ پێشکەشکردنی داخوازکاری، پشتڕاستکردنەوەی زانیاری، بەدواداچوونی بڕیارەکان و وەرگرتنی بەڵگەنامەی دامەزراوەیی، بە جۆرێک کە هەر داخوازکارێک بتوانێت بە ویستی ئازاد و ئاگایی خۆی پڕۆسەی تۆمارکردن دەست پێ بکات و لە قۆناغەکانی پشکنین و بڕیاردان و ئەنجامی داخوازکارییەکەی ئاگادار بێت. دیزاین و زمانی ئەم پەرگاڵە پێویستە هەمان فەلسەفەی ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ، ڕەسەنایەتیی شوناسی نەتەوەیی و بەرپرسیاریی دامەزراوەیی جەستەمەند بکەن و بە ڕێنماییە ڕوونەکان، خانە زانیارییە پێویستەکان، ڕێکارە ئاسان و باوەڕپێکراوەکانی پشتڕاستکردنەوە و دەرفەتی پێداچوونەوە، ئەزموونێکی شیاو و یەکسان بۆ هەموو داخوازکاران پێک بهێنن. لەم چوارچێوەیەدا، پێشکەشکردنی داخوازکاری بە مانای بەشداریکردنی تاک لە ڕاژەیەکی نەتەوەییە و پەسەندکردنی تۆمارەکەش بەڵگەدارکردنی ئەو پەیوەندییەیە کە بەپێی پێوەرە دیاریکراوەکان پشتڕاست کراوەتەوە؛ ئەم ڕوونییە لە پێناسەی ئەرک و ئەنجامی پڕۆسەکەدا بناغەی متمانە و بەرپرسیاریی نێوان هاووڵاتی و کۆنگرە پێک دەهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4664\"},{\"id\":\"p4667\",\"sourceIndex\":4667,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"پێگەی بەڵگەنامە و کاریگەریی دامەزراوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"پێگەی بەڵگەنامە و کاریگەریی دامەزراوەیی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4668\",\"sourceIndex\":4668,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بەڵگەنامەی دەرچوو لە ئەنجامی تۆمارکردنی پشتڕاستکراوەدا دەبێت بە شێوەیەکی ڕوون ناو و پێگەی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان، بنەمای دەرکردن، زانیارییە ناسنامەییە پێویستەکان، ژمارە و ڕێکەوتی تۆمار و سروشتی دامەزراوەیی بەڵگەنامەکە دیاری بکات، چونکە باوەڕپێکراویی هەر بەڵگەنامەیەک لە توانای ئەو بۆ سەلماندنی ڕاستییەکی دیاریکراو و پشتڕاستکردنەوەی سەرچاوە و دروستیی خۆیدا جێگیرە. ئەم بەڵگەنامەیە لە قۆناغی پێش دامەزراندنی دەوڵەتدا سەلمێنەری تۆمارکردنی پەیوەندیی کوردستانیبوونی تاک لە چوارچێوەی دامەزراوەیی کۆنگرەدا دەبێت و پێگە و کاریگەرییەکانی لە سنووری دەسەڵاتی ئەو دامەزراوەیەدا دیاری دەکرێن، لە کاتێکدا پێگەی قانوونیی شارۆمەندی، ناسنامەی دەوڵەتی و پاسپۆرت بەپێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکانی کۆماری کوردستان ڕێک دەخرێن. جیاوازیی نێوان بەڵگەنامەی ناسینەوەی دامەزراوەیی و بەڵگەنامەی شارۆمەندیی قانوونی بنەمایەکی گرنگی ڕوونیی قانوونییە، چونکە هەر بەڵگەنامەیەک پێویستە بە پێی ئەو دەسەڵاتەی لێیەوە دەرچووە و ئەو ڕاستییەی دەیسەلمێنێت هەڵبسەنگێنرێت؛ بەم شێوەیە، تۆمارکردن لە چوارچێوەی ئەرکی دامەزراوەیی خۆیدا بەهایەکی دیاریکراو و باوەڕپێکراوی دەبێت و هاووڵاتی بە ڕوونی لە مانا و سنووری بەڵگەنامەکەی تێدەگات.\",\"runs\":[{\"text\":\"بەڵگەنامەی دەرچوو لە ئەنجامی تۆمارکردنی پشتڕاستکراوەدا دەبێت بە شێوەیەکی ڕوون ناو و پێگەی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان، بنەمای دەرکردن، زانیارییە ناسنامەییە پێویستەکان، ژمارە و ڕێکەوتی تۆمار و سروشتی دامەزراوەیی بەڵگەنامەکە دیاری بکات، چونکە باوەڕپێکراویی هەر بەڵگەنامەیەک لە توانای ئەو بۆ سەلماندنی ڕاستییەکی دیاریکراو و پشتڕاستکردنەوەی سەرچاوە و دروستیی خۆیدا جێگیرە. ئەم بەڵگەنامەیە لە قۆناغی پێش دامەزراندنی دەوڵەتدا سەلمێنەری تۆمارکردنی پەیوەندیی کوردستانیبوونی تاک لە \"},{\"text\":\"چوارچێوەی دامەزراوەیی کۆنگرەدا دەبێت و پێگە و کاریگەرییەکانی لە سنووری دەسەڵاتی ئەو دامەزراوەیەدا دیاری دەکرێن، لە کاتێکدا پێگەی قانوونیی شارۆمەندی، ناسنامەی دەوڵەتی و پاسپۆرت بەپێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکانی کۆماری کوردستان ڕێک دەخرێن. جیاوازیی نێوان بەڵگەنامەی ناسینەوەی دامەزراوەیی و بەڵگەنامەی شارۆمەندیی قانوونی بنەمایەکی گرنگی ڕوونیی قانوونییە، چونکە هەر بەڵگەنامەیەک پێویستە بە پێی ئەو دەسەڵاتەی لێیەوە دەرچووە و ئەو ڕاستییەی دەیسەلمێنێت هەڵبسەنگێنرێت؛ بەم شێوەیە، تۆمارکردن لە چوارچێوەی ئەرکی دامەزراوەیی خۆیدا بەهایەکی دیاریکراو و باوەڕپێکراوی دەبێت و هاووڵاتی بە ڕوونی لە مانا و سنووری بەڵگەنامەکەی تێدەگات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4667\"},{\"id\":\"p4669\",\"sourceIndex\":4669,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە سەرودەمی دامەزراندنی کۆماری کوردستان و پێکهێنانی تۆمارگەی نیشتمانیی دەوڵەتدا، ئەو زانیاری و بەڵگەنامانەی لە قۆناغی پێش دەوڵەتدا کۆکراونەتەوە، دەتوانن بە پێی ڕێکارە دەستووری و قانوونییە پەیوەندیدارەکان بخرێنە خزمەت بنیادنان و پەرەپێدانی تۆمارگەی دەوڵەت، بە جۆرێک کە ئەزموون و سامانە دامەزراوەییەکانی قۆناغی ڕزگاریی بۆ قۆناغی دەوڵەتداری بگوازرێنەوە و درێژەداریی پەرگاڵی نیشتمانی لە چوارچێوەی ڕەوایەتیی قانوونیدا مسۆگەر بکرێت. ئەم گواستنەوەیە پێویستی بە دیاریکردنی دەسەڵاتی دامەزراوەی وەرگر، پشکنینی دروستی و تەواوی زانیارییەکان، ڕێزگرتن لە مافەکانی خاوەن زانیاری و پاراستنی بنەماکانی ئاسایشی دیجیتاڵی هەیە، چونکە تۆمارگەی نیشتمانی سامانێکی گشتی و درێژخایەنە و بەهای ئەو سامانە بە توانای پاراستنی متمانە و بەڵگەنامە و پەیوەندییەکانی هاووڵاتیان بەردەوام دەبێت. لەم ڕوانگەیەدا، تۆمارکردنی ئێستا هەنگاوێکی پێشوەختەی دامەزراوەسازیی نەتەوەییە و ئەو پەرگاڵەی لەسەر بنەمای ڕوونی و دادپەروەری بنیاد دەنرێت، دەتوانێت بەشێک لە ئەزموونی دامەزراوەیی و توانای کارگێڕیی کوردستان لە قۆناغی دامەزراندنی دەوڵەتدا پێک بهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە سەرودەمی دامەزراندنی کۆماری کوردستان و پێکهێنانی تۆمارگەی نیشتمانیی دەوڵەتدا، ئەو زانیاری و بەڵگەنامانەی لە قۆناغی پێش دەوڵەتدا کۆکراونەتەوە، دەتوانن بە پێی ڕێکارە دەستووری و قانوونییە پەیوەندیدارەکان بخرێنە خزمەت بنیادنان و پەرەپێدانی تۆمارگەی دەوڵەت، بە جۆرێک کە ئەزموون و سامانە دامەزراوەییەکانی قۆناغی ڕزگاریی بۆ قۆناغی دەوڵەتداری بگوازرێنەوە و درێژەداریی پەرگاڵی نیشتمانی لە چوارچێوەی ڕەوایەتیی قانوونیدا مسۆگەر بکرێت. ئەم گواستنەوەیە پێویستی بە دیاریکردنی دەسەڵاتی دامەزراوەی وەرگر، پشکنینی دروستی و تەواوی زانیارییەکان، ڕێزگرتن لە مافەکانی خاوەن زانیاری و پاراستنی بنەماکانی ئاسایشی دیجیتاڵی هەیە، چونکە تۆمارگەی نیشتمانی سامانێکی گشتی و درێژخایەنە و بەهای ئەو سامانە بە توانای پاراستنی متمانە و بەڵگەنامە و پەیوەندییەکانی هاووڵاتیان بەردەوام دەبێت. لەم ڕوانگەیەدا، تۆمارکردنی ئێستا هەنگاوێکی پێشوەختەی دامەزراوەسازیی نەتەوەییە و ئەو پەرگاڵەی لەسەر بنەمای ڕوونی و دادپەروەری بنیاد دەنرێت، دەتوانێت بەشێک لە ئەزموونی دامەزراوەیی و توانای کارگێڕیی کوردستان لە قۆناغی دامەزراندنی دەوڵەتدا پێک بهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4667\"},{\"id\":\"p4670\",\"sourceIndex\":4670,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"ئازادیی تاک، یەکسانی و پاراستنی زانیاری\",\"runs\":[{\"text\":\"ئازادیی تاک، یەکسانی و پاراستنی زانیاری\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4671\",\"sourceIndex\":4671,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ڕەوایی تۆمارکردنی دامەزراوەیی لە ویستی ئازاد و ڕەزامەندیی ئاگایانەی تاک، پاراستنی کەرامەتیی مرۆڤ، یەکسانیی هەڵسوکەوت و بەرپرسیاریی دامەزراوە لەبەرامبەر بە زانیارییە سپێردراوەکاندا سەرچاوە دەگرێت، چونکە پەیوەندیی نەتەوەیی تاک و بەشداریکردنی ئەو لە پەرگاڵێکی تۆمارکردندا دوو ڕەهەندی جیاوازی پەیوەندیی نێوان مرۆڤ و دامەزراوەن و هەر یەکەیان پێوەر و کاریگەریی تایبەتیی خۆی هەیە. هەر کوردێک خاوەنی مافی بڕیاردانی ئاگایانە لەسەر پێشکەشکردنی داخوازکاریی تۆمارکردنی خۆیەتی و بەشداریکردنی لەم پڕۆسەیەدا بە ڕێزگرتن لە ئازادی و شکۆی تاک ڕێک دەخرێت؛ لە هەمان کاتدا، دامەزراوە بەرپرسیاریی ئەوەی هەیە کە زانیارییە پێویستەکان بە مەبەستێکی ڕوون و بنەمایەکی قانوونیی گونجاو کۆ بکاتەوە و بە پێوەرە یەکسانەکان پشکنینیان بۆ بکات. ئەم هاوسەنگییە لە نێوان ئازادیی هاووڵاتی و بەرپرسیاریی کۆنگرەدا پەرگاڵێکی باوەڕپێکراو بنیاد دەنێت و دەرفەتێک دەڕەخسێنێ کە تاک بە ئاگایی لە ماف و ئەرکەکانی خۆی و دامەزراوەش بە پابەندی بە سنووری دەسەڵات و ڕێکارەکان بەشداری لە پڕۆسەیەکی دادپەروەرانەدا بکەن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەوایی تۆمارکردنی دامەزراوەیی لە ویستی ئازاد و ڕەزامەندیی ئاگایانەی تاک، پاراستنی کەرامەتیی مرۆڤ، یەکسانیی هەڵسوکەوت و بەرپرسیاریی دامەزراوە لەبەرامبەر بە زانیارییە سپێردراوەکاندا سەرچاوە دەگرێت، چونکە پەیوەندیی نەتەوەیی تاک و بەشداریکردنی ئەو لە پەرگاڵێکی تۆمارکردندا دوو ڕەهەندی جیاوازی پەیوەندیی نێوان مرۆڤ و دامەزراوەن و \"},{\"text\":\"هەر یەکەیان پێوەر و کاریگەریی تایبەتیی خۆی هەیە. هەر کوردێک خاوەنی مافی بڕیاردانی ئاگایانە لەسەر پێشکەشکردنی داخوازکاریی تۆمارکردنی خۆیەتی و بەشداریکردنی لەم پڕۆسەیەدا بە ڕێزگرتن لە ئازادی و شکۆی تاک ڕێک دەخرێت؛ لە هەمان کاتدا، دامەزراوە بەرپرسیاریی ئەوەی هەیە کە زانیارییە پێویستەکان بە مەبەستێکی ڕوون و بنەمایەکی قانوونیی گونجاو کۆ بکاتەوە و بە پێوەرە یەکسانەکان پشکنینیان بۆ بکات. ئەم هاوسەنگییە لە نێوان ئازادیی هاووڵاتی و بەرپرسیاریی کۆنگرەدا پەرگاڵێکی باوەڕپێکراو بنیاد دەنێت و دەرفەتێک دەڕەخسێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تاک بە ئاگایی لە ماف و ئەرکەکانی خۆی و دامەزراوەش بە پابەندی بە سنووری دەسەڵات و ڕێکارەکان بەشداری لە پڕۆسەیەکی دادپەروەرانەدا بکەن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4670\"},{\"id\":\"p4672\",\"sourceIndex\":4672,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پاراستنی زانیارییە کەسییەکان لەم پەرگاڵەدا پێویستی بە سازوکارێکی یەکگرتووی قانوونی، ڕەوشتی و تەکنیکی هەیە کە تێیدا مەبەستی کۆکردنەوە و بەکارهێنانی زانیاری، ماوەی پاراستن، سنووری دەستگەیشتن و ڕێکارەکانی پشتڕاستکردنەوە و ڕاستکردنەوە بە شێوەیەکی ڕوون دیاری کرابن و هەر داخوازکارێک بتوانێت لە چۆنیەتیی هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ زانیارییەکانی خۆی ئاگادار بێت. دەستگەیشتن بە زانیارییەکان بە پێی ئەرک و مۆڵەتی دیاریکراو ڕێک دەخرێت و پاراستنیان لە دەستگەیشتنی بێ‌مۆڵەت و بەکارهێنانی نادروست لە چوارچێوەی ئاسایشی دیجیتاڵیدا مسۆگەر دەکرێت؛ هەروەها مافی دەستگەیشتن بە زانیارییە کەسییەکان، داخوازکردنی ڕاستکردنەوە و بەکارهێنانی مافەکانی دیکەی پاراستنی زانیاری بەپێی قانوونە پەیوەندیدارەکان دەپارێزرێت. لەم بنەمایەدا، زانیاریی تاک سامانێکی سپێردراوە کە دامەزراوە بەرپرسیاریی پاراستنی دەگرێتە ئەستۆ و هەر پڕۆسەیەکی تۆمارکردن بەو پێوەرە هەڵدەسەنگێنرێ کە تا چەند توانای بەکارهێنانی دروست، پاراستنی نهێنییەکان و ڕێزگرتن لە مافەکانی خاوەن زانیاری هەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی زانیارییە کەسییەکان لەم پەرگاڵەدا پێویستی بە سازوکارێکی یەکگرتووی قانوونی، ڕەوشتی و تەکنیکی هەیە کە تێیدا مەبەستی کۆکردنەوە و بەکارهێنانی زانیاری، ماوەی پاراستن، سنووری دەستگەیشتن و ڕێکارەکانی پشتڕاستکردنەوە و ڕاستکردنەوە بە شێوەیەکی ڕوون دیاری کرابن و هەر داخوازکارێک بتوانێت لە چۆنیەتیی \"},{\"text\":\"هەڵسوکەوت\"},{\"text\":\"کردن لەگەڵ زانیارییەکانی خۆی ئاگادار بێت. دەستگەیشتن بە زانیارییەکان بە پێی ئەرک و مۆڵەتی دیاریکراو ڕێک دەخرێت و پاراستنیان لە دەستگەیشتنی بێ‌مۆڵەت و بەکارهێنانی نادروست لە چوارچێوەی ئاسایشی دیجیتاڵیدا مسۆگەر دەکرێت؛ هەروەها مافی دەستگەیشتن بە زانیارییە کەسییەکان، داخوازکردنی ڕاستکردنەوە و بەکارهێنانی مافەکانی دیکەی پاراستنی زانیاری بەپێی قانوونە پەیوەندیدارەکان دەپارێزرێت. لەم بنەمایەدا، زانیاریی تاک سامانێکی سپێردراوە کە دامەزراوە بەرپرسیاریی پاراستنی دەگرێتە ئەستۆ و هەر پڕۆسەیەکی تۆمارکردن بەو پێوەرە هەڵدەسەنگێنر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تا چەند توانای بەکارهێنانی دروست، پاراستنی نهێنییەکان و ڕێزگرتن لە مافەکانی خاوەن زانیاری هەیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4670\"},{\"id\":\"p4673\",\"sourceIndex\":4673,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بڕیارەکانی پەیوەست بە پەسەندکردن، هەڵپەساردن یان ڕەتکردنەوەی داخوازکارییەکان لەسەر بنەمای پێوەرە دیاریکراوەکان، بەڵگەی پشتڕاستکراو و ڕێکاری ڕوونی پێداچوونەوە دەدرێن و هەر داخوازکارێک مافی ئەوەی هەیە کە لە هۆکارەکانی بڕیارەکە ئاگادار بکرێتەوە، زانیاری و بەڵگەنامەی تەواوکەر پێشکەش بکات و لە چوارچێوەی ڕێکارەکاندا داخوازکردنی پێداچوونەوە بکات. ئەم پڕۆسەیە دەبێت بە هەڵسوکەوتی یەکسان لەگەڵ داخوازکاران و ڕێزگرتن لە جیاوازیی بنەچە، زمان، ڕەگەز، باوەڕ و بۆچوونی وارگێڕی ڕێک بخرێت و بەرپرسانیش لەبەرامبەر بە ڕەوایی و دروستیی بڕیارەکانیاندا بەرپرسیار بن؛ لەم چوارچێوەیەدا، پشکنینی زانیاری و بەڵگەنامە ئەرکێکی کارگێڕییە و پێوەرەکانی بڕیاردان دەبێت بە شێوەیەکی ڕوون لەگەڵ پێگەی نەتەوەیی و کەرامەتیی بنەڕەتیی تاک جیا بکرێنەوە. دادپەروەریی ئەم ڕێکارانە تەنها لە ئەنجامی بڕیارەکاندا دەردەکەوێت، بەڵکوو لە چۆنیەتیی هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ داخوازکار، ڕوونیی هۆکارەکان، دەرفەتی پێداچوونەوە و بەرپرسیاریی دامەزراوەدا جەستەمەند دەبێت و دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی متمانەی نیشتمانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"بڕیارەکانی پەیوەست بە پەسەندکردن، هەڵپەساردن یان ڕەتکردنەوەی داخوازکارییەکان لەسەر بنەمای پێوەرە دیاریکراوەکان، بەڵگەی پشتڕاستکراو و ڕێکاری ڕوونی پێداچوونەوە دەدرێن و هەر داخوازکارێک مافی ئەوەی هەیە کە لە هۆکارەکانی بڕیارەکە ئاگادار بکرێتەوە، زانیاری و بەڵگەنامەی تەواوکەر پێشکەش بکات و لە چوارچێوەی ڕێکارەکاندا داخوازکردنی پێداچوونەوە بکات. ئەم پڕۆسەیە دەبێت بە هەڵسوکەوتی یەکسان لەگەڵ داخوازکاران و ڕێزگرتن لە جیاوازیی بنەچە، زمان، ڕەگەز، باوەڕ و بۆچوونی وارگێڕی ڕێک بخرێت و \"},{\"text\":\"بەرپرسانیش لەبەرامبەر بە ڕەوایی و دروستیی بڕیارەکانیاندا بەرپرسیار بن؛ لەم چوارچێوەیەدا، پشکنینی زانیاری و بەڵگەنامە ئەرکێکی کارگێڕییە و پێوەرەکانی بڕیاردان دەبێت بە شێوەیەکی ڕوون لەگەڵ پێگەی نەتەوەیی و کەرامەتیی بنەڕەتیی تاک جیا بکرێنەوە. دادپەروەریی ئەم ڕێکارانە تەنها لە ئەنجامی بڕیارەکاندا دەردەکەوێت، بەڵکوو لە چۆنیەتیی \"},{\"text\":\"هەڵسوکەوت\"},{\"text\":\"کردن لەگەڵ داخوازکار، ڕوونیی هۆکارەکان، دەرفەتی پێداچوونەوە و بەرپرسیاریی دامەزراوەدا جەستەمەند دەبێت و دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی متمانەی نیشتمانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4670\"},{\"id\":\"p4674\",\"sourceIndex\":4674,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"جیاوازیی تۆمارکردن و ئەندامێتیی کۆنگرە\",\"runs\":[{\"text\":\"جیاوازیی \"},{\"text\":\"تۆمارکردن\"},{\"text\":\" و ئەندامێتیی کۆنگرە\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4675\",\"sourceIndex\":4675,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی و ئەندامێتیی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان دوو پڕۆسەی دامەزراوەیی جیاوازن کە هەر یەکەیان ئامانج، پێوەر و کاریگەریی تایبەتیی خۆی هەیە؛ تۆمارکردن پەیوەندیی نەتەوەیی و نیشتمانیی تاک لە چوارچێوەی پەرگاڵێکی بەڵگەداردا دەناسێنێت و پشتڕاستی دەکاتەوە، لە کاتێکدا ئەندامێتیی کۆنگرە پێگەیەکی ڕێکخراوەییە کە بە پێی پەیڕەو و ڕێکارە تایبەتییەکانی ئەو دامەزراوەیە بەدەست دێت و ماف و ئەرکەکانی ئەندامێتی، بەشداری لە بڕیاردان و مانداتی نوێنەرایەتی بە پێی ئەو ڕێکارانە دیاری دەکرێن. لەم جیاوازییەدا، هاووڵاتی لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی نەتەوەییەوە دەناسێنرێت و کۆنگرەش لە پێگەی دەزگایەکی نیشتمانیی بەڕێوەبەری تۆمارگەدا بەرپرسیاریی خۆی جێبەجێ دەکات؛ بەم شێوەیە، ڕاژەی تۆمارکردن دەرفەتێکی فراوان بۆ پەیوەندیی نەتەوەیی ڕەخسێنراو دەکات و ئەندامێتیی کۆنگرە لە چوارچێوەی ماندات و بەرپرسیاریی ڕێکخراوەیی خۆیدا دەمێنێتەوە. پاراستنی ئەم جیاوازییە بنەمای ڕوونیی دامەزراوەییە و دەرفەت دەدات کە تۆمارگەی نیشتمانی وەک ڕاژەیەکی گشتی و بەڵگەدار کار بکات و بەشداریی تاکەکان لە دامەزراوە نەتەوەییەکاندا بە پێی ویستی ئازاد و ڕێکارە پەیوەندیدارەکان ڕێک بخرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی و ئەندامێتیی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان دوو پڕۆسەی دامەزراوەیی جیاوازن کە هەر یەکەیان ئامانج، پێوەر و کاریگەریی تایبەتیی خۆی هەیە؛ تۆمارکردن پەیوەندیی نەتەوەیی و نیشتمانیی تاک لە چوارچێوەی پەرگاڵێکی بەڵگەداردا دەناسێنێت و پشتڕاستی دەکاتەوە، لە کاتێکدا ئەندامێتیی کۆنگرە پێگەیەکی ڕێکخراوەییە کە بە پێی پەیڕەو و ڕێکارە تایبەتییەکانی ئەو دامەزراوەیە بەدەست دێت و ماف و ئەرکەکانی ئەندامێتی، بەشداری لە بڕیاردان و مانداتی نوێنەرایەتی بە پێی ئەو ڕێکارانە دیاری دەکرێن. لەم جیاوازییەدا، هاووڵاتی لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی نەتەوەییەوە دەناسێنرێت و کۆنگرەش لە پێگەی دەزگایەکی نیشتمانیی بەڕێوەبەری تۆمارگەدا بەرپرسیاریی خۆی جێبەجێ دەکات؛ بەم شێوەیە، ڕاژەی تۆمارکردن دەرفەتێکی فراوان بۆ پەیوەندیی نەتەوەیی ڕەخسێنراو دەکات و ئەندامێتیی کۆنگرە لە چوارچێوەی ماندات و بەرپرسیاریی ڕێکخراوەیی خۆیدا دەمێنێتەوە. پاراستنی ئەم جیاوازییە بنەمای ڕوونیی دامەزراوەییە و دەرفەت دەدات کە تۆمارگەی نیشتمانی وەک ڕاژەیەکی گشتی و بەڵگەدار کار بکات و بەشداریی تاکەکان لە دامەزراوە نەتەوەییەکاندا بە پێی ویستی ئازاد و ڕێکارە پەیوەندیدارەکان ڕێک بخرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4674\"},{\"id\":\"p4676\",\"sourceIndex\":4676,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"ئەرکی نیشتمانیی تۆمارکردنی دامەزراوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەرکی نیشتمانیی تۆمارکردنی دامەزراوەیی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4677\",\"sourceIndex\":4677,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"گرنگیی نیشتمانیی تۆمارکردنی دامەزراوەیی لەو توانایەدا جێگیرە کە پەیوەندییەکی ڕەسەنی نەتەوەیی دەگوازێتە ناو پەرگاڵێکی بەڵگەدار و باوەڕپێکراوی دامەزراوەیی و لە ڕێگەیەوە توانای ڕێکخستن و ڕاژەدانی نەتەوەیی گەشە پێ دەدات. هەر تۆمارێکی پشتڕاستکراو بەشێکە لە سامانێکی زانیاریی هاوبەش کە بە ڕەزامەندیی تاکەکان و لە چوارچێوەی پاراستنی مافەکانیان کۆ دەکرێتەوە و دەتوانێت ببێتە بناغەیەک بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییە نیشتمانییەکان، ناسینی پێداویستییە هاوبەشەکان و بەهێزکردنی توانای دامەزراوەکان بۆ ڕاژەدان بە هاووڵاتیان. ئەم پەرگاڵە بە پێوەری دروستیی بەڵگەنامەکان، دادپەروەریی ڕێکارەکان، ئاسایشی زانیاری و متمانەی تاکەکان هەڵدەسەنگێنرێت و ژمارەی تۆمارکراوانیش وەک نیشاندەرێکی فراوانبوونی بەشداری لە چوارچێوەی ئەو پێوەرانەدا مانای خۆی وەردەگرێت؛ لەم ڕوانگەیەدا، ئەو توانایەی بە تۆمارکردن بنیاد دەنرێت بەشێکە لە پێکهاتەی دامەزراوەیی نەتەوە و دەتوانێت لە قۆناغەکانی داهاتووی نەتەوەسازی و دەوڵەتداریدا بەرهەمی نیشتمانیی درێژخایەن پێک بهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"گرنگیی نیشتمانیی تۆمارکردنی دامەزراوەیی لەو توانایەدا جێگیرە کە پەیوەندییەکی ڕەسەنی نەتەوەیی دەگوازێتە ناو پەرگاڵێکی بەڵگەدار و باوەڕپێکراوی دامەزراوەیی و لە ڕێگەیەوە توانای ڕێکخستن و ڕاژەدانی نەتەوەیی گەشە پێ دەدات. هەر تۆمارێکی \"},{\"text\":\"پشتڕاستکراو بەشێکە لە سامانێکی زانیاریی هاوبەش کە بە ڕەزامەندیی تاکەکان و لە چوارچێوەی پاراستنی مافەکانیان کۆ دەکرێتەوە و دەتوانێت ببێتە بناغەیەک بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییە نیشتمانییەکان، ناسینی پێداویستییە هاوبەشەکان و بەهێزکردنی توانای دامەزراوەکان بۆ ڕاژەدان بە هاووڵاتیان. ئەم پەرگاڵە بە پێوەری دروستیی بەڵگەنامەکان، دادپەروەریی ڕێکارەکان، ئاسایشی زانیاری و متمانەی تاکەکان هەڵدەسەنگێنرێت و ژمارەی تۆمارکراوانیش وەک نیشاندەرێکی فراوانبوونی بەشداری لە چوارچێوەی ئەو پێوەرانەدا مانای خۆی وەردەگرێت؛ لەم ڕوانگەیەدا، ئەو توانایەی بە تۆمارکردن بنیاد دەنرێت بەشێکە لە پێکهاتەی دامەزراوەیی نەتەوە و دەتوانێت لە قۆناغەکانی داهاتووی نەتەوەسازی و دەوڵەتداریدا بەرهەمی نیشتمانیی درێژخایەن پێک بهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4676\"},{\"id\":\"p4678\",\"sourceIndex\":4678,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە کۆتاییدا، تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی کردەیەکی ئاگایانەی هاووڵاتی و بەرپرسیارییەکی دیاریکراوی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستانە، کە تێیدا تاک بە ویستی ئازادی خۆی پەیوەندیی نەتەوەیی و نیشتمانیی خۆی بەڵگەدار دەکات و دامەزراوەش بە پشکنین، پشتڕاستکردنەوە و پاراستنی ئەو بەڵگەیە ڕاژەیەکی باوەڕپێکراو پێشکەش دەکات. ئەم پەیوەندییە دوولایەنەیە دەرفەتێک بۆ بەهێزکردنی متمانە، ڕێکخستنی زانیاری و پەرەپێدانی توانای نیشتمانی دەڕەخسێنێت و بەو شێوەیە تۆمارگە دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی دامەزراوەسازیی کوردستان؛ بناغەیەک کە بە پاراستنی ماف و ئازادیی تاکەکان، ڕوونیی دەسەڵات و بەرپرسیاری و دروستیی بەڵگەنامەکان پتەوتر دەبێت و لە داهاتوودا دەتوانێت بە پێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکان بەشێک لە ئەزموونی دامەزراوەیی و سامانە زانیارییەکانی دەوڵەتی کوردستان پێک بهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە کۆتاییدا، تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی کردەیەکی ئاگایانەی هاووڵاتی و بەرپرسیارییەکی دیاریکراوی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستانە، کە تێیدا تاک بە ویستی ئازادی خۆی پەیوەندیی نەتەوەیی و نیشتمانیی خۆی بەڵگەدار دەکات و دامەزراوەش بە پشکنین، پشتڕاستکردنەوە و پاراستنی ئەو بەڵگەیە ڕاژەیەکی باوەڕپێکراو پێشکەش دەکات. ئەم پەیوەندییە دوولایەنەیە دەرفەتێک بۆ بەهێزکردنی متمانە، ڕێکخستنی زانیاری و پەرەپێدانی توانای نیشتمانی دەڕەخسێنێت و بەو شێوەیە تۆمارگە دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی دامەزراوەسازیی کوردستان؛ بناغەیەک کە بە پاراستنی ماف و ئازادیی تاکەکان، ڕوونیی دەسەڵات و بەرپرسیاری و دروستیی بەڵگەنامەکان پتەوتر دەبێت و لە داهاتوودا دەتوانێت بە پێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکان بەشێک لە ئەزموونی دامەزراوەیی و سامانە زانیارییەکانی دەوڵەتی کوردستان پێک بهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4676\"},{\"id\":\"p4679\",\"sourceIndex\":4679,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەها تۆمارکردن لە پەیوەندیی ڕەسەنی نەتەوەییەوە دەگاتە بەڵگەی دامەزراوەیی، لە بەڵگەوە دەگاتە متمانە و ڕاژەی نیشتمانی، و لە ڕاژەی نیشتمانییەوە دەبێتە توانایەکی بنیادنەر بۆ دامەزراوەسازی و داهاتووی کوردستان.\",\"runs\":[{\"text\":\"وەها تۆمارکردن لە پەیوەندیی ڕەسەنی نەتەوەییەوە دەگاتە بەڵگەی دامەزراوەیی، لە بەڵگەوە دەگاتە متمانە و ڕاژەی نیشتمانی، و لە ڕاژەی نیشتمانییەوە دەبێتە توانایەکی بنیادنەر بۆ دامەزراوەسازی و داهاتووی کوردستان\",\"bold\":true},{\"text\":\".\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4676\"}]"
      }
    },
    {
      "number": 4,
      "title": "پەیکەری چوارەم: دەقی هزری و کوردستانیزم",
      "pageSlug": "regional-texts",
      "pageId": 3,
      "chapters": 0,
      "articles": 0,
      "sections": 1,
      "href": "/p/regional-texts",
      "content": {
        "id": 3,
        "slug": "regional-texts",
        "title": "پەیکەری چوارەم: دەقی هزری و کوردستانیزم",
        "body": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p4687\",\"sourceIndex\":4687,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"دەستوور؛ ژێرخانی هزری کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور؛ ژێرخانی هزری کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p4688\",\"sourceIndex\":4688,\"style\":\"ژێرناو\",\"text\":\"کوردستانیزم: پەیکەری بوونناسانەی دەستوور و بکەریی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیزم: پەیکەری بوونناسانەی دەستوور و بکەریی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"subtitle\",\"parentId\":\"p4687\"},{\"id\":\"p4689\",\"sourceIndex\":4689,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم شیکارییە لە ناو خودی پەیکەر و فەلسەفەی دەستووری کۆماری کوردستانەوە هەڵدەقوڵێت و چەمکی کوردستانیزم وەک گەوهەری بوونناسانە، سەرچاوەی واتایی و چوارچێوەی لێکدانەوەی ئەم دەستوورە دەخاتە ناوەندی خوێندنەوە؛ چونکە پێکهاتەی دەستوورەکە لە کۆکردنەوەی کۆمەڵێک قانوون و ڕێسای دامەزراوەیی کورت نابێتەوە، بەڵکوو هەوڵ دەدات ئەو ژیریی کۆیی و ویستە نەتەوەییەی کە کورد و کوردستان لە ناو مێژوودا پێکەوە بەستووەتەوە، بگوازێتە ناو پەرگاڵێکی دەستووری کە بتوانێت بوونایەتیی نەتەوە لە ئاستی هزر و ناسنامەوە بەرەو ئاستی سەروەریی، قانوون، دامەزراوە و دەوڵەت ببات. بەم پێیە، کوردستانیزم لە ناو ئەم دەستوورەدا ناوی هەستێکی وارگێڕی یان بیرۆکەیەکی کاتی نییە، بەڵکوو ئەو دۆکترینی نەتەوەیی و بوونناسانەیە کە پەیوەندیی نێوان کورد، وار، دەستوور و دەوڵەت پێناسە دەکات و بۆ هەر یەکێکیان شوێن و ئەرکێکی دیاریکراو لە ناو یەک پەرگاڵی یەکگرتوودا دادەنێت. دەستوور لەم ڕوانگەیەوە لە فۆڕمی دەقێکی قانوونی تێدەپەڕێت و دەبێتە ئاوەزی ڕێکخراوی نەتەوە بۆ گۆڕینی ویستی سەروەریی بۆ کەتوارێکی دامەزراوەیی؛ کوردستانیزمیش ئەو هێزە واتایی و دۆکترینییەیە کە ئەم گواستنەوەیە یەکپارچە دەکات و ڕێگە نادات بەند و دامەزراوەکانی دەستوور بە کۆمەڵێک یاسای لێکدابڕاو بگۆڕدرێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم شیکارییە لە ناو خودی پەیکەر و فەلسەفەی دەستووری کۆماری کوردستانەوە هەڵدەقوڵێت و چەمکی کوردستانیزم وەک گەوهەری بوونناسانە، سەرچاوەی واتایی و چوارچێوەی لێکدانەوەی ئەم دەستوورە دەخاتە ناوەندی خوێندنەوە؛ چونکە پێکهاتەی دەستوورەکە لە کۆکردنەوەی کۆمەڵێک قانوون و ڕێسای دامەزراوەیی کورت نابێتەوە، بەڵکوو هەوڵ دەدات ئەو ژیریی کۆیی و ویستە نەتەوەییەی کە کورد و کوردستان لە ناو مێژوودا پێکەوە بەستووەتەوە، بگوازێتە ناو پەرگاڵێکی دەستووری کە بتوانێت بوونایەتیی نەتەوە لە ئاستی هزر و ناسنامەوە بەرەو ئاستی سەروەریی، قانوون، دامەزراوە و دەوڵەت ببات. بەم پێیە، کوردستانیزم لە ناو ئەم دەستوورەدا ناوی هەستێکی \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"یان بیرۆکەیەکی کاتی نییە، بەڵکوو ئەو دۆکترینی نەتەوەیی و بوونناسانەیە کە پەیوەندیی نێوان کورد، وار، دەستوور و دەوڵەت پێناسە دەکات و بۆ هەر یەکێکیان شوێن و ئەرکێکی دیاریکراو لە ناو یەک پەرگاڵی یەکگرتوودا دادەنێت. دەستوور لەم ڕوانگەیەوە لە فۆڕمی دەقێکی قانوونی تێدەپەڕێت و دەبێتە ئاوەزی ڕێکخراوی نەتەوە بۆ گۆڕینی ویستی سەروەریی بۆ کەتوارێکی دامەزراوەیی؛ کوردستانیزمیش ئەو هێزە واتایی و دۆکترینییەیە کە ئەم گواستنەوەیە \"},{\"text\":\"یەکپارچە دەکات و ڕێگە نادات بەند و دامەزراوەکانی دەستوور بە کۆمەڵێک یاسای لێکدابڕاو بگۆڕدرێن.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4688\"},{\"id\":\"p4690\",\"sourceIndex\":4690,\"style\":\"بڕگە\",\"text\":\"١. کوردستانیزم وەک چوارچێوەی بوونناسانە و بکەریی گشتی\",\"runs\":[{\"text\":\"١. کوردستانیزم وەک چوارچێوەی بوونناسانە و بکەریی گشتی\"}],\"kind\":\"paragraph\",\"parentId\":\"p4688\"},{\"id\":\"p4691\",\"sourceIndex\":4691,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کوردستانیزم لەم دەستوورەدا وەک دۆکترینی نەتەوەیی دەوڵەتداری دامەزراوە و لەبەر ئەوە بناغەی واتایی ئەو پەیوەندییەیە کە نەتەوە، وار، سەروەریی و دەوڵەت پێکەوە دەبەستێتەوە؛ واتا کوردستانیزم تەنیا وەڵامی پرسی «کورد کێیە؟» ناداتەوە، بەڵکوو پرسی «کوردستان چییە؟»، «سەرچاوەی ڕەواییی دەوڵەت لە کوێوە دێت؟»، «پەیوەندیی تاک بە کۆی نەتەوە و وار چییە؟» و «ویستی نەتەوە چۆن دەبێتە قانوون و دەسەڵاتی دامەزراوەیی؟» لە ناو یەک پەرگاڵدا وەڵام دەداتەوە. لەم مانایەدا کوردستانیزم چەمکێکی پاسیڤ بۆ ناساندنی شوناس نییە؛ بکەرییەکی چالاکە کە ویستی سەروەریی نەتەوەیی لە ئاستی هاوئاگایی و هزرەوە دەگوازێتە ناو دەستوور، لە دەستوورەوە دەیباتە ناو دامەزراوە و لە دامەزراوەوە دەیکاتە دەوڵەتداریی ڕاستەقینە. بەمە، کوردستانیزم خۆی لە ئایدیۆلۆژیای پارتایەتی یان بەرنامەی کاتیی وارگێڕی جیا دەکاتەوە؛ چونکە پارت و دەسەڵات و حکومەت لە ژێر دەستووردا دێن و دەڕۆن، بەڵام ئەو پەیوەندییە بنەڕەتییەی نێوان نەتەوە و وار کە سەرچاوەی دەستوور و کۆمارە، بە گۆڕانی دەسەڵاتی کاتی ناگۆڕێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیزم لەم دەستوورەدا وەک دۆکترینی نەتەوەیی دەوڵەتداری دامەزراوە و لەبەر ئەوە بناغەی واتایی ئەو پەیوەندییەیە کە نەتەوە، وار، سەروەریی و دەوڵەت پێکەوە دەبەستێتەوە؛ واتا کوردستانیزم تەنیا وەڵامی پرسی «کورد کێیە؟» ناداتەوە، بەڵکوو پرسی «کوردستان چییە؟»، «سەرچاوەی ڕەواییی دەوڵەت لە کوێوە دێت؟»، «پەیوەندیی تاک بە کۆی نەتەوە و وار چییە؟» و «ویستی نەتەوە چۆن دەبێتە قانوون و دەسەڵاتی دامەزراوەیی؟» لە ناو یەک پەرگاڵدا وەڵام دەداتەوە. لەم مانایەدا کوردستانیزم چەمکێکی پاسیڤ بۆ ناساندنی شوناس نییە؛ بکەرییەکی چالاکە کە ویستی سەروەریی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" لە ئاستی هاوئاگایی و هزرەوە دەگوازێتە ناو دەستوور، لە دەستوورەوە دەیباتە ناو دامەزراوە و لە دامەزراوەوە دەیکاتە دەوڵەتداریی ڕاستەقینە. بەمە، کوردستانیزم خۆی لە ئایدیۆلۆژیای پارتایەتی\"},{\"text\":\" یان بەرنامەی کاتیی وارگێڕی جیا دەکاتەوە؛ چونکە پارت و دەسەڵات و حکومەت لە ژێر دەستووردا دێن و دەڕۆن، بەڵام ئەو پەیوەندییە بنەڕەتییەی نێوان نەتەوە و وار کە سەرچاوەی دەستوور و کۆمارە، بە گۆڕانی دەسەڵاتی کاتی ناگۆڕێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4690\"},{\"id\":\"p4692\",\"sourceIndex\":4692,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە ناو ئەم چوارچێوەیەدا، جیاکردنەوەی کوردبوون لە کوردستانیبوون گرنگییەکی بوونناسانە هەیە. کوردبوون ئەو پەیوەندییە مێژوویی، ڕەچەڵەکی، زمانی، کولتووری و یادەوەرییەیە کە نەتەوەی کورد پێی خۆی دەناسێنێتەوە و لە مێژوودا درێژەی پێ داوە؛ کوردستانیبوون ئەو پەیوەندییە وارناسانە، قانوونی و هاووڵاتییەیە کە تاک بە کوردستان و دەستووری کۆمارەوە دەبەستێتەوە. ئەم جیاکردنەوەیە بە هیچ شێوەیەک واتای پچڕاندنی نەتەوە لە وڵات نییە؛ بە پێچەوانەوە، بنەمای ئەو پەرگاڵەیە کە تێیدا کوردبوون سەرچاوەی مێژوویی و بوونناسانەی دەوڵەتە و کوردستانیبوون فۆڕمی قانوونی و هاووڵاتیی ئەو دەوڵەتە. لەوێوە دەستوور دەتوانێت لە یەک کاتدا هەم کوردستان وەک وڵاتی نەتەوەی کورد بناسێنێت و هەم یەکسانیی قانوونیی هەموو هاووڵاتیانی کوردستان بپارێزێت؛ چونکە یەکسانیی هاووڵاتی لەوەوە سەرچاوە ناگرێ کە مێژوو و شوناسی دامەزرێنەر بسڕدرێتەوە، بەڵکوو لەوەوە سەرچاوە دەگرێ کە دەوڵەت، دوای دامەزراندن، ماف و قانوون بە یەک پێوەر بەسەر هەموو هاووڵاتیانی خۆیدا جێبەجێ بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە ناو ئەم چوارچێوەیەدا، جیاکردنەوەی کوردبوون\"},{\"text\":\" لە کوردستانیبوون گرنگییەکی بوونناسانە هەیە. کوردبوون ئەو پەیوەندییە مێژوویی، ڕەچەڵەکی، زمانی، کولتووری و یادەوەرییەیە کە نەتەوەی کورد پێی خۆی دەناسێنێتەوە و لە مێژوودا درێژەی پێ داوە؛ کوردستانیبوون ئەو پەیوەندییە وارناسانە، قانوونی و هاووڵاتییەیە کە تاک بە کوردستان و دەستووری کۆمارەوە دەبەستێتەوە. ئەم جیاکردنەوەیە بە هیچ شێوەیەک واتای پچڕاندنی نەتەوە لە وڵات نییە؛ بە پێچەوانەوە، بنەمای ئەو پەرگاڵەیە کە تێیدا کوردبوون سەرچاوەی مێژوویی و بوونناسانەی دەوڵەتە و کوردستانیبوون فۆڕمی قانوونی و هاووڵاتیی ئەو دەوڵەتە. لەوێوە دەستوور دەتوانێت لە یەک کاتدا هەم کوردستان وەک وڵاتی نەتەوەی کورد بناسێنێت و هەم یەکسانیی قانوونیی هەموو هاووڵاتیانی کوردستان بپارێزێت؛ چونکە یەکسانیی هاووڵاتی لەوەوە سەرچاوە ناگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"مێژوو و شوناسی دامەزرێنەر بسڕدرێتەوە، \"},{\"text\":\"بەڵکوو لەوەوە سەرچاوە دەگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەوڵەت، دوای دامەزراندن، ماف و قانوون بە یەک پێوەر بەسەر هەموو هاووڵاتیانی خۆیدا جێبەجێ بکات.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4690\"},{\"id\":\"p4693\",\"sourceIndex\":4693,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بەم مانایە، کوردستانیزم هەم دۆکترینی بوونە و هەم دۆکترینی کردار؛ هەم دەڵێت کوردستان بۆچی وڵاتە و کورد بۆچی خاوەنی سەروەرییە، هەم دیاری دەکات ئەو سەروەرییە چۆن دەبێت لە فۆرمی دەستوور، دادوەریی، قانووندانان، بەرگری، ئابووری، زانست، دەوڵەتی ژیر و دامەزراوە سەربەخۆکاندا بەرجەستە بکرێت. لەبەر ئەوە، هیچ بەشێکی دەستوور لە دەرەوەی ئەم گەوهەرەدا ناخوێندرێتەوە؛ مافەکان، ئەرکەکان، سنووری دەسەڵات، شێوەی بەرگری و تەنانەت پەرگاڵی دیجیتاڵیی دەوڵەت هەموویان لە ناو هەمان پرسی بنەڕەتییەوە واتا وەردەگرن: چۆن نەتەوەیەک کە خۆی وەک خاوەن وار و ویستی سەروەر دەناسێت، ئەو ویستە دەگۆڕێت بۆ دەوڵەتێکی بەهێز، قانوونسەروەر و ماندوو نەبوو لە پاراستنی بوونایەتیی خۆی؟\",\"runs\":[{\"text\":\"بەم مانایە، کوردستانیزم هەم دۆکترینی بوونە و هەم دۆکترینی کردار؛ هەم دەڵێت کوردستان بۆچی وڵاتە و کورد بۆچی خاوەنی سەروەرییە، هەم دیاری دەکات ئەو سەروەرییە چۆن دەبێت لە فۆرمی دەستوور، دادوەریی، قانووندانان، بەرگری، ئابووری، زانست، دەوڵەتی ژیر و دامەزراوە سەربەخۆکاندا بەرجەستە بکرێت. لەبەر ئەوە، هیچ بەشێکی دەستوور لە دەرەوەی ئەم گەوهەرەدا ناخوێندرێتەوە؛ مافەکان، ئەرکەکان، سنووری دەسەڵات، شێوەی بەرگری و تەنانەت پەرگاڵی دیجیتاڵیی دەوڵەت هەموویان لە ناو هەمان پرسی بنەڕەتییەوە واتا وەردەگرن: چۆن نەتەوەیەک کە خۆی وەک خاوەن وار و ویستی سەروەر دەناسێت، ئەو ویستە دەگۆڕێت بۆ دەوڵەتێکی بەهێز، قانوونسەروەر و ماندوو نەبوو لە پاراستنی بوونایەتیی خۆی؟\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4690\"},{\"id\":\"p4694\",\"sourceIndex\":4694,\"style\":\"بڕگە\",\"text\":\"٢. چینی پەیکەریی دەستوور و جێبەجێکردنی کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"٢. چینی پەیکەریی دەستوور و جێبەجێکردنی کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"paragraph\",\"parentId\":\"p4688\"},{\"id\":\"p4695\",\"sourceIndex\":4695,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیکەری دەستوور بە چوار چینی هزریی و کردەیی پێکەوەبەستراو دامەزراوە و هەر چینێک قۆناغێک لە گواستنەوەی کوردستانیزم لە بوونناسی بۆ دەوڵەتداری بە ئەستۆ دەگرێت؛ لە چینێکدا بناغەی ڕەوشتی و مێژوویی جێگیر دەکرێت، لە چینێکی تر سەرچاوەی ڕەوایی و فەلسەفەی دەستوور پێناسە دەکرێت، پاشان ئەو فەلسەفەیە لە ناو دەروازە و بەندە قانوونییەکاندا دەبێتە پەرگاڵی دەسەڵات و دامەزراوە، و لە کۆتاییدا لە پاشکۆ و پەیمانە کردەییەکاندا دەچێتە ناو ژیانی هاووڵاتی. بەم پێکهاتەیە، دەستوور لە ناو خۆیدا ڕێگای گواستنەوەی هزر بۆ کردار دیاری دەکات و کوردستانیزم لە وشەیەکی فەلسەفی دەگۆڕێت بۆ دۆکترینی کارپێکراوی دەوڵەتداری.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیکەری دەستوور بە چوار چینی هزریی و کردەیی پێکەوەبەستراو دامەزراوە و هەر چینێک قۆناغێک لە گواستنەوەی کوردستانیزم لە بوونناسی بۆ دەوڵەتداری بە ئەستۆ دەگرێت؛ لە چینێکدا بناغەی ڕەوشتی و مێژوویی جێگیر دەکرێت، لە چینێکی تر سەرچاوەی ڕەوایی و فەلسەفەی دەستوور پێناسە دەکرێت، پاشان ئەو فەلسەفەیە لە ناو دەروازە و بەندە قانوونییەکاندا دەبێتە پەرگاڵی دەسەڵات و دامەزراوە، و لە کۆتاییدا لە پاشکۆ و پەیمانە کردەییەکاندا دەچێتە ناو ژیانی هاووڵاتی. بەم پێکهاتەیە، دەستوور لە ناو خۆیدا ڕێگای گواستنەوەی هزر بۆ کردار دیاری دەکات و کوردستانیزم لە وشەیەکی فەلسەفی دەگۆڕێت بۆ دۆکترینی کارپێکراوی دەوڵەتداری.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4696\",\"sourceIndex\":4696,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"٢.١. چینی یەکەم: ناونیشان و ئەرکی ڕەوشتپاکیی کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"٢.١. \"},{\"text\":\"چینی یەکەم:\",\"bold\":true},{\"text\":\" ناونیشان و ئەرکی ڕەوشتپاکیی کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4697\",\"sourceIndex\":4697,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە دەستپێکی پەیکەرەکەدا، پێشەکشکردنی دەستوور بە خوێنی شەهیدان و تێکۆشەرانی ڕزگاری و سەربەخۆیی کوردستان کارێکی جوانکاریی یان هەستیاریی سادە نییە؛ ئەو پێشەکشکردنە دەستوور دەخاتە ناو زنجیرەیەکی مێژوویی کە لە قوربانی و تێکۆشانەوە بەرەو دامەزراندنی قانوونی بنەڕەتی دەڕوات و بەوە دەسەلمێنێ کە دەستوور خۆی لە بۆشایی دامەزراندووە. خوێنی شەهید لەم چوارچێوەیەدا بە سەرچاوەی قانوونی ناگۆڕدرێت، بەڵام بەڵگەی مێژوویی ئەو ویستە کۆییەیە کە نەتەوە بەهۆیەوە مانەوە و سەربەخۆیی و دەوڵەتی خۆی داخواز کردووە؛ بۆیە ڕەوشتی دەستوور و ڕەواییی قانوونییەکەی لە یەکدی جیا ناکرێنەوە، چونکە ئەو قانوونە بنەڕەتییە بۆ نەتەوەیەک دادەمەزرێ کە مێژووی خۆی بە خەبات بۆ گەیشتن بە دەوڵەت پێناسە کردووە.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە دەستپێکی پەیکەرەکەدا، پێشەکشکردنی دەستوور بە خوێنی شەهیدان و تێکۆشەرانی ڕزگاری و سەربەخۆیی کوردستان کارێکی جوانکاریی یان هەستیاریی سادە نییە؛ ئەو پێشەکشکردنە دەستوور دەخاتە ناو زنجیرەیەکی مێژوویی کە لە قوربانی و تێکۆشانەوە بەرەو دامەزراندنی قانوونی بنەڕەتی دەڕوات و بەوە دەسەلمێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەستوور خۆی لە \"},{\"text\":\"بۆشایی دامەزراندووە. خوێنی شەهید لەم چوارچێوەیەدا بە سەرچاوەی قانوونی ناگۆڕدرێت، بەڵام بەڵگەی مێژوویی ئەو ویستە کۆییەیە کە نەتەوە بەهۆیەوە مانەوە و سەربەخۆیی و دەوڵەتی خۆی \"},{\"text\":\"داخواز\"},{\"text\":\" کردووە؛ بۆیە ڕەوشتی دەستوور و ڕەواییی قانوونییەکەی لە یەکدی جیا ناکرێنەوە، چونکە ئەو قانوونە بنەڕەتییە بۆ نەتەوەیەک دادەمەزر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"مێژووی خۆی بە خەبات بۆ گەیشتن بە دەوڵەت پێناسە کردووە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4698\",\"sourceIndex\":4698,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لەوێوە، کوردستانیزم پەیوەندیی نێوان یادەوەری و قانوون دروست دەکات؛ یادەوەری بە دەستوور واتا دەبەخشێت و دەستوور یادەوەری دەگوازێتە ناو دامەزراوە، تا قوربانیی ڕابردوو تەنیا لە فۆرمی ڕێوڕەسم و هەستدا نەمایەتەوە، بەڵکوو لە بنیاتنانی کۆمار، پاراستنی سەروەریی و بەهێزکردنی دامەزراوەکاندا بەردەوام بێت. بەم پێیە، کوردستانیزم هەوڵ دەدات مێژووی خەبات لە دۆخی یادەوەریی پاسیڤ دەربهێنێت و بیکاتە بەرپرسیاریی دەوڵەتساز؛ چونکە باشترین بەردەوامیی قوربانیی ڕابردوو نەک تەنیا یادکردنەوەیە، بەڵکوو بنیادنان و پاراستنی ئەو دەوڵەتەیە کە ئەو قوربانییانە لەپێناویدا دراون.\",\"runs\":[{\"text\":\"لەوێوە، کوردستانیزم پەیوەندیی نێوان یادەوەری و قانوون دروست دەکات؛ یادەوەری بە دەستوور واتا دەبەخشێت و دەستوور یادەوەری دەگوازێتە ناو دامەزراوە، تا قوربانیی ڕابردوو تەنیا لە فۆرمی ڕێوڕەسم و هەستدا نەمایەتەوە، بەڵکوو لە بنیاتنانی کۆمار، پاراستنی سەروەریی و بەهێزکردنی دامەزراوەکاندا بەردەوام بێت. بەم پێیە، کوردستانیزم هەوڵ دەدات مێژووی خەبات لە دۆخی یادەوەریی پاسیڤ دەربهێنێت و بیکاتە بەرپرسیاریی دەوڵەتساز؛ چونکە باشترین بەردەوامیی قوربانیی ڕابردوو نەک تەنیا یادکردنەوەیە، بەڵکوو بنیادنان و پاراستنی ئەو دەوڵەتەیە کە ئەو قوربانییانە لەپێناویدا دراون.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4699\",\"sourceIndex\":4699,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"٢.٢. چینی دوویەم: مانیفێستی واتایی و پێشەکی؛ کوردستانیزم وەک سەرچاوەی ڕەوایی\",\"runs\":[{\"text\":\"٢.٢. \"},{\"text\":\"چینی \",\"bold\":true},{\"text\":\"دوویەم\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true},{\"text\":\" مانیفێستی واتایی و پێشەکی؛ کوردستانیزم وەک سەرچاوەی ڕەوایی\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4700\",\"sourceIndex\":4700,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مانیفێستی واتایی و پێشەکی، ناوەندی فەلسەفی و بوونناسانەی دەستوورن؛ لێرەدا دەستوور پێش ئەوەی دەسەڵات دابەش بکات یان دامەزراوە دروست بکات، سەرچاوەی ڕەواییی خۆی پێناسە دەکات و وەڵامی ئەو پرسیارە دەداتەوە کە بۆچی ئەم دەقە مافی ئەوەی هەیە دەوڵەت بنیاد بنێت و دەسەڵات سنووردار بکات. وەڵام لە ناو خودی نەتەوە و پەیوەندیی مێژوویی و بوونناسانەی بە کوردستانەوە دەدۆزرێتەوە؛ دەستوور ڕەواییی خۆی لە دەوڵەتێکی پێشووتر یان لە دەسەڵاتێکی دەرەکی وەرناگرێت، چونکە لە منطقـی خۆیدا دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و دەستوور دەربڕینی ویستی دامەزرێنەری نەتەوەیە. لەم ڕوانگەیەوە، خۆسەرچاوەیی دەستوور واتای ئەوەیە کە دەقی بنەڕەتی پێش دامەزراوەکان و لە سەروویانەوە وەستاوە و هیچ دامەزراوەیەک ناتوانێت ئەو ڕەواییەی پێ بەخشیوە بگۆڕێتە سەرچاوەی ڕەوایی بۆ خودی دەستوور.\",\"runs\":[{\"text\":\"مانیفێستی واتایی و پێشەکی، ناوەندی فەلسەفی و بوونناسانەی دەستوورن؛ لێرەدا دەستوور پێش ئەوەی دەسەڵات دابەش بکات یان دامەزراوە دروست بکات، سەرچاوەی ڕەواییی خۆی پێناسە دەکات و وەڵامی ئەو پرسیارە دەداتەوە کە بۆچی ئەم دەقە مافی ئەوەی هەیە دەوڵەت بنیاد بنێت و دەسەڵات سنووردار بکات. وەڵام لە ناو خودی نەتەوە و پەیوەندیی مێژوویی و بوونناسانەی بە کوردستانەوە دەدۆزرێتەوە؛ دەستوور ڕەواییی خۆی لە دەوڵەتێکی پێشووتر یان لە دەسەڵاتێکی دەرەکی وەرناگرێت، چونکە لە منطقـی خۆیدا دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و دەستوور دەربڕینی ویستی دامەزرێنەری نەتەوەیە. لەم ڕوانگەیەوە، خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\" دەستوور واتای ئەوەیە کە دەقی بنەڕەتی پێش دامەزراوەکان و لە سەروویانەوە وەستاوە و هیچ دامەزراوەیەک ناتوانێت ئەو ڕەواییەی پێ بەخشیوە بگۆڕێتە سەرچاوەی ڕەوایی بۆ خودی دەستوور.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4701\",\"sourceIndex\":4701,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم خۆسەرچاوەییە بنەمای دۆکترینی سەروو-دەوڵەتە، چونکە کوردستانیزم دەستوور لە ئاستی یەکێک لە قانوونەکانی دەوڵەت بەرز دەکاتەوە بۆ پێگەی ئەو بنەمایەی خودی دەوڵەت لێی دروست دەبێت. بەم پێیە، حکومەت، مەکۆی نیشتمانی، مەکۆی ژیران، دادگا، ئارتەش و هەر دامەزراوەیەکی تر خاوەنی دەسەڵاتێکی خۆسەرچاوە نین؛ هەر دەسەڵاتێکیان لە دەستوورەوە وەردەگرن، بە سنووری دەستوور کار دەکەن و لە کاتی پێشێلکردنی ئەو سنوورە، ڕەواییی کرداری خۆیان لەدەست دەدەن. لێرەدا کوردستانیزم دەبێتە قەڵغانی فەلسەفیی دژی تاکپەرستی و جەردەسالاری، چونکە هیچ تاک و هیچ گرووپێک ناتوانێت خۆی وەک سەرچاوەی وڵات پیشان بدات لە کاتێکدا سەرچاوەی کۆمار خودی نەتەوە و پەیمانی دەستوورییەکەیەتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم خۆسەرچاوەییە بنەمای دۆکترینی سەروو-دەوڵەتە، چونکە کوردستانیزم دەستوور لە ئاستی یەکێک لە قانوونەکانی دەوڵەت بەرز دەکاتەوە بۆ پێگەی ئەو بنەمایەی خودی دەوڵەت لێی دروست دەبێت. بەم پێیە، حکومەت، مەکۆی نیشتمانی، مەکۆی ژیران\"},{\"text\":\"، دادگا، ئارتەش و \"},{\"text\":\"هەر دامەزراوەیەکی تر خاوەنی دەسەڵاتێکی خۆسەرچاوە نین؛ هەر دەسەڵاتێکیان لە دەستوورەوە وەردەگرن، بە سنووری دەستوور کار دەکەن و لە کاتی پێشێلکردنی ئەو سنوورە، ڕەواییی کرداری خۆیان لەدەست دەدەن. لێرەدا کوردستانیزم دەبێتە قەڵغانی فەلسەفیی دژی تاکپەرستی و جەردەسالاری\"},{\"text\":\"، چونکە هیچ تاک و هیچ گرووپێک ناتوانێت خۆی وەک سەرچاوەی وڵات پیشان بدات لە کاتێکدا سەرچاوەی کۆمار خودی نەتەوە و پەیمانی دەستوورییەکەیەتی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4702\",\"sourceIndex\":4702,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیوەستکردنی ئەم سەروەرییە بە مێژووی شارستانیی کوردستان ئەرکی دیکەی پێشەکییە. ئاماژە بە هوری، گوتی، سومەر، میدیا، ساسانی و ئەو چینە مێژووییانەی دەستوور خۆی بە پاشماگیانەوە دەبەستێتەوە، تەنیا بۆ دروستکردنی شانازیی مێژوویی نییە؛ مەبەست لێی دانانی سەروەریی ئێستا لە ناو درێژەیەکی مێژووییە کە تێیدا خاکی کوردستان شوێنی ژیان، شارستانییەت، قانوون و دەوڵەتداری بووە. بەم خوێندنەوەیە، کوردستانیزم سەروەریی وەک داخوازکارییەکی لەناکاو پێناسە ناکات، بەڵکوو وەک گێڕانەوەی پەیوەندیی نەتەوە بە وار و دەسەڵاتی وارگێڕیی خۆی دەیبینێت؛ هەر بۆیەش دەسەڵاتی دەرەکی بەسەر کوردستاندا لە ناو ئەم منطقە دەستوورییەدا ناتوانێت بە درێژایی کات ڕەوایی بەدەست بهێنێت، چونکە ڕەوایی لە داگیرکردنی خاکەوە سەرچاوە ناگرێت، لە ویستی خاوەنی وارەوە سەرچاوە دەگرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیوەستکردنی ئەم سەروەرییە بە مێژووی شارستانیی کوردستان ئەرکی دیکەی پێشەکییە. ئاماژە بە هوری، گوتی، سومەر، میدیا\"},{\"text\":\"، ساسانی و ئەو چینە مێژووییانەی دەستوور خۆی بە پاشماگیانەوە دەبەستێتەوە، تەنیا بۆ دروستکردنی شانازیی مێژوویی نییە؛ مەبەست لێی دانانی سەروەریی ئێستا لە ناو درێژەیەکی مێژووییە کە تێیدا خاکی کوردستان شوێنی ژیان، شارستانییەت، قانوون و دەوڵەتداری بووە. بەم خوێندنەوەیە، کوردستانیزم سەروەریی وەک \"},{\"text\":\"داخواز\"},{\"text\":\"کارییەکی لەناکاو پێناسە ناکات، بەڵکوو وەک گێڕانەوەی پەیوەندیی نەتەوە بە وار و دەسەڵاتی \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"خۆی دەیبینێت؛ هەر بۆیەش دەسەڵاتی دەرەکی بەسەر کوردستاندا لە ناو ئەم منطقە دەستوورییەدا ناتوانێت بە درێژایی کات ڕەوایی بەدەست بهێنێت، چونکە ڕەوایی لە داگیرکردنی خاکەوە سەرچاوە ناگرێت، لە ویستی خاوەنی وارەوە سەرچاوە دەگرێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4703\",\"sourceIndex\":4703,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"٢.٣. چینی سێیەم: دەروازەکان و بەندە قانوونییەکان؛ جێبەجێکردنی کردەیی کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"٢.٣. \"},{\"text\":\"چینی سێیەم:\",\"bold\":true},{\"text\":\" دەروازەکان و بەندە قانوونییەکان؛ جێبەجێکردنی کردەیی کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4704\",\"sourceIndex\":4704,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەوەی لە مانیفێست و پێشەکیدا وەک بوونناسی و دۆکترین پێناسە دەکرێت، لە دەروازە و بەندەکانی دەستووردا دەبێتە پەرگاڵی کارپێکراوی دەوڵەت؛ ١٥ دەروازە و ١٣٩ بەند، کوردستانیزم لە ئاستی وتارەوە دەگوازنەوە بۆ پێکهاتەی دەسەڵات، ئەرک و دامەزراوە و بەمە دڵنیایی دەدەن کە چەمکی سەروەریی نەتەوەیی لە ناو فەلسەفەدا قەتیس نەبێت. ئەم چینە کردەییە دەستوور لە دەقێکی ناسنامەیی دەگۆڕێت بۆ نەخشەی دامەزراندنی دەوڵەتێکی مۆدێرن کە بتوانێت لە هەمان کاتدا بوونایەتیی نەتەوە بپارێزێت، دەسەڵات سنووردار بکات، دادپەروەری جێگیر بکات، ئاسایش دابین بکات و توانای کێبڕکێی زانستی و ئابووری و تەکنەلۆژیی وڵات بەرز بکاتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەوەی لە مانیفێست و پێشەکیدا وەک بوونناسی و دۆکترین پێناسە دەکرێت، لە دەروازە و بەندەکانی دەستووردا دەبێتە پەرگاڵی کارپێکراوی دەوڵەت؛ ١٥ دەروازە و ١٣٩ بەند، کوردستانیزم لە ئاستی وتارەوە دەگوازنەوە بۆ پێکهاتەی دەسەڵات، ئەرک و دامەزراوە و بەمە دڵنیایی دەدەن کە چەمکی سەروەریی نەتەوەیی لە ناو فەلسەفەدا قەتیس نەبێت. ئەم چینە کردەییە دەستوور لە دەقێکی ناسنامەیی دەگۆڕێت بۆ نەخشەی دامەزراندنی دەوڵەتێکی مۆدێرن کە بتوانێت لە هەمان کاتدا بوونایەتیی نەتەوە بپارێزێت، دەسەڵات سنووردار بکات، دادپەروەری جێگیر بکات، ئاسایش دابین بکات و توانای کێبڕکێی زانستی و ئابووری و تەکنەلۆژیی وڵات بەرز بکاتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4705\",\"sourceIndex\":4705,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پاراستنی بوونایەتی لە دەروازەی یەکەم و دەروازە پەیوەندیدارەکانی ئەرکە نەتەوەیی و ئاسایشدا فۆڕمی قانوونی وەردەگرێت. خودی کۆیی نەتەوە لێرەدا چەمکێکی فەلسەفیی بێ پارێزەر نامێنێت؛ سنوور، سەروەریی، شوناس، ئاسایشی نەتەوەیی، دۆکترینی بەرگریی چالاک، بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم و تاوانی ناپاکیی نیشتمانی دەبنە ئامرازەکانی پاراستنی. کوردستانیزم لەم چینەدا وارپارێزیی بە ئەرکێکی دەستووری دەناسێنێت و سەروەریی وەک مافێک پێناسە دەکات کە بەرپرسیاریی پاراستنی لەگەڵ خۆیدا هەڵدەگرێت؛ بۆیە دەوڵەت خاوەنی مافێکی پاسیڤ بۆ بوون نییە، ئەرکی چالاکی هەیە بۆ پاراستنی ئەو بنەمایانەی بوونی خۆی پێوە بەستراوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی بوونایەتی لە دەروازەی یەکەم و دەروازە پەیوەندیدارەکانی ئەرکە نەتەوەیی و ئاسایشدا فۆڕمی قانوونی وەردەگرێت. خودی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوە لێرەدا چەمکێکی فەلسەفیی بێ پارێزەر نامێنێت؛ سنوور، سەروەریی، شوناس، ئاسایشی نەتەوەیی، دۆکترینی بەرگریی چالاک، بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم و تاوانی ناپاکیی نیشتمانی\"},{\"text\":\" دەبنە ئامرازەکانی پاراستنی. کوردستانیزم لەم چینەدا وارپارێزیی\"},{\"text\":\" بە ئەرکێکی دەستووری دەناسێنێت و سەروەریی وەک مافێک پێناسە دەکات کە بەرپرسیاریی پاراستنی لەگەڵ خۆیدا هەڵدەگرێت؛ بۆیە دەوڵەت خاوەنی مافێکی پاسیڤ بۆ بوون نییە، ئەرکی چالاکی هەیە بۆ پاراستنی ئەو بنەمایانەی بوونی خۆی پێوە بەستراوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4706\",\"sourceIndex\":4706,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە دەسەڵاتی قانووندانان و دادوەرییدا، کوردستانیزم لە بنەمای سەروەریی نەتەوەیی بەرەو بنەمای سەروەریی قانوون دەڕوات، چونکە سەروەریی ئەگەر لە ناوەوە بە قانوون سنووردار نەکرێت دەتوانێت بگۆڕێت بۆ دەسەڵاتی بێ سنوور و لە گەوهەری خۆی دوور بکەوێتەوە. پەرگاڵی دوو ژووریی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، یەکێک دەنگی ڕاستەوخۆی کۆمەڵگا و ئەوی تر ژیریی سەقامگیری و درێژخایەنیی دەوڵەت نوێنەرایەتی دەکەن، و لە پەیوەندیی نێوانیاندا قانووندانان لە هەست و بەرژەوەندیی کاتی دوور دەخرێتەوە. دادوەریی سەربەخۆش ئەو قەڵغانەیە کە هیچ دەسەڵاتێک ناتوانێت دەستوور بە ویستی خۆی لێک بداتەوە؛ سەربەخۆیی دادوەر، بوودجەی سەربەخۆ و پێگەی دادگای باڵا لەوێوە واتا وەردەگرن کە دەستوور پێویستی بە پارێزەرێک هەیە کە لە دەرەوەی کێبڕکێی دەسەڵاتی ڕۆژانە بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە دەسەڵاتی قانووندانان\"},{\"text\":\" و دادوەرییدا، کوردستانیزم لە بنەمای سەروەریی نەتەوەیی بەرەو بنەمای سەروەریی قانوون دەڕوات، چونکە سەروەریی ئەگەر لە ناوەوە بە قانوون سنووردار نەکرێت دەتوانێت بگۆڕێت بۆ دەسەڵاتی بێ سنوور و لە گەوهەری خۆی دوور بکەوێتەوە. پەرگاڵی دوو ژووریی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، یەکێک دەنگی ڕاستەوخۆی کۆمەڵگا و ئەوی تر ژیریی سەقامگیری و درێژخایەنیی دەوڵەت نوێنەرایەتی دەکەن، و لە پەیوەندیی نێوانیاندا قانووندانان لە هەست و بەرژەوەندیی کاتی دوور دەخرێتەوە. دادوەریی سەربەخۆش ئەو قەڵغانەیە کە هیچ دەسەڵاتێک ناتوانێت دەستوور بە ویستی خۆی لێک بداتەوە؛ سەربەخۆیی دادوەر، بوودجەی سەربەخۆ و پێگەی دادگای باڵا لەوێوە واتا وەردەگرن کە دەستوور پێویستی بە پارێزەرێک هەیە کە لە دەرەوەی کێبڕکێی دەسەڵاتی ڕۆژانە بێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4707\",\"sourceIndex\":4707,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە دەروازەکانی پەیوەندیدار بە دەسەڵاتداریی پێشکەوتوو و دەوڵەتی ژیردا، کوردستانیزم خۆی لە دۆکترینی پاراستنی مێژوویی بۆ دۆکترینی دروستکردنی داهاتوو فراوان دەکات؛ چونکە نەتەوە بە یادەوەریی تەنیا نامێنێتەوە و دەوڵەتێک کە توانای زانست، تەکنەلۆژیا، کارگێڕی و داهێنانی خۆی نوێ نەکاتەوە، سەروەرییەکەی لە جیهانێکی کێبڕکێکاردا بەردەوام نادات. دەوڵەتی ژیر، ئاسایشی ئەلیکترۆنی، شوناسی دیجیتاڵی، دیموکراسیی دیجیتاڵی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژی لەم پێکهاتەیەدا بە زێدەکاریی تەکنیکی دانانرێن؛ ئەوان بەشێکن لە هەمان دۆکترینی سەروەریی، چونکە لە سەدەی بیست و یەکدا ئەو دەوڵەتەی داتای خۆی، ژێرخانی دیجیتاڵی خۆی و توانای تەکنەلۆژیی خۆی نەپارێزێت، بەشێک لە دەسەڵاتی خۆی بە دەرەوە دەسپێرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە دەروازەکانی پەیوەندیدار بە دەسەڵاتداریی پێشکەوتوو و دەوڵەتی ژیردا، کوردستانیزم خۆی لە دۆکترینی پاراستنی مێژوویی بۆ دۆکترینی دروستکردنی داهاتوو فراوان دەکات؛ چونکە نەتەوە بە یادەوەریی تەنیا نامێنێتەوە و دەوڵەتێک کە توانای زانست، تەکنەلۆژیا، کارگێڕی و داهێنانی خۆی نوێ نەکاتەوە، سەروەرییەکەی لە جیهانێکی کێبڕکێکاردا بەردەوام نادات. دەوڵەتی ژیر، ئاسایشی ئەلیکترۆنی، شوناسی دیجیتاڵی، دیموکراسیی دیجیتاڵی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژی لەم پێکهاتەیەدا بە زێدەکاریی تەکنیکی دانانرێن؛ ئەوان بەشێکن لە هەمان دۆکترینی سەروەریی، چونکە لە سەدەی بیست و یەکدا ئەو دەوڵەتەی داتای خۆی، \"},{\"text\":\"ژێرخانی دیجیتاڵی خۆی و توانای تەکنەلۆژیی خۆی نەپارێزێت، بەشێک لە دەسەڵاتی خۆی بە دەرەوە دەسپێرێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4708\",\"sourceIndex\":4708,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هەر لە هەمان پەرگاڵدا، شایستەسالاری و بەرەنگاربوونەوەی جەردەسالاری پێگەیەکی بوونناسانە وەردەگرن. بەندی ١٠٧ کاتێک جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت دەخاتە ناو چوارچێوەی تاوانی باڵا، گەندەڵی تەنیا بە دزینی سامان یان پێشێلکردنی ڕێکار ناناسێنێت؛ جەردەسالاری بە هەڵوەشێنەرەوەی توانای نەتەوە بۆ خۆبەڕێوەبردن دەبینێت، چونکە دەوڵەتێک کە دامەزراوەکانی لەلایەن ناشایستە و بەرژەوەندییە تاکەکەسییەکانەوە داگیر بکرێن، لە ناوەوە هێزی سەروەریی خۆی دەخوات. لەبەر ئەوە، شایستەسالاری لەم دەستوورەدا تەنیا شێوازێکی باشی کارگێڕی نییە؛ ئەرکێکی نەتەوەییە بۆ پاراستنی خودی دەوڵەت.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەر لە هەمان پەرگاڵدا، شایستەسالاری\"},{\"text\":\" و بەرەنگاربوونەوەی جەردەسالاری\"},{\"text\":\" پێگەیەکی بوونناسانە وەردەگرن. بەندی ١٠٧ کاتێک جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت دەخاتە ناو چوارچێوەی تاوانی باڵا، گەندەڵی تەنیا بە دزینی سامان یان پێشێلکردنی ڕێکار ناناسێنێت؛ جەردەسالاری بە هەڵوەشێنەرەوەی توانای نەتەوە بۆ خۆبەڕێوەبردن دەبینێت، چونکە دەوڵەتێک کە دامەزراوەکانی لەلایەن ناشایستە و بەرژەوەندییە تاکەکەسییەکانەوە داگیر بکرێن، لە ناوەوە هێزی سەروەریی خۆی دەخوات. لەبەر ئەوە، شایستەسالاری لەم دەستوورەدا تەنیا شێوازێکی باشی کارگێڕی نییە؛ ئەرکێکی نەتەوەییە بۆ پاراستنی خودی دەوڵەت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4709\",\"sourceIndex\":4709,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"٢.٤. چینی چوارەم: پاشکۆکان و پەیمانی کردەیی؛ کوردستانیزم لە ژیانی هاووڵاتیدا\",\"runs\":[{\"text\":\"٢.٤. \"},{\"text\":\"چینی چوارەم:\",\"bold\":true},{\"text\":\" پاشکۆکان و پەیمانی کردەیی؛ کوردستانیزم لە ژیانی هاووڵاتیدا\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4710\",\"sourceIndex\":4710,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پاشکۆکان ئەو چینەن کە تێیدا دەستوور لە ناو دامەزراوەکانەوە دەچێتە ناو ژیانی تاک و کوردستانیزم لە پەیوەندیی نێوان نەتەوە و دەوڵەتەوە دەگوازرێتە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی نێوان هاووڵاتی و کۆمار. سوێندنامەی هاووڵاتیبوون، پەیمانی نەتەوەیی دەخاتە ژێر ناو و واژۆی تاک و بەوە دەسەلمێنێ کە هاووڵاتی لە ناو دەوڵەتدا تەنیا وەرگری ماف نییە، بەڵکوو بەشدارێکی خاوەن بەرپرسیاریی مانەوە و هێزی کۆمارە؛ فۆرمی تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونیش ئەو پەیوەندییە لە ئاستی پەیمانی ویژدانییەوە دەگوازێتە ناو پەرگاڵی قانوونی و دامەزراوەیی. بەمە، کوردستانیزم لە چەمکێکی هزری دەگۆڕێت بۆ شارۆمەندێتییەکی چالاک کە تاک لە ناو کۆی نەتەوەدا شوێنی خۆی دەناسێت و دەزانێت ماف و ئەرکەکانی بە مانەوەی دەوڵەتەوە گرێدراون.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشکۆکان ئەو چینەن کە تێیدا دەستوور لە ناو دامەزراوەکانەوە دەچێتە ناو ژیانی تاک و کوردستانیزم لە پەیوەندیی نێوان نەتەوە و دەوڵەتەوە دەگوازرێتە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی نێوان هاووڵاتی و کۆمار. سوێندنامەی هاووڵاتیبوون، پەیمانی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" دەخاتە ژێر ناو و واژۆی تاک و بەوە دەسەلمێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"هاووڵاتی لە ناو دەوڵەتدا تەنیا وەرگری ماف نییە، بەڵکوو بەشدارێکی خاوەن بەرپرسیاریی مانەوە و هێزی کۆمارە؛ فۆرمی تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونیش ئەو پەیوەندییە لە ئاستی پەیمانی ویژدانییەوە دەگوازێتە ناو پەرگاڵی قانوونی و دامەزراوەیی. بەمە، کوردستانیزم لە چەمکێکی هزری دەگۆڕێت بۆ شارۆمەندێتییەکی چالاک کە تاک لە ناو کۆی نەتەوەدا شوێنی خۆی دەناسێت و دەزانێت ماف و ئەرکەکانی بە مانەوەی دەوڵەتەوە گرێدراون.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4711\",\"sourceIndex\":4711,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم چینە گشتگریی دەستوور تەواو دەکات، چونکە دەستوورێک کە تەنیا دامەزراوە دروست بکات بەڵام پەیوەندیی تاک بەو دامەزراوانە و بە وڵاتەکەی پێناسە نەکات، لە نیوەی ڕێگای دەوڵەتسازی دەوەستێت. کوردستانیزم لە پاشکۆکاندا خاوەندارێتیی کوردستان دەگوازێتە ناو بەرپرسیاریی ڕۆژانەی هاووڵاتی؛ دەستوور لەو ساتەدا تەنیا دەقی سەر مێزی دادوەر و قانووندانەر نامێنێت، بەڵکوو دەچێتە ناو ناو، واژۆ، ناسنامە و ژیانی تاک و ئەو پەیوەندییەی دروست دەکات کە کۆمار بەهۆیەوە لە کۆمەڵێک دامەزراوە دەگۆڕێت بۆ دەوڵەتێکی خاوەن کۆمەڵگای وارگێڕیی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چینە گشتگریی دەستوور تەواو دەکات، چونکە دەستوورێک کە تەنیا دامەزراوە دروست بکات بەڵام پەیوەندیی تاک بەو دامەزراوانە و بە وڵاتەکەی پێناسە نەکات، لە نیوەی ڕێگای دەوڵەتسازی دەوەستێت. کوردستانیزم لە پاشکۆکاندا خاوەندارێتیی کوردستان دەگوازێتە ناو بەرپرسیاریی ڕۆژانەی هاووڵاتی\"},{\"text\":\"؛ دەستوور لەو ساتەدا تەنیا دەقی سەر مێزی دادوەر و قانووندانەر نامێنێت، بەڵکوو دەچێتە ناو ناو، واژۆ، ناسنامە\"},{\"text\":\" و ژیانی تاک و ئەو \"},{\"text\":\"پەیوەندییەی دروست دەکات کە کۆمار بەهۆیەوە لە کۆمەڵێک دامەزراوە دەگۆڕێت بۆ دەوڵەتێکی خاوەن کۆمەڵگای \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"خۆی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4712\",\"sourceIndex\":4712,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ڕاگەیاندنی کۆتاییی دەستووریش لە هەمان منطقەوە واتا وەردەگرێت؛ ئەو ڕاگەیاندنە دەق لە کۆتاییی تەکنیکییەوە دەباتەوە بۆ سەرچاوەی سەرەتایی، واتا نەتەوە و ویستی مانەوەی. ڕۆح و ویستی نەتەوە لە لێکدانەوەی دەستووردا بە مانای مافی دەسەڵاتێکی کاتی بۆ تێپەڕاندنی دەق نییە؛ بە مانای ئەو بنەمایەیە کە لە کاتی ناڕوونیی وشە و ناکۆکیی لێکدانەوەدا دەبێت بپرسین کام خوێندنەوە زیاتر لە سەروەریی، مانەوە، یەکپارچەیی و بوونایەتیی کوردستان دەپارێزێت. بەمە، کوردستانیزم دەبێتە ڕووگەی دوا-بڕیاری لێکدانەوە، نە بەو واتایەی دەق بێ بایەخ بێت، بەڵکوو بەو واتایەی دەق لە ناو دۆکترینی دامەزرێنەری خۆیدا دەخوێندرێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاگەیاندنی کۆتاییی دەستووریش لە هەمان منطقەوە واتا وەردەگرێت؛ ئەو ڕاگەیاندنە دەق لە کۆتاییی تەکنیکییەوە دەباتەوە بۆ سەرچاوەی سەرەتایی، واتا نەتەوە و ویستی مانەوەی. ڕۆح و ویستی نەتەوە لە لێکدانەوەی دەستووردا بە مانای مافی دەسەڵاتێکی کاتی بۆ تێپەڕاندنی دەق نییە؛ بە مانای ئەو بنەمایەیە کە لە کاتی ناڕوونیی وشە و ناکۆکیی لێکدانەوەدا دەبێت بپرسین کام خوێندنەوە زیاتر لە سەروەریی، مانەوە، یەکپارچەیی و بوونایەتیی کوردستان دەپارێزێت. بەمە، کوردستانیزم دەبێتە ڕووگەی دوا-بڕیاری لێکدانەوە، نە بەو واتایەی دەق بێ بایەخ بێت، بەڵکوو بەو واتایەی دەق لە ناو دۆکترینی دامەزرێنەری خۆیدا دەخوێندرێتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4713\",\"sourceIndex\":4713,\"style\":\"بڕگە\",\"text\":\"٣. پەیکەری گوتار و زاراوەی بوونناسانەی کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"٣. پەیکەری گوتار و زاراوەی بوونناسانەی کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"paragraph\",\"parentId\":\"p4688\"},{\"id\":\"p4714\",\"sourceIndex\":4714,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"یەکێک لە تایبەتمەندییە بنەڕەتییەکانی ئەم دەستوورە، هەوڵی دروستکردنی زمانێکی تایبەتی دەوڵەتداریی کوردییە؛ چونکە نەتەوەیەک کە دەوڵەتی خۆی بنیاد دەنێت، ناتوانێت هەموو چەمکەکانی دەوڵەتداری بە زمانی هزریی هێزە دەرەکییەکان لێک بداتەوە و هێشتا چاوەڕوان بێت ئاوەزی دەوڵەتیی سەربەخۆ دروست بکات. زمان تەنیا کەلوپەلی گواستنەوەی بیر نییە؛ بەشێکە لە خودی شێوەی بیرکردنەوە، و بۆیە داهێنانی زاراوەی ڕەسەن و توانادار، بەشێکە لە بنیادنانەوەی توانای کورد بۆ بیرکردنەوە بە چەمکەکانی دەوڵەت، قانوون، سەروەریی و بەرپرسیاریی نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکێک لە تایبەتمەندییە بنەڕەتییەکانی ئەم دەستوورە، هەوڵی دروستکردنی زمانێکی تایبەتی دەوڵەتداریی کوردییە؛ چونکە نەتەوەیەک کە دەوڵەتی خۆی بنیاد دەنێت، ناتوانێت هەموو چەمکەکانی دەوڵەتداری\"},{\"text\":\" بە زمانی هزریی هێزە دەرەکییەکان لێک بداتەوە و هێشتا چاوەڕوان بێت ئاوەزی دەوڵەتیی سەربەخۆ دروست بکات. زمان تەنیا کەلوپەلی گواستنەوەی بیر نییە؛ بەشێکە لە خودی شێوەی بیرکردنەوە، و بۆیە داهێنانی زاراوەی ڕەسەن و توانادار، بەشێکە لە بنیادنانەوەی توانای کورد بۆ بیرکردنەوە بە چەمکەکانی دەوڵەت، قانوون، سەروەریی و بەرپرسیاریی نەتەوەیی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4713\"},{\"id\":\"p4715\",\"sourceIndex\":4715,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"زاراوەکانی وەک وارگێڕیی، وارپارێزیی، مەکۆی ژیران، جەردەسالاری، شارۆمەندێتی و چەمکە هاوشێوەکان لەم پەیکەرەدا تەنیا هەوڵی گۆڕینی وشەی بیانی بە وشەی کوردی نین؛ ئامانجیان بنیادنانەوەی فەرهەنگێکی قانوونی و دەوڵەتدارییە کە کورد بتوانێت بەهۆیەوە کەتواری وارگێڕیی خۆی بە زمانی خۆی پێناسە بکات. کاتێک زمان توانای ناونانی دامەزراوە، چەمک، پڕۆسە و پەیوەندیی دەسەڵات بەدەست دێنێت، نەتەوەش توانایەکی زیاتر بۆ بەڕێوەبردنی ئەو کەتوارە بەدەست دەهێنێت؛ بۆیە پاککردنەوە و فراوانکردنی زمانی دەستووریی کوردی لە ناو کوردستانیزمدا کارێکی زمانەوانیی لاوەکی نییە، بەشێکە لە سەربەخۆکردنی ئاوەزی دەوڵەت.