{
  "language": "ckb",
  "exportedAt": "2026-10-28T06:31:27.140Z",
  "clauses": [
    {
      "id": 1,
      "slug": "clause-1",
      "articleNumber": 1,
      "status": "published",
      "chapterId": 1,
      "title": "وڵات و وارپارێزیی (تێریتۆریالیزم)",
      "body": "کوردستان دەوڵەتێکی کۆماریی سەربەخۆیە، کە تەنیا وڵات و وارگەی (تێریتۆری) نەتەوەی کوردە. سەروەریی نەتەوەیی کوردستان نەگۆڕ و سەوداهەڵنەگرە و نە بەش دەکرێت و نە بە هاوبەشی دادەنرێت. ڕیشەی ئەم سەروەرییە لە درێژەدارییەتی مێژوویی، کولتوری و وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک نەتەوەیەکی یەکبوویی هەیە.\n\nیه‌كه‌م: پێناسەی سەروەریی و وارپارێزی\n\n١.١. سەروەریی نەتەوەیی باڵاترین دەسەڵاتی قانوونیی نەتەوەی کوردە بەسەر وارگەی نەتەوەیی کوردستاندا کە تەنیا لە چوارچێوەی دەوڵەتی دانپێدانراوی خاوەن دەسەڵاتی ڕەها ڕایی دەکرێت.\n\n١.٢. سەروەریی بنەمای وارگێڕی ڕەوای دەوڵەتی سەربەخۆیە و بەستێنی دەوڵەتداری و دەسەڵاتدارێتی لە کوردستان دابین دەکات.\n\n١.٣. وارپارێزیی بریتییە لە خاوەندارێتی ڕەبەق بەسەر گردوکۆی خاکی مێژوویی کوردستاندا.\n\n١.٤. وارگەی نەتەوەیی کوردستان هەموو ئەو خاکە لەخۆ دەگرێ کە بە درێژایی مێژوو نەتەوەی کورد تێیدا نیشتەجێ بووە.\n\nدوویه‌م: ئەرکی بەکۆمەڵ بۆ وارپارێزیی\n\n٢.١. سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان ئەرکی قانوونیی و نیشتمانی وارپارێزیی و پاراستنی سەروەریی نەتەوەییان لەسەر شانە.\n\n٢.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی:\n\nئا. بەشداری چالاک لە دامەزراوەکانی کوردستان\n\nب. وەفاداری بە پرەنسیپە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت\n\nپ. ئامادەیی بۆ بەرگریکردن لە وارگەی نەتەوەیی لە کاتی ئاشتی و شەڕدا، ڕایی دەکرێت.\n\nسێیه‌م: پابەندبوون بە وارگێڕیی بەرگری نیشتمانی\n\n٣.١. دەوڵەتی کوردستان وارگێڕیی یەکگرتووی بەرگری نیشتمانی پەیڕەو دەکات.\n\n٣.٢. دەوڵەت بە قانوون پێویستە:\n\nئا. هێزی بەرگری نیشتمانی دابمەزرێنێت\n\nب. بەشداری بەکۆمەڵی هاووڵاتیانی کوردستان لە بەرگری نیشتمانیدا ڕێکبخات\n\nپ. هاوئاهەنگی نێوان دامەزراوە سەربازی و ژیارییەکان دابین بکات\n\n٣.٣. ئامانجی بەرگری نیشتمانی نەک هەر بەرگریکردن، بەڵکو پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانە.\n\nچواره‌م: دەوڵەتداری و دەسەڵاتداری\n\n٤.١. دەوڵەت و دەسەڵات دوو ڕەهەندی سەرەکی وارگێڕی لە کوردستانن:\n\nئا. دەوڵەت: پێکهاتەی هەردەمیی وارپارێزی و سەروەریی نەتەوەییە کە ئامرازەکانی لەشکەری، پەروەردە، دارایی و دیپلۆماسی لەخۆ دەگرێت.\n\nب. دەسەڵات (حکومەت): میکانیزمی کاتی وارگێڕییە بۆ بەڕێوەبردنی وڵات کە لە ڕێگای هەڵبژاردنی گشتییەوە دادەمەزرێت.\n\n٤.٢. کۆماری کوردستان دەوڵەتی کوردستانە و دەوڵەتی کوردستان ڕەوایی خۆی وەک زایەڵەی ویستمەندیی مێژووی کورد بۆ دەوڵەت تەنیا و تەنیا لەم دەستوورە وەردەگرێت و هیچ هێزێک و ویستێکی جیاوازی ناوخۆیی و یان ویستێک دژی دەرەکی ناتوانێت ئەم ڕەوایی لە دەوڵەتی کوردستان بستێنێتەوە.\n\n٤.٣. هەموو هاووڵاتیان و شارۆمەندانی کوردستان بە ناسنامەی کوردستانی لە ڕێگای میکانیزمەکانی بەشداریی وارگێڕی وەک دامەزراندنی پارتی وارگێڕیی و چووونە ناو پرۆسەی هەڵبژاردنەوە مافی بەشداری لە دەسەڵاتداریان هەیە بە مەرجی پابەندبوون بە دەستوور و بەها باڵاکانی کۆمەڵگەی کوردستان.\n\nپێنجه‌م: پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و پاراستنی سەروەریی\n\n٥.١. دەوڵەتی کوردستان مافی قانوونیی بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێودەوڵەتی و ئەندامێتی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانی هەیە.\n\n٥.٢. دەوڵەتی کوردستان بە مەرجی بەرژەوەندیی و ئاسایشی نەتەوەیی خۆی بەشداری چالاکانە لە پەیماننامە نێودەوڵەتیەکاندا دەکات و پابەندی ڕاییکردنیان دەبێت لە چوارچێوەی سەروەریی نەتەوەیی خۆیدا.\n\n٥.٣. هەموو ڕێککەوتن و هاوپەیمانییەک دەبێت:\n\nئا. ڕووەن بن\n\nب. لەسەر بنەمای ڕێزی دووقۆڵی بۆ وارپارێزی کوردستان بن\n\nپ. سەروەریی نەتەوەیی کوردستان لاواز نەکەن.\n\n٥.٤. هەر ڕێککەوتنێک دژی بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان بێت، لە ڕووی قانوونییەوە پووچەڵە.\n\nشه‌شه‌م: دەستوور وەک یەکەم دامەزراوەی دەوڵەتی کوردستان\n\n٦.١. دەستوور یەکەم دامەزراوەی دەوڵەتی کوردستانە، و ژێرخانی وارگێڕی و ژوراڵ بۆ هەموو دامەزراوەکانی دیکەی دەوڵەتی کوردستان دادەڕێژێت.\n\n٦.٢. ئەم دەستوورە پارێزوانی قانوونیی و دەستووری وارگەی نەتەوەیی، سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایشی نەتەوەیی و دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستانە.\n\n٦.٣. بەندەکانی ئەم دەستوورە کە پەیوەندیدارن بە بنەماکانی دەوڵەتداری و وارپارێزی، نەگۆڕن و دەستکاری ناکرێن، مەگەر بۆ پتەوکردن و ڕاییکردنی باشتری هەمان بنەماکان.\n\n٦.٤. دەستووری کۆماریی کوردستان زایەڵەی ویستی و خواستی گشتی وەک بەرهەمی ژیریی کۆیی نەتەوەی کوردە لە کوردستان کە ئێستا لە قووڵایی خودی کۆیی خۆیدا خاوەنی کەسایەتی نەتەوەییە و هەموو ئەمانە کاتێک کە دەبێتە دەق، پێکەوە دەبن بە دەستووری کۆماری کوردستان.\n\n٦.٥. هیچ قانوون، ڕێسا یان بڕیارێک نابێت دژی بنەماکانی ئەم بەندە دابڕێژرێت.\n\n٦.٦. هەر کردەوە یان چالاکییەکی وارگێڕی یان کۆمەڵایەتی کە هەڕەشە بۆ سەروەریی و وارپارێزی کوردستان بکات، بە تاوانی ناپاکی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و بە پێی قانوون سزا دەدرێت.\n\nحه‌وته‌م: زمانی کوردی و وار و سەروەریی\n\n٧.١. زمانی کوردی درێژەدارییەتی مێژوویی و بەشێکی دانەبڕاوی ناسنامەی هەزاران ساڵەی نەتەوەیی و وارگەی نەتەوەیی کوردستانە.\n\n٧.٢. هەموو ناوچەیەکی کوردستان، تەنانەت ئەو ناوچانەی کە نەتەوەی کورد تیایاندا بە کەمینە کراوە، بەشێکی دانەبڕاوی خاکی کوردستانن و هیچ گۆڕانکارییەکی دیمۆگرافی، قانوونیی ئەم ڕاستییە ناگۆڕێت.\n\n٧.٣. لە نێوان زاراوەکانی زمانی کوردی باڵادەستی و بندەستی پەسەند نەکراوە و هیچ زاراوەیەکی کوردی بە تاقی تەنیا زمانی کوردی نییە، بەڵکو زمانی کوردی وەک زنجیرەزاراوە، گردوگۆی گشت زاراوەکانی کوردییە و فەرمییەتی زمانی کوردی هەموو زاراوەکان دەگرێتەوە.\n\n٧.٤. زمانی کوردی لە سەرانسەری کوردستان دەبێت:\n\nئا. زمانی فەرمی پەروەردە و خوێندن بێت\n\nب. لە هەموو ئاستەکانی خوێندندا بەکار بهێنرێت\n\nپ. لەلایەن هەموو دانیشتووانی کوردستانەوە فێر ببن\n\nت. دەوڵەتی کوردستان \"ئەکادیمیای نیشتمانیی زمانی کوردی\" دادەمەزرێنێت، کە ئەرکی ستانداردسازی، پەرەپێدان و ئاسانکاریی وێژەی فەرمی زمانی کوردی لە دامودەزگانی دەوڵەت و شوێنە گشتییەکاندا لە ئەستۆ دەگرێت، بە شێوەیەک کە لێک تێگەیشتنی کۆمەڵایەتی ئاسان بکاتەوە و هاوکات ڕێز لە فرەزاراوەیی زمانی کوردی بگرێت.\n\n٧.٥. هەموو ئەو کوردانەی کە لە ئەنجامی تواندنەوە و گواستنەوەی زمانیی، زمانی کوردی خۆیان لە دەست داوە، لە کوردبوون ناکەون و ئەرکی دەوڵەتی کوردستانە کە بە وارگێڕیی درووست زمانی کوردی بۆ خۆیان و نەوەکانی دواتریان بگەڕێنێتەوە.\n\nهه‌شته‌م: کوردستان وەک ژێرخانی نەتەوەیی\n\n٨.١. سەروەریی و وارپارێزی کوردستان لە سنوورە وارگێڕییە ئەمپریاڵەکانی داگیرکەران تێدەپەڕێت و بەرهەمی خەباتی مێژوویی نەتەوەی کوردە بۆ سەربەخۆیی و ئازادی.\n\n٨.٢. سەروەریی کوردستان بەسەر وارگەی نەتەوەیی خۆی:\n\nئا. ئەنجامی بوونایەتی سروشتی و کەتواریی کوردە\n\nب. لە سەرووی ویستی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییە\n\nپ. بەرهەمی ویستی هەتایی و بێپسانەوەی نەتەوەی کوردە\n\nنۆیه‌م: ناسێنەی کوردبوون و کوردستانیبوون\n\n٩.١. پێناسەی کوردبوون:\n\nئا. کوردبوون ژێرخانی بوونناسانەی هەستی نەتەوەیی کوردە و دەرخەری پەیوەندیی ڕەچەڵەکی، مێژوویی، کولتوری و وارناسانە لەگەڵ نەتەوەی کوردە.\n\nب. دەوڵەتی کوردستان پێویستە پاراستنی ناسنامەی کوردبوون بە شێوازی دامەزراوەیی لە قانوون بنەڕەتی و لاوەکییەکاندا مسۆگەر بکات.\n\nپ. بۆ پاراستنی کوردبوون دەبێت دامەزراوەی تایبەت بە کاروباری ناسنامەی نەتەوەیی دابمەزرێ کە ئەرکی دیاریکردن، پاراستن و چەسپاندنی پێوەرەکانی کوردبوونی لە ئەستۆ بێت.\n\n٩.٢. ڕێگاکانی گواستنەوەی کوردبوون:\n\nئا. کوردبوون لە ڕێگەی ڕەچەڵەکی کوردییەوە دەگوێزرێتەوە، کە دەکرێت لە هەردووک دایک و باوک یان تەنیا یەکێکیانەوە وەرگیرابێت.\n\nب. کوردبوون لە ڕێگەی خۆئاگایی، هاوئاگایی و هەستی ناسنامەی ڕەچەڵەکمەندانەی کوردییەوە دەچەسپێت و گەشە دەکات.\n\nپ. کوردبوون پابەندبوونی قانوونیی و کردارییە بە دەستووری کوردستان و وارپارێزیی نەتەوەیی کوردستان.\n\nت. کوردبوون مەرجی پەیمانی نەتەوەیی لەگەڵ دەوڵەتی کوردستان و پابەندبوونە بە ویستی سەروەریی ڕەبەقی نەتەوەیی.\n\n٩.٣. پێناسەی کوردستانیبوون:\n\nئا. کوردستانیبوون پێوەبەستەییەکی بنەڕەتییە بە وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک وڵات و خاک کە بوونایەتی و ژیانی مرۆڤی کورد پێوەی گرێدراوە.\n\nب. کوردستانیبوون بنەمای قانوونیی و دەستووری هاووڵاتیبوونی کوردستانییە و مافی نیشتەجێبوون و ژیان لەسەر خاکی کوردستان مسۆگەر دەکات.\n\nپ. کوردستانیبوون لە ڕێگەی لەدایکبوون لەسەر خاکی کوردستان لە دایک و باوکی خاوەن شارۆمەندیی کوردستانی، نیشتەجێبوونی درێژخایەن، یان پەیمانی هاووڵاتیبوون بەدەست دێت.\n\nت. کوردستانیبوون پەیوەستە بە پەسەندکردن و وەفاداری بە دەستووری کوردستان و ناسنامەی نەتەوەیی کوردستانەوە فەرمییەتی قانوونیی وەردەگرێت.\n\n٩.٤. پێگەی شارۆمەندی کوردستانی:\n\nئا. شارۆمەندی کوردستانی بریتییە لە کۆی کوردان و ناکوردانی نیشتەجێی کوردستان کە خاوەنی پلەی شارۆمەندیین.\n\nب. گشت شارۆمەندانی کوردستان، بەبێ جیاوازی لە ڕەچەڵەک، نەژاد، ڕەگەز، ئایین، باوەڕ، زمان، یان پێگەی کۆمەڵایەتی، لە بەرامبەر بە قانووندا یەکسانن.\n\nپ. گشت شارۆمەندانی کوردستان یەکسانن لە ئەرک و ماف و ئازادییە دێموکراتیکەکان کە لە دەستووردا پێناسە کراون.\n\nت. ناکوردانی کوردستان مافی پاراستنی شوناسی فەرهەنگی و زمانی خۆیان هەیە بە مەرجێک پابەند بن بە دەستوور و سەروەریی وارگەی نەتەوەیی کوردستان.\n\n٩.٥. ئەرکی دەوڵەت بەرامبەر بە کوردستانیبوون:\n\nئا. دەوڵەتی کوردستان بەرپرسیارە لە دیاریکردنی قانوون و ڕێساکانی پەیوەست بە شارۆمەندی کوردستان، مافی پەنابەری، مافی نیشتەجێبوون، و هەموو پرسە پەیوەندیدارەکان.\n\nب. دەوڵەت پێویستە هاوسەنگی نێوان مافەکانی تاکەکەسی شارۆمەندان و پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیی و وارگەی نەتەوەیی کوردستان بپارێزێت.\n\nپ. قانوونی تایبەت بە شارۆمەندی و هاووڵاتیبوونی کوردستانی لەلایەن مەکۆی نیشتمانی کوردستانەوە دەردەچێت و پێوەر و مەرجەکانی وەرگرتن، لەدەستدان، و گەڕاندنەوەی شارۆمەندی دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p134",
          "sourceIndex": 134,
          "style": "Normal",
          "text": "کوردستان دەوڵەتێکی کۆماریی سەربەخۆیە، کە تەنیا وڵات و وارگەی (تێریتۆری) نەتەوەی کوردە. سەروەریی نەتەوەیی کوردستان نەگۆڕ و سەوداهەڵنەگرە و نە بەش دەکرێت و نە بە هاوبەشی دادەنرێت. ڕیشەی ئەم سەروەرییە لە درێژەدارییەتی مێژوویی، کولتوری و وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک نەتەوەیەکی یەکبوویی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "کوردستان دەوڵەتێکی کۆماریی سەربەخۆیە، کە تەنیا وڵات و وارگەی (تێریتۆری"
            },
            {
              "text": ") نەتەوەی کوردە. سەروەریی نەتەوەیی کوردستان نەگۆڕ و سەوداهەڵنەگرە و نە بەش دەکرێت و نە بە هاوبەشی دادەنرێت. ڕیشەی ئەم سەروەرییە لە درێژەدارییەتی مێژوویی، کولتوری و وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک نەتەوەیەکی یەکبوویی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p135",
          "sourceIndex": 135,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پێناسەی سەروەریی و وارپارێزی",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پێناسەی سەروەریی و وارپارێزی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p136",
          "sourceIndex": 136,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. سەروەریی نەتەوەیی باڵاترین دەسەڵاتی قانوونیی نەتەوەی کوردە بەسەر وارگەی نەتەوەیی کوردستاندا کە تەنیا لە چوارچێوەی دەوڵەتی دانپێدانراوی خاوەن دەسەڵاتی ڕەها ڕایی دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەروەریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " باڵاترین دەسەڵاتی قانوونیی نەتەوەی کوردە بەسەر وارگەی نەتەوەیی کوردستاندا کە تەنیا لە چوارچێوەی دەوڵەتی دانپێدانراوی خاوەن دەسەڵاتی ڕەها ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p135"
        },
        {
          "id": "p137",
          "sourceIndex": 137,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. سەروەریی بنەمای وارگێڕی ڕەوای دەوڵەتی سەربەخۆیە و بەستێنی دەوڵەتداری و دەسەڵاتدارێتی لە کوردستان دابین دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەروەریی بنەمای وارگێڕی"
            },
            {
              "text": " ڕەوای دەوڵەتی سەربەخۆیە و بەستێنی دەوڵەتداری و دەسەڵاتدارێتی لە کوردستان دابین دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p135"
        },
        {
          "id": "p138",
          "sourceIndex": 138,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. وارپارێزیی بریتییە لە خاوەندارێتی ڕەبەق بەسەر گردوکۆی خاکی مێژوویی کوردستاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "وارپارێزیی بریتییە لە خاوەندارێتی"
            },
            {
              "text": " ڕەبەق بەسەر گردوکۆی خاکی مێژوویی کوردستاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p135"
        },
        {
          "id": "p139",
          "sourceIndex": 139,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. وارگەی نەتەوەیی کوردستان هەموو ئەو خاکە لەخۆ دەگرێ کە بە درێژایی مێژوو نەتەوەی کورد تێیدا نیشتەجێ بووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "وارگەی نەتەوەیی کوردستان هەموو ئەو خاکە لەخۆ دەگر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بە درێژایی مێژوو نەتەوەی کورد تێیدا نیشتەجێ بووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p135"
        },
        {
          "id": "p140",
          "sourceIndex": 140,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: ئەرکی بەکۆمەڵ بۆ وارپارێزیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: ئەرکی بەکۆمەڵ بۆ وارپارێزیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p141",
          "sourceIndex": 141,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان ئەرکی قانوونیی و نیشتمانی وارپارێزیی و پاراستنی سەروەریی نەتەوەییان لەسەر شانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان ئەرکی قانوونیی و نیشتمانی وارپارێزیی و پاراستنی سەروەریی نەتەوەییان لەسەر شانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p140"
        },
        {
          "id": "p142",
          "sourceIndex": 142,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرکە لە ڕێگەی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p140"
        },
        {
          "id": "p143",
          "sourceIndex": 143,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەشداری چالاک لە دامەزراوەکانی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەشداری چالاک لە دامەزراوەکانی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p142"
        },
        {
          "id": "p144",
          "sourceIndex": 144,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. وەفاداری بە پرەنسیپە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. وەفاداری بە پرەنسیپە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p142"
        },
        {
          "id": "p145",
          "sourceIndex": 145,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئامادەیی بۆ بەرگریکردن لە وارگەی نەتەوەیی لە کاتی ئاشتی و شەڕدا، ڕایی دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئامادەیی بۆ بەرگریکردن لە وارگەی نەتەوەیی لە کاتی ئاشتی و شەڕدا، ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p142"
        },
        {
          "id": "p146",
          "sourceIndex": 146,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: پابەندبوون بە وارگێڕیی بەرگری نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: پابەندبوون بە وارگێڕیی بەرگری نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p147",
          "sourceIndex": 147,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەتی کوردستان وارگێڕیی یەکگرتووی بەرگری نیشتمانی پەیڕەو دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی کوردستان وارگێڕیی یەکگرتووی بەرگری نیشتمانی پەیڕەو دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p146"
        },
        {
          "id": "p148",
          "sourceIndex": 148,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. دەوڵەت بە قانوون پێویستە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە قانوون پێویستە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p146"
        },
        {
          "id": "p149",
          "sourceIndex": 149,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هێزی بەرگری نیشتمانی دابمەزرێنێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هێزی بەرگری نیشتمانی دابمەزرێنێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p148"
        },
        {
          "id": "p150",
          "sourceIndex": 150,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەشداری بەکۆمەڵی هاووڵاتیانی کوردستان لە بەرگری نیشتمانیدا ڕێکبخات",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەشداری بەکۆمەڵی هاووڵاتیانی کوردستان لە بەرگری نیشتمانیدا ڕێکبخات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p148"
        },
        {
          "id": "p151",
          "sourceIndex": 151,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. هاوئاهەنگی نێوان دامەزراوە سەربازی و ژیارییەکان دابین بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هاوئاهەنگی نێوان دامەزراوە سەربازی و ژیارییەکان دابین بکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p148"
        },
        {
          "id": "p152",
          "sourceIndex": 152,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ئامانجی بەرگری نیشتمانی نەک هەر بەرگریکردن، بەڵکو پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی بەرگری نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " نەک هەر بەرگریکردن، بەڵکو پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p146"
        },
        {
          "id": "p153",
          "sourceIndex": 153,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: دەوڵەتداری و دەسەڵاتداری",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: دەوڵەتداری"
            },
            {
              "text": " و دەسەڵاتداری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p154",
          "sourceIndex": 154,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت و دەسەڵات دوو ڕەهەندی سەرەکی وارگێڕی لە کوردستانن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت و دەسەڵات دوو ڕەهەندی سەرەکی وارگێڕی لە کوردستانن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p153"
        },
        {
          "id": "p155",
          "sourceIndex": 155,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەوڵەت: پێکهاتەی هەردەمیی وارپارێزی و سەروەریی نەتەوەییە کە ئامرازەکانی لەشکەری، پەروەردە، دارایی و دیپلۆماسی لەخۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەوڵەت: پێکهاتەی هەردەمیی وارپارێزی و سەروەریی نەتەوەییە کە ئامرازەکانی لەشکەری، پەروەردە، دارایی و دیپلۆماسی"
            },
            {
              "text": " لەخۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p154"
        },
        {
          "id": "p156",
          "sourceIndex": 156,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەسەڵات (حکومەت): میکانیزمی کاتی وارگێڕییە بۆ بەڕێوەبردنی وڵات کە لە ڕێگای هەڵبژاردنی گشتییەوە دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەسەڵات (حکومەت): میکانیزمی کاتی وارگێڕییە بۆ بەڕێوەبردنی وڵات کە لە ڕێگای هەڵبژاردنی گشتییەوە دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p154"
        },
        {
          "id": "p157",
          "sourceIndex": 157,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. کۆماری کوردستان دەوڵەتی کوردستانە و دەوڵەتی کوردستان ڕەوایی خۆی وەک زایەڵەی ویستمەندیی مێژووی کورد بۆ دەوڵەت تەنیا و تەنیا لەم دەستوورە وەردەگرێت و هیچ هێزێک و ویستێکی جیاوازی ناوخۆیی و یان ویستێک دژی دەرەکی ناتوانێت ئەم ڕەوایی لە دەوڵەتی کوردستان بستێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": " دەوڵەتی کوردستانە و دەوڵەتی کوردستان ڕەوایی خۆی وەک زایەڵەی ویستمەندیی مێژووی کورد بۆ دەوڵەت تەنیا و تەنیا لەم دەستوورە وەردەگرێت و هیچ هێزێک و ویستێکی جیاوازی ناوخۆیی و یان ویستێک دژی دەرەکی ناتوانێت ئەم ڕەوایی لە دەوڵەتی کوردستان بستێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p153"
        },
        {
          "id": "p158",
          "sourceIndex": 158,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. هەموو هاووڵاتیان و شارۆمەندانی کوردستان بە ناسنامەی کوردستانی لە ڕێگای میکانیزمەکانی بەشداریی وارگێڕی وەک دامەزراندنی پارتی وارگێڕیی و چووونە ناو پرۆسەی هەڵبژاردنەوە مافی بەشداری لە دەسەڵاتداریان هەیە بە مەرجی پابەندبوون بە دەستوور و بەها باڵاکانی کۆمەڵگەی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەموو هاووڵاتیان و شارۆمەندانی کوردستان بە ناسنامەی کوردستانی لە ڕێگای میکانیزمەکانی بەشداریی وارگێڕی وەک دامەزراندنی پارتی وارگێڕیی"
            },
            {
              "text": " و چووونە ناو پرۆسەی هەڵبژاردنەوە مافی بەشداری لە دەسەڵاتداریان هەیە بە مەرجی پابەندبوون بە دەستوور و بەها باڵاکانی کۆمەڵگەی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p153"
        },
        {
          "id": "p159",
          "sourceIndex": 159,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و پاراستنی سەروەریی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و پاراستنی سەروەریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p160",
          "sourceIndex": 160,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەتی کوردستان مافی قانوونیی بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێودەوڵەتی و ئەندامێتی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی کوردستان مافی قانوونیی بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێودەوڵەتی و ئەندامێتی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p159"
        },
        {
          "id": "p161",
          "sourceIndex": 161,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دەوڵەتی کوردستان بە مەرجی بەرژەوەندیی و ئاسایشی نەتەوەیی خۆی بەشداری چالاکانە لە پەیماننامە نێودەوڵەتیەکاندا دەکات و پابەندی ڕاییکردنیان دەبێت لە چوارچێوەی سەروەریی نەتەوەیی خۆیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی کوردستان"
            },
            {
              "text": " بە مەرجی بەرژەوەندیی و ئاسایشی نەتەوەیی خۆی بەشداری چالاکانە لە پەیماننامە نێودەوڵەتیەکاندا دەکات و پابەندی ڕاییکردنیان دەبێت لە چوارچێوەی سەروەریی نەتەوەیی خۆیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p159"
        },
        {
          "id": "p162",
          "sourceIndex": 162,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. هەموو ڕێککەوتن و هاوپەیمانییەک دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەموو ڕێککەوتن و هاوپەیمانییەک دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p159"
        },
        {
          "id": "p163",
          "sourceIndex": 163,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕووەن بن",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. "
            },
            {
              "text": "ڕووەن بن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p162"
        },
        {
          "id": "p164",