\",\"runs\":[{\"text\":\"زاراوەکانی وەک وارگێڕیی، وارپارێزیی، مەکۆی ژیران، جەردەسالاری، شارۆمەندێتی و چەمکە هاوشێوەکان لەم پەیکەرەدا تەنیا هەوڵی گۆڕینی وشەی بیانی بە وشەی کوردی نین؛ ئامانجیان بنیادنانەوەی فەرهەنگێکی قانوونی و دەوڵەتدارییە کە کورد بتوانێت بەهۆیەوە کەتواری \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"خۆی بە زمانی خۆی پێناسە بکات. کاتێک زمان توانای ناونانی دامەزراوە، چەمک، پڕۆسە و پەیوەندیی دەسەڵات بەدەست دێنێت، نەتەوەش توانایەکی زیاتر بۆ بەڕێوەبردنی ئەو کەتوارە بەدەست دەهێنێت؛ بۆیە پاککردنەوە و فراوانکردنی زمانی \"},{\"text\":\"دەستووریی کوردی لە ناو کوردستانیزمدا کارێکی زمانەوانیی لاوەکی نییە، بەشێکە لە سەربەخۆکردنی ئاوەزی دەوڵەت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4713\"},{\"id\":\"p4716\",\"sourceIndex\":4716,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"گوتاری مێژوویی و فەلسەفیی دەستووریش بە هەمان ئەرکەوە پەیوەستە. دەستەواژەکانی وەک «تاسەی مێژوویی»، «ویستمەندیی بێوچان» و «بوونایەتیی بوونسەپێن» هەوڵ دەدەن ئەو پەیوەندییە لە وشەدا بگرنەوە کە لەنێوان مێژوو، ویست و کردار هەیە؛ چونکە دەستوورەکە خۆی وەک ڕێکخستنی کۆتاییی دۆخێکی ئامادە پێناسە ناکات، بەڵکوو خۆی بە بەشێک لە کردەی بنیاتنانی کەتوارێکی نوێ دەزانێت. ئەم گوتارە دەستوور لە زمانێکی بێڕۆح و کارگێڕی دوور دەخاتەوە و دەیخاتە ناو ئەو پێگەیەی کە قانوونی بنەڕەتیی نەتەوە پێویستی پێیە؛ زمانی دەستوور دەبێت بتوانێت هەم سنووری دەسەڵات بە وردی دیاری بکات و هەم ئەو واتا گەورەیە هەڵبگرێ کە نەتەوە بۆچی ئەو دەوڵەتە بنیاد دەنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"گوتاری مێژوویی و فەلسەفیی دەستووریش بە هەمان ئەرکەوە پەیوەستە. دەستەواژەکانی وەک «تاسەی مێژوویی»، «ویستمەندیی بێوچان» و «بوونایەتیی بوونسەپێن» هەوڵ دەدەن ئەو پەیوەندییە لە وشەدا بگرنەوە کە لەنێوان مێژوو، ویست و کردار هەیە؛ چونکە دەستوورەکە خۆی وەک ڕێکخستنی کۆتاییی دۆخێکی ئامادە پێناسە ناکات، بەڵکوو خۆی بە بەشێک لە کردەی بنیاتنانی کەتوارێکی نوێ دەزانێت. ئەم گوتارە دەستوور لە زمانێکی بێڕۆح و کارگێڕی دوور دەخاتەوە و دەیخاتە ناو ئەو پێگەیەی کە قانوونی بنەڕەتیی نەتەوە پێویستی پێیە؛ زمانی دەستوور دەبێت بتوانێت هەم سنووری دەسەڵات بە وردی دیاری بکات و هەم ئەو واتا گەورەیە هەڵبگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"نەتەوە بۆچی ئەو دەوڵەتە بنیاد دەنێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4713\"},{\"id\":\"p4717\",\"sourceIndex\":4717,\"style\":\"بڕگە\",\"text\":\"کۆبەند\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆبەند\"}],\"kind\":\"paragraph\",\"parentId\":\"p4688\"},{\"id\":\"p4718\",\"sourceIndex\":4718,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیکەری دەستووری کۆماری کوردستان لە ناو ئەم شیکارییەدا وەک یەک پەرگاڵی پێکەوەبەستراوی قانوونی، بوونناسانە و دۆکترینی دەردەکەوێ کە کوردستانیزم گەوهەری واتایی و ڕووگەی لێکدانەوەیەتی؛ لە پێشەکی و مانیفێستدا سەرچاوەی ڕەوایی و پەیوەندیی نەتەوە بە وار پێناسە دەکات، لە دەروازە و بەندەکاندا ئەو پەیوەندییە دەگۆڕێت بۆ دەسەڵات و دامەزراوە و ئەرک، لە پاشکۆکاندا دەیباتە ناو ژیانی هاووڵاتی، و لە زمانی دەستووریدا ئاوەزی پێویست بۆ بیرکردنەوە و کارکردن بە ناوی دەوڵەتی کوردستان بنیاد دەنێت. بەمە کوردستانیزم لە سنووری ئایدیۆلۆژیای وارگێڕی تێدەپەڕێت و دەبێتە دۆکترینی یەکخستنی مێژوو، وار، نەتەوە، دەستوور و دەوڵەت لە ناو یەک کەتواری قانوونی.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیکەری دەستووری کۆماری کوردستان\"},{\"text\":\" لە ناو ئەم شیکارییەدا وەک یەک پەرگاڵی پێکەوەبەستراوی قانوونی، بوونناسانە و دۆکترینی دەردەکەو\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"کوردستانیزم گەوهەری واتایی و ڕووگەی لێکدانەوەیەتی؛ لە پێشەکی و مانیفێستدا سەرچاوەی ڕەوایی و پەیوەندیی نەتەوە بە وار پێناسە دەکات، لە دەروازە و بەندەکاندا ئەو پەیوەندییە دەگۆڕێت بۆ دەسەڵات و دامەزراوە و ئەرک، لە پاشکۆکاندا دەیباتە ناو ژیانی هاووڵاتی، و لە زمانی دەستووریدا ئاوەزی پێویست بۆ بیرکردنەوە و کارکردن بە ناوی دەوڵەتی کوردستان بنیاد دەنێت. بەمە کوردستانیزم لە سنووری ئایدیۆلۆژیای \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"تێدەپەڕێت و دەبێتە دۆکترینی یەکخستنی مێژوو، وار، نەتەوە، دەستوور و دەوڵەت لە ناو یەک کەتواری قانوونی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4717\"},{\"id\":\"p4719\",\"sourceIndex\":4719,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هەر چینێکی دەستوور بەشێک لە هەمان کردە بەڕێوە دەبات: مانیفێست ڕەوایی دەدات، پێشەکی بوونایەتی و سەرچاوەی ویست پێناسە دەکات، دەروازەکان دەسەڵات ڕێکدەخەن، بەندەکان ئەرک و میکانیزم جێگیر دەکەن، پاشکۆکان پەیمانەکە دەخەنە ناو ژیانی تاک و گوتاری دەستووریش زمان و ئاوەزی پێویست بۆ مانەوەی ئەو پەرگاڵە بنیاد دەنێت. ئەو یەکپارچەییەی نێوان ئەم چینانە گرنگترین تایبەتمەندیی کوردستانیزمە لە ناو دەستووردا؛ چونکە دەوڵەتسازی لە یەک بەند، یەک دامەزراوە یان یەک هەست دروست نابێت، بەڵکوو لە هاوکرداریی نێوان هزر، قانوون، هێز، دامەزراوە و هاووڵاتی دروست دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەر چینێکی دەستوور بەشێک لە هەمان کردە بەڕێوە دەبات: مانیفێست ڕەوایی دەدات، پێشەکی بوونایەتی و سەرچاوەی ویست پێناسە دەکات، دەروازەکان دەسەڵات ڕێکدەخەن، بەندەکان ئەرک و میکانیزم جێگیر دەکەن، پاشکۆکان پەیمانەکە دەخەنە ناو ژیانی تاک و گوتاری دەستووریش زمان و ئاوەزی پێویست بۆ مانەوەی ئەو پەرگاڵە بنیاد دەنێت. ئەو یەکپارچەییەی نێوان ئەم چینانە گرنگترین تایبەتمەندیی کوردستانیزمە لە ناو دەستووردا؛ \"},{\"text\":\"چونکە دەوڵەتسازی لە یەک بەند، یەک دامەزراوە یان یەک هەست دروست نابێت، بەڵکوو لە هاوکرداریی نێوان هزر، قانوون، هێز، دامەزراوە و هاووڵاتی دروست دەبێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4717\"},{\"id\":\"p4720\",\"sourceIndex\":4720,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە کۆتاییدا، کوردستانیزم لەم دەستوورەدا ناوی بیرۆکەیەک نییە کە لە دەرەوەی دەقەوە بەسەریدا سەپێندرابێت؛ ناوی ئەو لۆژیکە ناوخۆییەیە کە پەیکەرەکە پێکەوە دەگرێت و هەر بەشێکی بە بەشەکانی ترەوە دەبەستێتەوە. ئەو لۆژیکە کورد و کوردستان وەک نەتەوە و وار بە یەکەوە دەناسێنێت، ویستی سەروەریی دەگۆڕێت بۆ دەستوور، دەستوور دەگۆڕێت بۆ دەوڵەت و دامەزراوە، و هاووڵاتی دەخاتە ناو پەیمانێک کە مانەوەی کۆمار بە مانەوە و هێزی خۆیەوە دەبەستێتەوە. لەم ڕوانگەیەوە، دەستووری کۆماری کوردستان تەنیا دەقی ڕێکخستنی دەسەڵات نییە؛ پەیکەرێکی هزری و قانوونییە بۆ گۆڕینی نەتەوەی خاوەن ویست بۆ دەوڵەتی خاوەن سەروەریی، و کوردستانیزم ئەو دۆکترینییەیە کە ئەم گواستنەوەیە لە سەرەتای هزرەوە تا کۆتاییی کردار یەکپارچە دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە کۆتاییدا، کوردستانیزم لەم دەستوورەدا ناوی بیرۆکەیەک نییە کە لە دەرەوەی دەقەوە بەسەریدا سەپێندرابێت؛ ناوی ئەو لۆژیکە ناوخۆییەیە کە پەیکەرەکە پێکەوە دەگرێت و هەر بەشێکی بە بەشەکانی ترەوە دەبەستێتەوە. ئەو لۆژیکە کورد و کوردستان وەک نەتەوە و وار بە یەکەوە دەناسێنێت، ویستی سەروەریی دەگۆڕێت بۆ دەستوور، دەستوور دەگۆڕێت بۆ دەوڵەت و دامەزراوە، و هاووڵاتی دەخاتە ناو پەیمانێک کە مانەوەی کۆمار بە مانەوە و هێزی خۆیەوە دەبەستێتەوە. لەم ڕوانگەیەوە، دەستووری کۆماری کوردستان تەنیا دەقی ڕێکخستنی دەسەڵات نییە؛ پەیکەرێکی هزری و قانوونییە بۆ گۆڕینی نەتەوەی خاوەن ویست بۆ دەوڵەتی خاوەن سەروەریی، و کوردستانیزم ئەو دۆکترینییەیە کە ئەم گواستنەوەیە لە سەرەتای هزرەوە تا کۆتاییی کردار یەکپارچە دەکات.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4717\"}]"
      }
    },
    {
      "number": 5,
      "title": "پەیکەری پێنجەم: زانان",
      "pageSlug": "constitutional-concepts",
      "pageId": 4,
      "chapters": 0,
      "articles": 0,
      "sections": 1,
      "href": "/p/constitutional-concepts",
      "content": {
        "id": 4,
        "slug": "constitutional-concepts",
        "title": "پەیکەری پێنجەم: زانان",
        "body": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p4724\",\"sourceIndex\":4724,\"style\":\"زانان\",\"text\":\"زانان\",\"runs\":[{\"text\":\"زانان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p4725\",\"sourceIndex\":4725,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ئـ\",\"runs\":[{\"text\":\"ئـ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4726\",\"sourceIndex\":4726,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئابووریی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئابووریی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4727\",\"sourceIndex\":4727,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Economy\",\"runs\":[{\"text\":\" National Economy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4726\"},{\"id\":\"p4728\",\"sourceIndex\":4728,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئابووریی نیشتمانی، بنەمای دارایی وڵاتە و کاریگەرترین هێزی دابینکردنی سەروەریی دەوڵەتە. ئەمە بریتییە لە کۆی ئەو چالاکییە دارایی و پیشەسازییانەی کە لەسەر بنەمای ئابووری دەوڵەتی، ئابووری کەرتی تایبەت، سەرمایەداریی نیشتمانی و پەرەپێدانی ئابووریی فرەبناغە داڕێژراون. لە چوارچێوەی دەستووردا، ئابووری جیا لە دابینکردنی بژێوی، هەروەها ئامرازێکە بۆ دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی کوردستان. ئەرکی بنەڕەتیی ئابووریی نیشتمانی ئەوەیە کە سامانە کاتییەکان بگۆڕێت بۆ سەرمایەی هەردەمیی و زانستی و ڕێگری بکات لە خوێنبەربوونی دارایی کوردستان بەرەو دەرەوە، ئەمەش بۆ مسۆگەرکردنی خۆشبژێویی گشتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئابووریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، بنەمای دارایی وڵاتە و کاریگەرترین هێزی دابینکردنی سەروەریی دەوڵەتە. ئەمە بریتییە لە کۆی ئەو چالاکییە دارایی و پیشەسازییانەی کە لەسەر بنەمای ئابووری دەوڵەتی، ئابووری کەرتی تایبەت\"},{\"text\":\"، سەرمایەداریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و پەرەپێدانی ئابووریی فرەبناغە داڕێژراون. لە چوارچێوەی دەستووردا، ئابووری جیا لە دابینکردنی بژێوی، هەروەها ئامرازێکە بۆ \"},{\"text\":\"دابینکردنی\"},{\"text\":\" سەربەخۆیی ئابووریی کوردستان. ئەرکی بنەڕەتیی ئابووریی نیشتمانی ئەوەیە کە سامانە کاتییەکان بگۆڕێت بۆ سەرمایەی هەردەمیی و زانستی و ڕێگری بکات لە خوێنبەربوونی دارایی\"},{\"text\":\" کوردستان بەرەو دەرەوە، ئەمەش بۆ مسۆگەرکردنی خۆشبژێویی\"},{\"text\":\" گشتی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4727\"},{\"id\":\"p4729\",\"sourceIndex\":4729,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئابووریی فرەبناغە\",\"runs\":[{\"text\":\"ئابووریی فرەبناغە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4730\",\"sourceIndex\":4730,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Multi-based Economy\",\"runs\":[{\"text\":\" Multi-based Economy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4729\"},{\"id\":\"p4731\",\"sourceIndex\":4731,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئابووریی فرەبناغە بڕیارێکی ستراتیژیی پێگەیشتوویە بۆ دەرچوون لە پشتبەستن بە یەک سەرچاوەی خاو و کەمکردنەوەی پشتبەستن بە داهاتی تاقانە. ئەمە لە ڕێگەی گەشەپێدانی هاوتەریبی کەرتەکانی کشتوکاڵ، پیشەسازی، تەکنەلۆژیا و گەڕیارییەوە دەکرێت. ئەم چەمکە وەک ستراتیژییەکی خۆڕاگریی و مانەوەی نیشتمانی پێویستە؛ ئامانجی سەرەکیی ئەوەیە کە دەوڵەت خاوەنی چەندین ڕەگی ئابووری بێت تا لە بەرامبەر زەبرە دەرەکییەکان و گۆڕ انکارییەکانی بازاڕی جیهانیدا بە جێگیری بمێنێتەوە و مانەوەی دەوڵەت لەژێر هەموو بارودۆخێکدا گەرەنتی بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئابووریی فرەبناغە بڕیارێکی ستراتیژیی پێگەیشتوویە بۆ دەرچوون لە پشتبەستن بە یەک سەرچاوەی خاو و کەمکردنەوەی پشتبەستن بە داهاتی تاقانە. ئەمە لە ڕێگەی گەشەپێدانی هاوتەریبی کەرتەکانی کشتوکاڵ، پیشەسازی، تەکنەلۆژیا و گەڕیارییەوە دەکرێت. ئەم چەمکە وەک ستراتیژییەکی خۆڕاگریی و مانەوەی نیشتمانی پێویستە؛ ئامانجی سەرەکیی ئەوەیە کە دەوڵەت خاوەنی چەندین ڕەگی ئابووری بێت تا لە بەرامبەر زەبرە دەرەکییەکان و \"},{\"text\":\"گۆڕ\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"انکارییەکانی\"},{\"text\":\" بازاڕی جیهانیدا بە جێگیری بمێنێتەوە و مانەوەی دەوڵەت لەژێر هەموو بارودۆخێکدا گەرەنتی بکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4730\"},{\"id\":\"p4732\",\"sourceIndex\":4732,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئاسایشی ئەلیکترۆنی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی ئەلیکترۆنی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4733\",\"sourceIndex\":4733,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\"Electronic Security\",\"runs\":[{\"text\":\"Electronic Security\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4732\"},{\"id\":\"p4734\",\"sourceIndex\":4734,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئاسایشی ئەلیکترۆنی بریتییە لە پاراستنی بێوچانی وارگەی دیجیتاڵی، ژێرخانە هەستیارەکان و سەربەخۆیی داتای کوردستان لە هەر جۆرە هێرش، دزەکردن یان تێکدانێکی دەرەکی و ناوخۆیی. لە سەردەمی دەوڵەتی ژیردا، ئەم ئاسایشە بەشێکی تەواوکەری پاراستنی سنوورە فیزیکییەکانە. ئەمە وەک قەڵغانی دەوڵەت کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لەوەی کە سامانە زانیارییەکانی نەتەوە و شوناسی دیجیتاڵیی شارۆمەندان بکەوێتە ژێر هەژموونی ناقانوونیی یان داگیرکاریی گیانەکی و واتایی هێزە بێگانەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی ئەلیکترۆنی بریتییە لە پاراستنی بێوچانی وارگەی دیجیتاڵی، ژێرخانە هەستیارەکان و سەربەخۆیی داتای کوردستان لە هەر جۆرە \"},{\"text\":\"هێرش\"},{\"text\":\"، دزەکردن یان تێکدانێکی دەرەکی و \"},{\"text\":\"ناوخۆیی. لە سەردەمی دەوڵەتی ژیردا، ئەم ئاسایشە بەشێکی تەواوکەری پاراستنی سنوورە فیزیکییەکانە. ئەمە وەک قەڵغانی دەوڵەت کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لەوەی کە سامانە زانیارییەکانی نەتەوە و شوناسی دیجیتاڵیی شارۆمەندان بکەوێتە ژێر هەژموونی ناقانوونیی یان داگیرکاریی گیانەکی و واتایی هێزە بێگانەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4733\"},{\"id\":\"p4735\",\"sourceIndex\":4735,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئاسایشی خۆراک\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی خۆراک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4736\",\"sourceIndex\":4736,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Food Security\",\"runs\":[{\"text\":\" Food Security\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4735\"},{\"id\":\"p4737\",\"sourceIndex\":4737,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئاسایشی خۆراک توانای دەوڵەتە بۆ دابینکردنی خۆراکی تەندروست و پێویست بە بێ پچڕان بۆ گشت شارۆمەندان، ئەمەش بە ڕێگەی بەڕێوەبردنێکی دروست، پەرەپێدانی سەربەخۆیی کشتوکاڵی و پاراستنی سەرچاوەکانی ئاو. ئەم چەمکە نیشانەی سەربەخۆیی ژیانناسیی کوردستانە؛ چونکە نەتەوەیەکی برسی ناتوانێت بڕیارێکی سەربەخۆی هەبێت. بۆیە، دەوڵەت ئەرکی لەسەر شانە کە خاکی کوردستان بکاتە سەرچاوەیەکی تێرکەر، تاوەکوو خۆراک وەک ئامرازی گوشار دژی سەروەریی و سەربەخۆیی کوردستان بەکار نەهێنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی خۆراک\"},{\"text\":\" توانای دەوڵەتە بۆ دابینکردنی خۆراکی تەندروست و پێویست بە بێ پچڕان بۆ گشت شارۆمەندان، ئەمەش بە ڕێگەی بەڕێوەبردنێکی دروست، پەرەپێدانی سەربەخۆیی کشتوکاڵی و پاراستنی سەرچاوەکانی ئاو. ئەم چەمکە نیشانەی سەربەخۆیی ژیانناسیی کوردستانە؛ چونکە نەتەوەیەکی برسی ناتوانێت بڕیارێکی سەربەخۆی هەبێت. بۆیە، دەوڵەت ئەرکی لەسەر شانە کە خاکی کوردستان بکاتە سەرچاوەیەکی تێرکەر، تاوەکوو خۆراک وەک ئامرازی گوشار دژی سەروەریی و سەربەخۆیی کوردستان بەکار نەهێنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4736\"},{\"id\":\"p4738\",\"sourceIndex\":4738,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئاسایشی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4739\",\"sourceIndex\":4739,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Security\",\"runs\":[{\"text\":\" National Security\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4738\"},{\"id\":\"p4740\",\"sourceIndex\":4740,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئاسایشی نەتەوەیی دۆخێکی گشتگیری پارێزراویی بوونی فیزیکی، واتایی و دەستووریی کۆماری کوردستانە لەبەرامبەر هەڕەشە بنەڕەتییەکان بۆ سەر کوردستان وەک وڵات و هەوڵ بۆ هەرەسهێنان بەسەر هەموو یان بەشێک لە وارگەی نەتەوەیی. ئەمە پەرگاڵی بەرگریی دەوڵەتە کە تەنیا لە پاراستنی سەربازی کورت نابێتەوە، بەڵکوو پاراستنی شوناسی نەتەوەیی، زمانی کوردی، یادەوەریی مێژوویی و سەقامگیریی ئابووریش دەگرێتەوە. ئاسایشی نەتەوەیی لە ڕێگەی ڕاییکردنی دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختەوه‌ بەڕێوە دەچێت بۆ مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" دۆخێکی گشتگیری پارێزراویی بوونی فیزیکی، واتایی و دەستووریی کۆماری کوردستانە لەبەرامبەر هەڕەشە بنەڕەتییەکان بۆ سەر کوردستان وەک وڵات و هەوڵ بۆ هەرەسهێنان بەسەر هەموو یان بەشێک لە وارگەی نەتەوەیی. ئەمە پەرگاڵی بەرگریی دەوڵەتە کە تەنیا لە پاراستنی سەربازی کورت نابێتەوە، بەڵکوو پاراستنی شوناسی نەتەوەیی، زمانی کوردی، یادەوەریی مێژوویی و سەقامگیریی ئابووریش دەگرێتەوە. ئاسایشی نەتەوەیی لە ڕێگەی ڕاییکردنی دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختەوه‌ بەڕێوە دەچێت بۆ مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4739\"},{\"id\":\"p4741\",\"sourceIndex\":4741,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئاڵای نەتەوەیی کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاڵای نەتەوەیی کوردستان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4742\",\"sourceIndex\":4742,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Flag of Kurdistan\",\"runs\":[{\"text\":\" National Flag of Kurdistan\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4741\"},{\"id\":\"p4743\",\"sourceIndex\":4743,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئاڵای کوردستان نیشانەیەکی بینراوەیی پەیمانی بوونایەتیی کوردستانە و لە سێ ڕەنگ و خۆرێکی بیست و یەک تیشکی پێکهاتووە. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئاڵا بەدیهێنانی پەیمانی نیشتمانییە؛ هەر ڕەنگێکی ئاماژەیە بۆ بنەمایەکی دەستووریی (سوور بۆ پەیمانی خوێن و نەتەوە، سپی بۆ ژیانی گەشی بەکۆمەڵ و قانوونمەندیی لە کوردستان، سەوز بۆ پەیمانی وار). ئاڵا نێوەندی یەکخستنی ویستی شارۆمەندانە و هەر سووکایەتیکردنێک بە هێرش بۆ سەر شکۆی دەوڵەت و سەروەریی نەتەوە هەژمار دەکرێت. ئەم ئالای کوردستانە لە دەستووردا دانیپێدانراوە، ڕیشەی مێژوویی هەیە و هەڵگریی یادەوەریی مێژوویی و هێمای نەتەوەیی کە نەگۆڕن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاڵای کوردستان\"},{\"text\":\" نیشانەیەکی بینراوەیی پەیمانی بوونایەتیی کوردستانە و لە سێ ڕەنگ و خۆرێکی بیست و یەک تیشکی پێکهاتووە. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئاڵا بەدیهێنانی پەیمانی نیشتمانییە؛ هەر ڕەنگێکی ئاماژەیە بۆ بنەمایەکی دەستووریی (سوور بۆ پەیمانی خوێن و نەتەوە، سپی بۆ ژیانی گەشی بەکۆمەڵ و قانوونمەندیی لە کوردستان، سەوز بۆ پەیمانی وار). ئاڵا نێوەندی یەکخستنی ویستی شارۆمەندانە و هەر سووکایەتیکردنێک بە هێرش بۆ سەر شکۆی دەوڵەت و \"},{\"text\":\"سەروەریی نەتەوە هەژمار دەکرێت. ئەم ئالای کوردستانە لە دەستووردا دانیپێدانراوە، ڕیشەی مێژوویی هەیە و هەڵگریی یادەوەریی مێژوویی و هێمای نەتەوەیی کە نەگۆڕن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4742\"},{\"id\":\"p4744\",\"sourceIndex\":4744,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر\",\"runs\":[{\"text\":\"ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4745\",\"sourceIndex\":4745,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Deconstructing Ideology\",\"runs\":[{\"text\":\" Deconstructing Ideology\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4744\"},{\"id\":\"p4746\",\"sourceIndex\":4746,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر، هەر جۆرە گوتار یان بزووتنەوەیەکە کە مەبەستی ترازاندنی تەلاریبەندی نەتەوەی کورد، شێواندنی ڕاستەواییە زانستییەکان، یان لاوازکردنی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و وڵات بە بیانوویەکی کاتی یان دەستکرد بێت. ئەم ئایدیۆلۆژیایانە وەک هەوڵێک بۆ لەناوبردنی دەوڵەت دەبینرێن؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەیان لە ڕێگەی پاراستنی زانەوانی و هزرییەوە، چونکە ئەم گوتارانە بە مەبەستی کوشتنی هاوئاگایی نەتەوەیی و گۆڕینی نەتەوە بۆ گرووپی پارچەپارچەی دژبەیەک کار دەکەن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر\"},{\"text\":\"، هەر جۆرە گوتار یان بزووتنەوەیەکە کە مەبەستی ترازاندنی تەلاریبەندی نەتەوەی کورد، شێواندنی ڕاستەواییە زانستییەکان، یان لاوازکردنی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و وڵات بە بیانوویەکی کاتی یان دەستکرد بێت. ئەم ئایدیۆلۆژیایانە وەک هەوڵێک بۆ لەناوبردنی دەوڵەت دەبینرێن؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەیان لە ڕێگەی پاراستنی زانەوانی و هزرییەوە، چونکە ئەم گوتارانە بە مەبەستی کوشتنی هاوئاگایی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" و گۆڕینی نەتەوە بۆ گرووپی پارچەپارچەی دژبەیەک کار دەکەن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4745\"},{\"id\":\"p4747\",\"sourceIndex\":4747,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئەرکی باڵای نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەرکی باڵای نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4748\",\"sourceIndex\":4748,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Supreme National Duty\",\"runs\":[{\"text\":\" Supreme National Duty\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4747\"},{\"id\":\"p4749\",\"sourceIndex\":4749,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەرکی باڵای نیشتمانی، ئەو بەرپرسیارێتییە قانوونیی و ڕەوشتییە پیرۆزەیە کە هەموو شارۆمەندێک بەرامبەر بە پاراستنی دەوڵەت و سەروەریی وڵات لە ئەستۆیەتی. ئەم ئەرکە لەسەر ئەو ڕاستەواییە وەستاوە کە تەنیا لە سایەی دەوڵەتێکی سەروەردا، مافی تاک بۆ ژیانێکی شکۆمەندانە گەرەنتی دەکرێت. بۆیە، شارۆمەند نەک وەک وەرگرێکی بێدەنگ، بەڵکوو وەک شارۆمەندێکی پێشمەرگە دەبێت هەمیشە ئامادەی بەرگری، وەفاداری بۆ دەستوور و بەشداری لە هێزی نەتەوەییدا بێت. پشتگوێخستنی ئەم ئەرکە، پێشێلکردنی پەیمانی شارۆمەندییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەرکی باڵای نیشتمانی، ئەو بەرپرسیارێتییە قانوونیی و ڕەوشتییە پیرۆزەیە کە هەموو شارۆمەندێک بەرامبەر بە پاراستنی دەوڵەت و سەروەریی وڵات لە ئەستۆیەتی. ئەم ئەرکە لەسەر ئەو ڕاستەواییە وەستاوە کە تەنیا لە سایەی دەوڵەتێکی سەروەردا، مافی تاک بۆ ژیانێکی شکۆمەندانە گەرەنتی دەکرێت. بۆیە، شارۆمەند نەک وەک وەرگرێکی بێدەنگ، بەڵکوو وەک شارۆمەندێکی پێشمەرگە دەبێت هەمیشە ئامادەی بەرگری، وەفاداری بۆ دەستوور و بەشداری لە هێزی نەتەوەییدا بێت. پشتگوێخستنی ئەم ئەرکە، پێشێلکردنی پەیمانی شارۆمەندییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4748\"},{\"id\":\"p4750\",\"sourceIndex\":4750,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی \",\"runs\":[{\"text\":\"ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی\"},{\"text\":\" \"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4751\",\"sourceIndex\":4751,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\"Strategic Reconstruction Duty\",\"runs\":[{\"text\":\"Strategic Reconstruction Duty\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4750\"},{\"id\":\"p4752\",\"sourceIndex\":4752,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی، پرۆسەیەکی مێژوویی و کردارییە بۆ نۆژەنکردنەوەی ژێرخانە وێرانکراوەکان و گۆڕینی جوگرافیای نیشتمان بۆ هێزێکی ئاوەدانی کێبڕکێکار. ئەم ئەرکە نواندنی ویستی پۆڵایینی نەتەوەیە؛ مەبەست لێی جیا لە تەلارسازیی لە ئاستی باڵا بۆ بنیاتنانی مێترۆپۆل و شارستانییەتی مۆدێرن و سیستماتیک، هەروەها ساغکردنەوەی دیمۆگرافی و گێڕانەوەی ژیان و شکۆیە بۆ گشت بستێکی خاکی کوردستان کە لە سەردەمی داگیرکاریدا شێوێندراوە، بە جۆرێک کە وارگەی نەتەوەیی ببێتە قەڵایەکی پتەوی ئابووری و شارستانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی، پرۆسەیەکی مێژوویی و کردارییە بۆ نۆژەنکردنەوەی ژێرخانە وێرانکراوەکان و گۆڕینی جوگرافیای نیشتمان بۆ هێزێکی ئاوەدانی کێبڕکێکار. ئەم ئەرکە نواندنی ویستی پۆڵایینی نەتەوەیە؛ مەبەست لێی جیا لە تەلارسازیی لە ئاستی باڵا بۆ بنیاتنانی مێترۆپۆل و شارستانییەتی مۆدێرن و سیستماتیک، هەروەها ساغکردنەوەی دیمۆگرافی\"},{\"text\":\" و گێڕانەوەی ژیان و شکۆیە بۆ گشت بستێکی خاکی کوردستان کە لە سەردەمی داگیرکاریدا شێوێندراوە، بە جۆرێک کە وارگەی نەتەوەیی ببێتە قەڵایەکی پتەوی ئابووری و شارستانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4751\"},{\"id\":\"p4753\",\"sourceIndex\":4753,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئیسکبەندیی بنەمایی دەوڵەتدارێتی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئیسکبەندیی بنەمایی دەوڵەتدارێتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4754\",\"sourceIndex\":4754,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Fundamental Framework of Statehood\",\"runs\":[{\"text\":\" Fundamental Framework of Statehood\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4753\"},{\"id\":\"p4755\",\"sourceIndex\":4755,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئیسکبەندیی بنەمایی، ئەو پەیکەرە دەستوورییەیە کە دابەشکاریی دەسەڵاتەکان (قانووندانان، ڕایەدار، دادوەری) و پەیوەندیی نێوان دامەزراوە باڵاکانی کۆمار ڕێکدەخات. ئەم پەیکەرە وەک چوارچێوەیەکی ڕێکخراو بۆ دەوڵەت کار دەکات؛ گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت لە یەکەیەکی پەرتەوازەوە بگۆڕێت بۆ پەرگاڵێکی ڕێکخراو و سەقامگیر کە توانای نواندنی کرداریی کۆیی هەبێت. بەبێ ئەم ئیسکبەندییە، نەتەوە ناتوانێت سەروەرییەکەی جێگیر بکات و وەک گیانێکی بێ جەستە دەمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئیسکبەندیی بنەمایی، ئەو پەیکەرە دەستوورییەیە کە دابەشکاریی دەسەڵاتەکان (قانووندانان، ڕایەدار، دادوەری) و پەیوەندیی نێوان دامەزراوە باڵاکانی کۆمار ڕێکدەخات. ئەم پەیکەرە وەک چوارچێوەیەکی ڕێکخراو بۆ دەوڵەت کار دەکات؛ گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت لە یەکەیەکی پەرتەوازەوە بگۆڕێت بۆ پەرگاڵێکی ڕێکخراو و سەقامگیر کە توانای نواندنی کرداریی کۆیی\"},{\"text\":\" هەبێت. بەبێ ئەم ئیسکبەندییە، نەتەوە ناتوانێت سەروەرییەکەی جێگیر بکات و وەک گیانێکی بێ جەستە دەمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4754\"},{\"id\":\"p4756\",\"sourceIndex\":4756,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئازادیی داهێنان\",\"runs\":[{\"text\":\"ئازادیی داهێنان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4757\",\"sourceIndex\":4757,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Freedom of Invention\",\"runs\":[{\"text\":\" Freedom of Invention\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4756\"},{\"id\":\"p4758\",\"sourceIndex\":4758,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئازادیی داهێنان، مافێکی ڕەهای شارۆمەندانە بۆ پەرەپێدانی زانست، هونەر، فەلسەفە و تەکنەلۆژیا بەبێ هیچ گوشارێکی وارگێڕیی یان ئایدیۆلۆژی. ئەم ئازادییە وەک هۆکاری گەشەی شارستانی پێناسە دەکرێت؛ دەوڵەت پشتیوانیی لێدەکات چونکە داهێنان تەنیا ڕێگەیە بۆ گەیشتن بە پێگەیەکی پێشەنگی تەکنەلۆژی و بەهێزکردنی هێزی نەرمی دەوڵەت لە ئاستی جیهانیدا. ئازادیی داهێنان ئامرازێکە بۆ تێپەڕاندنی پاشکەوتوویی و بنیاتنانی نەتەوەیەکی خاوەن داهێنان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئازادیی داهێنان، مافێکی ڕەهای شارۆمەندانە بۆ پەرەپێدانی زانست، هونەر، فەلسەفە و تەکنەلۆژیا بەبێ هیچ گوشارێکی وارگێڕیی یان ئایدیۆلۆژی. ئەم ئازادییە وەک هۆکاری گەشەی شارستانی پێناسە دەکرێت؛ دەوڵەت پشتیوانیی لێدەکات چونکە داهێنان تەنیا ڕێگەیە بۆ گەیشتن بە پێگەیەکی پێشەنگی تەکنەلۆژی و بەهێزکردنی هێزی نەرمی دەوڵەت لە ئاستی جیهانیدا. ئازادیی داهێنان ئامرازێکە بۆ تێپەڕاندنی پاشکەوتوویی و بنیاتنانی نەتەوەیەکی خاوەن داهێنان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4757\"},{\"id\":\"p4759\",\"sourceIndex\":4759,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئامانجی باڵای دەوڵەت\",\"runs\":[{\"text\":\"ئامانجی باڵای دەوڵەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4760\",\"sourceIndex\":4760,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" State's Supreme Goal\",\"runs\":[{\"text\":\" State's Supreme Goal\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4759\"},{\"id\":\"p4761\",\"sourceIndex\":4761,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئامانجی باڵای دەوڵەت، مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانە، گەشەسەندنی بێپسانەوە و پاراستنی سەروەریی ڕەهای نەتەوەی کوردە لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی. ئەمە کۆتاییترین هۆکاری بوونی دەوڵەتە؛ هەر قانوون، وارگێڕیی یان بڕیارێک کە لە ڕاژەی ئەم ئامانجەدا نەبێت، ڕەوایەتیی دەستووریی خۆی لەدەست دەدات. ئامانجی باڵا وەک ڕێنیشاندەرێک کار دەکات بۆ ئەوەی دەوڵەت هەمیشە لە ڕێچکەی ڕاستەقینەی خۆی وەک پارێزوانی نەتەوە بمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئامانجی باڵای دەوڵەت\"},{\"text\":\"، مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانە، گەشەسەندنی بێپسانەوە و پاراستنی سەروەریی ڕەهای نەتەوەی کوردە لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی. ئەمە کۆتاییترین هۆکاری بوونی دەوڵەتە؛ هەر قانوون، وارگێڕیی یان بڕیارێک کە لە ڕاژەی ئەم ئامانجەدا نەبێت، ڕەوایەتیی دەستووریی خۆی لەدەست دەدات. ئامانجی باڵا وەک ڕێنیشاندەرێک کار دەکات بۆ ئەوەی دەوڵەت هەمیشە لە ڕێچکەی ڕاستەقینەی خۆی وەک پارێزوانی نەتەوە بمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4760\"},{\"id\":\"p4766\",\"sourceIndex\":4766,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ب\",\"runs\":[{\"text\":\"ب\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4767\",\"sourceIndex\":4767,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بانکی ناوەندیی کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"بانکی ناوەندیی کوردستان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4768\",\"sourceIndex\":4768,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Central Bank of Kurdistan\",\"runs\":[{\"text\":\" Central Bank of Kurdistan\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4767\"},{\"id\":\"p4769\",\"sourceIndex\":4769,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، مێشکی دارایی و پارێزەری بەهای ڕەنجی نەتەوەی کوردە لە واری ئابووریدا. ئەرکی ئەم بانکە جیا لە ڕێکخستنی دراو، هەروەها مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی نەختینەیی و پاراستنی یەکەی ئابووریی وڵاتە لە هەژموونی دارایی دەرەکی. بانکی ناوەندی کوردستان وەک ئامرازێکی باڵای نیشتمانی کار دەکات بۆ ئەوەی ڕێگری بکات لە هەر جۆرە داڕمانێکی دارایی یان دەستێوەردانێکی ئابووریی بیانی کە ئامانجی لاوازکردنی بڕیاری وارگێڕیی کۆمار بێت. لێرەدا، بانک دەبێتە گەرەنتیکەری گەشەی ژێرخانی دارایی وڵات و سەقامگیریی ژیانی شارۆمەندان و هێزی کڕینی تاکی کورد.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، مێشکی دارایی و پارێزەری بەهای ڕەنجی نەتەوەی کوردە لە واری ئابووریدا. ئەرکی ئەم بانکە جیا لە ڕێکخستنی دراو، هەروەها مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی نەختینەیی و پاراستنی یەکەی ئابووریی وڵاتە لە هەژموونی دارایی دەرەکی. بانکی ناوەندی کوردستان وەک ئامرازێکی باڵای نیشتمانی کار دەکات بۆ ئەوەی ڕێگری بکات لە هەر جۆرە داڕمانێکی دارایی یان دەستێوەردانێکی ئابووریی بیانی کە ئامانجی لاوازکردنی بڕیاری وارگێڕیی کۆمار بێت. لێرەدا، بانک دەبێتە گەرەنتیکەری گەشەی ژێرخانی دارایی وڵات و سەقامگیریی ژیانی شارۆمەندان و هێزی کڕینی تاکی کورد\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4768\"},{\"id\":\"p4770\",\"sourceIndex\":4770,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بنەما نەگۆڕەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"بنەما نەگۆڕەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4771\",\"sourceIndex\":4771,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Immutable Principles\",\"runs\":[{\"text\":\" Immutable Principles\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4770\"},{\"id\":\"p4772\",\"sourceIndex\":4772,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم بنەمایانە، \\\"کۆدی بۆماوەیی\\\" و گەوهەری بوونایەتیی کۆماری کوردستان لە وڵات وەک پاتریا و هەروەها لە جیهانن کە لە سەرووی گشت ویستێکی وارگێڕیی کاتییەوە وەستاون. ئەم بنەمایانە ئەو پەیمانە هەردەمییانەی نەتەوەی کوردن کە ڕێگری دەکەن لەوەی دەوڵەت لە ئامانجە مێژووییەکانی خۆی لابدات یان شوناسەکەی بکرێتە قوربانیی بەرژەوەندیی گرووپگەلێک لە بەرژەوەندی خۆیان لە سەرووی بەرژەوەندیی کوردستانەوە دەبینن. هەر هەوڵێک بۆ دەستکاریکردنی ئەم بەندانە، بە هەوڵدان بۆ هەڵوەشاندنەوەی خودی \\\"کوردستان وەک وڵات\\\" دادەنرێت؛ چونکە ئەم بنەمایانە ئامرازی پاراستنی نەتەوەی کوردن لە هەر جۆرە لادانێکی دەستووریی و مێژوویی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم بنەمایانە، \\\"کۆدی بۆماوەیی\\\" و گەوهەری بوونایەتیی کۆماری کوردستان لە وڵات وەک پاتریا\"},{\"text\":\" و هەروەها لە جیهانن کە لە سەرووی گشت ویستێکی وارگێڕیی کاتییەوە وەستاون. ئەم بنەمایانە ئەو پەیمانە هەردەمییانەی نەتەوەی کوردن کە ڕێگری دەکەن لەوەی دەوڵەت لە ئامانجە مێژووییەکانی خۆی لابدات یان شوناسەکەی بکرێتە قوربانیی بەرژەوەندیی گرووپگەلێک لە بەرژەوەندی خۆیان لە سەرووی بەرژەوەندیی کوردستانەوە دەبینن. هەر هەوڵێک بۆ دەستکاریکردنی ئەم بەندانە، بە هەوڵدان بۆ هەڵوەشاندنەوەی خودی \\\"کوردستان وەک وڵات\\\" دادەنرێت؛ چونکە ئەم بنەمایانە ئامرازی پاراستنی نەتەوەی کوردن لە هەر جۆرە لادانێکی دەستووریی و مێژوویی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4771\"},{\"id\":\"p4773\",\"sourceIndex\":4773,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوە\",\"runs\":[{\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4774\",\"sourceIndex\":4774,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Strategic and Constitutional Principles of Foreign Administration\",\"runs\":[{\"text\":\" Strategic and Constitutional Principles of Foreign Administration\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4773\"},{\"id\":\"p4775\",\"sourceIndex\":4775,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم بنەمایانە، نەخشەڕێگای نواندنی هێزی سەروەرانەی دەوڵەتی کوردستان لە گۆڕەپانی جیهانیدان. لێرەدا، وارگێڕیی دەرەوە لە پاشکۆیەتیی هێزە گەورەکان ڕزگار دەکرێت و لەسەر کۆڵەکەکانی سەربەخۆیی ڕەها و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دادەمەزرێت. ئەم چوارچێوەیە دەوڵەت ناچار دەکات کە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانی تەنیا لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە و پاراستنی شکۆی نەتەوەیی کوردستان دابڕێژێت، بە جۆرێک کە کوردستان وەک سوبێکتێکی مێژووساز و خاوەن ویست دەربکەوێت، نەک وەک ڕووبەر و مەیدانێکی بێدەنگ بۆ ململانێی بیانییەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم بنەمایانە، نەخشەڕێگای نواندنی هێزی سەروەرانەی دەوڵەتی کوردستان لە گۆڕەپانی جیهانیدان. لێرەدا، وارگێڕیی دەرەوە لە پاشکۆیەتیی هێزە گەورەکان ڕزگار دەکرێت و لەسەر کۆڵەکەکانی سەربەخۆیی ڕەها و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دادەمەزرێت. ئەم چوارچێوەیە دەوڵەت ناچار دەکات کە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانی تەنیا لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە و پاراستنی شکۆی نەتەوەیی کوردستان دابڕێژێت، بە جۆرێک کە کوردستان وەک سوبێکتێکی \"},{\"text\":\"مێژووساز و خاوەن ویست دەربکەوێت، نەک وەک ڕووبەر و مەیدانێکی بێدەنگ بۆ ململانێی بیانییەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4774\"},{\"id\":\"p4776\",\"sourceIndex\":4776,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4777\",\"sourceIndex\":4777,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Supreme National Interest\",\"runs\":[{\"text\":\" Supreme National Interest\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4776\"},{\"id\":\"p4778\",\"sourceIndex\":4778,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە کۆمپاس و ڕاستە پێشاندەری باڵای گشت بڕیار، قانوون و کردەوەیەکی دەوڵەتە. بەرژەوەندیی باڵا، ئەو هێڵە سوورە دەستوورییەیە کە تێیدا مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوە، یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی یەک دەگرنەوە. ئەم بەرژەوەندییانە نەک تەنیا بۆ نەوەی ئێستا، بەڵکوو وەک سپێردەیەکی پیرۆز بۆ نەوەکانی داهاتووش دەپارێزرێن. هەر هەڵوێستێکی وارگێڕیی کە ئەم بەرژەوەندییانە بخاتە مەترسییەوە، ڕەوایەتیی قانوونیی خۆی لەدەست دەدات، چونکە ئەمە تاقانە پێوەر بۆ ڕەسەنایەتیی دەسەڵاتداریی لە کوردستاندایە و گۆڕانی بەسەردا نایات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە کۆمپاس و ڕاستە پێشاندەری باڵای گشت بڕیار، قانوون و کردەوەیەکی دەوڵەتە. بەرژەوەندیی باڵا، ئەو هێڵە سوورە دەستوورییەیە کە تێیدا مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوە، یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی یەک دەگرنەوە. ئەم بەرژەوەندییانە نەک تەنیا بۆ نەوەی ئێستا، بەڵکوو وەک سپێردەیەکی پیرۆز بۆ نەوەکانی داهاتووش دەپارێزرێن. هەر هەڵوێستێکی وارگێڕیی کە ئەم بەرژەوەندییانە بخاتە مەترسییەوە، ڕەوایەتیی قانوونیی خۆی لەدەست دەدات، چونکە ئەمە تاقانە پێوەر بۆ ڕەسەنایەتیی دەسەڵاتداریی لە کوردستاندایە و گۆڕانی بەسەردا نایات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4777\"},{\"id\":\"p4779\",\"sourceIndex\":4779,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە\",\"runs\":[{\"text\":\"بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4780\",\"sourceIndex\":4780,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Active Defense and Preemptive Protection\",\"runs\":[{\"text\":\" Active Defense and Preemptive Protection\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4779\"},{\"id\":\"p4781\",\"sourceIndex\":4781,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دۆکترینە، گۆڕینی فەلسەفەی سەربازیی و هەواڵگریی وڵاتە لە \\\"کاردانەوەی پاشکۆیانە\\\" بۆ \\\"دەستپێشخەریی هێزمەندانە\\\". ئامانج لێی ئەوەیە کە دەوڵەت چاوەڕێی گەیشتنی هەڕەشە بۆ سەر خاکی خۆی نەکات، بەڵکوو بە ئاوەزی ستراتیژی و توانای هەداریی و بەردەستە تەکنۆلۆژییەکانی، مەترسییەکان لە سەرچاوەکانیانەوە بناسێتەوە و پووچەڵیان بکاتەوە. ئەم چەمکە نواندنی بنەرەتی ویستی نەتەوەی کوردە بۆ ئەوەی چیتر نەبێتە قوربانیی پیلانەکان، بەڵکوو خۆی ببێتە پارێزەری وڵات، نەتەوە، مەردم، ژینگە و ژێرخانی بوونایەتیی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دۆکترینە، گۆڕینی فەلسەفەی سەربازیی و هەواڵگریی وڵاتە لە \\\"کاردانەوەی پاشکۆیانە\\\" بۆ \\\"دەستپێشخەریی هێزمەندانە\"},{\"text\":\"\\\". \"},{\"text\":\"ئامانج لێی ئەوەیە کە دەوڵەت چاوەڕێی گەیشتنی هەڕەشە بۆ سەر خاکی خۆی نەکات، بەڵکوو بە ئاوەزی ستراتیژی و توانای هەداریی و بەردەستە تەکنۆلۆژییەکانی، مەترسییەکان لە سەرچاوەکانیانەوە بناسێتەوە و پووچەڵیان بکاتەوە. ئەم چەمکە نواندنی بنەرەتی ویستی نەتەوەی کوردە بۆ ئەوەی چیتر نەبێتە قوربانیی پیلانەکان، بەڵکوو خۆی ببێتە پارێزەری وڵات، نەتەوە، مەردم، ژینگە و ژێرخانی بوونایەتیی خۆی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4780\"},{\"id\":\"p4782\",\"sourceIndex\":4782,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر ئایین و باوەڕەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر ئایین و باوەڕەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4783\",\"sourceIndex\":4783,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" State Neutrality towards Religions and Beliefs\",\"runs\":[{\"text\":\" State Neutrality towards Religions and Beliefs\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4782\"},{\"id\":\"p4784\",\"sourceIndex\":4784,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم بێلایەنییە، بنەمای دادپەروەریی گشتگیر و مسۆگەرکردنی ئاشتیی کۆمەڵایەتییە. لێرەدا، دەوڵەت نەک دژی ئایین، بەڵکوو وەک چەترێکی دادپەروەر دەوەستێ کە تێیدا هەموو شارۆمەندان بە جیاوازیی جهانبینییەکانیانەوە لەبەردەم قانووندا یەکسانن. دەوڵەت ڕێگری دەکات لەوەی ئایین یان هەر باوەڕێکی گیانی بکرێتە ئامرازی ململانێی وارگێڕیی یان سەپاندنی دەسەڵات؛ ئامانج پاراستنی پانتایی گشتییە لە قۆرخکاریی ئایدیۆلۆژی، تاوەکوو ئاوەز و زانست تاقانە سەرچاوەی ڕاییکردنی کاروباری دەوڵەت بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم بێلایەنییە، بنەمای دادپەروەریی گشتگیر و مسۆگەرکردنی ئاشتیی کۆمەڵایەتییە. لێرەدا، دەوڵەت نەک دژی ئایین، بەڵکوو وەک چەترێکی دادپەروەر دەوەست\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تێیدا هەموو شارۆمەندان بە جیاوازیی جهانبینییەکانیانەوە لەبەردەم قانووندا یەکسانن. دەوڵەت ڕێگری دەکات لەوەی ئایین یان هەر باوەڕێکی گیانی بکرێتە ئامرازی ململانێی وارگێڕیی یان سەپاندنی دەسەڵات؛ ئامانج پاراستنی پانتایی گشتییە لە قۆرخکاریی ئایدیۆلۆژی، تاوەکوو ئاوەز و زانست تاقانە سەرچاوەی ڕاییکردنی کاروباری دەوڵەت بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4783\"},{\"id\":\"p4785\",\"sourceIndex\":4785,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بێگانە / بیانی\",\"runs\":[{\"text\":\"بێگانە / بیانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4786\",\"sourceIndex\":4786,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Alien / Foreign\",\"runs\":[{\"text\":\" Alien / Foreign\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4785\"},{\"id\":\"p4787\",\"sourceIndex\":4787,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە فەرهەنگی ئەم دەستوورەدا، بێگانە تەنیا کەسێک نییە کە ناسنامەی وڵاتەکەمانی نەبێت، بەڵکوو گێڕانەوەیە لە هەر هێز، دەزگا یان ئایدۆلۆژیایەک کە سەرچاوەی ڕەواییەکەی لە دەرەوەی ویستی نەتەوەی کورد و ئەم پەیمانە دەستوورییەوە بێت. بیانییەکان بە مەرجێک بەشێک نەبن لە داگیرکاری یان پرۆژەگەلی دژی دەوڵەتی کوردستان، وەک میوانی ڕێزدار و هاوبەشی گەشەپێدان سەیر دەکرێن، بەڵام هەر کاتێک هەوڵی دەستێوەردان لە سەروەریی یان شێواندنی شوناسی نەتەوەیی بدەن، دەبنە هەڕەشەیەکی دەرەکی. ئەم چەمکە بۆ جیاکردنەوەی وردی سنوورەکانی \\\"خۆیی\\\" و \\\"ئەویتر\\\" بەکاردێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە فەرهەنگی ئەم دەستوورەدا، بێگانە تەنیا کەسێک نییە کە ناسنامەی وڵاتەکەمانی نەبێت، بەڵکوو گێڕانەوەیە لە هەر هێز، دەزگا یان ئایدۆلۆژیایەک کە سەرچاوەی ڕەواییەکەی لە دەرەوەی ویستی نەتەوەی کورد و ئەم پەیمانە دەستوورییەوە بێت. بیانییەکان بە مەرجێک بەشێک نەبن لە داگیرکاری یان پرۆژەگەلی دژی دەوڵەتی کوردستان، وەک میوانی ڕێزدار و هاوبەشی گەشەپێدان سەیر دەکرێن، بەڵام هەر کاتێک هەوڵی دەستێوەردان لە سەروەریی یان شێواندنی شوناسی نەتەوەیی بدەن، دەبنە هەڕەشەیەکی دەرەکی. ئەم چەمکە بۆ جیاکردنەوەی وردی سنوورەکانی \\\"خۆیی\\\" و \\\"ئەویتر\\\" بەکاردێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4786\"},{\"id\":\"p4788\",\"sourceIndex\":4788,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی\",\"runs\":[{\"text\":\"بودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4789\",\"sourceIndex\":4789,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Judiciary Budget and Administration\",\"runs\":[{\"text\":\" Judiciary Budget and Administration\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4788\"},{\"id\":\"p4790\",\"sourceIndex\":4790,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"بودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی ئامرازی پاراستنی ویژدانی دادپەروەرییە لە کوردستان. بە دابینکردنی سەربەخۆیی دارایی و کارگێڕیی ڕەها بۆ دادگاکان، ڕێگری دەکرێت لەوەی کە دەسەڵاتی ڕایەدار یان هێزە داراییەکان بتوانن لە ڕێگەی گوشاری دارایی کار لەسەر بڕیاری دادوەران بکەن. بودجەی سەربەخۆ گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دادوەری تەنیا ملکەچی قانوون و دەستوور بێت، نەک ملکەچی ئەو لایەنەی کە خەرجییەکانی دابین دەکات. ئەمە بنەمای سەربەخۆیی بنچینەیی دادوەرییە لە دەوڵەتی کوردستاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"بودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی\"},{\"text\":\" ئامرازی پاراستنی ویژدانی دادپەروەرییە لە کوردستان. بە دابینکردنی سەربەخۆیی دارایی و کارگێڕیی ڕەها بۆ دادگاکان، ڕێگری دەکرێت لەوەی کە دەسەڵاتی ڕایەدار یان هێزە داراییەکان بتوانن لە ڕێگەی گوشاری دارایی کار لەسەر بڕیاری دادوەران بکەن. بودجەی سەربەخۆ گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دادوەری تەنیا ملکەچی قانوون و دەستوور بێت، نەک ملکەچی ئەو لایەنەی کە خەرجییەکانی دابین دەکات. ئەمە بنەمای سەربەخۆیی بنچینەیی دادوەرییە لە دەوڵەتی کوردستاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4789\"},{\"id\":\"p4791\",\"sourceIndex\":4791,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بوونایەتیی بوونسەپێن \",\"runs\":[{\"text\":\"بوونایەتیی بوونسەپێن\"},{\"text\":\" \"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4792\",\"sourceIndex\":4792,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\"Ontological Assertion of Existence\",\"runs\":[{\"text\":\"Ontological Assertion of Existence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4791\"},{\"id\":\"p4793\",\"sourceIndex\":4793,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"بوونایەتی بوونسەپێن ئەو وزە نێوەکی و هێزە مێژووییەی نەتەوەی کوردە کە ڕێگەی پێنادات لە تاریکخانەی مێژوودا ون بێت. بوونایەتیی بوونسەپێن واتە نەتەوەیەک کە لە دۆخی \\\"تەوژمێکی لێڵی نەناسراویی\\\" دەرچووە و بە ئاگاییەکی ڕەبەقەوە بڕیاری داوە بوونی خۆی وەک دەوڵەتێکی سەروەر بسەپێنێت. ئەم چەمکە ڕەوایەتی بە هەموو ئەو خەبات و دامەزراوەسازییانە دەبەخشێ کە ئامانجیان گۆڕینی \\\"تاسەی مێژوویی\\\" کوردە بۆ کەتوارێکی وارگێڕیی تێکنەشکێنراو لە فۆرمی دەوڵەتێکی بەهێزدا کە بوونایەتی خۆی لە جیهاندا بنوێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"بوونایەتی بوونسەپێن ئەو وزە نێوەکی و هێزە مێژووییەی نەتەوەی کوردە کە ڕێگەی پێنادات لە تاریکخانەی مێژوودا ون بێت. بوونایەتیی بوونسەپێن واتە نەتەوەیەک کە لە دۆخی \\\"تەوژمێکی لێڵی نەناسراویی\\\" دەرچووە و بە ئاگاییەکی ڕەبەقەوە بڕیاری داوە بوونی خۆی وەک دەوڵەتێکی سەروەر بسەپێنێت. ئەم چەمکە ڕەوایەتی بە هەموو ئەو خەبات و دامەزراوەسازییانە دەبەخش\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ئامانجیان گۆڕینی \\\"تاسەی مێژوویی\\\" کوردە بۆ کەتوارێکی وارگێڕیی تێکنەشکێنراو لە فۆرمی دەوڵەتێکی بەهێزدا کە بوونایەتی خۆی لە جیهاندا بنوێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4792\"},{\"id\":\"p4794\",\"sourceIndex\":4794,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بەشداریی لاوان\",\"runs\":[{\"text\":\"بەشداریی لاوان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4795\",\"sourceIndex\":4795,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Youth Participation\",\"runs\":[{\"text\":\" Youth Participation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4794\"},{\"id\":\"p4796\",\"sourceIndex\":4796,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لاوان وەک \\\"یەدەگی ستراتیژیی\\\" و بزوێنەری داهاتووی کوردستان دەبینرێن. بەشداریی ئەوان نەک هەر سەربەشییەکی وارگێڕیی، بەڵکوو ئەرکێکی نیشتمانییە بۆ ئەوەی وزەی داهێنان و نوێبوونەوە بخرێتە ناو دەمارەکانی دەوڵەتدارییەوە. دەوڵەت پابەندە بە کردنەوەی دەروازەکان بۆ لاوان لە ناوەندەکانی بڕیارسازیدا، بۆ ئەوەی نەتەوەسازی پڕۆسەیەکی درێژەدار بێت و نەوەی نوێ بە هەمان هاوئاگایی نەتەوەیی و وەفادارییەوە ئەرکی پاراستنی دەوڵەتی کوردستان بگرێتە ئەستۆ.\",\"runs\":[{\"text\":\"لاوان وەک \\\"یەدەگی ستراتیژیی\\\" و بزوێنەری داهاتووی کوردستان دەبینرێن. بەشداریی ئەوان نەک هەر سەربەشییەکی وارگێڕیی، بەڵکوو ئەرکێکی نیشتمانییە بۆ ئەوەی وزەی داهێنان و نوێبوونەوە بخرێتە ناو دەمارەکانی دەوڵەتدارییەوە. دەوڵەت پابەندە بە کردنەوەی دەروازەکان بۆ لاوان لە ناوەندەکانی بڕیارسازیدا، بۆ ئەوەی نەتەوەسازی پڕۆسەیەکی درێژەدار بێت و نەوەی نوێ بە هەمان هاوئاگایی نەتەوەیی و وەفادارییەوە ئەرکی پاراستنی دەوڵەتی کوردستان بگرێتە ئەستۆ\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4795\"},{\"id\":\"p4797\",\"sourceIndex\":4797,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"پ\",\"runs\":[{\"text\":\"پ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4798\",\"sourceIndex\":4798,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پابەندبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"پابەندبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4799\",\"sourceIndex\":4799,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Commitment / Adherence\",\"runs\":[{\"text\":\" Commitment / Adherence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4798\"},{\"id\":\"p4800\",\"sourceIndex\":4800,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە لە دەستووردا تەنیا بە واتای ملکەچبوونی سادە بۆ دەقە قانوونییەکان نایەت، بەڵکوو هاوتەریببوونی ویژدانی و کرداریی شارۆمەند و دەسەڵاتە لەگەڵ ئامانجە باڵاکانی کوردستاندا. پابەندبوون، ڕەهەندێکی ڕۆشنگەرانەی هەیە کە بریتییە لە هەوڵی بێپسانەوە بۆ نەهێشتنی نەزانی و دواکەوتوویی. ئەمە پەیمانێکی زیندووە کە تێیدا هەموو لایەک بەڵێن دەدەن شکۆی مرۆیی و سەروەریی قانوون بپارێزن تاوەکوو دەوڵەت لە ئامانجە ڕەسەنەکانی خۆی دانەبڕێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە لە دەستووردا تەنیا بە واتای ملکەچبوونی سادە بۆ دەقە قانوونییەکان نایەت، بەڵکوو هاوتەریببوونی ویژدانی و کرداریی شارۆمەند و دەسەڵاتە لەگەڵ ئامانجە باڵاکانی کوردستاندا. پابەندبوون، ڕەهەندێکی ڕۆشنگەرانەی هەیە کە بریتییە لە هەوڵی بێپسانەوە بۆ نەهێشتنی نەزانی و دواکەوتوویی. ئەمە پەیمانێکی زیندووە کە تێیدا هەموو لایەک بەڵێن دەدەن شکۆی مرۆیی و سەروەریی قانوون بپارێزن تاوەکوو دەوڵەت لە ئامانجە ڕەسەنەکانی خۆی دانەبڕێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4799\"},{\"id\":\"p4801\",\"sourceIndex\":4801,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاشکۆ\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشکۆ\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4802\",\"sourceIndex\":4802,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Appendix / Annex\",\"runs\":[{\"text\":\" Appendix / Annex\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4801\"},{\"id\":\"p4803\",\"sourceIndex\":4803,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پاشکۆکان لەم دەستوورەدا تەنیا لاپەڕەی تەواکەر نین، بەڵکوو دەروازەی کردەیی گواستنەوەی دەستوورن لە «هزر»ـەوە بۆ «کردار». لێرەدا، لە ڕێگەی سوێندنامەی هاووڵاتیبوون و فۆرمی تۆمارکردنەوە، پەیوەندیی نێوان تاک و کۆمار لە دۆخێکی تیۆرییەوە دەگۆڕێت بۆ پەیمانێکی فەرمیی جێگیر. پاشکۆی دەستوو، ئەو شوێنەیە کە تێیدا شارۆمەند بە شێوەیەکی ویستمەندانە دەچێتە ناو ناخی قانوونمەنیی کوردستانی و بەرپرسیارێتییەکانی خۆی ڕادەگەیەنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشکۆکان لەم دەستوورەدا تەنیا لاپەڕەی تەواکەر نین، بەڵکوو دەروازەی کردەیی گواستنەوەی دەستوورن لە «هزر»ـەوە بۆ «کردار». لێرەدا، لە ڕێگەی سوێندنامەی هاووڵاتیبوون و فۆرمی تۆمارکردنەوە، پەیوەندیی نێوان تاک و کۆمار لە دۆخێکی تیۆرییەوە دەگۆڕێت بۆ پەیمانێکی فەرمیی جێگیر. پاشکۆی دەستوو، ئەو شوێنەیە کە تێیدا شارۆمەند بە شێوەیەکی ویستمەندانە دەچێتە ناو ناخی قانوونمەنیی کوردستانی و بەرپرسیارێتییەکانی خۆی ڕادەگەیەنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4802\"},{\"id\":\"p4804\",\"sourceIndex\":4804,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4805\",\"sourceIndex\":4805,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Protection of National Economy\",\"runs\":[{\"text\":\" Protection of National Economy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4804\"},{\"id\":\"p4806\",\"sourceIndex\":4806,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم پاراستنە، ئەرکێکی ستراتیژییە بۆ پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاردانی کوردستان لە بەرامبەر هەر جۆرە زەبر و هەژموونێکی دارایی دەرەکی. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە بازرگانیی نێودەوڵەتی دەبێت لەسەر بنەمای بەهێزکردنی توانای ناوخۆیی بێت. لێرەدا، ئابووری جیا لە ئاڵوگۆڕی کاڵا هەروەها قەڵغانێکە بۆ ڕێگریکردن لە «خوێنبەربوونی سەرمایە\\\" و مسۆگەرکردنی ئەوەی کە سامانی وڵات تەنیا بۆ ئاوەدانکردنەوەی کوردستان بەکار بهێنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم پاراستنە، ئەرکێکی ستراتیژییە بۆ پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاردانی کوردستان لە بەرامبەر هەر جۆرە زەبر و هەژموونێکی دارایی دەرەکی. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە بازرگانیی نێودەوڵەتی\"},{\"text\":\" دەبێت لەسەر بنەمای بەهێزکردنی توانای ناوخۆیی بێت. لێرەدا، ئابووری جیا لە ئاڵوگۆڕی کاڵا هەروەها قەڵغانێکە بۆ ڕێگریکردن لە «خوێنبەربوونی سەرمایە\\\" و مسۆگەرکردنی ئەوەی کە سامانی وڵات تەنیا بۆ ئاوەدانکردنەوەی کوردستان بەکار بهێنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4805\"},{\"id\":\"p4807\",\"sourceIndex\":4807,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵی\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4808\",\"sourceIndex\":4808,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Protection of Personal Data and Digital Privacy\",\"runs\":[{\"text\":\" Protection of Personal Data and Digital Privacy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4807\"},{\"id\":\"p4809\",\"sourceIndex\":4809,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە سەردەمی «دەوڵەتی ژیر»ـدا، پاراستنی داتا وەک پاراستنی جەستەی مرۆڤ سەیر دەکرێت. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە ئەرکی ڕەهای دەوڵەت بۆ دابینکردنی \\\"سەربەخۆیی دیجیتاڵیی تاک\\\". لێرەدا، زانیارییە کەسییەکان سامانێکی سەوداهەڵنەگرن؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی پارێزراو کە ڕێگری بکات لەوەی شوناسی دیجیتاڵیی شارۆمەندان ببێتە کاڵایەکی بازرگانی یان ئامرازێکی سیخوڕی بۆ بۆ کەسانی نەخوازراو و بەتایبەتی بۆ هێزە بێگانەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە سەردەمی «دەوڵەتی ژیر»ـدا، پاراستنی داتا وەک پاراستنی جەستەی مرۆڤ سەیر دەکرێت. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە ئەرکی ڕەهای دەوڵەت بۆ دابینکردنی \\\"سەربەخۆیی دیجیتاڵیی تاک\\\". لێرەدا، زانیارییە کەسییەکان سامانێکی سەوداهەڵنەگرن؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی پارێزراو کە ڕێگری بکات لەوەی شوناسی دیجیتاڵیی شارۆمەندان ببێتە کاڵایەکی بازرگانی یان ئامرازێکی سیخوڕی بۆ بۆ کەسانی نەخوازراو و بەتایبەتی بۆ هێزە بێگانەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4808\"},{\"id\":\"p4810\",\"sourceIndex\":4810,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و نەهێشتنی نەیارشەیدایی\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و نەهێشتنی نەیارشەیدایی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4811\",\"sourceIndex\":4811,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Dignity and Elimination of Enemy Adoration\",\"runs\":[{\"text\":\" National Dignity and Elimination of Enemy Adoration\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4810\"},{\"id\":\"p4812\",\"sourceIndex\":4812,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە بنەمایەکی دەروونی-وارگێڕییە بۆ پاراستنی خۆئاگایی نەتەوەیی. نەیارشەیدایی وەک دۆخێکی ناهاوسەنگی واتایی پێناسە دەکرێ کە تێیدا تاک یان گرووپ تووشی ئەوینداری بۆ داگیرکەر دەبن. پاراستنی شکۆی نەتەوەیی، ئەرکی دەوڵەتە بۆ بنیاتنانی قەڵغانی هزری کە ڕێگری بکات لە دزەکردنی گوتاری بێگانەپەرستی و لاوازکردنی ورەی نەتەوەیی. لێرەدا، وەفاداری بۆ دوژمن بە تاوانی باڵای ناپاکی و پچڕانی پەیوەندی لەگەڵ گەوهەری نەتەوە دادەنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە بنەمایەکی دەروونی-وارگێڕییە بۆ پاراستنی خۆئاگایی نەتەوەیی. نەیارشەیدایی\"},{\"text\":\" وەک دۆخێکی ناهاوسەنگی واتایی پێناسە دەکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تێیدا تاک یان گرووپ تووشی ئەوینداری بۆ داگیرکەر دەبن. پاراستنی شکۆی نەتەوەیی، ئەرکی دەوڵەتە بۆ بنیاتنانی قەڵغانی هزری کە ڕێگری بکات لە دزەکردنی گوتاری بێگانەپەرستی و لاوازکردنی ورەی نەتەوەیی. لێرەدا، وەفاداری بۆ دوژمن\"},{\"text\":\" بە تاوانی باڵای ناپاکی و پچڕانی پەیوەندی لەگەڵ گەوهەری نەتەوە دادەنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4811\"},{\"id\":\"p4813\",\"sourceIndex\":4813,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاراستنی وارگەی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی وارگەی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4814\",\"sourceIndex\":4814,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Protection of National Territory\",\"runs\":[{\"text\":\" Protection of National Territory\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4813\"},{\"id\":\"p4815\",\"sourceIndex\":4815,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە باڵاترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەت و شارۆمەندە. وارگەی نەتەوەیی، جیا لە سنوورێکی جوگرافی هەروەها ڕووبەری ژیانی هەزاران نەوەی کورد و باوان و دایانەکانی و بۆ واتایەکی دیکە «جەستەی نەتەوە»ـیە کە نەوەکانی داهاتووی کوردیش تێیدا پێویستە ئۆقرە بگرن. پاراستنی یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی، بەدەر لە هەر جۆرە سازان و سەودایەکی وارگێڕییە. هەر هەوڵێک بۆ دابەشکردنی خاک یان گۆڕینی دیمۆگرافیاکەی، بە هێرش بۆ سەر بوونایەتیی نەتەوە دادەنرێت و پرسێکی ئاسایشی نەتەوەییە لە باڵاترین ڕێژە و ئاستی خۆیدا. ئەم چەمکە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە نەتەوەی کورد خاوەنی تاقانە و هەردەمیی ڕەبەقی خاکی مێژوویی و ئێستایی و داهاتوویی کوردستانە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە باڵاترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەت و شارۆمەندە. وارگەی نەتەوەیی، جیا لە سنوورێکی جوگرافی هەروەها ڕووبەری ژیانی هەزاران نەوەی کورد و باوان و دایانەکانی و بۆ واتایەکی دیکە «جەستەی نەتەوە»ـیە کە نەوەکانی داهاتووی کوردیش تێیدا پێویستە ئۆقرە بگرن. پاراستنی یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی، بەدەر لە هەر جۆرە سازان و سەودایەکی وارگێڕییە. هەر هەوڵێک بۆ دابەشکردنی خاک یان گۆڕینی دیمۆگرافیاکەی، بە هێرش بۆ سەر بوونایەتیی نەتەوە دادەنرێت \"},{\"text\":\"و پرسێکی ئاسایشی نەتەوەییە لە باڵاترین ڕێژە و ئاستی خۆیدا. ئەم چەمکە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە نەتەوەی کورد خاوەنی تاقانە و هەردەمیی ڕەبەقی خاکی مێژوویی و ئێستایی و داهاتوویی کوردستانە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4814\"},{\"id\":\"p4816\",\"sourceIndex\":4816,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پارتییە وارگێڕییەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"پارتییە وارگێڕییەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4817\",\"sourceIndex\":4817,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Political Parties\",\"runs\":[{\"text\":\" Political Parties\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4816\"},{\"id\":\"p4818\",\"sourceIndex\":4818,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پارتەکان لێرەدا نەک وەک گرووپی بەرژەوەندیخواز، بەڵکوو وەک \\\"ئامرازی دەسەڵاتی وارگێڕیی\\\" پێناسە دەکرێن. ئەرکی ئەوان بەشداری لە پرۆسەی هەڵبژاردن بە مەبەستی گرتنی دەسەڵاتی وارگێڕیی و هەروەها پەرەپێدانی هۆشیاریی وارگێڕیی و پێگەیاندنی کادری لێهاتوو بۆ بەڕێوەبردنی وڵاتە. دەستوور چوارچێوەیەکی قانوونیی توندیان بۆ دادەنێت تاوەکوو نەبنە پاشکۆی هێزە دەرەکییەکان و هەمیشە بەرژەوەندیی نیشتمانی لە سەرووی بەرژەوەندیی پارتایەتییەوە دابنێن. پارتی ڕەوا، ئەو یەکەیەیە کە ڕاژەی بەهێزکردنی کۆمار دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"پارتەکان لێرەدا نەک وەک گرووپی بەرژەوەندیخواز، بەڵکوو وەک \\\"ئامرازی دەسەڵاتی وارگێڕیی\\\" پێناسە دەکرێن. ئەرکی ئەوان بەشداری لە پرۆسەی هەڵبژاردن بە مەبەستی گرتنی دەسەڵاتی وارگێڕیی و هەروەها پەرەپێدانی هۆشیاریی وارگێڕیی و پێگەیاندنی کادری لێهاتوو بۆ بەڕێوەبردنی وڵاتە. دەستوور چوارچێوەیەکی قانوونیی توندیان بۆ دادەنێت تاوەکوو نەبنە پاشکۆی هێزە دەرەکییەکان و هەمیشە بەرژەوەندیی نیشتمانی لە سەرووی بەرژەوەندیی پارتایەتییەوە دابنێن. پارتی ڕەوا، ئەو یەکەیەیە کە ڕاژەی بەهێزکردنی کۆمار دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4817\"},{\"id\":\"p4819\",\"sourceIndex\":4819,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پێکهاتەی دەسەڵاتی دادوەریی\",\"runs\":[{\"text\":\"پێکهاتەی دەسەڵاتی دادوەریی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4820\",\"sourceIndex\":4820,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Structure of Judicial Authority\",\"runs\":[{\"text\":\" Structure of Judicial Authority\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4819\"},{\"id\":\"p4821\",\"sourceIndex\":4821,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم پێکهاتەیە، ویژدانی بێلایەنی دەوڵەتە. جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە دادوەری دەبێت لە ڕووی بودجە و کارگێڕییەوە سەربەخۆیی بنەڕەتیی هەبێت تاوەکوو لەژێر زەبری دەسەڵاتی ڕایەداردا نەمێنێتەوە. ئەم پەیکەربەندییە بۆ ئەوەیە کە دادگا ببێتە پەناگەی کۆتایی بۆ پاراستنی مافەکانی شارۆمەند و سەروەریی ڕەهای قانوون، بە جۆرێک کە هیچ کەسێک کە بەهۆی پێشێلکاری قانوون یان دەستدرێژی بۆ مافی شارۆمەندان، نەتوانێت لە سزای دادپەروەرانە ڕزگاری بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم پێکهاتەیە، ویژدانی بێلایەنی دەوڵەتە. جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە دادوەری دەبێت لە ڕووی بودجە و کارگێڕییەوە سەربەخۆیی بنەڕەتیی هەبێت تاوەکوو لەژێر زەبری دەسەڵاتی ڕایەداردا نەمێنێتەوە. ئەم پەیکەربەندییە بۆ ئەوەیە کە دادگا ببێتە پەناگەی کۆتایی بۆ پاراستنی مافەکانی شارۆمەند و سەروەریی\"},{\"text\":\" ڕەهای قانوون، بە جۆرێک کە هیچ کەسێک کە بەهۆی پێشێلکاری قانوون یان دەستدرێژی بۆ مافی شارۆمەندان، نەتوانێت لە سزای دادپەروەرانە ڕزگاری بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4820\"},{\"id\":\"p4822\",\"sourceIndex\":4822,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پێشەکی\",\"runs\":[{\"text\":\"پێشەکی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4823\",\"sourceIndex\":4823,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Preamble\",\"runs\":[{\"text\":\" Preamble\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4822\"},{\"id\":\"p4824\",\"sourceIndex\":4824,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پێشەکیی ئەم دەستوورە، مانیفێستێکی فەلسەفی و مێژووییە کە شوناسی کورد بە ڕەگ و ڕیشەی شارستانییەتەکانی سەرانسەری خاکی مێژوویی میدیاوە دەبەستێتەوە. ئەمە جیا لە دەقێکی دەسپێکی، هەروەها ڕووگەی تێگەیشتنی ڕەهای دەستوورەکەیە. تێیدا ڕەوایەتیی دەوڵەت لە قووڵایی مێژوو و ویستی پۆڵایینی کوردەوە هەڵدەهێنجرێت، نەک لە ڕەزامەندیی دەرەکی. پێشەکی، پەیمانی نێوان نەوەکانی ڕابردوو و داهاتوویە لەسەر ئەم خاکی کوردستان کە نەوەی ئێستایی خاوەندارییەتی لێ دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"پێشەکیی ئەم دەستوورە، مانیفێستێکی فەلسەفی و مێژووییە کە شوناسی کورد بە ڕەگ و ڕیشەی شارستانییەتەکانی سەرانسەری خاکی مێژوویی میدیاوە دەبەستێتەوە. ئەمە جیا لە دەقێکی دەسپێکی، هەروەها ڕووگەی تێگەیشتنی ڕەهای دەستوورەکەیە. تێیدا ڕەوایەتیی دەوڵەت لە قووڵایی مێژوو و ویستی پۆڵایینی کوردەوە هەڵدەهێنجرێت، نەک لە ڕەزامەندیی دەرەکی. پێشەکی، پەیمانی نێوان نەوەکانی ڕابردوو و داهاتوویە لەسەر ئەم خاکی کوردستان کە نەوەی ئێستایی خاوەندارییەتی لێ دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4823\"},{\"id\":\"p4825\",\"sourceIndex\":4825,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پڕۆسەی قانووندانان\",\"runs\":[{\"text\":\"پڕۆسەی قانووندانان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4826\",\"sourceIndex\":4826,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legislative Process\",\"runs\":[{\"text\":\" Legislative Process\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4825\"},{\"id\":\"p4827\",\"sourceIndex\":4827,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم پڕۆسەیە، ئامرازی گواستنەوەی ژیریی کۆیی و ویستی مەردم و پێداویستییەکانی کوردستانـە بۆ فەرمانی دەستووریی و قانوونی. لێرەدا، نوێنەرانی کوردستان لە مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیراندا، ئەرکی داڕشتنی ئەو قانوون و ڕێسایانەیان لە ئەستۆیە کە ژیانی بەکۆمەڵ لە پەرگاڵی دەوڵەتدا ڕێکدەخەن. ئەم پڕۆسەیە بە جۆرێک داڕژاوە کە هەمیشە ملکەچی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، تاوەکوو قانووندانان نەبێتە هۆی لاوازکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت یان پێشێلکردنی مافە بنەڕەتییەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم پڕۆسەیە، ئامرازی گواستنەوەی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" و ویستی مەردم و پێداویستییەکانی کوردستانـە بۆ فەرمانی دەستووریی و قانوونی. لێرەدا، نوێنەرانی کوردستان لە مەکۆی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و مەکۆی ژیراندا، ئەرکی داڕشتنی ئەو قانوون و ڕێسایانەیان لە ئەستۆیە کە ژیانی بەکۆمەڵ لە پەرگاڵی دەوڵەتدا ڕێکدەخەن. ئەم پڕۆسەیە بە جۆرێک داڕژاوە کە هەمیشە ملکەچی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، تاوەکوو قانووندانان نەبێتە هۆی لاوازکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت یان پێشێلکردنی مافە بنەڕەتییەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4826\"},{\"id\":\"p4828\",\"sourceIndex\":4828,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پڕۆسەی دادگاییکردن\",\"runs\":[{\"text\":\"پڕۆسەی دادگاییکردن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4829\",\"sourceIndex\":4829,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Trial Process\",\"runs\":[{\"text\":\" Trial Process\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4828\"},{\"id\":\"p4830\",\"sourceIndex\":4830,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە لوتکەی نواندنی دادپەروەریی و پاراستنی شکۆی مرۆڤە لە کۆماری کوردستان. بنەماکانی ئەم پڕۆسەیە (وەک بێتاوانبوون تا سەلماندنی تاوان و مافی بەرگری) تەنیا ڕێکاری تەکنیکی نین، بەڵکوو مەرجی ڕەوایەتیی دەسەڵاتی دادوەریین. دەستوور گەرەنتی دەکات کە دادگاییکردن دەبێت بە زمانێکی ڕوون و بە شێوەیەکی ڕووەن بێت، تاوەکوو متمانەی گشتی بە دەوڵەت وەک پارێزەری مافەکان بپارێزرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە لوتکەی نواندنی دادپەروەریی و پاراستنی شکۆی مرۆڤە لە کۆماری کوردستان\"},{\"text\":\". بنەماکانی ئەم پڕۆسەیە (وەک بێتاوانبوون تا سەلماندنی تاوان و مافی بەرگری) تەنیا ڕێکاری تەکنیکی نین، بەڵکوو مەرجی ڕەوایەتیی دەسەڵاتی دادوەریین. دەستوور گەرەنتی دەکات کە دادگاییکردن دەبێت بە زمانێکی ڕوون و بە شێوەیەکی ڕووەن\"},{\"text\":\" بێت، تاوەکوو متمانەی گشتی بە دەوڵەت وەک پارێزەری مافەکان بپارێزرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4829\"},{\"id\":\"p4831\",\"sourceIndex\":4831,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پەرگاڵی دەوڵەتی ژیر\",\"runs\":[{\"text\":\"پەرگاڵی دەوڵەتی ژیر\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4832\",\"sourceIndex\":4832,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Intelligent State System\",\"runs\":[{\"text\":\" Intelligent State System\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4831\"},{\"id\":\"p4833\",\"sourceIndex\":4833,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە ڕەهەندی نوێ و دیجیتاڵیی کۆماری کوردستانە. پەرگاڵێکە کە تێیدا تەکنەلۆژیا و ژیریی دەستکرد لە ڕاژەی کارایی و دادپەروەریدان. ئامانجی ئەم پەرگاڵە، نەهێشتنی بیرۆکراسیی کۆن و گەیاندنی خێرای ڕاژە گشتییەکانە بۆ شارۆمەندان. دەوڵەتی ژیر وەک ئاوەزی تەکنیکیی نەتەوە کار دەکات بۆ پاراستنی داتا نیشتمانییەکان و دابینکردنی شوناسێکی دیجیتاڵیی پارێزراو بۆ هەموو کوردستانییەک.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە ڕەهەندی نوێ و دیجیتاڵیی کۆماری کوردستانە. پەرگاڵێکە کە تێیدا تەکنەلۆژیا و ژیریی دەستکرد لە ڕاژەی کارایی و دادپەروەریدان. ئامانجی ئەم پەرگاڵە، نەهێشتنی بیرۆکراسیی کۆن و گەیاندنی خێرای ڕاژە گشتییەکانە بۆ شارۆمەندان. دەوڵەتی ژیر\"},{\"text\":\" وەک ئاوەزی تەکنیکیی نەتەوە کار دەکات بۆ پاراستنی داتا نیشتمانییەکان و دابینکردنی شوناسێکی دیجیتاڵیی پارێزراو بۆ هەموو کوردستانییەک\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4832\"},{\"id\":\"p4834\",\"sourceIndex\":4834,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پەرگاڵی وارگێڕی\",\"runs\":[{\"text\":\"پەرگاڵی وارگێڕی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4835\",\"sourceIndex\":4835,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Administrative/Political System\",\"runs\":[{\"text\":\" Administrative/Political System\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4834\"},{\"id\":\"p4836\",\"sourceIndex\":4836,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پەرگاڵی وارگێڕی، فۆڕمی ڕێکخستنی دەسەڵاتداریی دەوڵەتی نەتەوەیی کوردستانە؛ ئەم پەرگاڵە دەبێت هەمیشە پارێزوانی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، بە تایبەتی سەروەریی نەتەوەیی و یەکپارچەیی وڵات. ئەم پەرگاڵە بنەمای سەقامگیریی دەوڵەت و مانەوەی نەتەوەیە. هەرچەندە میکانیزمەکانی بەڕێوەبردن دەتوانن بەپێی ویستی بەکۆمەڵ گۆڕانکارییان بەسەردا بێت، بەڵام جەوهەری پەرگاڵەکە کە پاراستنی وار، دەوڵەت، سەربەخۆیی، سەروەریی و ئازادیی کوردە، بە نەگۆڕی دەمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەرگاڵی وارگێڕی\"},{\"text\":\"، فۆڕمی ڕێکخستنی دەسەڵاتداریی دەوڵەتی نەتەوەیی کوردستانە؛ ئەم پەرگاڵە دەبێت هەمیشە پارێزوانی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، بە تایبەتی سەروەریی نەتەوەیی و یەکپارچەیی\"},{\"text\":\" وڵات. ئەم پەرگاڵە بنەمای سەقامگیریی دەوڵەت و مانەوەی نەتەوەیە. هەرچەندە میکانیزمەکانی بەڕێوەبردن دەتوانن بەپێی ویستی بەکۆمەڵ گۆڕانکارییان بەسەردا \"},{\"text\":\"بێت، بەڵام جەوهەری پەرگاڵەکە کە پاراستنی وار، دەوڵەت، سەربەخۆیی، سەروەریی و ئازادیی کوردە، بە نەگۆڕی دەمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4835\"},{\"id\":\"p4837\",\"sourceIndex\":4837,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پەیوەندیی ستراتیژیی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیوەندیی ستراتیژیی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4838\",\"sourceIndex\":4838,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Strategic Relationship with Israel\",\"runs\":[{\"text\":\" Strategic Relationship with Israel\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4837\"},{\"id\":\"p4839\",\"sourceIndex\":4839,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم پەیوەندییە، بڕیارێکی ستراتیژیی ئازایانەیە کە لەسەر بنەمای هاوچارەنووسیی مێژوویی و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دامەزراوە. لێرەدا، کوردستان دان بە مافی نەتەوەکانی تردا دەنێت بۆ سەروەریی لەسەر خاکی خۆیان. لەو ناوچەییە کوردستان و ئیسرائیلی تێدا هەڵکەوتووە، بە درێژایی مێژوو هەم ئایدیۆلۆژیا بەڕبەرییەکان و هەم نەتەوە ئیمپریاڵەکان وەک دوژمنی هاوبەشی کورد و جوو هەڵسوکەوتیان کردووە و لەم ڕووەوە ئەم هاوپەیمانییە ئامرازی بەهێزکردنی ئاسایشی نەتەوەیی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو ئایدیۆلۆژیا توندڕەوانەیە کە دژایەتیی بوونی هەردوو نەتەوەی کورد و جوو دەکەن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم پەیوەندییە، بڕیارێکی ستراتیژیی ئازایانەیە کە لەسەر بنەمای هاوچارەنووسیی مێژوویی و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دامەزراوە. لێرەدا، کوردستان دان بە مافی نەتەوەکانی تردا دەنێت بۆ سەروەریی لەسەر خاکی خۆیان. لەو ناوچەییە کوردستان و ئیسرائیلی تێدا هەڵکەوتووە، بە درێژایی مێژوو هەم ئایدیۆلۆژیا بەڕبەرییەکان و هەم نەتەوە ئیمپریاڵەکان وەک دوژمنی هاوبەشی کورد و جوو هەڵسوکەوتیان کردووە و لەم ڕووەوە ئەم هاوپەیمانییە ئامرازی بەهێزکردنی ئاسایشی نەتەوەیی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو ئایدیۆلۆژیا توندڕەوانەیە کە دژایەتیی بوونی هەردوو نەتەوەی کورد و جوو دەکەن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4838\"},{\"id\":\"p4840\",\"sourceIndex\":4840,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پەیمانی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیمانی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4841\",\"sourceIndex\":4841,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Pact\",\"runs\":[{\"text\":\" National Pact\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4840\"},{\"id\":\"p4842\",\"sourceIndex\":4842,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پەیمانی نەتەوەیی، پابەندی بە دەوڵەتخوازی و یەکپارچەیی کوردستان و خواستی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان بەسەر وارگەی نەتەوەیی و هەروەها کۆی گشتیی ئەو ئەرک و مافانەیە کە شارۆمەند و دەوڵەت بەیەکەوە گرێ دەدەن. ئەمە پەیمانێکی بوونناسانەیە؛ شارۆمەند بە وەفاداری و بەرگری لە وڵات پابەند دەبێت، و دەوڵەتیش بە دابینکردنی ئاسایش، ئازادی و خۆشبژێویی گشتی. پەیمانی نەتەوەیی، بناغەی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و تاکە سەرچاوەی هێزی نەتەوەیە لە بەرامبەر ئاڵەنگارییەکاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیمانی نەتەوەیی\"},{\"text\":\"، پابەندی بە دەوڵەتخوازی و یەکپارچەیی کوردستان و خواستی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان بەسەر وارگەی نەتەوەیی و هەروەها کۆی گشتیی ئەو ئەرک و مافانەیە کە شارۆمەند و دەوڵەت بەیەکەوە گرێ دەدەن. ئەمە پەیمانێکی بوونناسانەیە؛ شارۆمەند بە وەفاداری و بەرگری لە وڵات پابەند دەبێت، و دەوڵەتیش بە دابینکردنی ئاسایش، ئازادی و خۆشبژێویی گشتی. پەیمانی نەتەوەیی، بناغەی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و تاکە سەرچاوەی هێزی نەتەوەیە لە بەرامبەر ئاڵەنگارییەکاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4841\"},{\"id\":\"p4843\",\"sourceIndex\":4843,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پێگەی کەمینەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"پێگەی کەمینەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4844\",\"sourceIndex\":4844,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Status of Minorities\",\"runs\":[{\"text\":\" Status of Minorities\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4843\"},{\"id\":\"p4845\",\"sourceIndex\":4845,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کۆماری کوردستان دەوڵەتێکی دیموکراتە کە تێیدا گشت کەمینە کولتووری و ئایینییەکان وەک بەشێکی گرینگ لە کوردستانیبوون دەناسرێن. پێگەی ئەوان لەسەر بنەمای یەکسانیی ڕەهای مافە شارۆمەندییەکانە. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی شوناسی کولتووری ئەوان، بە مەرجێک ئەم جیاوازییانە نەبنە هۆی لاوازکردنی یەکێتی نەتەوەیی و یەکپارچەیی کوردستان یان پابەندبوون بە دەستووری کوردستانەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان دەوڵەتێکی دیموکراتە کە تێیدا گشت کەمینە کولتووری و ئایینییەکان وەک بەشێکی گرینگ لە کوردستانیبوون\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەناسرێن\"},{\"text\":\". پێگەی ئەوان لەسەر بنەمای یەکسانیی ڕەهای مافە شارۆمەندییەکانە. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی شوناسی کولتووری ئەوان، بە مەرجێک ئەم جیاوازییانە نەبنە هۆی لاوازکردنی یەکێتی نەتەوەیی و یەکپارچەیی کوردستان یان پابەندبوون بە دەستووری کوردستانەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4844\"},{\"id\":\"p4846\",\"sourceIndex\":4846,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پیرۆزیی خاک\",\"runs\":[{\"text\":\"پیرۆزیی خاک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4847\",\"sourceIndex\":4847,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Sanctity of the Land\",\"runs\":[{\"text\":\" Sanctity of the Land\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4846\"},{\"id\":\"p4848\",\"sourceIndex\":4848,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خاکی کوردستان زیاتر لە زەوییەکی جوگرافی، نواندنی پیرۆزی بوونایەتی و یادەوەریی هەزاران ساڵەی کوردە. ئەم پیرۆزییە دەبێتە بنەمای گشت جۆرە نەخشەدانانێکی ستراتیژی بۆ ئاوەدانکردنەوە. خاک کوردستان مڵکی ڕەهای نەتەوەی کوردە و دەوڵەت تەنیا پاسەوانییەتی؛ لێرەوە، هەر جۆرە تێکدانێکی ژینگەیی یان فرۆشتنی خاک بە بێگانە، بیانی یان داگیرکەر، وەک دەستدرێژی بۆ سەر پیرۆزییە نەتەوەییەکان هەژمار دەکرێت و باڵاترین سزای هەيە.\",\"runs\":[{\"text\":\"خاکی کوردستان زیاتر لە زەوییەکی جوگرافی، نواندنی پیرۆزی بوونایەتی و یادەوەریی هەزاران ساڵەی کوردە. ئەم پیرۆزییە دەبێتە بنەمای گشت جۆرە نەخشەدانانێکی ستراتیژی بۆ ئاوەدانکردنەوە. خاک کوردستان مڵکی ڕەهای نەتەوەی کوردە و دەوڵەت تەنیا پاسەوانییەتی؛ لێرەوە، هەر جۆرە تێکدانێکی ژینگەیی یان فرۆشتنی خاک بە بێگانە، بیانی یان داگیرکەر، وەک دەستدرێژی بۆ سەر پیرۆزییە نەتەوەییەکان هەژمار دەکرێت و باڵاترین سزای هەيە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4847\"},{\"id\":\"p4849\",\"sourceIndex\":4849,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ت\",\"runs\":[{\"text\":\"ت\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4850\",\"sourceIndex\":4850,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تەوژمێکی لێڵی نەناسراویی\",\"runs\":[{\"text\":\"تەوژمێکی لێڵی نەناسراویی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4851\",\"sourceIndex\":4851,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Fuzzy Stream of Anonymity\",\"runs\":[{\"text\":\" Fuzzy Stream of Anonymity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4850\"},{\"id\":\"p4852\",\"sourceIndex\":4852,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لەو دۆخە مێژووییە تاڵەی کە نەتەوەی کورد لە سەردەمەکانی داگیرکاریدا تێیدا بووە؛ کە هەوڵ دەردێ یان دەدرا خودی کۆیی کورد لەناو شوناس و قەوارە داگیرکەرەکاندا ون بکرێت و مافی کرداریی کۆیی لێ زەوت بکرێت. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئەم تەوژمە وەک سڕینەوەی بنەڕەتی و زانەوانی سەیر دەکرێت؛ ئەرکی ئەم دەستوورە ڕزگارکردنی کوردە لەم لێڵییە، بە خۆسەپاندنەوەی کوردستان وەک کەتوارێکی ڕەها لە بازنەی سەروەرییدا کە چیدی پەسەند ناکات لە تاریکخانەی مێژوودا ون و بێدەنگ بکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لەو دۆخە مێژووییە تاڵەی کە نەتەوەی کورد لە سەردەمەکانی داگیرکاریدا تێیدا بووە؛ کە هەوڵ دەردێ یان دەدرا خودی کۆیی\"},{\"text\":\" کورد لەناو شوناس و قەوارە داگیرکەرەکاندا ون بکرێت و مافی کرداریی کۆیی\"},{\"text\":\" لێ زەوت بکرێت. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئەم تەوژمە وەک سڕینەوەی بنەڕەتی و زانەوانی سەیر دەکرێت؛ ئەرکی ئەم دەستوورە ڕزگارکردنی کوردە لەم لێڵییە، بە خۆسەپاندنەوەی کوردستان وەک کەتوارێکی ڕەها لە بازنەی سەروەرییدا کە چیدی پەسەند ناکات لە تاریکخانەی مێژوودا ون و بێدەنگ بکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4851\"},{\"id\":\"p4853\",\"sourceIndex\":4853,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تاوانی باڵای ناپاکی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"تاوانی باڵای ناپاکی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4854\",\"sourceIndex\":4854,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" High Crime of National Treason\",\"runs\":[{\"text\":\" High Crime of National Treason\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4853\"},{\"id\":\"p4855\",\"sourceIndex\":4855,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم تاوانە جیا لە پێشێلکارییەکی قانوونیی، هەروەها بریتییە لە هەر کردەیەک کە هەوڵی پچڕاندنی پەیوەندیی ئۆرگانیکی نێوان کورد و ویستی گەوهەریی خۆی بۆ سەروەریی نەتەوەیی بدات. هەر جۆرە دڵسۆزییەک بۆ داگیرکەر یان هاوکارییەکی دەرەکی کە ئامانجی لاوازکردنی دەوڵەت یان دابەشکردنی خاک بێت، بەم تاوانە هەژمار دەکرێت. ئەمە وەک کودەتایەکی واتایی و گیانەکی دژ بە کوردستان و ڕۆحی دەستوور دەبینرێت و سزاکەی توندترینە، چونکە هێرشە بۆ سەر تاقانە ژینگەی مانەوەی کورد کە دەوڵەتە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم تاوانە جیا لە پێشێلکارییەکی قانوونیی، هەروەها بریتییە لە هەر کردەیەک کە هەوڵی پچڕاندنی پەیوەندیی ئۆرگانیکی نێوان کورد و ویستی گەوهەریی خۆی بۆ سەروەریی نەتەوەیی بدات. هەر جۆرە دڵسۆزییەک بۆ داگیرکەر یان هاوکارییەکی دەرەکی کە ئامانجی لاوازکردنی دەوڵەت یان دابەشکردنی خاک بێت، بەم تاوانە هەژمار دەکرێت. ئەمە وەک کودەتایەکی واتایی و گیانەکی دژ بە کوردستان و ڕۆحی دەستوور دەبینرێت و سزاکەی توندترینە، چونکە هێرشە بۆ سەر تاقانە ژینگەی مانەوەی کورد کە دەوڵەتە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4854\"},{\"id\":\"p4856\",\"sourceIndex\":4856,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تاوانی جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت\",\"runs\":[{\"text\":\"تاوانی جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4857\",\"sourceIndex\":4857,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Crime of Kleptocracy and State Degeneration\",\"runs\":[{\"text\":\" Crime of Kleptocracy and State Degeneration\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4856\"},{\"id\":\"p4858\",\"sourceIndex\":4858,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ تاڵانکردنی سامانی گشتی، کە وەک ژەهری ناو جەستەی دەوڵەت پێناسە دەکرێت. جەردەسالاری دەبێتە هۆی تێکدانی پەیمانی کۆمەڵایەتی و لەناوبردنی متمانەی شارۆمەندان؛ بۆیە دەستوور وەک تاوانێکی باڵا دەیناسێنێت. ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم تاوانە، ئەرکێکی بوونناسانەیە بۆ ڕێگریکردن لە داڕمانی دامەزراوەکان، چونکە دەوڵەتێک کە لە ناوەوە تووشی داڕزان بێت، توانای پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی لەدەست دەدات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ تاڵانکردنی سامانی گشتی، کە وەک ژەهری ناو جەستەی دەوڵەت پێناسە دەکرێت. جەردەسالاری\"},{\"text\":\" دەبێتە هۆی تێکدانی پەیمانی کۆمەڵایەتی و لەناوبردنی متمانەی شارۆمەندان؛ بۆیە دەستوور وەک تاوانێکی باڵا دەیناسێنێت. ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم تاوانە، ئەرکێکی بوونناسانەیە بۆ ڕێگریکردن لە داڕمانی دامەزراوەکان، چونکە دەوڵەتێک کە لە ناوەوە تووشی داڕزان بێت، توانای پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی لەدەست دەدات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4857\"},{\"id\":\"p4859\",\"sourceIndex\":4859,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تاوانی لێنەبوردە\",\"runs\":[{\"text\":\"تاوانی لێنەبور\"},{\"text\":\"دە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4860\",\"sourceIndex\":4860,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Unforgivable Crime\",\"runs\":[{\"text\":\" Unforgivable Crime\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4859\"},{\"id\":\"p4861\",\"sourceIndex\":4861,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لەم دەستوورەدا، جینۆساید و تاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی کە بەرامبەر بە کورد ئەنجام دراون، وەک تاوانی لێنەبوراو دەناسرێن. ئەمە بەو واتایەیە کە تێپەڕبوونی کات و گۆڕانە وارگێڕییەکان، سۆز و ڕەوایی بە تاوانباران نابەخشێت. ئەمە هەمووان نەیاران و دوژمنانی کورد فێر دەکات کە نرخی گیانی کورد بێ بەها نییە، بەڵکو تێچوویەکەی لە دەسکەوتەکەی زیاترە. ئەم چەمکە وەک پاسەوانی دادپەروەریی مێژوویی کار دەکات؛ دەوڵەت پابەند دەکات بە ڕاوەدوونانی هەردەمیی بکوژانی کورد، چونکە لێبوردن لە جینۆساید، بە واتای شەرعییەت دان بە لەناوبردنی بوونی نەتەوەیی دێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لەم دەستوورەدا، جینۆساید\"},{\"text\":\" و تاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی کە بەرامبەر بە کورد ئەنجام دراون، وەک تاوانی لێنەبوراو دەناسرێن. ئەمە بەو واتایەیە کە تێپەڕبوونی کات و گۆڕانە وارگێڕییەکان، سۆز و ڕەوایی بە تاوانباران نابەخشێت. ئەمە هەمووان نەیاران و دوژمنانی کورد فێر دەکات کە نرخی گیانی کورد بێ بەها نییە، بەڵکو تێچوویەکەی لە دەسکەوتەکەی زیاترە. ئەم چەمکە وەک پاسەوانی دادپەروەریی مێژوویی کار دەکات؛ دەوڵەت پابەند دەکات بە ڕاوەدوونانی هەردەمیی بکوژانی کورد، چونکە لێبوردن لە جینۆساید، بە واتای شەرعییەت دان بە لەناوبردنی بوونی نەتەوەیی دێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4860\"},{\"id\":\"p4862\",\"sourceIndex\":4862,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تەکنەلۆژیا\",\"runs\":[{\"text\":\"تەکنەلۆژیا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4863\",\"sourceIndex\":4863,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Technology\",\"runs\":[{\"text\":\" Technology\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4862\"},{\"id\":\"p4864\",\"sourceIndex\":4864,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە فەلسەفەی دەوڵەتی ژیردا، تەکنەلۆژیا جیا لە ئامرازێکی تەکنیکی، درێژە پێدەری سەروەریی نەتەوەییە هەم لە وارگەی نەتەوەیی فیزیکی و هەم لە وارگەی دیجیتاڵیدا. دەستوور داخوازی چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی توند دەکات بۆ بەکارهێنانی، تاوەکوو ببێتە گەرەنتیی سەربەخۆیی و ڕێگری لە داگیرکاریی بکات. هەروەها تەکنەلۆژیا دەبێت لە ڕاژەی بەرزکردنەوەی چلۆنایەتیی ژیانی شارۆمەندان و پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەتدا بێت، نەک ببێتە ئامرازی سەرکوت یان پاشکۆیەتیی هێزە بیانی و دەرەکییەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە فەلسەفەی دەوڵەتی ژیردا، تەکنەلۆژیا جیا لە ئامرازێکی تەکنیکی، درێژە پێدەری سەروەریی نەتەوەییە هەم لە وارگەی نەتەوەیی فیزیکی و هەم لە وارگەی دیجیتاڵیدا. دەستوور داخوازی چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی توند دەکات بۆ بەکارهێنانی، تاوەکوو ببێتە گەرەنتیی سەربەخۆیی و ڕێگری لە داگیرکاریی بکات. هەروەها تەکنەلۆژیا دەبێت لە ڕاژەی بەرزکردنەوەی چلۆنایەتیی ژیانی شارۆمەندان و پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەتدا بێت، نەک ببێتە ئامرازی سەرکوت یان پاشکۆیەتیی هێزە بیانی و دەرەکییەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4863\"},{\"id\":\"p4865\",\"sourceIndex\":4865,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تیریتۆریالیزم / وارپارێزیی\",\"runs\":[{\"text\":\"تیریتۆریالیزم / وارپارێزیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4866\",\"sourceIndex\":4866,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Territorialism\",\"runs\":[{\"text\":\" Territorialism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4865\"},{\"id\":\"p4867\",\"sourceIndex\":4867,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە خاوەندارێتیی ڕەها و بێ ئەملاو ئەولای نەتەوەی کورد بەسەر گشت بستێکی خاکی مێژوویی کوردستاندا وەک پاوان و وارگەی نەتەوەیی. وارپارێزیی، بنەمای وارگێڕیی ڕەوای دەوڵەتە و وەک قەڵغانی بەرگری پێناسە دەکرێت. ئەمە نەک ململانێیەکی جوگرافی، بەڵکوو پاراستنی ئەو پانتاییە بوونناسانەیە کە تێیدا شوناسی کوردی فۆڕمی گرتووە. هەر جۆرە دەستبەرداربوونێک لەم وار و پاوانە نەیەوەییە، بە هەوڵێک بۆ لەناوبردنی کورد دادەنرێت و بە ناپاکی نیشتمانی پێناسە دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە خاوەندارێتیی ڕەها و بێ ئەملاو ئەولای نەتەوەی کورد بەسەر گشت بستێکی خاکی مێژوویی کوردستاندا وەک پاوان و وارگەی نەتەوەیی. وارپارێزیی\"},{\"text\":\"، بنەمای وارگێڕیی ڕەوای دەوڵەتە و وەک قەڵغانی بەرگری پێناسە دەکرێت. ئەمە نەک ململانێیەکی جوگرافی، بەڵکوو پاراستنی ئەو پانتاییە بوونناسانەیە کە تێیدا شوناسی کوردی فۆڕمی گرتووە. هەر جۆرە دەستبەرداربوونێک لەم وار و پاوانە نەیەوەییە، بە هەوڵێک بۆ لەناوبردنی کورد دادەنرێت و بە ناپاکی نیشتمانی\"},{\"text\":\" پێناسە دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4866\"},{\"id\":\"p4868\",\"sourceIndex\":4868,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تێکۆشان\",\"runs\":[{\"text\":\"تێکۆشان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4869\",\"sourceIndex\":4869,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Struggle / Endeavor\",\"runs\":[{\"text\":\" Struggle / Endeavor\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4868\"},{\"id\":\"p4870\",\"sourceIndex\":4870,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"تێکۆشان لێرەدا بە واتای ئەو بزوێنەرە مێژووییە دێ کە نەتەوەی کوردی لە قۆناغی خوازیاریی پاسیڤـەوە گواستووەتەوە بۆ قۆناغی بکەریی چالاک. ئەمە ئەو وزە بێپسانەوەیەیە کە لە پێناو وەدیهێنانی سەربەخۆیی و شکۆمەندیدا دراوە. تێکۆشان وەک ڕەگ و ڕیشەی ڕەوایەتیی دەستوور دەبینرێت؛ هەر بەندێکی ئەم دەقە، بەرهەمی خوێن و ڕەنجی تێکۆشەرانە، بۆیە دەوڵەت ئەرکدارە کە هیچ کات ئەم ڕێبازە فەرامۆش نەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"تێکۆشان لێرەدا بە واتای ئەو بزوێنەرە مێژووییە د\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"نەتەوەی کوردی لە قۆناغی خوازیاریی پاسیڤـەوە گواستووەتەوە بۆ قۆناغی بکەریی چالاک. ئەمە ئەو وزە بێپسانەوەیەیە کە لە پێناو وەدیهێنانی سەربەخۆیی و شکۆمەندیدا دراوە. تێکۆشان وەک ڕەگ و ڕیشەی ڕەوایەتیی دەستوور دەبینرێت؛ هەر بەندێکی ئەم دەقە، بەرهەمی خوێن و ڕەنجی تێکۆشەرانە، بۆیە دەوڵەت ئەرکدارە کە هیچ کات ئەم ڕێبازە فەرامۆش نەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4869\"},{\"id\":\"p4871\",\"sourceIndex\":4871,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تیرۆریزم\",\"runs\":[{\"text\":\"تیرۆریزم\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4872\",\"sourceIndex\":4872,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Terrorism\",\"runs\":[{\"text\":\" Terrorism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4871\"},{\"id\":\"p4873\",\"sourceIndex\":4873,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"تیرۆریزم وەک هەڕەشەیەکی بوونایەتی دژ بە پەیمانی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی و ئاسایشی نەتەوەیی دەناسرێت. هەر کردەوەیەک کە ئامانجی تێکدانی ئارامی و تۆقاندنی شارۆمەندان بێت بۆ سەپاندنی ئەجێندایەکی ناقانوونیی، دەکەوێتە ئەم خانەیەوە. دەوڵەت لە ڕێگەی بەرگریی چالاکـەوە پابەندە بە ڕیشەکێشکردنی تیرۆر، چونکە تیرۆریزم دژبەری سەرەکیی سەروەریی قانوون و ژیانی شکۆمەندانەی مرۆڤی کوردە.\",\"runs\":[{\"text\":\"تیرۆریزم وەک هەڕەشەیەکی بوونایەتی دژ بە پەیمانی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی و ئاسایشی نەتەوەیی دەناسرێت. هەر کردەوەیەک کە ئامانجی تێکدانی ئارامی و تۆقاندنی شارۆمەندان بێت بۆ سەپاندنی ئەجێندایەکی ناقانوونیی، دەکەوێتە ئەم خانەیەوە. دەوڵەت لە ڕێگەی بەرگریی چالاکـەوە پابەندە بە ڕیشەکێشکردنی تیرۆر، چونکە تیرۆریزم دژبەری سەرەکیی سەروەریی قانوون و ژیانی شکۆمەندانەی مرۆڤی کوردە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4872\"},{\"id\":\"p4874\",\"sourceIndex\":4874,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تەوەرە ستراتیژییەکانی ئابووری\",\"runs\":[{\"text\":\"تەوەرە ستراتیژییەکانی ئابووری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4875\",\"sourceIndex\":4875,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Strategic Economic Axes\",\"runs\":[{\"text\":\" Strategic Economic Axes\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4874\"},{\"id\":\"p4876\",\"sourceIndex\":4876,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە نەخشەی جووڵەی دەوڵەتە بۆ گەیشتن بە باڵادەستیی دارایی و پیشەسازی. ئەم تەوەرانە (وەک ئاسایشی خۆراک و پیشەسازیی بەرگری) وەک دەمارە ژینەکییەکانی دەوڵەت دەبینرێن. ئەرکی ئەم تەوەرانە ئەوەیە کە کوردستان لە یەکەیەکی بەکارهێنەرەوە بگۆڕن بۆ وڵاتێکی ئاوەدان و بەرهەمهێنەر، تاوەکوو بازرگانیی نێودەوڵەتی نەک وەک پاشکۆ، بەڵکوو وەک ڕکابەرییەکی خاوەن ویست ئەنجام بدرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە نەخشەی جووڵەی دەوڵەتە بۆ گەیشتن بە باڵادەستیی دارایی و پیشەسازی. ئەم تەوەرانە (وەک ئاسایشی خۆراک\"},{\"text\":\" و پیشەسازیی بەرگری) وەک دەمارە ژینەکییەکانی دەوڵەت دەبینرێن. ئەرکی ئەم تەوەرانە ئەوەیە کە کوردستان لە یەکەیەکی بەکارهێنەرەوە بگۆڕن بۆ وڵاتێکی ئاوەدان \"},{\"text\":\"و بەرهەمهێنەر، تاوەکوو بازرگانیی نێودەوڵەتی\"},{\"text\":\" نەک وەک پاشکۆ، بەڵکوو وەک ڕکابەرییەکی خاوەن ویست ئەنجام بدرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4875\"},{\"id\":\"p4877\",\"sourceIndex\":4877,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ج\",\"runs\":[{\"text\":\"ج\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4878\",\"sourceIndex\":4878,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جەردەسالاری\",\"runs\":[{\"text\":\"جەردەسالاری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4879\",\"sourceIndex\":4879,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Kleptocracy\",\"runs\":[{\"text\":\" Kleptocracy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4878\"},{\"id\":\"p4880\",\"sourceIndex\":4880,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"جەردەسالاری، داڕزانی واتایی و کردارەیی دەسەڵاتە؛ کاتێک وارگێڕیی لە ئامرازێکی نەتەوەسازییەوە دەگۆڕێت بۆ ماشێنێکی تاڵانکردنی ڕەنج و سامانی نیشتمانی. ئەم دیاردەیە وەک «تاوانێکی باڵا» دژ بە شکۆی دەوڵەت دەناسرێت، چونکە متمانەی نێوان شارۆمەند و کۆمار لەناو دەبات و کۆڵەکەکانی سەروەریی نەتەوەیی لە ناوەوە دەپووکێنێتەوە. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕیشەکێشکردنی جەردەسالاری، چونکە مانەوەی کوردستان لەژێر سێبەری مشەخۆرەکاندا لەگەڵ لۆژیکی سەربەخۆیی نایەتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"جەردەسالاری، داڕزانی واتایی و کردارەیی دەسەڵاتە؛ کاتێک وارگێڕیی لە ئامرازێکی نەتەوەسازییەوە دەگۆڕێت بۆ ماشێنێکی تاڵانکردنی ڕەنج و سامانی نیشتمانی. ئەم دیاردەیە وەک «تاوانێکی باڵا» دژ بە شکۆی دەوڵەت دەناسرێت، چونکە متمانەی نێوان شارۆمەند و کۆمار لەناو دەبات و کۆڵەکەکانی سەروەریی نەتەوەیی لە ناوەوە دەپووکێنێتەوە. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕیشەکێشکردنی جەردەسالاری، چونکە مانەوەی کوردستان لەژێر سێبەری مشەخۆرەکاندا لەگەڵ لۆژیکی سەربەخۆیی نایەتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4879\"},{\"id\":\"p4881\",\"sourceIndex\":4881,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جیاکردنەوەی گەوهەری\",\"runs\":[{\"text\":\"جیاکردنەوەی گەوهەری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4882\",\"sourceIndex\":4882,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Essential Seperation\",\"runs\":[{\"text\":\" Essential \"},{\"text\":\"Seperation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4881\"},{\"id\":\"p4883\",\"sourceIndex\":4883,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم بنەمایە ئەرک دەخاتە سەر شانی گشت دەسەڵاتەکان کە دەستوور نەک وەک دەقێکی قانوونیی سادە، بەڵکوو وەک بەڵگەنامەی دامەزرێنەری بوونی نەتەوە لێک بدەنەوە. جیاکردنەوەی گەوهەری واتا دانانی سنوورێکی بڕبڕەیی لە نێوان ویستی نەتەوە بۆ «هەبوون\\\" و ئەو ڕێسا و قانوونە کاتییانەی کە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری ڕۆژانە دەردەچن. ئەمە دڵنیایی دەدات کە دەستوور هەمیشە وەک ڕۆحی زیندووی ناو جەستەی دەوڵەت دەمێنێتەوە و ناکرێتە قوربانیی لێکدانەوەی وشک و ئامێری.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم بنەمایە ئەرک دەخاتە سەر شانی گشت دەسەڵاتەکان کە دەستوور نەک وەک دەقێکی قانوونیی سادە، بەڵکوو وەک بەڵگەنامەی دامەزرێنەری بوونی نەتەوە لێک بدەنەوە. جیاکردنەوەی گەوهەری واتا دانانی سنوورێکی بڕبڕەیی لە نێوان ویستی نەتەوە بۆ «هەبوون\\\" و ئەو ڕێسا و قانوونە کاتییانەی کە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری ڕۆژانە دەردەچن. ئەمە دڵنیایی دەدات کە دەستوور هەمیشە وەک ڕۆحی زیندووی ناو جەستەی دەوڵەت دەمێنێتەوە و ناکرێتە قوربانیی لێکدانەوەی وشک و ئامێری\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4882\"},{\"id\":\"p4884\",\"sourceIndex\":4884,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جینۆساید\",\"runs\":[{\"text\":\"جینۆساید\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4885\",\"sourceIndex\":4885,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Genocide\",\"runs\":[{\"text\":\" Genocide\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4884\"},{\"id\":\"p4886\",\"sourceIndex\":4886,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"جینۆساید وەک ئامرازێکی ڕەق و نەرمی داگیرکەران بۆ سازکردنی زەبری دەروونی لە ناو هەناوی نەتەوەیی کورد، برینێکی قووڵ و نەسڕاوەی سەر جەستەی نەتەوەی کورد و هەوڵێکی توندوتیژانەیە بۆ پچڕاندنی زنجیرەی بوونایەتیی کورد لە ڕێگای ناچارکردنی بە خۆونکردن. لەم دەستوورەدا وەک «تاوانێکی لێنەبوراو\\\" پێناسە کراوە کە تێپەڕبوونی کات هیچ ڕەوایەتییەک بە ئاسەوارەکانی نابەخشێت و کورد هێزمەند بکاتەوە بە خۆنواندنی نەتەوەیی لە ڕێگای بەرەنگاربوونەوەی جینوساید و بکەرەکانی بە ئافراندنی ئەیجنسی لە ئاستێکی وەها باڵادا کە بتوانێت بکەرەکانی جینۆساید لێپرسراو بکات و سزایان بدات. بەرەنگاربوونەوەی جینۆساید نەک تەنیا کردارێکی دادوەری، بەڵکوو ئەرکێکی هەردەمیی نەتەوەییە بۆ پاراستنی یادەوەریی بەکۆمەڵ و مسۆگەرکردنی ئەوەی کە جارێکی تر وارگەی نەتەوەیی نەبێتە گۆڕەپانی قەڵاچۆکردنی مرۆڤی کورد.\",\"runs\":[{\"text\":\"جینۆساید وەک ئامرازێکی ڕەق و نەرمی داگیرکەران بۆ سازکردنی زەبری دەروونی لە ناو هەناوی نەتەوەیی کورد، برینێکی قووڵ و نەسڕاوەی سەر جەستەی نەتەوەی کورد و هەوڵێکی توندوتیژانەیە بۆ پچڕاندنی زنجیرەی بوونایەتیی کورد لە ڕێگای ناچارکردنی بە خۆونکردن. لەم دەستوورەدا وەک «تاوانێکی لێنەبوراو\\\" پێناسە کراوە کە تێپەڕبوونی کات هیچ ڕەوایەتییەک بە \"},{\"text\":\"ئاسەوارەکانی نابەخشێت و کورد هێزمەند بکاتەوە بە خۆنواندنی نەتەوەیی لە ڕێگای بەرەنگاربوونەوەی جینوساید و بکەرەکانی بە ئافراندنی ئەیجنسی لە ئاستێکی وەها باڵادا کە بتوانێت بکەرەکانی جینۆساید لێپرسراو بکات و سزایان بدات. بەرەنگاربوونەوەی جینۆساید نەک تەنیا کردارێکی دادوەری، بەڵکوو ئەرکێکی هەردەمیی نەتەوەییە بۆ پاراستنی یادەوەریی بەکۆمەڵ و مسۆگەرکردنی ئەوەی کە جارێکی تر وارگەی نەتەوەیی نەبێتە گۆڕەپانی قەڵاچۆکردنی مرۆڤی کورد\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4885\"},{\"id\":\"p4887\",\"sourceIndex\":4887,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جیاوازیی بنەڕەتی لە نێوان کوردبوون و کوردستانیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"جیاوازیی بنەڕەتی لە نێوان کوردبوون و کوردستانیبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4888\",\"sourceIndex\":4888,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Distinction between Being Kurd and Kurdistanism\",\"runs\":[{\"text\":\" Distinction between Being Kurd and \"},{\"text\":\"Kurdistanism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4887\"},{\"id\":\"p4889\",\"sourceIndex\":4889,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم جیاوازییە، ناوەندی فەلسەفیی کوردستانیزم پێک دەهێنێت. کوردبوون، ڕەهەندە بوونناسانە و ڕەچەڵەکییەکەیە کە پەیوەستە بە زمان، کولتوور و مێژووی هەزاران ساڵەی نەتەوەی کورد؛ لە کاتێکدا کوردستانیبوون، پەیمانی شارۆمەندیی و وەفادارییە بۆ دەوڵەت و خاک و قانوونەکانی کۆماری کوردستان. دەستوور ئەم دوو ڕەهەندە یەکدەخات تاوەکوو یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو بونیاد بنێ کە تێیدا مافی ڕەسەنایەتیی کورد و مافی یەکسانیی گشت شارۆمەندان بەیەکەوە بپارێزرێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم جیاوازییە، ناوەندی فەلسەفیی کوردستانیزم\"},{\"text\":\" پێک دەهێنێت. کوردبوون\"},{\"text\":\"، ڕەهەندە بوونناسانە و ڕەچەڵەکییەکەیە کە پەیوەستە بە زمان، کولتوور و مێژووی هەزاران ساڵەی نەتەوەی کورد؛ لە کاتێکدا کوردستانیبوون، پەیمانی شارۆمەندیی و وەفادارییە بۆ دەوڵەت و خاک و قانوونەکانی کۆماری کوردستان. دەستوور ئەم دوو ڕەهەندە یەکدەخات تاوەکوو یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو بونیاد بن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تێیدا مافی ڕەسەنایەتیی کورد و مافی یەکسانیی گشت شارۆمەندان بەیەکەوە بپارێزرێن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4888\"},{\"id\":\"p4890\",\"sourceIndex\":4890,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جیاکارییەکی ورد و بنەڕەتی\",\"runs\":[{\"text\":\"جیاکارییەکی ورد و بنەڕەتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4891\",\"sourceIndex\":4891,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Precise and Fundamental Distinction\",\"runs\":[{\"text\":\" Precise and Fundamental Distinction\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4890\"},{\"id\":\"p4892\",\"sourceIndex\":4892,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لەم دەستوورەدا، پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بێوچان ئەم جیاکارییە لە نێوان مافە تاکەکەسییەکان و ئەرکە باڵا نیشتمانییەکاندا بکات. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە ئازادیی ڕاستەقینەی تاک لە دەرەوەی ژینگەی وارگێڕیی (دەوڵەت. بوونی نییە؛ بۆیە لە کاتی هەر پێکدادانێکدا، بەرژەوەندیی گشتی و مانەوەی نیشتمان لە پێشترە. ئەم جیاکارییە بۆ ڕێگریکردنە لەوەی کە مافی تاک وەک پاساوێک بۆ لاوازکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت بەکار بهێنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لەم دەستوورەدا، پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بێوچان ئەم جیاکارییە لە نێوان مافە تاکەکەسییەکان و ئەرکە باڵا نیشتمانییەکاندا بکات. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە ئازادیی ڕاستەقینەی تاک لە دەرەوەی ژینگەی وارگێڕیی (دەوڵە\"},{\"text\":\"ت. \"},{\"text\":\"بوونی نییە؛ بۆیە لە کاتی هەر پێکدادانێکدا، بەرژەوەندیی گشتی و مانەوەی نیشتمان لە پێشترە. ئەم جیاکارییە بۆ ڕێگریکردنە لەوەی کە مافی تاک وەک پاساوێک بۆ لاوازکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت بەکار بهێنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4891\"},{\"id\":\"p4893\",\"sourceIndex\":4893,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جێگرەوەی قانوونیی و دامەزرێنەر\",\"runs\":[{\"text\":\"جێگرەوەی قانوونیی و دامەزرێنەر\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4894\",\"sourceIndex\":4894,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legal and Constituent Alternative\",\"runs\":[{\"text\":\" Legal and Constituent Alternative\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4893\"},{\"id\":\"p4895\",\"sourceIndex\":4895,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە دەوڵەتی ڕزگاریی وەک یەکەیەکی قانوونیی کە لە قۆناغی گواستنەوەدا ئەرکی بنیاتنان و ڕاییکردنی سەروەریی نەتەوەیی لەسەر وارگەی نەتەوەیی لە ڕێگای کۆتایی هێنان بە داگیرکاری دەگرێتە ئەستۆ. ئەم دەوڵەتە وەک پردێکی دامەزرێنەر کار دەکات بۆ گۆڕینی وزەی خەبات بۆ دامەزراوەی مۆدێرن و ڕێگری دەکات لە دروستبوونی بۆشایی دەسەڵات. وەک جێگرەوەیەکی ڕەوا، هەموو ئەو قانوون و ڕێکارە ناقانوونییانەی داگیرکەران هەڵدەوەشێنێتەوە و بناغە و ژێرخان بۆ کۆماری سەربەخۆ دادەڕێژێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە دەوڵەتی ڕزگاریی\"},{\"text\":\" وەک یەکەیەکی قانوونیی کە لە قۆناغی گواستنەوەدا ئەرکی بنیاتنان و ڕاییکردنی سەروەریی نەتەوەیی لەسەر وارگەی نەتەوەیی لە ڕێگای کۆتایی هێنان بە داگیرکاری دەگرێتە ئەستۆ. ئەم دەوڵەتە وەک پردێکی دامەزرێنەر کار دەکات بۆ گۆڕینی وزەی خەبات بۆ دامەزراوەی مۆدێرن و ڕێگری دەکات لە دروستبوونی بۆشایی \"},{\"text\":\"دەسەڵات. وەک جێگرەوەیەکی ڕەوا، هەموو ئەو قانوون و ڕێکارە ناقانوونییانەی داگیرکەران هەڵدەوەشێنێتەوە و بناغە و ژێرخان بۆ کۆماری سەربەخۆ دادەڕێژێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4894\"},{\"id\":\"p4896\",\"sourceIndex\":4896,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جیهانیی دادپەروەرانە\",\"runs\":[{\"text\":\"جیهانیی دادپەروەرانە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4897\",\"sourceIndex\":4897,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Just Global System\",\"runs\":[{\"text\":\" Just Global System\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4896\"},{\"id\":\"p4898\",\"sourceIndex\":4898,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"جیهانیی دادپەروەرانە، دیدگایەکی ستراتیژیی کۆمارە بۆ داڕشتنەوەی پەرگاڵێکی جیهانی کە تێیدا یەکسانیی سەروەریی نەتەوەکان بکرێتە مەرجی سەرەکی. لە سەردەمی داگیرکاریدا کوردستان لە پەرگاڵی جیهانیدا جێگای نەکراوەتەوە و رێگا نەدراوە هەڵبژاردنی وارگێڕی بۆ خۆی بکات و بەشێک بێت لە کۆمەڵگەی دەوڵەتانی جیهان و بەم هۆکارە تووشی خەسار و زیانی گەورە بووە و زۆر نەوە لە کوردستان لە بندەستیدا لە دایکبوون و ژیان و ماڵئاواییان کرد. دەوڵەتی کوردستان وەک قوربانییەکی ئەو نادادپەروەرییە، ناتوانی بەرامبەر بە جیهان بێدەنگ و وەک سوبێکتێکی مێژووساز، کار بۆ پەرگاڵێک بکات کە تێیدا لۆژیکی زەبر و گوشار جێگەی خۆی بۆ لۆژیکی دادپەروەریی و ڕێزگرتن لە مافی خۆبڕیاردەری نەتەوەکان چۆڵ بکات. ئەمە بەشێکە لە بەرپرسیارێتیی گەردوونیی کۆمار بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەر جۆرە داگیرکاری و نادادپەروەرییەکی ستراکچەری لە ئاستی نێودەوڵەتیدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"جیهانیی دادپەروەرانە، دیدگایەکی ستراتیژیی کۆمارە بۆ داڕشتنەوەی پەرگاڵێکی جیهانی کە تێیدا یەکسانیی سەروەریی نەتەوەکان بکرێتە مەرجی سەرەکی. لە سەردەمی داگیرکاریدا کوردستان لە پەرگاڵی جیهانیدا جێگای نەکراوەتەوە و رێگا نەدراوە هەڵبژاردنی \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"بۆ خۆی بکات و بەشێک بێت لە کۆمەڵگەی دەوڵەتانی جیهان و بەم هۆکارە تووشی خەسار و زیانی گەورە بووە و زۆر نەوە لە کوردستان لە بندەستیدا لە دایکبوون و ژیان و ماڵئاواییان کرد. دەوڵەتی کوردستان وەک قوربانییەکی ئەو نادادپەروەرییە، ناتوانی بەرامبەر بە جیهان بێدەنگ و وەک سوبێکتێکی مێژووساز، کار بۆ پەرگاڵێک بکات کە تێیدا لۆژیکی زەبر و گوشار جێگەی خۆی بۆ لۆژیکی دادپەروەریی و ڕێزگرتن لە مافی خۆبڕیاردەری نەتەوەکان چۆڵ بکات. ئەمە بەشێکە لە بەرپرسیارێتیی گەردوونیی کۆمار بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەر جۆرە داگیرکاری و نادادپەروەرییەکی ستراکچەری لە ئاستی نێودەوڵەتیدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4897\"},{\"id\":\"p4899\",\"sourceIndex\":4899,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"چ\",\"runs\":[{\"text\":\"چ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4900\",\"sourceIndex\":4900,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چاودێریی کارایی\",\"runs\":[{\"text\":\"چاودێریی کارایی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4901\",\"sourceIndex\":4901,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Efficiency Oversight\",\"runs\":[{\"text\":\" Efficiency Oversight\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4900\"},{\"id\":\"p4902\",\"sourceIndex\":4902,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چاودێرییە، دەمارە-پەرگاڵی تەندروستیی دەوڵەتە؛ بریتییە لە هەڵسەنگاندنی بێپسانەوەی ئەوەی کە ئایا دامەزراوەکان سامان و کاتی نەتەوەیان بە شێوەیەکی دروست و بەرهەمهێنەر بەکار هێناوە یان نا. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئەمە جیا لە وردبینییەکی ژمێریاری، بەڵکوو میکانیزمێکی ڕێگرییە لە داڕزانی دەوڵەت و جەردەسالاری. چاودێریی کارایی گەرەنتیی ئەوە دەدات کە ڕاژە گشتییەکان بە کەمترین تێچوو و بەرزترین چلۆنایەتی بگەنە دەست شارۆمەندان، تاوەکوو هێزی دارایی و ئابوریی کۆماری کوردستان لە چاڵە بیرۆکراتییەکاندا بەفیڕۆ نەچێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چاودێرییە، دەمارە-پەرگاڵی تەندروستیی دەوڵەتە؛ بریتییە لە هەڵسەنگاندنی بێپسانەوەی ئەوەی کە ئایا دامەزراوەکان سامان و کاتی نەتەوەیان بە شێوەیەکی دروست و بەرهەمهێنەر بەکار هێناوە یان نا. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئەمە جیا لە وردبینییەکی ژمێریاری، بەڵکوو میکانیزمێکی ڕێگرییە لە داڕزانی دەوڵەت و جەردەسالاری. چاودێریی کارایی گەرەنتیی ئەوە دەدات کە ڕاژە گشتییەکان بە کەمترین تێچوو و بەرزترین چلۆنایەتی بگەنە دەست شارۆمەندان، تاوەکوو هێزی دارایی و ئابوریی کۆماری کوردستان لە چاڵە بیرۆکراتییەکاندا بەفیڕۆ نەچێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4901\"},{\"id\":\"p4903\",\"sourceIndex\":4903,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چاودێریی کۆمەڵایەتی\",\"runs\":[{\"text\":\"چاودێریی کۆمەڵایەتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4904\",\"sourceIndex\":4904,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Social Oversight\",\"runs\":[{\"text\":\" Social Oversight\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4903\"},{\"id\":\"p4905\",\"sourceIndex\":4905,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە ڕەوایەتیی بەردەوامـی دەسەڵات؛ واتا گواستنەوەی دیموکراسی لە ساتەوەختێکی خولیی دەنگدانەوە بۆ پرۆسەیەکی زیندووی هەموو ڕۆژە. لە ڕێگەی پێوانەکردنی ڕای گشتی و ئاستی ڕەزامەندیی کۆمەڵ، دەوڵەت خۆی لە دابڕان لە ویستی نەتەوە دەپارێزێت. چاودێریی کۆمەڵایەتی ئامرازی وەڵامدەرەوەیی دەستوورییە؛ دڵنیایی دەدات کە دەسەڵات هەمیشە وەک ڕایەدارێکی پابەند بە پێسپێردەی نەتەوەیی دەمێنێتەوە و هەرگیز نابێتە هێزێکی دابڕاو و سەروو-کۆمەڵ.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە ڕەوایەتیی بەردەوامـی دەسەڵات؛ واتا گواستنەوەی دیموکراسی لە ساتەوەختێکی خولیی دەنگدانەوە بۆ پرۆسەیەکی زیندووی هەموو ڕۆژە. لە ڕێگەی پێوانەکردنی ڕای گشتی و ئاستی ڕەزامەندیی کۆمەڵ، دەوڵەت خۆی لە دابڕان لە ویستی نەتەوە دەپارێزێت. چاودێریی کۆمەڵایەتی ئامرازی وەڵامدەرەوەیی دەستوورییە؛ دڵنیایی دەدات کە دەسەڵات هەمیشە وەک ڕایەدارێکی پابەند بە پێسپێردەی نەتەوەیی دەمێنێتەوە و هەرگیز نابێتە هێزێکی دابڕاو و سەروو-کۆمەڵ\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4904\"},{\"id\":\"p4906\",\"sourceIndex\":4906,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چاودێریی مەکۆی نیشتمانی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەداردا\",\"runs\":[{\"text\":\"چاودێریی مەکۆی نیشتمانی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەداردا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4907\",\"sourceIndex\":4907,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Parliamentary Oversight\",\"runs\":[{\"text\":\" Parliamentary Oversight\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4906\"},{\"id\":\"p4908\",\"sourceIndex\":4908,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە بەرجەستەبوونی بنەمای پشکنین و هاوسەنگیـیە لە نێوان دەسەڵاتەکاندا. ئەرکی مەکۆی نیشتمانییە کە دڵنیا بێت کابینەی دەسەڵات و فەرمانگەکان بە ڕەهایی پابەندی دەستوور و قانوونەکانن. ئەم چاودێرییە وەک مێشک و ویژدانـی دەوڵەت کار دەکات؛ ڕێگری دەگرێت لەوەی کە دەسەڵاتی ڕایەدار تووشی لاساری یان قۆرخکاری ببێت. لێرەدا، چاودێری جیا لە لێپرسینەوە، بەڵکوو پاراستنی گرێبەستی نەتەوەیی لە هەر جۆرە پێشێلکارییەکە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە بەرجەستەبوونی بنەمای پشکنین و هاوسەنگیـیە لە نێوان دەسەڵاتەکاندا. ئەرکی مەکۆی نیشتمانییە کە دڵنیا بێت کابینەی دەسەڵات\"},{\"text\":\" و فەرمانگەکان بە ڕەهایی پابەندی دەستوور و قانوونەکانن. ئەم چاودێرییە وەک مێشک و ویژدانـی دەوڵەت کار دەکات؛ ڕێگری دەگرێت لەوەی کە دەسەڵاتی ڕایەدار\"},{\"text\":\" تووشی لاساری یان قۆرخکاری ببێت. لێرەدا، چاودێری جیا لە لێپرسینەوە، بەڵکوو پاراستنی گرێبەستی نەتەوەیی لە هەر جۆرە پێشێلکارییەکە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4907\"},{\"id\":\"p4909\",\"sourceIndex\":4909,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چارتەری نەتەوە یەکگرتووەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"چارتەری نەتەوە یەکگرتووەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4910\",\"sourceIndex\":4910,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" UN Charter\",\"runs\":[{\"text\":\" UN Charter\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4909\"},{\"id\":\"p4911\",\"sourceIndex\":4911,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کۆماری کوردستان، ئەم بەڵگەنامەیە وەک چوارچێوەیەکی نێودەوڵەتی بۆ یەکسانیی نەتەوەکان و مافی خۆبڕیاردەری دەناسێنێت. بەڵام پابەندبوون پێوەی مەرجدارە بە ڕێزگرتنی بێ مەرجی جیهان لە سەروەریی نەتەوەیی و یەکپارچەیی خاکی کوردستان. دەوڵەت ئەم چارتەرە وەک ئامرازێکی قانوونی بەکار دەهێنێت بۆ ساغکردنەوەی مافە زەوتکراوەکانی کورد لە ناوەندە جیهانییەکاندا و بەرپەرچدانەوەی ئەو سنوورە دەستکردانەی کە دژ بە لۆژیکی مێژوویی و جوگرافیی وار کێشراون.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان، ئەم بەڵگەنامەیە وەک چوارچێوەیەکی نێودەوڵەتی بۆ یەکسانیی نەتەوەکان و مافی خۆبڕیاردەری دەناسێنێت. بەڵام پابەندبوون پێوەی مەرجدارە بە ڕێزگرتنی بێ مەرجی جیهان لە سەروەریی نەتەوەیی و یەکپارچەیی خاکی کوردستان. دەوڵەت ئەم چارتەرە وەک ئامرازێکی قانوونی بەکار دەهێنێت بۆ ساغکردنەوەی مافە زەوتکراوەکانی کورد لە ناوەندە جیهانییەکاندا و بەرپەرچدانەوەی ئەو سنوورە دەستکردانەی کە دژ بە لۆژیکی مێژوویی و جوگرافیی وار کێشراون\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4910\"},{\"id\":\"p4912\",\"sourceIndex\":4912,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چەکداریی گشتی\",\"runs\":[{\"text\":\"چەکداریی گشتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4913\",\"sourceIndex\":4913,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" General Armament\",\"runs\":[{\"text\":\" General Armament\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4912\"},{\"id\":\"p4914\",\"sourceIndex\":4914,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"چەکداریی گشتی، بەرجەستەبوونی فیزیکیی پەیمانی نێوان شارۆمەند و نیشتمانە. لێرەدا، مافی هەڵگرتنی چەک سەربەشییەکی کەسی نییە، بەڵکوو ئەرکێکی پیرۆزە بۆ پاراستنی بوونی کورد و کوردستان. ئەم چەمکە بناغەی شوناسی شارۆمەندی پێشمەرگە پێک دەهێنێت؛ ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە لە کاتی هەڕەشەی بوونایەتیدا، گشتی نەتەوەی کورد دەبێتە قەڵغانی بەرگری. چەکداریی گشتی، مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر دەخاتە خزمەت پاراستنی ئازادی و سەروەریی دەوڵەتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"چەکداریی گشتی\"},{\"text\":\"، بەرجەستەبوونی فیزیکیی پەیمانی نێوان شارۆمەند و نیشتمانە. لێرەدا، مافی هەڵگرتنی چەک سەربەشییەکی کەسی نییە، بەڵکوو ئەرکێکی پیرۆزە بۆ پاراستنی بوونی کورد و کوردستان. ئەم چەمکە بناغەی شوناسی شارۆمەندی پێشمەرگە پێک دەهێنێت؛ ئاماژەیە \"},{\"text\":\"بۆ ئەوەی کە لە کاتی هەڕەشەی بوونایەتیدا، گشتی نەتەوەی کورد دەبێتە قەڵغانی بەرگری. چەکداریی گشتی، مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر دەخاتە خزمەت پاراستنی ئازادی و سەروەریی دەوڵەتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4913\"},{\"id\":\"p4915\",\"sourceIndex\":4915,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنەلۆژیا\",\"runs\":[{\"text\":\"چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنەلۆژیا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4916\",\"sourceIndex\":4916,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legal and Ethical Framework of Technology\",\"runs\":[{\"text\":\" Legal and Ethical Framework of Technology\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4915\"},{\"id\":\"p4917\",\"sourceIndex\":4917,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چوارچێوەیە، ئامرازی پاراستنی مرۆڤایەتیی نەتەوەی کوردە لە جیهانی مۆدێرندا. دەستوور تەکنەلۆژیا (بەتایبەت ژیریی دەستکرد) وەک وزەیەکی ئامرازگەر دەناسێنێ کە دەبێت هەمیشە لەژێر کۆنترۆڵی واتاداری مرۆییـدا بێت. ئەم چوارچێوەیە گەرەنتی دەکات کە پێشکەوتنی تەکنەلۆژی نابێتە هۆی سڕینەوەی شوناس یان لاوازکردنی ویستی شارۆمەندان. لێرەدا، ڕەوشتی تەکنەلۆژیا وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ئاسایشی نەتەوەیی سەیر دەکرێت بۆ ڕێگریکردن لە هەر جۆرە «داگیرکارییەک لە ڕێگەی ئەلگۆریتمەکانەوە».\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چوارچێوەیە، ئامرازی پاراستنی مرۆڤایەتیی نەتەوەی کوردە لە جیهانی مۆدێرندا. دەستوور تەکنەلۆژیا (بەتایبەت ژیریی دەستکرد) وەک وزەیەکی ئامرازگەر دەناسێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەبێت هەمیشە لەژێر کۆنترۆڵی واتاداری مرۆییـدا بێت. ئەم چوارچێوەیە گەرەنتی دەکات کە پێشکەوتنی تەکنەلۆژی نابێتە هۆی سڕینەوەی شوناس یان لاوازکردنی ویستی شارۆمەندان. لێرەدا، ڕەوشتی تەکنەلۆژیا وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ئاسایشی نەتەوەیی سەیر دەکرێت بۆ ڕێگریکردن لە هەر جۆرە «داگیرکارییەک لە ڕێگەی ئەلگۆریتمەکانەوە\"},{\"text\":\"».\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4916\"},{\"id\":\"p4918\",\"sourceIndex\":4918,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چوارچێوەی وارگێڕیی و نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"چوارچێوەی وارگێڕیی و نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4919\",\"sourceIndex\":4919,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Administrative and National Framework\",\"runs\":[{\"text\":\" Administrative and National Framework\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4918\"},{\"id\":\"p4920\",\"sourceIndex\":4920,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە ئەو ڕووگەی تێگەیشتنـەیە کە دەوڵەت تێیدا کێشەکانی پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و بەرەنگاربوونەوەی نەیارشەیدایی چارەسەر دەکات. ئەم چوارچێوەیە دڵنیایی دەدات کە هەموو کردارێکی کارگێڕی و وارگێڕی، دەبێت لە ناو جەرگەی هاوئاگایی نەتەوەیـیەوە هەڵقوڵێت. ئەرکی ئەم چوارچێوەیە پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاردانی کوردستانە لە هەر جۆرە تەمومژێکی گیانەکی و واتایی یان دزەکردنی هزری کە ئامانجی لاوازکردنی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و دەوڵەت بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە ئەو ڕووگەی تێگەیشتنـەیە کە دەوڵەت تێیدا کێشەکانی پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و بەرەنگاربوونەوەی نەیارشەیدایی\"},{\"text\":\" چارەسەر دەکات. ئەم چوارچێوەیە دڵنیایی دەدات کە هەموو کردارێکی کارگێڕی و وارگێڕی، دەبێت لە ناو جەرگەی هاوئاگایی نەتەوەیـیەوە هەڵقوڵێت. ئەرکی ئەم چوارچێوەیە پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاردانی کوردستانە لە هەر جۆرە تەمومژێکی گیانەکی و واتایی یان دزەکردنی هزری کە ئامانجی لاوازکردنی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و دەوڵەت بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4919\"},{\"id\":\"p4921\",\"sourceIndex\":4921,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"خ\",\"runs\":[{\"text\":\"خ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4922\",\"sourceIndex\":4922,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خاک\",\"runs\":[{\"text\":\"خاک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4923\",\"sourceIndex\":4923,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Land / Soil\",\"runs\":[{\"text\":\" Land / Soil\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4922\"},{\"id\":\"p4924\",\"sourceIndex\":4924,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خاک جیا لە ڕووبەرێکی جوگرافی، جەستەی فیزیکیی نەتەوە و وەدیارکەوتنی نواندنی بوونایەتییە مێژووییەکەیەتی. ئەم چەمکە گێڕانەوە لە پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و بوونناسانە لەنێوان کورد و وڵاتەکەی؛ ئەو شوێنەیە کە تێیدا خاک و جوگرافیا دەبێتە ژینگەی ژینی کۆیی و هاوبەشی گشتایەتی کورد و دواتر دەبێتە مێژوو و مێژووش دەبێتە شوناس. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، خاک سپێردەیەکی پیرۆزی نێوان نەوەکانە؛ هەر هەوڵێکی ناوخۆیی بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیا یان لێدابڕینی هەر بستێکی، بە ناپاکی لە پەیمانی نەتەوەیی و هەر هەوڵێکی دەرەکیش بە داگیرکاری و دەستدرێژی بۆ سەر ڕەسەنایەتیی نەتەوە هەژمار دەکرێت. خاک مڵکی ڕەهای نەتەوەیە و دەوڵەت ئەرکی پاسەوانی و ئاوەدانکردنەوەی لە ئەستۆیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"خاک جیا لە ڕووبەرێکی جوگرافی، جەستەی فیزیکیی نەتەوە و وەدیارکەوتنی نواندنی بوونایەتییە مێژووییەکەیەتی. ئەم چەمکە گێڕانەوە لە پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و بوونناسانە لەنێوان کورد و وڵاتەکەی؛ ئەو شوێنەیە کە تێیدا خاک و جوگرافیا دەبێتە ژینگەی ژینی کۆیی و هاوبەشی گشتایەتی کورد و دواتر دەبێتە مێژوو و مێژووش دەبێتە شوناس. لە ڕوانگەی \"},{\"text\":\"دەستوورییەوە، خاک سپێردەیەکی پیرۆزی نێوان نەوەکانە؛ هەر هەوڵێکی ناوخۆیی بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیا یان لێدابڕینی هەر بستێکی، بە ناپاکی لە پەیمانی نەتەوەیی و هەر هەوڵێکی دەرەکیش بە داگیرکاری و دەستدرێژی بۆ سەر ڕەسەنایەتیی نەتەوە هەژمار دەکرێت. خاک مڵکی ڕەهای نەتەوەیە و دەوڵەت ئەرکی پاسەوانی و ئاوەدانکردنەوەی لە ئەستۆیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4923\"},{\"id\":\"p4925\",\"sourceIndex\":4925,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خۆسازبوونی دەستوور\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆسازبوونی دەستوور\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4926\",\"sourceIndex\":4926,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Self-Generation of the Constitution\",\"runs\":[{\"text\":\" Self-Generation of the Constitution\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4925\"},{\"id\":\"p4927\",\"sourceIndex\":4927,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خۆسازبوون، تایبەتمەندییەکی بنەڕەتیی دەستووری کوردستانە کە تێیدا دەقە بنەڕەتییەکە بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی، خۆی لە هەناوی ژیریی کۆیی کوردەوە دروست دەکات و دادەمەزرێنێت. ئەمە وەڵامێکی دەستووریی بۆ دۆخی داگیرکارییە؛ کاتێک داگیرکەران ڕێگری لە دامەزراوەسازیی نەتەوەیی دەکەن بۆ ئەوەی دەستووری کوردستان لەدایک نەبێت، ئەم دەقە وەک کردەیەکی سەروەریی نێوەکی سەر هەڵدەدات. خۆسازبوون واتا ڕەوایەتیی دەستوور تەنیا لە ناخی ویستی نەتەوەوەیە و بە هیچ شێوەیەک بەند نییە بە ڕەزامەندیی هێزە بێگانەکان یان ئەو قانوونە ناقانوونییانەی کە بەسەر کورددا سەپێنراون.\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆسازبوون، تایبەتمەندییەکی بنەڕەتیی دەستووری کوردستانە کە تێیدا دەقە بنەڕەتییەکە بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی، خۆی لە هەناوی ژیریی کۆیی کوردەوە دروست دەکات و دادەمەزرێنێت. ئەمە وەڵامێکی دەستووریی بۆ دۆخی داگیرکارییە؛ کاتێک داگیرکەران ڕێگری لە دامەزراوەسازیی نەتەوەیی دەکەن بۆ ئەوەی دەستووری کوردستان\"},{\"text\":\" لەدایک نەبێت، ئەم دەقە وەک کردەیەکی سەروەریی نێوەکی سەر هەڵدەدات. خۆسازبوون واتا ڕەوایەتیی دەستوور تەنیا لە ناخی ویستی نەتەوەوەیە و بە هیچ شێوەیەک بەند نییە بە ڕەزامەندیی هێزە بێگانەکان یان ئەو قانوونە ناقانوونییانەی کە بەسەر کورددا سەپێنراون\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4926\"},{\"id\":\"p4928\",\"sourceIndex\":4928,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خۆسەرچاوەیی دەستوور\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆسەرچاوەیی دەستوور\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4929\",\"sourceIndex\":4929,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Self-Sourcing / Self-Sovereignty\",\"runs\":[{\"text\":\" Self-Sourcing / Self-Sovereignty\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4928\"},{\"id\":\"p4930\",\"sourceIndex\":4930,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خۆسەرچاوەیی هاوشێوەی خۆسازبوونی دەستوور، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە پڕۆسەی دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە گرێ دەدات؛ بریتییە لەوەی کە سەرچاوەی دەسەڵات و ڕەوایەتیی دەستووری کۆماری کوردستان تەنیا لە قووڵایی ناخی خودی کۆیی و ویستی هەربوویی نەتەوەی کورددایە. ئەم چەمکە دەستوور دەخاتە پێگەی سەروو-دەوڵەت؛ بەو واتایەی کە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە، نەک بە پێچەوانەوە. خۆسەرچاوەیی وەک کێڵگەیەکی نەتەوەسازی کار دەکات کە ڕەوایەتی لە گشت دامەزراوە کارگێڕیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران دەسەنێتەوە، چونکە سەرچاوەی بوونی ئەوان لە دەرەوەی ویستی نەتەوەی کوردەوە هاتووە و بەمەش هەر لە بنەڕەتەوە پووچەڵن.\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\" هاوشێوەی خۆسازبوونی دەستوور، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە پڕۆسەی دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە گرێ دەدات؛ بریتییە لەوەی کە سەرچاوەی دەسەڵات و ڕەوایەتیی دەستووری کۆماری کوردستان\"},{\"text\":\" تەنیا لە قووڵایی ناخی خودی کۆیی و ویستی هەربوویی نەتەوەی کورددایە. ئەم چەمکە دەستوور دەخاتە پێگەی سەروو-دەوڵەت؛ بەو واتایەی کە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە، نەک بە پێچەوانەوە. خۆسەرچاوەیی وەک کێڵگەیەکی نەتەوەسازی کار دەکات کە ڕەوایەتی لە گشت دامەزراوە کارگێڕیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران دەسەنێتەوە، چونکە سەرچاوەی بوونی ئەوان لە دەرەوەی ویستی نەتەوەی کوردەوە هاتووە و بەمەش هەر لە بنەڕەتەوە پووچەڵن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4929\"},{\"id\":\"p4931\",\"sourceIndex\":4931,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خۆشبژێویی گشتی\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆشبژێویی گشتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4932\",\"sourceIndex\":4932,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Public Welfare\",\"runs\":[{\"text\":\" Public Welfare\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4931\"},{\"id\":\"p4933\",\"sourceIndex\":4933,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خۆشبژێویی گشتی، ئامانجە دەستوورییە باڵاکەی دەوڵەتە بۆ دابینکردنی ژیانێکی شایستە و شکۆمەندانە بۆ گشت شارۆمەندان. لە کۆماری کوردستاندا، ئەم چەمکە تەنیا وەک دابینکردنی ئاسوودەیی و خۆشبژێویی نابینرێت، بەڵکوو وەک خۆشبژێویی گەشەتەوەر پێناسە دەکرێت؛ بەو واتایەی کە دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی کۆمەڵگا لە پەتای تەوەزەلی و تەمەڵ و خوڵقاندنی کەش و ژینگەی نیشتمانی بەرهەمهێنەر تاکو کوردستان کۆمەڵگایەکی پەرەستێن بێت و بمێنێتەوە. خۆشبژێوی کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەییە؛ نەتەوەیەکی تەندروست و دڵنیا لە پاشەڕۆژی خۆی، تاقانە سەرچاوەی هێز و خۆڕاگریی دەوڵەتە. ئەمە بەرپرسیارێتییەکی دوولایەنەیە کە تێیدا دەوڵەت ژینگەی گەشە دابین دەکات و شارۆمەندیش بە بەرهەمهێنان وەک ئەرکێکی نیشتمانی بەشداری دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆشبژێویی گشتی، ئامانجە دەستوورییە باڵاکەی دەوڵەتە بۆ دابینکردنی ژیانێکی شایستە و شکۆمەندانە بۆ گشت شارۆمەندان. لە کۆماری کوردستاندا، ئەم چەمکە تەنیا وەک دابینکردنی ئاسوودەیی و خۆشبژێویی نابینرێت، بەڵکوو وەک خۆشبژێویی گەشەتەوەر پێناسە دەکرێت؛ بەو \"},{\"text\":\"واتایەی کە دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی کۆمەڵگا لە پەتای تەوەزەلی و تەمەڵ و خوڵقاندنی کەش و ژینگەی نیشتمانی بەرهەمهێنەر تاکو کوردستان کۆمەڵگایەکی پەرەستێن بێت و بمێنێتەوە. خۆشبژێوی کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەییە؛ نەتەوەیەکی تەندروست و دڵنیا لە پاشەڕۆژی خۆی، تاقانە سەرچاوەی هێز و خۆڕاگریی دەوڵەتە. ئەمە بەرپرسیارێتییەکی دوولایەنەیە کە تێیدا دەوڵەت ژینگەی گەشە دابین دەکات و شارۆمەندیش بە بەرهەمهێنان وەک ئەرکێکی نیشتمانی بەشداری دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4932\"},{\"id\":\"p4934\",\"sourceIndex\":4934,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خوێندنی باڵا\",\"runs\":[{\"text\":\"خوێندنی باڵا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4935\",\"sourceIndex\":4935,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Higher Education\",\"runs\":[{\"text\":\" Higher Education\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4934\"},{\"id\":\"p4936\",\"sourceIndex\":4936,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خوێندنی باڵا، کۆڵەکەی سەرەکیی سەربەخۆیی گیانەکی و واتایی و کارگەی پێگەیاندنی سەرمایەی مرۆیی و ئاوەزی نەتەوەییە. ئەم بوارە لە ڕاژەدارییەکی گشتیی ڕووت تێدەپەڕێت و دەبێتە ئامرازی مسۆگەرکردنی باڵادەستیی زانستی و تەکنەلۆژی و بەرزبوونەوەی کوردستان لە جیهانی مۆدێرندا. دەوڵەت خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی وەک پەیمانێکی نەتەوەیی دەبینێت؛ تێیدا باشترین مێشکەکان لە باشترین شوێنەکاندا بۆ ڕاژەی نەتەوە ئاڕاستە دەکرێن تاوەکوو کوردستان لە وەرگری زانستەوە بگۆڕێت بۆ داهێنەر و پێشەنگ، کە ئەمەش مەرجی مانەوەی دەوڵەتێکی خاوەن ویستمەندییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"خوێندنی باڵا، کۆڵەکەی سەرەکیی سەربەخۆیی گیانەکی و واتایی و کارگەی پێگەیاندنی سەرمایەی مرۆیی و ئاوەزی نەتەوەییە. ئەم بوارە لە ڕاژەدارییەکی گشتیی ڕووت تێدەپەڕێت و دەبێتە ئامرازی مسۆگەرکردنی باڵادەستیی زانستی و تەکنەلۆژی و بەرزبوونەوەی کوردستان لە جیهانی مۆدێرندا. دەوڵەت خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی وەک پەیمانێکی نەتەوەیی دەبینێت؛ تێیدا باشترین مێشکەکان لە باشترین شوێنەکاندا بۆ ڕاژەی نەتەوە ئاڕاستە دەکرێن تاوەکوو کوردستان لە وەرگری زانستەوە بگۆڕێت بۆ داهێنەر و پێشەنگ، کە ئەمەش مەرجی مانەوەی دەوڵەتێکی خاوەن ویستمەندییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4935\"},{\"id\":\"p4937\",\"sourceIndex\":4937,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خاوەندارێتی\",\"runs\":[{\"text\":\"خاوەندارێتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4938\",\"sourceIndex\":4938,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Ownership\",\"runs\":[{\"text\":\" Ownership\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4937\"},{\"id\":\"p4939\",\"sourceIndex\":4939,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خاوەندارێتی، ڕێکخستنی دەستووریی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و وارگەکەیەتی کە لە سێ ئاستی لێکدانەبڕاودا (نەتەوە وەک خاوەنی ڕەسەن، دەوڵەت وەک پاسەوان، شارۆمەند وەک بەکارهێنەر) پێناسە دەکرێت. لەم سۆنگەیەوە، خاوەندارێتیی خاک مافێکی بوونویستانەی مێژووییە و هەرگیز ناکرێت وەک کاڵایەکی بازرگانیی ڕووت سەودای لەسەر بکرێ کە ببێتە هۆی لێدابڕینی بەشێک لە نیشتمان.\",\"runs\":[{\"text\":\"خاوەندارێتی\"},{\"text\":\"، ڕێکخستنی دەستووریی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و وارگەکەیەتی کە لە سێ ئاستی لێکدانەبڕاودا (نەتەوە وەک خاوەنی ڕەسەن، دەوڵەت وەک پاسەوان، شارۆمەند وەک بەکارهێنەر) پێناسە دەکرێت. لەم سۆنگەیەوە، خاوەندارێتیی خاک مافێکی بوونویستانەی مێژووییە و هەرگیز ناکرێت وەک کاڵایەکی بازرگانیی ڕووت سەودای لەسەر بکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ببێتە هۆی لێدابڕینی بەشێک لە نیشتمان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4938\"},{\"id\":\"p4940\",\"sourceIndex\":4940,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خۆئاگایی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆئاگایی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4941\",\"sourceIndex\":4941,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Self-Awareness\",\"runs\":[{\"text\":\" National Self-Awareness\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4940\"},{\"id\":\"p4942\",\"sourceIndex\":4942,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خۆئاگایی نەتەوەیی، ئەو کانییە بوونناسییە قووڵ و ژێرخانی ناوەڕۆکسازیی دەستوورە کە تێیدا کورد وەک خودی بەکۆمەڵ پێناسەی خۆی دەکاتەوە. ئەم ئاگاییە، تێگەیشتنی نەتەوەیە لە تایبەتمەندیی بوونی خۆی و مافی ڕەهای بۆ سەروەریی. خۆئاگایی نەتەوەیی وەک ئامێری کارپێکەری خەبات کار دەکات؛ کورد لە دۆخی پاسیڤ و ونبوون لەناو ناسنامە بێگانەکان دەردەهێنێت و دەیکاتە بکەرێکی چالاکی مێژووساز. ئەم ئاگاییە بەردی بناغەی گشت دامەزراوەکانی کۆمارە و بەبێ ئەو، دەوڵەت تەنیا پەیکەرێکی کارگێڕیی بێ ڕۆح دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆئاگایی نەتەوەیی، ئەو کانییە بوونناسییە قووڵ و ژێرخانی ناوەڕۆکسازیی دەستوورە کە تێیدا کورد وەک خودی بەکۆمەڵ پێناسەی خۆی دەکاتەوە. ئەم ئاگاییە، تێگەیشتنی نەتەوەیە لە تایبەتمەندیی بوونی خۆی و مافی ڕەهای بۆ سەروەریی. خۆئاگایی نەتەوەیی وەک ئامێری کارپێکەری خەبات کار دەکات؛ کورد لە دۆخی پاسیڤ و ونبوون لەناو ناسنامە\"},{\"text\":\" بێگانەکان \"},{\"text\":\"دەردەهێنێت و دەیکاتە بکەرێکی چالاکی مێژووساز. ئەم ئاگاییە بەردی بناغەی گشت دامەزراوەکانی کۆمارە و بەبێ ئەو، دەوڵەت تەنیا پەیکەرێکی کارگێڕیی بێ ڕۆح دەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4941\"},{\"id\":\"p4943\",\"sourceIndex\":4943,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"د\",\"runs\":[{\"text\":\"د\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4944\",\"sourceIndex\":4944,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەزگای داخوازکاریی گشتی\",\"runs\":[{\"text\":\"دەزگای داخوازکاریی گشتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4945\",\"sourceIndex\":4945,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Public Prosecutor's Office\",\"runs\":[{\"text\":\" Public Prosecutor's Office\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4944\"},{\"id\":\"p4946\",\"sourceIndex\":4946,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دەزگایە، ویژدانی بێلایەنی کۆمەڵگایە لەناو پەرگالی دادوەریدا؛ ئەرکی بنەڕەتیی بریتییە لە چاودێریکردنی ڕاییکردنی دروستی قانوون و پاراستنی بەرژەوەندییە گشتییەکان لە هەر جۆرە دەستدرێژییەک. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، داخوازکاریی گشتی وەک پاسەوانی مافی نەتەوە دەبینرێت؛ دەسەڵاتێکی سەربەخۆیە کە ڕێگری دەگرێت لەوەی هیچ لایەنێکی ڕایەدار یان دارایی بتوانێت لە دەرەوەی چوارچێوەی دادپەروەریی و بە زەبری دەسەڵات کار بکات. ئەم دەزگایە مەرجی سەرەکیی سەروەریی قانوون و دڵنیابوونەوەی شارۆمەندانە لەوەی کە دەوڵەت پارێزەری مافە ڕەواکانیانە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەزگایە، ویژدانی بێلایەنی کۆمەڵگایە لەناو پەرگالی دادوەریدا؛ ئەرکی بنەڕەتیی بریتییە لە چاودێریکردنی ڕاییکردنی دروستی قانوون و پاراستنی بەرژەوەندییە گشتییەکان لە هەر جۆرە دەستدرێژییەک. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، داخوازکاریی گشتی وەک پاسەوانی مافی نەتەوە دەبینرێت؛ دەسەڵاتێکی سەربەخۆیە کە ڕێگری دەگرێت لەوەی هیچ لایەنێکی ڕایەدار یان دارایی بتوانێت لە دەرەوەی چوارچێوەی دادپەروەریی و بە زەبری دەسەڵات کار بکات. ئەم دەزگایە مەرجی سەرەکیی سەروەریی قانوون و دڵنیابوونەوەی شارۆمەندانە لەوەی کە دەوڵەت پارێزەری مافە ڕەواکانیانە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4945\"},{\"id\":\"p4947\",\"sourceIndex\":4947,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەسەڵات\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵات\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4948\",\"sourceIndex\":4948,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Authority\",\"runs\":[{\"text\":\" Authority\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4947\"},{\"id\":\"p4949\",\"sourceIndex\":4949,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەسەڵات لەم دەستوورەدا نەک وەک هێزێکی سەپێندراو، بەڵکوو وەک دەرکەوتەی قانوونیی ویستی هەربوویی نەتەوەی کورد لە دەرەنجامی بنیاتنانی دەسەڵاتدارییەتی لە کوردستان پێناسە دەکرێت. سەرچاوەی ڕەسەنی دەسەڵات تەنیا لە ناخی خودی کۆیی کوردەوە هەڵدەقوڵێت، دەبێتە پەرگاڵی وارگێڕیی و لە ڕێگەی دەستوورەوە ڕەوایەتی وەردەگرێت. لێرەدا، دەسەڵات تەنیا ئامرازێکە بۆ ڕێکخستنی دەزگا و پەرگاڵی وارگێڕیی و ژیانی بەکۆمەڵ و پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی؛ هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی کە لە دەرەوەی ئەم پەیمانە نیشتمانییە بێت، بە کردەی زەبری ناقانوونیی هەژمار دەکرێت و هیچ ڕەوایەتییەکی مێژوویی و بوونناسانەی نییە و بوونی وەها دەسەڵاتێک پەسەند ناکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵات لەم دەستوورەدا نەک وەک هێزێکی سەپێندراو، بەڵکوو وەک دەرکەوتەی قانوونیی ویستی هەربوویی نەتەوەی کورد لە دەرەنجامی بنیاتنانی دەسەڵاتدارییەتی لە کوردستان پێناسە دەکرێت. سەرچاوەی ڕەسەنی دەسەڵات تەنیا لە ناخی خودی کۆیی کوردەوە هەڵدەقوڵێت، دەبێتە پەرگاڵی وارگێڕیی و لە ڕێگەی دەستوورەوە ڕەوایەتی وەردەگرێت. لێرەدا، دەسەڵات تەنیا ئامرازێکە بۆ ڕێکخستنی دەزگا و پەرگاڵی وارگێڕیی و ژیانی بەکۆمەڵ و پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی؛ هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی کە لە دەرەوەی ئەم پەیمانە نیشتمانییە بێت، بە کردەی زەبری ناقانوونیی هەژمار دەکرێت و هیچ ڕەوایەتییەکی مێژوویی و بوونناسانەی نییە و بوونی وەها دەسەڵاتێک پەسەند ناکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4948\"},{\"id\":\"p4950\",\"sourceIndex\":4950,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەسەڵاتی قانووندانان\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی قانووندانان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4951\",\"sourceIndex\":4951,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legislative Authority\",\"runs\":[{\"text\":\" Legislative Authority\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4950\"},{\"id\":\"p4952\",\"sourceIndex\":4952,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دەسەڵاتە، مەکۆی باڵای گۆڕینی ژیریی کۆیی نەتەوەیە بۆ فەرمانی دەستووریی و قانوونیی؛ شوێنێکە کە تێیدا ویستی بەکۆمەڵی کوردان دەبێتە پەرگالێکی ڕێکخراو بۆ بەڕێوەبردنی وڵات. لە ڕێگەی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیرانـەوە، ئەم دەسەڵاتە ئەرکی داڕشتنی ئەو ڕێسایانەی لە ئەستۆیە کە ئاسایشی نەتەوەیی و دادپەروەریی کۆمەڵایەتی دەچەسپێنن. دەسەڵاتی قانووندانان وەک ئاوەزی دەوڵەت کار دەکات بۆ ئەوەی دڵنیا بێت گشت بڕیارە وارگێڕییەکان لە چوارچێوەی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستاندایە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەسەڵاتە، مەکۆی باڵای گۆڕینی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوەیە بۆ فەرمانی دەستووریی و قانوونیی؛ شوێنێکە کە تێیدا ویستی بەکۆمەڵی کوردان دەبێتە پەرگالێکی ڕێکخراو بۆ بەڕێوەبردنی وڵات. لە ڕێگەی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیرانـەوە، ئەم دەسەڵاتە ئەرکی داڕشتنی ئەو ڕێسایانەی لە ئەستۆیە کە ئاسایشی نەتەوەیی و دادپەروەریی کۆمەڵایەتی دەچەسپێنن. دەسەڵاتی قانووندانان\"},{\"text\":\" وەک ئاوەزی دەوڵەت کار دەکات بۆ ئەوەی دڵنیا بێت گشت بڕیارە وارگێڕییەکان لە چوارچێوەی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستاندایە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4951\"},{\"id\":\"p4953\",\"sourceIndex\":4953,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەسەڵاتی دادوەریی\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی دادوەریی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4954\",\"sourceIndex\":4954,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Judicial Authority\",\"runs\":[{\"text\":\" Judicial Authority\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4953\"},{\"id\":\"p4955\",\"sourceIndex\":4955,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەسەڵاتی دادوەریی، کۆڵەکەی سەربەخۆ و ویژدانی بێلایەنی دەوڵەتی کوردستانە. ئەم دەسەڵاتە ئەرکی پاراستنی دەستوور وەک سەرچاوەی باڵا و جێبەجێکردنی دادپەروەریی بەسەر هەموواندا بەبێ جیاکاری لە ئەستۆیە. بۆ مسۆگەرکردنی ئەم بێلایەنییە، دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی سەربەخۆیی بنەڕەتییە لە ڕووی بودجە و کارگێڕییەوە، تاوەکوو لەژێر هیچ جۆرە زەبر و گوشارێکی دەسەڵاتی ڕایەدار یان لایەنە وارگێڕییەکاندا نەمێنێتەوە. دادوەریی، دوا قەڵای پاراستنی ماف و شکۆی شارۆمەندانە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی دادوەریی\"},{\"text\":\"، کۆڵەکەی سەربەخۆ و ویژدانی بێلایەنی دەوڵەتی کوردستانە. ئەم دەسەڵاتە ئەرکی پاراستنی دەستوور وەک سەرچاوەی باڵا و جێبەجێکردنی \"},{\"text\":\"دادپەروەریی\"},{\"text\":\" بەسەر هەموواندا بەبێ جیاکاری لە ئەستۆیە. بۆ مسۆگەرکردنی ئەم بێلایەنییە، دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی سەربەخۆیی بنەڕەتییە لە ڕووی بودجە و کارگێڕییەوە، تاوەکوو لەژێر هیچ جۆرە زەبر و گوشارێکی دەسەڵاتی ڕایەدار یان لایەنە وارگێڕییەکاندا نەمێنێتەوە. دادوەریی، دوا قەڵای پاراستنی ماف و شکۆی شارۆمەندانە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4954\"},{\"id\":\"p4956\",\"sourceIndex\":4956,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەسەڵاتی ڕایەدار/کابینەی دەسەڵات\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی ڕایەدار/کابینەی دەسەڵات\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4957\",\"sourceIndex\":4957,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Executive Authority\",\"runs\":[{\"text\":\" Executive Authority\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4956\"},{\"id\":\"p4958\",\"sourceIndex\":4958,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دەسەڵاتە، بزوێنەری کردەیی دەوڵەت و بەرپرسی یەکەمە لە ڕاییکردنی فەرمانەکانی دەستوور و قانوونەکان. بە سەرۆکایەتیی سەرکۆمار، دەسەڵاتی ڕایەدار ئەرکی بەڕێوەبردنی ڕۆژانەی وڵات و دابینکردنی ڕاژە گشتییەکانی لە ئەستۆیە. ڕەوایەتیی ئەم دەسەڵاتە تەنیا لە ڕێگەی پابەندبوونی بێ مەرج بە بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە و کارکردن بۆ بەدیهێنانی خۆشبژێویی گشتی بەدەست دێت. ڕایەدار دەبێت پەرگاڵێکی کارگێڕیی پێشکەوتوو و ڕووەن (شەفاف) پەیڕەو بکات کە تێیدا شایستەسالاری تاکە پێوەری وەرگرتنی بەرپرسیارێتی بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەسەڵاتە، بزوێنەری کردەیی دەوڵەت و بەرپرسی یەکەمە لە ڕاییکردنی فەرمانەکانی دەستوور و قانوونەکان. بە سەرۆکایەتیی سەرکۆمار\"},{\"text\":\"، دەسەڵاتی ڕایەدار\"},{\"text\":\" ئەرکی بەڕێوەبردنی ڕۆژانەی وڵات و دابینکردنی ڕاژە گشتییەکانی لە ئەستۆیە. ڕەوایەتیی ئەم دەسەڵاتە تەنیا لە ڕێگەی پابەندبوونی بێ مەرج بە بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە و کارکردن بۆ بەدیهێنانی خۆشبژێویی گشتی بەدەست دێت. ڕایەدار دەبێت پەرگاڵێکی کارگێڕیی پێشکەوتوو و ڕووەن (شەفاف) پەیڕەو بکات کە تێیدا شایستەسالاری\"},{\"text\":\" تاکە پێوەری وەرگرتنی بەرپرسیارێتی بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4957\"},{\"id\":\"p4959\",\"sourceIndex\":4959,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەوڵەت\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4960\",\"sourceIndex\":4960,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" State\",\"runs\":[{\"text\":\" State\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4959\"},{\"id\":\"p4961\",\"sourceIndex\":4961,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەوڵەت، ئافرێنراوی دەستوور و باڵاترین فۆڕمی ڕێکخستنی نەتەوەیە بۆ نواندنی سەروەریی بەسەر وارگەی نەتەوەیی خۆیدا. لەم دەستوورەدا، دەوڵەت وەک ژینگەی وارگێڕیی پێناسە دەکرێ کە مانەوەی تاکی کورد بە مانەوەی ئەو ژینگەیەوە بەستراوەتەوە. دەوڵەت ئامرازێکی پیرۆزە بۆ گۆڕینی نەتەوە لە خوازیارێکی پاسیڤـەوە بۆ بکەرێکی چالاک لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا. ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوور و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوەی کوردە لە مێژوودا.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەت، ئافرێنراوی دەستوور و باڵاترین فۆڕمی ڕێکخستنی نەتەوەیە بۆ نواندنی سەروەریی بەسەر وارگەی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" خۆیدا. لەم دەستوورەدا، دەوڵەت وەک ژینگەی وارگێڕیی پێناسە دەکر\"},{\"text\":\"ێ \"},{\"text\":\"کە \"},{\"text\":\"مانەوەی تاکی کورد بە مانەوەی ئەو ژینگەیەوە بەستراوەتەوە. دەوڵەت ئامرازێکی پیرۆزە بۆ گۆڕینی نەتەوە لە خوازیارێکی پاسیڤـەوە بۆ بکەرێکی چالاک لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا. ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوور و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوەی کوردە لە مێژوودا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4960\"},{\"id\":\"p4962\",\"sourceIndex\":4962,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەوڵەتی ڕزگاریی\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی ڕزگاریی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4963\",\"sourceIndex\":4963,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" State of Liberation\",\"runs\":[{\"text\":\" State of Liberation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4962\"},{\"id\":\"p4964\",\"sourceIndex\":4964,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە یەکەیەکی قانوونیی و مێژووییە کە وەک جێگرەوەی دامەزرێنەر لە قۆناغی خەبات بۆ سەربەخۆیی کار دەکات. دەوڵەتی ڕزگاریی، بەرجەستەبوونی ویستی نەتەوەیە بۆ تێپەڕین لە دۆخی بێدەوڵەتی، ژێردەستی و داگیرکاری بەرەو دۆخی دەوڵەتی و سەروەریی ڕەها. ئەرکی ئەم دەوڵەتە کاتییە، بریتییە لە نەتەوەسازیی، دامەزراوەسازیی و ئامادەکردنی ژێرخانی پێویست (تەکنەلۆژی و کارگێڕی) تا ئەو ساتەی کە کۆماری کوردستان بە بێکەمایەسیی لەسەر خاکی نیشتمان جێگیر دەبێت. ئەم دەوڵەتە ڕەوایەتیی خۆی ڕاستەوخۆ لەم دەستوورە وەردەگرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە یەکەیەکی قانوونیی و مێژووییە کە وەک جێگرەوەی دامەزرێنەر لە قۆناغی خەبات بۆ سەربەخۆیی کار دەکات. دەوڵەتی ڕزگاریی\"},{\"text\":\"، بەرجەستەبوونی ویستی نەتەوەیە بۆ تێپەڕین لە دۆخی بێدەوڵەتی، ژێردەستی و داگیرکاری بەرەو دۆخی دەوڵەتی و سەروەریی ڕەها\"},{\"text\":\". ئەرکی ئەم دەوڵەتە کاتییە، بریتییە لە نەتەوەسازیی، دامەزراوەسازیی و ئامادەکردنی ژێرخانی پێویست (تەکنەلۆژی و کارگێڕی) تا ئەو ساتەی کە کۆماری کوردستان بە بێکەمایەسیی لەسەر خاکی نیشتمان جێگیر دەبێت. ئەم دەوڵەتە ڕەوایەتیی خۆی ڕاستەوخۆ لەم دەستوورە وەردەگرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4963\"},{\"id\":\"p4965\",\"sourceIndex\":4965,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەوڵەتی ژیر\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی ژیر\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4966\",\"sourceIndex\":4966,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Intelligent State\",\"runs\":[{\"text\":\" Intelligent State\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4965\"},{\"id\":\"p4967\",\"sourceIndex\":4967,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەوڵەتی ژیر، ڕەهەندی پێشکەوتوو و دیجیتاڵیی کۆماری کوردستانە. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە تێپەڕاندنی مۆدێلی کۆنی کارگێڕی بەرەو پەرگالێک کە تێیدا داتا، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و ژیریی دەستکرد لە ڕاژەی نەتەوەسازیدان. ئەرکی دەوڵەتی ژیر، مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی نەتەوە، خێراکردنی ڕاژە گشتییەکان و پاراستنی سەربەخۆیی داتای نیشتمانییە. ئەمە ئامێری کارپێکەری مۆدێرنی دەوڵەتە کە توانای پێشبینیکردنی هەڕەشەکان و وەڵامدانەوەی زیرەکانەی ئاڵەنگارییەکانی سەدەی بیست و یەکی هەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی ژیر\"},{\"text\":\"، ڕەهەندی پێشکەوتوو و دیجیتاڵیی کۆماری کوردستانە. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە تێپەڕاندنی مۆدێلی کۆنی کارگێڕی بەرەو پەرگالێک کە تێیدا داتا، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و ژیریی دەستکرد لە ڕاژەی نەتەوەسازیدان. ئەرکی دەوڵەتی ژیر، مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی نەتەوە، خێراکردنی ڕاژە گشتییەکان و پاراستنی سەربەخۆیی داتای نیشتمانییە. ئەمە ئامێری کارپێکەری مۆدێرنی دەوڵەتە کە توانای پێشبینیکردنی هەڕەشەکان و وەڵامدانەوەی زیرەکانەی ئاڵەنگارییەکانی سەدەی بیست و یەکی هەیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4966\"},{\"id\":\"p4968\",\"sourceIndex\":4968,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دیاسپۆرای کورد\",\"runs\":[{\"text\":\"دیاسپۆرای کورد\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4969\",\"sourceIndex\":4969,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Kurdish Diaspora\",\"runs\":[{\"text\":\" Kurdish Diaspora\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4968\"},{\"id\":\"p4970\",\"sourceIndex\":4970,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دیاسپۆرا، بەشێکی زیندوو و دانەبڕاوی جەستەی نەتەوەی کورد و قووڵایی ستراتیژیی کۆماری کوردستانە لە دەرەوەی سنوورە فیزیکییەکان. ئەوان نوێنەری گیانەکی و مێژوویی کوردستانن لە جیهاندا و وەک یەدەگێکی گەورەی هزریی، زانستی و ئابووری سەیر دەکرێن. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی شوناسی نەتەوەیی ئەوان و بەستنەوەیان بە نیشتمانەوە، تاوەکوو دیاسپۆرا ببێتە بەشێکی کاریگەر لە پڕۆسەی بڕیارسازی و بنیاتنانی هێزی نەتەوەیی کوردستاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"دیاسپۆرا\"},{\"text\":\"، بەشێکی زیندوو و دانەبڕاوی جەستەی نەتەوەی کورد و قووڵایی ستراتیژیی کۆماری کوردستانە لە دەرەوەی سنوورە فیزیکییەکان. ئەوان نوێنەری گیانەکی و مێژوویی کوردستانن لە جیهاندا و وەک یەدەگێکی گەورەی هزریی، زانستی و ئابووری سەیر دەکرێن. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی شوناسی نەتەوەیی ئەوان و بەستنەوەیان بە نیشتمانەوە، تاوەکوو دیاسپۆرا ببێتە بەشێکی کاریگەر لە پڕۆسەی بڕیارسازی و بنیاتنانی هێزی نەتەوەیی کوردستاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4969\"},{\"id\":\"p4971\",\"sourceIndex\":4971,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە\",\"runs\":[{\"text\":\"دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4972\",\"sourceIndex\":4972,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Active Defense Doctrine\",\"runs\":[{\"text\":\" Active Defense Doctrine\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4971\"},{\"id\":\"p4973\",\"sourceIndex\":4973,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دۆکترینە، ستراتیژیی باڵای کۆمارە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی؛ بریتییە لەوەی کە دەوڵەت تەنیا لە چاوەڕوانیی هێرشدا نامێنێتەوە، بەڵکوو بە شێوەیەکی چالاکانە و ژیرانە هەڕەشەکان پێش گەیشتنیان بە ناو خاکی کوردستان دەناسێتەوە و پووچەڵیان دەکاتەوە. ئەم فەلسەفەیە لەسەر بنەمای هێز و دادپەروەری دامەزراوە؛ ئامانجی تاقانەی پاراستنی سەربەخۆیی و ڕێگریکردنە لە هەر جۆرە داگیرکاری و تێکدانێکی وارگەی نەتەوەیی، بە بەکارهێنانی پێشکەوتووترین ئامرازی هەواڵگری و سەربازی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دۆکترینە، ستراتیژیی باڵای کۆمارە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی؛ بریتییە لەوەی کە دەوڵەت تەنیا لە چاوەڕوانیی هێرشدا نامێنێتەوە، بەڵکوو بە شێوەیەکی چالاکانە و ژیرانە هەڕەشەکان پێش گەیشتنیان بە ناو خاکی کوردستان دەناسێتەوە و پووچەڵیان دەکاتەوە. ئەم فەلسەفەیە لەسەر بنەمای هێز و دادپەروەری دامەزراوە؛ ئامانجی تاقانەی پاراستنی سەربەخۆیی و ڕێگریکردنە لە هەر جۆرە داگیرکاری و تێکدانێکی وارگەی نەتەوەیی، بە بەکارهێنانی پێشکەوتووترین ئامرازی هەواڵگری و سەربازی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4972\"},{\"id\":\"p4974\",\"sourceIndex\":4974,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ڕ\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4975\",\"sourceIndex\":4975,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕابەری مێژوویی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕابەری مێژوویی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4976\",\"sourceIndex\":4976,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Historical Guide\",\"runs\":[{\"text\":\" Historical Guide\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4975\"},{\"id\":\"p4977\",\"sourceIndex\":4977,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەستوور لە دەق و ناوەرۆکی خۆیدا زیاترە لەکۆمەڵێک بەندی وشک، بەڵکوو چرایەکی مێژوویی و ڕابەرێکی ڕاستەقینەیە بۆ تێپەڕین لە تاریکستانی ژێردەستی بەرەو ڕووناکایی دەوڵەتداری و سەروەریی نەتەوەیی. ئەم ڕابەرە، ڕێچکەی گۆڕینی ویستی کورد لە تاسەیەکی دەروونیـیەوە بۆ دەوڵەتێکی ڕاستەقینە دیاری دەکات. ئەرکی ئەم ڕابەرە ئەوەیە کە دڵنیایی بدات نەتەوەی کورد چیدی وەک تەنێکی بێدەسەڵات لەناو تەوژمە لێڵەکانی مێژوودا ون نابێت، بەڵکوو وەک بکەرێکی چالاک و خاوەن بڕیار، جێگەی خۆی لە پەرگالی دەوڵەتاندا دەسەپێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور لە دەق و ناوەرۆکی خۆیدا زیاترە لەکۆمەڵێک بەندی وشک، بەڵکوو چرایەکی مێژوویی و ڕابەرێکی ڕاستەقینەیە بۆ تێپەڕین لە تاریکستانی ژێردەستی بەرەو ڕووناکایی دەوڵەتداری\"},{\"text\":\" و سەروەریی نەتەوەیی. ئەم ڕابەرە، ڕێچکەی گۆڕینی ویستی کورد لە تاسەیەکی دەروونیـیەوە بۆ دەوڵەتێکی ڕاستەقینە دیاری دەکات. ئەرکی ئەم ڕابەرە ئەوەیە کە دڵنیایی بدات نەتەوەی کورد چیدی وەک تەنێکی بێدەسەڵات لەناو تەوژمە لێڵەکانی مێژوودا ون نابێت، بەڵکوو وەک بکەرێکی چالاک و خاوەن بڕیار، جێگەی خۆی لە پەرگالی دەوڵەتاندا دەسەپێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4976\"},{\"id\":\"p4978\",\"sourceIndex\":4978,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕاژەی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاژەی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4979\",\"sourceIndex\":4979,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Service\",\"runs\":[{\"text\":\" National Service\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4978\"},{\"id\":\"p4980\",\"sourceIndex\":4980,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە پەیمانێکی کرداری و بوونناسانەی نێوان شارۆمەند و وڵاتە بۆ پاراستنی جەستەی نەتەوە و سەروەریی دەوڵەت. ڕاژەی نیشتمانی بەرجەستەبوونی وەفادارییە بۆ نیشتمان؛ تێیدا شارۆمەند ئەرکدار دەکرێ کە گشتی وزە و پسپۆڕییەکانی خۆی لە پێناو بەرگریی گشتگیر و سەقامگیریی کۆماردا بەکار بهێنێت. ئەم ڕاژەیە ستوونی بڕبڕەپشتی مانەوەیە و بەبێ ئەو، دەوڵەت ناتوانێت لە بەرامبەر زەبر و گوشارەکاندا ببێتە قەڵغانێکی تێکنەشکێنراو.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە پەیمانێکی کرداری و بوونناسانەی نێوان شارۆمەند و وڵاتە بۆ پاراستنی جەستەی نەتەوە و سەروەریی دەوڵەت. ڕاژەی نیشتمانی بەرجەستەبوونی وەفادارییە بۆ نیشتمان؛ تێیدا شارۆمەند ئەرکدار دەکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"گشتی وزە و پسپۆڕییەکانی خۆی لە پێناو بەرگریی گشتگیر و سەقامگیریی کۆماردا بەکار بهێنێت. ئەم ڕاژەیە ستوونی بڕبڕەپشتی مانەوەیە و بەبێ ئەو، دەوڵەت ناتوانێت لە بەرامبەر زەبر و گوشارەکاندا ببێتە قەڵغانێکی تێکنەشکێنراو\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4979\"},{\"id\":\"p4981\",\"sourceIndex\":4981,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕاژە گشتییەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاژە گشتییەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4982\",\"sourceIndex\":4982,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Public Services\",\"runs\":[{\"text\":\" Public Services\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4981\"},{\"id\":\"p4983\",\"sourceIndex\":4983,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ڕاژە گشتییەکان کۆی ئەو کارئاسانی و پێداویستییە ژینەکییانەیە (وەک فێرکردن، تەندروستی و ژێرخان) کە دەوڵەت پابەندە بە گەیاندنیان بۆ گشت شارۆمەندان بە شێوەیەکی دادپەروەرانە. لە سایەی دەوڵەتی ژیردا، ئەم ڕاژانە لە قاڵبی سستی و بیرۆکراسیی کۆن دەردەچن و بە خێراییەکی بێهاوتا پێشکەش هاووڵاتییان و شارۆمەندان و کۆمەڵگای کوردستان دەکرێن دەکرێن. ڕاژەی گشتی وەک مافێکی دەستووریی شارۆمەند و ئەرکێکی بێپسانەوەی دەسەڵاتی ڕایەدار دەبینرێت بۆ مسۆگەرکردنی خۆشبژێویی نیشتمانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاژە گشتییەکان کۆی ئەو کارئاسانی و پێداویستییە ژینەکییانەیە (وەک فێرکردن، تەندروستی و ژێرخان) کە دەوڵەت پابەندە بە گەیاندنیان بۆ گشت شارۆمەندان بە شێوەیەکی دادپەروەرانە. لە سایەی دەوڵەتی ژیردا، ئەم ڕاژانە لە قاڵبی سستی و بیرۆکراسیی کۆن دەردەچن و بە خێراییەکی بێهاوتا پێشکەش هاووڵاتییان و شارۆمەندان و کۆمەڵگای کوردستان دەکرێن دەکرێن. ڕاژەی گشتی\"},{\"text\":\" وەک مافێکی دەستووریی شارۆمەند و ئەرکێکی بێپسانەوەی دەسەڵاتی ڕایەدار دەبینرێت بۆ مسۆگەرکردنی خۆشبژێویی نیشتمانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4982\"},{\"id\":\"p4984\",\"sourceIndex\":4984,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕەچەڵەک\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەچەڵەک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4985\",\"sourceIndex\":4985,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Origin / Ancestry\",\"runs\":[{\"text\":\" Origin / Ancestry\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4984\"},{\"id\":\"p4986\",\"sourceIndex\":4986,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ڕەچەڵەک، ڕیشە و بنەچەی مێژوویی و بایۆلۆژیی هەر تاکێکە کە بە خاکی کوردستان و جەستەی نەتەوەی کوردەوە دەبەسترێتەوە. ئەمە بنەمایەکی بوونناسانەیە بۆ پێناسەکردنی کوردبوون؛ ڕەچەڵەک وەک تاقانە کلیلی گواستنەوەی شوناسی نەتەوەیی بۆ نەوەکانی داهاتوو دەناسرێت. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی مافی ئەو کوردانەی کە لە ژێر زەبری داگیرکاریدا تووشی تواندنەوەی زمانی بوون، تاوەکوو لە ڕێگەی وارگێڕیی دروستەوە بگەڕێنرێنەوە سەر ڕەسەنایەتیی مێژوویی خۆیان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەچەڵەک، ڕیشە و بنەچەی مێژوویی و بایۆلۆژیی هەر تاکێکە کە بە خاکی کوردستان و جەستەی نەتەوەی کوردەوە دەبەسترێتەوە. ئەمە بنەمایەکی بوونناسانەیە بۆ پێناسەکردنی کوردبوون\"},{\"text\":\"؛ ڕەچەڵەک وەک تاقانە کلیلی گواستنەوەی شوناسی نەتەوەیی بۆ نەوەکانی داهاتوو دەناسرێت. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی مافی ئەو کوردانەی کە لە ژێر زەبری داگیرکاریدا تووشی تواندنەوەی زمانی بوون، تاوەکوو لە ڕێگەی وارگێڕیی دروستەوە بگەڕێنرێنەوە سەر ڕەسەنایەتیی مێژوویی خۆیان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4985\"},{\"id\":\"p4987\",\"sourceIndex\":4987,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕەنگی سوور\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەنگی سوور\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4988\",\"sourceIndex\":4988,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Red Color\",\"runs\":[{\"text\":\" Red Color\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4987\"},{\"id\":\"p4989\",\"sourceIndex\":4989,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سوور لە ئاڵای نەتەوەیی کوردستاندا، هێمای «پەیمانی خوێن و ڕەچەڵەک»ـە؛ ئەو پەیوەندییە ئۆرگانیک و دانەبڕاوەیە کە هەر تاکێکی کورد بە ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی نەتەوەوە گرێ دەدات. سوور گێڕانەوەیە لە ئەرکی پاراستنی پاکی و درێژەدارییەتیی نەتەوە وەک باڵاترین ئەرکی بوونایەتی. ئەم ڕەنگە نیشانەی ئەوەیە کە شکۆی کوردستان بە قوربانیی و ڕەنجێکی بێوچان بەدەست هاتووە و هەرگیز سازشی لەسەر ناکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سوور لە ئاڵای نەتەوەیی کوردستاندا، هێمای «پەیمانی خوێن و ڕەچەڵەک»ـە؛ ئەو پەیوەندییە ئۆرگانیک و دانەبڕاوەیە کە هەر تاکێکی کورد بە ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی نەتەوەوە گرێ دەدات. سوور گێڕانەوەیە لە ئەرکی پاراستنی پاکی و درێژەدارییەتیی نەتەوە وەک باڵاترین ئەرکی بوونایەتی. ئەم ڕەنگە نیشانەی ئەوەیە کە شکۆی کوردستان بە قوربانیی و ڕەنجێکی بێوچان بەدەست هاتووە و هەرگیز سازشی لەسەر ناکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4988\"},{\"id\":\"p4990\",\"sourceIndex\":4990,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕەنگی سپی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەنگی سپی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4991\",\"sourceIndex\":4991,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" White Color\",\"runs\":[{\"text\":\" White Color\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4990\"},{\"id\":\"p4992\",\"sourceIndex\":4992,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سپی هێمای پەیمانی ژیانی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناکی نەتەوەی کوردە کە لەسەر بنەماکانی ئاوەز، قانوون و دادپەروەری بونیاد نراوە. نوێنەرایەتیی لوتکەی ویستی پۆڵایینی کورد دەکات بۆ بنیاتنانی دەوڵەتێکی هێزمەند و قانوونسەروەر کە تێیدا هیچ کەسێک لە سەرووی قانوونەوە نییە. سپی واتا پابەندبوون بە پەرەپێدانی زانست و ڕۆشنگەری و بەرەنگاربوونەوەی هەر جۆرە تەمومژ و دواکەوتووییەک کە ڕێگر بێت لە پێشکەوتنی کۆمار.\",\"runs\":[{\"text\":\"سپی هێمای پەیمانی ژیانی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناکی نەتەوەی کوردە کە لەسەر بنەماکانی ئاوەز، قانوون و دادپەروەری بونیاد نراوە. نوێنەرایەتیی لوتکەی ویستی پۆڵایینی کورد دەکات بۆ بنیاتنانی دەوڵەتێکی هێزمەند و قانوونسەروەر کە تێیدا هیچ کەسێک لە سەرووی قانوونەوە نییە. \"},{\"text\":\"سپی واتا پابەندبوون بە پەرەپێدانی زانست و ڕۆشنگەری و بەرەنگاربوونەوەی هەر جۆرە تەمومژ و دواکەوتووییەک کە ڕێگر بێت لە پێشکەوتنی کۆمار\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4991\"},{\"id\":\"p4993\",\"sourceIndex\":4993,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕەنگی سەوز\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەنگی سەوز\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4994\",\"sourceIndex\":4994,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Green Color\",\"runs\":[{\"text\":\" Green Color\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4993\"},{\"id\":\"p4995\",\"sourceIndex\":4995,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەوز هێمای پەیمانی دانەبڕاو و هەردەمیی کوردە لەگەڵ وارگەی پیرۆزی کوردستاندا. ئەمە تەنیا ئاماژەیەک نییە بۆ جوگرافیا، بەڵکوو نیشانەی پەیوەندییەکی بوونناسانەیە لە نێوان نەتەوە و ئەو خاکەی کە جەستەی فیزیکیی وڵات پێک دەهێنێت. سەوز واتا ئەرکی پاراستنی یەکپارچەیی وار و دانەدواوەی ڕەهای هەر جۆرە گۆڕانکارییەکی دیمۆگرافی کە ئامانجی لێدابڕینی هەر بستێکی نیشتمان بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەوز هێمای پەیمانی دانەبڕاو و هەردەمیی کوردە لەگەڵ وارگەی پیرۆزی کوردستاندا. ئەمە تەنیا ئاماژەیەک نییە بۆ جوگرافیا، بەڵکوو نیشانەی پەیوەندییەکی بوونناسانەیە لە نێوان نەتەوە و ئەو خاکەی کە جەستەی فیزیکیی وڵات پێک دەهێنێت. سەوز واتا ئەرکی پاراستنی یەکپارچەیی وار و دانەدواوەی ڕەهای هەر جۆرە گۆڕانکارییەکی دیمۆگرافی کە ئامانجی لێدابڕینی هەر بستێکی نیشتمان بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4994\"},{\"id\":\"p4996\",\"sourceIndex\":4996,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕەوایەتی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەوایەتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4997\",\"sourceIndex\":4997,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legitimacy\",\"runs\":[{\"text\":\" Legitimacy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4996\"},{\"id\":\"p4998\",\"sourceIndex\":4998,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ڕەوایەتی لەم دەستوورەدا تاقانە سەرچاوەکەی لە ژیریی کۆیی و هاوئاگایی مێژوویی و تاسەی دەروونی نەتەوەی کوردەوە بۆ سەربەخۆیی و دەوڵەت و سەروەریی هەڵدەقوڵێت. ڕەوایەتیی دەوڵەت و دەسەڵات بەندە بە ڕادەی دابینکردنی سەروەریی نەتەوەیی و خۆشبژێویی گشتی. هەر هێز یان دامەزراوەیەک کە سەرچاوەی دەسەڵاتەکەی لە دەرەوەی دەوڵەتی کوردستان و ویستی نەتەوەوە بێت، ناقانوونییە و هیچ ڕەوایەتییەکی نییە. ڕەوایەتی واتا ملکەچبوونی دەسەڵات بۆ فەرمانەکانی دەستوور وەک باڵاترین ویستی نەتەوەی کورد.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەوایەتی لەم دەستوورەدا تاقانە سەرچاوەکەی لە ژیریی کۆیی و هاوئاگایی مێژوویی و تاسەی دەروونی نەتەوەی کوردەوە بۆ سەربەخۆیی و دەوڵەت و سەروەریی هەڵدەقوڵێت. ڕەوایەتیی دەوڵەت و دەسەڵات بەندە بە ڕادەی دابینکردنی سەروەریی نەتەوەیی و خۆشبژێویی گشتی. هەر هێز یان دامەزراوەیەک کە سەرچاوەی دەسەڵاتەکەی لە دەرەوەی دەوڵەتی کوردستان و ویستی نەتەوەوە بێت، ناقانوونییە و هیچ ڕەوایەتییەکی نییە. ڕەوایەتی واتا ملکەچبوونی دەسەڵات بۆ فەرمانەکانی دەستوور وەک باڵاترین ویستی نەتەوەی کورد\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4997\"},{\"id\":\"p4999\",\"sourceIndex\":4999,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دانەدواوەی ڕەها\",\"runs\":[{\"text\":\"دانەدواوەی ڕەها\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p5000\",\"sourceIndex\":5000,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Absolute Rejection\",\"runs\":[{\"text\":\" Absolute Rejection\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4999\"},{\"id\":\"p5001\",\"sourceIndex\":5001,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە فەرمانێکی دەستووریی توندە بۆ دانەدواوەی هەر ئایدیۆلۆژیا یان گوتارێک کە هەوڵی سڕینەوەی پەیوەندیی بنەڕەتیی نێوان نەتەوەی کورد و وار و خاکی کوردستان بدات. دانەدواوەی ڕەها واتا نەهێشتنی هەر جۆرە مەیلی پاشکۆیەتی و نەیارشەیدایی؛ دەوڵەت پابەند دەکات بەوەی کە هیچ کات ڕێگە بە دەستێوەردانی بێگانە یان لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی نەدات، چونکە ئەمە پاراستنی گەوهەری بوونایەتی کوردە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە فەرمانێکی دەستووریی توندە بۆ دانەدواوەی هەر ئایدیۆلۆژیا یان گوتارێک کە هەوڵی سڕینەوەی پەیوەندیی بنەڕەتیی نێوان نەتەوەی کورد و وار و خاکی کوردستان بدات. دانەدواوەی ڕەها واتا نەهێشتنی هەر جۆرە مەیلی پاشکۆیەتی و نەیارشەیدایی\"},{\"text\":\"؛ دەوڵەت پابەند دەکات بەوەی کە هیچ کات ڕێگە بە دەستێوەردانی بێگانە یان لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی نەدات، چونکە ئەمە پاراستنی گەوهەری بوونایەتی کوردە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5000\"},{\"id\":\"p5003\",\"sourceIndex\":5003,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ڕ\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5004\",\"sourceIndex\":5004,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕێنوێن\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕێنوێن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5003\"},{\"id\":\"p5005\",\"sourceIndex\":5005,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Guiding Principle / Reference\",\"runs\":[{\"text\":\" Guiding Principle / Reference\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5004\"},{\"id\":\"p5006\",\"sourceIndex\":5006,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەستوور هەمیشە وەک باڵاترین ڕێنوێن و سەکۆی سەرووی هەموو قانوون و بڕیارێکی دیکە دەمێنێتەوە. هەر لێکدانەوەیەکی قانوونی یان کردەوەیەکی وارگێڕیی دەبێت دەستووری کوردستان وەک ڕووگەی تێگەیشتن بەکار بهێنێت. ڕێنوێن واتا ئەو جەمسەرە جێگیرەی کە ڕێگری لە هەر جۆرە لاسارییەکی دەسەڵات یان لادان لە ڕۆحی نەتەوەیی دەگرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور هەمیشە وەک باڵاترین ڕێنوێن و سەکۆی سەرووی هەموو قانوون و بڕیارێکی دیکە دەمێنێتەوە. هەر لێکدانەوەیەکی قانوونی یان کردەوەیەکی وارگێڕیی دەبێت دەستووری کوردستان\"},{\"text\":\" وەک ڕووگەی تێگەیشتن بەکار بهێنێت. ڕێنوێن واتا ئەو جەمسەرە جێگیرەی کە ڕێگری لە هەر جۆرە لاسارییەکی دەسەڵات یان لادان لە ڕۆحی نەتەوەیی دەگرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5005\"},{\"id\":\"p5007\",\"sourceIndex\":5007,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕاییکردن\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاییکردن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5003\"},{\"id\":\"p5008\",\"sourceIndex\":5008,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Execution / Implementation\",\"runs\":[{\"text\":\" Execution / Implementation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5007\"},{\"id\":\"p5009\",\"sourceIndex\":5009,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ڕاییکردن، پرۆسەی گۆڕینی فەرمانەکانی دەستوور و قانوونەکانە بۆ کردەی ڕاستەقینە لە ژیانی ڕۆژانەی وڵاتدا. ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوورە. هەر کورتھێنانێک لە ڕاییکردنی ئەرکەکاندا، بە کەمبوونەوەی ڕەوایەتیی ئەو دامەزراوەیە هەژمار دەکرێت، چونکە دەوڵەت تەنیا بۆ بەجێگەیاندنی ئەم فەرمانانە دامەزراوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاییکردن، پرۆسەی گۆڕینی فەرمانەکانی دەستوور و قانوونەکانە بۆ کردەی ڕاستەقینە لە ژیانی ڕۆژانەی وڵاتدا. ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوورە. هەر کورتھێنانێک لە ڕاییکردنی ئەرکەکاندا، بە کەمبوونەوەی ڕەوایەتیی ئەو دامەزراوەیە هەژمار دەکرێت، چونکە دەوڵەت تەنیا بۆ بەجێگەیاندنی ئەم فەرمانانە دامەزراوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5008\"},{\"id\":\"p5010\",\"sourceIndex\":5010,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕوونایی / ڕووەنی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕوونایی\"},{\"text\":\" / ڕووەنی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5003\"},{\"id\":\"p5011\",\"sourceIndex\":5011,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Transparent / Transparency\",\"runs\":[{\"text\":\" Transparent / Transparency\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5010\"},{\"id\":\"p5012\",\"sourceIndex\":5012,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە بنەمایەکی دەستووریی گشتگیرە بۆ نەهێشتنی هەر جۆرە شاردنەوە و لێڵی و گەندەڵییەک لە کاروباری دەوڵەتدا. ڕووەنی گەرەنتیی ئەوە دەدات کە گشت بڕیار، گرێبەست و خەرجییەکانی دەوڵەت لە ژێر چاوی وردی شارۆمەندان و دەزگا چاودێرەکاندا بن. ئەمە تاقانە ئامرازە بۆ جێگیرکردنی متمانەی نەتەوەیی بە دامەزراوەکانی کۆمار و بونیادنانی دەسەڵاتێکی پاکڕەوشت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە بنەمایەکی دەستووریی گشتگیرە بۆ نەهێشتنی هەر جۆرە شاردنەوە و لێڵی و گەندەڵییەک لە کاروباری دەوڵەتدا. ڕووەنی\"},{\"text\":\" گەرەنتیی ئەوە دەدات کە گشت بڕیار، گرێبەست و خەرجییەکانی دەوڵەت لە ژێر چاوی وردی شارۆمەندان و دەزگا چاودێرەکاندا بن. ئەمە تاقانە ئامرازە بۆ جێگیرکردنی متمانەی نەتەوەیی بە دامەزراوەکانی کۆمار و بونیادنانی دەسەڵاتێکی پاکڕەوشت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5011\"},{\"id\":\"p5013\",\"sourceIndex\":5013,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕێزگرتن\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕێزگرتن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5003\"},{\"id\":\"p5014\",\"sourceIndex\":5014,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Respect\",\"runs\":[{\"text\":\" Respect\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5013\"},{\"id\":\"p5015\",\"sourceIndex\":5015,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ڕێزگرتن لێرەدا بنەمایەکی وارگێڕییە بۆ یەکپارچەیی و یەکڕیزیی نەتەوەیی. بریتییە لە داننان بە جیاوازییەکان و فرەڕەنگیی پێکهێنەرەکانی نێوخۆی کورد و کوردستان لە سەر بنەمای یەکسانیی لەبەرامبەر بە قانوون. ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەکان، مەرجی سەرەکیی ژیانی ئاشتییانە و ئاسایش و سەقامگیریی کۆمەڵایەتییە لە ژێر سێبەری دەوڵەتێکی دیموکراتدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕێزگرتن لێرەدا بنەمایەکی وارگێڕییە بۆ یەکپارچەیی و یەکڕیزیی نەتەوەیی. بریتییە لە داننان بە جیاوازییەکان و فرەڕەنگیی پێکهێنەرەکانی نێوخۆی کورد و کوردستان لە سەر بنەمای یەکسانیی لەبەرامبەر بە قانوون. ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەکان، مەرجی \"},{\"text\":\"سەرەکیی ژیانی ئاشتییانە و ئاسایش و سەقامگیریی کۆمەڵایەتییە لە ژێر سێبەری دەوڵەتێکی دیموکراتدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5014\"},{\"id\":\"p5016\",\"sourceIndex\":5016,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"س\",\"runs\":[{\"text\":\"س\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5017\",\"sourceIndex\":5017,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سامانە سروشتییەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"سامانە سروشتییەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5018\",\"sourceIndex\":5018,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Natural Resources\",\"runs\":[{\"text\":\" Natural Resources\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5017\"},{\"id\":\"p5019\",\"sourceIndex\":5019,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سامانە سروشتییەکان، مڵکی ڕەها و دانەبڕاوی نەتەوە و سپێردەیەکی (ئەمانەتێکی) پیرۆزن لە دەستی نەوەی ئێستادا بۆ نەوەکانی داهاتوو. باڵادەستیی دەوڵەت بەسەر ئەم سامانانەدا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخرێ کە تەنیا لە ڕاژەی بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەییدا بێت. لەم دەستوورەدا، سامانەکان نەک وەک کاڵایەکی بازرگانی، بەڵکوو وەک کۆڵەکەی سەربەخۆیی ئابووری دەبینرێن؛ هەر بۆیە هەر جۆرە بەفیڕۆدان یان قۆرخکارییەکی ناقانوونیی تێیاندا، بە تاوان دژی ئاسایشی نەتەوەیی و مافی نەوەکانی داهاتوو هەژمار دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سامانە سروشتییەکان\"},{\"text\":\"، مڵکی ڕەها و دانەبڕاوی نەتەوە و سپێردەیەکی (ئەمانەتێکی) پیرۆزن لە دەستی نەوەی ئێستادا بۆ نەوەکانی داهاتوو. باڵادەستیی دەوڵەت بەسەر ئەم سامانانەدا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تەنیا لە ڕاژەی بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەییدا بێت. لەم دەستوورەدا، سامانەکان نەک وەک کاڵایەکی بازرگانی، بەڵکوو وەک کۆڵەکەی سەربەخۆیی ئابووری دەبینرێن؛ هەر بۆیە هەر جۆرە بەفیڕۆدان یان قۆرخکارییەکی ناقانوونیی تێیاندا، بە تاوان دژی ئاسایشی نەتەوەیی و مافی نەوەکانی داهاتوو هەژمار دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5018\"},{\"id\":\"p5020\",\"sourceIndex\":5020,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سانایەتیی دەستووری\",\"runs\":[{\"text\":\"سانایەتیی دەستووری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5021\",\"sourceIndex\":5021,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Constitutional Monarchy\",\"runs\":[{\"text\":\" Constitutional Monarchy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5020\"},{\"id\":\"p5022\",\"sourceIndex\":5022,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سانایەتیی دەستووری پەرگاڵێکی وارگێڕیی مۆدێرن، دیموکراتیک، ئازاد، پارلەمانی و ڕەمزییە، کە تێیدا سان تەنیا پێگەیەکی یەکگرتوویی، کولتووری، مێژوویی و نوێنەرایەتیی بێدەسەڵات هەیە. سان، لەم فۆڕمە دەستوورییەدا، سەرچاوەی سەروەری، دەسەڵات، بڕیار، قانوون، بەرگری، هەداری، دارایی یان ڕایەداری نییە؛ بەڵکو هێمایەکی ڕەمزییە کە تەنیا لە چوارچێوەی دەستوور، سەروەریی قانوون و ویستی گشتیی شارۆمەنداندا مانا و ڕەوایی هەیە. لە سانایەتیی دەستووریدا، هەموو دەسەڵاتی ڕاستەقینەی دەوڵەت دەبێت لە دامەزراوە دەستووری، هەڵبژێردراو، پارلەمانی، وەڵامدەرەوە و پابەند بە سەروەریی قانووندا بمێنێتەوە. سان نابێت هیچ دەسەڵاتی ڕایەدار، قانووندانان، دادوەری، بەرگری، هەداری، دارایی، دامەزراندن، هەڵوەشاندنەوەی مەکۆ، دانانی شالیار، یان کاریگەریی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ لەسەر بڕیاری دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکانی دەوڵەت هەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سانایەتیی دەستووری پەرگاڵێکی وارگێڕیی مۆدێرن، دیموکراتیک، ئازاد، پارلەمانی و ڕەمزییە، کە تێیدا سان تەنیا پێگەیەکی یەکگرتوویی، کولتووری، مێژوویی و نوێنەرایەتیی بێدەسەڵات هەیە. سان، لەم فۆڕمە دەستوورییەدا، سەرچاوەی سەروەری، دەسەڵات، بڕیار، قانوون، بەرگری، هەداری، دارایی یان ڕایەداری\"},{\"text\":\" نییە؛ بەڵکو هێمایەکی ڕەمزییە کە تەنیا لە چوارچێوەی دەستوور، سەروەریی قانوون و ویستی گشتیی شارۆمەنداندا مانا و ڕەوایی هەیە. لە سانایەتیی دەستووریدا، هەموو دەسەڵاتی ڕاستەقینەی دەوڵەت دەبێت لە دامەزراوە دەستووری، هەڵبژێردراو، پارلەمانی، وەڵامدەرەوە و پابەند بە سەروەریی قانووندا بمێنێتەوە. سان نابێت هیچ دەسەڵاتی ڕایەدار، قانووندانان، دادوەری، بەرگری، هەداری، دارایی، دامەزراندن، هەڵوەشاندنەوەی مەکۆ، دانانی شالیار\"},{\"text\":\"، یان کاریگەریی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ لەسەر بڕیاری دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکانی دەوڵەت هەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5021\"},{\"id\":\"p5023\",\"sourceIndex\":5023,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەرکۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"سەرکۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5024\",\"sourceIndex\":5024,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" President of Kurdistan\",\"runs\":[{\"text\":\" President of Kurdistan\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5023\"},{\"id\":\"p5025\",\"sourceIndex\":5025,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەرکۆمار، باڵاترین هێمای سەروەریی نەتەوە، دەوڵەتداری، یەکێتیی نەتەوەیی و درێژەداریی مێژوویی کوردستانە. ئەو لە ڕێگەی مانداتێکی (پێسپێردەیەکی) ڕاستەوخۆی جەماوەرییەوە، نوێنەرایەتیی ویستی نەتەوە بۆ ڕایەداریی دەوڵەتێکی بەهێز دەکات. سەرکۆمار سەرەڕای بەرپرسیارەتی وەک باڵاترین بەرپرسێکی کارگێڕی، هەروەها پارێزوانی ڕەهای دەستوور و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانە. ڕەوایەتیی ئەو لەوەوە سەرچاوە دەگرێ کە تا چەند دەبێتە پاسەوانی بێ مەرجی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان، ئاسایشی نەتەوەیی و خاک و وڵات و دەوڵەتی کوردستان و ڕاییکردنی دادپەروەریی دەستووریی.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەرکۆمار، باڵاترین هێمای سەروەریی نەتەوە، دەوڵەتداری، یەکێتیی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" و درێژەداریی مێژوویی کوردستانە. ئەو لە ڕێگەی مانداتێکی (پێسپێردەیەکی) ڕاستەوخۆی جەماوەرییەوە، نوێنەرایەتیی ویستی نەتەوە بۆ ڕایەداریی دەوڵەتێکی بەهێز دەکات. سەرکۆمار سەرەڕای بەرپرسیارەتی وەک باڵاترین بەرپرسێکی کارگێڕی، هەروەها پارێزوانی ڕەهای دەستوور و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانە. ڕەوایەتیی ئەو لەوەوە سەرچاوە دەگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تا چەند دەبێتە پاسەوانی بێ مەرجی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان، ئاسایشی نەتەوەیی و خاک و وڵات و دەوڵەتی کوردستان و ڕاییکردنی دادپەروەریی دەستووریی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5024\"},{\"id\":\"p5026\",\"sourceIndex\":5026,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5027\",\"sourceIndex\":5027,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Sovereignty\",\"runs\":[{\"text\":\" National Sovereignty\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5026\"},{\"id\":\"p5028\",\"sourceIndex\":5028,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی، دەرکەوتەی ڕەها و ڕەبەقی تاسەی دەروونی و ویستی نەتەوەی کوردە بۆ بنیاتنانی دەوڵەت بە مەبەستی بڕیاردانی بێ مەرج بەسەر تەواوی وارگەی نەتەوەیی خۆیدا. ئەمە بریتییە لە دەوڵەتێکی خاوەن وارگێڕیی ڕەسەن کە ژیریی کۆیی کورد و گەوهەری بوونایەتی دەخاتە بواری کردەییەوە. هیچ دەسەڵاتێکی دەرەکی یان ناوخۆیی بۆی نییە بچووکترین دەست تێبردن لەسەر ئەم سەروەرییە بکات، چونکە مەرجی بنەڕەتیی هەبوون و مانەوەی کورد وەک نەتەوە و کوردستان وەک وڵاتە.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی، دەرکەوتەی ڕەها و ڕەبەقی تاسەی دەروونی و ویستی نەتەوەی کوردە بۆ بنیاتنانی دەوڵەت بە مەبەستی بڕیاردانی بێ مەرج بەسەر تەواوی وارگەی نەتەوەیی خۆیدا. ئەمە بریتییە لە دەوڵەتێکی خاوەن وارگێڕیی ڕەسەن کە ژیریی کۆیی کورد و گەوهەری بوونایەتی دەخاتە بواری کردەییەوە. هیچ دەسەڵاتێکی دەرەکی یان ناوخۆیی بۆی نییە بچووکترین دەست تێبردن لەسەر ئەم سەروەرییە بکات، چونکە مەرجی بنەڕەتیی هەبوون و مانەوەی کورد وەک نەتەوە و کوردستان وەک وڵاتە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5027\"},{\"id\":\"p5029\",\"sourceIndex\":5029,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەروەریی قانوون\",\"runs\":[{\"text\":\"سەروەریی قانوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5030\",\"sourceIndex\":5030,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Rule of Law\",\"runs\":[{\"text\":\" Rule of Law\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5029\"},{\"id\":\"p5031\",\"sourceIndex\":5031,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەروەریی قانوون، بنەمایەکی دەستووریی پیرۆزە کە تێیدا هەموو تاک و دامەزراوەکان، بە سەرکۆمار و دەسەڵاتە باڵاکانیشەوە، بێ جیاوازی ملکەچی فەرمانەکانی قانوونن. ئەم بنەمایە گەرەنتی دەکات کە دەسەڵاتداریی بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە ڕایی ناکرێت و شکۆی شارۆمەند لە بەرامبەر هەر جۆرە زەبرێکی ناقانوونیی پارێزراو دەمێنێتەوە. دادگای باڵا پاسەوانی ڕەهای ئەم سەروەرییەیە تاوەکوو دڵنیا بێ کە هیچ بڕیارێک لە دەرەوەی چوارچێوەی دادپەروەریی و دەستووردا دەرناچێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەروەریی قانوون\"},{\"text\":\"، بنەمایەکی دەستووریی پیرۆزە کە تێیدا هەموو تاک و دامەزراوەکان، بە سەرکۆمار و دەسەڵاتە باڵاکانیشەوە، بێ جیاوازی ملکەچی فەرمانەکانی قانوونن. ئەم بنەمایە گەرەنتی دەکات کە دەسەڵاتداریی بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە ڕایی ناکرێت و شکۆی شارۆمەند لە بەرامبەر هەر جۆرە زەبرێکی ناقانوونیی پارێزراو دەمێنێتەوە. دادگای باڵا پاسەوانی ڕەهای ئەم سەروەرییەیە تاوەکوو دڵنیا ب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"هیچ بڕیارێک لە دەرەوەی چوارچێوەی دادپەروەریی و دەستووردا دەرناچێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5030\"},{\"id\":\"p5032\",\"sourceIndex\":5032,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەرمایەداریی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"سەرمایەداریی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5033\",\"sourceIndex\":5033,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Capitalism\",\"runs\":[{\"text\":\" National Capitalism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5032\"},{\"id\":\"p5034\",\"sourceIndex\":5034,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەرمایەداریی نیشتمانی، داینەمۆی گەشەی هێزی مادیی و مۆدێرنیزەکردنی وڵاتە؛ بریتییە لەو وزە ئابوورییەی کە لە ناوخۆی کوردستاندا وەبەرهێنان دەکات بۆ بەهێزکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت و دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی لە کوردستان. ئەم پەرگاڵە نەک وەک چاوچنۆکییەکی ڕووت، بەڵکوو وەک هاوبەشی ستراتیژیی نەتەوە دەبینرێت؛ ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە پەرەسەندن بارستایی سەرمایەی وڵات و دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و گۆڕینی توانا مرۆییەکان بۆ بەرهەمی کێبڕکێکار، تاوەکوو کوردستان لە بازاڕێکی بەکاربەرەوە ببێتە جەمسەرێکی بەرهەمهێنەری خاوەن شکۆ. مەبەست لە سەرمایەداری نیشتمانی، هیچ چەشنێک لە سەرمایەداریی دەوڵەتی نییە کە دەستمایە و بەرهەم و بازاڕی ئەو سەرمایەدارییە لەلایەن دەوڵەتەوە قورغ، یان ئەندازیاری و کۆنترۆڵ کرابێت، بەڵکو سەرمایەدارییەکی ئازادە کە خاوەندارییەتی لە کوردستان بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەرمایەداریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، داینەمۆی گەشەی هێزی مادیی و مۆدێرنیزەکردنی وڵاتە؛ بریتییە لەو وزە ئابوورییەی کە لە ناوخۆی کوردستاندا وەبەرهێنان دەکات بۆ بەهێزکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت و دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی لە کوردستان. ئەم پەرگاڵە نەک وەک چاوچنۆکییەکی ڕووت، بەڵکوو وەک هاوبەشی ستراتیژیی نەتەوە دەبینرێت؛ ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە پەرەسەندن بارستایی سەرمایەی وڵات و دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و گۆڕینی توانا مرۆییەکان بۆ بەرهەمی کێبڕکێکار، تاوەکوو کوردستان لە بازاڕێکی بەکاربەرەوە ببێتە جەمسەرێکی بەرهەمهێنەری خاوەن شکۆ. مەبەست لە سەرمایەداری نیشتمانی، هیچ چەشنێک لە سەرمایەداریی دەوڵەتی نییە کە دەستمایە و بەرهەم و بازاڕی ئەو سەرمایەدارییە لەلایەن دەوڵەتەوە قورغ، یان ئەندازیاری و کۆنترۆڵ کرابێت، بەڵکو سەرمایەدارییەکی ئازادە کە خاوەندارییەتی لە کوردستان بکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5033\"},{\"id\":\"p5035\",\"sourceIndex\":5035,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەربەخۆیی\",\"runs\":[{\"text\":\"سەربەخۆیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5036\",\"sourceIndex\":5036,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Independence\",\"runs\":[{\"text\":\" Independence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5035\"},{\"id\":\"p5037\",\"sourceIndex\":5037,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەربەخۆیی، ئاواتی لەمێژینە و ئامانجی کۆتایی خەباتی ڕزگاریدەرانەی نەتەوەی کوردە؛ دۆخێکی دەستوورییە کە تێیدا کوردستان خاوەنی بڕیاری ڕەهای خۆیەتی لە گشت بوارەکانی وارگێڕیی، ئابووری و بەرگریدا، بێ ئەوەی ملکەچی هیچ ویستێکی دەرەکی بێت. ئەم سەربەخۆییە نەک دروشمێکی وارگێڕیی، بەڵکوو پرەنسیپێکی ڕێنوێنی بێپسانەوەیە کە دەبێت لە گشت پەیوەندییە خۆماڵی و نێودەوڵەتییەکاندا ڕەنگ بداتەوە. سەربەخۆیی واتا گەڕانەوەی کورد بۆ پێگەی دڵخوازی خۆی وەک نەتەوەیەکی سەروەر لەسەر خاکی باوان و دایانی مێژوویی خۆیەتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەربەخۆیی، ئاواتی لەمێژینە و ئامانجی کۆتایی خەباتی ڕزگاریدەرانەی نەتەوەی کوردە؛ دۆخێکی دەستوورییە کە تێیدا کوردستان خاوەنی بڕیاری ڕەهای خۆیەتی لە گشت بوارەکانی وارگێڕیی، ئابووری و بەرگریدا، بێ ئەوەی ملکەچی هیچ ویستێکی دەرەکی بێت. ئەم سەربەخۆییە نەک دروشمێکی وارگێڕیی، بەڵکوو پرەنسیپێکی ڕێنوێنی بێپسانەوەیە کە دەبێت لە گشت پەیوەندییە خۆماڵی و نێودەوڵەتییەکاندا ڕەنگ بداتەوە. سەربەخۆیی واتا گەڕانەوەی کورد بۆ پێگەی دڵخوازی خۆی وەک نەتەوەیەکی سەروەر لەسەر خاکی باوان و دایانی مێژوویی خۆیەتی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5036\"},{\"id\":\"p5038\",\"sourceIndex\":5038,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەربەخۆیی تەکنەلۆژی و دیجیتاڵی\",\"runs\":[{\"text\":\"سەربەخۆیی تەکنەلۆژی و دیجیتاڵی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5039\",\"sourceIndex\":5039,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Technological and Digital Independence\",\"runs\":[{\"text\":\" Technological and Digital Independence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5038\"},{\"id\":\"p5040\",\"sourceIndex\":5040,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە ڕەهەندی مۆدێرنی سەربەخۆییە لە سەدەی بیست و یەکەمدا. دەوڵەت پابەندە بەوەی کە تەواوی ژێرخانە دیجیتاڵییەکان، نەرمەواڵە و ڕەقەواڵەکانی دەوڵەتی ژیر لەژێر کۆنترۆڵ و خاوەندارێتیی نەتەوەیی کوردستاندا بن. ئامانج لێی ڕێگریکردنە لەوەی کە بڕیاری وارگێڕیی یان ئاسایشی نەتەوەیی بکەوێتە ژێر پشتبەستنی ستراتیژی بە تەکنەلۆژیای بیانی. ئەم سەربەخۆییە گەرەنتی دەکات کە داتاکانی نەتەوە وەک سامانێکی سەروەر پارێزراو بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە ڕەهەندی مۆدێرنی سەربەخۆییە لە سەدەی بیست و یەکەمدا. دەوڵەت پابەندە بەوەی کە تەواوی ژێرخانە دیجیتاڵییەکان، نەرمەواڵە و ڕەقەواڵەکانی دەوڵەتی ژیر لەژێر کۆنترۆڵ و خاوەندارێتیی نەتەوەیی کوردستاندا بن. ئامانج لێی ڕێگریکردنە لەوەی کە بڕیاری وارگێڕیی یان ئاسایشی نەتەوەیی بکەوێتە ژێر پشتبەستنی ستراتیژی بە تەکنەلۆژیای بیانی. ئەم سەربەخۆییە گەرەنتی دەکات کە داتاکانی نەتەوە وەک سامانێکی سەروەر پارێزراو بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5039\"},{\"id\":\"p5041\",\"sourceIndex\":5041,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەقامگیریی دارایی\",\"runs\":[{\"text\":\"سەقامگیریی دارایی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5042\",\"sourceIndex\":5042,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Financial Stability\",\"runs\":[{\"text\":\" Financial Stability\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5041\"},{\"id\":\"p5043\",\"sourceIndex\":5043,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەقامگیریی دارایی، مەرجی مانەوەی دەوڵەتێکی خاوەن سەروەریی و جێگیریی ژیانی شارۆمەندان و ئاسایشی کۆمەڵایەتییە. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە توانای دەوڵەت بۆ پاراستنی بەهای دراوی نیشتمانی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئاوسان و قەیرانە ئابوورییەکان. بەبێ سەقامگیریی دارایی، سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕیی دەکەوێتە مەترسییەوە؛ هەر بۆیە دەوڵەت پابەندە بە بەڕێوەبردنێکی ژیرانەی داهات و خەرجییەکان تاوەکوو نیشتمان هەمیشە خاوەنی خۆڕاگرییەکی ئابووریی بەهێز بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەقامگیریی دارایی، مەرجی مانەوەی دەوڵەتێکی خاوەن سەروەریی و جێگیریی ژیانی شارۆمەندان و ئاسایشی کۆمەڵایەتییە. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە توانای دەوڵەت بۆ پاراستنی بەهای دراوی نیشتمانی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئاوسان و قەیرانە ئابوورییەکان. بەبێ سەقامگیریی دارایی، سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕیی دەکەوێتە مەترسییەوە؛ هەر بۆیە دەوڵەت پابەندە بە بەڕێوەبردنێکی ژیرانەی داهات و خەرجییەکان تاوەکوو نیشتمان هەمیشە خاوەنی خۆڕاگرییەکی ئابووریی بەهێز بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5042\"},{\"id\":\"p5044\",\"sourceIndex\":5044,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سنوورەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"سنوورەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5045\",\"sourceIndex\":5045,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Borders\",\"runs\":[{\"text\":\" Borders\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5044\"},{\"id\":\"p5046\",\"sourceIndex\":5046,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سنوورەکان لەم دەستوورەدا جیا له هێڵی جوگرافی، بەڵکوو قەڵغانی بەرگری و دەروازەی نواندنی هێزی نەتەوەیین. سنوور ئەو پانتاییەیە کە تێیدا سەروەریی دەوڵەت بە شێوەیەکی فیزیکی جێگیر دەبێت. پاراستنی سنوورەکان باڵاترین ئەرکی هێزی بەرگریی نیشتمانییە؛ هەر جۆرە پێشێلکارییەک بۆ سەر سنوور، بە پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی بوونایەتیی نەتەوە دادەنرێت. سنوور وەک پەردەی پارێزەری وڵاتن کە دڵنیایی دەدەن به ئارامیی ناوخۆیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"سنوورەکان لەم دەستوورەدا جیا له هێڵی جوگرافی، بەڵکوو قەڵغانی بەرگری و دەروازەی نواندنی هێزی نەتەوەیین. سنوور ئەو پانتاییەیە کە تێیدا سەروەریی دەوڵەت بە شێوەیەکی فیزیکی جێگیر دەبێت. پاراستنی سنوورەکان باڵاترین ئەرکی هێزی بەرگریی نیشتمانییە؛ هەر جۆرە پێشێلکارییەک بۆ سەر سنوور، بە پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی بوونایەتیی نەتەوە دادەنرێت. سنوور وەک پەردەی پارێزەری وڵاتن کە دڵنیایی دەدەن به ئارامیی ناوخۆیی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5045\"},{\"id\":\"p5047\",\"sourceIndex\":5047,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سوێندنامەی هاووڵاتیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"سوێندنامەی هاووڵاتیبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5048\",\"sourceIndex\":5048,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Citizenship Oath\",\"runs\":[{\"text\":\" Citizenship Oath\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5047\"},{\"id\":\"p5049\",\"sourceIndex\":5049,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم سوێندنامەیە، پەیمانێکی بوونناسانەی پیرۆز و کردەی بەستنەوەی ویژدانی هەر تاکێکی کوردە بە هاوئاگایی نەتەوەییەوە. سوێندنامە جیا لە ژێرخانێکی گیانەکی بۆ بەڵێنداری بۆ کوردستان، ساتەوەختی وەرگرتنی بەرپرسیارێتییە بۆ پاراستنی دەستوور و سەروەریی دەوڵەت و خاکی وڵات. لە ڕێگەی ئەم سوێندەوە، شارۆمەند بەڵێن دەدات کە بەرژەوەندیی نەتەوەیی لە سەرووی بەرژەوەندیی تایبەت دابنێت و وەک بەشێکی زیندوو لە جەستەی نەتەوەی کورد و پارێزوانی کوردستان کار بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم سوێندنامەیە، پەیمانێکی بوونناسانەی پیرۆز و کردەی بەستنەوەی ویژدانی هەر تاکێکی کوردە بە هاوئاگایی نەتەوەییەوە. سوێندنامە جیا لە ژێرخانێکی گیانەکی بۆ بەڵێنداری بۆ کوردستان، ساتەوەختی وەرگرتنی بەرپرسیارێتییە بۆ پاراستنی دەستوور و سەروەریی دەوڵەت و خاکی وڵات. لە ڕێگەی ئەم سوێندەوە، شارۆمەند بەڵێن دەدات کە بەرژەوەندیی نەتەوەیی لە سەرووی بەرژەوەندیی تایبەت دابنێت و وەک بەشێکی زیندوو لە جەستەی نەتەوەی کورد و پارێزوانی کوردستان کار بکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5048\"},{\"id\":\"p5050\",\"sourceIndex\":5050,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەردەمی مۆدێرن\",\"runs\":[{\"text\":\"سەردەمی مۆدێرن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5051\",\"sourceIndex\":5051,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Modern Era\",\"runs\":[{\"text\":\" Modern Era\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5050\"},{\"id\":\"p5052\",\"sourceIndex\":5052,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەردەمی مۆدێرن جیا لە مێژووی چەند سەد ساڵە لە ئاستی جیهان، هەروەها بۆ نەتەوەی کورد، لە دامەزراندنی کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی سەربەخۆ لە لایەن سمکۆی مەزن لە ١٩٢٢ دەست پێ دەکات و دواتر لە کۆماری کوردستان لە ئارارات لە ١٩٢٧ کۆماری کوردستان دادەمەزرێتەوە و پاشان لە مەهاباد وەک سێهەم دەوڵەتی سەربەخۆی نەتەوەیی بۆ ماوەی یەک ساڵ درێژەی دەبێت. ئەم چەمکە لە دەستووردا ئاماژەیە بۆ تێپەڕاندنی قۆناغی خۆجێیخوازی بەرەو قۆناغی دەوڵەتداریی ڕێکخراو و دامەزراوەیی. کۆماری ئێستای کوردستان خۆی وەک درێژەپێدەری ئەو ئیرادە مۆدێرنە دەبینێ کە دەیەوێت بە ئاوەزی وارگێڕیی و دەوڵەتی سەردەم و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو، کورد بباتە ناو کاروانی شارستانیەتی ئازاد و مۆدێرنی جیهانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەردەمی مۆدێرن جیا لە مێژووی چەند سەد ساڵە لە ئاستی جیهان، هەروەها بۆ نەتەوەی کورد، لە دامەزراندنی کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی سەربەخۆ لە لایەن سمکۆی مەزن لە ١٩٢٢ دەست پێ دەکات و دواتر لە کۆماری کوردستان لە ئارارات لە ١٩٢٧ کۆماری کوردستان \"},{\"text\":\"دادەمەزرێتەوە و پاشان لە مەهاباد وەک سێهەم دەوڵەتی سەربەخۆی نەتەوەیی بۆ ماوەی یەک ساڵ درێژەی دەبێت. ئەم چەمکە لە دەستووردا ئاماژەیە بۆ تێپەڕاندنی قۆناغی خۆجێیخوازی بەرەو قۆناغی دەوڵەتداریی ڕێکخراو و دامەزراوەیی. کۆماری ئێستای کوردستان خۆی وەک درێژەپێدەری ئەو ئیرادە مۆدێرنە دەبین\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەیەوێت بە ئاوەزی وارگێڕیی و دەوڵەتی سەردەم و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو، کورد بباتە ناو کاروانی شارستانیەتی ئازاد و مۆدێرنی جیهانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5051\"},{\"id\":\"p5053\",\"sourceIndex\":5053,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ش\",\"runs\":[{\"text\":\"ش\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5054\",\"sourceIndex\":5054,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شارۆمەندێتی\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندێتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5055\",\"sourceIndex\":5055,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Citizenry\",\"runs\":[{\"text\":\" Citizenry\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5054\"},{\"id\":\"p5056\",\"sourceIndex\":5056,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شارۆمەندێتی، پێگەیەکی قانوونیی و بکەرییەکی (ئەیجنسی) چالاک پێناسە دەکرێ کە تێیدا تاک وەک ئەندامێکی دانەبڕاو لە جەستەی نەتەوە و دەوڵەت کە ئەرکە نەتەوەییەکان و مافە تاکەکەسییەکانی خۆی بەباشی دەناسێت. ئەم چەمکە باڵاترە لە ناسنامەیەکی سەرکاغەز، بەڵکوو نواندنی ئەو ئەرک و مافە دەستوورییانەیە کە لە چوارچێوەی کۆماردا ڕایی دەکرێن. شارۆمەندێتی واتا گۆڕانی تاک لە بوونەوەرێکی پەراوێزخراوەوە بۆ بەشدارێکی ئەمەگدار و سوێندخواردوو لە پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی و بنیاتنانی ئاوەدانیی وڵات.\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندێتی، پێگەیەکی قانوونیی و بکەرییەکی (ئەیجنسی) چالاک پێناسە دەکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تێیدا تاک وەک ئەندامێکی دانەبڕاو لە جەستەی نەتەوە و دەوڵەت کە ئەرکە نەتەوەییەکان و مافە تاکەکەسییەکانی خۆی بەباشی دەناسێت. ئەم چەمکە باڵاترە لە ناسنامەیەکی سەرکاغەز، بەڵکوو نواندنی ئەو ئەرک و مافە دەستوورییانەیە کە لە چوارچێوەی کۆماردا ڕایی دەکرێن. شارۆمەندێتی واتا گۆڕانی تاک لە بوونەوەرێکی پەراوێزخراوەوە بۆ بەشدارێکی ئەمەگدار و سوێندخواردوو لە پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی و بنیاتنانی ئاوەدانیی وڵات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5055\"},{\"id\":\"p5057\",\"sourceIndex\":5057,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شارۆمەندی\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5058\",\"sourceIndex\":5058,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Citizenship\",\"runs\":[{\"text\":\" Citizenship\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5057\"},{\"id\":\"p5059\",\"sourceIndex\":5059,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شارۆمەندی، ئەو پەیمانە دەستوورییە بنەڕەتییەیە کە مەرجەکانی ژیانی ئازاد و شکۆمەندانە لە ناو خاکی کوردستاندا دیاری دەکات. ئەم چەمکە بناغەی گشت ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان و سەرچاوەی خۆشبژێویی گشتییە. شارۆمەندی لەم دەستوورەدا وەک گرێبەستێکی پیرۆز دەبینرێت؛ تێیدا دەوڵەت گەرەنتیی ئاسایش و شکۆی تاک دەکات و شارۆمەندیش بە وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت نەتەوەیی و دەسەڵاتی نیشتمانی پابەند دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندی، ئەو پەیمانە دەستوورییە بنەڕەتییەیە کە مەرجەکانی ژیانی ئازاد و شکۆمەندانە لە ناو خاکی کوردستاندا دیاری دەکات. ئەم چەمکە بناغەی گشت ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان و سەرچاوەی خۆشبژێویی گشتییە. شارۆمەندی لەم دەستوورەدا وەک گرێبەستێکی پیرۆز دەبینرێت؛ تێیدا دەوڵەت گەرەنتیی ئاسایش و شکۆی تاک دەکات و شارۆمەندیش بە وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت نەتەوەیی و دەسەڵاتی نیشتمانی پابەند دەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5058\"},{\"id\":\"p5060\",\"sourceIndex\":5060,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شارۆمەندیی کوردستانی\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندیی کوردستانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5061\",\"sourceIndex\":5061,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Kurdistani Citizenship\",\"runs\":[{\"text\":\" \"},{\"text\":\"Kurdistani\"},{\"text\":\" Citizenship\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5060\"},{\"id\":\"p5062\",\"sourceIndex\":5062,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە چەمکێکی گشتگیر و نیشتمانییە کە کۆی کوردان و ناکوردانی نیشتەجێی کوردستان لە یەک جەستەی قانوونییدا یەکدەخات. شارۆمەندیی کوردستانی گەرەنتیی ئەوە دەکات کە گشت دانیشتووان بەبێ جیاوازیی لە ڕەچەڵەک، نەژاد، یان باوەڕ، لەبەردەم قانووندا یەکسانیی ڕەهایان هەبێت. ئەم پلەیە لەسەر بنەمای وارپارێزیی و وەفاداری بۆ خاکی نیشتمان دادەمەزرێت، بە جۆرێک کە فرەڕەنگیی پێکهێنەرانی نەتەوەی کورد و وڵاتی کوردستان ببێتە هێزێک بۆ یەکپارچەیی کۆمار نەک پەرتەوازەیی نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە چەمکێکی گشتگیر و نیشتمانییە کە کۆی کوردان و ناکوردانی نیشتەجێی کوردستان لە یەک جەستەی قانوونییدا یەکدەخات. شارۆمەندیی کوردستانی گەرەنتیی ئەوە دەکات کە گشت \"},{\"text\":\"دانیشتووان بەبێ جیاوازیی لە ڕەچەڵەک، نەژاد، یان باوەڕ، لەبەردەم قانووندا یەکسانیی ڕەهایان هەبێت. ئەم پلەیە لەسەر بنەمای وارپارێزیی\"},{\"text\":\" و وەفاداری بۆ خاکی نیشتمان دادەمەزرێت، بە جۆرێک کە فرەڕەنگیی پێکهێنەرانی نەتەوەی کورد و وڵاتی کوردستان\"},{\"text\":\" ببێتە هێزێک بۆ یەکپارچەیی کۆمار نەک پەرتەوازەیی نەتەوەیی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5061\"},{\"id\":\"p5063\",\"sourceIndex\":5063,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شایستەسالاری\",\"runs\":[{\"text\":\"شایستەسالاری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5064\",\"sourceIndex\":5064,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Meritocracy\",\"runs\":[{\"text\":\" Meritocracy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5063\"},{\"id\":\"p5065\",\"sourceIndex\":5065,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شایستەسالاری، کۆڵەکەی پۆڵایینی هێزی دەوڵەت و تاقانە پێوەرە بۆ پێسپاردنی بەرپرسیارێتییە گشتییەکان. لێرەدا، دەسەڵات و پێگە تەنیا بەو کەسانە دەبەخشرێ کە خاوەنی لێهاتوویی زانستی، توانای کرداریی و ئەزموونی و پاکڕەوشتیی سەلمێندراون. شایستەسالاری وەک دژە-تەنی جەردەسالاری کار دەکات؛ ڕێگری دەکات لەوەی خزمخزمێنە و لایەنگیریی پارتایەتیی ببێتە هۆی داڕزانی دەزگاکانی دەوڵەت. ئەم بنەمایە گەرەنتی دەکات کە باشترین مێشکەکان لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستاندا بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"شایستەسالاری، کۆڵەکەی پۆڵایینی هێزی دەوڵەت و تاقانە پێوەرە بۆ پێسپاردنی بەرپرسیارێتییە گشتییەکان. لێرەدا، دەسەڵات و پێگە تەنیا بەو کەسانە دەبەخشر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"خاوەنی لێهاتوویی زانستی، توانای کرداریی و ئەزموونی و پاکڕەوشتیی سەلمێندراون. شایستەسالاری وەک دژە-تەنی جەردەسالاری\"},{\"text\":\" کار دەکات؛ ڕێگری دەکات لەوەی خزمخزمێنە و لایەنگیریی پارتایەتیی ببێتە هۆی داڕزانی دەزگاکانی دەوڵەت. ئەم بنەمایە گەرەنتی دەکات کە باشترین مێشکەکان لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستاندا بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5064\"},{\"id\":\"p5066\",\"sourceIndex\":5066,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شکۆی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"شکۆی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5067\",\"sourceIndex\":5067,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Dignity\",\"runs\":[{\"text\":\" National Dignity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5066\"},{\"id\":\"p5068\",\"sourceIndex\":5068,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شکۆی نەتەوەیی، گەوهەری ڕەسەن و بێ سازانی بوونی کوردە وەک نەتەوەیەکی تامەزرۆی سەروەریی. ئەم شکۆیە لە دانەدواوەی هەر جۆرە ملکەچییەک بۆ داگیرکەر و پاراستنی سەربەخۆیی دەوڵەت و سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕیی کوردستاندا جێگیر دەبێت. شکۆی نەتەوەیی واتا گەڕانەوەی مرۆڤی کورد بۆ دۆخی «سوبێکتێکی مێژووساز» کە چیدی نایەوێت بە چاوی بێگانە پێناسەی خۆی بکات. پاراستنی ئەم شکۆیە ئەرکێکی دەستووریی باڵایە و بناغەی ورەی بەرگریی و شانازیی نەتەوەییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"شکۆی نەتەوەیی، گەوهەری ڕەسەن و بێ سازانی بوونی کوردە وەک نەتەوەیەکی تامەزرۆی سەروەریی. ئەم شکۆیە لە دانەدواوەی هەر جۆرە ملکەچییەک بۆ داگیرکەر و پاراستنی سەربەخۆیی دەوڵەت و سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕیی کوردستاندا جێگیر دەبێت. شکۆی نەتەوەیی واتا گەڕانەوەی مرۆڤی کورد بۆ دۆخی «سوبێکتێکی مێژووساز» کە چیدی نایەوێت بە چاوی بێگانە پێناسەی خۆی بکات. پاراستنی ئەم شکۆیە ئەرکێکی دەستووریی باڵایە و بناغەی ورەی بەرگریی و شانازیی نەتەوەییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5067\"},{\"id\":\"p5069\",\"sourceIndex\":5069,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شوناس\",\"runs\":[{\"text\":\"شوناس\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5070\",\"sourceIndex\":5070,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Identity\",\"runs\":[{\"text\":\" Identity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5069\"},{\"id\":\"p5071\",\"sourceIndex\":5071,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شوناس، ناسێنە و بوونایەتیی گەوهەریی نەتەوەی کوردە کە پەیوەندییە نەگۆڕەکانی نێوان نەتەوە، وارگە و مێژوو بەرجەستە دەکات. شوناس لەم دەستوورەدا وەک سەرچاوەی باڵای ڕەوایەتیی دەوڵەت دەناسرێت و دوو ڕەهەندی دانەبڕاوی هەیە:\",\"runs\":[{\"text\":\"شوناس، ناسێنە و بوونایەتیی گەوهەریی نەتەوەی کوردە کە پەیوەندییە نەگۆڕەکانی نێوان نەتەوە، وارگە و مێژوو بەرجەستە دەکات. شوناس لەم دەستوورەدا وەک سەرچاوەی باڵای ڕەوایەتیی دەوڵەت دەناسرێت و دوو ڕەهەندی دانەبڕاوی هەیە\"},{\"text\":\":\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5070\"},{\"id\":\"p5072\",\"sourceIndex\":5072,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کوردبوون: ڕەهەندە بوونناسانە و مێژووییەکەیە کە خودی کۆیی نەتەوەی کورد دەکات بە گەوهەری پێکهێنانی دەوڵەت کە ئەرکی پاراستنی سیستماتیکی سەربەخۆیی و سەروەریی لە ئەستۆ دەگرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردبوون: ڕەهەندە بوونناسانە و مێژووییەکەیە کە خودی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوەی کورد دەکات بە گەوهەری پێکهێنانی دەوڵەت کە ئەرکی پاراستنی سیستماتیکی سەربەخۆیی و سەروەریی لە ئەستۆ دەگرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5070\"},{\"id\":\"p5073\",\"sourceIndex\":5073,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کوردستانیبوون: هەر دوو ڕەهەندە وارپارێزیی نەتەوەیی و شارۆمێندێتی قانوونیی و وارگێڕییەکەیە کە یەکسانیی گشت شارۆمەندان لە بواری خاوەندارێتی لە وارگەی نەتەوەیی و هەروەها لە ماف و ئەرکەکاندا مسۆگەر دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیبوون\"},{\"text\":\": هەر دوو ڕەهەندە وارپارێزیی نەتەوەیی و شارۆمێندێتی قانوونیی و وارگێڕییەکەیە کە یەکسانیی گشت شارۆمەندان لە بواری خاوەندارێتی\"},{\"text\":\" لە وارگەی نەتەوەیی و هەروەها لە ماف و ئەرکەکاندا مسۆگەر دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5070\"},{\"id\":\"p5074\",\"sourceIndex\":5074,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی ئەم شوناسەکە ژێخانی ناسنامەی نەتەوەییە لەبەرامبەر هەموو هەوڵێکی هەڵوەشێنەرانە یان توانەوەی نەتەوەیی و کولتووری.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی ئەم شوناسەکە ژێخانی ناسنامەی نەتەوەییە لەبەرامبەر هەموو هەوڵێکی هەڵوەشێنەرانە یان توانەوەی نەتەوەیی و کولتووری\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5070\"},{\"id\":\"p5075\",\"sourceIndex\":5075,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی\",\"runs\":[{\"text\":\"شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5076\",\"sourceIndex\":5076,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Digital Identity\",\"runs\":[{\"text\":\" National Digital Identity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5075\"},{\"id\":\"p5077\",\"sourceIndex\":5077,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە دەرکەوتەی نوێی دەوڵەتدارییە لە سەردەمی تەکنەلۆژیای دیجیتاڵدا. شوناسی دیجیتاڵ KN-ID بناغەی کەسایەتیی قانوونیی شارۆمەندە لە وارگەی ئەلیکترۆنییدا. دەوڵەت لە ڕێگەی دەوڵەتی ژیرەوە ئەرکدارە بە پاراستنی ئەم شوناسە لە هەر جۆرە دزەکردن یان شێواندنێک. ئەم شوناسە کلیلی دەستگەیشتنی پارێزراوی شارۆمەندانە بە ڕاژە گشتییەکان و گەرەنتیی ئەوەیە کە نەتەوە لە شۆڕشی دیجیتاڵیدا خاوەن پێگەیەکی سەربەخۆ و سەروەر دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە دەرکەوتەی نوێی دەوڵەتدارییە لە سەردەمی تەکنەلۆژیای دیجیتاڵدا. شوناسی دیجیتاڵ\"},{\"text\":\" KN-ID \"},{\"text\":\"بناغەی کەسایەتیی قانوونیی شارۆمەندە لە وارگەی ئەلیکترۆنییدا. دەوڵەت لە ڕێگەی دەوڵەتی ژیرەوە ئەرکدارە بە پاراستنی ئەم شوناسە لە هەر جۆرە دزەکردن یان شێواندنێک. ئەم شوناسە کلیلی دەستگەیشتنی پارێزراوی شارۆمەندانە بە ڕاژە گشتییەکان و گەرەنتیی ئەوەیە کە نەتەوە لە شۆڕشی دیجیتاڵیدا خاوەن پێگەیەکی سەربەخۆ و سەروەر دەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5076\"},{\"id\":\"p5078\",\"sourceIndex\":5078,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ناکوردان\",\"runs\":[{\"text\":\"شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ناکوردان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5079\",\"sourceIndex\":5079,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Cultural and Linguistic Identity of Non-Kurds\",\"runs\":[{\"text\":\" Cultural and Linguistic Identity of Non-Kurds\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5078\"},{\"id\":\"p5080\",\"sourceIndex\":5080,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کۆماری کوردستان، وەک نیشانەی شکۆ و دادپەروەریی، پاراستنی شوناسی کولتووری و زمانیی گشت پێکهاتە نەکوردەکانی کوردستان بە ئەرکی دەستووریی خۆی دەزانێت. ئەم مافە گەرەنتیی ئەوە دەکات کە کوردستان ببێتە لانکەیەک بۆ گەشەی هەمووان، بەو مەرجە ڕەهایەی کە ئەم پاراستنە نەبێتە هۆی لاوازکردنی وەفاداری بۆ دەوڵەت یان پێکدادان لەگەڵ سەروەریی نەتەوەیی کوردستاندا. ئەمە بنەمای یەکپارچەیی نەتەوەییە لە چوارچێوەی فرەڕەنگیدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان، وەک نیشانەی شکۆ و دادپەروەریی، پاراستنی شوناسی کولتووری و زمانیی گشت پێکهاتە نەکوردەکانی کوردستان بە ئەرکی دەستووریی خۆی دەزانێت. ئەم مافە گەرەنتیی ئەوە دەکات کە کوردستان ببێتە لانکەیەک بۆ گەشەی هەمووان، بەو مەرجە ڕەهایەی کە ئەم پاراستنە نەبێتە هۆی لاوازکردنی وەفاداری بۆ دەوڵەت یان پێکدادان لەگەڵ سەروەریی نەتەوەیی کوردستاندا. ئەمە بنەمای یەکپارچەیی نەتەوەییە لە چوارچێوەی فرەڕەنگیدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5079\"},{\"id\":\"p5081\",\"sourceIndex\":5081,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شارستانییەت\",\"runs\":[{\"text\":\"شارستانییەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5082\",\"sourceIndex\":5082,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Civilization\",\"runs\":[{\"text\":\" Civilization\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5081\"},{\"id\":\"p5083\",\"sourceIndex\":5083,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شارستانییەت، پڕۆسەی مێژوویی درێژەدارییەتی دروستبوونی ژیریی و کەسایەتیی کۆیی و نواندنی ویستی نەتەوەیی کوردە لەسەر هێڵی شوێن-کات. کورد پاشماگگری ڕەسەنی ئەو شارستانییەتە دێرینانەیە (وەک هوریی، گوتی، سومەر، میدی، پارت، ساسانی و هتد) کە یەکەم جار بناغەی ئاوەزی دەوڵەت و قانوونیان لە وڵاتی مێژووی و ئێستایی نەتەوەی کورد دانا. شارستانییەت لێرەدا زۆر زیاتر لە ڕابردوو و یادەوەریی کۆیی لە مێژوو و کولتور و ژیاریی خۆیەتی، هەروەها ئامرازێکـە بۆ نواندنی ویستمەندیی لە جیهاندا و داڕشتنی پاشەڕۆژێکی پێشکەوتوو و ئەو پڕۆسە مەزنە مێژوویی و ئەقڵانییەی کە تێیدا نەتەوەی کورد لە دۆخی پەرتەوازەیی و ژێردەستەیی دەردەچێت و بەرەو قۆناغێکی باڵاتر لە ژیریی کۆیی و ڕێکخستنی نیشتمانی هەنگاو دەنێت. شارستانییەتی کورد وزەیەکی زیندووی ژیرییە کە لە \\\"ویستمەندیی نەتەوە بۆ ژیان\\\" سەرچاوە دەگرێت؛ ژیانێک کە تێیدا کورد چیدی نێچیری ڕووداوەکان و هەڕەشە دەرەکییەکان نین، بەڵکو دەبێتە بکەر و بونیادنەری چارەنووسی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"شارستانییەت، پڕۆسەی مێژوویی درێژەدارییەتی دروستبوونی ژیریی و کەسایەتیی کۆیی و نواندنی ویستی نەتەوەیی کوردە لەسەر هێڵی شوێن-کات. کورد پاشماگگری ڕەسەنی ئەو شارستانییەتە دێرینانەیە (وەک هوریی، گوتی، سومەر، میدی، پارت، ساسانی و هتد) کە یەکەم جار بناغەی ئاوەزی دەوڵەت و قانوونیان لە وڵاتی مێژووی و ئێستایی نەتەوەی کورد دانا. شارستانییەت لێرەدا زۆر زیاتر لە ڕابردوو و یادەوەریی کۆیی لە مێژوو و کولتور و ژیاریی خۆیەتی، هەروەها ئامرازێکـە بۆ نواندنی ویستمەندیی لە جیهاندا و داڕشتنی پاشەڕۆژێکی پێشکەوتوو و ئەو پڕۆسە مەزنە مێژوویی و ئەقڵانییەی کە تێیدا نەتەوەی کورد لە دۆخی \"},{\"text\":\"پەرتەوازەیی و ژێردەستەیی دەردەچێت و بەرەو قۆناغێکی باڵاتر لە ژیریی کۆیی و ڕێکخستنی نیشتمانی هەنگاو دەنێت. شارستانییەتی کورد وزەیەکی زیندووی ژیرییە کە لە \\\"ویستمەندیی نەتەوە بۆ ژیان\\\" سەرچاوە دەگرێت؛ ژیانێک کە تێیدا کورد چیدی نێچیری ڕووداوەکان و هەڕەشە دەرەکییەکان نین، بەڵکو دەبێتە بکەر و بونیادنەری چارەنووسی خۆی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5082\"},{\"id\":\"p5084\",\"sourceIndex\":5084,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەرچوون لە دۆخی هەڕەشەی بوونیایەتی، کە هەمیشە وەک سێبەرێکی مەترسیدار لەسەر ئەم نەتەوەیە هەبووە، تەنیا لە ڕێگەی بونیادنانی شارستانییەتێکی دەوڵەت-تەوەرەوە دەستەبەر دەبێت. شارستانییەت لە دەستووردا ئەو قەڵغانە پۆڵاینەیە کە نەتەوە لە فەوتان و توانەوە دەپارێزێت. ئەگەر شارستانییەتی مۆدێرنی ڕۆژئاوایی توانیویەتی لە ڕێگەی زانست و دامەزراوەی بەهێزەوە پێگەی خۆی بسەلمێنێت، ئەوا کوردستان وەک شارستانییەتێکی مێژوویی، پێویستە ڕەسەنایەتیی باوانی خۆی لەگەڵ مۆدێرنیتەی جیهانی ئازاد تێکەڵ بکات بۆ ئەوەی \\\"دەوڵەتی ژیاریی\\\" پێ بونیاد بنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەرچوون لە دۆخی هەڕەشەی بوونیایەتی، کە هەمیشە وەک سێبەرێکی مەترسیدار لەسەر ئەم نەتەوەیە هەبووە، تەنیا لە ڕێگەی بونیادنانی شارستانییەتێکی دەوڵەت-تەوەرەوە دەستەبەر دەبێت. شارستانییەت لە دەستووردا ئەو قەڵغانە پۆڵاینەیە کە نەتەوە لە فەوتان و توانەوە دەپارێزێت. ئەگەر شارستانییەتی مۆدێرنی ڕۆژئاوایی توانیویەتی لە ڕێگەی زانست و دامەزراوەی بەهێزەوە پێگەی خۆی بسەلمێنێت، ئەوا کوردستان وەک شارستانییەتێکی مێژوویی، پێویستە ڕەسەنایەتیی باوانی خۆی لەگەڵ مۆدێرنیتەی جیهانی ئازاد تێکەڵ بکات بۆ ئەوەی \\\"دەوڵەتی ژیاریی\\\" پێ بونیاد بنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5082\"},{\"id\":\"p5085\",\"sourceIndex\":5085,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم شارستانییەتە نوێیە، گەشەیەکی مرۆیی باڵایە کە تێیدا ژیریی کورد لە ئاستی جیهانی پاشڤەڕوویی بەرز دەبێتەوە بۆ ئاستی باڵای مۆدێرنیزم وەک ژینگەی بەرهەمهێنانی فەلسەفە، زانست و تەکنۆلۆژیا. دامەزراندنی کۆماری کوردستان و داڕشتنی ئەم دەستوورە، لوتکەی ئەو گەشە مرۆییەیە؛ چونکە لێرەدا \\\"ژیریی کۆیی باوان\\\" دەگۆڕێت بۆ \\\"قانوونی وڵات\\\" و ویستمەندیی کورد دەگۆڕێت بۆ تاقە سەرچاوەی دەسەڵات. شارستانییەت لە دەستووردا، گەیشتنە بەو قۆناغەی کە تێیدا کورد وەک یەکەیەکی خاوەن شکۆ، بەسەر خاک و چارەنووسی خۆیدا خاوەن سەروەریی و بڕیار بێت. ئەمە ئەو ژیانەوەیەیە کە بەرهەمی ژیریی کۆییە و دەوڵەت وەک جەستە و شارستانییەتیش وەک ڕۆحی ئەو سەروەرییە دەبینێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم شارستانییەتە نوێیە، گەشەیەکی مرۆیی باڵایە کە تێیدا ژیریی کورد لە ئاستی جیهانی پاشڤەڕوویی بەرز دەبێتەوە بۆ ئاستی باڵای مۆدێرنیزم وەک ژینگەی بەرهەمهێنانی فەلسەفە، زانست و تەکنۆلۆژیا. دامەزراندنی کۆماری کوردستان و داڕشتنی ئەم دەستوورە، لوتکەی ئەو گەشە مرۆییەیە؛ چونکە لێرەدا \\\"ژیریی کۆیی باوان\\\" دەگۆڕێت بۆ \\\"قانوونی وڵات\\\" و ویستمەندیی کورد دەگۆڕێت بۆ تاقە سەرچاوەی دەسەڵات. شارستانییەت لە دەستووردا، گەیشتنە بەو قۆناغەی کە تێیدا کورد وەک یەکەیەکی خاوەن شکۆ، بەسەر خاک و چارەنووسی خۆیدا خاوەن سەروەریی و بڕیار بێت. ئەمە ئەو ژیانەوەیەیە کە بەرهەمی ژیریی کۆییە و دەوڵەت وەک جەستە و شارستانییەتیش وەک ڕۆحی ئەو سەروەرییە دەبینێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5082\"},{\"id\":\"p5086\",\"sourceIndex\":5086,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ف\",\"runs\":[{\"text\":\"ف\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5087\",\"sourceIndex\":5087,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\",\"runs\":[{\"text\":\"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5088\",\"sourceIndex\":5088,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Electronic Command of the Army\",\"runs\":[{\"text\":\" Electronic Command of the Army\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5087\"},{\"id\":\"p5089\",\"sourceIndex\":5089,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم فەرماندەییە، قەڵغانی دیجیتاڵیی نیشتمان و هێزی نوخبەی کۆمارە لە وارگەی ئەلیکترۆنییدا. ئەرکی ئەم یەکەیە هەم پاراستنی تۆڕەکان، و هەم بەرجەستەکردنی سەروەریی نەتەوەییە لە گۆڕەپانی پێنجەمی جەنگـدا. لێرەدا، فەرماندەیی ئەلیکترۆنی وەک شمشێری ئاوەزمەندی نەتەوە کار بۆ پووچەڵکردنەوەی پێشوەختەی هەر هەڕەشەیەک دەکات کە ئامانجی پەکخستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی دەوڵەتی ژیر بێت. ئەمە نیشانەی بنیاتنانی سوپای کوردستانە بە هێزێکی تەکنەلۆژیی پێشەنگ کە توانای پاراستنی واری لە هەردوو ڕەهەندی فیزیکی و دیجیتاڵدا هەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم فەرماندەییە، قەڵغانی دیجیتاڵیی نیشتمان و هێزی نوخبەی کۆمارە لە وارگەی ئەلیکترۆنییدا. ئەرکی ئەم یەکەیە هەم پاراستنی تۆڕەکان، و هەم بەرجەستەکردنی سەروەریی نەتەوەییە لە گۆڕەپانی پێنجەمی جەنگـدا. لێرەدا، فەرماندەیی ئەلیکترۆنی وەک شمشێری ئاوەزمەندی نەتەوە کار بۆ پووچەڵکردنەوەی پێشوەختەی هەر هەڕەشەیەک دەکات کە ئامانجی پەکخستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی دەوڵەتی ژیر بێت. ئەمە نیشانەی بنیاتنانی سوپای کوردستانە \"},{\"text\":\"بە هێزێکی تەکنەلۆژیی پێشەنگ کە توانای پاراستنی واری لە هەردوو ڕەهەندی فیزیکی و دیجیتاڵدا هەیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5088\"},{\"id\":\"p5090\",\"sourceIndex\":5090,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فەرمیبوونی زمانی کوردی\",\"runs\":[{\"text\":\"فەرمیبوونی زمانی کوردی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5091\",\"sourceIndex\":5091,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Official Status of Kurdish Language\",\"runs\":[{\"text\":\" Official Status of Kurdish Language\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5090\"},{\"id\":\"p5092\",\"sourceIndex\":5092,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"فەرمیبوونی زمان، فەرمانێکی دەستووریی پیرۆزە بۆ چەسپاندنی سەروەریی زمانی بەسەر تەواوی دامەزراوەکانی دەوڵەتدا. زمانی کوردی سەرەڕای ئەوە ئامرازێکی ئاخاوتنە، بەڵکوو ژینگەی پەیدابوونی بوونایەتی و بنچینەی شوناس و پاسەوانی یادەوەریی کۆیی هەزاران ساڵەی کوردە. فەرمییەتی زمانی کوردی واتا گێڕانەوەی شکۆ بۆ ئەو زمانەی کە داگیرکەران هەوڵی سڕینەوەیان داوە. دەوڵەت پابەندە بەوەی کە زمانی کوردی لە گشت ئاستەکانی پەروەردە، دادوەری و ڕایەداریدا وەک زمانی تاقانە و باڵادەست ڕایی بکات، تاوەکوو پڕۆسەی تێگەیشتنی نەتەوەیی لە یەک سەرچاوەی ڕەسەنەوە ئاڕاستە بکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"فەرمیبوونی زمان، فەرمانێکی دەستووریی پیرۆزە بۆ چەسپاندنی سەروەریی زمانی بەسەر تەواوی دامەزراوەکانی دەوڵەتدا. زمانی کوردی سەرەڕای ئەوە ئامرازێکی ئاخاوتنە، بەڵکوو ژینگەی پەیدابوونی بوونایەتی و بنچینەی شوناس و پاسەوانی یادەوەریی کۆیی هەزاران ساڵەی کوردە. فەرمییەتی زمانی کوردی واتا گێڕانەوەی شکۆ بۆ ئەو زمانەی کە داگیرکەران هەوڵی سڕینەوەیان داوە. دەوڵەت پابەندە بەوەی کە زمانی کوردی لە گشت ئاستەکانی پەروەردە، دادوەری و ڕایەداریدا وەک زمانی تاقانە و باڵادەست ڕایی بکات، تاوەکوو پڕۆسەی تێگەیشتنی نەتەوەیی لە یەک سەرچاوەی ڕەسەنەوە ئاڕاستە بکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5091\"},{\"id\":\"p5093\",\"sourceIndex\":5093,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فەلسەفەی وارگێڕی\",\"runs\":[{\"text\":\"فەلسەفەی وارگێڕی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5094\",\"sourceIndex\":5094,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Philosophy of Governance / Administration\",\"runs\":[{\"text\":\" Philosophy of Governance / Administration\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5093\"},{\"id\":\"p5095\",\"sourceIndex\":5095,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم فەلسەفەیە، ئاوەزی بڕیارسازیی دەوڵەتی کوردستانە کە تێیدا ویستی نەتەوە دەگۆڕێت بۆ ستراتیژیی کارا بۆ بەڕێوەبردنی وڵات. فەلسەفەی وارگێڕی لە کوردستان لەسەر بنەمای هێز و دادپەروەری دادەمەزرێت؛ ئامانجی تاقانەی گۆڕینی کوردستانە لە ئۆبژەیەکی پاسیڤەوە بۆ سوبێکتێکی مێژووسازی سەربەخۆ. ئەم فەلسەفەیە ڕێگری دەکات لەوەی کە دەسەڵاتداریی ببێتە ئامرازی بەرژەوەندیی کەسی، بەڵکوو دەیکاتە ئامرازی پاراستنی وار و سەروەریی و بەدیهێنانی مانەوەی شکۆمەندانە بۆ نەوەکانی ئێستا و داهاتوو.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم فەلسەفەیە، ئاوەزی بڕیارسازیی دەوڵەتی کوردستانە کە تێیدا ویستی نەتەوە دەگۆڕێت بۆ ستراتیژیی کارا بۆ بەڕێوەبردنی وڵات. فەلسەفەی وارگێڕی لە کوردستان لەسەر بنەمای هێز و دادپەروەری دادەمەزرێت؛ ئامانجی تاقانەی گۆڕینی کوردستانە لە ئۆبژەیەکی پاسیڤەوە بۆ سوبێکتێکی مێژووسازی سەربەخۆ. ئەم فەلسەفەیە ڕێگری دەکات لەوەی کە دەسەڵاتداریی ببێتە ئامرازی بەرژەوەندیی کەسی، بەڵکوو دەیکاتە ئامرازی پاراستنی وار و سەروەریی و بەدیهێنانی مانەوەی شکۆمەندانە بۆ نەوەکانی ئێستا و داهاتوو\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5094\"},{\"id\":\"p5096\",\"sourceIndex\":5096,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فرەیی / فراوانی\",\"runs\":[{\"text\":\"فرەیی / فراوانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5097\",\"sourceIndex\":5097,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Pluralism / Diversity\",\"runs\":[{\"text\":\" Pluralism / Diversity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5096\"},{\"id\":\"p5098\",\"sourceIndex\":5098,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"فرەیی لەم دەستوورەدا نەک وەک هۆکاری لاوازی، بەڵکوو وەک کانیی هێزی نەتەوەیی دەبینرێت. بریتییە لە داننان بە فرەڕەنگیی پێکهاتە کولتووری و ئایینییەکانی نێوخۆی کوردستان لە ژێر یەک سەیواندا کە ئەویش کوردستانیبوونـە. ئەم چەمکە گەرەنتی دەکات کە یەکێتیی نەتەوەیی لەسەر بنەمای یەکسانیی قانوونی و ڕێزگرتنی دوولایەنە بێت. فرەیی واتا دانەدواوەی هەر جۆرە قۆرخکارییەکی ناسنامەیی و بونیادنانی کۆمەڵگەیەک کە تێیدا گشت جیاوازییەکان لە ڕاژەی بەهێزکردنی یەکپارچەیی کۆماردا بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"فرەیی\"},{\"text\":\" لەم دەستوورەدا نەک وەک هۆکاری لاوازی، بەڵکوو وەک کانیی هێزی نەتەوەیی دەبینرێت. بریتییە لە داننان بە فرەڕەنگیی پێکهاتە کولتووری و ئایینییەکانی نێوخۆی کوردستان لە ژێر یەک سەیواندا کە ئەویش کوردستانیبوونـە. ئەم چەمکە گەرەنتی دەکات کە یەکێتیی نەتەوەیی لەسەر بنەمای یەکسانیی قانوونی و ڕێزگرتنی دوولایەنە بێت. فرەیی واتا دانەدواوەی هەر جۆرە قۆرخکارییەکی ناسنامەیی و بونیادنانی کۆمەڵگەیەک کە تێیدا گشت جیاوازییەکان لە ڕاژەی بەهێزکردنی یەکپارچەیی کۆماردا بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5097\"},{\"id\":\"p5099\",\"sourceIndex\":5099,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت\",\"runs\":[{\"text\":\"فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5100\",\"sourceIndex\":5100,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Republican Form of State\",\"runs\":[{\"text\":\" Republican Form of State\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5099\"},{\"id\":\"p5101\",\"sourceIndex\":5101,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"فۆڕمی کۆماری، دەرکەوتن و نواندنی باڵای ویستی گشتی و تاکە فۆڕمی ڕەوای دەسەڵاتدارییە کە تێیدا سەروەریی مڵکی ڕەسەنی نەتەوەی کوردە. ئەم فۆڕمە وەک بەندێکی نەگۆڕ جێگیر کراوە تاوەکوو ڕێگری بکات لە هەر جۆرە گەڕانەوەیەک بۆ دەسەڵاتی بنەماڵەیی یان تاکەکەسی. کۆمار واتا دەوڵەتێک کە بۆ ڕاژەی گشت شارۆمەندان دامەزراوە و تێیدا ڕەوایی دەسەڵات تەنیا لە سندووقی دەنگدان و پابەندبوون بە دەستوورەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی ئازادیی کوردە لە وڵاتی سەربەخۆی خۆی لە مێژووی مۆدێرندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"فۆڕمی کۆماری، دەرکەوتن و نواندنی باڵای ویستی گشتی و تاکە فۆڕمی ڕەوای دەسەڵاتدارییە کە تێیدا سەروەریی مڵکی ڕەسەنی نەتەوەی کوردە. ئەم فۆڕمە وەک بەندێکی نەگۆڕ جێگیر کراوە تاوەکوو ڕێگری بکات لە هەر جۆرە گەڕانەوەیەک بۆ دەسەڵاتی بنەماڵەیی یان تاکەکەسی. کۆمار واتا دەوڵەتێک کە بۆ ڕاژەی گشت شارۆمەندان دامەزراوە و تێیدا ڕەوایی دەسەڵات تەنیا لە سندووقی دەنگدان و پابەندبوون بە دەستوورەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی ئازادیی کوردە لە وڵاتی سەربەخۆی خۆی لە مێژووی مۆدێرندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5100\"},{\"id\":\"p5102\",\"sourceIndex\":5102,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فۆڕمی خۆتۆمارکردنی هاووڵاتیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"فۆڕمی خۆتۆمارکردنی هاووڵاتیبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5103\",\"sourceIndex\":5103,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Citizenship Registration Form\",\"runs\":[{\"text\":\" Citizenship Registration Form\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5102\"},{\"id\":\"p5104\",\"sourceIndex\":5104,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم فۆڕمە، دەروازەی فەرمیی چوونەژوورەوەیە بۆ نێو جەستەی قانوونیی کۆماری کوردستان. پڕکردنەوەی ئەم فۆڕمە وەک ڕێکارێکی کارگێڕی، کردەیەکی ویستمەندانە و دانپێدانانە بە گەوهەری نەتەوەیی کورد و پژراندنی بێ مەرجی ئەو پەیمانە پیرۆزەیە کە لە دەستووردا لەگەڵ کورد وەک نەتەوە، کوردستان وەک وڵات و دەوڵەت وەک ڕۆحی نەتەوە بە بەرزایی دەگات. ئەمە ئەو ساتەوەختەیە کە تێیدا تاک شوناسی خۆی لەگەڵ شوناسی دەوڵەتدا یەک دەخات و دەبێتە هەڵگری ماف و ئەرکە نیشتمانییەکان لە ژێر چەتری سەروەریی کوردستاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم فۆڕمە، دەروازەی فەرمیی چوونەژوورەوەیە بۆ نێو جەستەی قانوونیی کۆماری کوردستان. پڕکردنەوەی ئەم فۆڕمە وەک ڕێکارێکی کارگێڕی، کردەیەکی ویستمەندانە و دانپێدانانە بە گەوهەری نەتەوەیی کورد و پژراندنی بێ مەرجی ئەو پەیمانە پیرۆزەیە کە لە دەستووردا لەگەڵ کورد وەک نەتەوە، کوردستان وەک وڵات و دەوڵەت وەک ڕۆحی نەتەوە بە بەرزایی دەگات. ئەمە ئەو ساتەوەختەیە کە تێیدا تاک شوناسی خۆی لەگەڵ شوناسی دەوڵەتدا یەک دەخات و دەبێتە هەڵگری ماف و ئەرکە نیشتمانییەکان لە ژێر چەتری سەروەریی کوردستاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5103\"},{\"id\":\"p5105\",\"sourceIndex\":5105,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ق\",\"runs\":[{\"text\":\"ق\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5106\",\"sourceIndex\":5106,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قانوون\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5107\",\"sourceIndex\":5107,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Law / Legislation\",\"runs\":[{\"text\":\" Law / Legislation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5106\"},{\"id\":\"p5108\",\"sourceIndex\":5108,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"قانوون لەم دەستوورەدا جیا لە کۆمەڵێک ڕێسای نووسراو، زایەڵەی ژیریی کۆیی مێژوویەکی درێز و بەرفراوانی نەتەوەی کوردە کە کراوەتە فەرمانی پابەندکەر بۆ ڕێکخستنی ژیانی بەکۆمەڵ کورد و کوردستانیان لە وڵاتی کوردستان. قانوون، ئامرازی پاراستنی وارگەی نەتەوەیی، سەروەریی دەوڵەتی کوردستان، هاووڵاتی و مافەکانی شارۆمەندە. هەر قانوونێک دەبێت هەمیشە وەک لقێک لە قەدی دەستوور بڕوێت و هەرگیز لە بنەما نەگۆڕەکانی دەوڵەتی کوردستان لانەدەن، چونکە ڕەوایەتیی قانوون لەوەوە سەرچاوە دەگرێ کە تا چەند ڕاژەی ئامانجە باڵاکانی کوردستان دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوون لەم دەستوورەدا جیا لە کۆمەڵێک ڕێسای نووسراو، زایەڵەی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" مێژوویەکی درێز و بەرفراوانی نەتەوەی کوردە کە کراوەتە فەرمانی پابەندکەر بۆ ڕێکخستنی ژیانی بەکۆمەڵ کورد و کوردستانیان لە وڵاتی کوردستان\"},{\"text\":\". قانوون، ئامرازی پاراستنی وارگەی نەتەوەیی، سەروەریی دەوڵەتی کوردستان، هاووڵاتی و مافەکانی شارۆمەندە. هەر قانوونێک دەبێت هەمیشە وەک لقێک لە قەدی دەستوور بڕوێت و هەرگیز لە بنەما نەگۆڕەکانی دەوڵەتی کوردستان لانەدەن، چونکە ڕەوایەتیی قانوون لەوەوە سەرچاوە دەگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تا چەند ڕاژەی ئامانجە باڵاکانی کوردستان دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5107\"},{\"id\":\"p5109\",\"sourceIndex\":5109,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قانوونی بنچینەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوونی بنچینەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5110\",\"sourceIndex\":5110,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Fundamental Law\",\"runs\":[{\"text\":\" Fundamental Law\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5109\"},{\"id\":\"p5111\",\"sourceIndex\":5111,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە تایبەتمەندی فەرمیی دەستووری کۆماری کوردستانە؛ باڵاترین دەقی قانوونیی وڵاتە کە لە سەرووی هەموو دەسەڵات و ویستێکی کاتییەوە وەستاوە. قانوونی بنچینەیی پەیمانێکی بوونناسانەی نێوان نەتەوە و مێژووە، کە ڕەوایەتی بە بوونی دەوڵەت دەبەخشێت. لێرەدا، دەوڵەت بە هەموو دامەزراوەکانییەوە تەنیا ئافرێنراوی ئەم قانوونەیە و ئەرکی سەرەکیی پاراستنی فەرمانەکانی ئەم دەقە پیرۆزەیە وەک مەرجی مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە تایبەتمەندی فەرمیی دەستووری کۆماری کوردستانە؛ باڵاترین دەقی قانوونیی وڵاتە کە لە سەرووی هەموو دەسەڵات و ویستێکی کاتییەوە وەستاوە. قانوونی بنچینەیی\"},{\"text\":\" پەیمانێکی بوونناسانەی نێوان نەتەوە و مێژووە، کە ڕەوایەتی بە بوونی دەوڵەت دەبەخشێت. لێرەدا، دەوڵەت بە هەموو دامەزراوەکانییەوە تەنیا ئافرێنراوی ئەم قانوونەیە و ئەرکی سەرەکیی پاراستنی فەرمانەکانی ئەم دەقە پیرۆزەیە وەک مەرجی مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5110\"},{\"id\":\"p5112\",\"sourceIndex\":5112,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قانوونی نێوخۆیی\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوونی نێوخۆیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5113\",\"sourceIndex\":5113,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Law\",\"runs\":[{\"text\":\" National Law\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5112\"},{\"id\":\"p5114\",\"sourceIndex\":5114,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە هاوکێشەی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا، قانوونی نێوخۆیی کوردستان هەمیشە خاوەن باڵادەستیی ڕەهایە بەسەر هەر ڕێککەوتننامەیەکی دەرەکیدا. ئەم چەمکە وەک کەرەسەیەکی بەرگریی دەستووری کار دەکات بۆ ئەوەی گەرەنتیی ئەوە بدات کە سەروەریی بڕیاردانی کورد هەرگیز فیدای بەرژەوەندییە کاتییەکانی هێزە بێگانەکان ناکرێت. قانوونی نێوخۆیی واتا دەستووری نیشتمان دوا-بڕیاردەری بێ مەرجە لەسەر خاکی کوردستان.