          "sourceIndex": 164,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. لەسەر بنەمای ڕێزی دووقۆڵی بۆ وارپارێزی کوردستان بن",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. "
            },
            {
              "text": "لەسەر بنەمای ڕێزی دووقۆڵی بۆ وارپارێزی کوردستان بن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p162"
        },
        {
          "id": "p165",
          "sourceIndex": 165,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. سەروەریی نەتەوەیی کوردستان لاواز نەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. "
            },
            {
              "text": "سەروەریی نەتەوەیی کوردستان لاواز نەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p162"
        },
        {
          "id": "p166",
          "sourceIndex": 166,
          "style": "Normal",
          "text": "٥.٤. هەر ڕێککەوتنێک دژی بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان بێت، لە ڕووی قانوونییەوە پووچەڵە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هەر ڕێککەوتنێک دژی بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان بێت، لە ڕووی قانوونییەوە پووچەڵە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p165"
        },
        {
          "id": "p167",
          "sourceIndex": 167,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شه‌شه‌م: دەستوور وەک یەکەم دامەزراوەی دەوڵەتی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "شه‌شه‌م: دەستوور وەک یەکەم دامەزراوەی دەوڵەتی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p168",
          "sourceIndex": 168,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. دەستوور یەکەم دامەزراوەی دەوڵەتی کوردستانە، و ژێرخانی وارگێڕی و ژوراڵ بۆ هەموو دامەزراوەکانی دیکەی دەوڵەتی کوردستان دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستوور یەکەم دامەزراوەی دەوڵەتی کوردستانە، و ژێرخانی وارگێڕی و ژوراڵ بۆ هەموو دامەزراوەکانی دیکەی دەوڵەتی کوردستان دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p167"
        },
        {
          "id": "p169",
          "sourceIndex": 169,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. ئەم دەستوورە پارێزوانی قانوونیی و دەستووری وارگەی نەتەوەیی، سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایشی نەتەوەیی و دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەستوورە پارێزوانی قانوونیی و دەستووری وارگەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "، سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایشی نەتەوەیی و دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p167"
        },
        {
          "id": "p170",
          "sourceIndex": 170,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. بەندەکانی ئەم دەستوورە کە پەیوەندیدارن بە بنەماکانی دەوڵەتداری و وارپارێزی، نەگۆڕن و دەستکاری ناکرێن، مەگەر بۆ پتەوکردن و ڕاییکردنی باشتری هەمان بنەماکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەندەکانی ئەم دەستوورە کە پەیوەندیدارن بە بنەماکانی دەوڵەتداری و وارپارێزی، نەگۆڕن و دەستکاری ناکرێن، مەگەر بۆ پتەوکردن و ڕاییکردنی باشتری هەمان بنەماکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p167"
        },
        {
          "id": "p171",
          "sourceIndex": 171,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٤. دەستووری کۆماریی کوردستان زایەڵەی ویستی و خواستی گشتی وەک بەرهەمی ژیریی کۆیی نەتەوەی کوردە لە کوردستان کە ئێستا لە قووڵایی خودی کۆیی خۆیدا خاوەنی کەسایەتی نەتەوەییە و هەموو ئەمانە کاتێک کە دەبێتە دەق، پێکەوە دەبن بە دەستووری کۆماری کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دەستووری کۆماریی کوردستان زایە"
            },
            {
              "text": "ڵ"
            },
            {
              "text": "ەی ویستی و خواستی گشتی وەک بەرهەمی ژیریی کۆیی"
            },
            {
              "text": " نەتەوەی کوردە لە کوردستان کە ئێستا لە قووڵایی خودی کۆیی"
            },
            {
              "text": " خۆیدا خاوەنی کەسایەتی نەتەوەییە و هەموو ئەمانە کاتێک کە دەبێتە دەق، پێکەوە دەبن بە دەستووری کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p167"
        },
        {
          "id": "p172",
          "sourceIndex": 172,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٥. هیچ قانوون، ڕێسا یان بڕیارێک نابێت دژی بنەماکانی ئەم بەندە دابڕێژرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هیچ قانوون، ڕێسا یان بڕیارێک نابێت دژی بنەماکانی ئەم بەندە دابڕێژرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p167"
        },
        {
          "id": "p173",
          "sourceIndex": 173,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٦. هەر کردەوە یان چالاکییەکی وارگێڕی یان کۆمەڵایەتی کە هەڕەشە بۆ سەروەریی و وارپارێزی کوردستان بکات، بە تاوانی ناپاکی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و بە پێی قانوون سزا دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "هەر کردەوە یان چالاکییەکی وارگێڕی یان کۆمەڵایەتی کە هەڕەشە بۆ سەروەریی و وارپارێزی کوردستان بکات، بە تاوانی ناپاکی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و بە پێی قانوون سزا دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p167"
        },
        {
          "id": "p174",
          "sourceIndex": 174,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حه‌وته‌م: زمانی کوردی و وار و سەروەریی",
          "runs": [
            {
              "text": "حه‌وته‌م: زمانی کوردی و وار و سەروەریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p175",
          "sourceIndex": 175,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. زمانی کوردی درێژەدارییەتی مێژوویی و بەشێکی دانەبڕاوی ناسنامەی هەزاران ساڵەی نەتەوەیی و وارگەی نەتەوەیی کوردستانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "زمانی کوردی درێژەدارییەتی مێژوویی و بەشێکی دانەبڕاوی ناسنامەی هەزاران ساڵەی نەتەوەیی و وارگەی نەتەوەیی کوردستانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p174"
        },
        {
          "id": "p176",
          "sourceIndex": 176,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. هەموو ناوچەیەکی کوردستان، تەنانەت ئەو ناوچانەی کە نەتەوەی کورد تیایاندا بە کەمینە کراوە، بەشێکی دانەبڕاوی خاکی کوردستانن و هیچ گۆڕانکارییەکی دیمۆگرافی، قانوونیی ئەم ڕاستییە ناگۆڕێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەموو ناوچەیەکی کوردستان، تەنانەت ئەو ناوچانەی کە نەتەوەی کورد تیایاندا بە کەمینە کراوە، بەشێکی دانەبڕاوی خاکی کوردستانن و هیچ گۆڕانکارییەکی دیمۆگرافی"
            },
            {
              "text": "، قانوونیی ئەم ڕاستییە ناگۆڕێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p174"
        },
        {
          "id": "p177",
          "sourceIndex": 177,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. لە نێوان زاراوەکانی زمانی کوردی باڵادەستی و بندەستی پەسەند نەکراوە و هیچ زاراوەیەکی کوردی بە تاقی تەنیا زمانی کوردی نییە، بەڵکو زمانی کوردی وەک زنجیرەزاراوە، گردوگۆی گشت زاراوەکانی کوردییە و فەرمییەتی زمانی کوردی هەموو زاراوەکان دەگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "لە نێوان زاراوەکانی زمانی کوردی باڵادەستی و بندەستی پەسەند نەکراوە و هیچ زاراوەیەکی کوردی بە تاقی تەنیا زمانی کوردی نییە، بەڵکو زمانی کوردی وەک زنجیرەزاراوە، گردوگۆی گشت زاراوەکانی کوردییە و فەرمییەتی زمانی کوردی هەموو زاراوەکان دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p174"
        },
        {
          "id": "p178",
          "sourceIndex": 178,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٤. زمانی کوردی لە سەرانسەری کوردستان دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "زمانی کوردی لە سەرانسەری کوردستان دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p174"
        },
        {
          "id": "p179",
          "sourceIndex": 179,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. زمانی فەرمی پەروەردە و خوێندن بێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. زمانی فەرمی پەروەردە و خوێندن بێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p178"
        },
        {
          "id": "p180",
          "sourceIndex": 180,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. لە هەموو ئاستەکانی خوێندندا بەکار بهێنرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. لە هەموو ئاستەکانی خوێندندا بەکار بهێنرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p178"
        },
        {
          "id": "p181",
          "sourceIndex": 181,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. لەلایەن هەموو دانیشتووانی کوردستانەوە فێر ببن",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. لەلایەن هەموو دانیشتووانی کوردستانەوە فێر ببن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p178"
        },
        {
          "id": "p182",
          "sourceIndex": 182,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دەوڵەتی کوردستان \"ئەکادیمیای نیشتمانیی زمانی کوردی\" دادەمەزرێنێت، کە ئەرکی ستانداردسازی، پەرەپێدان و ئاسانکاریی وێژەی فەرمی زمانی کوردی لە دامودەزگانی دەوڵەت و شوێنە گشتییەکاندا لە ئەستۆ دەگرێت، بە شێوەیەک کە لێک تێگەیشتنی کۆمەڵایەتی ئاسان بکاتەوە و هاوکات ڕێز لە فرەزاراوەیی زمانی کوردی بگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دەوڵەتی کوردستان"
            },
            {
              "text": " \"ئەکادیمیای نیشتمانیی زمانی کوردی\" دادەمەزرێنێت، کە ئەرکی ستانداردسازی، پەرەپێدان و ئاسانکاریی وێژەی فەرمی زمانی کوردی لە دامودەزگانی دەوڵەت و شوێنە گشتییەکاندا لە ئەستۆ دەگرێت، بە شێوەیەک کە لێک تێگەیشتنی کۆمەڵایەتی ئاسان بکاتەوە و هاوکات ڕێز لە فرەزاراوەیی زمانی کوردی بگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p178"
        },
        {
          "id": "p183",
          "sourceIndex": 183,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٥. هەموو ئەو کوردانەی کە لە ئەنجامی تواندنەوە و گواستنەوەی زمانیی، زمانی کوردی خۆیان لە دەست داوە، لە کوردبوون ناکەون و ئەرکی دەوڵەتی کوردستانە کە بە وارگێڕیی درووست زمانی کوردی بۆ خۆیان و نەوەکانی دواتریان بگەڕێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هەموو ئەو کوردانەی کە لە ئەنجامی تواندنەوە و گواستنەوەی زمانیی، زمانی کوردی خۆیان لە دەست داوە، لە کوردبوون"
            },
            {
              "text": " ناکەون و ئەرکی دەوڵەتی کوردستانە کە بە وارگێڕیی درووست زمانی کوردی بۆ خۆیان و نەوەکانی دواتریان بگەڕێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p174"
        },
        {
          "id": "p184",
          "sourceIndex": 184,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هه‌شته‌م: کوردستان وەک ژێرخانی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "هه‌شته‌م: کوردستان وەک ژێرخانی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p185",
          "sourceIndex": 185,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. سەروەریی و وارپارێزی کوردستان لە سنوورە وارگێڕییە ئەمپریاڵەکانی داگیرکەران تێدەپەڕێت و بەرهەمی خەباتی مێژوویی نەتەوەی کوردە بۆ سەربەخۆیی و ئازادی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەروەریی و وارپارێزی"
            },
            {
              "text": " کوردستان لە سنوورە وارگێڕییە ئەمپریاڵەکانی داگیرکەران تێدەپەڕێت و بەرهەمی خەباتی مێژوویی نەتەوەی کوردە بۆ سەربەخۆیی و ئازادی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p184"
        },
        {
          "id": "p186",
          "sourceIndex": 186,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. سەروەریی کوردستان بەسەر وارگەی نەتەوەیی خۆی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەروەریی کوردستان بەسەر وارگەی نەتەوەیی خۆی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p184"
        },
        {
          "id": "p187",
          "sourceIndex": 187,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەنجامی بوونایەتی سروشتی و کەتواریی کوردە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. "
            },
            {
              "text": "ئەنجامی بوونایەتی سروشتی و کەتواریی کوردە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p186"
        },
        {
          "id": "p188",
          "sourceIndex": 188,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. لە سەرووی ویستی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. "
            },
            {
              "text": "لە سەرووی ویستی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p186"
        },
        {
          "id": "p189",
          "sourceIndex": 189,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەرهەمی ویستی هەتایی و بێپسانەوەی نەتەوەی کوردە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. "
            },
            {
              "text": "بەرهەمی ویستی هەتایی و بێپسانەوەی نەتەوەی کوردە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p186"
        },
        {
          "id": "p190",
          "sourceIndex": 190,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیه‌م: ناسێنەی کوردبوون و کوردستانیبوون",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیه‌م: ناسێنەی کوردبوون و کوردستانیبوون"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p191",
          "sourceIndex": 191,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. پێناسەی کوردبوون:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پێناسەی کوردبوون"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p190"
        },
        {
          "id": "p192",
          "sourceIndex": 192,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کوردبوون ژێرخانی بوونناسانەی هەستی نەتەوەیی کوردە و دەرخەری پەیوەندیی ڕەچەڵەکی، مێژوویی، کولتوری و وارناسانە لەگەڵ نەتەوەی کوردە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کوردبوون ژێرخانی بوونناسانەی هەستی نەتەوەیی کوردە و دەرخەری پەیوەندیی ڕەچەڵەکی، مێژوویی، کولتوری و وارناسانە لەگەڵ نەتەوەی کوردە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p191"
        },
        {
          "id": "p193",
          "sourceIndex": 193,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەوڵەتی کوردستان پێویستە پاراستنی ناسنامەی کوردبوون بە شێوازی دامەزراوەیی لە قانوون بنەڕەتی و لاوەکییەکاندا مسۆگەر بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەوڵەتی کوردستان پێویستە پاراستنی ناسنامەی کوردبوون بە شێوازی دامەزراوەیی لە قانوون بنەڕەتی و لاوەکییەکاندا مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p191"
        },
        {
          "id": "p194",
          "sourceIndex": 194,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بۆ پاراستنی کوردبوون دەبێت دامەزراوەی تایبەت بە کاروباری ناسنامەی نەتەوەیی دابمەزرێ کە ئەرکی دیاریکردن، پاراستن و چەسپاندنی پێوەرەکانی کوردبوونی لە ئەستۆ بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بۆ پاراستنی کوردبوون دەبێت دامەزراوەی تایبەت بە کاروباری ناسنامەی نەتەوەیی دابمەزر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ئەرکی دیاریکردن، پاراستن و چەسپاندنی پێوەرەکانی کوردبوونی لە ئەستۆ بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p191"
        },
        {
          "id": "p195",
          "sourceIndex": 195,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. ڕێگاکانی گواستنەوەی کوردبوون:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ڕێگاکانی گواستنەوەی کوردبوون"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p190"
        },
        {
          "id": "p196",
          "sourceIndex": 196,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کوردبوون لە ڕێگەی ڕەچەڵەکی کوردییەوە دەگوێزرێتەوە، کە دەکرێت لە هەردووک دایک و باوک یان تەنیا یەکێکیانەوە وەرگیرابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کوردبوون لە ڕێگەی ڕەچەڵەکی کوردییەوە دەگوێزرێتەوە، کە دەکرێت لە هەردووک دایک و باوک یان تەنیا یەکێکیانەوە وەرگیرابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p195"
        },
        {
          "id": "p197",
          "sourceIndex": 197,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کوردبوون لە ڕێگەی خۆئاگایی، هاوئاگایی و هەستی ناسنامەی ڕەچەڵەکمەندانەی کوردییەوە دەچەسپێت و گەشە دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کوردبوون لە ڕێگەی خۆئاگایی، هاوئاگایی و هەستی ناسنامەی ڕەچەڵەکمەندانەی کوردییەوە دەچەسپێت و گەشە دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p195"
        },
        {
          "id": "p198",
          "sourceIndex": 198,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کوردبوون پابەندبوونی قانوونیی و کردارییە بە دەستووری کوردستان و وارپارێزیی نەتەوەیی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کوردبوون پابەندبوونی قانوونیی و کردارییە بە دەستووری کوردستان و وارپارێزیی نەتەوەیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p195"
        },
        {
          "id": "p199",
          "sourceIndex": 199,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. کوردبوون مەرجی پەیمانی نەتەوەیی لەگەڵ دەوڵەتی کوردستان و پابەندبوونە بە ویستی سەروەریی ڕەبەقی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. کوردبوون مەرجی پەیمانی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " لەگەڵ دەوڵەتی کوردستان و پابەندبوونە بە ویستی سەروەریی ڕەبەقی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p195"
        },
        {
          "id": "p200",
          "sourceIndex": 200,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٣. پێناسەی کوردستانیبوون:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پێناسەی کوردستانیبوون"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p190"
        },
        {
          "id": "p201",
          "sourceIndex": 201,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کوردستانیبوون پێوەبەستەییەکی بنەڕەتییە بە وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک وڵات و خاک کە بوونایەتی و ژیانی مرۆڤی کورد پێوەی گرێدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کوردستانیبوون پێوەبەستەییەکی بنەڕەتییە بە وارگەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " کوردستان وەک وڵات و خاک کە بوونایەتی و ژیانی مرۆڤی کورد پێوەی گرێدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p200"
        },
        {
          "id": "p202",
          "sourceIndex": 202,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کوردستانیبوون بنەمای قانوونیی و دەستووری هاووڵاتیبوونی کوردستانییە و مافی نیشتەجێبوون و ژیان لەسەر خاکی کوردستان مسۆگەر دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کوردستانیبوون بنەمای قانوونیی و دەستووری هاووڵاتیبوونی کوردستانییە و مافی نیشتەجێبوون و ژیان لەسەر خاکی کوردستان مسۆگەر دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p200"
        },
        {
          "id": "p203",
          "sourceIndex": 203,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کوردستانیبوون لە ڕێگەی لەدایکبوون لەسەر خاکی کوردستان لە دایک و باوکی خاوەن شارۆمەندیی کوردستانی، نیشتەجێبوونی درێژخایەن، یان پەیمانی هاووڵاتیبوون بەدەست دێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کوردستانیبوون لە ڕێگەی لەدایکبوون لەسەر خاکی کوردستان لە دایک و باوکی خاوەن شارۆمەندیی کوردستانی، نیشتەجێبوونی درێژخایەن، یان پەیمانی هاووڵاتیبوون بەدەست دێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p200"
        },
        {
          "id": "p204",
          "sourceIndex": 204,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. کوردستانیبوون پەیوەستە بە پەسەندکردن و وەفاداری بە دەستووری کوردستان و ناسنامەی نەتەوەیی کوردستانەوە فەرمییەتی قانوونیی وەردەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. کوردستانیبوون پەیوەستە بە پەسەندکردن و وەفاداری بە دەستووری کوردستان"
            },
            {
              "text": " و ناسنامەی نەتەوەیی کوردستانەوە فەرمییەتی قانوونیی وەردەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p200"
        },
        {
          "id": "p205",
          "sourceIndex": 205,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٤. پێگەی شارۆمەندی کوردستانی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پێگەی شارۆمەندی کوردستانی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p190"
        },
        {
          "id": "p206",
          "sourceIndex": 206,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. شارۆمەندی کوردستانی بریتییە لە کۆی کوردان و ناکوردانی نیشتەجێی کوردستان کە خاوەنی پلەی شارۆمەندیین.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. شارۆمەندی کوردستانی"
            },
            {
              "text": " بریتییە لە کۆی کوردان و ناکوردانی نیشتەجێی کوردستان کە خاوەنی پلەی شارۆمەندیین"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p205"
        },
        {
          "id": "p207",
          "sourceIndex": 207,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. گشت شارۆمەندانی کوردستان، بەبێ جیاوازی لە ڕەچەڵەک، نەژاد، ڕەگەز، ئایین، باوەڕ، زمان، یان پێگەی کۆمەڵایەتی، لە بەرامبەر بە قانووندا یەکسانن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. گشت شارۆمەندانی کوردستان، بەبێ جیاوازی لە ڕەچەڵەک، نەژاد، ڕەگەز، ئایین، باوەڕ، زمان، یان پێگەی کۆمەڵایەتی، لە بەرامبەر بە قانووندا یەکسانن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p205"
        },
        {
          "id": "p208",
          "sourceIndex": 208,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. گشت شارۆمەندانی کوردستان یەکسانن لە ئەرک و ماف و ئازادییە دێموکراتیکەکان کە لە دەستووردا پێناسە کراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. گشت شارۆمەندانی کوردستان یەکسانن لە ئەرک و ماف و ئازادییە دێموکراتیکەکان کە لە دەستووردا پێناسە کراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p205"
        },
        {
          "id": "p209",
          "sourceIndex": 209,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ناکوردانی کوردستان مافی پاراستنی شوناسی فەرهەنگی و زمانی خۆیان هەیە بە مەرجێک پابەند بن بە دەستوور و سەروەریی وارگەی نەتەوەیی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ناکوردانی کوردستان مافی پاراستنی شوناسی فەرهەنگی و زمانی خۆیان هەیە بە مەرجێک پابەند بن بە دەستوور و سەروەریی وارگەی نەتەوەیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p205"
        },
        {
          "id": "p210",
          "sourceIndex": 210,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٥. ئەرکی دەوڵەت بەرامبەر بە کوردستانیبوون:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی دەوڵەت بەرامبەر بە کوردستانیبوون"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p190"
        },
        {
          "id": "p211",
          "sourceIndex": 211,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەوڵەتی کوردستان بەرپرسیارە لە دیاریکردنی قانوون و ڕێساکانی پەیوەست بە شارۆمەندی کوردستان، مافی پەنابەری، مافی نیشتەجێبوون، و هەموو پرسە پەیوەندیدارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەوڵەتی کوردستان بەرپرسیارە لە دیاریکردنی قانوون و ڕێساکانی پەیوەست بە شارۆمەندی کوردستان، مافی پەنابەری، مافی نیشتەجێبوون، و هەموو پرسە پەیوەندیدارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p210"