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە هاوکێشەی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا، قانوونی نێوخۆیی کوردستان هەمیشە خاوەن باڵادەستیی ڕەهایە بەسەر هەر ڕێککەوتننامەیەکی دەرەکیدا. ئەم چەمکە وەک کەرەسەیەکی بەرگریی دەستووری کار دەکات بۆ ئەوەی گەرەنتیی ئەوە بدات کە سەروەریی بڕیاردانی کورد هەرگیز فیدای بەرژەوەندییە کاتییەکانی هێزە بێگانەکان ناکرێت. قانوونی نێوخۆیی واتا دەستووری نیشتمان دوا-بڕیاردەری بێ مەرجە لەسەر خاکی کوردستان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5113\"},{\"id\":\"p5115\",\"sourceIndex\":5115,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قانوونمەندی\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوونمەندی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5116\",\"sourceIndex\":5116,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legality\",\"runs\":[{\"text\":\" Legality\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5115\"},{\"id\":\"p5117\",\"sourceIndex\":5117,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"قانوونمەندی ئەو تایبەتمەندییە پیرۆزەیە کە دەستوور بە شێوەیەکی خۆساز و خۆسەرچاوە بە خۆی و بە دامەزراوە نەتەوەکانی دەبەخشێت. بەم پێیە، گشت ئەو دەزگا و ڕێکارە وارگێڕییانەی کە داگیرکەران بەسەر کوردستاندا سەپاندوویانە، بە ناقانوونیی هەژمار دەکرێن، چونکە ڕیشەیان لە ویستی نەتەوەی کورددا نییە. قانوونمەندی تەنیا لەو کردارانەدا بوونی هەیە کە لە ناو جەرگەی هاوئاگایی نەتەوەیی و خاوەن ڕەسانەیەتی و فەرمانەکانی ئەم دەستوورەوە سەرچاوەیان گرتبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوونمەندی ئەو تایبەتمەندییە پیرۆزەیە کە دەستوور بە شێوەیەکی خۆساز\"},{\"text\":\" و خۆسەرچاوە بە خۆی و بە دامەزراوە نەتەوەکانی دەبەخشێت. بەم پێیە، گشت ئەو دەزگا و ڕێکارە وارگێڕییانەی کە داگیرکەران بەسەر کوردستاندا سەپاندوویانە، بە ناقانوونیی هەژمار دەکرێن، چونکە ڕیشەیان لە ویستی نەتەوەی کورددا نییە. قانوونمەندی تەنیا لەو کردارانەدا بوونی هەیە کە لە ناو جەرگەی هاوئاگایی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" و خاوەن ڕەسانەیەتی و فەرمانەکانی ئەم دەستوورەوە سەرچاوەیان گرتبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5116\"},{\"id\":\"p5118\",\"sourceIndex\":5118,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قانوونسەروەر\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوونسەروەر\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5119\",\"sourceIndex\":5119,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Rule of Law - Adjective\",\"runs\":[{\"text\":\" Rule of Law - Adjective\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5118\"},{\"id\":\"p5120\",\"sourceIndex\":5120,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە سیفەتێکی بنەڕەتیی دەوڵەتی کوردستانە؛ ئاماژەیە بۆ بنیاتنانی قەوارەیەکی هێزمەند کە تێیدا تەنیا قانوون باڵادەستە و هیچ پلە، پۆست، کەسایەتی یان بنەماڵەیەک لە سەرووی لێپرسینەوەوە نییە. دەوڵەتی قانوونسەروەر واتا کۆتاییهێنان بە دەسەڵاتی ئارەزوومەندانە و جێگیرکردنی دادپەروەریی وەک تاکە پێوەری بەڕێوەبردنی وڵات، تاوەکوو هەموو شارۆمەندان لە ژێر سێبەری یەکسانییەکی ڕاستەقینە قانوونیدا بژین.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە سیفەتێکی بنەڕەتیی دەوڵەتی کوردستانە؛ ئاماژەیە بۆ بنیاتنانی قەوارەیەکی هێزمەند کە تێیدا تەنیا قانوون باڵادەستە و هیچ پلە، پۆست، کەسایەتی یان بنەماڵەیەک لە سەرووی لێپرسینەوەوە نییە. دەوڵەتی قانوونسەروەر واتا کۆتاییهێنان بە دەسەڵاتی ئارەزوومەندانە و \"},{\"text\":\"جێگیرکردنی دادپەروەریی وەک تاکە پێوەری بەڕێوەبردنی وڵات، تاوەکوو هەموو شارۆمەندان لە ژێر سێبەری یەکسانییەکی ڕاستەقینە قانوونیدا بژین\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5119\"},{\"id\":\"p5121\",\"sourceIndex\":5121,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قەوقاز\",\"runs\":[{\"text\":\"قەوقاز\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5122\",\"sourceIndex\":5122,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Caucasus\",\"runs\":[{\"text\":\" Caucasus\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5121\"},{\"id\":\"p5123\",\"sourceIndex\":5123,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"قەوقاز یەکێکە لەو چوارچێوە جوگرافی و کەتوارسازێنەرانی نیشتمانی مێژوویی کورد؛ ئەو پانتاییە ستراتیژییەی باکووری کوردستانە کە گەواهی قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی باوانی نەتەوە و شارستانییەتی میدیا دەدات. لەم دەستوورەدا، قەوقاز نەک ناوێکی جوگرافی بەڵکوو بۆ کورد بەشێکە لە قووڵایی بوونناسانەی واری نەتەوەیی کە دەبێت وەک بەشێکی دانەبڕاو لە جەستەی کوردستان پارێزگاریی لێ بکرێت و لە یادەوەریی نەتەوەییدا بە زیندوویی بمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"قەوقاز یەکێکە لەو چوارچێوە جوگرافی و کەتوارسازێنەرانی نیشتمانی مێژوویی کورد؛ ئەو پانتاییە ستراتیژییەی باکووری کوردستانە کە گەواهی قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی باوانی نەتەوە و شارستانییەتی میدیا\"},{\"text\":\" دەدات. لەم دەستوورەدا، قەوقاز نەک ناوێکی جوگرافی بەڵکوو بۆ کورد بەشێکە لە قووڵایی بوونناسانەی واری نەتەوەیی کە دەبێت وەک بەشێکی دانەبڕاو لە جەستەی کوردستان پارێزگاریی لێ بکرێت و لە یادەوەریی نەتەوەییدا بە زیندوویی بمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5122\"},{\"id\":\"p5124\",\"sourceIndex\":5124,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قۆناغی ژێردەستی\",\"runs\":[{\"text\":\"قۆناغی ژێردەستی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5125\",\"sourceIndex\":5125,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Phase of Subservience\",\"runs\":[{\"text\":\" Phase of Subservience\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5124\"},{\"id\":\"p5126\",\"sourceIndex\":5126,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە ئەو دۆخە تاریک و نادەستوورییەیە کە تێیدا نەتەوەی کورد لەژێر زەبری داگیرکاریدا مافی بڕیاردان و سەروەریی لێ زەوت کراوە. دەستوور وەک ڕابەرێکی مێژوویی کار دەکات بۆ تێپەڕاندنی ئەم قۆناغە و پەرینەوە بەرەو کەتوارێکی نوێ کە تێیدا سەروەریی نەتەوەیی و سەربەخۆیی ڕەها دەبنە ڕاستییەکی حاشاهەڵنەگر. تێپەڕاندنی ژێردەستی واتا گەڕانەوەی نەتەوە بۆ دۆخی \\\"بوون-بۆ-خۆی\\\".\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە ئەو دۆخە تاریک و نادەستوورییەیە کە تێیدا نەتەوەی کورد لەژێر زەبری داگیرکاریدا مافی بڕیاردان و سەروەریی لێ زەوت کراوە. دەستوور وەک ڕابەرێکی مێژوویی کار دەکات بۆ تێپەڕاندنی ئەم قۆناغە و پەرینەوە بەرەو کەتوارێکی نوێ کە تێیدا سەروەریی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" و سەربەخۆیی ڕەها دەبنە ڕاستییەکی حاشاهەڵنەگر. تێپەڕاندنی ژێردەستی واتا گەڕانەوەی نەتەوە بۆ دۆخی \\\"بوون-بۆ-خۆی\"},{\"text\":\"\\\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5125\"},{\"id\":\"p5127\",\"sourceIndex\":5127,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قووڵایی ستراتیژیی نەتەوە\",\"runs\":[{\"text\":\"قووڵایی ستراتیژیی نەتەوە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5128\",\"sourceIndex\":5128,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Strategic Depth of the Nation\",\"runs\":[{\"text\":\" Strategic Depth of the Nation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5127\"},{\"id\":\"p5129\",\"sourceIndex\":5129,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لەو هێزە مرۆیی، زانستی و وارگێڕییە گەورەیەی کە دیاسپۆرای کورد لە دەرەوەی سنوورە فیزیکییەکان پێک دەهێنێت. قووڵایی ستراتیژی واتا نەتەوەی کورد تەنیا لەناو خاکەکەیدا کورت نابێتەوە، بەڵکوو خاوەنی جەستەیەکی جیهانییە کە دەبێتە پشتیوانی سەرەکیی سەروەریی دەوڵەت و پارێزەری بەرژەوەندییە باڵاکان لە پایتەختەکانی جیهاندا. ئەم قووڵاییە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە نەتەوە هەرگیز جارێکی دیکە بێ پەنا و بێ دەنگ نەمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لەو هێزە مرۆیی، زانستی و وارگێڕییە گەورەیەی کە دیاسپۆرای کورد لە دەرەوەی سنوورە فیزیکییەکان پێک دەهێنێت. قووڵایی ستراتیژی واتا نەتەوەی کورد تەنیا لەناو خاکەکەیدا کورت نابێتەوە، بەڵکوو خاوەنی جەستەیەکی جیهانییە کە دەبێتە پشتیوانی سەرەکیی سەروەریی دەوڵەت و پارێزەری بەرژەوەندییە باڵاکان لە پایتەختەکانی جیهاندا. ئەم قووڵاییە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە نەتەوە هەرگیز جارێکی دیکە بێ پەنا و بێ دەنگ نەمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5128\"},{\"id\":\"p5131\",\"sourceIndex\":5131,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ک\",\"runs\":[{\"text\":\"ک\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5132\",\"sourceIndex\":5132,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کوردبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5133\",\"sourceIndex\":5133,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Being Kurd\",\"runs\":[{\"text\":\" Being Kurd\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5132\"},{\"id\":\"p5134\",\"sourceIndex\":5134,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کوردبوون، ژێرخانی بوونناسانەی هەستی نەتەوەیی و دەرخەری پەیوەندییەکی ڕەسەن و مێژوویی و ڕەچەڵەکمەندانەیە لەگەڵ نەتەوەی کورد. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لەو شوناسە گەوهەرییەی کە لە ڕێگەی خوێن، زمان و یادەوەریی مێژووییەوە دەگوێزرێتەوە و گرێدراوە بە خاک و وارگەی نەتەوەیی لە وەک ژینگەی پەیدابوون و ژیان و درێژەدارییەتی نەوەکان. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، کوردبوون سەرەڕای هەستێکی دەروونی بە بوونایەتی، هەروەها چوارچێوەیەکی واتایی و گیانەکیشە کە دەوڵەت ئەرکی پیرۆزی پاراستنی بە شێوازی دامەزراوەیی لە ئەستۆ دەگرێت، تاوەکوو ئەم ڕەسەنایەتییە لە ژێر زەبر و گوشارەکانی دەرەکی و هەوڵەکانی تواندنەوەدا بە پارێزراوی بمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردبوون، ژێرخانی بوونناسانەی هەستی نەتەوەیی و دەرخەری پەیوەندییەکی ڕەسەن و مێژوویی و ڕەچەڵەکمەندانەیە لەگەڵ نەتەوەی کورد. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لەو شوناسە گەوهەرییەی کە لە ڕێگەی خوێن، زمان و یادەوەریی مێژووییەوە دەگوێزرێتەوە و گرێدراوە بە خاک و وارگەی نەتەوەیی لە وەک ژینگەی پەیدابوون و ژیان و درێژەدارییەتی نەوەکان. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، کوردبوون سەرەڕای هەستێکی دەروونی بە بوونایەتی، هەروەها چوارچێوەیەکی واتایی و گیانەکیشە کە دەوڵەت ئەرکی پیرۆزی پاراستنی بە شێوازی دامەزراوەیی لە ئەستۆ دەگرێت، تاوەکوو ئەم ڕەسەنایەتییە لە ژێر زەبر و گوشارەکانی دەرەکی و هەوڵەکانی تواندنەوەدا بە پارێزراوی بمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5133\"},{\"id\":\"p5135\",\"sourceIndex\":5135,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کوردستانیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5136\",\"sourceIndex\":5136,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Kurdistani Identity\",\"runs\":[{\"text\":\" \"},{\"text\":\"Kurdistani\"},{\"text\":\" Identity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5135\"},{\"id\":\"p5137\",\"sourceIndex\":5137,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە، خاوەندارەتییەکی بنەڕەتی، دەوڵەتخوازانە و قانوونییە بە وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک وڵات و خاک. کوردستانیبوون هەروەها بناغەی دەستووریی شارۆمەندییە هەم بۆ هاوڵاتی و هەم بۆ شارۆمەند و مافی نیشتەجێبوون و ژیان لە سایەی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان لەسەر ئەم خاکە لە بەرامبەر ڕەسەنایەتی یان هەڵگرتنی ئەرک و بەرپرسیارەتی مسۆگەر دەکات. ئەم ناسنامەیە هەم پەیوەستە بە ڕەچەڵەک، و هەم پەیمانێکی وەفادارییە بۆ دەستوور و خاکی کوردستان وەک وڵات کە کورد و ناکوردانی نیشتەجێی وڵات لە یەک جەستەی قانوونییدا یەکدەخات، بە جۆرێک کە هەموان لە ماف و ئەرکە نیشتمانییەکاندا یەکسان بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە، خاوەندارەتییەکی بنەڕەتی، دەوڵەتخوازانە و قانوونییە بە وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک وڵات و خاک. کوردستانیبوون\"},{\"text\":\" هەروەها بناغەی دەستووریی شارۆمەندییە هەم بۆ هاوڵاتی و هەم بۆ شارۆمەند و مافی نیشتەجێبوون و ژیان لە سایەی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان لەسەر ئەم خاکە لە بەرامبەر ڕەسەنایەتی یان هەڵگرتنی ئەرک و بەرپرسیارەتی مسۆگەر دەکات. ئەم ناسنامەیە هەم پەیوەستە بە ڕەچەڵەک، و هەم پەیمانێکی وەفادارییە بۆ دەستوور و خاکی کوردستان وەک وڵات کە کورد و ناکوردانی نیشتەجێی وڵات لە یەک جەستەی قانوونییدا یەکدەخات، بە جۆرێک کە هەموان لە ماف و ئەرکە نیشتمانییەکاندا یەکسان بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5136\"},{\"id\":\"p5138\",\"sourceIndex\":5138,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5139\",\"sourceIndex\":5139,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Kurdistanism\",\"runs\":[{\"text\":\" \"},{\"text\":\"Kurdistanism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5138\"},{\"id\":\"p5140\",\"sourceIndex\":5140,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کوردستانیزم، دۆکترینی باڵای نەتەوەیی و گەوهەری بنەڕەتیی جیاوازیی نێوان کوردبوون و کوردستانیبوونە. ئەم فەلسەفەیە وەک بکەرێکی چالاک و ئاوەزێکی ستراتیژی کار دەکات بۆ بونیادنانی دەوڵەتێکی نەتەوەیی کە تێیدا ڕەسەنایەتیی کورد (کوردبوون) و خاوەندارییەتی دەوڵەتخوازانە لە کوردستان وەک وڵاتی نەتەوەی کورد و یەکسانیی شارۆمەندی (کوردستانیبوون) هاوسەنگ دەکرێن. کوردستانیزم ئەو ڕێبازە هزرییەیە کە ڕێگری دەکات لەوەی شوناسی نەتەوەیی ببێتە پاشکۆی ئایدیۆلۆژیا بێگانەکان و هەمیشە ئاوەزی وارگێڕیی-دەوڵەتی و بڕیارسازی لە ناو جەرگەی بەرژەوەندییەکانی کوردستاندا دەهێڵێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیزم\"},{\"text\":\"، دۆکترینی باڵای نەتەوەیی و گەوهەری بنەڕەتیی جیاوازیی نێوان کوردبوون\"},{\"text\":\" و کوردستانیبوونە. ئەم فەلسەفەیە وەک بکەرێکی چالاک و ئاوەزێکی ستراتیژی کار دەکات بۆ بونیادنانی دەوڵەتێکی نەتەوەیی کە تێیدا ڕەسەنایەتیی کورد (کوردبوون) و خاوەندارییەتی دەوڵەتخوازانە لە کوردستان وەک وڵاتی نەتەوەی کورد و یەکسانیی شارۆمەندی (کوردستانیبوون) هاوسەنگ دەکرێن. کوردستانیزم ئەو ڕێبازە هزرییەیە کە ڕێگری دەکات لەوەی \"},{\"text\":\"شوناسی نەتەوەیی ببێتە پاشکۆی ئایدیۆلۆژیا بێگانەکان و هەمیشە ئاوەزی وارگێڕیی-دەوڵەتی و بڕیارسازی لە ناو جەرگەی بەرژەوەندییەکانی کوردستاندا دەهێڵێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5139\"},{\"id\":\"p5141\",\"sourceIndex\":5141,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کورد\",\"runs\":[{\"text\":\"کورد\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5142\",\"sourceIndex\":5142,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" The Kurd\",\"runs\":[{\"text\":\" The Kurd\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5141\"},{\"id\":\"p5143\",\"sourceIndex\":5143,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کورد، نەوەی ڕەسەنی ئەو کۆمەڵگا مرۆییە دێرینانەیە کە لە سەرەتای مێژووەوە لە شاخ و پێدەشتەکانی زاگرۆس، تورۆس، هەڵبورز، قەوقاز و پێدەشتەکانی چواردەوریان نیشتەجێ بوون و یەکەمین بناغەکانی شارستانییەتی مرۆییان داڕشتووە و لە گەشەیی مێژووییدا گەیاندوویانەتە ئەوەی کە ئەمڕۆ ناوی کوردستانە. لەم دەستوورەدا، کورد نەک وەک نەتەوەیەکی دوور لە شارستانییەت، بەڵکوو وەک نەتەوەیەکی دایک پێناسە دەکرێ کە خاوەنی ڕەسەن و هەردەمیی ئەم خاکەیە کە ژینگەی سەرهەڵدانی شارستانییەتە بنەڕەتییەکانی مرۆڤە. کورد پاشماگگری گشت ئەو شارستانییەتە شکۆمەندانەیەیە کە لە سەر خاکی کوردستان دامەزراون و ئەمڕۆ بە ویستێکی پۆڵایینەوە هاتووەتە گۆڕەپان تا سەروەریی ڕەهای خۆی بسەپێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کورد، نەوەی ڕەسەنی ئەو کۆمەڵگا مرۆییە دێرینانەیە کە لە سەرەتای مێژووەوە لە شاخ و پێدەشتەکانی زاگرۆس، تورۆس، هەڵبورز، قەوقاز و پێدەشتەکانی چواردەوریان نیشتەجێ بوون و یەکەمین بناغەکانی شارستانییەتی مرۆییان داڕشتووە و لە گەشەیی مێژووییدا گەیاندوویانەتە ئەوەی کە ئەمڕۆ ناوی کوردستانە. لەم دەستوورەدا، کورد نەک وەک نەتەوەیەکی دوور لە شارستانییەت، بەڵکوو وەک نەتەوەیەکی دایک پێناسە دەکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"خاوەنی ڕەسەن و هەردەمیی ئەم خاکەیە کە ژینگەی سەرهەڵدانی شارستانییەتە بنەڕەتییەکانی مرۆڤە. کورد پاشماگگری گشت ئەو شارستانییەتە شکۆمەندانەیەیە کە لە سەر خاکی کوردستان دامەزراون و ئەمڕۆ بە ویستێکی پۆڵایینەوە هاتووەتە گۆڕەپان تا سەروەریی ڕەهای خۆی بسەپێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5142\"},{\"id\":\"p5144\",\"sourceIndex\":5144,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5145\",\"sourceIndex\":5145,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Republic of Kurdistan\",\"runs\":[{\"text\":\" Republic of Kurdistan\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5144\"},{\"id\":\"p5146\",\"sourceIndex\":5146,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کۆماری کوردستان، دەرکەوتن و نواندنی قانوونیی و مۆدێرنی ویستی نەتەوەی کوردە بۆ دەوڵەتداریی. ئەم کۆمارە، کە ریشەی دەگەڕێتەوە بۆ یەکەم کۆماری کوردستان بە سەرکردایەتی سمکۆی مەزن لە ١٩٢٢، دووهەم کۆماری کوردستان لە ئارارات لە ١٩٢٧ و سێهەم کۆماری کوردستان لە مەهاباد لە ١٩٤٦وەک دەوڵەتی نەتەوەیی، تاقانە چوارچێوەی ڕەوایە بۆ ژیانی بەختەوەریی هەموو کوردستانیانە. کۆمار وەک دەوڵەتێکی دیمۆکراتی ڕاستەقینە کار دەکات کە تێیدا دەسەڵاتداریی تەنیا لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و پاراستنی شکۆی مرۆڤی کورددایە و هیچ جۆرە زەبر و گوشارێکی داگیرکاری تێیدا ڕەوا نییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان، دەرکەوتن و نواندنی قانوونیی و مۆدێرنی ویستی نەتەوەی کوردە بۆ دەوڵەتداریی. ئەم کۆمارە، کە ریشەی دەگەڕێتەوە بۆ یەکەم کۆماری کوردستان بە سەرکردایەتی سمکۆی مەزن لە ١٩٢٢، دووهەم کۆماری کوردستان لە ئارارات لە ١٩٢٧ و سێهەم کۆماری کوردستان لە مەهاباد لە ١٩٤٦وەک دەوڵەتی نەتەوەیی، تاقانە چوارچێوەی ڕەوایە بۆ ژیانی بەختەوەریی هەموو کوردستانیانە. کۆمار وەک دەوڵەتێکی دیمۆکراتی ڕاستەقینە کار دەکات کە تێیدا دەسەڵاتداریی تەنیا لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و پاراستنی شکۆی مرۆڤی کورددایە و هیچ جۆرە زەبر و گوشارێکی داگیرکاری تێیدا ڕەوا نییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5145\"},{\"id\":\"p5147\",\"sourceIndex\":5147,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کرداریی کۆیی\",\"runs\":[{\"text\":\"کرداریی کۆیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5148\",\"sourceIndex\":5148,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Collective Agency\",\"runs\":[{\"text\":\" Collective Agency\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5147\"},{\"id\":\"p5149\",\"sourceIndex\":5149,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کرداریی کۆیی وەک بزوێنەرێکی بوونناسانەی مێژوویی (Ontological Historical Engine)، لە قووڵایی گێڕانەوەی هاوبەش و نواندنی هاوئاگایی نەتەوەیـی نەتەوەی کوردەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەم تەوژمە نیشانەی پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی (Organic Cohesion) قووڵە لە نێوان پێکهێنەرانی کۆمەڵگای کوردستاندا بە درێژایی کات، کە ستراکچەرێکی ناوەکیی تایبەت بە خودی کۆیی نەتەوە دروست دەکات. لە ڕووی سۆسیۆلۆژیای وارگێڕییەوە، ئەم دیاردەیە بەردی بناغەی گواستنەوەی ناسنامەیەکی کولتووریی-مێژووییە بۆ کەتوارێکی قانوونمەندانه و قانوونیی فەرمی.\",\"runs\":[{\"text\":\"کرداریی کۆیی وەک بزوێنەرێکی بوونناسانەی مێژوویی\"},{\"text\":\" (Ontological Historical Engine)\"},{\"text\":\"، لە قووڵایی گێڕانەوەی هاوبەش و نواندنی هاوئاگایی نەتەوەیـی نەتەوەی کوردەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەم تەوژمە نیشانەی پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی\"},{\"text\":\" (Organic Cohesion) \"},{\"text\":\"قووڵە لە نێوان پێکهێنەرانی کۆمەڵگای کوردستاندا بە درێژایی کات، کە ستراکچەرێکی ناوەکیی تایبەت بە خودی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوە دروست دەکات. لە ڕووی سۆسیۆلۆژیای وارگێڕییەوە، ئەم \"},{\"text\":\"دیاردەیە بەردی بناغەی گواستنەوەی ناسنامەیەکی کولتووریی-مێژووییە بۆ کەتوارێکی قانوونمەندانه و قانوونیی فەرمی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5148\"},{\"id\":\"p5150\",\"sourceIndex\":5150,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە دیدگای قانوونمەندی-وارگێڕیی مۆدێرنەوە، کرداریی کۆیی بریتییە لە پڕۆسەی سیستماتیک و ناچاریی گواستنەوەی ئەم ویستە بوونناسانەیە بۆ ئاستێکی کردەیی، فەرمی و دامەزراوەیی لە چوارچێوەی دەوڵەتدا. ئەم کردارە بە شێوەیەکی یەکلایەنە و بێ مەرج، بناغەی ڕەوایەتیی دەسەڵاتداریی و سەرچاوەی قانوونی گشت دامەزراوەکانی کۆماری کوردستان پێکدەهێنێت، کە دەبنە جەستەی گیانەکی و واتایی نەتەوە. لە ڕووی قانوونییەوە، کرداریی کۆیی وەک بەدیهێنانی مافی ڕەهای نەتەوە بۆ نەتەوەسازیی دادەنرێت؛ بەو واتایەی کە نەتەوە بە شێوەیەکی سەربەخۆ، دەست دەکات بە بنیاتنانی پەرگاڵێکی وارگێڕیی کارا و قانوونسەروەر بۆ سەپاندنی سەروەریی نەتەوەی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە دیدگای قانوونمەندی-وارگێڕیی مۆدێرنەوە، کرداریی کۆیی\"},{\"text\":\" بریتییە لە پڕۆسەی سیستماتیک و ناچاریی گواستنەوەی ئەم ویستە بوونناسانەیە بۆ ئاستێکی کردەیی، فەرمی و دامەزراوەیی لە چوارچێوەی دەوڵەتدا. ئەم کردارە بە شێوەیەکی یەکلایەنە و بێ مەرج، بناغەی ڕەوایەتیی دەسەڵاتداریی و سەرچاوەی قانوونی گشت دامەزراوەکانی کۆماری کوردستان پێکدەهێنێت، کە دەبنە جەستەی گیانەکی و واتایی نەتەوە. لە ڕووی قانوونییەوە، کرداریی کۆیی وەک بەدیهێنانی مافی ڕەهای نەتەوە بۆ نەتەوەسازیی دادەنرێت؛ بەو واتایەی کە نەتەوە بە شێوەیەکی سەربەخۆ، دەست دەکات بە بنیاتنانی پەرگاڵێکی وارگێڕیی کارا و قانوونسەروەر بۆ سەپاندنی سەروەریی نەتەوەی خۆی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5148\"},{\"id\":\"p5151\",\"sourceIndex\":5151,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە سەرچاوەی نواندنی باڵادەستیی قانوونی ڕەبەقە بەسەر تەواوی وارگەی نەتەوەیی و گشت دانیشتواندا، و گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت ملکەچ بێت بۆ پاراستنی سەرەکیی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمانی و ئاسایشی گشتی و نەتەوەیی. چالاکیی گشت دەسەڵاتە باڵاکان (قانووندانان، ڕایەدار و دادوەریی) بەندە بە توانای نواندنی ئەم کردارە کۆییە، کە بە قانوون و ڕێکارە فەرمانگەییەکان ڕێکخراوە و تەنیا مەبەست لێی پاراستنی سەروەریی و ئازادیی و دابینکردنی خۆشبژێویی گشتییە. هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی یان بڕیارێکی فەرمانگەیی کە لە دەرەوەی ئەم چوارچێوە دەستوورییە و بێ ئاوەزی کۆیی کوردەوە سەرچاوە بگرێت، بە ناقانوونیی هەژمار دەکرێت و پێویستە ملکەچی لێپێچینەوە و قانوون بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە سەرچاوەی نواندنی باڵادەستیی قانوونی ڕەبەقە بەسەر تەواوی وارگەی نەتەوەیی و گشت دانیشتواندا، و گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت ملکەچ بێت بۆ پاراستنی سەرەکیی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمانی و ئاسایشی گشتی و نەتەوەیی. چالاکیی گشت دەسەڵاتە باڵاکان (قانووندانان، ڕایەدار و دادوەریی) بەندە بە توانای نواندنی ئەم کردارە کۆییە، کە بە قانوون و ڕێکارە فەرمانگەییەکان ڕێکخراوە و تەنیا مەبەست لێی پاراستنی سەروەریی و ئازادیی و دابینکردنی خۆشبژێویی گشتییە. هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی یان بڕیارێکی فەرمانگەیی کە لە دەرەوەی ئەم چوارچێوە دەستوورییە و بێ ئاوەزی کۆیی کوردەوە سەرچاوە بگرێت، بە ناقانوونیی هەژمار دەکرێت و پێویستە ملکەچی لێپێچینەوە و قانوون بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5148\"},{\"id\":\"p5152\",\"sourceIndex\":5152,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5153\",\"sourceIndex\":5153,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Supreme Independent Elections Commission\",\"runs\":[{\"text\":\" Supreme Independent Elections Commission\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5152\"},{\"id\":\"p5154\",\"sourceIndex\":5154,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، پاسەوانی پاکی و بێگەردیی ویستی نەتەوەی کوردە لە پڕۆسەی دیمۆکراسیدا. کۆمیسیۆن بە شێوەیەکی دەستووریی سەربەخۆیە و لەژێر هیچ جۆرە گوشارێکی دەسەڵاتی ڕایەدار یان پارتە وارگێڕییەکاندا نییە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە گەرەنتیی ئەوەیە کە دەنگی هەر شارۆمەندێک بە ڕاستگۆیی بگاتە ناوەندی بڕیار و سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەسەڵات هەمیشە بە بێگەردی بمێنێتەوە. ئەمە مەرجی سەرەکیی سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆمارییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، پاسەوانی پاکی و بێگەردیی ویستی نەتەوەی کوردە لە پڕۆسەی دیمۆکراسیدا. کۆمیسیۆن بە شێوەیەکی دەستووریی سەربەخۆیە و لەژێر هیچ جۆرە گوشارێکی دەسەڵاتی ڕایەدار یان پارتە وارگێڕییەکاندا نییە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە گەرەنتیی ئەوەیە کە دەنگی هەر شارۆمەندێک بە ڕاستگۆیی بگاتە ناوەندی بڕیار و سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەسەڵات هەمیشە بە بێگەردی بمێنێتەوە. ئەمە مەرجی سەرەکیی سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆمارییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5153\"},{\"id\":\"p5155\",\"sourceIndex\":5155,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5156\",\"sourceIndex\":5156,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Supreme National Economic Council\",\"runs\":[{\"text\":\" Supreme National Economic Council\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5155\"},{\"id\":\"p5157\",\"sourceIndex\":5157,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم کۆڕە، ئاوەزی ستراتیژیی و ناوەندی بڕیارسازیی ئابووریی وڵاتە. ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە داڕشتنی وارگێڕییە دارایی و پیشەسازییەکان بە جۆرێک کە کوردستان لە بەرامبەر زەبرە دەرەکییەکاندا ببێتە قەڵغانێکی خۆڕاگر. دامەزراندنی ئەم کۆڕە بۆ مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و پاراستنی سامانی نەتەوەییە لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی بێگانە، تاوەکوو گەشەی وڵات هەمیشە لە ڕاژەی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیدا بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم کۆڕە، ئاوەزی ستراتیژیی و ناوەندی بڕیارسازیی ئابووریی وڵاتە. ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە داڕشتنی وارگێڕییە دارایی و پیشەسازییەکان بە جۆرێک کە کوردستان لە بەرامبەر زەبرە \"},{\"text\":\"دەرەکییەکاندا ببێتە قەڵغانێکی خۆڕاگر. دامەزراندنی ئەم کۆڕە بۆ مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و پاراستنی سامانی نەتەوەییە لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی بێگانە، تاوەکوو گەشەی وڵات هەمیشە لە ڕاژەی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیدا بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5156\"},{\"id\":\"p5158\",\"sourceIndex\":5158,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کێڵگە و کشتوکاڵ\",\"runs\":[{\"text\":\"کێڵگە و کشتوکاڵ\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5159\",\"sourceIndex\":5159,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Agriculture\",\"runs\":[{\"text\":\" Agriculture\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5158\"},{\"id\":\"p5160\",\"sourceIndex\":5160,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کشتوکاڵ لەم دەستوورەدا کۆڵەکەیەکی گرینگی ئاسایشی خۆراکی و گەرەنتیی سەربەخۆیی وڵاتە. دەوڵەت کشتوکاڵ وەک جەستەی بەرهەمهێنەری پێداویستییە ژینەکییەکانی کوردستان دەبینێ کە دەبێت لە ڕێگەی تەکنەلۆژیای ژیرەوە مۆدێرنیزە بکرێت. پاراستنی کێڵگەکان و گەیشتن بە خۆبژێویی خۆراکی، ئەرکێکی دەستوورییە بۆ پووچەڵکردنەوەی هەر جۆرە گوشارێکی بێگانە کە بیەوێت بژێویی کورد وەک ئامرازی وارگێڕیی بەکاربهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کشتوکاڵ لەم دەستوورەدا کۆڵەکەیەکی گرینگی ئاسایشی خۆراکی و گەرەنتیی سەربەخۆیی وڵاتە. دەوڵەت کشتوکاڵ وەک جەستەی بەرهەمهێنەری پێداویستییە ژینەکییەکانی کوردستان دەبین\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەبێت لە ڕێگەی تەکنەلۆژیای ژیرەوە مۆدێرنیزە بکرێت. پاراستنی کێڵگەکان و گەیشتن بە خۆبژێویی خۆراکی، ئەرکێکی دەستوورییە بۆ پووچەڵکردنەوەی هەر جۆرە گوشارێکی بێگانە کە بیەوێت بژێویی کورد وەک ئامرازی وارگێڕیی بەکاربهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5159\"},{\"id\":\"p5161\",\"sourceIndex\":5161,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کەتواری ناوەڕۆکساز\",\"runs\":[{\"text\":\"کەتواری ناوەڕۆکساز\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5162\",\"sourceIndex\":5162,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Content-Creating Ontology\",\"runs\":[{\"text\":\" Content-Creating Ontology\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5161\"},{\"id\":\"p5163\",\"sourceIndex\":5163,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەو هێزە هەبوویی و نێوەکییەی کە دەستووری کوردستانی لەسەر دامەزراوە؛ واتا دەستوور نەک وەک داڵغە، بەڵکوو وەک ڕاستییەک سەر هەڵدەدات کە لە هاوئاگایی نەتەوەیی و ئەزموونی مێژوویی کوردەوە دێت. کەتواری ناوەڕۆکساز واتا دەستوور خۆی دەبێتە دروستکەری کەتوارێکی نوێ کە تێیدا سەروەریی کورد دەبێتە ڕاستییەکی سەوداهەڵنەگر و نکۆڵیهەڵنەگر و گشت دامەزراوە ناقانوونییەکانی داگیرکەران لەناو دەبات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەو هێزە هەبوویی و نێوەکییەی کە دەستووری کوردستانی لەسەر دامەزراوە؛ واتا دەستوور نەک وەک داڵغە، بەڵکوو وەک ڕاستییەک سەر هەڵدەدات کە لە هاوئاگایی نەتەوەیی و ئەزموونی مێژوویی کوردەوە دێت. کەتواری ناوەڕۆکساز واتا دەستوور خۆی دەبێتە دروستکەری کەتوارێکی نوێ کە تێیدا سەروەریی کورد دەبێتە ڕاستییەکی سەوداهەڵنەگر و نکۆڵیهەڵنەگر و گشت دامەزراوە ناقانوونییەکانی داگیرکەران لەناو دەبات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5162\"},{\"id\":\"p5164\",\"sourceIndex\":5164,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کەمینەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"کەمینەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5165\",\"sourceIndex\":5165,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Minorities\",\"runs\":[{\"text\":\" Minorities\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5164\"},{\"id\":\"p5166\",\"sourceIndex\":5166,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کەمینەکان، پێکهێنەرە کولتووری و ئایینییە ڕەسەنەکانی کوردستانن کە وەک بەشێکی دانەبڕاو لە تانوپۆی نەتەوەیی وڵات دەناسرێن. دەوڵەت بە توندی پابەندە بە پاراستنی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ئەوان لە ژێر سایەی یەکسانیی شارۆمەندیدا. مافی کەمینەکان لێرەدا وەک نیشانەی شکۆی شارستانیی و لێبوردەیی کورد دەبینرێت، بەو مەرجە ڕەهایەی کە ئەم پاراستنە لە ناو چوارچێوەی وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و سەروەریی نەتەوەیی کوردستاندا بێت. مافی کەمینەکان لەسەر بنەمای قانوونی نێودەوڵەتییە پەیوەندییدارەکان دیاری دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کەمینەکان، پێکهێنەرە کولتووری و ئایینییە ڕەسەنەکانی کوردستانن کە وەک بەشێکی دانەبڕاو لە تانوپۆی نەتەوەیی وڵات دەناسرێن. دەوڵەت بە توندی پابەندە بە پاراستنی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ئەوان لە ژێر سایەی یەکسانیی شارۆمەندیدا. مافی کەمینەکان لێرەدا وەک نیشانەی شکۆی شارستانیی و لێبوردەیی کورد دەبینرێت، بەو مەرجە ڕەهایەی کە ئەم پاراستنە لە ناو چوارچێوەی وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و سەروەریی نەتەوەیی کوردستاندا بێت. مافی کەمینەکان لەسەر بنەمای قانوونی نێودەوڵەتییە پەیوەندییدارەکان دیاری دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5165\"},{\"id\":\"p5167\",\"sourceIndex\":5167,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کۆمەڵگەی ژیاری\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆمەڵگەی ژیاری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5168\",\"sourceIndex\":5168,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Civil Society\",\"runs\":[{\"text\":\" Civil Society\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5167\"},{\"id\":\"p5169\",\"sourceIndex\":5169,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کۆمەڵگەی ژیاری، ئەو ڕووبەرە ئازاد و ڕێکخراوەیە کە تێیدا شارۆمەندان بە شێوەیەکی خۆویستانە و بێلایەنانە بەشداری لە چاکەی گشتیدا دەکەن. ئەم کۆمەڵگەیە وەک ویژدانی چاودێری دەوڵەت و سامانی کۆمەڵایەتی دەبینرێت؛ ئەرکی پەرەپێدانی هۆشیاریی نەتەوەیی و پاراستنی مافە بنەڕەتییەکانە. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی سەربەخۆیی ڕێکخراوە ژیارییەکان، تاوەکوو ببنە هۆکارێک بۆ پتەوکردنی ئاسایش و یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە سەرکوتێکی وارگێڕیی یان سەرهەڵدانی ئەتۆمیزم و پەرتەوازەیی کۆمەڵایەتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆمەڵگەی ژیاری\"},{\"text\":\"، ئەو ڕووبەرە ئازاد و ڕێکخراوەیە کە تێیدا شارۆمەندان بە شێوەیەکی خۆویستانە و بێلایەنانە بەشداری لە چاکەی گشتیدا دەکەن. ئەم کۆمەڵگەیە وەک ویژدانی چاودێری دەوڵەت و سامانی کۆمەڵایەتی دەبینرێت؛ ئەرکی پەرەپێدانی هۆشیاریی نەتەوەیی و پاراستنی مافە بنەڕەتییەکانە. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی سەربەخۆیی ڕێکخراوە ژیارییەکان، تاوەکوو ببنە هۆکارێک بۆ پتەوکردنی ئاسایش و یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە سەرکوتێکی وارگێڕیی یان سەرهەڵدانی ئەتۆمیزم و پەرتەوازەیی کۆمەڵایەتی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5168\"},{\"id\":\"p5170\",\"sourceIndex\":5170,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کولتوور\",\"runs\":[{\"text\":\"کولتوور\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5171\",\"sourceIndex\":5171,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Culture\",\"runs\":[{\"text\":\" Culture\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5170\"},{\"id\":\"p5172\",\"sourceIndex\":5172,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کولتوور، گەنجینەی گیانەکی-واتایی و پاشماگی هەزاران ساڵەی نەتەوەی کورد و بەشێکی دانەبڕاوی شوناسی نیشتمانییە. دەوڵەت کولتوور وەک هێزی نەرم و قەڵغانی پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی دەبینێت. پاراستنی زمان، هونەر، مێژوو و نەریتە ڕەسەنەکان ئەرکێکی دەستوورییە بۆ ڕێگریکردن لە داگیرکاریی فەرهەنگی. کولتوور لێرەدا وەک بزوێنەری ڕۆشنگەریی و ئامرازی ناساندنی شکۆی کوردستان بە جیهان پێناسە دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کولتوور، گەنجینەی گیانەکی-واتایی و پاشماگی هەزاران ساڵەی نەتەوەی کورد و بەشێکی دانەبڕاوی شوناسی نیشتمانییە. دەوڵەت کولتوور وەک هێزی نەرم و قەڵغانی پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی دەبینێت. پاراستنی زمان، هونەر، مێژوو و نەریتە ڕەسەنەکان ئەرکێکی دەستوورییە بۆ ڕێگریکردن لە داگیرکاریی فەرهەنگی. کولتوور لێرەدا وەک بزوێنەری ڕۆشنگەریی و ئامرازی ناساندنی شکۆی کوردستان بە جیهان پێناسە دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5171\"},{\"id\":\"p5173\",\"sourceIndex\":5173,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"گ\",\"runs\":[{\"text\":\"گ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5174\",\"sourceIndex\":5174,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەشەی ڕاوەستاو\",\"runs\":[{\"text\":\"گەشەی ڕاوەستاو\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5175\",\"sourceIndex\":5175,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Sustainable Development\",\"runs\":[{\"text\":\" Sustainable Development\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5174\"},{\"id\":\"p5176\",\"sourceIndex\":5176,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گەشەی ڕاوەستاو، وارگێڕییەکی ستراتیژیی ئاوەزمەندانەیە بۆ هاوسەنگکردنی پێشکەوتنی ئابووری، دادی کۆمەڵایەتی و پاراستنی ژینگە؛ بە جۆرێک کە دابینکردنی پێداویستییەکانی نەوەی ئێستا، نەبێتە هۆی تێکدانی \\\"وار\\\" و لاوازکردنی توانای نەوەکانی داهاتوو بۆ ژیانێکی شکۆمەندانە. ئەمە بەرجەستەبوونی پەیمانی نێوان نەوەکانە؛ گۆڕینی سامانە کاتییەکان (وەک نەوت و گاز) بۆ سەرمایەی زانستی، تەکنەلۆژی و ژێرخانیی تاوەکوو کوردستان وەک یەکەیەکی ژیندار و سەقامگیر لە مێژوودا بمێنێتەوە و هیچ کات تووشی \\\"خوێنبەربوونی دارایی\\\" و واتایی نەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"گەشەی ڕاوەستاو، وارگێڕییەکی ستراتیژیی ئاوەزمەندانەیە بۆ هاوسەنگکردنی پێشکەوتنی ئابووری، دادی کۆمەڵایەتی\"},{\"text\":\" و پاراستنی ژینگە؛ بە جۆرێک کە دابینکردنی پێداویستییەکانی نەوەی ئێستا، نەبێتە هۆی تێکدانی \\\"وار\\\" و لاوازکردنی توانای نەوەکانی داهاتوو بۆ ژیانێکی شکۆمەندانە. ئەمە بەرجەستەبوونی پەیمانی نێوان نەوەکانە؛ گۆڕینی سامانە کاتییەکان (وەک نەوت و گاز) بۆ سەرمایەی زانستی، تەکنەلۆژی و ژێرخانیی تاوەکوو کوردستان وەک یەکەیەکی ژیندار و سەقامگیر لە مێژوودا بمێنێتەوە و هیچ کات تووشی \\\"خوێنبەربوونی دارایی\"},{\"text\":\"\\\" و واتایی نەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5175\"},{\"id\":\"p5177\",\"sourceIndex\":5177,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەشەکردن\",\"runs\":[{\"text\":\"گەشەکردن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5178\",\"sourceIndex\":5178,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Growth / Development\",\"runs\":[{\"text\":\" Growth / Development\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5177\"},{\"id\":\"p5179\",\"sourceIndex\":5179,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گەشەکردن لەم دەستوورەدا نەک هەر زیادبوونی ژمارەیی و ئابووری، بەڵکوو پرۆسەیەکی بوونخوازانەی نەتەوەیەکە کە بڕیاری داوە لە دۆخی پاسیڤبوون، دوورخراوەیی و پەراوێزخران دەرچێت و ببێتە بکەرێکی چالاکی مێژووساز. گەشەکردن وەک ئەرکێکی دەستووریی نەتەوەیەکی دایک دەبینرێت؛ بریتییە لە پشکووتنی بێخەوشی تواناکانی کورد لە سەر خاکی خۆی. ئەم چەمکە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت هەمیشە لە جووڵەدایە بۆ بەهێزکردنی سەروەریی، بەرزکردنەوەی ئاستی زانین و پاراستنی شکۆی نەتەوەیی لە جیهانی مۆدێرندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"گەشەکردن لەم دەستوورەدا نەک هەر زیادبوونی ژمارەیی و ئابووری، بەڵکوو پرۆسەیەکی بوونخوازانەی نەتەوەیەکە کە بڕیاری داوە لە دۆخی پاسیڤبوون، دوورخراوەیی و پەراوێزخران دەرچێت و ببێتە بکەرێکی چالاکی مێژووساز. گەشەکردن وەک ئەرکێکی دەستووریی نەتەوەیەکی دایک دەبینرێت؛ بریتییە لە پشکووتنی بێخەوشی تواناکانی کورد لە سەر خاکی خۆی. ئەم چەمکە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت هەمیشە لە جووڵەدایە بۆ بەهێزکردنی سەروەریی، بەرزکردنەوەی ئاستی زانین و پاراستنی شکۆی نەتەوەیی لە جیهانی مۆدێرندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5178\"},{\"id\":\"p5180\",\"sourceIndex\":5180,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەرەنتیی سەربەخۆیی بنچینەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"گەرەنتیی سەربەخۆیی بنچینەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5181\",\"sourceIndex\":5181,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Guarantee of Fundamental Independence\",\"runs\":[{\"text\":\" Guarantee of Fundamental Independence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5180\"},{\"id\":\"p5182\",\"sourceIndex\":5182,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم گەرەنتییە، ئامرازی پاراستنی دامەزراوە هەستیارەکانی کۆمارە (بەتایبەت دەسەڵاتی دادوەریی) لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی بێگانە یان زەبر و گوشارێکی وارگێڕیی ناوخۆیی. ئەمە بە قانوون بۆ بودجە و کارگێڕیی دەزگاکان دەستەبەر دەکرێت تاوەکوو دادوەران و داخوازکارانی گشتی بەبێ ترس لە هەڕەمەکیبوونی دەسەڵاتی ڕایەدار یان هێزە داراییەکان، تەنیا ڕاژەی دەستوور و دادپەروەری بکەن. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی دروستیی دەمارە-پەرگاڵی دەوڵەت و مسۆگەرکردنی سەروەریی قانوونە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم گەرەنتییە، ئامرازی پاراستنی دامەزراوە هەستیارەکانی کۆمارە (بەتایبەت دەسەڵاتی دادوەریی) لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی بێگانە یان زەبر و گوشارێکی وارگێڕیی ناوخۆیی. ئەمە بە قانوون بۆ بودجە و کارگێڕیی دەزگاکان دەستەبەر دەکرێت تاوەکوو دادوەران و داخوازکارانی گشتی بەبێ ترس لە هەڕەمەکیبوونی دەسەڵاتی ڕایەدار یان هێزە داراییەکان، تەنیا ڕاژەی دەستوور و دادپەروەری بکەن. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی دروستیی دەمارە-پەرگاڵی دەوڵەت و مسۆگەرکردنی سەروەریی قانوونە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5181\"},{\"id\":\"p5183\",\"sourceIndex\":5183,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەندەڵی\",\"runs\":[{\"text\":\"گەندەڵی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5184\",\"sourceIndex\":5184,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Corruption\",\"runs\":[{\"text\":\" Corruption\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5183\"},{\"id\":\"p5185\",\"sourceIndex\":5185,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گەندەڵی، هەڵوەشێنەرەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی و یەکێکە لە مەترسیدارترین جۆرەکانی داڕزانی دەوڵەت. لەم دەستوورەدا وەک \\\"تاوانێکی باڵا\\\" دژی شکۆی نیشتمان پێناسە دەکرێت؛ چونکە گەندەڵی جیا لە دزیی سامانی گشتی، ژەهرێکە کە متمانەی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت و هەروەها متمانەی و بڕوای نێوەدەوڵەتی دەکوژێت و کۆڵەکەکانی سەروەریی لە ناوەوە ڕزۆک دەکات. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕیشەکێشکردنی گەندەڵی لە ڕێگەی دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتییەوە، تاوەکوو کارایی و ڕەوایەتیی دامەزراوەکان هەمیشە لە ئاستی باوەڕی نەتەوەییدا بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"گەندەڵی\"},{\"text\":\"، هەڵوەشێنەرەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی و یەکێکە لە مەترسیدارترین جۆرەکانی داڕزانی دەوڵەت. لەم دەستوورەدا وەک \\\"تاوانێکی باڵا\\\" دژی شکۆی نیشتمان پێناسە دەکرێت؛ چونکە گەندەڵی جیا لە دزیی سامانی گشتی، ژەهرێکە کە متمانەی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت و هەروەها متمانەی و بڕوای نێوەدەوڵەتی دەکوژێت و کۆڵەکەکانی سەروەریی لە ناوەوە ڕزۆک دەکات. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕیشەکێشکردنی گەندەڵی لە ڕێگەی دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتییەوە، تاوەکوو کارایی و ڕەوایەتیی دامەزراوەکان هەمیشە لە ئاستی باوەڕی نەتەوەییدا بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5184\"},{\"id\":\"p5186\",\"sourceIndex\":5186,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەڕیاریی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"گەڕیاریی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5187\",\"sourceIndex\":5187,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Tourism\",\"runs\":[{\"text\":\" National Tourism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5186\"},{\"id\":\"p5188\",\"sourceIndex\":5188,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گەڕیاریی نیشتمانی، پیشەسازییەکی ستراتیژیی ئاوەزمەندانەیە بۆ نواندنی شارستانیەت و شوناسی نەتەوەیی لە گۆڕەپانی جیهانیدا. ئەم چەمکە گوزارشتە لە گۆڕینی وار بۆ مەکۆیەکی جیهانیی زانین و بینین؛ ئەرکی گەڕیاری سەرڕای کات بەسەربردن، هەروەها ئامرازێکی \\\"هێزی نەرم\\\"ـی کۆمارە بۆ چەسپاندنی گێڕانەوەی ڕاستگۆیانەی کورد لە مێژووی مرۆڤایەتیدا. هەروەها، گەڕیاری ڕەهەندێکی بەرگریی ئابووریی هەیە؛ دەوڵەت لەم ڕێگەیەوە ڕێگری لە پەرتبوونی دراوی نیشتمانی دەکات و سامانی وڵات لە ناوخۆی کوردستاندا لە جووڵەی ئاوەدانکەرەوەدا دەهێڵێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"گەڕیاریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، پیشەسازییەکی ستراتیژیی ئاوەزمەندانەیە بۆ نواندنی شارستانیەت و شوناسی نەتەوەیی لە گۆڕەپانی جیهانیدا. ئەم چەمکە گوزارشتە لە گۆڕینی وار بۆ مەکۆیەکی جیهانیی زانین و بینین؛ ئەرکی گەڕیاری سەرڕای کات بەسەربردن، هەروەها ئامرازێکی \\\"هێزی نەرم\\\"ـی کۆمارە بۆ چەسپاندنی گێڕانەوەی ڕاستگۆیانەی کورد لە مێژووی مرۆڤایەتیدا. هەروەها، گەڕیاری ڕەهەندێکی بەرگریی ئابووریی هەیە؛ دەوڵەت لەم ڕێگەیەوە ڕێگری لە پەرتبوونی دراوی نیشتمانی دەکات و سامانی وڵات لە ناوخۆی کوردستاندا لە جووڵەی ئاوەدانکەرەوەدا دەهێڵێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5187\"},{\"id\":\"p5189\",\"sourceIndex\":5189,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گۆڕانکاریی مێژوویی\",\"runs\":[{\"text\":\"گۆڕانکاریی مێژوویی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5190\",\"sourceIndex\":5190,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Historical Change\",\"runs\":[{\"text\":\" Historical Change\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5189\"},{\"id\":\"p5191\",\"sourceIndex\":5191,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گۆڕانکاریی مێژوویی، پرۆسەی پەرەسەندنی دینامیکیی نەتەوەیە لەسەر هێڵی کات-شوێن؛ دەستوور بۆ هەر گۆڕانکارییەکی مێژوویی داهاتوو، پلاتفۆرمێکی ڕەوایەتیی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە دەوڵەتی کوردستان یەکەیەکی ستاتیک و چەقبەستوو نییە، بەڵکوو زیندووێتییەکەی لەوەدایە کە دەتوانێت لە چوارچێوەی بنەما نەگۆڕەکاندا، خۆی لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەم بگونجێنێت بەبێ ئەوەی دەستبەرداری گەوهەری بوونی مێژوویی خۆی بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"گۆڕانکاریی مێژوویی، پرۆسەی پەرەسەندنی دینامیکیی نەتەوەیە لەسەر هێڵی کات-شوێن؛ دەستوور بۆ هەر گۆڕانکارییەکی مێژوویی داهاتوو، پلاتفۆرمێکی ڕەوایەتیی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە دەوڵەتی کوردستان یەکەیەکی ستاتیک و چەقبەستوو نییە، بەڵکوو زیندووێتییەکەی لەوەدایە کە دەتوانێت لە چوارچێوەی بنەما نەگۆڕەکاندا، خۆی لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەم بگونجێنێت بەبێ ئەوەی دەستبەرداری گەوهەری بوونی مێژوویی خۆی بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5190\"},{\"id\":\"p5192\",\"sourceIndex\":5192,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەوهەری بوونایەتی\",\"runs\":[{\"text\":\"گەوهەری بوونایەتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5193\",\"sourceIndex\":5193,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Ontological Essence\",\"runs\":[{\"text\":\" Ontological Essence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5192\"},{\"id\":\"p5194\",\"sourceIndex\":5194,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گەوهەری بوونایەتی، لە کەتواری بوونایەتی هاوبەشی کورد لەسەر بنەمای خودی کۆیی وەک ناوکی ڕەسەن سەرچاوە دەگرێ کە هەموو ئەوانە دەگرێتەوە کە کوردن، جا چ بزانن کوردن چ نەزانن کوردن، ئەمەش ژێرخانی بنچینەیی و دانەبڕاو و سەوداهەڵنەگری سەروەریی نەتەوەییە کە لە قووڵایی مێژووی کورد و باوانی مێژووی و خاک و وڵاتەکەیانەوە هەڵدەقوڵێت. ئەم گەوهەرە تاقانە سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەستوور و دەوڵەتە و لە سەرووی گشت ویست و بەرژەوەندییەکی وارگێڕیی کاتییەوە دەوەستێت. لە ڕێگەی ئەم گەوهەرەوە، نەتەوەی کورد وەک خودی بەکۆمەڵ پەیمانی هەردەمیی لەگەڵ مانەوە و شکۆمەندی نەتەوەیی دەبەستێت، بە جۆرێک کە هیچ هێزێکی دەرەکی یان ناوخۆیی بۆی نییە دەستکاری بکات یان سازانی لەسەر بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"گەوهەری بوونایەتی، لە کەتواری بوونایەتی هاوبەشی کورد لەسەر بنەمای خودی کۆیی وەک ناوکی ڕەسەن سەرچاوە دەگرێ کە هەموو ئەوانە دەگرێتەوە کە کوردن، جا چ بزانن کوردن چ نەزانن کوردن، ئەمەش ژێرخانی بنچینەیی و دانەبڕاو و سەوداهەڵنەگری سەروەریی نەتەوەییە کە لە قووڵایی مێژووی کورد و باوانی مێژووی و خاک و وڵاتەکەیانەوە هەڵدەقوڵێت. ئەم گەوهەرە تاقانە سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەستوور و دەوڵەتە و لە سەرووی گشت ویست و بەرژەوەندییەکی وارگێڕیی کاتییەوە دەوەستێت. لە ڕێگەی ئەم گەوهەرەوە، نەتەوەی کورد وەک خودی بەکۆمەڵ پەیمانی هەردەمیی لەگەڵ مانەوە و شکۆمەندی نەتەوەیی دەبەستێت، بە جۆرێک کە هیچ هێزێکی دەرەکی یان ناوخۆیی بۆی نییە دەستکاری بکات یان سازانی لەسەر بکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5193\"},{\"id\":\"p5196\",\"sourceIndex\":5196,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ل\",\"runs\":[{\"text\":\"ل\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5197\",\"sourceIndex\":5197,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"لایەنی کاتی\",\"runs\":[{\"text\":\"لایەنی کاتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5196\"},{\"id\":\"p5198\",\"sourceIndex\":5198,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Temporary Faction / Party\",\"runs\":[{\"text\":\" Temporary Faction / Party\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5197\"},{\"id\":\"p5199\",\"sourceIndex\":5199,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لایەنی کاتی، هەر تاقم، گرووپ یان ڕێکخراوێکی وارگێڕییە کە تەنیا نوێنەرایەتیی بەرژەوەندییەکی بەرتەسک، ساتوەختی یان ناوچەیی دەکات. دەستوور جەخت دەکاتەوە کە دەسەڵاتی قانووندانان و بڕیاردانی ستراتیژی دەبێت تەنیا نوێنەرایەتیی ویستی بەکۆمەڵیی نەتەوە بکات، نەک بەرژەوەندیی لایەنی کاتی. ئەم چەمکە وەک هۆشدارییەک کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لەوەی کە دەوڵەت بکرێتە بارمتەی ململانێی پارتەکان؛ چونکە کوردستان یەکەیەکی هەردەمییە و نابێت بڕیارە درێژخایەنەکانی لە ژێر کارایی ئارەزووی کاتیی گرووپەکاندا بشێوێنرێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"لایەنی کاتی، هەر تاقم، گرووپ یان ڕێکخراوێکی وارگێڕییە کە تەنیا نوێنەرایەتیی بەرژەوەندییەکی بەرتەسک، ساتوەختی یان ناوچەیی دەکات. دەستوور جەخت دەکاتەوە کە دەسەڵاتی قانووندانان و بڕیاردانی ستراتیژی دەبێت تەنیا نوێنەرایەتیی ویستی بەکۆمەڵیی نەتەوە بکات، نەک بەرژەوەندیی لایەنی کاتی. ئەم چەمکە وەک هۆشدارییەک کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لەوەی کە دەوڵەت بکرێتە بارمتەی ململانێی پارتەکان؛ چونکە کوردستان یەکەیەکی هەردەمییە و نابێت بڕیارە درێژخایەنەکانی لە ژێر کارایی ئارەزووی کاتیی گرووپەکاندا بشێوێنرێن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5198\"},{\"id\":\"p5200\",\"sourceIndex\":5200,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"لێپرسینەوە و سزادانی دادوەران\",\"runs\":[{\"text\":\"لێپرسینەوە و سزادانی دادوەران\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5196\"},{\"id\":\"p5201\",\"sourceIndex\":5201,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Interrogation and Punishment of Judges\",\"runs\":[{\"text\":\" Interrogation and Punishment of Judges\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5200\"},{\"id\":\"p5202\",\"sourceIndex\":5202,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم پڕۆسەیە، هاوسەنگییەکی دەستوورییە لە نێوان پاراستنی سەربەخۆیی دادوەریی و چەسپاندنی بەرپرسیارێتیی پیشەیی. پڕۆسەکە بە شێوەیەکی زۆر توند ڕێکخراوە تاوەکوو لە لایەک شکۆی دادپەروەریی بپارێزرێت و لە لایەکی ترەوە ڕێگری بکات لە هەر جۆرە لادان یان بەد بەکارهێنانی دەسەڵات. ئەم لێپرسینەوەیە متمانەی شارۆمەندان بە پەرگاڵەکە پتەو دەکات و دەیسەلمێنێ کە لە کۆماری کوردستاندا هیچ کەسێک، تەنانەت دادوەرانیش، لە سەرووی لێپرسینەوەوە نین و شکۆی دادگا تەنیا بە پاکڕەوشتیی دادوەرەکانەوە بەستراوەتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم پڕۆسەیە، هاوسەنگییەکی دەستوورییە لە نێوان پاراستنی سەربەخۆیی دادوەریی و چەسپاندنی بەرپرسیارێتیی پیشەیی. پڕۆسەکە بە شێوەیەکی زۆر توند ڕێکخراوە تاوەکوو لە لایەک شکۆی دادپەروەریی بپارێزرێت و لە لایەکی ترەوە ڕێگری بکات لە هەر جۆرە لادان یان بەد بەکارهێنانی دەسەڵات. ئەم لێپرسینەوەیە متمانەی شارۆمەندان بە پەرگاڵەکە پتەو دەکات و دەیسەلمێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"لە کۆماری کوردستاندا هیچ کەسێک، تەنانەت دادوەرانیش، لە سەرووی لێپرسینەوەوە نین و شکۆی دادگا تەنیا بە پاکڕەوشتیی دادوەرەکانەوە بەستراوەتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5201\"},{\"id\":\"p5203\",\"sourceIndex\":5203,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"لێپرسراوێتی\",\"runs\":[{\"text\":\"لێپرسراوێتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5196\"},{\"id\":\"p5204\",\"sourceIndex\":5204,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Accountability\",\"runs\":[{\"text\":\" Accountability\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5203\"},{\"id\":\"p5205\",\"sourceIndex\":5205,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لێپرسراوێتی، یەکێکە لە پایە بنەڕەتییەکانی دەسەڵاتداریی شکۆمەند و یەکێکە لە نیشانەکانی ڕووەنیی (شەفافیەت)؛ بریتییە لە ملکەچبوونی گشت هەڵگرانی پلە و پۆستە گشتییەکان بۆ وەڵامدانەوە و لێپێچینەوە لە بەرامبەر بڕیار و کردارەکانیاندا. لەم دەستوورەدا، لێپرسراوێتی ڕێکارێکی کارگێڕییە، و هەروەها مەرجی ڕەوایەتیی مانەوەیە لە دەسەڵاتدا. دەوڵەت بەبێ لێپرسراوێتی دەگۆڕێت بۆ یەکەیەکی ستەمکار؛ هەر بۆیە ئەم چەمکە گەرەنتییە کە دەسەڵاتداریی هەمیشە وەک ڕاژەیەکی نیشتمانی بمێنێتەوە و بەرژەوەندیی گشتی بپارێزێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لێپرسراوێتی، یەکێکە لە پایە بنەڕەتییەکانی دەسەڵاتداریی شکۆمەند و یەکێکە لە نیشانەکانی ڕووەنیی (شەفافیەت)؛ بریتییە لە ملکەچبوونی گشت هەڵگرانی پلە و پۆستە گشتییەکان بۆ وەڵامدانەوە و لێپێچینەوە لە بەرامبەر بڕیار و کردارەکانیاندا. لەم دەستوورەدا، لێپرسراوێتی ڕێکارێکی کارگێڕییە، و هەروەها مەرجی ڕەوایەتیی مانەوەیە لە دەسەڵاتدا. دەوڵەت بەبێ لێپرسراوێتی دەگۆڕێت بۆ یەکەیەکی ستەمکار؛ هەر بۆیە ئەم چەمکە گەرەنتییە کە دەسەڵاتداریی هەمیشە وەک ڕاژەیەکی نیشتمانی بمێنێتەوە و بەرژەوەندیی گشتی بپارێزێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5204\"},{\"id\":\"p5206\",\"sourceIndex\":5206,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"لەسێدارەدان\",\"runs\":[{\"text\":\"لەسێدارەدان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5196\"},{\"id\":\"p5207\",\"sourceIndex\":5207,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Death Penalty\",\"runs\":[{\"text\":\" Death Penalty\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5206\"},{\"id\":\"p5208\",\"sourceIndex\":5208,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لەسێدارەدان، توندترین جۆری سزایە کە لەم دەستوورەدا بە مەبەستی پاراستنی مافی ژیان بە توندی سنووردار کراوە. دەوڵەت وەک نیشانەی شارستانییەت و ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ، ئەم سزایە تەنیا بۆ ئەو تاوانە هەرە قورسانە دەهێڵێتەوە کە هەڕەشەی ڕاستەوخۆ و بوونایەتین بۆ سەر تەواوی نەتەوە (وەک ناپاکی نیشتمانی و تێرۆریزم). سنووردارکردنی لەسێدارەدان واتا دەوڵەت بەرپرسیارە لە پاراستنی ژیان، تەنانەت لە کاتی سزادانیشدا، مەگەر لەو بارودۆخە ئاوارتانەی کە مانەوەی \\\"وار\\\" و کۆمەڵگا بخەنە مەترسیی تێداچوونەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"لەسێدارەدان، توندترین جۆری سزایە کە لەم دەستوورەدا بە مەبەستی پاراستنی مافی ژیان بە توندی سنووردار کراوە. دەوڵەت وەک نیشانەی شارستانییەت و ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ، ئەم سزایە تەنیا بۆ ئەو تاوانە هەرە قورسانە دەهێڵێتەوە کە هەڕەشەی ڕاستەوخۆ و بوونایەتین بۆ سەر تەواوی نەتەوە (وەک ناپاکی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و تێرۆریزم). سنووردارکردنی لەسێدارەدان واتا دەوڵەت بەرپرسیارە لە پاراستنی ژیان، تەنانەت لە کاتی سزادانیشدا، مەگەر لەو بارودۆخە ئاوارتانەی کە مانەوەی \\\"وار\\\" و کۆمەڵگا بخەنە مەترسیی تێداچوونەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5207\"},{\"id\":\"p5209\",\"sourceIndex\":5209,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"لێکدانەوەی دەستوور\",\"runs\":[{\"text\":\"لێکدانەوەی دەستوور\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5196\"},{\"id\":\"p5210\",\"sourceIndex\":5210,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Interpretation of the Constitution\",\"runs\":[{\"text\":\" Interpretation of the Constitution\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5209\"},{\"id\":\"p5211\",\"sourceIndex\":5211,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لێکدانەوەی دەستوور، زانست و هونەری دەرخستنی واتا ڕاستەقینەکانی پەیمانی نەتەوەییە لە ڕێگەی ڕووگەی تێگەیشتنی کوردستانیزمەوە. ئەم ئەرکە تەنیا لە دەسەڵاتی دادگای باڵادایە تاوەکوو دڵنیابێ کە هیچ قانوون یان بڕیارێک لە ڕۆحی دەستوور لای نەداوە. لێکدانەوە نابێت ببێتە ئامرازی پاساوهێنانەوە بۆ دەسەڵات، بەڵکوو دەبێت هەمیشە سەروەریی نەتەوەیی و پاراستنی بنەما نەگۆڕەکان وەک پێوەر و جەمسەری دوا-بڕیار لەبەرچاو بگرێت، تاوەکوو یەکپارچەیی واتایی دەستوور بپارێزرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لێکدانەوەی دەستوور، زانست و هونەری دەرخستنی واتا ڕاستەقینەکانی پەیمانی نەتەوەییە لە ڕێگەی ڕووگەی تێگەیشتنی کوردستانیزمەوە. ئەم ئەرکە تەنیا لە دەسەڵاتی دادگای باڵادایە تاوەکوو دڵنیاب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"هیچ قانوون یان بڕیارێک لە ڕۆحی دەستوور لای نەداوە. لێکدانەوە نابێت ببێتە ئامرازی پاساوهێنانەوە بۆ دەسەڵات، بەڵکوو دەبێت هەمیشە سەروەریی نەتەوەیی و پاراستنی بنەما نەگۆڕەکان\"},{\"text\":\" وەک پێوەر و جەمسەری دوا-بڕیار لەبەرچاو بگرێت، تاوەکوو یەکپارچەیی واتایی دەستوور بپارێزرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5210\"},{\"id\":\"p5212\",\"sourceIndex\":5212,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"م\",\"runs\":[{\"text\":\"م\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5213\",\"sourceIndex\":5213,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"مانیفێستی واتایی\",\"runs\":[{\"text\":\"مانیفێستی واتایی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5214\",\"sourceIndex\":5214,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Conceptual Manifesto\",\"runs\":[{\"text\":\" Conceptual Manifesto\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5213\"},{\"id\":\"p5215\",\"sourceIndex\":5215,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مانیفێستی واتایی، سەرچاوەی باڵای لێکدانەوە و ڕووگەی تێگەیشتنی کورد بۆ دەقە بنەڕەتییەکانیەتی. ئەم مانیفێستە وەک قەڵغانێکی هزری کار دەکات بۆ پاراستنی ڕۆحی دەستوور لە هەر جۆرە شێواندن یان دزەکردنێکی واتایی بێگانە. ئەرکی ئەم مانیفێستە جێگیرکردنی یەکڕایی واتاییە، تاوەکوو زمان ببێتە پارێزوانی سەروەریی و ڕێگر بێت لە دروستبوونی هەر تەمومژێکی قانوونی لە ناو جەستەی دەوڵەتدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"مانیفێستی واتایی، سەرچاوەی باڵای لێکدانەوە و ڕووگەی تێگەیشتنی کورد بۆ دەقە بنەڕەتییەکانیەتی. ئەم مانیفێستە وەک قەڵغانێکی هزری کار دەکات بۆ پاراستنی ڕۆحی دەستوور لە هەر جۆرە شێواندن یان دزەکردنێکی واتایی بێگانە. ئەرکی ئەم مانیفێستە جێگیرکردنی یەکڕایی واتاییە، تاوەکوو زمان ببێتە پارێزوانی سەروەریی و ڕێگر بێت لە دروستبوونی هەر تەمومژێکی قانوونی لە ناو جەستەی دەوڵەتدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5214\"},{\"id\":\"p5216\",\"sourceIndex\":5216,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ماف\",\"runs\":[{\"text\":\"ماف\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5217\",\"sourceIndex\":5217,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Right / Rights\",\"runs\":[{\"text\":\" Right / Rights\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5216\"},{\"id\":\"p5218\",\"sourceIndex\":5218,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ماف لەم دەستوورەدا، نەک وەک پاداشتێکی دەسەڵات، بەڵکوو وەک تایبەتمەندییەکی زگماکی و سەوداهەڵنەگری هەر شارۆمەندێک دەناسرێ کە کۆمار ئەرکدارە بە پاراستنیان. مافەکان تەنیا لە سایەی دەوڵەتێکی سەروەردا واتا وەردەگرن؛ بەو واتایەی کە ئازادی و شکۆی مرۆڤی کورد بەستراوەتەوە بە هەبوونی ژینگەیەکی وارگێڕیی پارێزراوی دەوڵەتیی نەتەوەیی. هیچ مافێک نابێت وەک ئامرازێک بۆ لاوازکردنی بەرژەوەندیی نەتەوەیی بەکار بهێنرێت، چونکە مافی تاک و مانەوەی نەتەوە دوو ڕووی یەک ڕاستەوایی مێژوویین.\",\"runs\":[{\"text\":\"ماف لەم دەستوورەدا، نەک وەک پاداشتێکی دەسەڵات، بەڵکوو وەک تایبەتمەندییەکی زگماکی و \"},{\"text\":\"سەوداهەڵنەگری\"},{\"text\":\" هەر شارۆمەندێک دەناسر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"کۆمار ئەرکدارە بە پاراستنیان. مافەکان تەنیا لە سایەی دەوڵەتێکی سەروەردا واتا وەردەگرن؛ بەو واتایەی کە ئازادی و شکۆی مرۆڤی کورد بەستراوەتەوە بە هەبوونی ژینگەیەکی وارگێڕیی پارێزراوی دەوڵەتیی نەتەوەیی. هیچ مافێک نابێت وەک ئامرازێک بۆ لاوازکردنی بەرژەوەندیی نەتەوەیی بەکار بهێنرێت، چونکە مافی تاک و مانەوەی نەتەوە دوو ڕووی یەک ڕاستەوایی مێژوویین\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5217\"},{\"id\":\"p5219\",\"sourceIndex\":5219,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ماد / میدیا\",\"runs\":[{\"text\":\"ماد / میدیا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5220\",\"sourceIndex\":5220,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Medes / Media\",\"runs\":[{\"text\":\" Medes / Media\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5219\"},{\"id\":\"p5221\",\"sourceIndex\":5221,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ماد، لە درێژەی شارستانییەتە کوردییەکانی پێش خۆی ناوکی مێژوویی و ئاوەزی دەوڵەتداریی نەتەوەی کوردە لە سەر خاکی وڵاتی خۆی کە هەموو نیشتمانی کوردی کردەوە بە یەک. ئیمپراتۆریی میدیا وەک باوان و دایانی کۆماری کوردستان دەناسرێن، کە یەکەم جار بناغەکانی شارستانییەت و قانوونیان لەم ناوچەیەدا داڕشت. پەیوەندیی مێژوویی لەگەڵ نەوەکانی ماد، سەرەڕای شانازی بە ڕابردوو، پەیمانێکی ستراتیژییە بۆ پاراستنی شوناسی ڕەسەن و گێڕانەوەی ئەو شکۆ مێژووییەی کە داگیرکەران بێوچان هەوڵی سڕینەوەیان دەدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"ماد، لە درێژەی شارستانییەتە کوردییەکانی پێش خۆی ناوکی مێژوویی و ئاوەزی دەوڵەتداریی نەتەوەی کوردە لە سەر خاکی وڵاتی خۆی کە هەموو نیشتمانی کوردی کردەوە بە یەک. ئیمپراتۆریی میدیا\"},{\"text\":\" وەک باوان و دایانی کۆماری کوردستان دەناسرێن، کە یەکەم جار بناغەکانی شارستانییەت و قانوونیان لەم ناوچەیەدا داڕشت. پەیوەندیی مێژوویی لەگەڵ نەوەکانی ماد، سەرەڕای شانازی بە ڕابردوو، پەیمانێکی ستراتیژییە بۆ پاراستنی شوناسی ڕەسەن و گێڕانەوەی ئەو شکۆ مێژووییەی کە داگیرکەران بێوچان هەوڵی سڕینەوەیان دەدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5220\"},{\"id\":\"p5222\",\"sourceIndex\":5222,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"مێدیا\",\"runs\":[{\"text\":\"مێدیا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5223\",\"sourceIndex\":5223,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Media / Press\",\"runs\":[{\"text\":\" Media / Press\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5222\"},{\"id\":\"p5224\",\"sourceIndex\":5224,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مێدیا، کۆڵەکەی چوارەم و چاوی بێداری وڵاتی کوردستانە بۆ چاودێریکردنی دەسەڵات و گەیشتن بە ڕاستی. لەم دەستوورەدا، مێدیا وەک پاسەوانی ئاوەزی گشتی دەناسرێت و ئەرکدارە بە ڕۆشنگەریی نەتەوەیی و پاراستنی پانتایی گشتی لە هەر جۆرە زانیارییەکی چەواشەکارانە. ئازادیی مێدیا گەرەنتیی ئەوەیە کە دەسەڵاتداریی بە ڕووەنیی بمێنێتەوە و متمانەی نێوان شارۆمەند و دامەزراوەکان نەپچڕێت. مێدیا دەبێت ببێتە سەکۆیەک بۆ نواندنی ویستی نەتەوەیی، نەک ببێتە ئامرازی گوشار بۆ هێزە بێگانەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"مێدیا\"},{\"text\":\"، کۆڵەکەی چوارەم و چاوی بێداری وڵاتی کوردستانە بۆ چاودێریکردنی دەسەڵات و گەیشتن بە ڕاستی. لەم دەستوورەدا، مێدیا وەک پاسەوانی ئاوەزی گشتی\"},{\"text\":\" دەناسرێت و ئەرکدارە بە ڕۆشنگەریی نەتەوەیی و پاراستنی پانتایی گشتی لە هەر جۆرە زانیارییەکی چەواشەکارانە. ئازادیی مێدیا\"},{\"text\":\" گەرەنتیی ئەوەیە کە دەسەڵاتداریی بە ڕووەنیی بمێنێتەوە و متمانەی نێوان شارۆمەند و دامەزراوەکان نەپچڕێت. مێدیا دەبێت ببێتە سەکۆیەک بۆ نواندنی ویستی نەتەوەیی، نەک ببێتە ئامرازی گوشار بۆ هێزە بێگانەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5223\"},{\"id\":\"p5225\",\"sourceIndex\":5225,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاشماگی شارستانی\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشماگی شارستانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5226\",\"sourceIndex\":5226,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Civilizational Heritage\",\"runs\":[{\"text\":\" Civilizational Heritage\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5225\"},{\"id\":\"p5227\",\"sourceIndex\":5227,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پاشماگی شارستانی، کۆگای زیندووی یادەوەریی نەتەوە و وزەی واتایی سەروەریی کۆمارە. ئەم پاشماگە (چ شتەکی وەک قەڵا و شوێنەوارەکان، چ ناشتەکی وەک داستان و زمان) تەنیا پاشماوەی ڕابردوو نین، بەڵکوو بنچینەی سەوداهەڵنەگری ڕەوایەتیی بوونایەتیی کوردن لەسەر ئەم خاکە. پاراستنی پاشماگی شارستانی بە هەمان پلەی پاراستنی سنوورەکان گرنگە؛ چونکە نەتەوەیەک یادەوەریی مێژوویی خۆی لەدەست بدات، وارگەی بوونایەتیی خۆیشی لەدەست دەدات. دەوڵەت ئەرکدارە ئەم پاشماگە وەک داراییەکی نیشتمانیی بۆ نەوەکانی داهاتوو بپارێزێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشماگی شارستانی، کۆگای زیندووی یادەوەریی نەتەوە و وزەی واتایی سەروەریی\"},{\"text\":\" کۆمارە. ئەم پاشماگە (چ شتەکی وەک قەڵا و شوێنەوارەکان، چ ناشتەکی وەک داستان و زمان) تەنیا \"},{\"text\":\"پاشماوەی ڕابردوو نین، بەڵکوو بنچینەی سەوداهەڵنەگری ڕەوایەتیی بوونایەتیی کوردن لەسەر ئەم خاکە. پاراستنی پاشماگی شارستانی بە هەمان پلەی پاراستنی سنوورەکان گرنگە؛ چونکە نەتەوەیەک یادەوەریی مێژوویی خۆی لەدەست بدات، وارگەی بوونایەتیی خۆیشی لەدەست دەدات. دەوڵەت ئەرکدارە ئەم پاشماگە وەک داراییەکی نیشتمانیی بۆ نەوەکانی داهاتوو بپارێزێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5226\"},{\"id\":\"p5228\",\"sourceIndex\":5228,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"میکانیزمی ڕاگوێز\",\"runs\":[{\"text\":\"میکانیزمی ڕاگوێز\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5229\",\"sourceIndex\":5229,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Transition Mechanism\",\"runs\":[{\"text\":\" Transition Mechanism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5228\"},{\"id\":\"p5230\",\"sourceIndex\":5230,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"میکانیزمی ڕاگوێز، ئەو نەخشەڕێگا قانوونیی و وارگێڕییەیە کە تێیدا نەتەوە لە دۆخی خەباتی ڕزگارییەوە دەپەڕێتەوە بۆ دۆخی دەوڵەتداریی سەقامگیر. ئەم میکانیزمە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە گواستنەوەی دەسەڵات بە شێوەیەکی ئاشتیانە و بەپێی بنەماکانی دەستوور بێت، تاوەکوو هیچ جۆرە بۆشاییەکی دەسەڵات یان پچڕانێکی دەستووری دروست نەبێت. ئەمە پرۆسەی بەرجەستەکردنی ویستی نەتەوەیە لە دامەزراوە هەردەمییەکاندا و ڕادەستکردنی شکۆمەندانەی سپێردەی خەباتە بە نوێنەرە هەڵبژێردراوەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"میکانیزمی ڕاگوێز، ئەو نەخشەڕێگا قانوونیی و وارگێڕییەیە کە تێیدا نەتەوە لە دۆخی خەباتی ڕزگارییەوە دەپەڕێتەوە بۆ دۆخی دەوڵەتداریی سەقامگیر. ئەم میکانیزمە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە گواستنەوەی دەسەڵات بە شێوەیەکی ئاشتیانە و بەپێی بنەماکانی دەستوور بێت، تاوەکوو هیچ جۆرە بۆشاییەکی دەسەڵات یان پچڕانێکی دەستووری دروست نەبێت. ئەمە پرۆسەی بەرجەستەکردنی ویستی نەتەوەیە لە دامەزراوە هەردەمییەکاندا و ڕادەستکردنی شکۆمەندانەی سپێردەی خەباتە بە نوێنەرە هەڵبژێردراوەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5229\"},{\"id\":\"p5231\",\"sourceIndex\":5231,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ملکەچ\",\"runs\":[{\"text\":\"ملکەچ\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5232\",\"sourceIndex\":5232,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Subordinate / Compliant\",\"runs\":[{\"text\":\" Subordinate / Compliant\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5231\"},{\"id\":\"p5233\",\"sourceIndex\":5233,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ملکەچبوون لەم دەستوورەدا، وەک فەرمانێکی بڕبڕەیی بۆ دەوڵەت پێناسە کراوە؛ بەو واتایەی کە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و پێویستە بە ڕەبەقی ملکەچی فەرمانەکانی بێت. هیچ دامەزراوە یان بەرپرسێک بۆی نییە خۆی لە سەرووی دەقە دەستوورییەکانەوە ببینێتەوە. ئەم ملکەچبوونە، سەرچاوەی ڕەسەنی ڕەوایەتییە؛ چونکە تەنیا لە ڕێگەی پابەندبوون بەم پەیمانە باڵایەوە، دەسەڵات دەتوانێت نوێنەرایەتیی ڕاستەقینەی مەردم بکات و لە هەر لادانێکی وارگێڕیی پارێزراو بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ملکەچبوون لەم دەستوورەدا، وەک فەرمانێکی بڕبڕەیی بۆ دەوڵەت پێناسە کراوە؛ بەو واتایەی کە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و پێویستە بە ڕەبەقی ملکەچی فەرمانەکانی بێت. هیچ دامەزراوە یان بەرپرسێک بۆی نییە خۆی لە سەرووی دەقە دەستوورییەکانەوە ببینێتەوە. ئەم ملکەچبوونە، سەرچاوەی ڕەسەنی ڕەوایەتییە؛ چونکە تەنیا لە ڕێگەی پابەندبوون بەم پەیمانە باڵایەوە، دەسەڵات دەتوانێت نوێنەرایەتیی ڕاستەقینەی مەردم بکات و لە هەر لادانێکی وارگێڕیی پارێزراو بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5232\"},{\"id\":\"p5234\",\"sourceIndex\":5234,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"منداڵ\",\"runs\":[{\"text\":\"منداڵ\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5235\",\"sourceIndex\":5235,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Child\",\"runs\":[{\"text\":\" Child\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5234\"},{\"id\":\"p5236\",\"sourceIndex\":5236,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"منداڵ لەم دەستوورەدا، وەک سوبێکتێکی قانوونیی سەربەخۆ و سەرمایەی ژینەکیی داهاتووی نەتەوە دەناسرێت. پاراستنی منداڵ ئەرکێکی دەستووریی باڵایە، چونکە ئەوان هەڵگری یادەوەری و شوناسی نەتەوەین بۆ سەدەکانی داهاتوو. دەوڵەت گەرەنتی دەکات کە منداڵ لە سایەی ژینگەیەکی تەندروست، پەروەردەیەکی پڕاوپڕ لە شوناس و بە دوور لە هەر جۆرە زەبر و چەوساندنەوەیەک گەورە بێت. بەرژەوەندیی باڵای منداڵ، پێوەری سەرەکییە لە گشت بڕیارە کارگێڕی و دادوەرییەکاندا، تاوەکوو نەوەیەکی ئاوەزمەند و نیشتمانپەروەر بۆ پاراستنی کۆمار پێ بگات.\",\"runs\":[{\"text\":\"منداڵ لەم دەستوورەدا، وەک سوبێکتێکی قانوونیی سەربەخۆ و سەرمایەی ژینەکیی داهاتووی نەتەوە دەناسرێت. پاراستنی منداڵ ئەرکێکی دەستووریی باڵایە، چونکە ئەوان هەڵگری یادەوەری و شوناسی نەتەوەین بۆ سەدەکانی داهاتوو. دەوڵەت گەرەنتی دەکات کە منداڵ لە سایەی ژینگەیەکی تەندروست، پەروەردەیەکی پڕاوپڕ لە شوناس و بە دوور لە هەر جۆرە زەبر و چەوساندنەوەیەک گەورە بێت. بەرژەوەندیی باڵای منداڵ، پێوەری سەرەکییە لە گشت بڕیارە \"},{\"text\":\"کارگێڕی و دادوەرییەکاندا، تاوەکوو نەوەیەکی ئاوەزمەند و نیشتمانپەروەر بۆ پاراستنی کۆمار پێ بگات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5235\"},{\"id\":\"p5237\",\"sourceIndex\":5237,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"مۆدێرن و دیموکراتیک\",\"runs\":[{\"text\":\"مۆدێرن و دیموکراتیک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5238\",\"sourceIndex\":5238,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Modern and Democratic\",\"runs\":[{\"text\":\" Modern and Democratic\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5237\"},{\"id\":\"p5239\",\"sourceIndex\":5239,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مۆدێرن و دیموکراتیک، لە چوارچێوەی ئەم دەستوورەدا، ئاماژەیە بەو پەرگاڵە وارگێڕییەی کە لەگەڵ پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد، سەروەریی قانوون، دیموکراسیی پارلەمانی، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، دادوەریی سەربەخۆ، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، ڕوونایی، پاکڕەوشتی، دژایەتیی گەندەڵی، پاراستنی کەمینەکان، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پابەندی بە پێوەرە نێودەوڵەتییەکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن هاوئاهەنگ بێت. هیچ فۆڕمێکی وارگێڕی کە کوردستان لە جیهانی مۆدێرن و ئازاد داببڕێت، یان پەرگاڵی دەوڵەتداریی کوردستان بکاتە پەرگاڵێکی داخراو، خێڵەکی، نێپۆتیستی، نادیموکراتیک، دژەماف، دژەدادپەروەری، یان ناپابەند بە سەروەریی قانوون، نابێت بە فۆڕمی ڕەوای دەوڵەتی کوردستان هەژمار بکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"مۆدێرن و دیموکراتیک، لە چوارچێوەی ئەم دەستوورەدا، ئاماژەیە بەو پەرگاڵە وارگێڕییەی کە لەگەڵ پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد، سەروەریی قانوون، دیموکراسیی پارلەمانی، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، دادوەریی سەربەخۆ، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، ڕوونایی\"},{\"text\":\"، پاکڕەوشتی، دژایەتیی گەندەڵی، پاراستنی کەمینەکان، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پابەندی بە پێوەرە نێودەوڵەتییەکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن هاوئاهەنگ بێت. هیچ فۆڕمێکی وارگێڕی کە کوردستان لە جیهانی مۆدێرن و ئازاد داببڕێت، یان پەرگاڵی دەوڵەتداریی کوردستان بکاتە پەرگاڵێکی داخراو، خێڵەکی، نێپۆتیستی، نادیموکراتیک، دژەماف، دژەدادپەروەری، یان ناپابەند بە سەروەریی قانوون، نابێت بە فۆڕمی ڕەوای دەوڵەتی کوردستان هەژمار بکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5238\"},{\"id\":\"p5240\",\"sourceIndex\":5240,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"مەکۆی ژیران / سەنا\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی ژیران / سەنا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5241\",\"sourceIndex\":5241,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Council of the Wise / Senate\",\"runs\":[{\"text\":\" Council of the Wise / Senate\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5240\"},{\"id\":\"p5242\",\"sourceIndex\":5242,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مەکۆی ژیران، ژووری ژیرمەندی و سەقامگیریی نیشتمانییە؛ ئەو دامەزراوەیەیە کە ئەرکی پێداچوونەوەی قووڵ و دووربینانەی بەسەر قانوونەکاندا هەیە. ئەم ژوورە لەو نوخبە و پسپۆڕانە پێکدێ کە خاوەنی ئەزموونی باڵای نیشتمانین و ئەرکیان ئەوەیە کە ڕێگری بگرن لە دەرچوونی هەر بڕیارێکی هەڕەمەکی کە زیان بە بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نەتەوە بگەیەنێت. مەکۆی ژیران وەک لەنگەری دەستووریی کۆمار بۆ پاراستنی بنەما نەگۆڕەکان کار دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی ژیران\"},{\"text\":\"، ژووری ژیرمەندی و سەقامگیریی نیشتمانییە؛ ئەو دامەزراوەیەیە کە ئەرکی پێداچوونەوەی قووڵ و دووربینانەی بەسەر قانوونەکاندا هەیە. ئەم ژوورە لەو نوخبە و پسپۆڕانە پێکد\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"خاوەنی ئەزموونی باڵای نیشتمانین و ئەرکیان ئەوەیە کە ڕێگری بگرن لە دەرچوونی هەر بڕیارێکی هەڕەمەکی کە زیان بە بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نەتەوە بگەیەنێت. مەکۆی ژیران وەک لەنگەری دەستووریی کۆمار بۆ پاراستنی بنەما نەگۆڕەکان\"},{\"text\":\" کار دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5241\"},{\"id\":\"p5243\",\"sourceIndex\":5243,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی / پارلەمان\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی / پارلەمان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5244\",\"sourceIndex\":5244,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Council / Parliament\",\"runs\":[{\"text\":\" National Council / Parliament\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5243\"},{\"id\":\"p5245\",\"sourceIndex\":5245,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی، مەکۆی باڵای نوێنەرایەتیی مەردمی کوردستان و دەسەڵاتی قانووندانانی کۆمارە. ئەم کۆڕە ڕەنگدانەوەی ویستی بەکۆمەڵی نەتەوە و فرەڕەنگیی کۆمەڵگای کوردستانە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە داڕشتنی ئەو قانوونانەیە کە پارێزەری سەروەریی و دابینکەری خۆشبژێویی گشتین. مەکۆی نیشتمانی وەک چاودێرێکی دەستووری بەسەر دەسەڵاتی ڕایەدارەوە کار دەکات تاوەکوو دڵنیا بێ کە دەوڵەت هەمیشە لە ڕێچکەی پەیمانی نەتەوەیی لانادات.\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، مەکۆی باڵای نوێنەرایەتیی مەردمی کوردستان و دەسەڵاتی قانووندانانی کۆمارە. ئەم کۆڕە ڕەنگدانەوەی ویستی بەکۆمەڵی نەتەوە و فرەڕەنگیی کۆمەڵگای کوردستانە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە داڕشتنی ئەو قانوونانەیە کە پارێزەری سەروەریی و دابینکەری خۆشبژێویی گشتین. مەکۆی نیشتمانی وەک چاودێرێکی دەستووری بەسەر دەسەڵاتی ڕایەدارەوە کار دەکات تاوەکوو دڵنیا ب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەوڵەت هەمیشە لە ڕێچکەی پەیمانی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" لانادات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5244\"},{\"id\":\"p5246\",\"sourceIndex\":5246,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ن\",\"runs\":[{\"text\":\"ن\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5247\",\"sourceIndex\":5247,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نەتەوە\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5248\",\"sourceIndex\":5248,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Nation\",\"runs\":[{\"text\":\" Nation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5247\"},{\"id\":\"p5249\",\"sourceIndex\":5249,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"نەتەوە، چەقی ویستی ڕەهای دەستوور و خاوەنی ڕەسەنی سەروەرییە؛ بریتییە لەو خودە مێژووییە یەکگرتووەی کە خاوەنی ژیریی کۆیی و ویستی بێپسانەوە بۆ بوونە. لەم دەستوورەدا، نەتەوە جیا لە کۆمەڵێک مرۆڤ بە هاوبەشایەتی نەتەوەییەوە، کەتوارێکی مێژووسازە کە بە گێڕانەوەی ڕەسەن لە خودی کۆیی نەتەوە ڕەوایەتیی بە بوونی دەوڵەت دەبەخشێت. بەبێ دەوڵەت، نەتەوە وەک جەستەیەکی بێ گیان دەمێنێتەوە؛ بۆیە پاراستنی یەکپارچەیی و سەروەریی نەتەوە، باڵاترین ئەرکی دەستوورییە و هەر هەوڵێک بۆ لاوازکردنی، بە هێرش بۆ سەر ڕۆحی نەتەوە هەژمار دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوە، چەقی ویستی ڕەهای دەستوور و خاوەنی ڕەسەنی سەروەرییە؛ بریتییە لەو خودە مێژووییە یەکگرتووەی کە خاوەنی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" و ویستی بێپسانەوە بۆ بوونە. لەم دەستوورەدا، نەتەوە جیا لە کۆمەڵێک مرۆڤ بە هاوبەشایەتی نەتەوەییەوە، کەتوارێکی مێژووسازە کە بە گێڕانەوەی ڕەسەن لە خودی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوە ڕەوایەتیی بە بوونی دەوڵەت دەبەخشێت. بەبێ دەوڵەت، نەتەوە وەک جەستەیەکی بێ گیان دەمێنێتەوە؛ بۆیە پاراستنی یەکپارچەیی\"},{\"text\":\" و سەروەریی نەتەوە، باڵاترین ئەرکی دەستوورییە و هەر هەوڵێک بۆ لاوازکردنی، بە هێرش بۆ سەر ڕۆحی نەتەوە هەژمار دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5248\"},{\"id\":\"p5250\",\"sourceIndex\":5250,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نەتەوەیەکی دایک\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوەیەکی دایک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5251\",\"sourceIndex\":5251,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" A Mother Nation\",\"runs\":[{\"text\":\" A Mother Nation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5250\"},{\"id\":\"p5252\",\"sourceIndex\":5252,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە پێگە بوونناسانە و دێرینەکەی نەتەوەی کورد وەک یەکێک لە سەرچاوە سەرەکییەکانی شارستانییەتی مرۆیییە. نەتەوەی دایک واتا ئەو ڕەگ و ڕیشە قووڵەی کە لە هەناوی کوردستانەوە ڕواوە و هەبوون و مانەوەی وەک پێویستییەکی گەردوونی دەبینرێت. ئەم پێناسەیە جەخت دەکاتەوە کە کورد نەتەوەیەکی ڕەسەنە و بۆ بوونی خۆی پێویستی بە دانپێدانانی هیچ هێزێکی دەرەکی نییە، بەڵکوو خۆی سەرچاوەی ژیان و داڕێژەری مێژووە لەم ناوچەیەدا و دەوڵەت تەنیا فۆڕمێکە بۆ پاراستنی ئەم دایكایەتییە مێژووییە. نەتەوەی دایک ناشێ وەک ئامرازێکی نەژادپەرەستانە لە دژی نەتەوەکانی دیکە کڵکی لێ وەربگیرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە پێگە بوونناسانە و دێرینەکەی نەتەوەی کورد وەک یەکێک لە سەرچاوە سەرەکییەکانی شارستانییەتی مرۆیییە. نەتەوەی دایک\"},{\"text\":\" واتا ئەو ڕەگ و ڕیشە قووڵەی کە لە هەناوی کوردستانەوە ڕواوە و هەبوون و مانەوەی وەک پێویستییەکی گەردوونی دەبینرێت. ئەم پێناسەیە جەخت دەکاتەوە کە کورد نەتەوەیەکی ڕەسەنە و بۆ بوونی خۆی پێویستی بە دانپێدانانی هیچ هێزێکی دەرەکی نییە، بەڵکوو خۆی سەرچاوەی ژیان و داڕێژەری مێژووە لەم ناوچەیەدا و دەوڵەت تەنیا فۆڕمێکە بۆ پاراستنی ئەم دایكایەتییە مێژووییە\"},{\"text\":\".\"},{\"text\":\" نەتەوەی دایک ناشێ وەک ئامرازێکی نەژادپەرەستانە لە دژی نەتەوەکانی دیکە کڵکی لێ وەربگیرێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5251\"},{\"id\":\"p5253\",\"sourceIndex\":5253,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نیشتمان\",\"runs\":[{\"text\":\"نیشتمان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5254\",\"sourceIndex\":5254,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Homeland\",\"runs\":[{\"text\":\" Homeland\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5253\"},{\"id\":\"p5255\",\"sourceIndex\":5255,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"نیشتمان، ئەو خاکە پیرۆزەیە کە بە خوێنی تێکۆشەران و یادەوەریی نەتەوەیی ئاو دراوە؛ بریتییە لە وارگەی تاقانەی نەتەوەی کورد. نیشتمان لە سەرووی ڕووبەرێکی جوگرافی، وڵاتی مێژووی هەموو هاوڵاتیانی کورد و ماڵی هاوبەشی هەموو ئەو شارۆمەندانەیە کە بە شوناسی کوردستانی بەیەکەوە بەستراونەتەوە. هەموو هاووڵاتییەک ئەرکێکی پیرۆزی لەسەر شانە بۆ پاراستنی نیشتمان لە هەر جۆرە دەستدرێژییەک، چونکە شکۆی تاک تەنیا لە سایەی شکۆی دەوڵەت و نیشتماندا پارێزراوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"نیشتمان، ئەو خاکە پیرۆزەیە کە بە خوێنی تێکۆشەران و یادەوەریی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" ئاو دراوە؛ بریتییە لە وارگەی تاقانەی نەتەوەی کورد. نیشتمان لە سەرووی ڕووبەرێکی جوگرافی، وڵاتی مێژووی هەموو هاوڵاتیانی کورد و ماڵی هاوبەشی هەموو ئەو شارۆمەندانەیە کە بە شوناسی کوردستانی بەیەکەوە بەستراونەتەوە. هەموو هاووڵاتییەک ئەرکێکی پیرۆزی لەسەر شانە بۆ پاراستنی نیشتمان لە هەر جۆرە دەستدرێژییەک، چونکە شکۆی تاک تەنیا لە سایەی شکۆی دەوڵەت و نیشتماندا پارێزراوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5254\"},{\"id\":\"p5256\",\"sourceIndex\":5256,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ناسنامەی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"ناسنامەی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5257\",\"sourceIndex\":5257,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Identity\",\"runs\":[{\"text\":\" National Identity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5256\"},{\"id\":\"p5258\",\"sourceIndex\":5258,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ناسنامەی نەتەوەیی، ئامرازی واتایی و قەڵغانی پاراستنی شوناسی کوردە لە بەرامبەر ئایدیۆلۆژیا هەڵوەشێنەرەکان. ئەم ناسنامەیە لە یەکگرتنی زمان، مێژوو و وەفاداری بۆ دەستوور دروست دەبێت. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی ئەم ناسنامەیە لە گشت جۆرەکانی توانەوە و شێواندن. ناسنامەی نەتەوەیی وەک مەرجی سەرەکیی یەکپارچەیی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی و هێزی دەوڵەت دەبینرێت، کە ڕێگری دەکات لەوەی نەتەوە لە ناو کلتوورە بێگانەکاندا بتوێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ناسنامەی نەتەوەیی، ئامرازی واتایی و قەڵغانی پاراستنی شوناسی کوردە لە بەرامبەر ئایدیۆلۆژیا هەڵوەشێنەرەکان. ئەم ناسنامەیە لە یەکگرتنی زمان، مێژوو و وەفاداری بۆ دەستوور دروست دەبێت. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی ئەم ناسنامەیە لە گشت جۆرەکانی توانەوە و شێواندن. ناسنامەی نەتەوەیی وەک مەرجی سەرەکیی یەکپارچەیی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی و هێزی دەوڵەت دەبینرێت، کە ڕێگری دەکات لەوەی نەتەوە لە ناو کلتوورە بێگانەکاندا بتوێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5257\"},{\"id\":\"p5259\",\"sourceIndex\":5259,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ناپاکی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"ناپاکی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5260\",\"sourceIndex\":5260,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Treason\",\"runs\":[{\"text\":\" National Treason\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5259\"},{\"id\":\"p5261\",\"sourceIndex\":5261,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ناپاکی نیشتمانی، گەورەترین و تاڵترین تاوانە دژی بوونایەتی کورد و سەروەریی دەوڵەتی کوردستان. ئەم تاوانە وێڕای هاوکاریی سەربازی و هەواڵگرین یان هەر جۆرە هاوکارییەکی دیکە، هەروەها هەر جۆرە دڵسۆزییەک بۆ داگیرکەر لە پێناو بەرژەوەندیی کاتی یان هەر هەوڵێک بۆ لێدابڕینی بستێکی خاکی نیشتمان یان لاوازکردنی بناغەکانی دەوڵەت دەگرێتەوە. ناپاکی نیشتمانی وەک پچڕاندنی پەیمانی پیرۆزی نێوان تاک و نەتەوە دەبینرێت و هیچ لێبوردنێکی قانوونی و مێژوویی نایگرێتەوە، چونکە ناپاکییە بەرامبەر بە باوان و پێشینیانی کورد و مەردمی ئێستای کوردستان و هەموو نەوەکانی داهاتوو و هەروەها ناپاکییە لە خوێنی شەهیدانی کوردستان و ئاواتە مەزنەکانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ناپاکی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، گەورەترین و تاڵترین تاوانە دژی بوونایەتی کورد و سەروەریی دەوڵەتی کوردستان. ئەم تاوانە وێڕای هاوکاریی سەربازی و هەواڵگرین یان هەر جۆرە هاوکارییەکی دیکە، هەروەها هەر جۆرە دڵسۆزییەک بۆ داگیرکەر لە پێناو بەرژەوەندیی کاتی یان هەر هەوڵێک بۆ لێدابڕینی بستێکی خاکی نیشتمان یان لاوازکردنی بناغەکانی دەوڵەت دەگرێتەوە. ناپاکی نیشتمانی وەک پچڕاندنی پەیمانی پیرۆزی نێوان تاک و نەتەوە دەبینرێت و هیچ لێبوردنێکی قانوونی و مێژوویی نایگرێتەوە، چونکە ناپاکییە بەرامبەر بە باوان و پێشینیانی کورد و مەردمی ئێستای کوردستان و هەموو نەوەکانی داهاتوو و هەروەها ناپاکییە لە خوێنی شەهیدانی کوردستان و ئاواتە مەزنەکانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5260\"},{\"id\":\"p5262\",\"sourceIndex\":5262,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی\",\"runs\":[{\"text\":\"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5263\",\"sourceIndex\":5263,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Center for Intelligence and Strategic Analysis\",\"runs\":[{\"text\":\" National Center for Intelligence and Strategic Analysis\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5262\"},{\"id\":\"p5264\",\"sourceIndex\":5264,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم ناوەندە، مێشکی پێشبینیکەری دەوڵەتە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی لە جیهانێکی ئاڵۆزدا. ئەرکی ئەم ناوەندە گۆڕینی زانیارییە خاوەکانە بۆ هێزی بڕیارسازی، تاوەکوو کوردستان لە یەکەیەکی کاردانەوەییەوە بگۆڕێت بۆ ئەکتەرێکی پێشەنگ و خاوەن دەستپێشخەری. دامەزراندنی ئەم ناوەندە بە پێویستییەکی ژینەکی دادەنرێت بۆ ناسینەوەی هەڕەشە بوونایەتییەکان پێش ڕوودانیان، تاوەکوو سەروەریی وڵات هەمیشە بە پارێزراوی بمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم ناوەندە، مێشکی پێشبینیکەری دەوڵەتە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" لە جیهانێکی ئاڵۆزدا. ئەرکی ئەم ناوەندە گۆڕینی زانیارییە خاوەکانە بۆ هێزی بڕیارسازی، تاوەکوو کوردستان لە یەکەیەکی کاردانەوەییەوە بگۆڕێت بۆ ئەکتەرێکی پێشەنگ و خاوەن دەستپێشخەری. دامەزراندنی ئەم ناوەندە بە پێویستییەکی ژینەکی دادەنرێت بۆ ناسینەوەی هەڕەشە بوونایەتییەکان پێش ڕوودانیان، تاوەکوو سەروەریی وڵات هەمیشە بە پارێزراوی بمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5263\"},{\"id\":\"p5265\",\"sourceIndex\":5265,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نەوەکانی داهاتوو\",\"runs\":[{\"text\":\"نەوەکانی داهاتوو\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5266\",\"sourceIndex\":5266,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Future Generations\",\"runs\":[{\"text\":\" Future Generations\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5265\"},{\"id\":\"p5267\",\"sourceIndex\":5267,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"نەوەکانی داهاتوو، خاوەنی ڕاستەقینەی پاشماگ و سامانە نیشتمانییەکانی کوردستانن. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەک کە تێیدا ژێرخانی دەوڵەتداری، دامەزراوەکانی دەسەڵاتدارێتی و سامانە سرووشتییەکان زیان نەبینن و بەفیڕۆ نەدرێن و ژینگەی وڵات تێک نەدرێت. دابینکردنی دادی نێوان نەوەکان ئەرکێکی دەستوورییە؛ واتا نەوەی ئێستا تەنیا پاسەوانە و دەبێت وڵاتێکی بەهێز، ئاوەدان و خاوەن سەروەریی بۆ نەوەکانی پاشەڕۆژ بەجێ بهێڵێت، تاوەکوو زنجیرەی بوونی نەتەوە قەت نەپچڕێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەوەکانی داهاتوو، خاوەنی ڕاستەقینەی پاشماگ و سامانە نیشتمانییەکانی کوردستانن. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەک کە تێیدا ژێرخانی دەوڵەتداری\"},{\"text\":\"، دامەزراوەکانی \"},{\"text\":\"دەسەڵاتدارێتی و سامانە سرووشتییەکان زیان نەبینن و بەفیڕۆ نەدرێن و ژینگەی وڵات تێک نەدرێت. دابینکردنی دادی نێوان نەوەکان ئەرکێکی دەستوورییە؛ واتا نەوەی ئێستا تەنیا پاسەوانە و دەبێت وڵاتێکی بەهێز، ئاوەدان و خاوەن سەروەریی بۆ نەوەکانی پاشەڕۆژ بەجێ بهێڵێت، تاوەکوو زنجیرەی بوونی نەتەوە قەت نەپچڕێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5266\"},{\"id\":\"p5268\",\"sourceIndex\":5268,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نواندنی شارستانییەت\",\"runs\":[{\"text\":\"نواندنی شارستانییەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5269\",\"sourceIndex\":5269,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Demonstration of Civilization\",\"runs\":[{\"text\":\" Demonstration of Civilization\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5268\"},{\"id\":\"p5270\",\"sourceIndex\":5270,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"نواندنی شارستانییەت، ئەرکێکی دەستووریی ئابووری و کولتوورییە بۆ ناساندنی شکۆی کوردستان بە جیهان. ئەمە جیا لە نیشاندانی ڕابردووی پڕشنگدار، نواندنی هێزی داهێنەری کوردە لە جیهانی مۆدێرندا. ئابووری دەبێت وەک ئامرازێک بۆ گەڕیاریی نەتەوەیی و نواندنی شارستانییەت کار بکات تاوەکوو کوردستان وەک جەمسەرێکی واتایی و زانستی لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا دەربکەوێت و ڕێز لە مێژوو و داهێنانەکانی بگیرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"نواندنی شارستانییەت، ئەرکێکی دەستووریی ئابووری و کولتوورییە بۆ ناساندنی شکۆی کوردستان بە جیهان. ئەمە جیا لە نیشاندانی ڕابردووی پڕشنگدار، نواندنی هێزی داهێنەری کوردە لە جیهانی مۆدێرندا. ئابووری دەبێت وەک ئامرازێک بۆ گەڕیاریی نەتەوەیی و نواندنی شارستانییەت کار بکات تاوەکوو کوردستان وەک جەمسەرێکی واتایی و زانستی لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا دەربکەوێت و ڕێز لە مێژوو و داهێنانەکانی بگیرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5269\"},{\"id\":\"p5271\",\"sourceIndex\":5271,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نووسینگەی پارێزەری گشتی\",\"runs\":[{\"text\":\"نووسینگەی پارێزەری گشتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5272\",\"sourceIndex\":5272,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Office of the Public Ombudsman\",\"runs\":[{\"text\":\" Office of the Public Ombudsman\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5271\"},{\"id\":\"p5273\",\"sourceIndex\":5273,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، پاسەوانی مافی شارۆمەندە لە بەرامبەر هەر جۆرە ناڕەوایی یان کەمتەرخەمییەکی کارگێڕیی دەزگاکانی دەوڵەت. نووسینگەیەکی سەربەخۆیە کە گەرەنتیی بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر گشت پێکهاتەکان و پاراستنی سەروەریی قانوون دەکات. نووسینگەی پارێزەری گشتی ڕێگری دەکات لەوەی کە دەسەڵات ببێتە ئامرازی ستەم، و دڵنیایی دەدات کە دادپەروەریی گشتگیر بەسەر هەموواندا وەک یەک جێبەجێ دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، پاسەوانی مافی شارۆمەندە لە بەرامبەر هەر جۆرە ناڕەوایی یان کەمتەرخەمییەکی کارگێڕیی دەزگاکانی دەوڵەت. نووسینگەیەکی سەربەخۆیە کە گەرەنتیی بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر گشت پێکهاتەکان و پاراستنی سەروەریی قانوون\"},{\"text\":\" دەکات. نووسینگەی پارێزەری گشتی ڕێگری دەکات لەوەی کە دەسەڵات ببێتە ئامرازی ستەم، و دڵنیایی دەدات کە دادپەروەریی گشتگیر بەسەر هەموواندا وەک یەک جێبەجێ دەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5272\"},{\"id\":\"p5274\",\"sourceIndex\":5274,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نەختینەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"نەختینەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5275\",\"sourceIndex\":5275,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Monetary\",\"runs\":[{\"text\":\" Monetary\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5274\"},{\"id\":\"p5276\",\"sourceIndex\":5276,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"نەختینەیی، ڕەهەندی دارایی ئاسایش و سەروەریی نەتەوەییە؛ ئاماژەیە بۆ توانای دەوڵەت بۆ کۆنترۆڵکردنی دراو و پەرگالی دارایی خۆی بە شێوەیەکی سەربەخۆ. سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی مەرجی بنەڕەتین بۆ هەبوونی دەوڵەتێکی خاوەن بڕیاری ئازاد. دەوڵەت لە ڕێگەی بانکی ناوەندییەوە گەرەنتیی ئەوە دەکات کە سامانە داراییەکانی کوردستان نەکەونە ژێر زەبر و گوشاری بانکە بێگانەکان و هەمیشە لە ڕاژەی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیدا بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەختینەیی، ڕەهەندی دارایی ئاسایش و سەروەریی نەتەوەییە؛ ئاماژەیە بۆ توانای دەوڵەت بۆ کۆنترۆڵکردنی دراو و پەرگالی دارایی خۆی بە شێوەیەکی سەربەخۆ. سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی مەرجی بنەڕەتین بۆ هەبوونی دەوڵەتێکی خاوەن بڕیاری ئازاد. دەوڵەت لە ڕێگەی بانکی ناوەندییەوە گەرەنتیی ئەوە دەکات کە سامانە داراییەکانی کوردستان نەکەونە ژێر زەبر و گوشاری بانکە بێگانەکان و هەمیشە لە ڕاژەی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیدا بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5275\"},{\"id\":\"p5277\",\"sourceIndex\":5277,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نەژاد\",\"runs\":[{\"text\":\"نەژاد\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5278\",\"sourceIndex\":5278,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Race / Ethnicity\",\"runs\":[{\"text\":\" Race / Ethnicity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5277\"},{\"id\":\"p5279\",\"sourceIndex\":5279,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە کۆماری کوردستاندا، شارۆمەندیی کوردستانی لە سەرووی هەر جۆرە جیاکارییەکی نەژادی و ڕەگەزییەوەیە؛ هەمووان لەبەردەم قانووندا یەکسانن. دەوڵەت ڕێگری لە هەر جۆرە پاشکۆییەکی نەژادی دەکات و تەنیا شوناسی نەتەوەیی و شارۆمەندیی وەک پێوەر دەناسێت. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە کوردستان ماڵی هەموو ئەو کەسانەیە کە پابەندی دەستوور و سەروەریی نەتەوەیین، دوور لە هەر دەمارگیرییەکی نەژادیی تەسکی بێگانە.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە کۆماری کوردستاندا، شارۆمەندیی کوردستانی لە سەرووی هەر جۆرە جیاکارییەکی نەژادی و ڕەگەزییەوەیە؛ هەمووان لەبەردەم قانووندا یەکسانن. دەوڵەت ڕێگری لە هەر جۆرە پاشکۆییەکی نەژادی دەکات و تەنیا شوناسی نەتەوەیی و شارۆمەندیی وەک پێوەر دەناسێت. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە کوردستان ماڵی هەموو ئەو کەسانەیە کە پابەندی دەستوور و سەروەریی نەتەوەیین، دوور لە هەر دەمارگیرییەکی نەژادیی تەسکی بێگانە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5278\"},{\"id\":\"p5280\",\"sourceIndex\":5280,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نیشتەجێبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"نیشتەجێبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5281\",\"sourceIndex\":5281,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Residency\",\"runs\":[{\"text\":\" Residency\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5280\"},{\"id\":\"p5282\",\"sourceIndex\":5282,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مافی نیشتەجێبوون و دابینکردنی سەرپەنا، مافێکی بنەڕەتیی شارۆمەندییە کە دەوڵەت پابەندە بە مسۆگەرکردنی. لەم دەستوورەدا، نیشتەجێبوون لەگەڵ هەبوونی خانوو، جێگیربوونی مرۆییانەی تاکی کوردە بە شکۆمەندییەوە لەسەر خاکی خۆی. دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی وارگێڕییەک کە تێیدا هەموو شارۆمەندێک خاوەنی سەرپەنایەکی شایستە بێت، تاوەکوو بناغەی خێزانێکی سەقامگیر و بەرهەمهێنەر لە ناو جەرگەی نیشتماندا بونیاد بنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"مافی نیشتەجێبوون و دابینکردنی سەرپەنا، مافێکی بنەڕەتیی شارۆمەندییە کە دەوڵەت پابەندە بە مسۆگەرکردنی. لەم دەستوورەدا، نیشتەجێبوون لەگەڵ هەبوونی خانوو، جێگیربوونی مرۆییانەی تاکی کوردە بە شکۆمەندییەوە لەسەر خاکی خۆی. دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی وارگێڕییەک کە تێیدا هەموو شارۆمەندێک خاوەنی سەرپەنایەکی شایستە بێت، تاوەکوو بناغەی خێزانێکی سەقامگیر و بەرهەمهێنەر لە ناو جەرگەی نیشتماندا بونیاد بنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5281\"},{\"id\":\"p5283\",\"sourceIndex\":5283,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"و\",\"runs\":[{\"text\":\"و\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5284\",\"sourceIndex\":5284,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"وارگە  / وار\",\"runs\":[{\"text\":\"وارگە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\" / وار\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5285\",\"sourceIndex\":5285,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Territory / Domain\",\"runs\":[{\"text\":\" Territory / Domain\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5284\"},{\"id\":\"p5286\",\"sourceIndex\":5286,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"وارگەی نەتەوەیی، جەستەی فیزیکی و سنووری قەڵەمڕەوی سەروەریی نەتەوەیی دەوڵەتە؛ بریتییە لە سەرانسەری ئەو خاک و نیشتمانەی کە بە وڵات دەناسرێت و شوێنی ژیانی مێژوویی باوان و دایانی کوردە کە تێیدا ژیانی بەکۆمەڵیان بنیاد ناوە. وارگە، نەک پانتاییەکی جوگرافیی ڕووت، بەڵکوو لانکەی سەرهەڵدانی خود کۆیی و شوناسی نەتەوەییە. ڕەنگی سەوزی ئاڵای کوردستان نیشانەی پەیمانی دانەبڕاوی کوردە لەگەڵ وارگەی پیرۆزی کوردستاندا. پاراستنی یەکپارچەیی وارگە و دانەدواوەی هەر هەوڵێک بۆ دابڕینی هەر بستێکی، بەرزترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەت و شارۆمەندانە، چونکە نەتەوە بەبێ سەروەریی بەسەر وارگەی خۆی، توانای نواندنی ویستی مێژوویی نامێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"وارگەی نەتەوەیی\"},{\"text\":\"، جەستەی فیزیکی و سنووری قەڵەمڕەوی سەروەریی نەتەوەیی دەوڵەتە؛ بریتییە لە سەرانسەری ئەو خاک و نیشتمانەی کە بە وڵات دەناسرێت و شوێنی ژیانی مێژوویی باوان و دایانی کوردە کە تێیدا ژیانی بەکۆمەڵیان بنیاد ناوە. وارگە، نەک پانتاییەکی جوگرافیی ڕووت، بەڵکوو لانکەی سەرهەڵدانی خود کۆیی و شوناسی نەتەوەییە. ڕەنگی سەوزی ئاڵای کوردستان\"},{\"text\":\" نیشانەی پەیمانی دانەبڕاوی کوردە لەگەڵ وارگەی پیرۆزی کوردستاندا. پاراستنی یەکپارچەیی وارگە و دانەدواوەی هەر هەوڵێک بۆ دابڕینی هەر بستێکی، بەرزترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەت و شارۆمەندانە، چونکە نەتەوە بەبێ سەروەریی بەسەر وارگەی خۆی، توانای نواندنی ویستی مێژوویی نامێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5285\"},{\"id\":\"p5287\",\"sourceIndex\":5287,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"وارگێڕیی\",\"runs\":[{\"text\":\"وارگێڕیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5288\",\"sourceIndex\":5288,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Governance / Administration / Politics\",\"runs\":[{\"text\":\" Governance / Administration / Politics\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5287\"},{\"id\":\"p5289\",\"sourceIndex\":5289,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"وارگێڕیی، باڵاترین چالاکیی ئاوەزمەندانە و زانستی بەڕێوەبردنی وڵاتە بۆ گۆڕینی ویستی نەتەوەیی بۆ کردار و هێز. ئەم چەمکە جێگرەوەی دەستووریی زاراوە بێگانەکانە بۆ \\\"سیاسەت\\\" و \\\"ئیدارەدان\\\"؛ ئامانجی تاقانەی پاراستنی \\\"وار\\\" و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستانە. وارگێڕیی دەوڵەت دەبێت لەسەر بنەمای شایستەسالاری و دوور لە بەرژەوەندیی پارتایەتی بێت تاوەکوو هەمیشە لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەییدا بمێنێتەوە. هەر وارگێڕییەک کە سەروەریی نەتەوەیی کوردستان لاواز بکات، لە بنەڕەتەوە نادەستووری و پووچەڵە، چونکە ڕەوایەتیی وارگێڕیی تەنیا لە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەدایە.\",\"runs\":[{\"text\":\"وارگێڕیی، باڵاترین چالاکیی ئاوەزمەندانە و زانستی بەڕێوەبردنی وڵاتە بۆ گۆڕینی ویستی نەتەوەیی بۆ کردار و هێز. ئەم چەمکە جێگرەوەی دەستووریی زاراوە بێگانەکانە بۆ \\\"سیاسەت\\\" و \\\"ئیدارەدان\\\"؛ ئامانجی تاقانەی پاراستنی \\\"وار\\\" و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستانە. وارگێڕیی دەوڵەت دەبێت لەسەر بنەمای شایستەسالاری\"},{\"text\":\" و دوور لە بەرژەوەندیی پارتایەتی\"},{\"text\":\" بێت تاوەکوو هەمیشە لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەییدا بمێنێتەوە. هەر وارگێڕییەک کە سەروەریی نەتەوەیی کوردستان لاواز بکات، لە بنەڕەتەوە نادەستووری و پووچەڵە، چونکە ڕەوایەتیی وارگێڕیی تەنیا لە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەدایە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5288\"},{\"id\":\"p5290\",\"sourceIndex\":5290,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ویست\",\"runs\":[{\"text\":\"ویست\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5291\",\"sourceIndex\":5291,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Will / Desire\",\"runs\":[{\"text\":\" Will / Desire\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5290\"},{\"id\":\"p5292\",\"sourceIndex\":5292,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ویست، ئەو وزە بزوێنەرە ناوەکی و هێزە هەربووییەی نەتەوەی کوردە کە دەستوور وەک دەرکەوتەی ڕەهای ئەو پێناسە دەکرێت. ویستی نەتەوە، سەرچاوەی گشت ڕەوایەتییەکە و لوتکەی ئەو ویستە پۆڵایینەیە کە لەسەر بنەماکانی ژیری، قانوون و دادپەروەری دامەزراوە. ئەم ویستە هێزێکی هەبووییە کە ڕێگە نادات کورد جارێکی تر تووشی \\\"تەوژمی لێڵی نەناسراویی\\\" ببێت، بەڵکوو وەک بکەرێکی چالاک چارەنووسی خۆی دەنووسێتەوە. دەوڵەت تەنیا ئامرازێکە بۆ ڕاییکردنی ئەم ویستە؛ هەر بڕیارێکی دەسەڵات کە پێچەوانەی ویستی بەکۆمەڵی نەتەوە بێت، بە کردەیەکی ناقانوونیی هەژمار دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ویست، ئەو وزە بزوێنەرە ناوەکی و هێزە هەربووییەی نەتەوەی کوردە کە دەستوور وەک دەرکەوتەی ڕەهای ئەو پێناسە دەکرێت. ویستی نەتەوە، سەرچاوەی گشت ڕەوایەتییەکە و لوتکەی ئەو ویستە پۆڵایینەیە کە لەسەر بنەماکانی ژیری، قانوون و دادپەروەری دامەزراوە. ئەم ویستە هێزێکی هەبووییە کە ڕێگە نادات کورد جارێکی تر تووشی \\\"تەوژمی لێڵی نەناسراویی\\\" ببێت، بەڵکوو وەک بکەرێکی چالاک چارەنووسی خۆی دەنووسێتەوە. دەوڵەت تەنیا ئامرازێکە بۆ ڕاییکردنی ئەم ویستە؛ هەر بڕیارێکی دەسەڵات کە پێچەوانەی ویستی بەکۆمەڵی نەتەوە بێت، بە کردەیەکی ناقانوونیی هەژمار دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5291\"},{\"id\":\"p5293\",\"sourceIndex\":5293,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"وردبینیی ستراتیژی و کارایی\",\"runs\":[{\"text\":\"وردبینیی ستراتیژی و کارایی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5294\",\"sourceIndex\":5294,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Strategic and Efficiency Audit\",\"runs\":[{\"text\":\" Strategic and Efficiency Audit\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5293\"},{\"id\":\"p5295\",\"sourceIndex\":5295,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"وردبینیی ستراتیژی و کارایی، ئەرکی چاودێریکردنی وردی چلۆنایەتی و دەرەنجامی بڕیارەکانی دەوڵەتە تاوەکوو دڵنیایی بدرێ کە گشت سەرچاوەکان لە ڕاژەی ئامانجە باڵاکانی دەستووردان. ئەمە میکانیزمێکی ڕێگرییە لە بەفێڕۆدانی سامانی نەتەوەیی و ڕێگریکردن لە داڕزانی دامەزراوەیی. ئەم وردبینییە وەک چاوێکی بێدار کار دەکات بۆ ئەوەی دامەزراوەکان لە ڕێچکەی ڕاستەقینەی خۆیان لانەدەن و هەمیشە لە ئاستی پێداویستییەکانی نەتەوەدابن. ئەمە ئامرازی چەسپاندنی \\\"ڕووەنیی\\\" و لێپرسراوێتییە لە ناو جەرگەی دەوڵەتدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"وردبینیی ستراتیژی و کارایی، ئەرکی چاودێریکردنی وردی چلۆنایەتی و دەرەنجامی بڕیارەکانی دەوڵەتە تاوەکوو دڵنیایی بدر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"گشت سەرچاوەکان لە ڕاژەی ئامانجە باڵاکانی دەستووردان. ئەمە میکانیزمێکی ڕێگرییە لە بەفێڕۆدانی سامانی نەتەوەیی و ڕێگریکردن لە داڕزانی دامەزراوەیی. ئەم وردبینییە وەک چاوێکی بێدار کار دەکات بۆ ئەوەی دامەزراوەکان لە ڕێچکەی ڕاستەقینەی خۆیان لانەدەن و هەمیشە لە ئاستی پێداویستییەکانی نەتەوەدابن. ئەمە ئامرازی چەسپاندنی \\\"ڕووەنیی\\\" و لێپرسراوێتییە لە ناو جەرگەی دەوڵەتدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5294\"},{\"id\":\"p5296\",\"sourceIndex\":5296,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"وزەی هەربوویی\",\"runs\":[{\"text\":\"وزەی هەربوویی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5297\",\"sourceIndex\":5297,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Eternal Energy\",\"runs\":[{\"text\":\" Eternal Energy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5296\"},{\"id\":\"p5298\",\"sourceIndex\":5298,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"وزەی هەربوویی، ئەو هێزە گیانی و بزوێنەرە هەردەمییەیە کە لە خۆری زێڕینی ئاڵای نەتەوەیی کوردستاندا بەرجەستە کراوە. ئەم وزەیە، پەیمانەکانی \\\"وار\\\" و نەتەوە و ژیانی گشتی پێکەوە گرێ دەدات و واتا بە سەروەریی دەبەخشێت. وزەی هەربوویی نیشانەی ئەوەیە کە نەتەوەی کورد سەرەڕای هەموو داگیرکارییەکان، خاوەنی ئیرادەیەکی نەکوژاوەیە بۆ مانەوە و سەرهەڵدانەوەی بێپسانەوە لە مێژوودا. ئەم وزەیە ئەو هێزە ناوەکییەیە کە دەبێتە سووتەمەنی بۆ داهێنان و پێشەنگایەتیی نەتەوەیی لە جیهانی مۆدێرندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"وزەی هەربوویی، ئەو هێزە گیانی و بزوێنەرە هەردەمییەیە کە لە خۆری زێڕینی ئاڵای نەتەوەیی کوردستاندا بەرجەستە کراوە. ئەم وزەیە، پەیمانەکانی \\\"وار\\\" و نەتەوە و ژیانی گشتی پێکەوە گرێ دەدات و واتا بە سەروەریی دەبەخشێت. وزەی هەربوویی نیشانەی ئەوەیە کە نەتەوەی کورد سەرەڕای هەموو داگیرکارییەکان، خاوەنی ئیرادەیەکی نەکوژاوەیە بۆ مانەوە و سەرهەڵدانەوەی بێپسانەوە لە مێژوودا. ئەم وزەیە ئەو هێزە ناوەکییەیە کە دەبێتە سووتەمەنی بۆ داهێنان و پێشەنگایەتیی نەتەوەیی لە جیهانی مۆدێرندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5297\"},{\"id\":\"p5299\",\"sourceIndex\":5299,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"وڵات\",\"runs\":[{\"text\":\"وڵات\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5300\",\"sourceIndex\":5300,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Country / Land / Patria\",\"runs\":[{\"text\":\" Country / Land / Patria\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5299\"},{\"id\":\"p5301\",\"sourceIndex\":5301,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"وڵات، جەستەی واتایی، فیزیکی و مێژوویی نەتەوەی کوردە؛ ئەو پانتاییە تاقانەیەیە کە تێیدا جوگرافیا و شوناس دەبنە یەکەیەکی دانەبڕاو. وڵات جیا لە خاک، نواندن و دەرکەوتنی بوونایەتیی کوردە لەسەر هێڵی شوێن-کات. لەم دەستوورەدا، وڵات وەک چوارچێوەی کەتوارسازێنەری ژیان دەناسرێ کە باوانی ئێمە تێیدا شارستانییەتیان بونیاد ناوە. پاراستنی وڵات ئەرکێکی پیرۆزی سەرشانی گشت شارۆمەندانە، چونکە بەبێ وڵات، نەتەوە وەک گیانێکی بێ جەستە پەرت دەبێت و ناتوانێت مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر بۆ پاراستنی ئاسایشی خۆی بەکار بهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"وڵات، جەستەی واتایی، فیزیکی و مێژوویی نەتەوەی کوردە؛ ئەو پانتاییە تاقانەیەیە کە تێیدا جوگرافیا و شوناس دەبنە یەکەیەکی دانەبڕاو. وڵات جیا لە خاک، نواندن و دەرکەوتنی بوونایەتیی کوردە لەسەر هێڵی شوێن-کات. لەم دەستوورەدا، وڵات وەک چوارچێوەی کەتوارسازێنەری ژیان دەناسر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"باوانی ئێمە تێیدا شارستانییەتیان بونیاد ناوە. پاراستنی وڵات ئەرکێکی پیرۆزی سەرشانی گشت شارۆمەندانە، چونکە بەبێ وڵات، نەتەوە وەک گیانێکی بێ جەستە پەرت دەبێت و ناتوانێت مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر بۆ پاراستنی ئاسایشی خۆی بەکار بهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5300\"},{\"id\":\"p5302\",\"sourceIndex\":5302,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"هـ\",\"runs\":[{\"text\":\"هـ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5303\",\"sourceIndex\":5303,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هەڵبژاردن\",\"runs\":[{\"text\":\"هەڵبژاردن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5304\",\"sourceIndex\":5304,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Election\",\"runs\":[{\"text\":\" Election\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5303\"},{\"id\":\"p5305\",\"sourceIndex\":5305,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"هەڵبژاردن لە کۆماری کوردستاندا ڕێکارێکی تەکنیکی بۆ دیاریکردنی نوێنەران و دەسەڵاتدارانە، و باڵاترین کردەی نواندنی ویستی نەتەوەیی و ساتەوەختی نوێکردنەوەی پەیمانی نێوان شارۆمەند و دەوڵەتە. ئەم چەمکە وەک میکانیزمێکی ڕاسپاردنی سەروەریی دەبینرێت؛ تێیدا شارۆمەندی کوردستانی بە ئاگاییەکی تەواوەوە بڕیار دەدات کە کێ دەبێتە ڕایەداری ڕاپەڕاندنی فەرمانەکانی دەستوور. هەڵبژاردن گەرەنتیی ئەوەیە کە دەسەڵات هەمیشە وەک ڕاژەکارێکی نیشتمانی بمێنێتەوە و هیچ کات نەگۆڕێت بۆ هێزێکی دابڕاو لە ویستی گشتی. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی سەقامگیریی پەڕگاڵی دیمۆکراتی و پاراستنی ڕەوایەتیی بێپسانەوەی کۆمارە.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەڵبژاردن لە کۆماری کوردستاندا ڕێکارێکی تەکنیکی بۆ دیاریکردنی نوێنەران و دەسەڵاتدارانە، و باڵاترین کردەی نواندنی ویستی نەتەوەیی و ساتەوەختی نوێکردنەوەی پەیمانی نێوان شارۆمەند و دەوڵەتە. ئەم چەمکە وەک میکانیزمێکی ڕاسپاردنی سەروەریی دەبینرێت؛ تێیدا شارۆمەندی کوردستانی\"},{\"text\":\" بە ئاگاییەکی تەواوەوە بڕیار دەدات کە کێ دەبێتە ڕایەداری\"},{\"text\":\" ڕاپەڕاندنی فەرمانەکانی دەستوور. هەڵبژاردن گەرەنتیی ئەوەیە کە دەسەڵات هەمیشە وەک ڕاژەکارێکی نیشتمانی بمێنێتەوە و هیچ کات نەگۆڕێت بۆ هێزێکی دابڕاو لە ویستی گشتی. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی سەقامگیریی پەڕگاڵی دیمۆکراتی و پاراستنی ڕەوایەتیی بێپسانەوەی کۆمارە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5304\"},{\"id\":\"p5306\",\"sourceIndex\":5306,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5307\",\"sourceIndex\":5307,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Abolition of Laws\",\"runs\":[{\"text\":\" Abolition of Laws\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5306\"},{\"id\":\"p5308\",\"sourceIndex\":5308,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم کردارە، پاڵاوتنی دەستووریی پەرگاڵی قانوونیی وڵاتە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ دەقێکی لاوەکی زیان بە گەوهەری بوونایەتی نەتەوە ناگەیەنێت. هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان، کە تەنیا لە دەسەڵاتی دادگای باڵادایە، وەک میکانیزمێکی بەرگریی کار دەکات بۆ پاراستنی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور لە هەر جۆرە لاسارییەکی وارگێڕیی یان گوشارێکی کاتی. لێرەدا، هەر قانوونێک کە دژی سەروەریی نەتەوەیی، شوناسی کوردستانی، یان یەکپارچەیی وارگە بێت، بە تەنێکی نامۆ لە جەستەی دەوڵەتدا دەناسرێت و دەستبەجێ ڕەوایەتیی لێ دەسەنرێتەوە تاوەکوو یەکپارچەیی کوردستان بەبێ خەوش بپارێزرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم کردارە، پاڵاوتنی دەستووریی پەرگاڵی قانوونیی وڵاتە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ دەقێکی لاوەکی زیان بە گەوهەری بوونایەتی نەتەوە ناگەیەنێت. هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان، کە تەنیا لە دەسەڵاتی دادگای باڵادایە، وەک میکانیزمێکی بەرگریی کار دەکات بۆ پاراستنی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور لە هەر جۆرە لاسارییەکی وارگێڕیی یان گوشارێکی کاتی. لێرەدا، هەر قانوونێک کە دژی سەروەریی نەتەوەیی، شوناسی کوردستانی، یان یەکپارچەیی وارگە بێت، بە تەنێکی نامۆ لە جەستەی دەوڵەتدا دەناسرێت و دەستبەجێ ڕەوایەتیی لێ دەسەنرێتەوە تاوەکوو یەکپارچەیی کوردستان بەبێ خەوش بپارێزرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5307\"},{\"id\":\"p5309\",\"sourceIndex\":5309,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هەربوویی\",\"runs\":[{\"text\":\"هەربوویی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5310\",\"sourceIndex\":5310,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Ever-existing / Eternal\",\"runs\":[{\"text\":\" \"},{\"text\":\"Ever-existing\"},{\"text\":\" / Eternal\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5309\"},{\"id\":\"p5311\",\"sourceIndex\":5311,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"هەربوویی، گێڕانەوەیە لە سروشتە نەبڕاوە و هەتاهەتاییەکەی ویستی نەتەوەی کورد بۆ سەربەخۆیی و دەوڵەتداری. ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەو وزە ناوەکییەی کە دەبێتە سەرچاوەی خۆسازی و خۆسەرچاوەیی دەستوور و دەوڵەتی کوردستان. هەربوویی واتا بوونایەتیی کورد بەستراوەتەوە بە مێژوویەکی دێرین، کەتوارێکی ئێستایی و پاشەڕۆژێکی بێکۆتایی کە هیچ داگیرکاری و زەبرێکی دەرەکی ناتوانێت کۆتایی پێ بهێنێت. لێرەدا، دەوڵەتی کوردستان وەک سوبێکتێکی هەربوویی دەناسرێ کە واتا و ڕەوایەتییەکەی لە دەرەوەی کات و مەرجە کاتییەکانی وارگێڕیی جیهانییدایە و بەرهەمی ویستی هەردەمیی نەتەوەی کوردە بۆ مانەوەی شکۆمەندانە لە فۆرمی دەوڵەتدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەربوویی، گێڕانەوەیە لە سروشتە نەبڕاوە و هەتاهەتاییەکەی ویستی نەتەوەی کورد بۆ سەربەخۆیی و دەوڵەتداری. ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەو وزە ناوەکییەی کە دەبێتە سەرچاوەی خۆسازی و خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\" دەستوور و دەوڵەتی کوردستان. هەربوویی واتا بوونایەتیی کورد بەستراوەتەوە بە مێژوویەکی دێرین، کەتوارێکی ئێستایی و پاشەڕۆژێکی بێکۆتایی کە هیچ داگیرکاری و زەبرێکی دەرەکی ناتوانێت کۆتایی پێ بهێنێت. لێرەدا، دەوڵەتی کوردستان وەک سوبێکتێکی هەربوویی دەناسر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"واتا و ڕەوایەتییەکەی لە دەرەوەی کات و مەرجە کاتییەکانی وارگێڕیی جیهانییدایە و بەرهەمی ویستی هەردەمیی نەتەوەی کوردە بۆ مانەوەی شکۆمەندانە لە فۆرمی دەوڵەتدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5310\"},{\"id\":\"p5312\",\"sourceIndex\":5312,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هەواڵگریی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"هەواڵگریی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5313\",\"sourceIndex\":5313,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Intelligence\",\"runs\":[{\"text\":\" National Intelligence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5312\"},{\"id\":\"p5314\",\"sourceIndex\":5314,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"هەواڵگریی نیشتمانی، کۆکردنەوەی زانیاری و دەیتای پێویست بۆ خوێندنەوەی دۆخی ئاسایی و نائاسایی و تەنانەت ئاوارتە لە پەیوەندیی لەگەڵ ئاسایشی نەتەوەییە و وەک ئاوەزی پێشبینیکەر کار دەکات و ئامرازی کۆمار بۆ پاراستنی بوونی نەتەوە لە جیهانی پڕ مەترسیدایە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە جیا لە کۆکردنەوەی زانیاری و داتا، ئامرازە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەی لە ڕێگەی دۆکترینی پاراستنی پێشوەختە. هەواڵگری وەک چاوی بێداری دەوڵەتە کە هەڕەشەکان پێش ئەوەی بگەنە سەر جەستەی فیزیکیی وڵات، دەیناسێتەوە و پووچەڵیان دەکاتەوە. ئەم چەمکە پابەندە بەوەی کە زانیاریی نەتەوەیی وەک سامانێکی ستراتیژی بپارێزرێت و تەنیا لە ڕاژەی پاراستنی دەستوور و یەکپارچەیی نیشتمانی و پاراستنی دەوڵەت و نەتەوەی کورد بەکار بهێنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەواڵگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، کۆکردنەوەی زانیاری و دەیتای پێویست بۆ خوێندنەوەی دۆخی ئاسایی و نائاسایی و تەنانەت ئاوارتە لە پەیوەندیی لەگەڵ ئاسایشی نەتەوەییە و وەک ئاوەزی پێشبینیکەر کار دەکات و ئامرازی کۆمار بۆ پاراستنی بوونی نەتەوە لە جیهانی پڕ مەترسیدایە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە جیا لە کۆکردنەوەی زانیاری و داتا، ئامرازە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەی لە ڕێگەی دۆکترینی پاراستنی پێشوەختە. هەواڵگری وەک چاوی بێداری دەوڵەتە کە هەڕەشەکان پێش ئەوەی بگەنە سەر جەستەی فیزیکیی وڵات، دەیناسێتەوە و پووچەڵیان دەکاتەوە. ئەم چەمکە پابەندە بەوەی کە زانیاریی نەتەوەیی وەک سامانێکی ستراتیژی بپارێزرێت و تەنیا لە ڕاژەی پاراستنی دەستوور و یەکپارچەیی نیشتمانی و پاراستنی دەوڵەت و نەتەوەی کورد بەکار بهێنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5313\"},{\"id\":\"p5315\",\"sourceIndex\":5315,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هێز\",\"runs\":[{\"text\":\"هێز\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5316\",\"sourceIndex\":5316,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Force / Power\",\"runs\":[{\"text\":\" Force / Power\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5315\"},{\"id\":\"p5317\",\"sourceIndex\":5317,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"هێز لەم دەستوورەدا، نەک وەک ئامرازی ستەم، بەڵکوو وەک مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر پێناسە دەکرێ کە تەنیا لە دەستی دەوڵەتی سەروەردایە بۆ دەرچوون لە باری سروشتی و جێگیرکردنی ئاسایش. هێز و دادپەروەری، دوو ڕووی یەک دراون کە مانەوەی نەتەوەی کورد مسۆگەر دەکەن. دەوڵەت تەنیا کاتێک مافی بەکارهێنانی هێزی هەیە کە لە پێناو پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی و ڕاییکردنی فەرمانەکانی قانووندا بێت. هێزی ڕاستەقینە لە کوردستاندا لە ویستی بەکۆمەڵی شارۆمەندانەوە سەرچاوە دەگرێت و ئامانج لێی بنیاتنانی وارگەیەکی ئارامە کە تێیدا ژیان بە شکۆمەندییەوە درێژەی هەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"هێز لەم دەستوورەدا، نەک وەک ئامرازی ستەم، بەڵکوو وەک مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر پێناسە دەکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تەنیا لە دەستی دەوڵەتی سەروەردایە بۆ دەرچوون لە باری سروشتی و جێگیرکردنی ئاسایش. هێز و دادپەروەری، دوو ڕووی یەک دراون کە مانەوەی نەتەوەی کورد مسۆگەر دەکەن. دەوڵەت تەنیا کاتێک مافی بەکارهێنانی هێزی هەیە کە لە پێناو پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی و ڕاییکردنی فەرمانەکانی قانووندا بێت. هێزی ڕاستەقینە لە کوردستاندا لە ویستی بەکۆمەڵی شارۆمەندانەوە سەرچاوە دەگرێت و ئامانج لێی بنیاتنانی وارگەیەکی ئارامە کە تێیدا ژیان بە شکۆمەندییەوە درێژەی هەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5316\"},{\"id\":\"p5318\",\"sourceIndex\":5318,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هێزی بەرگریی نیشتمانی / ئارتەش\",\"runs\":[{\"text\":\"هێزی بەرگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" / ئارتەش\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5319\",\"sourceIndex\":5319,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Defense Force / Army\",\"runs\":[{\"text\":\" National Defense Force / Army\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5318\"},{\"id\":\"p5320\",\"sourceIndex\":5320,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئارتەش، شمشێری پۆڵایینی کوردستانە و بەرجەستەبوونی فیزیکیی ویستی پاراستنی دەستوورە. ئەم هێزە تاکە هەیکەلەی چەکداری ڕەوای وڵاتە کە ئەرکی تاقانەی بریتییە لە بەرگریکردن لە دەوڵەت، مەردم، وارگەی نەتەوەیی و پێشێلنەکردنی سنوورەکانی کۆمار. ئارتەش لەم دەستوورەدا وەک پاسەوانی سەروەریی دەناسرێت و بە تەواوی ملکەچی دەسەڵاتی ژیاری (مەدەنی) و فەرمانەکانی سەرکۆمارە. لێرەدا، دڵسۆزیی ئارتەش تەنیا بۆ ئاڵا و دەستوور و نیشتمانە؛ هەر جۆرە لایەنگیرییەکی پارتایەتیی یان ناوچەیی لە ناو ئەم هێزەدا، وەک پێشێلکاریی توندی بناغەکانی دەوڵەت و هەڕەشە بۆ سەر یەکپارچەیی نیشیمانی و نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئارتەش، شمشێری پۆڵایینی کوردستانە و بەرجەستەبوونی فیزیکیی ویستی پاراستنی دەستوورە. ئەم هێزە تاکە هەیکەلەی چەکداری ڕەوای وڵاتە کە ئەرکی تاقانەی بریتییە لە بەرگریکردن لە دەوڵەت، مەردم، وارگەی نەتەوەیی و پێشێلنەکردنی سنوورەکانی کۆمار. ئارتەش لەم دەستوورەدا وەک پاسەوانی سەروەریی دەناسرێت و بە تەواوی ملکەچی دەسەڵاتی ژیاری (مەدەنی) و فەرمانەکانی سەرکۆمارە. لێرەدا، دڵسۆزیی ئارتەش تەنیا بۆ ئاڵا و دەستوور و نیشتمانە؛ هەر جۆرە لایەنگیرییەکی پارتایەتیی یان ناوچەیی لە ناو ئەم هێزەدا، وەک پێشێلکاریی توندی بناغەکانی دەوڵەت و هەڕەشە بۆ سەر یەکپارچەیی نیشیمانی و نەتەوەیی هەژمار دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5319\"},{\"id\":\"p5321\",\"sourceIndex\":5321,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ی\",\"runs\":[{\"text\":\"ی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5322\",\"sourceIndex\":5322,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یادەوەریی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"یادەوەریی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5323\",\"sourceIndex\":5323,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Memory\",\"runs\":[{\"text\":\" National Memory\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5322\"},{\"id\":\"p5324\",\"sourceIndex\":5324,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"یادەوەریی نەتەوەیی، کۆگای زیندووی شوناس و ئاوەزی مێژوویی کوردستانە؛ گێڕانەوەی هێمانە مێژوویەکان، و وزەیەکی واتاییە کە لە قووڵایی مێژووەوە واتا بە بوونی ئێستای کورد دەبەخشێت. پاراستنی یادەوەریی (وەک پاشماگی شارستانی و شوێنەوارەکان) ئەرکێکی باڵای دەستوورییە، چونکە نەتەوەیەک یادەوەریی خۆی لێ بستێنرێتەوە، لە ناو تەوژمە لێڵەکانی بێگانەدا ون دەبێت. یادەوەریی نەتەوەیی وەک قەڵغانی شوناس کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لە هەر جۆرە شێواندنێکی مێژوویی کە ئامانجی لاوازکردنی ویستی سەروەریی نەتەوەیی بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"یادەوەریی نەتەوەیی، کۆگای زیندووی شوناس و ئاوەزی مێژوویی کوردستانە؛ گێڕانەوەی هێمانە مێژوویەکان، و وزەیەکی واتاییە کە لە قووڵایی مێژووەوە واتا بە بوونی ئێستای کورد دەبەخشێت. پاراستنی یادەوەریی (وەک پاشماگی شارستانی و شوێنەوارەکان) ئەرکێکی باڵای دەستوورییە، چونکە نەتەوەیەک یادەوەریی خۆی لێ بستێنرێتەوە، لە ناو تەوژمە لێڵەکانی \"},{\"text\":\"بێگانەدا ون دەبێت. یادەوەریی نەتەوەیی وەک قەڵغانی شوناس کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لە هەر جۆرە شێواندنێکی مێژوویی کە ئامانجی لاوازکردنی ویستی سەروەریی نەتەوەیی بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5323\"},{\"id\":\"p5325\",\"sourceIndex\":5325,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یەکگرتوو\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکگرتوو\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5326\",\"sourceIndex\":5326,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Unified\",\"runs\":[{\"text\":\" Unified\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5325\"},{\"id\":\"p5327\",\"sourceIndex\":5327,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە یەکبوونی ئۆرگانیکی جەستەی نەتەوە لە ژێر سەیوانی دەوڵەتێکی سەربەخۆدا. یەکگرتوو واتا بنیادتنانی یەکپارچەییەکی پتەو کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتن لە جیاوازییەکان و فرەڕەنگیی پێکهاتە نێوخۆییەکان دامەزراوە. لێرەدا یەکگرتوویی نەک وەک سەپاندنی ڕەنگێکی تاقانە، بەڵکوو وەک تێکهەڵکێشکردنی گشت هێزە فیزیکی و واتاییەکانی وڵات پێناسە دەکرێت تاوەکوو کوردستان وەک یەکەیەکی تێکنەشکێنراو و خاوەن یەک ئاسۆی چارەنووس لە گۆڕەپانی جیهانییدا دەربکەوێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە یەکبوونی ئۆرگانیکی جەستەی نەتەوە لە ژێر سەیوانی دەوڵەتێکی سەربەخۆدا. یەکگرتوو واتا بنیادتنانی یەکپارچەییەکی پتەو کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتن لە جیاوازییەکان و فرەڕەنگیی پێکهاتە نێوخۆییەکان دامەزراوە. لێرەدا یەکگرتوویی نەک وەک سەپاندنی ڕەنگێکی تاقانە، بەڵکوو وەک تێکهەڵکێشکردنی گشت هێزە فیزیکی و واتاییەکانی وڵات پێناسە دەکرێت تاوەکوو کوردستان وەک یەکەیەکی تێکنەشکێنراو و خاوەن یەک ئاسۆی چارەنووس لە گۆڕەپانی جیهانییدا دەربکەوێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5326\"},{\"id\":\"p5328\",\"sourceIndex\":5328,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یەکسان\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکسان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5329\",\"sourceIndex\":5329,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Equal\",\"runs\":[{\"text\":\" Equal\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5328\"},{\"id\":\"p5330\",\"sourceIndex\":5330,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"یەکسانی لەم دەستوورەدا، هاوتایی ڕەهای گشت شارۆمەندانە لەبەردەم قانوون و لە مافی شارۆمەندێتیدا، بەبێ ڕەچاوکردنی ڕەچەڵەک، نەژاد، یان باوەڕ. یەکسانی وەک بناغەی دادپەروەریی نیشتمانی دەناسرێت؛ ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە شکۆی هەر تاکێکی کوردستانی پارێزراوە و هەمووان خاوەنی دەرفەتی هاوتان بۆ گەشەکردن و بەشداری لە دەسەڵاتداریدا. ئەم چەمکە ڕێگری دەکات لە دروستبوونی هەر جۆرە پلەبەندییەکی کۆمەڵایەتی یان پاشکۆیەتییەک کە دژ بە پرەنسیپی شارۆمەندیی ئازاد بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکسانی لەم دەستوورەدا، هاوتایی ڕەهای گشت شارۆمەندانە لەبەردەم قانوون و لە مافی شارۆمەندێتیدا، بەبێ ڕەچاوکردنی ڕەچەڵەک، نەژاد، یان باوەڕ. یەکسانی وەک بناغەی دادپەروەریی نیشتمانی دەناسرێت؛ ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە شکۆی هەر تاکێکی کوردستانی پارێزراوە و هەمووان خاوەنی دەرفەتی هاوتان بۆ گەشەکردن و بەشداری لە دەسەڵاتداریدا. ئەم چەمکە ڕێگری دەکات لە دروستبوونی هەر جۆرە پلەبەندییەکی کۆمەڵایەتی یان پاشکۆیەتییەک کە دژ بە پرەنسیپی شارۆمەندیی ئازاد بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5329\"},{\"id\":\"p5331\",\"sourceIndex\":5331,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5332\",\"sourceIndex\":5332,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Integrity of National Territory\",\"runs\":[{\"text\":\" Integrity of National Territory\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5331\"},{\"id\":\"p5333\",\"sourceIndex\":5333,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە فەرمانێکی دەستووریی سەوداهەڵنەگرە بۆ پاراستنی تەواوی جەستەی فیزیکیی وڵات. یەکپارچەیی واتا خاکی کوردستان یەکەیەکی دابەشنەکراوە و هیچ دەسەڵاتێک مافی دەستبەرداربوون لە بستێکی نییە. پاراستنی ئەم یەکپارچەییە بەرزترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەتە، چونکە لێدابڕانی هەر بەشێکی وارگە، بە بریندارکردنی جەستەی نەتەوە و لاوازکردنی سەروەریی دەوڵەت هەژمار دەکرێت. ئەم چەمکە گەرەنتییە کە کوردستان وەک وارگەیەکی یەکگرتوو بۆ هەزاران ساڵی داهاتوو بە پارێزراوی دەمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە فەرمانێکی دەستووریی سەوداهەڵنەگرە بۆ پاراستنی تەواوی جەستەی فیزیکیی وڵات. یەکپارچەیی واتا خاکی کوردستان یەکەیەکی دابەشنەکراوە و هیچ دەسەڵاتێک مافی دەستبەرداربوون لە بستێکی نییە. پاراستنی ئەم یەکپارچەییە بەرزترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەتە، چونکە لێدابڕانی هەر بەشێکی وارگە، بە بریندارکردنی جەستەی نەتەوە و لاوازکردنی سەروەریی دەوڵەت هەژمار دەکرێت. ئەم چەمکە گەرەنتییە کە کوردستان وەک وارگەیەکی یەکگرتوو بۆ هەزاران ساڵی داهاتوو بە پارێزراوی دەمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5332\"},{\"id\":\"p5334\",\"sourceIndex\":5334,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یەکێتیی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکێتیی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5335\",\"sourceIndex\":5335,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Unity\",\"runs\":[{\"text\":\" National Unity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5334\"},{\"id\":\"p5336\",\"sourceIndex\":5336,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"یەکێتیی نەتەوەیی، زرێی کۆیی و مەرجی سەرەکیی خۆڕاگریی دەوڵەتە؛ بریتییە لە یەکبوونی ئیرادەی گشت شارۆمەندان و پێکهێنەران لە دەوری بنەما نەگۆڕەکانی دەستووری کۆماری کوردستان. ئەم یەکێتییە لە سەر بنەمای ڕێزگرتنی فرەیی و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان بونیاد نراوە. دەوڵەت ئەرکدارە بە بەهێزکردنی ئەم یەکێتییە و بەرەنگاربوونەوەی هەر گوتارێک کە هانی دووبەرەکی و پەرتبوونی نەتەوەیی بدات، چونکە یەکێتی تاقانە سەرچاوەی هێز بۆ پاراستنی سەربەخۆیی و بەرەنگاریی هەڕەشە دەرەکییەکانە.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکێتیی نەتەوەیی\"},{\"text\":\"، زرێی کۆیی و مەرجی سەرەکیی خۆڕاگریی دەوڵەتە؛ بریتییە لە یەکبوونی ئیرادەی گشت شارۆمەندان و پێکهێنەران لە دەوری بنەما نەگۆڕەکانی دەستووری کۆماری کوردستان\"},{\"text\":\". ئەم یەکێتییە لە سەر بنەمای ڕێزگرتنی فرەیی\"},{\"text\":\" و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان بونیاد نراوە. دەوڵەت ئەرکدارە بە بەهێزکردنی ئەم یەکێتییە و بەرەنگاربوونەوەی هەر گوتارێک کە هانی دووبەرەکی و پەرتبوونی نەتەوەیی بدات، چونکە یەکێتی تاقانە سەرچاوەی هێز بۆ پاراستنی سەربەخۆیی و بەرەنگاریی هەڕەشە دەرەکییەکانە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5335\"},{\"id\":\"p5337\",\"sourceIndex\":5337,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یەکینەیەکی کۆیی\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکینەیەکی کۆیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5338\",\"sourceIndex\":5338,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" A Collective Unit\",\"runs\":[{\"text\":\" A Collective Unit\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5337\"},{\"id\":\"p5339\",\"sourceIndex\":5339,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە لوتکەی پێناسە بوونناسییەکانی دەستوورە؛ گێڕانەوە لەو یەکخستنە قووڵەی کە کورد وەک خودی بەکۆمەڵ لە دەرەوەی هەموو مەرج و ڕەزامەندییەکی دەرەکی دروست کردووە. یەکینەیەکی کۆیی واتا نەتەوەیەک کە لە ڕێگەی ژیریی کۆیی و قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی مێژووییەوە بووەتە یەک جەستەی خاوەن بڕیار. ئەم یەکینەیە ژێرخانی پەیدابوونی کەسایەتیی نەتەوەیی کوردە و وەک سوبێکتێکی مێژووساز مافی ڕەهای هەیە سەروەریی ڕەبەقی خۆی بەسەر خاکەکەیدا ڕایی بکات. لێرەدا کورد یەکینەیەکی هەربووییە کە دەوڵەت وەک ئامرازی نواندنی هێزی خۆی دادەمەزرێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە لوتکەی پێناسە بوونناسییەکانی دەستوورە؛ گێڕانەوە لەو یەکخستنە قووڵەی کە کورد وەک خودی بەکۆمەڵ لە دەرەوەی هەموو مەرج و ڕەزامەندییەکی دەرەکی دروست کردووە. یەکینەیەکی کۆیی واتا نەتەوەیەک کە لە ڕێگەی ژیریی کۆیی و قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی مێژووییەوە بووەتە یەک جەستەی خاوەن بڕیار. ئەم یەکینەیە ژێرخانی پەیدابوونی کەسایەتیی نەتەوەیی کوردە و وەک سوبێکتێکی مێژووساز مافی ڕەهای هەیە سەروەریی ڕەبەقی خۆی بەسەر خاکەکەیدا ڕایی بکات. لێرەدا کورد یەکینەیەکی هەربووییە کە دەوڵەت وەک ئامرازی نواندنی هێزی خۆی دادەمەزرێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5338\"}]"
      }
    },
    {
      "number": 6,
      "title": "پەیکەری شەشەم: دەزگا چاودێرییەکان",
      "pageSlug": "framework-texts",
      "pageId": 5,
      "chapters": 0,
      "articles": 0,
      "sections": 2,
      "href": "/p/framework-texts",
      "content": {
        "id": 5,
        "slug": "framework-texts",
        "title": "پەیکەری شەشەم: دەزگا چاودێرییەکان",
        "body": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p5343\",\"sourceIndex\":5343,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"دەزگا چاودێرییەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"دەزگا چاودێرییەکان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p5344\",\"sourceIndex\":5344,\"style\":\"ژێرناو\",\"text\":\"هێزی چاودێری؛ بنەمای سەقامگیریی کۆمار و گەرەنتیی هەرمانی نەتەوە\",\"runs\":[{\"text\":\"هێزی چاودێری؛ بنەمای سەقامگیریی کۆمار و گەرەنتیی هەرمانی نەتەوە\"}],\"kind\":\"subtitle\",\"parentId\":\"p5343\"},{\"id\":\"p5345\",\"sourceIndex\":5345,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"پێشەکی\",\"runs\":[{\"text\":\"پێشەکی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5346\",\"sourceIndex\":5346,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هێز بەبێ چاودێری، دەستپێکی داڕزانی سەروەرییە و لەسەر ئەو بنەمایە لە کۆماری کوردستاندا، دەسەڵات جیا لەوەی ئامرازی بەڕێوەبردنی وڵاتە، هەروەها وەک سپێردەیەکی پیرۆزـە کە لە لایەن نەتەوەی کوردەوە بە ڕایەداران سپێردراوە تاوەکوو ئەرکی پاراستنی وار وەک پاوانی نەتەوەیی و بەدیهێنانی خۆشبژێویی گشتی ڕاپەڕێنن. سروشتی مرۆیی و مێژووی دەوڵەتداری سەلماندوویانە کە هێزی بێچاودێری، مەیلی بەرەو قۆرخکاری، فەرامۆشکردنی بەرژەوەندییە باڵاکان و دواجار کەوتنە ناو تەڵەی جەردەسالاری هەیە. لەبەر ئەمە، چاودێریکردنی دەسەڵاتداران نەک تەنیا پێویستییەکی کارگێڕی، بەڵکوو فەرمانێکی بوونخوازانەیە بۆ پاراستنی جەستەی نەتەوە لە ژەهری گەندەڵی و داڕزان.\",\"runs\":[{\"text\":\"هێز بەبێ چاودێری، دەستپێکی داڕزانی سەروەرییە و لەسەر ئەو بنەمایە لە کۆماری کوردستاندا، دەسەڵات جیا لەوەی ئامرازی بەڕێوەبردنی وڵاتە، هەروەها وەک سپێردەیەکی پیرۆزـە کە لە لایەن نەتەوەی کوردەوە بە ڕایەداران سپێردراوە تاوەکوو ئەرکی پاراستنی وار وەک پاوانی نەتەوەیی و بەدیهێنانی خۆشبژێویی گشتی ڕاپەڕێنن. سروشتی مرۆیی و مێژووی دەوڵەتداری سەلماندوویانە کە هێزی بێچاودێری، مەیلی بەرەو قۆرخکاری، فەرامۆشکردنی بەرژەوەندییە باڵاکان و دواجار کەوتنە ناو تەڵەی جەردەسالاری\"},{\"text\":\" هەیە. لەبەر ئەمە، چاودێریکردنی دەسەڵاتداران نەک تەنیا پێویستییەکی کارگێڕی، بەڵکوو فەرمانێکی بوونخوازانەیە بۆ پاراستنی جەستەی نەتەوە لە ژەهری گەندەڵی و داڕزان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5345\"},{\"id\":\"p5347\",\"sourceIndex\":5347,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پێویستە ئەم چاودێرییە بە شێوەیەکی سیستماتیک و دەستووری بێت؛ واتا نابێت چاودێری کارێکی هەڕەمەکی یان کاتی بێت، بەڵکوو دەبێت وەک دەمارە-پەرگاڵی دەوڵەت لە ناو تەواوی ئیسکبەندیی کۆماردا داکوترا بێت. چاودێریی سیستماتیک واتا بوونی تۆڕێکی چڕ لە دامەزراوەی بێلایەن کە بەردەوام و بێپسانەوە وردبینی لە گشت بڕیار، گرێبەست و کردارێکی وارگێڕیی دەکەن. ئەم جۆرە لە چاودێری، ڕوونایی دەکاتە کولتوورێکی دەوڵەتداری و ڕێگری دەکات لەوەی کە بڕیارە ستراتیژییەکانی نیشتمان لە پشت پەردە تاریکەکاندا و بۆ بەرژەوەندیی لایەنی کاتی بدرێن. دەوڵەتی کوردستان تەنیا کاتێک دەتوانێت لە ژێر چاودێریدا گەشە بکات، کە چاودێری نەک وەک بەربەست، بەڵکوو وەک ئاوەزێکی ڕاستکەرەوە ببینرێت و بەکار بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پێویستە ئەم چاودێرییە بە شێوەیەکی سیستماتیک و دەستووری بێت؛ واتا نابێت چاودێری کارێکی هەڕەمەکی یان کاتی بێت، بەڵکوو دەبێت وەک دەمارە-پەرگاڵی دەوڵەت لە ناو تەواوی ئیسکبەندیی کۆماردا داکوترا بێت. چاودێریی سیستماتیک واتا بوونی تۆڕێکی چڕ لە دامەزراوەی بێلایەن کە بەردەوام و بێپسانەوە وردبینی لە گشت بڕیار، گرێبەست و \"},{\"text\":\"کردارێکی وارگێڕیی دەکەن. ئەم جۆرە لە چاودێری، ڕوونایی دەکاتە کولتوورێکی دەوڵەتداری و ڕێگری دەکات لەوەی کە بڕیارە ستراتیژییەکانی نیشتمان لە پشت پەردە تاریکەکاندا و بۆ بەرژەوەندیی لایەنی کاتی بدرێن. دەوڵەتی کوردستان تەنیا کاتێک دەتوانێت لە ژێر چاودێریدا گەشە بکات، کە چاودێری نەک وەک بەربەست، بەڵکوو وەک ئاوەزێکی ڕاستکەرەوە ببینرێت و بەکار بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5345\"},{\"id\":\"p5348\",\"sourceIndex\":5348,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەسەڵاتی ڕایەداریی لە ژێر چاودێرییەکی سیستماتیکدا، ناچار دەبێت پەنا بۆ داهێنان و «شایستەسالاری\\\" ببات. کاتێک ڕایەدار بزانێ کە گشت هەنگاوەکانی لە ژێر وردبینیی دەوڵەتی ژیر و دەزگا پسپۆڕەکاندایە، هەوڵ دەدات باشترین مێشکەکان و کاراترین ڕێگاکان بۆ بەڕێوەبردنی وڵات هەڵبژێرێت. ئەمەش گەشەکردن و پەرەسەندنی ڕاستەقینە گەرەنتی دەکات؛ چونکە لە ژینگەیەکی چاودێردا، سامانی نەتەوەیی لەبری ئەوەی بۆ گیرفانی جەردەسالاران بڕوات، دەخرێتە ناو خولی سامان و سەرمایەی نیشتمانی بۆ ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیی وارگەی نەتەوەیی واتا کوردستان. چاودێری دەبێتە هۆی ئەوەی کە دەوڵەت وەک یەکەیەکی کارا و بەرهەمهێنەر لە گۆڕەپانی جیهانییدا دەربکەوێت و سەروەرییەکەی لە بەرامبەر زەبرە دەرەکییەکاندا بپارێزرێت، چونکە ناوخۆیەکی پاک و تۆکمە، باشترین ئامرازی بەرگرییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی ڕایەداریی لە ژێر چاودێرییەکی سیستماتیکدا، ناچار دەبێت پەنا بۆ داهێنان و «شایستەسالاری\\\" ببات. کاتێک ڕایەدار بزان\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"گشت هەنگاوەکانی لە ژێر وردبینیی دەوڵەتی ژیر و دەزگا پسپۆڕەکاندایە، هەوڵ دەدات باشترین مێشکەکان و کاراترین ڕێگاکان بۆ بەڕێوەبردنی وڵات هەڵبژێرێت. ئەمەش گەشەکردن و پەرەسەندنی ڕاستەقینە گەرەنتی دەکات؛ چونکە لە ژینگەیەکی چاودێردا، سامانی نەتەوەیی لەبری ئەوەی بۆ گیرفانی جەردەسالاران بڕوات، دەخرێتە ناو خولی سامان و سەرمایەی نیشتمانی\"},{\"text\":\" بۆ ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیی وارگەی نەتەوەیی واتا کوردستان. چاودێری دەبێتە هۆی ئەوەی کە دەوڵەت وەک یەکەیەکی کارا و بەرهەمهێنەر لە گۆڕەپانی جیهانییدا دەربکەوێت و سەروەرییەکەی لە بەرامبەر زەبرە دەرەکییەکاندا بپارێزرێت، چونکە ناوخۆیەکی پاک و تۆکمە، باشترین ئامرازی بەرگرییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5345\"},{\"id\":\"p5349\",\"sourceIndex\":5349,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پاراستنی مەردم و وارگەی نەتەوەیی، تەنیا بە ئارتەش نابێت، بەڵکوو بە دادپەروەریی دەبێت. چاودێریی سیستماتیک گەرەنتیی ئەوە دەکات کە هیچ ناوچەیەک یان گرووپێک پەراوێز ناخرێت و گشت دەرفەتەکان بە یەکسانی بۆ هەمووان دابین دەکرێن. ئەمە واتای ڕاستەقینەی دادپەروەرییە لە کۆماری کوردستاندا؛ واتا دابینکردنی دەرفەتی هاوتا بۆ گشت کچ و کوڕێکی کوردستانی تاوەکوو تەنیا لە سەر بنەمای لێهاتوویی خۆیان بڕسکێن و پۆستە باڵاکان بەدەست بهێنن. کاتێک چاودێری هەبێت، خزمخزمێنە دەمرێت و جێگەی خۆی بۆ توانست و شیان چۆڵ دەکات، کە ئەمەش متمانەی مەردم بە دەوڵەت پتەوتر دەکات و یەکێتییەکی نەتەوەیی تێکنەشکێنراو دەخوڵقێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی مەردم و وارگەی نەتەوەیی\"},{\"text\":\"، تەنیا بە ئارتەش نابێت، بەڵکوو بە دادپەروەریی دەبێت. چاودێریی سیستماتیک گەرەنتیی ئەوە دەکات کە هیچ ناوچەیەک یان گرووپێک پەراوێز ناخرێت و گشت دەرفەتەکان بە یەکسانی بۆ هەمووان دابین دەکرێن. ئەمە واتای ڕاستەقینەی دادپەروەرییە لە کۆماری کوردستاندا؛ واتا دابینکردنی دەرفەتی هاوتا بۆ گشت کچ و کوڕێکی کوردستانی تاوەکوو تەنیا لە سەر بنەمای لێهاتوویی خۆیان بڕسکێن و پۆستە باڵاکان بەدەست بهێنن. کاتێک چاودێری هەبێت، خزمخزمێنە دەمرێت و جێگەی خۆی بۆ توانست و شیان چۆڵ دەکات، کە ئەمەش متمانەی مەردم بە دەوڵەت پتەوتر دەکات و یەکێتییەکی نەتەوەیی تێکنەشکێنراو دەخوڵقێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5345\"},{\"id\":\"p5350\",\"sourceIndex\":5350,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە ئەنجامدا، چاودێری لەم دەستوورەدا پەیدابوون و وەدیارکەوتنی ژیریی کۆیی نەتەوەی کوردە. دەوڵەتی ژیر لە ڕێگەی ئەم تۆڕە چاودێرییە مایکرۆ-ستراتیژییەوە، دڵنیایی دەدات کە کۆماری کوردستان نەک تەنیا دەوڵەتێکی سەربەخۆیە، بەڵکوو دەوڵەتێکی پێشەنگ و دادپەروەریشە. چاودێری، ئامرازی پاراستنی سەروەرییە؛ چونکە ڕێگری لە هەر جۆرە داڕزانێکی ناوخۆیی دەکات کە ببێتە دەروازەیەک بۆ دەستێوەردانی بێگانە. بەم شێوەیە، چاودێری دەبێتە گەرەنتیی هەرەمانی کوردستان و ژیانی شکۆمەندانەی نەتەوەیەکی دایک لە سەر خاکی پیرۆزی باوان و دایانی هەزاران ساڵەی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە ئەنجامدا، چاودێری لەم دەستوورەدا پەیدابوون و وەدیارکەوتنی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوەی کوردە. دەوڵەتی ژیر لە ڕێگەی ئەم تۆڕە چاودێرییە مایکرۆ-ستراتیژییەوە، دڵنیایی دەدات کە کۆماری کوردستان نەک تەنیا دەوڵەتێکی سەربەخۆیە، بەڵکوو دەوڵەتێکی پێشەنگ و \"},{\"text\":\"دادپەروەریشە. چاودێری، ئامرازی پاراستنی سەروەرییە؛ چونکە ڕێگری لە هەر جۆرە داڕزانێکی ناوخۆیی دەکات کە ببێتە دەروازەیەک بۆ دەستێوەردانی بێگانە. بەم شێوەیە، چاودێری دەبێتە گەرەنتیی هەرەمانی کوردستان و ژیانی شکۆمەندانەی نەتەوەیەکی دایک لە سەر خاکی پیرۆزی باوان و دایانی هەزاران ساڵەی خۆی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5345\"},{\"id\":\"p5351\",\"sourceIndex\":5351,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"١. چاودێریی باڵای دەستووری، قانوونی و وارگێڕیی\",\"runs\":[{\"text\":\"١\"},{\"text\":\". \"},{\"text\":\"چاودێریی باڵای دەستووری، قانوونی و وارگێڕیی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5352\",\"sourceIndex\":5352,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دادگای باڵا (بەندی ٢٨ و ١٢٩): باڵاترین دەسەڵاتی چاودێریی دەستوورییە؛ پشکنینی گشت قانوونەکان، بڕیارەکانی سەرکۆمار و کردارەکانی دەسەڵاتەکان دەکات تاوەکوو لەگەڵ دەستووردا بگونجێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"دادگای باڵا\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ٢٨ و ١٢٩):\",\"bold\":true},{\"text\":\" باڵاترین دەسەڵاتی چاودێریی دەستوورییە؛ پشکنینی گشت قانوونەکان، بڕیارەکانی سەرکۆمار و کردارەکانی دەسەڵاتەکان دەکات تاوەکوو لەگەڵ دەستووردا بگونجێن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5351\"},{\"id\":\"p5353\",\"sourceIndex\":5353,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مەکۆی ژیران/ سەنا (بەندی ١٧ و ٢١): چاودێریی باڵای بەسەر پڕۆسەی قانوونداناندا هەیە و پشکنینی شایستەیی بەرپرسە باڵاکان دەکات پێش جێگیربوونیان.\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی ژیران\",\"bold\":true},{\"text\":\"/ سەنا (بەندی ١٧ و ٢١):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی باڵای بەسەر پڕۆسەی قانوونداناندا هەیە و پشکنینی شایستەیی بەرپرسە باڵاکان دەکات پێش جێگیربوونیان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5351\"},{\"id\":\"p5354\",\"sourceIndex\":5354,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی/ پەرلەمان (بەندی ١٨ و ٢٢): چاودێریی وارگێڕیی بەسەر کابینەی دەسەڵاتدا لە ڕێگەی پرسیار، وەپرسین و لیژنەی لێکۆڵینەوە دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی/ پەرلەمان (بەندی ١٨ و ٢٢):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی وارگێڕیی بەسەر کابینەی دەسەڵاتدا لە ڕێگەی پرسیار، وەپرسین و لیژنەی لێکۆڵینەوە دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5351\"},{\"id\":\"p5355\",\"sourceIndex\":5355,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لیژنە پسپۆڕییەکانی مەکۆی نیشتمانی (بەندی ١٨.١٠): چاودێریی وردی کاروبارەکان و دامەزراوە پەیوەندیدارەکان دەکەن بەپێی پسپۆڕی.\",\"runs\":[{\"text\":\"لیژنە پسپۆڕییەکانی مەکۆی نیشتمانی\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٨.١٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی وردی کاروبارەکان و دامەزراوە پەیوەندیدارەکان دەکەن بەپێی پسپۆڕی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5351\"},{\"id\":\"p5356\",\"sourceIndex\":5356,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لیژنەی پسپۆڕی دەستووری (بەندی ١٢٦): پشکنینی گشت قانوونە کۆنەکان و دیاریکردنی ڕادەی گونجانیان لەگەڵ ئەم دەستوورە نوێیەدا لە قۆناغی ڕاگوێزدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"لیژنەی پسپۆڕی دەستووری (بەندی ١٢٦):\",\"bold\":true},{\"text\":\" پشکنینی گشت قانوونە کۆنەکان و دیاریکردنی ڕادەی گونجانیان لەگەڵ ئەم دەستوورە نوێیەدا لە قۆناغی ڕاگوێزدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5351\"},{\"id\":\"p5357\",\"sourceIndex\":5357,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٢. چاودێریی دارایی، وردبینی و دژە-جەردەسالاری\",\"runs\":[{\"text\":\"٢. \"},{\"text\":\"چاودێریی دارایی، وردبینی و دژە-جەردەسالاری\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5358\",\"sourceIndex\":5358,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"نووسینگەی ژمێریاریی گشتی (بەندی ١٠٩): وردبینیی دارایی و چاودێریی کارایی لە گشت خەرجی و داهاتەکانی دەوڵەتدا دەکات تاوەکوو ڕێگری لە بەفێڕۆدان بگرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"نووسینگەی ژمێریاریی گشتی (بەندی ١٠٩):\",\"bold\":true},{\"text\":\" وردبینیی دارایی و چاودێریی کارایی لە گشت خەرجی و داهاتەکانی دەوڵەتدا دەکات تاوەکوو ڕێگری لە بەفێڕۆدان بگرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5359\",\"sourceIndex\":5359,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی (بەندی ١٣٤): چاودێریی بێوچانی گشت گرێبەستە گەورەکان و پشکنینی سامانی بەرپرسانی دەوڵەت دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٣٤):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی بێوچانی گشت گرێبەستە گەورەکان و پشکنینی سامانی بەرپرسانی دەوڵەت دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5360\",\"sourceIndex\":5360,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی قەڵغانی دژە-جەردەسالاری (بەندی ١٠٧): چاودێری و لێکۆڵینەوەی گشتگیر بۆ ڕیشەکێشکردنی تاڵانکاریی سیستماتیکی دەسەڵات.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی قەڵغانی دژە-جەردەسالاری\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٠٧):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێری و لێکۆڵینەوەی گشتگیر بۆ ڕیشەکێشکردنی تاڵانکاریی سیستماتیکی دەسەڵات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5361\",\"sourceIndex\":5361,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی وردبینیی ستراتیژی و کارایی (بەندی ١٣٨): هەڵسەنگاندنی ئەوەی کە ئایا پڕۆژە نیشتمانییەکان گەیشتوونەتە ئامانجە ستراتیژییەکانیان یان نا.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی وردبینیی ستراتیژی و کارایی (بەندی ١٣٨):\",\"bold\":true},{\"text\":\" هەڵسەنگاندنی ئەوەی کە ئایا پڕۆژە نیشتمانییەکان گەیشتوونەتە ئامانجە ستراتیژییەکانیان یان نا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5362\",\"sourceIndex\":5362,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"یەکەی هەواڵگریی دارایی (بەندی ٩٠): چاودێریکردنی جووڵە داراییە گوماناوییەکان و بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکەی هەواڵگریی دارایی (بەندی ٩٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریکردنی جووڵە داراییە گوماناوییەکان و بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5363\",\"sourceIndex\":5363,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی (بەندی ١٣ و ١٠١): چاودێریکردنی دارایی شارەوانییەکان و دەزگای مێدیای گشتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی (بەندی ١٣ و ١٠١):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریکردنی دارایی شارەوانییەکان و دەزگای مێدیای گشتی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5364\",\"sourceIndex\":5364,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٣. چاودێریی ژیاری، مافەکان و ڕاژەداریی\",\"runs\":[{\"text\":\"٣. \"},{\"text\":\"چاودێریی ژیاری، مافەکان و ڕاژەداریی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5365\",\"sourceIndex\":5365,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"نووسینگەی پارێزەری گشتی/ئۆمبودسمان (بەندی ١١٠): چاودێریی ڕەفتارە کارگێڕییەکانی دەزگا دەوڵەتییەکان بۆ پاراستنی شارۆمەند لە ستەم و کەمتەرخەمی دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"نووسینگەی پارێزەری گشتی/ئۆمبودسمان (بەندی ١١٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی ڕەفتارە کارگێڕییەکانی دەزگا دەوڵەتییەکان بۆ پاراستنی شارۆمەند لە ستەم و کەمتەرخەمی دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5366\",\"sourceIndex\":5366,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ (بەندی ١٣٥): چاودێریی پابەندبوونی دەزگا هەدارییەکان و زیندانەکان بە مافە بنەڕەتییەکان و شکۆی مرۆڤ دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٣٥):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پابەندبوونی دەزگا هەدارییەکان و زیندانەکان بە مافە بنەڕەتییەکان و شکۆی مرۆڤ دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5367\",\"sourceIndex\":5367,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کاریاری خۆماڵی (بەندی ١٣): نووسینگەیەکی سەربەخۆ لە ئاستی شارەوانییەکان بۆ چاودێریکردنی کارگێڕیی خۆماڵی و وەرگرتنی سکاڵای خەڵک.\",\"runs\":[{\"text\":\"کاریاری خۆماڵی (بەندی ١٣):\",\"bold\":true},{\"text\":\" نووسینگەیەکی سەربەخۆ لە ئاستی شارەوانییەکان\"},{\"text\":\" بۆ چاودێریکردنی کارگێڕیی خۆماڵی و وەرگرتنی سکاڵای خەڵک\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5368\",\"sourceIndex\":5368,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی سەربەخۆی ژیاری بۆ چاودێریکردنی پۆلیس (بەندی ٦٧): چاودێریی دەرەکی بۆ دڵنیابوون لەوەی پۆلیسی نیشتمانی زەبر و گوشار بە ناقانوونیی بەکار ناهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی سەربەخۆی ژیاری بۆ چاودێریکردنی پۆلیس (بەندی ٦٧): \",\"bold\":true},{\"text\":\"چاودێریی دەرەکی بۆ دڵنیابوون لەوەی پۆلیسی نیشتمانی\"},{\"text\":\" زەبر و گوشار بە ناقانوونیی بەکار ناهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5369\",\"sourceIndex\":5369,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەزگای نیشتمانی بۆ چاودێریکردنی بازاڕ (بەندی ٦٢): چاودێریی چلۆنایەتیی کاڵاکان و پاراستنی مافی کڕیاران لە قۆرخکاری.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەزگای نیشتمانی بۆ چاودێریکردنی بازاڕ (بەندی ٦٢):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی چلۆنایەتیی کاڵاکان و پاراستنی مافی کڕیاران لە قۆرخکاری\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5370\",\"sourceIndex\":5370,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەزگای نیشتمانیی چاودێریی ژینگە (بەندی ٩١): چاودێریی توند بۆ سزادانی پیسکەرانی وارگەی نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەزگای نیشتمانیی چاودێریی ژینگە (بەندی ٩١):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی توند بۆ سزادانی پیسکەرانی وارگەی نەتەوەیی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5371\",\"sourceIndex\":5371,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٤. چاودێریی تەکنەلۆژی، داتا و دەوڵەتی ژیر\",\"runs\":[{\"text\":\"٤. \"},{\"text\":\"چاودێریی تەکنەلۆژی، داتا و دەوڵەتی ژیر\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5372\",\"sourceIndex\":5372,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر (بەندی ١١٣): وەک پەرگاڵێکی چاودێریی خۆگەڕ بێوچان پشکنین بۆ گشت فەرمانە دیجیتاڵییەکان دەکات تاوەکوو لە دەستوور لانەدەن.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر (بەندی ١١٣):\",\"bold\":true},{\"text\":\" وەک پەرگاڵێکی چاودێریی خۆگەڕ بێوچان پشکنین بۆ گشت فەرمانە دیجیتاڵییەکان دەکات تاوەکوو لە دەستوور لانەدەن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5373\",\"sourceIndex\":5373,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی باڵای دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد (بەندی ١١٣): دەسەڵاتێکی ڕێکخەری سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی بێپسانەوەی ئەلگۆریتمەکانی دەوڵەتی ژیر.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی باڵای دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد (بەندی ١١٣):\",\"bold\":true},{\"text\":\" دەسەڵاتێکی ڕێکخەری سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی بێپسانەوەی ئەلگۆریتمەکانی دەوڵەتی ژیر\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5374\",\"sourceIndex\":5374,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پاراستنی زانیاری (بەندی ٥٤ و ١١٤): چاودێریکردنی پڕۆسەی کۆکردنەوە و بەکارهێنانی داتای کەسیی شارۆمەندان.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پاراستنی زانیاری (بەندی ٥٤ و ١١٤):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریکردنی پڕۆسەی کۆکردنەوە و بەکارهێنانی داتای کەسیی شارۆمەندان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5375\",\"sourceIndex\":5375,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی باڵای سەرپەرشتیاری ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند (بەندی ١١٩): چاودێریی ڕەوشتیی پەڕگاڵە یەکگرتووەکانی پەروەردە و تەندروستی.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی باڵای سەرپەرشتیاری ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند (بەندی ١١٩):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی ڕەوشتیی پەڕگاڵە یەکگرتووەکانی پەروەردە و تەندروستی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5376\",\"sourceIndex\":5376,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەسەڵاتی نیشتمانیی ڕێکخەری تەکنەلۆژیا (بەندی ١٢٠): پشکنینی دەوریی گشت تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان لە ڕووی ڕێک و ڕاستی و ڕەوشتییەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی نیشتمانیی ڕێکخەری تەکنەلۆژیا (بەندی ١٢٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" پشکنینی دەوریی گشت تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان لە ڕووی \"},{\"text\":\"ڕێک و ڕاستی\"},{\"text\":\" و ڕەوشتییەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5377\",\"sourceIndex\":5377,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی هەداریی ئەلیکترۆنی (بەندی ١١٢): چاودێریی پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی نەتەوە لە هێرشی ئەلیکترۆنی.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی هەداریی ئەلیکترۆنی (بەندی ١١٢):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی نەتەوە لە هێرشی ئەلیکترۆنی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5378\",\"sourceIndex\":5378,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٥. چاودێریی شوناس، دیمۆگرافیا و پەروەردە\",\"runs\":[{\"text\":\"٥. \"},{\"text\":\"چاودێریی شوناس، دیمۆگرافیا و پەروەردە\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5379\",\"sourceIndex\":5379,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەزگای نیشتمانیی یەکپارچەیی دیمۆگرافی (بەندی ١٣١): چاودێریی زیرەکی گۆڕانکارییەکانی دانیشتووان و ڕێگری لە شێواندنی شوناسی نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەزگای نیشتمانیی یەکپارچەیی\",\"bold\":true},{\"text\":\" دیمۆگرافی\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٣١):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی زیرەکی گۆڕانکارییەکانی دانیشتووان و ڕێگری لە شێواندنی شوناسی نەتەوەیی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5380\",\"sourceIndex\":5380,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی باڵای پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی (بەندی ١٣٠): چاودێریی پانتایی هزری و کولتووریی بۆ بەرپەرچدانەوەی داگیرکاریی گیانەکی و واتایی.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی باڵای پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی (بەندی ١٣٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پانتایی هزری و کولتووریی بۆ بەرپەرچدانەوەی داگیرکاریی گیانەکی و واتایی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5381\",\"sourceIndex\":5381,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەنجومەنی باڵای ستراتیژیی پەروەردەیی و هەڵسەنگاندن (بەندی ٩٦): چاودێریی چلۆنایەتیی خوێندن و ناوەڕۆکی پرۆگرامەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەنجومەنی باڵای ستراتیژیی پەروەردەیی و هەڵسەنگاندن (بەندی ٩٦):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی چلۆنایەتیی خوێندن و ناوەڕۆکی پرۆگرامەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5382\",\"sourceIndex\":5382,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری و متمانەبەخشینی ئەکادیمی (بەندی ٩٧): چاودێریی ئاستی زانستیی زانکۆکان و پڕۆسەی پلەبەرزکردنەوەی مامۆستایان.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری و متمانەبەخشینی ئەکادیمی (بەندی ٩٧):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی ئاستی زانستیی زانکۆکان و پڕۆسەی پلەبەرزکردنەوەی مامۆستایان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5383\",\"sourceIndex\":5383,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لیژنەی ڕەوشتی توێژینەوەی زانستی (بەندی ٩٧): چاودێریی پابەندبوون بە ڕاستگۆیی ئەکادیمی و ڕێگری لە دزیی زانستی.\",\"runs\":[{\"text\":\"لیژنەی ڕەوشتی توێژینەوەی زانستی (بەندی ٩٧):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پابەندبوون بە ڕاستگۆیی ئەکادیمی و ڕێگری لە دزیی زانستی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5384\",\"sourceIndex\":5384,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری (بەندی ٥): چاودێریی پاراستنی شوێنەوارە مێژووییەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری (بەندی ٥):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پاراستنی شوێنەوارە مێژووییەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5385\",\"sourceIndex\":5385,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٦. چاودێریی بوارە هەدارییەکان و ستراتیژییەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"٦. \"},{\"text\":\"چاودێریی بوارە هەدارییەکان و ستراتیژییەکان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5386\",\"sourceIndex\":5386,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانی بۆ کاروباری هەواڵگری (بەندی ٦٨): چاودێریی قانووندانان بەسەر کار و بودجەی دەزگای هەواڵگریدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانی بۆ کاروباری هەواڵگری (بەندی ٦٨):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی قانووندانان بەسەر کار و بودجەی دەزگای هەواڵگریدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5385\"},{\"id\":\"p5387\",\"sourceIndex\":5387,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پشکنەری گشتیی ناوەندی هەواڵگری (بەندی ١١٨): پۆستێکی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی ناوخۆیی دەزگای هەواڵگری و ڕێگری لە بەد بەکارهێنانی دەسەڵات.\",\"runs\":[{\"text\":\"پشکنەری گشتیی ناوەندی هەواڵگری (بەندی ١١٨):\",\"bold\":true},{\"text\":\" پۆستێکی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی ناوخۆیی دەزگای هەواڵگری و ڕێگری لە بەد بەکارهێنانی دەسەڵات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5385\"},{\"id\":\"p5388\",\"sourceIndex\":5388,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لیژنەی ستانداردی پیشەیی و لێپرسینەوە لە ناو پۆلیس (بەندی ٦٧): چاودێریی ناوخۆیی بۆ ڕێگری لە سەرپێچیی ئەفسەران.\",\"runs\":[{\"text\":\"لیژنەی ستانداردی پیشەیی و لێپرسینەوە لە ناو پۆلیس (بەندی ٦٧):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی ناوخۆیی بۆ ڕێگری لە سەرپێچیی ئەفسەران\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5385\"},{\"id\":\"p5389\",\"sourceIndex\":5389,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی (بەندی ٦٤): چاودێریی گشتگیر بەسەر وارگێڕییەکانی بەرگری و هەواڵگریدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی (بەندی ٦٤):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی گشتگیر بەسەر وارگێڕییەکانی بەرگری و هەواڵگریدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5385\"},{\"id\":\"p5390\",\"sourceIndex\":5390,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی باڵای هەداریی نیشتمانی (بەندی ١٣): چاودێریی هەداری بەسەر شارەوانییەکان لە دۆخی نائاساییدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی باڵای هەداریی نیشتمانی (بەندی ١٣):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی هەداری بەسەر شارەوانییەکان لە دۆخی نائاساییدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5385\"},{\"id\":\"p5391\",\"sourceIndex\":5391,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٧. چاودێریی جەماوەری، مێدیایی و شارۆمەندی\",\"runs\":[{\"text\":\"٧. \"},{\"text\":\"چاودێریی جەماوەری، مێدیایی و شارۆمەندی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5392\",\"sourceIndex\":5392,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی (بەندی ١٠٤): چاودێریی ئاستی ڕەزامەندی و متمانەی کۆمەڵ بە کارایی دەسەڵات.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی (بەندی ١٠٤):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی ئاستی ڕەزامەندی و متمانەی کۆمەڵ بە کارایی دەسەڵات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5393\",\"sourceIndex\":5393,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێویی گشتی (بەندی ١٠٨): چاودێریی کاریگەریی وارگێڕییەکان لەسەر ئاستی ژیانی خەڵک.\",\"runs\":[{\"text\":\"ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێویی\",\"bold\":true},{\"text\":\" گشتی (بەندی ١٠٨):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی کاریگەریی وارگێڕییەکان لەسەر ئاستی ژیانی خەڵک\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5394\",\"sourceIndex\":5394,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی (بەندی ١٠١): چاودێریکردنی بێلایەنیی مێدیای گشتیی نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی (بەندی ١٠١):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریکردنی بێلایەنیی مێدیای گشتیی نەتەوەیی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5395\",\"sourceIndex\":5395,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی نیشتمانیی مێدیا (بەندی ١٠٠): دەستەیەکی پیشەیی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی ڕەوشتی ڕۆژنامەوانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی نیشتمانیی مێدیا\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٠٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" دەستەیەکی پیشەیی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی ڕەوشتی ڕۆژنامەوانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5396\",\"sourceIndex\":5396,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی باڵای شایستەسالاری و ڕاژەی دەوڵەتی (بەندی ١٠٦): چاودێریی گشت دامەزراندنەکان تاوەکوو تەنیا لەسەر بنەمای لێهاتوویی بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی باڵای شایستەسالاری\",\"bold\":true},{\"text\":\" و ڕاژەی دەوڵەتی (بەندی ١٠٦):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی گشت دامەزراندنەکان تاوەکوو تەنیا لەسەر بنەمای لێهاتوویی بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5397\",\"sourceIndex\":5397,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان (بەندی ١٣٣): چاودێریی پاکی پڕۆسەی دەنگدان و پرۆژەی دارایی پارتەکان لە هەڵبژاردنەکاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٣٣):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پاکی پڕۆسەی دەنگدان و پرۆژەی دارایی پارتەکان لە هەڵبژاردنەکاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5398\",\"sourceIndex\":5398,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مێدیا (بەندی ١٠٠): وەک «کۆڵەکەی چوارەم»، ئەرکی چاودێریی بەردەوامی ژیاریی بەسەر گشت جومگەکانی دەوڵەتدا هەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"مێدیا (بەندی ١٠٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" وەک «کۆڵەکەی چوارەم»، ئەرکی چاودێریی بەردەوامی ژیاریی بەسەر گشت جومگەکانی دەوڵەتدا هەیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5571\",\"sourceIndex\":5571,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"تۆمارکردنی دەستوور و دانپێدانانی خوێنەر\",\"runs\":[{\"text\":\"ت\"},{\"text\":\"ۆمارکردنی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستوور\"},{\"text\":\" و دانپ\"},{\"text\":\"ێدانانی\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێنەر\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p5572\",\"sourceIndex\":5572,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"خوێنەری بەڕێز،\",\"runs\":[{\"text\":\"خوێنەری\",\"bold\":true},{\"text\":\" ب\",\"bold\":true},{\"text\":\"ەڕێز،\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5573\",\"sourceIndex\":5573,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان، وەک بەڵگەنامەیەکی بنەڕەتیی نیشتمانی، بۆ خوێندنەوە، ناسینی بنەماکانی دەوڵەتداری و بەشداری لە گفتوگۆی دەستووری پێشکەش کراوە. بانگهێشتت دەکەین بە سەردانکردنی ماڵپەڕی خوارەوە یان سکەنکردنی کۆدیQR ، پەڕتووکەکەت تۆمار بکەیت و، ئەگەر لەگەڵ بنەما و ناوەڕۆکی دەستوور هاوڕایت، دانپێدانانی خۆشت بە دەستووری کۆماری کوردستان تۆمار بکەیت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ۆماری\"},{\"text\":\" کوردستان، و\"},{\"text\":\"ەک\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ەڵگەنامەیەکی\"},{\"text\":\" بن\"},{\"text\":\"ەڕەتیی\"},{\"text\":\" ن\"},{\"text\":\"یشتمانی،\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ۆ\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێندنەوە،\"},{\"text\":\" ناس\"},{\"text\":\"ینی\"},{\"text\":\" بن\"},{\"text\":\"ەماکانی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەوڵەتداری\"},{\"text\":\" و ب\"},{\"text\":\"ەشداری\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" گفتوگ\"},{\"text\":\"ۆی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستووری\"},{\"text\":\" پ\"},{\"text\":\"ێشکەش\"},{\"text\":\" کراو\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\".\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بانگهێشتت\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەکەین\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" س\"},{\"text\":\"ەردانکردنی\"},{\"text\":\" ما\"},{\"text\":\"ڵپەڕی\"},{\"text\":\" خوار\"},{\"text\":\"ەوە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"یان\"},{\"text\":\" سک\"},{\"text\":\"ەنکردنی\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ۆدی\"},{\"text\":\"QR\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"، \"},{\"text\":\"پەڕتووک\"},{\"text\":\"ەکەت\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمار\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەیت\"},{\"text\":\" و، ئ\"},{\"text\":\"ەگەر\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ەگەڵ\"},{\"text\":\" بن\"},{\"text\":\"ەما\"},{\"text\":\" و ناو\"},{\"text\":\"ەڕۆکی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستوور\"},{\"text\":\" هاو\"},{\"text\":\"ڕایت،\"},{\"text\":\" دانپ\"},{\"text\":\"ێدانانی\"},{\"text\":\" خ\"},{\"text\":\"ۆشت\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستووری\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ۆماری\"},{\"text\":\" کوردستان ت\"},{\"text\":\"ۆمار\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەیت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5574\",\"sourceIndex\":5574,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"تۆمارکردنەکەت هەروەها هاوکارییەکی بەهادارە بۆ ناسینی ئاستی بڵاوبوونەوەی دەستوور لە ناو کۆمەڵگای کوردستاندا. لە ڕێگای ئەم تۆمارگەیەوە دەتوانین زانیارییەکی وردتر لەسەر ژمارەی پەڕتۆکە تۆمارکراوەکان، شوێنی دابەشبوونیان، ئاستی خوێندنەوە و ڕادەی دانپێدانانی خوێنەران بە دەستوور کۆ بکەینەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"تۆمارکردنەکەت\"},{\"text\":\" ه\"},{\"text\":\"ەروەها\"},{\"text\":\" هاوکار\"},{\"text\":\"ییەکی\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ەهادارە\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ۆ\"},{\"text\":\" ناس\"},{\"text\":\"ینی\"},{\"text\":\" ئاست\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ڵاوبوونەوەی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستوور\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" ناو ک\"},{\"text\":\"ۆمەڵگای\"},{\"text\":\" کوردستاندا. ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕێگای\"},{\"text\":\" ئ\"},{\"text\":\"ەم\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمارگەیەوە\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەتوانین\"},{\"text\":\" زان\"},{\"text\":\"یارییەکی\"},{\"text\":\" وردتر ل\"},{\"text\":\"ەسەر\"},{\"text\":\" ژمار\"},{\"text\":\"ەی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پەڕتۆکە\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمارکراوەکان،\"},{\"text\":\" شو\"},{\"text\":\"ێنی\"},{\"text\":\" داب\"},{\"text\":\"ەشبوونیان،\"},{\"text\":\" ئاست\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێندنەوە\"},{\"text\":\" و \"},{\"text\":\"ڕادەی\"},{\"text\":\" دانپ\"},{\"text\":\"ێدانانی\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێنەر\"},{\"text\":\"ان ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستوور\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ۆ\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەینەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5575\",\"sourceIndex\":5575,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەتوانیت پەڕتۆکەکەت بە ناوی ڕاستەقینە یان ناوی خوازراو تۆمار بکەیت. هەروەها دەتوانیت دیاری بکەیت کە پەڕتۆکەکەت کڕیوە، بە دیاری وەرتگرتووە یان بە قەرزت وەرگرتووە، و دۆخی خوێندنەوەی خۆت تۆمار بکەیت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەتوانیت\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پەڕتۆکەکەت\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" ناو\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕاستەقینە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"یان\"},{\"text\":\" ناو\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" خوازراو ت\"},{\"text\":\"ۆمار\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەیت\"},{\"text\":\". ه\"},{\"text\":\"ەروەها\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەتوانیت\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"یاری\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەیت\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پەڕتۆکەکەت\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ڕیوە،\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"یاری\"},{\"text\":\" و\"},{\"text\":\"ەرتگرتووە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"یان\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" ق\"},{\"text\":\"ەرزت\"},{\"text\":\" و\"},{\"text\":\"ەرگرتووە،\"},{\"text\":\" و د\"},{\"text\":\"ۆخی\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێندنەوەی\"},{\"text\":\" خ\"},{\"text\":\"ۆت\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمار\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەیت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5576\",\"sourceIndex\":5576,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دانپێدانان بە دەستوور هەڵبژاردەیەکی ئازادانە و سەربەخۆیە لە تۆمارکردنی کتێب. هەر خوێنەرێک دەتوانێت بەپێی تێگەیشتن و بڕوای خۆی بڕیار بدات.\",\"runs\":[{\"text\":\"دانپێدانان\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستوور\"},{\"text\":\" ه\"},{\"text\":\"ەڵبژاردەیەکی\"},{\"text\":\" ئازادان\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" و س\"},{\"text\":\"ەربەخۆیە\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمارکردنی\"},{\"text\":\" کت\"},{\"text\":\"ێب\"},{\"text\":\". ه\"},{\"text\":\"ەر\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێنەرێک\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەتوانێت\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ەپێی\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ێگەیشتن\"},{\"text\":\" و ب\"},{\"text\":\"ڕوای\"},{\"text\":\" خ\"},{\"text\":\"ۆی\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ڕیار\"},{\"text\":\" بدات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5577\",\"sourceIndex\":5577,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بە تۆمارکردنی پەڕتۆکەکەت، بەشداری لە دروستکردنی وێنەیەکی ڕوونتر لە ئاستی گەیشتن و خوێندنەوەی دەستووری کۆماری کوردستان دەکەیت.\",\"runs\":[{\"text\":\"بە\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمارکردنی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پەڕتۆک\"},{\"text\":\"ەکەت،\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ەشداری\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" دروستکردن\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" و\"},{\"text\":\"ێنەیەکی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕوونتر\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" ئاست\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" گ\"},{\"text\":\"ەیشتن\"},{\"text\":\" و خو\"},{\"text\":\"ێندنەوەی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستووری\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ۆماری\"},{\"text\":\" کوردستان د\"},{\"text\":\"ەکەیت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5578\",\"sourceIndex\":5578,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بۆ تۆمارکردن، کۆدی QR ـی پشت بەرگی پەڕتۆک سکەن بکە یان سەردانی ئەم بەستەرە بکە:\",\"runs\":[{\"text\":\"بۆ\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمارکردن،\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ک\"},{\"text\":\"ۆدی\"},{\"text\":\" QR \"},{\"text\":\"ـ\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پشت بەرگی پەڕتۆک سکەن بکە یان \"},{\"text\":\"س\"},{\"text\":\"ەردانی\"},{\"text\":\" ئ\"},{\"text\":\"ەم\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ەستەرە\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\":\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5579\",\"sourceIndex\":5579,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"https://kurdistancongress.com/constitution/register \",\"runs\":[{\"text\":\"https://kurdistancongress.com/constitution/register\"},{\"text\":\" \"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5580\",\"sourceIndex\":5580,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆنگرەی نیشتمانی کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆنگرەی\",\"bold\":true},{\"text\":\" ن\",\"bold\":true},{\"text\":\"یشتمانی\",\"bold\":true},{\"text\":\" کوردستان\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5584-image\",\"sourceIndex\":5584,\"style\":\"Embedded reference\",\"text\":\"\",\"runs\":[],\"kind\":\"image\",\"src\":\"/downloads/constitution-source-media/image6.png\",\"parentId\":\"p5571\"}]"
      }
    }
  ]
}