        },
        {
          "id": "p212",
          "sourceIndex": 212,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەوڵەت پێویستە هاوسەنگی نێوان مافەکانی تاکەکەسی شارۆمەندان و پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیی و وارگەی نەتەوەیی کوردستان بپارێزێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەوڵەت پێویستە هاوسەنگی نێوان مافەکانی تاکەکەسی شارۆمەندان و پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیی و وارگەی نەتەوەیی کوردستان بپارێزێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p210"
        },
        {
          "id": "p213",
          "sourceIndex": 213,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. قانوونی تایبەت بە شارۆمەندی و هاووڵاتیبوونی کوردستانی لەلایەن مەکۆی نیشتمانی کوردستانەوە دەردەچێت و پێوەر و مەرجەکانی وەرگرتن، لەدەستدان، و گەڕاندنەوەی شارۆمەندی دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. قانوونی تایبەت بە شارۆمەندی و هاووڵاتیبوونی کوردستانی لەلایەن مەکۆی نیشتمانی کوردستانەوە دەردەچێت و پێوەر و مەرجەکانی وەرگرتن، لەدەستدان، و گەڕاندنەوەی شارۆمەندی دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p210"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 2,
      "slug": "clause-2",
      "articleNumber": 2,
      "status": "published",
      "chapterId": 1,
      "title": "ئاڵای کوردستان",
      "body": "ئاڵای کوردستان هێمای هەردەمیی یەکێتی، سەروەریی و شوناسی وارگێڕیی نەتەوەی کورد و ئاڵای هەردەمیی کورد و کوردستانە. ئاڵای کوردستان نەک ئاڵای نەتەوە، وڵات و دەوڵەتی کوردستانە و هەر دەسەڵات و پەرگاڵێک لە کوردستان دەسەڵاتدارییەتی بکات، ئەرکی نیشتمانی و نەتەوەییەتی کە ڕێز لە ئاڵای کوردستان بگرێت و لە هەمان کاتدا مافی کەڵکاژۆیی بۆ ڕێبازی ئایدیۆلۆژیک لە ئاڵای نەتەوەیی نییە. ئەم ئاڵایە لە سێ ڕەنگی ئاسۆیی پێکدێت: سوور لە بەشی سەرەوە، سپی لە ناوەڕاست و سەوز لە بەشی خوارەوە. لە ناوکی ڕەنگە سپییەکەدا، خۆرێکی زێڕین بە بیست و یەک تیشکەوە دەدرەوشێتەوە.\n\nیەکەم: پەیمانی ڕەنگەکان\n\nڕەنگەکانی ئاڵای کوردستان، نەک هەر تەنیا توخمێکی بینراو، بەڵکو بەرجەستەبوونی دەستووریی ئەو پەیمانە بنەڕەتی و نەگۆڕانەن کە بوونی نەتەوەیی لەسەریان دامەزراوە. هەر ڕەنگێک نوێنەرایەتیی ئەرکێکی بوونایەتی و بەڵێنێکی هەردەمیی دەکات کە لەسەر شانی دەوڵەت و هەر تاکێکی نەتەوەی کوردە.\n\n١.١. ڕەنگی سوور: پەیمانی خوێن و نەتەوە\n\nڕەنگی سوور، نوێنەری پەیمانی خوێنە؛ ئەو پەیوەندییە ئۆرگانیک و دانەبڕاوەی کە هەر تاکێکی کورد بە ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی نەتەوەی کوردەوە گرێ دەدات. ئەمە هێمای ئەو ڕیشە هاوبەشە قووڵەیە کە وەک ڕەچەڵەک لە باوانمانەوە بۆمان ماوەتەوە و وەک سپاردەیەکی پیرۆز دەیگوازینەوە بۆ نەوەکانی داهاتوو. ئەم پەیمانە دەوڵەت و شارۆمەند پابەند دەکات بە:\n\nئا. داننان بەوەی کە نەتەوە نەک هەر کۆمەڵێک تاک، بەڵکو زنجیرەیەکی زیندووی مێژووییە کە خوێن و یادەوەری پێکەوەی بەستووەتەوە.\n\nب. پاراستنی پاکی و درێژەدارییەتی نەتەوە وەک باڵاترین ئەرکی بوونایەتی.\n\nپ. بەرپرسیارێتیی هاوبەش بۆ پاراستنی هەر تاکێکی نەتەوە، چونکە هەر تاکێک هەڵگری بەشێکە لەم پاشماگە هاوبەشە.\n\nت. دانەدواوەی هەر ئایدۆلۆژیایەک کە هەوڵی سڕینەوەی ئەم پەیوەندییە بنەڕەتییە بدات یان شوناسی نەتەوەیی بە شتێکی هەڵبژاردەیی یان کاتی وێنا بکات.\n\n١.٢. ڕەنگی سپی: هێمای ڕووناکی وەک پەیمانی ژیانی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناک\n\nڕەنگی سپی، لوتکەی پەیمانی نەتەوەی کوردە بۆ بنیاتنانی ژیانێکی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناک و خاوەن ویستی پۆڵایین، کە لەسەر بنەماکانی ئاوەز، قانوون، دادپەروەری و ویستی بەکۆمەڵی سەروەریی ڕەها لە کوردستان وەک وڵاتی نەتەوەی کورد دامەزراوە. ئەمە پەیمانی ئامانجە؛ ئەو ئاسۆ ڕوونەی کە خەباتی نەتەوە بەرەو ئەو ئاڕاستە دەکات. ئەم پەیمانە دەوڵەت و شارۆمەند پابەند دەکات بە:\n\nئا. بنیاتنانی دەوڵەتێکی هێزمەند و قانوونسەروەر کە تێیدا هیچ کەسێک لە سەرووی قانوونەوە نییە.\n\nب. مسۆگەرکردنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان وەک بنچینەی ژیانێکی شکۆمەندانە.\n\nپ. پەرەپێدانی زانست و ڕۆشنگەری و بەرەنگاربوونەوەی نەزانی و دواکەوتوویی.\n\nت. کارکردنی بێوچان بۆ گەیشتن بە کۆمەڵگایەکی پێشکەوتوو و دادپەروەر کە ببێتە چرایەک بۆ ناوچەکە و جیهان.\n\n١.٣. ڕەنگی سەوز: پەیمانی وار\n\nڕەنگی سەوز، هێمای پەیمانی دانەبڕاو و هەردەمیی نەتەوەی کورد و شارۆمەندانییەتی لەگەڵ خاک و وارگەی پیرۆزی کوردستاندا. ئەمە نەک هەر پەیوەندییەکی جوگرافی، بەڵکو پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و بوونناسانەییە لەنێوان نەتەوە و ئەو خاکەی کە جەستەی فیزیکیی و شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتییە مێژووییەکەیەتی. ئەم پەیمانە دەوڵەت و شارۆمەند پابەند دەکات بە:\n\nئا. پاراستنی بێ سازانی یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی وەک بەرزترین ئەرکی بوونایەتی.\n\nب. ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدانی خاک وەک ئەرکێکی پیرۆز، نەک تەنیا وەک سەرچاوەیەکی ئابووری، بەڵکو وەک بەدیهێنانی تواناکانی نەتەوە لەسەر جەستەی خۆی.\n\nپ. ڕێزگرتن لە سروشت و پاراستنی ژینگەی کوردستان وەک پاشماگێکی نەوەکانی داهاتوو.\n\nت. دانەدواوەی ڕەهای هەر هەوڵێک بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای خاک یان لێدابڕینی هەر بستێکی، کە بە ناپاکی لەم پەیمانە هەژمار دەکرێت.\n\nدوویەم: هێمای خۆر و سەرچاوەی وزەی نەتەوەیی\n\nخۆری زێڕینی ناوەند، دڵی لێدەری ئاڵاکەیە و هێمای ژیان، زانین و سەرهەڵدانەوەی هەردەمیی نەتەوەیە. ئەم خۆرە نوێنەری ئەو وزە هەربووییە کە پەیمانەکانی وار و نەتەوە و ژیانی بەکۆمەڵ پێکەوە گرێ دەدات و دەیانکاتە یەکەیەکی زیندووی خاوەن سەروەری.\n\n٢.١. وزەی خۆر:\n\nئا. وزەی خۆر ژیان بە وارگەی کوردستان (سەوز) دەبەخشێت و دەیگۆڕێت لە خاکێکی بێگیانەوە بۆ نیشتمانێکی زیندوو.\n\nب. وزەی خۆر خوێنی نەتەوە (سوور) گەرم دەکات و ویستی بەرگری و یەکێتیی پێدەبەخشێت.\n\nپ. تیشکی خۆر ڕێگای ژیانی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناک (سپی) ڕۆشن دەکاتەوە و ئاسۆی سەروەریی و ئاوەدانی کوردستان دیاری دەکات.\n\n٢.٢. ژمارەی بیست و یەک (٢١) تیشکەکەی ئاماژەیە بەم دوو ڕاستەواییە مێژووییە دامەزرێنەرە، کە لە یادەوەریی نەتەوەییدا نەسڕاونەتەوە:\n\nئا. بیست و یەکی ئازار (نەورۆز)، وەک نوێبوونەوەی ساڵانەی پەیمانی نەتەوە لەگەڵ ژیان و بەرەنگاریدا.\n\nب. بیست و یەکی کانوونی دوویەمی ١٩٤٦، ساڵی دامەزراندنی کۆماری کوردستان، وەک یەکەم بەرجەستەبوونی قانوونیی و وارگێڕیی مۆدێرنی ویستمەندی هەردەمیی نەتەوە بۆ دەوڵەتداری.\n\nسێیەم: پێگەی قانوونیی و نیشتمانی\n\n٣.١. ئاڵای کوردستان خاوەنی پێگەی دەستووری و سەروەریی قانوونیی ڕەبەقە و بەم جۆرە ڕایی دەکرێت:\n\nئا. ئاڵای کوردستان وەک هێمایەکی باڵا، خاوەنی پێگەیەکی دەستووری و سەروەریی ڕەبەقە لە گشت بوارەکانی نوێنەرایەتیکردنی دەوڵەتدا، چ لەناو کوردستان و چ لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا.\n\nب. دەبێت ئاڵای کوردستان بە شکۆوە لەسەر هەموو تەلار و باڵەخانە فەرمییەکان، نووسینگەکانی دەسەڵات، باڵیۆزخانەکان و دامەزراوە دەوڵەتییەکان هەڵبدرێت و بە بەرزی و دیاری بشەکێتەوە.\n\nپ. ئامادەیی ئاڵا لەم شوێنانە ئەرکێکی قانوونییە و نەبوونی، بە پێشێلکاریی دەستووری و بێڕێزی بە پیرۆزییە نیشتمانییەکان هەژمار دەکرێت.\n\nت. ئاڵا هێمای فەرمیی هێزە چەکدارەکانی کۆماری کوردستانە و لەسەر جلوبەرگ و بنکە سەربازییەکان بە شێوەیەکی شکۆمەندانە بەکاردێت. هه‌ڵكردنى هه‌ر ئاڵايه‌كى ديكه‌، جگه‌ له‌ ئاڵاى كوردستان له‌لايه‌ن هێزه‌كانى چه‌كدار، به‌ سه‌رپێچى ده‌ستوورى هه‌ژمار ده‌كرێت.\n\nج. دەبێت ئاڵا وەک بەشێک لە پرۆگرامی خوێندن بناسێنرێت و ڕێزگرتن لێی وەک بەهایەکی باڵا، لەنێو نەوەی نوێی کوردستاندا بچەسپێنرێت.\n\nچوارەم: تاوان دژی ئاڵا\n\n٤.١. سووکایەتی بە ئاڵای نەتەوەیی بەم شێوەیە پێناسە و سزا دەدرێت:\n\nئا. هەر کردەوەیەک – چ زارەکی، چ هێمایی یان فیزیکی – کە سووکایەتی، ڕێزشکاندن، شێواندن یان کەمکردنەوە بێت لە شکۆ و پێگەی ئاڵای کوردستان، بە تاوانێکی گەورە و نابەخشراو دژی سەروەریی و شکۆی دەوڵەت و نەتەوەی کورد دادەنرێت.\n\nب. تاوانەکانی دژی ئاڵا بەپێی قانوون بەرکارەکانی سزادانی نیشتمانی سزا دەدرێن.\n\nپ. سزای ئەم تاوانانە دەکرێت داماڵینی مافە شارستانییەکان، سزای بەندکردن، یان هەر سزایەکی تری توند کە قانوون دیاری دەکات، لەخۆ بگرێت.\n\nپێنجەم: ئەرکی پاراستن\n\n٥.١. پاراستنی ئاڵای کوردستان ئەرکی گشتییە و بەم شێوەیە ڕایی دەکرێت:\n\nئا. پاراستن، ڕێزگرتن و بەرزڕاگرتنی شکۆی ئاڵا، ئەرکێکی نیشتمانیی سەرشانی هەموو شارۆمەندان، دامەزراوەکان و نوێنەرانی کوردستانە لە هەر شوێنێکی جیهان بن.\n\nب. دەبێت ئاڵا هەمیشە بە شکۆمەندی پیشان بدرێت و هەرگیز نابێت لەژێر هیچ هێمایەکی دیکەوە بێت، بەڵکو دەبێت وەک پیرۆزترین هێمای نیشتمانی، شانبەشانی خاک و سەروەریی کوردستان، هەڵسوکەوتی لەگەڵدا بکرێت.\n\n٥.٢. شێوازی هەڵکردن، داگرتن و ڕێزگرتن لە ئاڵا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p215",
          "sourceIndex": 215,
          "style": "Normal",
          "text": "ئاڵای کوردستان هێمای هەردەمیی یەکێتی، سەروەریی و شوناسی وارگێڕیی نەتەوەی کورد و ئاڵای هەردەمیی کورد و کوردستانە. ئاڵای کوردستان نەک ئاڵای نەتەوە، وڵات و دەوڵەتی کوردستانە و هەر دەسەڵات و پەرگاڵێک لە کوردستان دەسەڵاتدارییەتی بکات، ئەرکی نیشتمانی و نەتەوەییەتی کە ڕێز لە ئاڵای کوردستان بگرێت و لە هەمان کاتدا مافی کەڵکاژۆیی بۆ ڕێبازی ئایدیۆلۆژیک لە ئاڵای نەتەوەیی نییە. ئەم ئاڵایە لە سێ ڕەنگی ئاسۆیی پێکدێت: سوور لە بەشی سەرەوە، سپی لە ناوەڕاست و سەوز لە بەشی خوارەوە. لە ناوکی ڕەنگە سپییەکەدا، خۆرێکی زێڕین بە بیست و یەک تیشکەوە دەدرەوشێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئاڵای کوردستان"
            },
            {
              "text": " هێمای هەردەمیی یەکێتی، سەروەریی و شوناسی وارگێڕیی نەتەوەی کورد و ئاڵای هەردەمیی کورد و کوردستانە. ئاڵای کوردستان نەک ئاڵای نەتەوە، وڵات و دەوڵەتی کوردستانە و هەر دەسەڵات و پەرگاڵێک لە کوردستان دەسەڵاتدارییەتی بکات، ئەرکی نیشتمانی و نەتەوەییەتی کە ڕێز لە ئاڵای کوردستان بگرێت و لە هەمان کاتدا مافی کەڵکاژۆیی بۆ ڕێبازی ئایدیۆلۆژیک لە ئاڵای نەتەوەیی نییە. ئەم ئاڵایە لە سێ ڕەنگی ئاسۆیی پێکدێت: سوور لە بەشی سەرەوە، سپی لە ناوەڕاست و سەوز لە بەشی خوارەوە. لە ناوکی ڕەنگە سپییەکەدا، خۆرێکی زێڕین بە بیست و یەک تیشکەوە دەدرەوشێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p216",
          "sourceIndex": 216,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پەیمانی ڕەنگەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پەیمانی ڕەنگەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p217",
          "sourceIndex": 217,
          "style": "Normal",
          "text": "ڕەنگەکانی ئاڵای کوردستان، نەک هەر تەنیا توخمێکی بینراو، بەڵکو بەرجەستەبوونی دەستووریی ئەو پەیمانە بنەڕەتی و نەگۆڕانەن کە بوونی نەتەوەیی لەسەریان دامەزراوە. هەر ڕەنگێک نوێنەرایەتیی ئەرکێکی بوونایەتی و بەڵێنێکی هەردەمیی دەکات کە لەسەر شانی دەوڵەت و هەر تاکێکی نەتەوەی کوردە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕەنگەکانی ئاڵای کوردستان، نەک هەر تەنیا توخمێکی بینراو، بەڵکو بەرجەستەبوونی دەستووریی ئەو پەیمانە بنەڕەتی و نەگۆڕانەن کە بوونی نەتەوەیی لەسەریان دامەزراوە. هەر "
            },
            {
              "text": "ڕەنگێک نوێنەرایەتیی ئەرکێکی بوونایەتی و بەڵێنێکی هەردەمیی دەکات کە لەسەر شانی دەوڵەت و هەر تاکێکی نەتەوەی کوردە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p216"
        },
        {
          "id": "p218",
          "sourceIndex": 218,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ڕەنگی سوور: پەیمانی خوێن و نەتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "١.١"
            },
            {
              "text": ". ڕەنگی سوور: پەیمانی خوێن و نەتەوە"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p216"
        },
        {
          "id": "p219",
          "sourceIndex": 219,
          "style": "Normal",
          "text": "ڕەنگی سوور، نوێنەری پەیمانی خوێنە؛ ئەو پەیوەندییە ئۆرگانیک و دانەبڕاوەی کە هەر تاکێکی کورد بە ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی نەتەوەی کوردەوە گرێ دەدات. ئەمە هێمای ئەو ڕیشە هاوبەشە قووڵەیە کە وەک ڕەچەڵەک لە باوانمانەوە بۆمان ماوەتەوە و وەک سپاردەیەکی پیرۆز دەیگوازینەوە بۆ نەوەکانی داهاتوو. ئەم پەیمانە دەوڵەت و شارۆمەند پابەند دەکات بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕەنگی سوور، نوێنەری پەیمانی خوێنە؛ ئەو پەیوەندییە ئۆرگانیک و دانەبڕاوەی کە هەر تاکێکی کورد بە ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی نەتەوەی کوردەوە گرێ دەدات. ئەمە هێمای ئەو ڕیشە هاوبەشە قووڵەیە کە وەک ڕەچەڵەک لە باوانمانەوە بۆمان ماوەتەوە و وەک سپاردەیەکی پیرۆز دەیگوازینەوە بۆ نەوەکانی داهاتوو. ئەم پەیمانە دەوڵەت و شارۆمەند پابەند دەکات بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p220",
          "sourceIndex": 220,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داننان بەوەی کە نەتەوە نەک هەر کۆمەڵێک تاک، بەڵکو زنجیرەیەکی زیندووی مێژووییە کە خوێن و یادەوەری پێکەوەی بەستووەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "داننان بەوەی کە نەتەوە نەک هەر کۆمەڵێک تاک، بەڵکو زنجیرەیەکی زیندووی مێژووییە کە خوێن و یادەوەری پێکەوەی بەستووەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p221",
          "sourceIndex": 221,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاراستنی پاکی و درێژەدارییەتی نەتەوە وەک باڵاترین ئەرکی بوونایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "پاراستنی پاکی و درێژەدارییەتی نەتەوە وەک باڵاترین ئەرکی بوونایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p222",
          "sourceIndex": 222,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەرپرسیارێتیی هاوبەش بۆ پاراستنی هەر تاکێکی نەتەوە، چونکە هەر تاکێک هەڵگری بەشێکە لەم پاشماگە هاوبەشە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "بەرپرسیارێتیی هاوبەش بۆ پاراستنی هەر تاکێکی نەتەوە، چونکە هەر تاکێک هەڵگری بەشێکە لەم پاشماگە هاوبەشە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p223",
          "sourceIndex": 223,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دانەدواوەی هەر ئایدۆلۆژیایەک کە هەوڵی سڕینەوەی ئەم پەیوەندییە بنەڕەتییە بدات یان شوناسی نەتەوەیی بە شتێکی هەڵبژاردەیی یان کاتی وێنا بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "دانەدواوەی هەر ئایدۆلۆژیایەک کە هەوڵی سڕینەوەی ئەم پەیوەندییە بنەڕەتییە بدات یان شوناسی نەتەوەیی بە شتێکی هەڵبژاردەیی یان کاتی وێنا بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p224",
          "sourceIndex": 224,
          "style": "Normal",
          "text": "١.٢. ڕەنگی سپی: هێمای ڕووناکی وەک پەیمانی ژیانی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناک",
          "runs": [
            {
              "text": "١.٢"
            },
            {
              "text": ". ڕەنگی سپی: هێمای ڕووناکی وەک پەیمانی ژیانی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناک"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p223"
        },
        {
          "id": "p225",
          "sourceIndex": 225,
          "style": "Normal",
          "text": "ڕەنگی سپی، لوتکەی پەیمانی نەتەوەی کوردە بۆ بنیاتنانی ژیانێکی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناک و خاوەن ویستی پۆڵایین، کە لەسەر بنەماکانی ئاوەز، قانوون، دادپەروەری و ویستی بەکۆمەڵی سەروەریی ڕەها لە کوردستان وەک وڵاتی نەتەوەی کورد دامەزراوە. ئەمە پەیمانی ئامانجە؛ ئەو ئاسۆ ڕوونەی کە خەباتی نەتەوە بەرەو ئەو ئاڕاستە دەکات. ئەم پەیمانە دەوڵەت و شارۆمەند پابەند دەکات بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕەنگی سپی، لوتکەی پەیمانی نەتەوەی کوردە بۆ بنیاتنانی ژیانێکی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناک و خاوەن ویستی پۆڵایین، کە لەسەر بنەماکانی ئاوەز، قانوون، دادپەروەری و ویستی بەکۆمەڵی سەروەریی ڕەها"
            },
            {
              "text": " لە کوردستان وەک وڵاتی نەتەوەی کورد دامەزراوە. ئەمە پەیمانی ئامانجە؛ ئەو ئاسۆ ڕوونەی کە خەباتی نەتەوە بەرەو ئەو ئاڕاستە دەکات. ئەم پەیمانە دەوڵەت و شارۆمەند پابەند دەکات بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p223"
        },
        {
          "id": "p226",
          "sourceIndex": 226,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بنیاتنانی دەوڵەتێکی هێزمەند و قانوونسەروەر کە تێیدا هیچ کەسێک لە سەرووی قانوونەوە نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "بنیاتنانی دەوڵەتێکی هێزمەند و قانوونسەروەر کە تێیدا هیچ کەسێک لە سەرووی قانوونەوە نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p227",
          "sourceIndex": 227,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مسۆگەرکردنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان وەک بنچینەی ژیانێکی شکۆمەندانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "مسۆگەرکردنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان وەک بنچینەی ژیانێکی شکۆمەندانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p228",
          "sourceIndex": 228,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پەرەپێدانی زانست و ڕۆشنگەری و بەرەنگاربوونەوەی نەزانی و دواکەوتوویی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "پەرەپێدانی زانست و ڕۆشنگەری و بەرەنگاربوونەوەی نەزانی و دواکەوتوویی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p229",
          "sourceIndex": 229,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. کارکردنی بێوچان بۆ گەیشتن بە کۆمەڵگایەکی پێشکەوتوو و دادپەروەر کە ببێتە چرایەک بۆ ناوچەکە و جیهان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "کارکردنی بێوچان بۆ گەیشتن بە کۆمەڵگایەکی پێشکەوتوو و دادپەروەر کە ببێتە چرایەک بۆ ناوچەکە و جیهان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p230",
          "sourceIndex": 230,
          "style": "Normal",
          "text": "١.٣. ڕەنگی سەوز: پەیمانی وار",
          "runs": [
            {
              "text": "١.٣"
            },
            {
              "text": ". ڕەنگی سەوز: پەیمانی وار"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p229"
        },
        {
          "id": "p231",
          "sourceIndex": 231,
          "style": "Normal",
          "text": "ڕەنگی سەوز، هێمای پەیمانی دانەبڕاو و هەردەمیی نەتەوەی کورد و شارۆمەندانییەتی لەگەڵ خاک و وارگەی پیرۆزی کوردستاندا. ئەمە نەک هەر پەیوەندییەکی جوگرافی، بەڵکو پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و بوونناسانەییە لەنێوان نەتەوە و ئەو خاکەی کە جەستەی فیزیکیی و شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتییە مێژووییەکەیەتی. ئەم پەیمانە دەوڵەت و شارۆمەند پابەند دەکات بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕەنگی سەوز، هێمای پەیمانی دانەبڕاو و هەردەمیی نەتەوەی کورد و شارۆمەندانییەتی لەگەڵ خاک و وارگەی پیرۆزی کوردستاندا. ئەمە نەک هەر پەیوەندییەکی جوگرافی، بەڵکو پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و بوونناسانەییە لەنێوان نەتەوە و ئەو خاکەی کە جەستەی فیزیکیی و شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتییە مێژووییەکەیەتی. ئەم پەیمانە دەوڵەت و شارۆمەند پابەند دەکات بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p229"
        },
        {
          "id": "p232",
          "sourceIndex": 232,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاراستنی بێ سازانی یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی وەک بەرزترین ئەرکی بوونایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "پاراستنی بێ سازانی یەکپارچەیی"
            },
            {
              "text": " وارگەی نەتەوەیی وەک بەرزترین ئەرکی بوونایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p233",
          "sourceIndex": 233,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدانی خاک وەک ئەرکێکی پیرۆز، نەک تەنیا وەک سەرچاوەیەکی ئابووری، بەڵکو وەک بەدیهێنانی تواناکانی نەتەوە لەسەر جەستەی خۆی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدانی خاک وەک ئەرکێکی پیرۆز، نەک تەنیا وەک سەرچاوەیەکی ئابووری، بەڵکو وەک بەدیهێنانی تواناکانی نەتەوە لەسەر جەستەی خۆی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p234",
          "sourceIndex": 234,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕێزگرتن لە سروشت و پاراستنی ژینگەی کوردستان وەک پاشماگێکی نەوەکانی داهاتوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ڕێزگرتن لە سروشت و پاراستنی ژینگەی کوردستان وەک پاشماگێکی نەوەکانی داهاتوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p235",
          "sourceIndex": 235,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دانەدواوەی ڕەهای هەر هەوڵێک بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای خاک یان لێدابڕینی هەر بستێکی، کە بە ناپاکی لەم پەیمانە هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "دانەدواوەی ڕەهای هەر هەوڵێک بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای خاک یان لێدابڕینی هەر بستێکی، کە بە ناپاکی لەم پەیمانە هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p218"
        },
        {
          "id": "p236",
          "sourceIndex": 236,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: هێمای خۆر و سەرچاوەی وزەی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": هێمای خۆر و سەرچاوەی وزەی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p237",
          "sourceIndex": 237,
          "style": "Normal",
          "text": "خۆری زێڕینی ناوەند، دڵی لێدەری ئاڵاکەیە و هێمای ژیان، زانین و سەرهەڵدانەوەی هەردەمیی نەتەوەیە. ئەم خۆرە نوێنەری ئەو وزە هەربووییە کە پەیمانەکانی وار و نەتەوە و ژیانی بەکۆمەڵ پێکەوە گرێ دەدات و دەیانکاتە یەکەیەکی زیندووی خاوەن سەروەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "خۆری زێڕینی ناوەند، دڵی لێدەری ئاڵاکەیە و هێمای ژیان، زانین و سەرهەڵدانەوەی هەردەمیی نەتەوەیە. ئەم خۆرە نوێنەری ئەو وزە هەربووییە کە پەیمانەکانی وار و نەتەوە و ژیانی بەکۆمەڵ پێکەوە گرێ دەدات و دەیانکاتە یەکەیەکی زیندووی خاوەن سەروەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p236"
        },
        {
          "id": "p238",
          "sourceIndex": 238,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. وزەی خۆر:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وزەی خۆر"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p236"
        },
        {
          "id": "p239",
          "sourceIndex": 239,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. وزەی خۆر ژیان بە وارگەی کوردستان (سەوز) دەبەخشێت و دەیگۆڕێت لە خاکێکی بێگیانەوە بۆ نیشتمانێکی زیندوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. وزەی خۆر ژیان بە وارگەی کوردستان (سەوز) دەبەخشێت و دەیگۆڕێت لە خاکێکی بێگیانەوە بۆ نیشتمانێکی زیندوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p238"
        },
        {
          "id": "p240",
          "sourceIndex": 240,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. وزەی خۆر خوێنی نەتەوە (سوور) گەرم دەکات و ویستی بەرگری و یەکێتیی پێدەبەخشێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. وزەی خۆر خوێنی نەتەوە (سوور) گەرم دەکات و ویستی بەرگری و یەکێتیی پێدەبەخشێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p238"
        },
        {
          "id": "p241",
          "sourceIndex": 241,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. تیشکی خۆر ڕێگای ژیانی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناک (سپی) ڕۆشن دەکاتەوە و ئاسۆی سەروەریی و ئاوەدانی کوردستان دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. تیشکی خۆر ڕێگای ژیانی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناک (سپی) ڕۆشن دەکاتەوە و ئاسۆی سەروەریی و ئاوەدانی کوردستان دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p238"
        },
        {
          "id": "p242",
          "sourceIndex": 242,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ژمارەی بیست و یەک (٢١) تیشکەکەی ئاماژەیە بەم دوو ڕاستەواییە مێژووییە دامەزرێنەرە، کە لە یادەوەریی نەتەوەییدا نەسڕاونەتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ژمارەی بیست و یەک (٢١) تیشکەکەی ئاماژەیە بەم دوو ڕاستەواییە مێژووییە دامەزرێنەرە، کە لە یادەوەریی نەتەوەییدا نەسڕاونەتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p236"
        },
        {
          "id": "p243",
          "sourceIndex": 243,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بیست و یەکی ئازار (نەورۆز)، وەک نوێبوونەوەی ساڵانەی پەیمانی نەتەوە لەگەڵ ژیان و بەرەنگاریدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بیست و یەکی ئازار (نەورۆز)، وەک نوێبوونەوەی ساڵانەی پەیمانی نەتەوە لەگەڵ ژیان و بەرەنگاریدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p242"
        },
        {
          "id": "p244",
          "sourceIndex": 244,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بیست و یەکی کانوونی دوویەمی ١٩٤٦، ساڵی دامەزراندنی کۆماری کوردستان، وەک یەکەم بەرجەستەبوونی قانوونیی و وارگێڕیی مۆدێرنی ویستمەندی هەردەمیی نەتەوە بۆ دەوڵەتداری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بیست و یەکی کانوونی "
            },
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": "ی ١٩٤٦، ساڵی دامەزراندنی کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": "، وەک یەکەم بەرجەستەبوونی قانوونیی و وارگێڕیی مۆدێرنی ویستمەندی هەردەمیی نەتەوە بۆ دەوڵەتداری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p242"
        },
        {
          "id": "p245",
          "sourceIndex": 245,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پێگەی قانوونیی و نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پێگەی قانوونیی و نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p246",
          "sourceIndex": 246,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ئاڵای کوردستان خاوەنی پێگەی دەستووری و سەروەریی قانوونیی ڕەبەقە و بەم جۆرە ڕایی دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئاڵای کوردستان خاوەنی پێگەی دەستووری و سەروەریی قانوونیی ڕەبەقە و بەم جۆرە ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p245"
        },
        {
          "id": "p247",
          "sourceIndex": 247,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئاڵای کوردستان وەک هێمایەکی باڵا، خاوەنی پێگەیەکی دەستووری و سەروەریی ڕەبەقە لە گشت بوارەکانی نوێنەرایەتیکردنی دەوڵەتدا، چ لەناو کوردستان و چ لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئاڵای کوردستان وەک هێمایەکی باڵا، خاوەنی پێگەیەکی دەستووری و سەروەریی ڕەبەقە لە گشت بوارەکانی نوێنەرایەتیکردنی دەوڵەتدا، چ لەناو کوردستان و چ لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p246"
        },
        {
          "id": "p248",
          "sourceIndex": 248,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەبێت ئاڵای کوردستان بە شکۆوە لەسەر هەموو تەلار و باڵەخانە فەرمییەکان، نووسینگەکانی دەسەڵات، باڵیۆزخانەکان و دامەزراوە دەوڵەتییەکان هەڵبدرێت و بە بەرزی و دیاری بشەکێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەبێت ئاڵای کوردستان بە شکۆوە لەسەر هەموو تەلار و باڵەخانە فەرمییەکان، نووسینگەکانی دەسەڵات، باڵیۆزخانەکان و دامەزراوە دەوڵەتییەکان هەڵبدرێت و بە بەرزی و دیاری بشەکێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p246"
        },
        {
          "id": "p249",
          "sourceIndex": 249,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئامادەیی ئاڵا لەم شوێنانە ئەرکێکی قانوونییە و نەبوونی، بە پێشێلکاریی دەستووری و بێڕێزی بە پیرۆزییە نیشتمانییەکان هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئامادەیی ئاڵا لەم شوێنانە ئەرکێکی قانوونییە و نەبوونی، بە پێشێلکاریی دەستووری و بێڕێزی بە پیرۆزییە نیشتمانییەکان هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p246"
        },
        {
          "id": "p250",
          "sourceIndex": 250,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ئاڵا هێمای فەرمیی هێزە چەکدارەکانی کۆماری کوردستانە و لەسەر جلوبەرگ و بنکە سەربازییەکان بە شێوەیەکی شکۆمەندانە بەکاردێت. هه‌ڵكردنى هه‌ر ئاڵايه‌كى ديكه‌، جگه‌ له‌ ئاڵاى كوردستان له‌لايه‌ن هێزه‌كانى چه‌كدار، به‌ سه‌رپێچى ده‌ستوورى هه‌ژمار ده‌كرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ئاڵا هێمای فەرمیی هێزە چەکدارەکانی کۆماری کوردستانە و لەسەر جلوبەرگ و بنکە سەربازییەکان بە شێوەیەکی شکۆمەندانە بەکاردێت. هه‌ڵكردنى هه‌ر ئاڵايه‌كى ديكه‌، "
            },
            {
              "text": "جگه‌ له‌ ئاڵاى كوردستان له‌لايه‌ن هێزه‌كانى چه‌كدار، به‌ سه‌رپێچى ده‌ستوورى هه‌ژمار ده‌كرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p246"
        },
        {
          "id": "p251",
          "sourceIndex": 251,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. دەبێت ئاڵا وەک بەشێک لە پرۆگرامی خوێندن بناسێنرێت و ڕێزگرتن لێی وەک بەهایەکی باڵا، لەنێو نەوەی نوێی کوردستاندا بچەسپێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. دەبێت ئاڵا وەک بەشێک لە پرۆگرامی خوێندن بناسێنرێت و ڕێزگرتن لێی وەک بەهایەکی باڵا، لەنێو نەوەی نوێی کوردستاندا بچەسپێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p246"
        },
        {
          "id": "p252",
          "sourceIndex": 252,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: تاوان دژی ئاڵا",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: تاوان دژی ئاڵا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p253",
          "sourceIndex": 253,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. سووکایەتی بە ئاڵای نەتەوەیی بەم شێوەیە پێناسە و سزا دەدرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سووکایەتی بە ئاڵای نەتەوەیی بەم شێوەیە پێناسە و سزا دەدرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p252"
        },
        {
          "id": "p254",
          "sourceIndex": 254,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هەر کردەوەیەک – چ زارەکی، چ هێمایی یان فیزیکی – کە سووکایەتی، ڕێزشکاندن، شێواندن یان کەمکردنەوە بێت لە شکۆ و پێگەی ئاڵای کوردستان، بە تاوانێکی گەورە و نابەخشراو دژی سەروەریی و شکۆی دەوڵەت و نەتەوەی کورد دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هەر کردەوەیەک – چ زارەکی، چ هێمایی یان فیزیکی – کە سووکایەتی، ڕێزشکاندن، شێواندن یان کەمکردنەوە بێت لە شکۆ و پێگەی ئاڵای کوردستان، بە تاوانێکی گەورە و نابەخشراو دژی سەروەریی و شکۆی دەوڵەت و نەتەوەی کورد دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p253"
        },
        {
          "id": "p255",
          "sourceIndex": 255,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. تاوانەکانی دژی ئاڵا بەپێی قانوون بەرکارەکانی سزادانی نیشتمانی سزا دەدرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. تاوانەکانی دژی ئاڵا بەپێی قانوون بەرکارەکانی سزادانی نیشتمانی سزا دەدرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p253"
        },
        {
          "id": "p256",
          "sourceIndex": 256,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. سزای ئەم تاوانانە دەکرێت داماڵینی مافە شارستانییەکان، سزای بەندکردن، یان هەر سزایەکی تری توند کە قانوون دیاری دەکات، لەخۆ بگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. سزای ئەم تاوانانە دەکرێت داماڵینی مافە شارستانییەکان، سزای بەندکردن، یان هەر سزایەکی تری توند کە قانوون دیاری دەکات، لەخۆ بگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p253"
        },
        {
          "id": "p257",
          "sourceIndex": 257,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ئەرکی پاراستن",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ئەرکی پاراستن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p258",
          "sourceIndex": 258,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. پاراستنی ئاڵای کوردستان ئەرکی گشتییە و بەم شێوەیە ڕایی دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی ئاڵای کوردستان ئەرکی گشتییە و بەم شێوەیە ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p257"
        },
        {
          "id": "p259",
          "sourceIndex": 259,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاراستن، ڕێزگرتن و بەرزڕاگرتنی شکۆی ئاڵا، ئەرکێکی نیشتمانیی سەرشانی هەموو شارۆمەندان، دامەزراوەکان و نوێنەرانی کوردستانە لە هەر شوێنێکی جیهان بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاراستن، ڕێزگرتن و بەرزڕاگرتنی شکۆی ئاڵا، ئەرکێکی نیشتمانیی سەرشانی هەموو شارۆمەندان، دامەزراوەکان و نوێنەرانی کوردستانە لە هەر شوێنێکی جیهان بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p258"
        },
        {
          "id": "p260",
          "sourceIndex": 260,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەبێت ئاڵا هەمیشە بە شکۆمەندی پیشان بدرێت و هەرگیز نابێت لەژێر هیچ هێمایەکی دیکەوە بێت، بەڵکو دەبێت وەک پیرۆزترین هێمای نیشتمانی، شانبەشانی خاک و سەروەریی کوردستان، هەڵسوکەوتی لەگەڵدا بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەبێت ئاڵا هەمیشە بە شکۆمەندی پیشان بدرێت و هەرگیز نابێت لەژێر هیچ هێمایەکی دیکەوە بێت، بەڵکو دەبێت وەک پیرۆزترین هێمای نیشتمانی، شانبەشانی خاک و سەروەریی کوردستان، هەڵسوکەوتی لەگەڵدا بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p258"
        },
        {
          "id": "p261",
          "sourceIndex": 261,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. شێوازی هەڵکردن، داگرتن و ڕێزگرتن لە ئاڵا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "شێوازی هەڵکردن، داگرتن و ڕێزگرتن لە ئاڵا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p257"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 3,
      "slug": "clause-3",
      "articleNumber": 3,
      "status": "published",
      "chapterId": 1,
      "title": "بنچینەی بوونناسانەی دەستوور و سروشتی خۆسەرچاوەیی سەروەریی",
      "body": "سەروەریی نەتەوەی کورد، لە هاوئاگایی مێژوویی و ویستی گەوهەریی خۆیەوە هەڵدەقوڵێت. دەستوور دەرکەوتەی قانوونیی ئەم ڕاستەواییە خۆسەرچاوەییەیە، نەک ئافرێنراوی هیچ هێز و ڕەزامەندییەکی دەرەکی.\n\nیه‌كه‌م: ڕەوایەتیی نێوەکی و سەروەریی دامەزرێنەر\n\n١.١. دەستوور باڵاترین دەرکەوتەی قانوونیی و دامەزرێنەری ویستمەندیی نەتەوەی کوردە و لە گەوهەردا خۆساز و خۆسەرچاوەیە.\n\n١.٢. ڕەوایەتیی ڕەهای دەستوور و ئەو سەروەرییەی کە دایدەمەزرێنێت، لە هیچ کردەیەکی دەرەکییەوە هەڵناهێنجرێت، لەوانە:\n\nئا. دانپێدانانی نێودەوڵەتی\n\nب. پەیماننامە و ڕێککەوتنەکان\n\nپ. ڕەزامەندیی هێزی بیانی\n\nت. ڕاپرسیی گشتیی پێشوەخت\n\n١.٣. دەستوور خۆی سەرچاوەی گشت ڕەوایەتییەکە و ئەو کردە بنەڕەتییەیە کە خودی نەتەوە لە ڕێگەیەوە:\n\nئا. بوونی وارگێڕیی خۆی دەچەسپێنێت\n\nب. ویستی مێژوویی خۆی دەکاتە قانوونی باڵادەست\n\nدوویه‌م: هاوئاگایی نەتەوەیی وەک چاوگەی ڕەوایەتی\n\n٢.١. هاوئاگایی نەتەوەیی زیندووی نەتەوەی کورد، چاوگە نەبڕاوەی هێز و قانوونمەندیی ڕەهای دەستوورە و دەگرێتەوە:\n\nئا. هەستکردن بە بوونایەتی هاوبەش وەک کورد و وەک نەتەوە\n\nب. هەستکردن بە خاوەندارێتی وارگەی نەتەوەیی وەک وڵاتی ئەم نەتەوەیە\n\n٢.٢. هاوئاگایی نەتەوەیی پەیمانێکی بوونناسانە و پێش-دەستوورییە کە:\n\nئا. لە قووڵایی مێژووەوە تاکەکانی کورد پێکەوە گرێ دەدات\n\nب. کوردان وەک یەک \"خودی بەکۆمەڵ\"ـی خاوەن ویستمەندیی و هەڵکەوتەی بوونایەتی سەربەخۆ دەناسێنێت\n\nپ. لەسەر کۆڵەکەکانی بوونایەتیی هاوبەش، یادەوەریی هاوبەش و ویستی بەکۆمەڵی بێپسانەوە بۆ سەروەریی دامەزراوە\n\n٢.٣. دەستوور بەڵگەنامەییکردن و گەشەپێدەری ئەم پەیمانە گەوهەرییەیە، نەک دروستکەری.\n\nسێیه‌م: دەستوور وەک ئامرازی گەوهەری نەتەوەیی\n\n٣.١. دەستوور ئامرازی قانوونیی \"گەوهەری نەتەوەیی\" کوردە، کە بریتییە لە:\n\nئا. ویستی ڕەهای نەتەوە بۆ بوون لەسەر بنەمای \"بوون بۆ نەتەوە\"\n\nب. ویستی ڕەهای نەتەوە بۆ مانەوەی شکۆمەندانە\n\nپ. ویستی ڕەهای نەتەوە بۆ خۆڕێکخستن لە فۆڕمی دەوڵەتی سەربەخۆدا\n\n٣.٢. دەستوور بە شێوەیەکی بنەڕەتی لە سەرووی هەموو قانوون و دەستوورێکی سەپێنراوی دەرەکییەوەیە.\n\n٣.٣. لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوور:\n\nئا. ڕەوایەتی لە گشت دامەزراوە و پەڕگاڵێکی داگیرکەران دەسەنرێتەوە\n\nب. بوونی داگیرکەران لەسەر وارگەی نەتەوەیی کوردستان، لە دۆخی \"قانوون\"یەوە دەگۆڕێت بۆ دۆخی \"کردەی زەبری ڕووت و داماڵراو لە هەرچەشنە قانوونمەندییەک\"\n\n٣.٤. دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە، نەک بە پێچەوانەوە؛ ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوورە.\n\nچواره‌م: ڕێنەدراوکردنی بەستنەوەی سەروەریی بە مەرجی دەرەکی\n\n٤.١. ئەم کردەوانە بە ناپاکی لە هاوئاگایی نەتەوەیی و تاوانی بنەڕەتیی دەستووری هەژمار دەکرێن:\n\nئا. هەر کردەوەیەک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە ڕەزامەندی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە\n\nب. هەر گوتارێک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە دانپێدانانی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە\n\nپ. هەر وارگێڕییەک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە مەرجی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە\n\nت. هەر بیردۆزێک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە، چ بە شێوەی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ\n\n٤.٢. ئەم جۆرە کردەوانە بە کردەی پچڕاندنی پەیوەندی نێوان نەتەوە و ویستی گەوهەریی خۆی دادەنرێت و دەکەوێتە چوارچێوەی تاوانی دژ بە پەڕگاڵی دەستوورییەوە.\n\nپێنجه‌م: نەتەوە وەک خاوەنی ڕەسەنی سەروەریی\n\n٥.١. سەروەری، مڵکی گەوهەریی ڕەسەن، دانەبڕاو و هەردەمیی نەتەوەی کوردە.\n\n٥.٢. دەوڵەتی کۆماری کوردستان، ئامرازی پیرۆز و ڕایەداری ئەم سەروەرییەیە، نەک سەرچاوەکەی یان خاوەنەکەی.\n\n٥.٣. گشت دامەزراوەکانی دەوڵەت، لەوانە سەرکۆمار و هەموو یەکەکانی کارگێڕی، لە گەورەترینەوە تا بچووکترین ڕەوایەتیی خۆیان لەوەوە وەردەگرن کە تا چەند پارێزوانی دڵسۆزی ئەو سەروەرییە بن کە لە گەوهەری نەتەوەدا چەسپاوە و لەم دەستوورەدا بەرجەستە بووە.\n\n٥.٤. هیچ دەسەڵاتێک، تەنانەت ئەوانەی بە شێوەیەکی دیموکراتیش هەڵبژێردرابن، بۆی نییە بە ناوی نەتەوەوە دەستبەرداری بچووکترین بەشی ئەم سەروەرییە ببێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p263",
          "sourceIndex": 263,
          "style": "Normal",
          "text": "سەروەریی نەتەوەی کورد، لە هاوئاگایی مێژوویی و ویستی گەوهەریی خۆیەوە هەڵدەقوڵێت. دەستوور دەرکەوتەی قانوونیی ئەم ڕاستەواییە خۆسەرچاوەییەیە، نەک ئافرێنراوی هیچ هێز و ڕەزامەندییەکی دەرەکی.",
          "runs": [
            {
              "text": "سەروەریی نەتەوەی کورد، لە هاوئاگایی مێژوویی و ویستی گەوهەریی خۆیەوە هەڵدەقوڵێت. دەستوور دەرکەوتەی قانوونیی ئەم ڕاستەواییە خۆسەرچاوەییەیە، نەک ئافرێنراوی هیچ هێز و ڕەزامەندییەکی دەرەکی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p264",
          "sourceIndex": 264,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: ڕەوایەتیی نێوەکی و سەروەریی دامەزرێنەر",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: ڕەوایەتیی نێوەکی و سەروەریی"
            },
            {
              "text": " دامەزرێنەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p265",
          "sourceIndex": 265,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەستوور باڵاترین دەرکەوتەی قانوونیی و دامەزرێنەری ویستمەندیی نەتەوەی کوردە و لە گەوهەردا خۆساز و خۆسەرچاوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستوور باڵاترین دەرکەوتەی قانوونیی و دامەزرێنەری ویستمەندیی نەتەوەی کوردە و لە گەوهەردا خۆساز"
            },
            {
              "text": " و خۆسەرچاوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p264"
        },
        {
          "id": "p266",
          "sourceIndex": 266,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ڕەوایەتیی ڕەهای دەستوور و ئەو سەروەرییەی کە دایدەمەزرێنێت، لە هیچ کردەیەکی دەرەکییەوە هەڵناهێنجرێت، لەوانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ڕەوایەتیی ڕەهای دەستوور و ئەو سەروەرییەی کە دایدەمەزرێنێت، لە هیچ کردەیەکی دەرەکییەوە هەڵناهێنجرێت، لەوانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p264"
        },
        {
          "id": "p267",
          "sourceIndex": 267,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دانپێدانانی نێودەوڵەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دانپێدانانی نێودەوڵەتی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p266"
        },
        {
          "id": "p268",
          "sourceIndex": 268,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پەیماننامە و ڕێککەوتنەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پەیماننامە و ڕێککەوتنەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p266"
        },
        {
          "id": "p269",
          "sourceIndex": 269,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕەزامەندیی هێزی بیانی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕەزامەندیی هێزی بیانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p266"
        },
        {
          "id": "p270",
          "sourceIndex": 270,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ڕاپرسیی گشتیی پێشوەخت",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ڕاپرسیی گشتیی پێشوەخت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p266"
        },
        {
          "id": "p271",
          "sourceIndex": 271,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. دەستوور خۆی سەرچاوەی گشت ڕەوایەتییەکە و ئەو کردە بنەڕەتییەیە کە خودی نەتەوە لە ڕێگەیەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەستوور خۆی سەرچاوەی گشت ڕەوایەتییەکە و ئەو کردە بنەڕەتییەیە کە خودی نەتەوە لە ڕێگەیەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p264"
        },
        {
          "id": "p272",
          "sourceIndex": 272,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بوونی وارگێڕیی خۆی دەچەسپێنێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بوونی وارگێڕیی خۆی دەچەسپێنێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p271"
        },
        {
          "id": "p273",
          "sourceIndex": 273,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ویستی مێژوویی خۆی دەکاتە قانوونی باڵادەست",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ویستی مێژوویی خۆی دەکاتە قانوونی باڵادەست"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p271"
        },
        {
          "id": "p274",
          "sourceIndex": 274,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: هاوئاگایی نەتەوەیی وەک چاوگەی ڕەوایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: هاوئاگایی نەتەوەیی وەک چاوگەی ڕەوایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p275",
          "sourceIndex": 275,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. هاوئاگایی نەتەوەیی زیندووی نەتەوەی کورد، چاوگە نەبڕاوەی هێز و قانوونمەندیی ڕەهای دەستوورە و دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هاوئاگایی نەتەوەیی زیندووی نەتەوەی کورد، چاوگە نەبڕاوەی هێز و قانوونمەندیی ڕەهای دەستوورە و دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p274"
        },
        {
          "id": "p276",
          "sourceIndex": 276,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هەستکردن بە بوونایەتی هاوبەش وەک کورد و وەک نەتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هەستکردن بە بوونایەتی هاوبەش وەک کورد و وەک نەتەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p275"
        },
        {
          "id": "p277",
          "sourceIndex": 277,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هەستکردن بە خاوەندارێتی وارگەی نەتەوەیی وەک وڵاتی ئەم نەتەوەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هەستکردن بە خاوەندارێتی"
            },
            {
              "text": " وارگەی نەتەوەیی وەک وڵاتی ئەم نەتەوەیە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p275"
        },
        {
          "id": "p278",
          "sourceIndex": 278,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. هاوئاگایی نەتەوەیی پەیمانێکی بوونناسانە و پێش-دەستوورییە کە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هاوئاگایی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " پەیمانێکی بوونناسانە و پێش-دەستوورییە کە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p274"
        },
        {
          "id": "p279",
          "sourceIndex": 279,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لە قووڵایی مێژووەوە تاکەکانی کورد پێکەوە گرێ دەدات",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لە قووڵایی مێژووەوە تاکەکانی کورد پێکەوە گرێ دەدات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p278"
        },
        {
          "id": "p280",
          "sourceIndex": 280,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کوردان وەک یەک \"خودی بەکۆمەڵ\"ـی خاوەن ویستمەندیی و هەڵکەوتەی بوونایەتی سەربەخۆ دەناسێنێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کوردان وەک یەک \"خودی بەکۆمەڵ\"ـی خاوەن ویستمەندیی و هەڵکەوتەی بوونایەتی سەربەخۆ دەناسێنێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p278"
        },
        {
          "id": "p281",
          "sourceIndex": 281,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. لەسەر کۆڵەکەکانی بوونایەتیی هاوبەش، یادەوەریی هاوبەش و ویستی بەکۆمەڵی بێپسانەوە بۆ سەروەریی دامەزراوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. لەسەر کۆڵەکەکانی بوونایەتیی هاوبەش، یادەوەریی هاوبەش و ویستی بەکۆمەڵی بێپسانەوە بۆ سەروەریی دامەزراوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p278"
        },
        {
          "id": "p282",
          "sourceIndex": 282,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. دەستوور بەڵگەنامەییکردن و گەشەپێدەری ئەم پەیمانە گەوهەرییەیە، نەک دروستکەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەستوور بەڵگەنامەییکردن و گەشەپێدەری ئەم پەیمانە گەوهەرییەیە، نەک دروستکەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p274"
        },
        {
          "id": "p283",
          "sourceIndex": 283,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: دەستوور وەک ئامرازی گەوهەری نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: دەستوور وەک ئامرازی گەوهەری نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p284",
          "sourceIndex": 284,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەستوور ئامرازی قانوونیی \"گەوهەری نەتەوەیی\" کوردە، کە بریتییە لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستوور ئامرازی قانوونیی \"گەوهەری نەتەوەیی\" کوردە، کە بریتییە لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p283"
        },
        {
          "id": "p285",
          "sourceIndex": 285,
          "style": "Normal",
          "text": "ئا. ویستی ڕەهای نەتەوە بۆ بوون لەسەر بنەمای \"بوون بۆ نەتەوە\"",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ویستی ڕەهای نەتەوە بۆ بوون لەسەر بنەمای \"بوون بۆ نەتەوە"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p284"
        },
        {
          "id": "p286",
          "sourceIndex": 286,
          "style": "Normal",
          "text": "ب. ویستی ڕەهای نەتەوە بۆ مانەوەی شکۆمەندانە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ویستی ڕەهای نەتەوە بۆ مانەوەی شکۆمەندانە"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p284"
        },
        {
          "id": "p287",
          "sourceIndex": 287,
          "style": "Normal",
          "text": "پ. ویستی ڕەهای نەتەوە بۆ خۆڕێکخستن لە فۆڕمی دەوڵەتی سەربەخۆدا",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ویستی ڕەهای نەتەوە بۆ خۆڕێکخستن لە فۆڕمی دەوڵەتی سەربەخۆدا"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p284"
        },
        {
          "id": "p288",
          "sourceIndex": 288,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. دەستوور بە شێوەیەکی بنەڕەتی لە سەرووی هەموو قانوون و دەستوورێکی سەپێنراوی دەرەکییەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەستوور بە شێوەیەکی بنەڕەتی لە سەرووی هەموو قانوون و دەستوورێکی سەپێنراوی دەرەکییەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p283"
        },
        {
          "id": "p289",
          "sourceIndex": 289,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوور:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوور"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p283"
        },
        {
          "id": "p290",
          "sourceIndex": 290,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕەوایەتی لە گشت دامەزراوە و پەڕگاڵێکی داگیرکەران دەسەنرێتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕەوایەتی لە گشت دامەزراوە و پەڕگاڵێکی داگیرکەران دەسەنرێتەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p289"
        },
        {
          "id": "p291",
          "sourceIndex": 291,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بوونی داگیرکەران لەسەر وارگەی نەتەوەیی کوردستان، لە دۆخی \"قانوون\"یەوە دەگۆڕێت بۆ دۆخی \"کردەی زەبری ڕووت و داماڵراو لە هەرچەشنە قانوونمەندییەک\"",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بوونی داگیرکەران لەسەر وارگەی نەتەوەیی کوردستان، لە دۆخی \"قانوون\"یەوە دەگۆڕێت بۆ دۆخی \"کردەی زەبری ڕووت و داماڵراو لە هەرچەشنە قانوونمەندییەک"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p289"
        },
        {
          "id": "p292",
          "sourceIndex": 292,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە، نەک بە پێچەوانەوە؛ ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوورە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە، نەک بە پێچەوانەوە؛ ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوورە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p283"
        },
        {
          "id": "p293",
          "sourceIndex": 293,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: ڕێنەدراوکردنی بەستنەوەی سەروەریی بە مەرجی دەرەکی",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: ڕێنەدراوکردنی بەستنەوەی سەروەریی بە مەرجی دەرەکی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p294",
          "sourceIndex": 294,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. ئەم کردەوانە بە ناپاکی لە هاوئاگایی نەتەوەیی و تاوانی بنەڕەتیی دەستووری هەژمار دەکرێن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم کردەوانە بە ناپاکی لە هاوئاگایی نەتەوەیی و تاوانی بنەڕەتیی دەستووری هەژمار دەکرێن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p293"
        },
        {
          "id": "p295",
          "sourceIndex": 295,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هەر کردەوەیەک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە ڕەزامەندی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هەر کردەوەیەک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە ڕەزامەندی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p294"
        },
        {
          "id": "p296",
          "sourceIndex": 296,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هەر گوتارێک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە دانپێدانانی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هەر گوتارێک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە دانپێدانانی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p294"
        },
        {
          "id": "p297",
          "sourceIndex": 297,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. هەر وارگێڕییەک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە مەرجی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هەر وارگێڕییەک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە مەرجی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p294"
        },
        {
          "id": "p298",
          "sourceIndex": 298,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. هەر بیردۆزێک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە، چ بە شێوەی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. هەر بیردۆزێک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی کۆماری کوردستان بە هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە، چ بە شێوەی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p294"
        },
        {
          "id": "p299",
          "sourceIndex": 299,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەم جۆرە کردەوانە بە کردەی پچڕاندنی پەیوەندی نێوان نەتەوە و ویستی گەوهەریی خۆی دادەنرێت و دەکەوێتە چوارچێوەی تاوانی دژ بە پەڕگاڵی دەستوورییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم جۆرە کردەوانە بە کردەی پچڕاندنی پەیوەندی نێوان نەتەوە و ویستی گەوهەریی خۆی دادەنرێت و دەکەوێتە چوارچێوەی تاوانی دژ بە پەڕگاڵی دەستوورییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p293"
        },
        {
          "id": "p300",
          "sourceIndex": 300,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: نەتەوە وەک خاوەنی ڕەسەنی سەروەریی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: نەتەوە وەک خاوەنی ڕەسەنی سەروەریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p301",
          "sourceIndex": 301,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. سەروەری، مڵکی گەوهەریی ڕەسەن، دانەبڕاو و هەردەمیی نەتەوەی کوردە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەروەری، مڵکی گەوهەریی ڕەسەن، دانەبڕاو و هەردەمیی نەتەوەی کوردە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p300"
        },
        {
          "id": "p302",
          "sourceIndex": 302,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دەوڵەتی کۆماری کوردستان، ئامرازی پیرۆز و ڕایەداری ئەم سەروەرییەیە، نەک سەرچاوەکەی یان خاوەنەکەی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی کۆماری کوردستان، ئامرازی پیرۆز و ڕایەداری"
            },
            {
              "text": " ئەم سەروەرییەیە، نەک سەرچاوەکەی یان خاوەنەکەی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p300"
        },
        {
          "id": "p303",
          "sourceIndex": 303,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. گشت دامەزراوەکانی دەوڵەت، لەوانە سەرکۆمار و هەموو یەکەکانی کارگێڕی، لە گەورەترینەوە تا بچووکترین ڕەوایەتیی خۆیان لەوەوە وەردەگرن کە تا چەند پارێزوانی دڵسۆزی ئەو سەروەرییە بن کە لە گەوهەری نەتەوەدا چەسپاوە و لەم دەستوورەدا بەرجەستە بووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "گشت دامەزراوەکانی دەوڵەت، لەوانە سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": " و هەموو یەکەکانی کارگێڕی، لە گەورەترینەوە تا بچووکترین"
            },
            {
              "text": " "
            },
            {
              "text": "ڕەوایەتیی خۆیان لەوەوە وەردەگرن کە تا چەند پارێزوانی دڵسۆزی ئەو سەروەرییە بن کە لە گەوهەری نەتەوەدا چەسپاوە و لەم دەستوورەدا بەرجەستە بووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p300"
        },
        {
          "id": "p304",
          "sourceIndex": 304,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. هیچ دەسەڵاتێک، تەنانەت ئەوانەی بە شێوەیەکی دیموکراتیش هەڵبژێردرابن، بۆی نییە بە ناوی نەتەوەوە دەستبەرداری بچووکترین بەشی ئەم سەروەرییە ببێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هیچ دەسەڵاتێک، تەنانەت ئەوانەی بە شێوەیەکی دیموکراتیش هەڵبژێردرابن، بۆی نییە بە ناوی نەتەوەوە دەستبەرداری بچووکترین بەشی ئەم سەروەرییە ببێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p300"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 4,
      "slug": "clause-4",
      "articleNumber": 4,
      "status": "published",
      "chapterId": 1,
      "title": "پیرۆزیی خاک و پلانی نیشتمانی بۆ نەخشەدانان",
      "body": "خاکی کوردستان وەک جەستەی نەتەوە و شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتیی مێژوویی، خاوەنی پیرۆزییەکی دەستوورییە. پاراستن و بەکارهێنانی ستراتیژیی ئەم خاکە، پەیمانێکی بوونایەتییە کە لەسەر شانی دەوڵەت و نەوەکانی ئەمڕۆ و داهاتووە.\n\nیه‌كه‌م: پیرۆزیی خاک\n\n١.١. خاکی کوردستان خاوەنی پیرۆزییەکی دەستووری و قانوونییە کە دەبێت بپارێزرێت.\n\n١.٢. پێناسەی خاکی کوردستان دەگرێتەوە:\n\nئا. جەستەی خۆڕست (دەستلێنەدراو و ڕەسەن)ـی نەتەوە\n\nب. شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتی مێژوویی کورد\n\nپ. هەڵگری یادەوەریی هەزاران ساڵەی نەتەوەی کورد\n\n١.٣. ئەرکی پاراستنی خاک:\n\nئا. پاراستنی یەکپارچەیی وڵات ئەرکی دەوڵەت و هەموو شارۆمەندێکی کوردستانە\n\nب. پاراستنی پاکی و دەوڵەمەندیی سروشتیی خاک پەیمانێکی بوونایەتییە لەسەر شانی گشت نەوەکان\n\nدوویه‌م: پلانی نەخشەدانانی نیشتمانی\n\n٢.١. دەوڵەتی کوردستان پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی \"قانوونی نیشتمانی بۆ نەخشەدانانی ستراتیژیی خاک\".\n\n٢.٢. ئامانجی ئەم قانوونە:\n\nئا. گۆڕینی خاک لە سەرچاوەیەکی سڕەوە بۆ ئامرازێکی چالاکی هێزی نەتەوەیی\n\nب. مسۆگەرکردنی هاوسەنگییەکی ژیرانە لەنێوان پێداویستییە ژینەکییەکانی گەشەی نەتەوە\n\nپ. دابینکردنی ئاسایشی نەتەوەیی و خۆشبژێویی ئابووری\n\nت. پاراستنی مافی نەوەکانی داهاتوو لە بەهرەمەندبوون لە سەرچاوە سروشتییەکان\n\n٢.٣. ئەم قانوونە لەسەر بنەمای توێژینەوەی زانستی دادەڕێژرێت و دەبێتە نەخشەڕێگای باڵا و پابەندکەری دەوڵەت.\n\nسێیه‌م: کۆڵەکە ستراتیژییەکانی نەخشەدانانی نیشتمانی\n\n٣.١. \"قانوونی نیشتمانی بۆ نەخشەدانانی ستراتیژیی خاک\" لەسەر ئەم کۆڵەکە ستراتیژییانە دادەمەزرێت:\n\nئا. ئاسایشی خۆراک و پاراستنی زەویی بەپیت:\n\nدیاریکردنی \"ناوچەی قەڵغانی خۆراک\" کە تێیدا زەوییە کشتوکاڵییە بەپیتەکان بە شێوەیەکی ڕەها پارێزراون\n\nڕێنەدراوکردنی هەر گۆڕانکارییەک کە مەترسی لەسەر توانای بەرهەمهێنانی ستراتیژیی وڵات دروست بکات\n\nب. گەشەی شارستانی و پیشەسازیی ژیر:\n\nدیاریکردنی \"هێڵی گەشەی شارستانی\" و \"ناوچەی پیشەسازیی ستراتیژی\"\n\nدڵنیابوون لەوەی کە گەشەی ئابووری نابێتە هۆی تێکدانی سیما سروشتی و کولتوورییەکان\n\nڕێگریکردن لە دروستبوونی قەرەباڵغیی ناتەندروست\n\nپ. ئاسایشی بەرگری و قووڵایی ستراتیژی:\n\nدیاریکردنی \"ناوچەی ستراتیژیی سەربازی\" و \"ڕێڕەوی جووڵەی هێزەکان\"\n\nڕێگریکردن لە هەر پڕۆژەیەک کە ببێتە هۆی لاوازکردنی قووڵایی ستراتیژیی بەرگریی وڵات\n\nت. پاراستنی پاشماگی سروشتی و کولتووریی بینراو:\n\nدیاریکردنی ناوچەکانی خاوەن بەهای بێهاوتای سروشتی، شوێنەواری یان کولتووری وەک \"پاشماگی پارێزراوی نەتەوەیی\"\n\nدانانی ڕێسای توند بۆ پاراستنی ئەم ناوچانە\n\nج. ئاسایشی وزە و سەرچاوە سروشتییەکان\n\nنەخشەدانان بۆ بەکارهێنانی ژیرانەی سەرچاوە سروشتییەکان\n\nپاراستنی مافی نەوەکانی داهاتوو لە بەهرەمەندبوون لە نەوت، گاز و کانزاکان\n\nدابینکردنی گەشەی ئابووری بەبێ زیانگەیاندن بە ژینگە\n\nچواره‌م: کۆڕی باڵای نەخشەدانانی نیشتمانی\n\n٤.١. بۆ مسۆگەرکردنی ڕاییکردنی بێ لادانی ئەم قانوونە، \"کۆڕی باڵای نەخشەدانانی نیشتمانی\" دادەمەزرێت.\n\n٤.٢. ئەرک و دەسەڵاتەکانی کۆڕی باڵا:\n\nئا. دەسەڵاتی باڵای ڕێکخەر و خاوەن بڕیاری کۆتایی لە بواری نەخشەدانانی نیشتمانی\n\nب. پێدانی ڕەزامەندی پێشوەخت و پابەندکەر بۆ هەر پڕۆژەیەکی گەورەی ژێرخان\n\nپ. چاودێریکردنی پابەندبوونی دامەزراوەکان بە قانوونی نەخشەدانانی نیشتمانی\n\n٤.٣. پێکهاتە، دەسەڵات و میکانیزمی کارکردنی ئەم کۆڕە بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت.\n\n٤.٤. هەر پڕۆژەیەکی گەورەی ژێرخانی، چ دەوڵەتی، چ تایبەت، کە کاریگەریی ستراتیژیی لەسەر خاک هەبێت، دەبێت ڕەزامەندیی پێشوەختە و پابەندکەری ئەم کۆڕە بەدەست بهێنێت.\n\nپێنجه‌م: هاوسەنگکردنی مافی تایبەت و بەرپرسیارێتیی نیشتمانی\n\n٥.١. ئەم بەندە بە هیچ شێوەیەک مافی خاوەنمڵکایەتی تایبەتی شارۆمەندان، کە بەپێی قانوون بەدەست هاتووە، سنووردار ناکات.\n\n٥.٢. خاوەنمڵکایەتی تایبەت دەخرێتە چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی نیشتمانییەوە.\n\n٥.٣. قانوون چۆنیەتیی هاوسەنگکردنی نێوان مافی تاک و بەرژەوەندیی باڵای گشتی لە بەکارهێنانی خاکدا ڕێکدەخات.\n\n٥.٤. دەبێت خاوەندارێتیی تایبەت ببێتە هۆکارێک بۆ ئاوەدانی و گەشەی نیشتمان، نەک بەربەست لەبەردەمیدا.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p306",
          "sourceIndex": 306,
          "style": "Normal",
          "text": "خاکی کوردستان وەک جەستەی نەتەوە و شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتیی مێژوویی، خاوەنی پیرۆزییەکی دەستوورییە. پاراستن و بەکارهێنانی ستراتیژیی ئەم خاکە، پەیمانێکی بوونایەتییە کە لەسەر شانی دەوڵەت و نەوەکانی ئەمڕۆ و داهاتووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "خاکی کوردستان وەک جەستەی نەتەوە و شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتیی مێژوویی، خاوەنی پیرۆزییەکی دەستوورییە. پاراستن و بەکارهێنانی ستراتیژیی ئەم خاکە، پەیمانێکی بوونایەتییە کە لەسەر شانی دەوڵەت و نەوەکانی ئەمڕۆ و داهاتووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p307",
          "sourceIndex": 307,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پیرۆزیی خاک",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پیرۆزیی خاک"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p308",
          "sourceIndex": 308,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. خاکی کوردستان خاوەنی پیرۆزییەکی دەستووری و قانوونییە کە دەبێت بپارێزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "خاکی کوردستان خاوەنی پیرۆزییەکی دەستووری و قانوونییە کە دەبێت بپارێزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p307"
        },
        {
          "id": "p309",
          "sourceIndex": 309,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پێناسەی خاکی کوردستان دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێناسەی خاکی کوردستان دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p307"
        },
        {
          "id": "p310",
          "sourceIndex": 310,
          "style": "Normal",
          "text": "ئا. جەستەی خۆڕست (دەستلێنەدراو و ڕەسەن)ـی نەتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. جەستەی خۆڕست (دەستلێنەدراو و ڕەسەن)ـی نەتەوە"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p309"
        },
        {
          "id": "p311",
          "sourceIndex": 311,
          "style": "Normal",
          "text": "ب. شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتی مێژوویی کورد",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتی مێژوویی کورد"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p309"
        },
        {
          "id": "p312",
          "sourceIndex": 312,
          "style": "Normal",
          "text": "پ. هەڵگری یادەوەریی هەزاران ساڵەی نەتەوەی کورد",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هەڵگری یادەوەریی هەزاران ساڵەی نەتەوەی کورد"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p309"
        },
        {
          "id": "p313",
          "sourceIndex": 313,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ئەرکی پاراستنی خاک:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی پاراستنی خاک"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p307"
        },
        {
          "id": "p314",
          "sourceIndex": 314,
          "style": "Normal",
          "text": "ئا. پاراستنی یەکپارچەیی وڵات ئەرکی دەوڵەت و هەموو شارۆمەندێکی کوردستانە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاراستنی یەکپارچەیی وڵات ئەرکی دەوڵەت و هەموو شارۆمەندێکی کوردستانە"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p313"
        },
        {
          "id": "p315",
          "sourceIndex": 315,
          "style": "Normal",
          "text": "ب. پاراستنی پاکی و دەوڵەمەندیی سروشتیی خاک پەیمانێکی بوونایەتییە لەسەر شانی گشت نەوەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاراستنی پاکی و دەوڵەمەندیی سروشتیی خاک پەیمانێکی بوونایەتییە لەسەر شانی گشت نەوەکان"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p313"
        },
        {
          "id": "p316",
          "sourceIndex": 316,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: پلانی نەخشەدانانی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: پلانی نەخشەدانانی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p317",
          "sourceIndex": 317,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەتی کوردستان پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی \"قانوونی نیشتمانی بۆ نەخشەدانانی ستراتیژیی خاک\".",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی کوردستان پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی \"قانوونی نیشتمانی بۆ نەخشەدانانی ستراتیژیی خاک"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p316"
        },
        {
          "id": "p318",
          "sourceIndex": 318,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئامانجی ئەم قانوونە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی ئەم قانوونە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p316"
        },
        {
          "id": "p319",
          "sourceIndex": 319,
          "style": "Normal",
          "text": "ئا. گۆڕینی خاک لە سەرچاوەیەکی سڕەوە بۆ ئامرازێکی چالاکی هێزی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. گۆڕینی خاک لە سەرچاوەیەکی سڕەوە بۆ ئامرازێکی چالاکی هێزی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p318"
        },
        {
          "id": "p320",
          "sourceIndex": 320,
          "style": "Normal",
          "text": "ب. مسۆگەرکردنی هاوسەنگییەکی ژیرانە لەنێوان پێداویستییە ژینەکییەکانی گەشەی نەتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مسۆگەرکردنی هاوسەنگییەکی ژیرانە لەنێوان پێداویستییە ژینەکییەکانی گەشەی نەتەوە"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p318"
        },
        {
          "id": "p321",
          "sourceIndex": 321,
          "style": "Normal",
          "text": "پ. دابینکردنی ئاسایشی نەتەوەیی و خۆشبژێویی ئابووری",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دابینکردنی ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " و خۆشبژێویی"
            },
            {
              "text": " ئابووری"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p318"
        },
        {
          "id": "p322",
          "sourceIndex": 322,
          "style": "Normal",
          "text": "ت. پاراستنی مافی نەوەکانی داهاتوو لە بەهرەمەندبوون لە سەرچاوە سروشتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پاراستنی مافی نەوەکانی داهاتوو لە بەهرەمەندبوون لە سەرچاوە سروشتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p318"
        },
        {
          "id": "p323",
          "sourceIndex": 323,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ئەم قانوونە لەسەر بنەمای توێژینەوەی زانستی دادەڕێژرێت و دەبێتە نەخشەڕێگای باڵا و پابەندکەری دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم قانوونە لەسەر بنەمای توێژینەوەی زانستی دادەڕێژرێت و دەبێتە نەخشەڕێگای باڵا و پابەندکەری دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p316"
        },
        {
          "id": "p324",
          "sourceIndex": 324,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: کۆڵەکە ستراتیژییەکانی نەخشەدانانی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: کۆڵەکە ستراتیژییەکانی نەخشەدانانی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p325",
          "sourceIndex": 325,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. \"قانوونی نیشتمانی بۆ نەخشەدانانی ستراتیژیی خاک\" لەسەر ئەم کۆڵەکە ستراتیژییانە دادەمەزرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.١"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "قانوونی نیشتمانی بۆ نەخشەدانانی ستراتیژیی خاک\" لەسەر ئەم کۆڵەکە ستراتیژییانە دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p324"
        },
        {
          "id": "p326",
          "sourceIndex": 326,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئاسایشی خۆراک و پاراستنی زەویی بەپیت:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. "
            },
            {
              "text": "ئاسایشی"
            },
            {
              "text": " خۆراک"
            },
            {
              "text": " و پاراستنی زەویی بەپیت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p325"
        },
        {
          "id": "p327",
          "sourceIndex": 327,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دیاریکردنی \"ناوچەی قەڵغانی خۆراک\" کە تێیدا زەوییە کشتوکاڵییە بەپیتەکان بە شێوەیەکی ڕەها پارێزراون",
          "runs": [
            {
              "text": "دیاریکردنی \"ناوچەی قەڵغانی خۆراک\" کە تێیدا زەوییە کشتوکاڵییە بەپیتەکان بە شێوەیەکی ڕەها پارێزراون"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p326"
        },
        {
          "id": "p328",
          "sourceIndex": 328,
          "style": "Normal",
          "text": "ڕێنەدراوکردنی هەر گۆڕانکارییەک کە مەترسی لەسەر توانای بەرهەمهێنانی ستراتیژیی وڵات دروست بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕێنەدراوکردنی هەر گۆڕانکارییەک کە مەترسی لەسەر توانای بەرهەمهێنانی ستراتیژیی وڵات دروست بکات"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p327"
        },
        {
          "id": "p329",
          "sourceIndex": 329,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. گەشەی شارستانی و پیشەسازیی ژیر:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. گەشەی شارستانی و پیشەسازیی ژیر"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p325"
        },
        {
          "id": "p330",
          "sourceIndex": 330,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دیاریکردنی \"هێڵی گەشەی شارستانی\" و \"ناوچەی پیشەسازیی ستراتیژی\"",
          "runs": [
            {
              "text": "دیاریکردنی \"هێڵی گەشەی شارستانی\" و \"ناوچەی پیشەسازیی ستراتیژی"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p329"
        },
        {
          "id": "p331",
          "sourceIndex": 331,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دڵنیابوون لەوەی کە گەشەی ئابووری نابێتە هۆی تێکدانی سیما سروشتی و کولتوورییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دڵنیابوون لەوەی کە گەشەی ئابووری نابێتە هۆی تێکدانی سیما سروشتی و کولتوورییەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p329"
        },
        {
          "id": "p332",
          "sourceIndex": 332,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ڕێگریکردن لە دروستبوونی قەرەباڵغیی ناتەندروست",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕێگریکردن لە دروستبوونی قەرەباڵغیی ناتەندروست"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p329"
        },
        {
          "id": "p333",
          "sourceIndex": 333,
          "style": "خاڵ",
          "text": "پ. ئاسایشی بەرگری و قووڵایی ستراتیژی:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئاسایشی بەرگری و قووڵایی ستراتیژی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p324"
        },
        {
          "id": "p334",
          "sourceIndex": 334,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دیاریکردنی \"ناوچەی ستراتیژیی سەربازی\" و \"ڕێڕەوی جووڵەی هێزەکان\"",
          "runs": [
            {
              "text": "دیاریکردنی \"ناوچەی ستراتیژیی سەربازی\" و \"ڕێڕەوی جووڵەی هێزەکان"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p333"
        },
        {
          "id": "p335",
          "sourceIndex": 335,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ڕێگریکردن لە هەر پڕۆژەیەک کە ببێتە هۆی لاوازکردنی قووڵایی ستراتیژیی بەرگریی وڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕێگریکردن لە هەر پڕۆژەیەک کە ببێتە هۆی لاوازکردنی قووڵایی ستراتیژیی بەرگریی وڵات"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p333"
        },
        {
          "id": "p336",
          "sourceIndex": 336,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ت. پاراستنی پاشماگی سروشتی و کولتووریی بینراو:",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پاراستنی پاشماگی سروشتی و کولتووریی بینراو"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p324"
        },
        {
          "id": "p337",
          "sourceIndex": 337,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دیاریکردنی ناوچەکانی خاوەن بەهای بێهاوتای سروشتی، شوێنەواری یان کولتووری وەک \"پاشماگی پارێزراوی نەتەوەیی\"",
          "runs": [
            {
              "text": "دیاریکردنی ناوچەکانی خاوەن بەهای بێهاوتای سروشتی، شوێنەواری یان کولتووری وەک \"پاشماگی پارێزراوی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p336"
        },
        {
          "id": "p338",
          "sourceIndex": 338,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دانانی ڕێسای توند بۆ پاراستنی ئەم ناوچانە",
          "runs": [
            {
              "text": "دانانی ڕێسای توند بۆ پاراستنی ئەم ناوچانە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p336"
        },
        {
          "id": "p339",
          "sourceIndex": 339,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. ئاسایشی وزە و سەرچاوە سروشتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. ئاسایشی وزە و سەرچاوە سروشتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p336"
        },
        {
          "id": "p340",
          "sourceIndex": 340,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "نەخشەدانان بۆ بەکارهێنانی ژیرانەی سەرچاوە سروشتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "نەخشەدانان بۆ بەکارهێنانی ژیرانەی سەرچاوە سروشتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p339"
        },
        {
          "id": "p341",
          "sourceIndex": 341,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پاراستنی مافی نەوەکانی داهاتوو لە بەهرەمەندبوون لە نەوت، گاز و کانزاکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پاراستنی مافی نەوەکانی داهاتوو لە بەهرەمەندبوون لە نەوت، گاز و کانزاکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p339"
        },
        {
          "id": "p342",
          "sourceIndex": 342,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دابینکردنی گەشەی ئابووری بەبێ زیانگەیاندن بە ژینگە",
          "runs": [
            {
              "text": "دابینکردنی گەشەی ئابووری بەبێ زیانگەیاندن بە ژینگە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p339"
        },
        {
          "id": "p343",
          "sourceIndex": 343,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: کۆڕی باڵای نەخشەدانانی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: کۆڕی باڵای نەخشەدانانی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p344",
          "sourceIndex": 344,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. بۆ مسۆگەرکردنی ڕاییکردنی بێ لادانی ئەم قانوونە، \"کۆڕی باڵای نەخشەدانانی نیشتمانی\" دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ مسۆگەرکردنی ڕاییکردنی بێ لادانی ئەم قانوونە، \"کۆڕی باڵای نەخشەدانانی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "\" دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p343"
        },
        {
          "id": "p345",
          "sourceIndex": 345,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەرک و دەسەڵاتەکانی کۆڕی باڵا:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرک و دەسەڵاتەکانی کۆڕی باڵا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p343"
        },
        {
          "id": "p346",
          "sourceIndex": 346,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەسەڵاتی باڵای ڕێکخەر و خاوەن بڕیاری کۆتایی لە بواری نەخشەدانانی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی باڵای ڕێکخەر و خاوەن بڕیاری کۆتایی لە بواری نەخشەدانانی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p345"
        },
        {
          "id": "p347",
          "sourceIndex": 347,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پێدانی ڕەزامەندی پێشوەخت و پابەندکەر بۆ هەر پڕۆژەیەکی گەورەی ژێرخان",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پێدانی ڕەزامەندی پێشوەخت و پابەندکەر بۆ هەر پڕۆژەیەکی گەورەی ژێرخان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p345"
        },
        {
          "id": "p348",
          "sourceIndex": 348,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. چاودێریکردنی پابەندبوونی دامەزراوەکان بە قانوونی نەخشەدانانی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. چاودێریکردنی"
            },
            {
              "text": " پابەندبوونی دامەزراوەکان بە قانوونی نەخشەدانانی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p345"
        },
        {
          "id": "p349",
          "sourceIndex": 349,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. پێکهاتە، دەسەڵات و میکانیزمی کارکردنی ئەم کۆڕە بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پێکهاتە، دەسەڵات و میکانیزمی کارکردنی ئەم کۆڕە بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p343"
        },
        {
          "id": "p350",
          "sourceIndex": 350,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. هەر پڕۆژەیەکی گەورەی ژێرخانی، چ دەوڵەتی، چ تایبەت، کە کاریگەریی ستراتیژیی لەسەر خاک هەبێت، دەبێت ڕەزامەندیی پێشوەختە و پابەندکەری ئەم کۆڕە بەدەست بهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هەر پڕۆژەیەکی گەورەی ژێرخانی، چ دەوڵەتی، چ تایبەت، کە کاریگەریی ستراتیژیی لەسەر خاک هەبێت، دەبێت ڕەزامەندیی پێشوەختە و پابەندکەری ئەم کۆڕە بەدەست بهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p343"
        },
        {
          "id": "p351",
          "sourceIndex": 351,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: هاوسەنگکردنی مافی تایبەت و بەرپرسیارێتیی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: هاوسەنگکردنی مافی تایبەت و بەرپرسیارێتیی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p352",
          "sourceIndex": 352,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. ئەم بەندە بە هیچ شێوەیەک مافی خاوەنمڵکایەتی تایبەتی شارۆمەندان، کە بەپێی قانوون بەدەست هاتووە، سنووردار ناکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم بەندە بە هیچ شێوەیەک مافی خاوەنمڵکایەتی تایبەتی شارۆمەندان، کە بەپێی قانوون بەدەست هاتووە، سنووردار ناکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p351"
        },
        {
          "id": "p353",
          "sourceIndex": 353,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. خاوەنمڵکایەتی تایبەت دەخرێتە چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی نیشتمانییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "خاوەنمڵکایەتی تایبەت دەخرێتە چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی نیشتمانییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p351"
        },
        {
          "id": "p354",
          "sourceIndex": 354,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. قانوون چۆنیەتیی هاوسەنگکردنی نێوان مافی تاک و بەرژەوەندیی باڵای گشتی لە بەکارهێنانی خاکدا ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "قانوون چۆنیەتیی هاوسەنگکردنی نێوان مافی تاک و بەرژەوەندیی باڵای گشتی لە بەکارهێنانی خاکدا ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p351"
        },
        {
          "id": "p355",
          "sourceIndex": 355,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. دەبێت خاوەندارێتیی تایبەت ببێتە هۆکارێک بۆ ئاوەدانی و گەشەی نیشتمان، نەک بەربەست لەبەردەمیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دەبێت خاوەندارێتیی تایبەت ببێتە هۆکارێک بۆ ئاوەدانی و گەشەی نیشتمان، نەک بەربەست لەبەردەمیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p351"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 5,
      "slug": "clause-5",
      "articleNumber": 5,
      "status": "published",
      "chapterId": 1,
      "title": "پاشماگی شارستانی، پاراستنی یادەوەریی نەتەوەیی",
      "body": "پاشماگی شارستانیی کوردستان، جیا لە یادەوەریی ڕابردوو، بەڵکو وزەی واتایی و بنچینەی سەوداهەڵنەگری ڕەوایەتیی بوونایەتیی نەتەوەی کوردە لەسەر ئەم خاکە.\n\nیه‌كه‌م: پاشماگ وەک وزەی واتایی و بنچینەی ڕەوایەتی\n\n١.١. پاشماگی شارستانیی کوردستان کە لە پێشەکیی ئەم دەستوورەدا وەک گەواهیی ڕاستەوایی مێژوویی ئاماژەی پێکراوە، مڵکی دانەبڕاو، پیرۆز و سەروەریی کۆماری کوردستانە.\n\n١.٢. پاراستنی پاشماگی شارستانی لە پاراستنی خودی بوونی نەتەوە کەمتر نییە.\n\n١.٣. پاشماگی شارستانیی کوردستان ئەمانە دەگرێتەوە:\n\nئا. پاشماگی شتەکی: قەڵا و پەرستگا و شارە دێرینەکان، دەستنووسەکان و داهێنانە هونەری و تەکنەلۆژییەکان.\n\nب. پاشماگی ناشتەکی: زمانی کوردی بە قووڵایی زاراوەکانییەوە، داستان و ئەفسانەکان، فەلسەفە و جهانبینیی ڕەسەن و موزیکی کۆن.\n\nدوویه‌م: فەرمانی پاراستنی یادەوەریی نەتەوەیی\n\n٢.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕاییکردنی بێ سازانی \"فەرمانی پاراستنی یادەوەریی نەتەوەیی\" کە ئامانجی گۆڕینی پاشماگە لە ئۆبژەیەکی پاسیڤەوە بۆ سوبێکتێکی چالاک لە ژیانی نەتەوەدا.\n\n٢.٢. فەرمانی پاراستنی یادەوەریی نەتەوەیی بریتییە لە گرتنەبەری ئەم ڕێکارانە:\n\nئا. پاراستن و نۆژەنکردنەوەی ستراتیژی:\n\nدامەزراندنی بەرنامەیەکی نیشتمانیی بێوچان بۆ پاراستن و نۆژەنکردنەوەی سیستماتیکی گشت شوێنەوار و کەلوپەلە مێژووییەکان\n\nبەکارهێنانی پێشکەوتووترین تەکنەلۆژیا بەپێی ستانداردە جیهانییەکان\n\nب. ئەرشیڤکردنی دیجیتاڵیی هەردەمیی:\n\nتۆمارکردنی دیجیتاڵیی گشت پاشماگی شتەکی و ناشتەکی\n\nدامەزراندنی ئەرشیڤێکی نیشتمانیی پارێزراو و دابەشکراو وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی دەوڵەتی ژیر\n\nدڵنیابوون لەوەی کە یادەوەریی نەتەوە لەبەرامبەر هەر کارەساتێکی سروشتی یان مرۆییدا پارێزراو دەبێت\n\nپ. پەرەپێدانی زانستی شوێنەوارناسی و مێژوونووسیی نەتەوەیی:\n\nپشتیوانیکردنی بێسنوور لە توێژینەوەی زانستیی قووڵ لەسەر هەموو ڕەهەندەکانی شارستانییەتی کوردستان\n\nبەهێزکردنی ئاوەزیی نەتەوەیی و ڕاستکردنەوەی ئەو شێواندنانەی کە لەلایەن داگیرکەرانەوە بەسەر مێژوودا هێنراون\n\nت. گەڕاندنەوەی پاشماگی زەوتکراو:\n\nبەکارهێنانی گشت ئامرازێکی دیپلۆماسی و قانوونیی بۆ گەڕاندنەوەی بێ مەرجی گشت ئەو پاشماگە نەتەوەییانەی کە بە ناقانوونیی براونەتە دەرەوەی وڵات\n\nچەسپاندنی سەروەریی کولتووریی و ڕێزگرتن لە شکۆی کوردستان لەڕێگەی ئەم پرۆسەیەوە\n\nسێیه‌م: تاوان دژی یادەوەریی نەتەوەیی\n\n٣.١. ئەم کردەوانە بە تاوانی دژی یادەوەریی نەتەوەیی هەژمار دەکرێن:\n\nئا. پێناسەی تاوان:\n\nهەر هەوڵێک بۆ شێواندن، سڕینەوە، نکۆڵیکردن یان بچووککردنەوەی ڕاستییە مێژوویی و شارستانییەکانی کوردستان\n\nئەم تاوانانە دژی ئاسایشی واتایی کۆمار هەژمار دەکرێن\n\nب. تاڵانکردنی پاشماگ:\n\nهەر جۆرە بازرگانیکردنێکی ناقانوونیی یان کەمتەرخەمییەکی بەرپرسانە کە ببێتە هۆی زیان گەیاندن بە پاشماگی نەتەوەیی\n\nئەم کردەوانە بە تاڵانکردنی ڕۆحی نەتەوە دادەنرێن\n\nپ. سزای نەبەخشراو:\n\nئەم تاوانانە بەپێی قانوونێکی تایبەت، توندترین سزایان لەسەر دەبێت\n\nئەم تاوانانە ناکەونە ژێر هیچ لێخۆشبوونێکەوە\n\nچواره‌م: دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری\n\n٤.١. \"دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت.\n\n٤.٢. ئەرکەکانی دەستەی نیشتمانی بریتین لە:\n\nئا. پاراستنی پاشماگی شارستانی بە گشت جۆرەکانییەوە\n\nب. داڕشتنی وارگێڕیی دیپلۆماسیی کولتووریی چالاک\n\nپ. بەکارهێنانی ستراتیژیی پاشماگ وەک ئامرازێکی هێزی نەرم بۆ:\n\nبەرفراوانکردنی شکۆمەندیی شارستانیی کوردستان\n\nپتەوکردنی پەیوەندی لەگەڵ نەتەوە دۆستەکان\n\nبەهێزکردنی پێگەی دەوڵەتی کوردستان لەسەر گۆڕەپانی جیهانی\n\n٤.٣. پێکهاتە، دەسەڵات و میکانیزمی کارکردنی ئەم دەستەیە بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت.\n\nپێنجه‌م: پەروەردەی نیشتمانی و بنیاتنانیی شوناس\n\n٥.١. پاشماگی نەتەوەیی دەبێت بە شێوەیەکی بنەڕەتی تێکەڵی پەڕگاڵی پەروەردەی نیشتمانی بکرێت.\n\n٥.٢. خوێندن و تێگەیشتن لە قووڵایی مێژوویی و شارستانیی کوردستان، مەرجێکی بنەڕەتییە بۆ بنیاتنانی \"شارۆمەندیی خاوەن شوناس\".\n\n٥.٣. تێکەڵکردنی پاشماگی شارستانی لە پەروەردەدا لەم ڕێگایانەوە ڕایی دەکرێت:\n\nئا. تێکەڵکردنی مێژووی شارستانیی کوردستان لە گشت قۆناغەکانی خوێندندا\n\nب. ڕێکخستنی فەردی زانستی و خوێندکاریی بێپسانەوە بۆ شوێنەوار و ناوەندە کولتوورییەکان\n\nپ. بەرهەمهێنانی میدیایی نیشتمانی وەک فیلمی بەڵگەنامەیی و زنجیرەی تەلەفزیۆنی، بۆ گێڕانەوەی چیرۆکی مێژوویی نەتەوە\n\nت. زیندووکردنەوە و بەنیشتمانیکردنی بۆنە و ئاهەنگە مێژوویی و کولتوورییەکان\n\nج. دامەزراندنی مۆزەخانەی نیشتمانیی مۆدێرن، کە وەک دڵی زیندووی یادەوەریی نەتەوە کار بکات",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p357",
          "sourceIndex": 357,
          "style": "Normal",
          "text": "پاشماگی شارستانیی کوردستان، جیا لە یادەوەریی ڕابردوو، بەڵکو وزەی واتایی و بنچینەی سەوداهەڵنەگری ڕەوایەتیی بوونایەتیی نەتەوەی کوردە لەسەر ئەم خاکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پاشماگی شارستانیی کوردستان، جیا لە یادەوەریی ڕابردوو، بەڵکو وزەی واتایی و بنچینەی سەوداهەڵنەگری ڕەوایەتیی بوونایەتیی نەتەوەی کوردە لەسەر ئەم خاکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p358",
          "sourceIndex": 358,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پاشماگ وەک وزەی واتایی و بنچینەی ڕەوایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پاشماگ وەک وزەی واتایی و بنچینەی ڕەوایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p359",
          "sourceIndex": 359,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پاشماگی شارستانیی کوردستان کە لە پێشەکیی ئەم دەستوورەدا وەک گەواهیی ڕاستەوایی مێژوویی ئاماژەی پێکراوە، مڵکی دانەبڕاو، پیرۆز و سەروەریی کۆماری کوردستانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پاشماگی شارستانیی کوردستان کە لە پێشەکیی ئەم دەستوورەدا وەک گەواهیی ڕاستەوایی مێژوویی ئاماژەی پێکراوە، مڵکی دانەبڕاو، پیرۆز و سەروەریی کۆماری کوردستانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p358"
        },
        {
          "id": "p360",
          "sourceIndex": 360,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پاراستنی پاشماگی شارستانی لە پاراستنی خودی بوونی نەتەوە کەمتر نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی پاشماگی شارستانی لە پاراستنی خودی بوونی نەتەوە کەمتر نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p358"
        },
        {
          "id": "p361",
          "sourceIndex": 361,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. پاشماگی شارستانیی کوردستان ئەمانە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پاشماگی شارستانیی کوردستان ئەمانە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p358"
        },
        {
          "id": "p362",
          "sourceIndex": 362,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاشماگی شتەکی: قەڵا و پەرستگا و شارە دێرینەکان، دەستنووسەکان و داهێنانە هونەری و تەکنەلۆژییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاشماگی شتەکی: قەڵا و پەرستگا و شارە دێرینەکان، دەستنووسەکان و داهێنانە هونەری و تەکنەلۆژییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p361"
        },
        {
          "id": "p363",
          "sourceIndex": 363,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاشماگی ناشتەکی: زمانی کوردی بە قووڵایی زاراوەکانییەوە، داستان و ئەفسانەکان، فەلسەفە و جهانبینیی ڕەسەن و موزیکی کۆن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاشماگی ناشتەکی: زمانی کوردی بە قووڵایی زاراوەکانییەوە، داستان و ئەفسانەکان، فەلسەفە و جهانبینیی ڕەسەن و موزیکی کۆن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p361"
        },
        {
          "id": "p364",
          "sourceIndex": 364,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: فەرمانی پاراستنی یادەوەریی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: فەرمانی پاراستنی یادەوەریی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p365",
          "sourceIndex": 365,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕاییکردنی بێ سازانی \"فەرمانی پاراستنی یادەوەریی نەتەوەیی\" کە ئامانجی گۆڕینی پاشماگە لە ئۆبژەیەکی پاسیڤەوە بۆ سوبێکتێکی چالاک لە ژیانی نەتەوەدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕاییکردنی بێ سازانی \"فەرمانی پاراستنی یادەوەریی نەتەوەیی\" کە ئامانجی گۆڕینی پاشماگە لە ئۆبژەیەکی پاسیڤەوە بۆ سوبێکتێکی چالاک لە ژیانی نەتەوەدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p364"
        },
        {
          "id": "p366",
          "sourceIndex": 366,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. فەرمانی پاراستنی یادەوەریی نەتەوەیی بریتییە لە گرتنەبەری ئەم ڕێکارانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "فەرمانی پاراستنی یادەوەریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " بریتییە لە گرتنەبەری ئەم ڕێکارانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p364"
        },
        {
          "id": "p367",
          "sourceIndex": 367,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاراستن و نۆژەنکردنەوەی ستراتیژی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاراستن و نۆژەنکردنەوەی ستراتیژی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p366"
        },
        {
          "id": "p368",
          "sourceIndex": 368,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دامەزراندنی بەرنامەیەکی نیشتمانیی بێوچان بۆ پاراستن و نۆژەنکردنەوەی سیستماتیکی گشت شوێنەوار و کەلوپەلە مێژووییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دامەزراندنی بەرنامەیەکی نیشتمانیی بێوچان بۆ پاراستن و نۆژەنکردنەوەی سیستماتیکی گشت شوێنەوار و کەلوپەلە مێژووییەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p367"
        },
        {
          "id": "p369",
          "sourceIndex": 369,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەکارهێنانی پێشکەوتووترین تەکنەلۆژیا بەپێی ستانداردە جیهانییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "بەکارهێنانی پێشکەوتووترین تەکنەلۆژیا بەپێی ستانداردە جیهانییەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p367"
        },
        {
          "id": "p370",
          "sourceIndex": 370,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەرشیڤکردنی دیجیتاڵیی هەردەمیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئەرشیڤکردنی دیجیتاڵیی هەردەمیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p366"
        },
        {
          "id": "p371",
          "sourceIndex": 371,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "تۆمارکردنی دیجیتاڵیی گشت پاشماگی شتەکی و ناشتەکی",
          "runs": [
            {
              "text": "تۆمارکردنی دیجیتاڵیی گشت پاشماگی شتەکی و ناشتەکی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p370"
        },
        {
          "id": "p372",
          "sourceIndex": 372,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دامەزراندنی ئەرشیڤێکی نیشتمانیی پارێزراو و دابەشکراو وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی دەوڵەتی ژیر",
          "runs": [
            {
              "text": "دامەزراندنی ئەرشیڤێکی نیشتمانیی پارێزراو و دابەشکراو وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی دەوڵەتی ژیر"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p370"
        },
        {
          "id": "p373",
          "sourceIndex": 373,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دڵنیابوون لەوەی کە یادەوەریی نەتەوە لەبەرامبەر هەر کارەساتێکی سروشتی یان مرۆییدا پارێزراو دەبێت",
          "runs": [
            {
              "text": "دڵنیابوون لەوەی کە یادەوەریی نەتەوە لەبەرامبەر هەر کارەساتێکی سروشتی یان مرۆییدا پارێزراو دەبێت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p370"
        },
        {
          "id": "p374",
          "sourceIndex": 374,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پەرەپێدانی زانستی شوێنەوارناسی و مێژوونووسیی نەتەوەیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پەرەپێدانی زانستی شوێنەوارناسی و مێژوونووسیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p366"
        },
        {
          "id": "p375",
          "sourceIndex": 375,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پشتیوانیکردنی بێسنوور لە توێژینەوەی زانستیی قووڵ لەسەر هەموو ڕەهەندەکانی شارستانییەتی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "پشتیوانیکردنی بێسنوور لە توێژینەوەی زانستیی قووڵ لەسەر هەموو ڕەهەندەکانی شارستانییەتی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p366"
        },
        {
          "id": "p376",
          "sourceIndex": 376,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "بەهێزکردنی ئاوەزیی نەتەوەیی و ڕاستکردنەوەی ئەو شێواندنانەی کە لەلایەن داگیرکەرانەوە بەسەر مێژوودا هێنراون",
          "runs": [
            {
              "text": "بەهێزکردنی ئاوەزیی نەتەوەیی و ڕاستکردنەوەی ئەو شێواندنانەی کە لەلایەن داگیرکەرانەوە بەسەر مێژوودا هێنراون"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p366"
        },
        {
          "id": "p377",
          "sourceIndex": 377,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. گەڕاندنەوەی پاشماگی زەوتکراو:",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. گەڕاندنەوەی پاشماگی زەوتکراو"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p366"
        },
        {
          "id": "p378",
          "sourceIndex": 378,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەکارهێنانی گشت ئامرازێکی دیپلۆماسی و قانوونیی بۆ گەڕاندنەوەی بێ مەرجی گشت ئەو پاشماگە نەتەوەییانەی کە بە ناقانوونیی براونەتە دەرەوەی وڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "بەکارهێنانی گشت ئامرازێکی دیپلۆماسی"
            },
            {
              "text": " و قانوونیی بۆ گەڕاندنەوەی بێ مەرجی گشت ئەو پاشماگە نەتەوەییانەی کە بە ناقانوونیی براونەتە دەرەوەی وڵات"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p377"
        },
        {
          "id": "p379",
          "sourceIndex": 379,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "چەسپاندنی سەروەریی کولتووریی و ڕێزگرتن لە شکۆی کوردستان لەڕێگەی ئەم پرۆسەیەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "چەسپاندنی سەروەریی کولتووریی و ڕێزگرتن لە شکۆی کوردستان لەڕێگەی ئەم پرۆسەیەوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p377"
        },
        {
          "id": "p380",
          "sourceIndex": 380,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: تاوان دژی یادەوەریی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: تاوان دژی یادەوەریی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p381",
          "sourceIndex": 381,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ئەم کردەوانە بە تاوانی دژی یادەوەریی نەتەوەیی هەژمار دەکرێن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم کردەوانە بە تاوانی دژی یادەوەریی نەتەوەیی هەژمار دەکرێن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p380"
        },
        {
          "id": "p382",
          "sourceIndex": 382,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێناسەی تاوان:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێناسەی تاوان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p381"
        },
        {
          "id": "p383",
          "sourceIndex": 383,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "هەر هەوڵێک بۆ شێواندن، سڕینەوە، نکۆڵیکردن یان بچووککردنەوەی ڕاستییە مێژوویی و شارستانییەکانی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر هەوڵێک بۆ شێواندن، سڕینەوە، نکۆڵیکردن یان بچووککردنەوەی ڕاستییە مێژوویی و شارستانییەکانی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p382"
        },
        {
          "id": "p384",
          "sourceIndex": 384,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەم تاوانانە دژی ئاسایشی واتایی کۆمار هەژمار دەکرێن",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم تاوانانە دژی ئاسایشی واتایی کۆمار هەژمار دەکرێن"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p382"
        },
        {
          "id": "p385",
          "sourceIndex": 385,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. تاڵانکردنی پاشماگ:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. تاڵانکردنی پاشماگ"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p381"
        },
        {
          "id": "p386",
          "sourceIndex": 386,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "هەر جۆرە بازرگانیکردنێکی ناقانوونیی یان کەمتەرخەمییەکی بەرپرسانە کە ببێتە هۆی زیان گەیاندن بە پاشماگی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر جۆرە بازرگانیکردنێکی ناقانوونیی یان کەمتەرخەمییەکی بەرپرسانە کە ببێتە هۆی زیان گەیاندن بە پاشماگی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p385"
        },
        {
          "id": "p387",
          "sourceIndex": 387,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەم کردەوانە بە تاڵانکردنی ڕۆحی نەتەوە دادەنرێن",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم کردەوانە بە تاڵانکردنی ڕۆحی نەتەوە دادەنرێن"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p385"
        },
        {
          "id": "p388",
          "sourceIndex": 388,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. سزای نەبەخشراو:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. سزای نەبەخشراو"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p381"
        },
        {
          "id": "p389",
          "sourceIndex": 389,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەم تاوانانە بەپێی قانوونێکی تایبەت، توندترین سزایان لەسەر دەبێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم تاوانانە بەپێی قانوونێکی تایبەت، توندترین سزایان لەسەر دەبێت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p388"
        },
        {
          "id": "p390",
          "sourceIndex": 390,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەم تاوانانە ناکەونە ژێر هیچ لێخۆشبوونێکەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم تاوانانە ناکەونە ژێر هیچ لێخۆشبوونێکەوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p388"
        },
        {
          "id": "p391",
          "sourceIndex": 391,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p392",
          "sourceIndex": 392,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. \"دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p391"
        },
        {
          "id": "p393",
          "sourceIndex": 393,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەرکەکانی دەستەی نیشتمانی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکەکانی دەستەی نیشتمانی بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p391"
        },
        {
          "id": "p394",
          "sourceIndex": 394,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاراستنی پاشماگی شارستانی بە گشت جۆرەکانییەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاراستنی پاشماگی شارستانی بە گشت جۆرەکانییەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p393"
        },
        {
          "id": "p395",
          "sourceIndex": 395,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. داڕشتنی وارگێڕیی دیپلۆماسیی کولتووریی چالاک",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. داڕشتنی وارگێڕیی دیپلۆماسیی کولتووریی چالاک"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p393"
        },
        {
          "id": "p396",
          "sourceIndex": 396,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەکارهێنانی ستراتیژیی پاشماگ وەک ئامرازێکی هێزی نەرم بۆ:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەکارهێنانی ستراتیژیی پاشماگ وەک ئامرازێکی هێزی نەرم بۆ"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p393"
        },
        {
          "id": "p397",
          "sourceIndex": 397,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەرفراوانکردنی شکۆمەندیی شارستانیی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "بەرفراوانکردنی شکۆمەندیی شارستانیی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p396"
        },
        {
          "id": "p398",
          "sourceIndex": 398,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پتەوکردنی پەیوەندی لەگەڵ نەتەوە دۆستەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پتەوکردنی پەیوەندی لەگەڵ نەتەوە دۆستەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p396"
        },
        {
          "id": "p399",
          "sourceIndex": 399,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەهێزکردنی پێگەی دەوڵەتی کوردستان لەسەر گۆڕەپانی جیهانی",
          "runs": [
            {
              "text": "بەهێزکردنی پێگەی دەوڵەتی کوردستان لەسەر گۆڕەپانی جیهانی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p396"
        },
        {
          "id": "p400",
          "sourceIndex": 400,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "٤.٣. پێکهاتە، دەسەڵات و میکانیزمی کارکردنی ئەم دەستەیە بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پێکهاتە، دەسەڵات و میکانیزمی کارکردنی ئەم دەستەیە بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p393"
        },
        {
          "id": "p401",
          "sourceIndex": 401,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: پەروەردەی نیشتمانی و بنیاتنانیی شوناس",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: پەروەردەی نیشتمانی و بنیاتنانیی شوناس"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p402",
          "sourceIndex": 402,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. پاشماگی نەتەوەیی دەبێت بە شێوەیەکی بنەڕەتی تێکەڵی پەڕگاڵی پەروەردەی نیشتمانی بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پاشماگی نەتەوەیی دەبێت بە شێوەیەکی بنەڕەتی تێکەڵی پەڕگاڵی پەروەردەی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p401"
        },
        {
          "id": "p403",
          "sourceIndex": 403,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. خوێندن و تێگەیشتن لە قووڵایی مێژوویی و شارستانیی کوردستان، مەرجێکی بنەڕەتییە بۆ بنیاتنانی \"شارۆمەندیی خاوەن شوناس\".",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "خوێندن و تێگەیشتن لە قووڵایی مێژوویی و شارستانیی کوردستان، مەرجێکی بنەڕەتییە بۆ بنیاتنانی \"شارۆمەندیی خاوەن شوناس"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p401"
        },
        {
          "id": "p404",
          "sourceIndex": 404,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. تێکەڵکردنی پاشماگی شارستانی لە پەروەردەدا لەم ڕێگایانەوە ڕایی دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "تێکەڵکردنی پاشماگی شارستانی لە پەروەردەدا لەم ڕێگایانەوە ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p401"
        },
        {
          "id": "p405",
          "sourceIndex": 405,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تێکەڵکردنی مێژووی شارستانیی کوردستان لە گشت قۆناغەکانی خوێندندا",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تێکەڵکردنی مێژووی شارستانیی کوردستان لە گشت قۆناغەکانی خوێندندا"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p404"
        },
        {
          "id": "p406",
          "sourceIndex": 406,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕێکخستنی فەردی زانستی و خوێندکاریی بێپسانەوە بۆ شوێنەوار و ناوەندە کولتوورییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕێکخستنی فەردی زانستی و خوێندکاریی بێپسانەوە بۆ شوێنەوار و ناوەندە کولتوورییەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p404"
        },
        {
          "id": "p407",
          "sourceIndex": 407,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەرهەمهێنانی میدیایی نیشتمانی وەک فیلمی بەڵگەنامەیی و زنجیرەی تەلەفزیۆنی، بۆ گێڕانەوەی چیرۆکی مێژوویی نەتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەرهەمهێنانی میدیایی نیشتمانی وەک فیلمی بەڵگەنامەیی و زنجیرەی تەلەفزیۆنی، بۆ گێڕانەوەی چیرۆکی مێژوویی نەتەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p404"
        },
        {
          "id": "p408",
          "sourceIndex": 408,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. زیندووکردنەوە و بەنیشتمانیکردنی بۆنە و ئاهەنگە مێژوویی و کولتوورییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. زیندووکردنەوە و بەنیشتمانیکردنی بۆنە و ئاهەنگە مێژوویی و کولتوورییەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p404"
        },
        {
          "id": "p409",
          "sourceIndex": 409,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. دامەزراندنی مۆزەخانەی نیشتمانیی مۆدێرن، کە وەک دڵی زیندووی یادەوەریی نەتەوە کار بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. دامەزراندنی مۆزەخانەی نیشتمانیی مۆدێرن، کە وەک دڵی زیندووی یادەوەریی نەتەوە کار بکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p404"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 6,
      "slug": "clause-6",
      "articleNumber": 6,
      "status": "published",
      "chapterId": 1,
      "title": "سنوورەکان وەک قەڵغانی بەرگری و دەروازەی هێز",
      "body": "سنوورەکانی کۆماری کوردستان، جیا لە هێڵی جیاکەرەوەی جوگرافی، مەتاڵی پۆڵایین و پەردەی زیندووی دەوری جەستەی نەتەوەن؛ ئەو پانتاییەن کە تێیدا سەروەریی دەوڵەت بە شێوەیەکی خۆڕست بەرجەستە دەبێت و بوونی نەتەوە لەبەرامبەر جیهانی دەرەوەدا خۆی دەناسێنێت. پێشێلکردنی سنوورەکان بە پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی بوونایەتیی نەتەوە دادەنرێت و پاراستنیان باڵاترین ئەرکی دەستووریی دەوڵەت، هێزی بەرگریی نیشتمانی و هەر شارۆمەندێکە.\n\nیه‌كه‌م: دانپێدانان بە سنوورە سەپێنراوەکان و مافی ستراتیژیی نەتەوەیی\n\n١.١. دەوڵەتی کوردستان دان بەو ڕاستەواییە تاڵەدا دەنێ کە سنوورە وارگێڕییە سەپێنراوەکانی داگیرکاری، دەرئەنجامی ویستی داگیرکەران و پیلانگێڕییە مێژووییەکانن.\n\n١.٢. ئەم سنوورانە نوێنەرایەتیی وارگەی مێژوویی و ڕەسەنی نەتەوەی کورد ناکەن.\n\n١.٣. کۆماری کوردستان مافی ڕەوا و نەگۆڕی خۆی دەپارێزێت بۆ:\n\nئا. کارکردنی ستراتیژی لەپێناو زیندووکردنەوەی سنوورە نیشتمانییە مێژووییەکان\n\nب. گێڕانەوەی ئەو ناوچانەی لێی دابڕێنراون\n\nپ. بەدەستهێنانی ئەم مافانە بەپێی قانوون نێودەوڵەتییەکان\n\nدوویه‌م: پلانی سنووری ژیر و چالاک\n\n٢.١. کۆماری کوردستان \"پلانی سنووری ژیر و چالاک\" پەیڕەو دەکات.\n\n٢.٢. ئەم پلانە لەسەر دوو کۆڵەکەی تەواوکەری یەکتر دامەزراوە:\n\nئا. سنوور وەک قەڵغانی بەرگریی قووڵ:\n\nسنوورەکان دەکرێنە قەڵغانێکی هەداریی فرەڕەهەند و پۆڵایین\n\nبنیاتنانی ژێرخانێکی تەکنەلۆژیی پێشکەوتوو بۆ چاودێری\n\nدامەزراندنی هێزێکی تایبەتی سنوورپارێزیی نوخبە\n\nڕاییکردنی وارگێڕیی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیی ناوچە سنوورییەکان\n\nگۆڕینی ناوچە سنوورییەکان بۆ ناوچەی ئاوەدانی دڵسۆز و قەڵای مرۆیی بەرگری\n\nب. سنوور وەک دەروازەی هێزی نەتەوەیی:\n\nگۆڕینی دەروازە سنوورییە فەرمییەکان بۆ ناوەندی ستراتیژیی چالاک\n\nپەرەپێدانی هێزی ئابووری، کولتووری و دیپلۆماسیی کۆمار\n\nپردی پەیوەندیی بەهێز لەگەڵ ئەو دەوڵەت و نەتەوە دۆستانەی کە ڕێز لە سەروەریی کوردستان دەگرن\n\nناوەندی هەناردەکردنی بەرهەم و کولتووری کوردستان بۆ جیهان\n\nسێیه‌م: ئەرکی نەتەوەیی بەرامبەر بە کوردانی دەرەوەی سنوور\n\n٣.١. دەوڵەتی کوردستان ئەرکی پیرۆزی نەتەوەیی و دەستووریی هەیە کە بە شێوەیەکی بێ وەستان و سیستماتیک، پشتیوانی لە پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و مافە بنەڕەتییەکانی ئەو کوردانە بکات کە بەهۆی سنوورە سەپێنراوەکانەوە لە دەرەوەی دەسەڵاتی ڕاستەوخۆی کۆماردا دەژین.\n\n٣.٢. ئەم پشتیوانییە لەم ڕێگایانەوە دەبێت:\n\nئا. ئامرازی دیپلۆماسی\n\nب. پشتیوانی کولتووری\n\nپ. پشتیوانی پەروەردەیی\n\nت. ئامرازی قانوونیی نێودەوڵەتی\n\n٣.٣. ئەم ئەرکە بە هیچ شێوەیەک بە دەستێوەردان لە کاروباری ناوخۆیی وڵاتانی تردا هەژمار ناکرێت، بەڵکو ڕاییکردنی ئەرکێکی مێژوویی و نەتەوەییە بەرامبەر بە بەشەکانی تری جەستە و پێکهاتەی نەتەوە.\n\nچواره‌م: کۆڕی باڵای ستراتیژیی سنوورەکان\n\n٤.١. بە مەبەستی ڕاییکردنی ئەم پلانە، \"کۆڕی باڵای ستراتیژیی سنوورەکان\" دادەمەزرێت.\n\n٤.٢. ئەم کۆڕە لەژێر سەرپەرشتیی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردایە.\n\n٤.٣. ئەرکەکانی کۆڕی باڵا بریتین لە:\n\nئا. داڕشتنی وارگێڕیی گشتی سنوورەکان\n\nب. هاوئاهەنگیکردن لەنێوان دامەزراوە هەداری، ئابووری و دیپلۆماسییەکان\n\nپ. چاودێری ڕاییکردنی ستراتیژیی نیشتمانیی بۆ سنوورەکان\n\n٤.٤. پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی کۆڕی باڵا بە قانوون دیاری دەکرێت.\n\nپێنجه‌م: چوارچێوەی قانوونیی بۆ بەڕێوەبردنی ستراتیژیی سنوورەکان\n\n٥.١. قانوونێکی تایبەت وردەکاریی بەڕێوەبردنی ستراتیژی و ئاسایشی سنوورەکان دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p411",
          "sourceIndex": 411,
          "style": "Normal",
          "text": "سنوورەکانی کۆماری کوردستان، جیا لە هێڵی جیاکەرەوەی جوگرافی، مەتاڵی پۆڵایین و پەردەی زیندووی دەوری جەستەی نەتەوەن؛ ئەو پانتاییەن کە تێیدا سەروەریی دەوڵەت بە شێوەیەکی خۆڕست بەرجەستە دەبێت و بوونی نەتەوە لەبەرامبەر جیهانی دەرەوەدا خۆی دەناسێنێت. پێشێلکردنی سنوورەکان بە پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی بوونایەتیی نەتەوە دادەنرێت و پاراستنیان باڵاترین ئەرکی دەستووریی دەوڵەت، هێزی بەرگریی نیشتمانی و هەر شارۆمەندێکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "سنوورەکانی کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": "، جیا لە هێڵی جیاکەرەوەی جوگرافی، مەتاڵی پۆڵایین و پەردەی زیندووی دەوری جەستەی نەتەوەن؛ ئەو پانتاییەن کە تێیدا سەروەریی دەوڵەت بە شێوەیەکی خۆڕست بەرجەستە دەبێت و بوونی نەتەوە لەبەرامبەر جیهانی دەرەوەدا خۆی دەناسێنێت. پێشێلکردنی سنوورەکان بە پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی بوونایەتیی نەتەوە دادەنرێت و پاراستنیان باڵاترین ئەرکی دەستووریی دەوڵەت، هێزی بەرگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و هەر شارۆمەندێکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p412",
          "sourceIndex": 412,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: دانپێدانان بە سنوورە سەپێنراوەکان و مافی ستراتیژیی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: دانپێدانان بە سنوورە سەپێنراوەکان و مافی ستراتیژیی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p413",
          "sourceIndex": 413,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەتی کوردستان دان بەو ڕاستەواییە تاڵەدا دەنێ کە سنوورە وارگێڕییە سەپێنراوەکانی داگیرکاری، دەرئەنجامی ویستی داگیرکەران و پیلانگێڕییە مێژووییەکانن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی کوردستان"
            },
            {
              "text": " دان بەو ڕاستەواییە تاڵەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "سنوورە وارگێڕییە سەپێنراوەکانی داگیرکاری، دەرئەنجامی ویستی داگیرکەران و پیلانگێڕییە مێژووییەکانن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p412"
        },
        {
          "id": "p414",
          "sourceIndex": 414,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم سنوورانە نوێنەرایەتیی وارگەی مێژوویی و ڕەسەنی نەتەوەی کورد ناکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم سنوورانە نوێنەرایەتیی وارگەی مێژوویی و ڕەسەنی نەتەوەی کورد ناکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p412"
        },
        {
          "id": "p415",
          "sourceIndex": 415,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. کۆماری کوردستان مافی ڕەوا و نەگۆڕی خۆی دەپارێزێت بۆ:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان مافی ڕەوا و نەگۆڕی خۆی دەپارێزێت بۆ"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p412"
        },
        {
          "id": "p416",
          "sourceIndex": 416,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کارکردنی ستراتیژی لەپێناو زیندووکردنەوەی سنوورە نیشتمانییە مێژووییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کارکردنی ستراتیژی لەپێناو زیندووکردنەوەی سنوورە نیشتمانییە مێژووییەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p415"
        },
        {
          "id": "p417",
          "sourceIndex": 417,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. گێڕانەوەی ئەو ناوچانەی لێی دابڕێنراون",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. گێڕانەوەی ئەو ناوچانەی لێی دابڕێنراون"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p415"
        },
        {
          "id": "p418",
          "sourceIndex": 418,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەدەستهێنانی ئەم مافانە بەپێی قانوون نێودەوڵەتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەدەستهێنانی ئەم مافانە بەپێی قانوون نێودەوڵەتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p415"
        },
        {
          "id": "p419",
          "sourceIndex": 419,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: پلانی سنووری ژیر و چالاک",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: پلانی سنووری ژیر و چالاک"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p420",
          "sourceIndex": 420,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. کۆماری کوردستان \"پلانی سنووری ژیر و چالاک\" پەیڕەو دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان \"پلانی سنووری ژیر و چالاک\" پەیڕەو دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p419"
        },
        {
          "id": "p421",
          "sourceIndex": 421,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم پلانە لەسەر دوو کۆڵەکەی تەواوکەری یەکتر دامەزراوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پلانە لەسەر دوو کۆڵەکەی تەواوکەری یەکتر دامەزراوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p419"
        },
        {
          "id": "p422",
          "sourceIndex": 422,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سنوور وەک قەڵغانی بەرگریی قووڵ:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سنوور وەک قەڵغانی بەرگریی قووڵ"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p421"
        },
        {
          "id": "p423",
          "sourceIndex": 423,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "سنوورەکان دەکرێنە قەڵغانێکی هەداریی فرەڕەهەند و پۆڵایین",
          "runs": [
            {
              "text": "سنوورەکان دەکرێنە قەڵغانێکی هەداریی فرەڕەهەند و پۆڵایین"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p422"
        },
        {
          "id": "p424",
          "sourceIndex": 424,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بنیاتنانی ژێرخانێکی تەکنەلۆژیی پێشکەوتوو بۆ چاودێری",
          "runs": [
            {
              "text": "بنیاتنانی ژێرخانێکی تەکنەلۆژیی پێشکەوتوو بۆ چاودێری"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p422"
        },
        {
          "id": "p425",
          "sourceIndex": 425,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دامەزراندنی هێزێکی تایبەتی سنوورپارێزیی نوخبە",
          "runs": [
            {
              "text": "دامەزراندنی هێزێکی تایبەتی سنوورپارێزیی نوخبە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p422"
        },
        {
          "id": "p426",
          "sourceIndex": 426,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ڕاییکردنی وارگێڕیی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیی ناوچە سنوورییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕاییکردنی وارگێڕیی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیی ناوچە سنوورییەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p422"
        },
        {
          "id": "p427",
          "sourceIndex": 427,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "گۆڕینی ناوچە سنوورییەکان بۆ ناوچەی ئاوەدانی دڵسۆز و قەڵای مرۆیی بەرگری",
          "runs": [
            {
              "text": "گۆڕینی ناوچە سنوورییەکان بۆ ناوچەی ئاوەدانی دڵسۆز و قەڵای مرۆیی بەرگری"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p422"
        },
        {
          "id": "p428",
          "sourceIndex": 428,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. سنوور وەک دەروازەی هێزی نەتەوەیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. سنوور وەک دەروازەی هێزی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p421"
        },
        {
          "id": "p429",
          "sourceIndex": 429,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "گۆڕینی دەروازە سنوورییە فەرمییەکان بۆ ناوەندی ستراتیژیی چالاک",
          "runs": [
            {
              "text": "گۆڕینی دەروازە سنوورییە فەرمییەکان بۆ ناوەندی ستراتیژیی چالاک"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p428"
        },
        {
          "id": "p430",
          "sourceIndex": 430,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پەرەپێدانی هێزی ئابووری، کولتووری و دیپلۆماسیی کۆمار",
          "runs": [
            {
              "text": "پەرەپێدانی هێزی ئابووری، کولتووری و دیپلۆماسیی کۆمار"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p428"
        },
        {
          "id": "p431",
          "sourceIndex": 431,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پردی پەیوەندیی بەهێز لەگەڵ ئەو دەوڵەت و نەتەوە دۆستانەی کە ڕێز لە سەروەریی کوردستان دەگرن",
          "runs": [
            {
              "text": "پردی پەیوەندیی بەهێز لەگەڵ ئەو دەوڵەت و نەتەوە دۆستانەی کە ڕێز لە سەروەریی کوردستان دەگرن"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p428"
        },
        {
          "id": "p432",
          "sourceIndex": 432,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ناوەندی هەناردەکردنی بەرهەم و کولتووری کوردستان بۆ جیهان",
          "runs": [
            {
              "text": "ناوەندی هەناردەکردنی بەرهەم و کولتووری کوردستان بۆ جیهان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p428"
        },
        {
          "id": "p433",
          "sourceIndex": 433,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: ئەرکی نەتەوەیی بەرامبەر بە کوردانی دەرەوەی سنوور",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: ئەرکی نەتەوەیی بەرامبەر بە کوردانی دەرەوەی سنوور"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p434",
          "sourceIndex": 434,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەتی کوردستان ئەرکی پیرۆزی نەتەوەیی و دەستووریی هەیە کە بە شێوەیەکی بێ وەستان و سیستماتیک، پشتیوانی لە پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و مافە بنەڕەتییەکانی ئەو کوردانە بکات کە بەهۆی سنوورە سەپێنراوەکانەوە لە دەرەوەی دەسەڵاتی ڕاستەوخۆی کۆماردا دەژین.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی کوردستان ئەرکی پیرۆزی نەتەوەیی و دەستووریی هەیە کە بە شێوەیەکی بێ وەستان و سیستماتیک، پشتیوانی لە پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و مافە بنەڕەتییەکانی ئەو کوردانە بکات کە بەهۆی سنوورە سەپێنراوەکانەوە لە دەرەوەی دەسەڵاتی ڕاستەوخۆی کۆماردا دەژین"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p433"
        },
        {
          "id": "p435",
          "sourceIndex": 435,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم پشتیوانییە لەم ڕێگایانەوە دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پشتیوانییە لەم ڕێگایانەوە دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p433"
        },
        {
          "id": "p436",
          "sourceIndex": 436,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئامرازی دیپلۆماسی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئامرازی دیپلۆماسی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p435"
        },
        {
          "id": "p437",
          "sourceIndex": 437,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پشتیوانی کولتووری",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پشتیوانی کولتووری"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p435"
        },
        {
          "id": "p438",
          "sourceIndex": 438,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پشتیوانی پەروەردەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پشتیوانی پەروەردەیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p435"
        },
        {
          "id": "p439",
          "sourceIndex": 439,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ئامرازی قانوونیی نێودەوڵەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ئامرازی قانوونیی نێودەوڵەتی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p435"
        },
        {
          "id": "p440",
          "sourceIndex": 440,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ئەم ئەرکە بە هیچ شێوەیەک بە دەستێوەردان لە کاروباری ناوخۆیی وڵاتانی تردا هەژمار ناکرێت، بەڵکو ڕاییکردنی ئەرکێکی مێژوویی و نەتەوەییە بەرامبەر بە بەشەکانی تری جەستە و پێکهاتەی نەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرکە بە هیچ شێوەیەک بە دەستێوەردان لە کاروباری ناوخۆیی وڵاتانی تردا هەژمار ناکرێت، بەڵکو ڕاییکردنی ئەرکێکی مێژوویی و نەتەوەییە بەرامبەر بە بەشەکانی تری جەستە و پێکهاتەی نەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p433"
        },
        {
          "id": "p441",
          "sourceIndex": 441,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: کۆڕی باڵای ستراتیژیی سنوورەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: کۆڕی باڵای ستراتیژیی سنوورەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p442",
          "sourceIndex": 442,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. بە مەبەستی ڕاییکردنی ئەم پلانە، \"کۆڕی باڵای ستراتیژیی سنوورەکان\" دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بە مەبەستی ڕاییکردنی ئەم پلانە، \"کۆڕی باڵای ستراتیژیی سنوورەکان"
            },
            {
              "text": "\" دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p441"
        },
        {
          "id": "p443",
          "sourceIndex": 443,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەم کۆڕە لەژێر سەرپەرشتیی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم کۆڕە لەژێر سەرپەرشتیی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p441"
        },
        {
          "id": "p444",
          "sourceIndex": 444,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. ئەرکەکانی کۆڕی باڵا بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەرکەکانی کۆڕی باڵا بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p441"
        },
        {
          "id": "p445",
          "sourceIndex": 445,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتنی وارگێڕیی گشتی سنوورەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "داڕشتنی وارگێڕیی گشتی سنوورەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p444"
        },
        {
          "id": "p446",
          "sourceIndex": 446,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هاوئاهەنگیکردن لەنێوان دامەزراوە هەداری، ئابووری و دیپلۆماسییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هاوئاهەنگیکردن لەنێوان دامەزراوە هەداری، ئابووری و دیپلۆماسییەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p444"
        },
        {
          "id": "p447",
          "sourceIndex": 447,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. چاودێری ڕاییکردنی ستراتیژیی نیشتمانیی بۆ سنوورەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. چاودێری ڕاییکردنی ستراتیژیی نیشتمانیی بۆ سنوورەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p444"
        },
        {
          "id": "p448",
          "sourceIndex": 448,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی کۆڕی باڵا بە قانوون دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی کۆڕی باڵا بە قانوون دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p441"
        },
        {
          "id": "p449",
          "sourceIndex": 449,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: چوارچێوەی قانوونیی بۆ بەڕێوەبردنی ستراتیژیی سنوورەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: چوارچێوەی قانوونیی بۆ بەڕێوەبردنی ستراتیژیی سنوورەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p450",
          "sourceIndex": 450,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. قانوونێکی تایبەت وردەکاریی بەڕێوەبردنی ستراتیژی و ئاسایشی سنوورەکان دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت وردەکاریی بەڕێوەبردنی ستراتیژی و ئاسایشی سنوورەکان دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p449"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 7,
      "slug": "clause-7",
      "articleNumber": 7,
      "status": "published",
      "chapterId": 1,
      "title": "ئامانجی باڵای دەوڵەت و هاوسەنگیی ستراتیژی",
      "body": "دەوڵەتی کۆماری کوردستان وەک ئامرازی مێژوویی ویستمەندیی بەکۆمەڵی کورد، لەسەر بنەمای ئامانجێکی باڵا و گەوهەریی دامەزراوە: مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانە، گەشەسەندنی بێپسانەوە و سەروەریی ڕەهای نەتەوەی کورد لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی.\n\nیه‌كه‌م: ئامانجی باڵای دەوڵەت\n\n١.١. دەوڵەتی کۆماری کوردستان ئامانجێکی باڵا و گەوهەریی هەیە کە خودی هۆکاری بوونی دەوڵەتە:\n\nئا. مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوەی کورد\n\nب. گەشەسەندنی بێپسانەوەی توانا نەتەوەییەکان\n\nپ. سەروەریی ڕەهای نەتەوەی کورد لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی\n\n١.٢. ئەم ئامانجە باڵایە لە سەرووی پاراستنی دۆخی ئێستاییە و پرۆسەیەکی دینامیکی و بێپسانەوە بەدیهێنانی تواناکانی کوردستان بۆ داهاتووە.\n\n١.٣. گشت وارگێڕی، قانوون و کردەوەیەکی دەوڵەت و دەسەڵات دەبێت لە ڕاژەی ئەم ئامانجە پیرۆزەدا بێت و ڕەوایەتیی خۆی لە ڕادەی ڕاژەکردنی بەم ئامانجە باڵایە وەربگرێت.\n\nدوویه‌م: هاوسەنگیی ستراتیژی\n\n٢.١. دەسەڵاتداریی ژیرانە و دەوڵەتداریی بەهێز، لەسەر بنەمای \"هاوسەنگیی ستراتیژی\" دادەمەزرێت.\n\n٢.٢. هێزی ڕاستەقینەی دەوڵەت لە توانای هاوسەنگکردنی چوار ئەرکی بوونناسانەی دانەبڕاودا خۆی دەبینێتەوە:\n\nئا. فەرمانی مانەوەی نەتەوەیی:\n\nمانەوەی وڵات و نەتەوە لە سەرووی هەموو قانوون و بەرژەوەندییەکی ترەوەیە\n\nپاراستنی ڕەهای گەوهەری فیزیکی (یەکپارچەیی وڵات و ژیانی شارۆمەندییان)\n\nپاراستنی گەوهەری گیانەکی و واتایی (شوناس، زمان و یادەوەریی مێژوویی) نەتەوە\n\nبەرەنگاربوونەوەی هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکی\n\nب. بنیاتنانی سەربەخۆیی ستراتیژی و توانای نەتەوەیی:\n\nبنیاتنانی ئابوورییەکی فرەچەشنی بەرهەمهێنەر\n\nگەیشتن بە باڵادەستی تەکنەلۆژی و زانستی\n\nمسۆگەرکردنی ئاسایشی خۆراک و وزە\n\nگەشەپێدانی سەرمایەی مرۆیی وەک ستراتیژیترین سامانی وڵات\n\nپ. چەسپاندنی پەڕگاڵێکی دادپەروەر و شکۆمەندانە:\n\nبەشدارکردنی دادپەروەرانەی کۆمەڵگا لە سامان و دەرفەتەکان\n\nمسۆگەرکردنی شکۆ و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی هەر تاکێکی شارۆمەند\n\nبەهێزکردنی یەکڕیزیی و ویستمەندیی نەتەوەیی\n\nت. گەیاندنی پەیام و بەدیهێنانی کاریگەریی جیهانی:\n\nگۆڕینی کوردستان لە ئۆبژەیەکی وارگێڕییەوە بۆ سوبێکتێکی مێژووساز\n\nپەرەپێدانی دیپلۆماسییەکی ستراتیژیی چالاک\n\nپەرەپێدانی هێزی نەرم لە ڕێگەی کولتوور و زانستەوە\n\nبەشداریکردنی کاریگەر لە داڕشتنی وارگێڕیی هەرێمی و جیهانی\n\nسێیه‌م: پێوەری باڵای دەستووریی و لێکدانەوەی قانوونیی\n\n٣.١. \"هاوسەنگیی ستراتیژی\" پێوەری باڵای دەستوورییە بۆ هەڵسەنگاندنی گشت وارگێڕی، قانوون و بڕیارێکی دەوڵەت.\n\n٣.٢. پشتگوێخستنی هەر کام لە ئەرکە بوونناسانەکان لەسەر ئەژماری ئەوانی تر، دەبێتە هۆی دروستبوونی دەوڵەتێکی ناتەواو و لەڕێ لادەر.\n\n٣.٣. هەر قانوونێک یان بڕیارێک کە بە شێوەیەکی بنەڕەتی هاوسەنگیی ستراتیژی تێکبدات، بە پێچەوانەی ئامانجی دامەزراندنی کۆمار دادەنرێت.\n\n٣.٤. دادگای باڵا دەسەڵاتی هەیە هەر قانوون یان بڕیارێک کە هاوسەنگیی ستراتیژی تێکبدات لە بنەڕەتەوە پوچەڵ بکات.\n\nچواره‌م: هاووڵاتی وەک لوتکەی ئامانج و بنچینەی هێز\n\n٤.١. دەوڵەت لە پێناو وڵات و هاووڵاتیدا دادەمەزرێت و بە هاووڵاتیش بەهێز دەبێت.\n\n٤.٢. ئەرکەکانی دەوڵەت پرۆسەی وەبەرهێنانن لە بنیاتنانی \"هاووڵاتیی سەربەست\"ـدا:\n\nئا. تاکێک کە خاوەنی شکۆ، ئازادی و خۆشبژێوییە\n\nب. بەشدارێکی چالاک و بەرپرسیار لە بەهێزکردنی توانای نەتەوەیی\n\nپ. پارێزەری گەوهەری نەتەوەییە و بەرپرس و بەرپرسیارە لە بەرامبەر وڵات و نەتەوە\n\n٤.٣. بەدیهێنانی هاوکێشەی هاووڵاتیی سەربەست و بەشدار، لوتکەی دەسەڵاتداریی ژیرانەیە.\n\nپێنجه‌م: هاوبەرپەرچیی ئازادیی تاک و پێویستیی کۆمەڵ\n\n٥.١. پەیوەندیی نێوان ئازادیی تاک و مانەوەی نەتەوە، پەیوەندییەکی دیالێکتیکییە:\n\nئا. ئازادیی ڕاستەقینەی تاک تەنیا لە سایەی دەوڵەتێکی بەهێز و نەتەوەیەکی سەروەردا مسۆگەر دەبێت\n\nب. دەوڵەت ئەو چوارچێوەیەیە کە ئازادی تێیدا دەتوانێت بە قانوون پێناسە بکرێت\n\nپ. بوونی ئازادی بە قانوون و دەوڵەت دەپارێزرێت\n\n٥.٢. لە کاتی هەر پێکدادانێکی یەکلاکەرەوەدا لەنێوان بەرژەوەندییەکی تاکەکەسی و هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر نەتەوە:\n\nئا. بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی، کە بریتییە لە مانەوەی کوردستان، هەمیشە لەپێشترە\n\nب. پاراستنی دەوڵەتی سەربەخۆ تاکە ئامرازی بەدیهنان و پاراستنی ئازادییە\n\n٥.٣. قانوون سنووری ئەم یەکەمایەتییە بەم شێوەیە دیاری دەکات:\n\nئا. لە دۆخە ئاساییەکاندا مافەکانی تاک پارێزراو بن\n\nب. لە دۆخە چارەنووسسازەکاندا، مانەوەی ئەو چوارچێوەیەی کە ئازادی تێیدا بەدی دێت، مسۆگەر بکرێت",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p452",
          "sourceIndex": 452,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەتی کۆماری کوردستان وەک ئامرازی مێژوویی ویستمەندیی بەکۆمەڵی کورد، لەسەر بنەمای ئامانجێکی باڵا و گەوهەریی دامەزراوە: مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانە، گەشەسەندنی بێپسانەوە و سەروەریی ڕەهای نەتەوەی کورد لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەتی کۆماری کوردستان وەک ئامرازی مێژوویی ویستمەندیی بەکۆمەڵی کورد، لەسەر بنەمای ئامانجێکی باڵا و گەوهەریی دامەزراوە: مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانە، گەشەسەندنی بێپسانەوە و سەروەریی ڕەهای نەتەوەی کورد لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p453",
          "sourceIndex": 453,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: ئامانجی باڵای دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: ئامانجی باڵای دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p454",
          "sourceIndex": 454,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەتی کۆماری کوردستان ئامانجێکی باڵا و گەوهەریی هەیە کە خودی هۆکاری بوونی دەوڵەتە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی کۆماری کوردستان ئامانجێکی باڵا و گەوهەریی هەیە کە خودی هۆکاری بوونی دەوڵەتە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p453"
        },
        {
          "id": "p455",
          "sourceIndex": 455,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوەی کورد",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوەی کورد"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p454"
        },
        {
          "id": "p456",
          "sourceIndex": 456,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. گەشەسەندنی بێپسانەوەی توانا نەتەوەییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. گەشەسەندنی بێپسانەوەی توانا نەتەوەییەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p454"
        },
        {
          "id": "p457",
          "sourceIndex": 457,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. سەروەریی ڕەهای نەتەوەی کورد لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. سەروەریی ڕەهای نەتەوەی کورد لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p454"
        },
        {
          "id": "p458",
          "sourceIndex": 458,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم ئامانجە باڵایە لە سەرووی پاراستنی دۆخی ئێستاییە و پرۆسەیەکی دینامیکی و بێپسانەوە بەدیهێنانی تواناکانی کوردستان بۆ داهاتووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئامانجە باڵایە لە سەرووی پاراستنی دۆخی ئێستاییە و پرۆسەیەکی دینامیکی و بێپسانەوە بەدیهێنانی تواناکانی کوردستان بۆ داهاتووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p453"
        },
        {
          "id": "p459",
          "sourceIndex": 459,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. گشت وارگێڕی، قانوون و کردەوەیەکی دەوڵەت و دەسەڵات دەبێت لە ڕاژەی ئەم ئامانجە پیرۆزەدا بێت و ڕەوایەتیی خۆی لە ڕادەی ڕاژەکردنی بەم ئامانجە باڵایە وەربگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "گشت وارگێڕی"
            },
            {
              "text": "، قانوون و کردەوەیەکی دەوڵەت و دەسەڵات دەبێت لە ڕاژەی ئەم ئامانجە پیرۆزەدا بێت و ڕەوایەتیی خۆی لە ڕادەی ڕاژەکردنی بەم ئامانجە باڵایە وەربگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p453"
        },
        {
          "id": "p460",
          "sourceIndex": 460,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: هاوسەنگیی ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: هاوسەنگیی ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p461",
          "sourceIndex": 461,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەسەڵاتداریی ژیرانە و دەوڵەتداریی بەهێز، لەسەر بنەمای \"هاوسەنگیی ستراتیژی\" دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتداریی ژیرانە و دەوڵەتداریی بەهێز، لەسەر بنەمای \"هاوسەنگیی ستراتیژی\" دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p460"
        },
        {
          "id": "p462",
          "sourceIndex": 462,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. هێزی ڕاستەقینەی دەوڵەت لە توانای هاوسەنگکردنی چوار ئەرکی بوونناسانەی دانەبڕاودا خۆی دەبینێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هێزی ڕاستەقینەی دەوڵەت لە توانای هاوسەنگکردنی چوار ئەرکی بوونناسانەی دانەبڕاودا خۆی دەبینێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p460"
        },
        {
          "id": "p463",
          "sourceIndex": 463,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. فەرمانی مانەوەی نەتەوەیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. "
            },
            {
              "text": "فەرمانی"
            },
            {
              "text": " مانەوەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p462"
        },
        {
          "id": "p464",
          "sourceIndex": 464,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مانەوەی وڵات و نەتەوە لە سەرووی هەموو قانوون و بەرژەوەندییەکی ترەوەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "مانەوەی وڵات و نەتەوە لە سەرووی هەموو قانوون و بەرژەوەندییەکی ترەوەیە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p463"
        },
        {
          "id": "p465",
          "sourceIndex": 465,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پاراستنی ڕەهای گەوهەری فیزیکی (یەکپارچەیی وڵات و ژیانی شارۆمەندییان)",
          "runs": [
            {
              "text": "پاراستنی ڕەهای گەوهەری فیزیکی (یەکپارچەیی"
            },
            {
              "text": " وڵات و ژیانی شارۆمەندییان)"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p463"
        },
        {
          "id": "p466",
          "sourceIndex": 466,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پاراستنی گەوهەری گیانەکی و واتایی (شوناس، زمان و یادەوەریی مێژوویی) نەتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پاراستنی گەوهەری گیانەکی و واتایی (شوناس، زمان و یادەوەریی مێژوویی) نەتەوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p463"
        },
        {
          "id": "p467",
          "sourceIndex": 467,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەرەنگاربوونەوەی هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکی",
          "runs": [
            {
              "text": "بەرەنگاربوونەوەی هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p463"
        },
        {
          "id": "p468",
          "sourceIndex": 468,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بنیاتنانی سەربەخۆیی ستراتیژی و توانای نەتەوەیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. "
            },
            {
              "text": "بنیاتنانی"
            },
            {
              "text": " سەربەخۆیی ستراتیژی و توانای نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p462"
        },
        {
          "id": "p469",
          "sourceIndex": 469,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بنیاتنانی ئابوورییەکی فرەچەشنی بەرهەمهێنەر",
          "runs": [
            {
              "text": "بنیاتنانی ئابوورییەکی فرەچەشنی بەرهەمهێنەر"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p468"
        },
        {
          "id": "p470",
          "sourceIndex": 470,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "گەیشتن بە باڵادەستی تەکنەلۆژی و زانستی",
          "runs": [
            {
              "text": "گەیشتن بە باڵادەستی تەکنەلۆژی و زانستی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p468"
        },
        {
          "id": "p471",
          "sourceIndex": 471,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مسۆگەرکردنی ئاسایشی خۆراک و وزە",
          "runs": [
            {
              "text": "مسۆگەرکردنی ئاسایشی خۆراک"
            },
            {
              "text": " و وزە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p468"
        },
        {
          "id": "p472",
          "sourceIndex": 472,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "گەشەپێدانی سەرمایەی مرۆیی وەک ستراتیژیترین سامانی وڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "گەشەپێدانی سەرمایەی مرۆیی وەک ستراتیژیترین سامانی وڵات"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p468"
        },
        {
          "id": "p473",
          "sourceIndex": 473,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. چەسپاندنی پەڕگاڵێکی دادپەروەر و شکۆمەندانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. چەسپاندنی پەڕگاڵێکی دادپەروەر و شکۆمەندانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p462"
        },
        {
          "id": "p474",
          "sourceIndex": 474,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەشدارکردنی دادپەروەرانەی کۆمەڵگا لە سامان و دەرفەتەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "بەشدارکردنی دادپەروەرانەی کۆمەڵگا لە سامان و دەرفەتەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p473"
        },
        {
          "id": "p475",
          "sourceIndex": 475,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مسۆگەرکردنی شکۆ و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی هەر تاکێکی شارۆمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "مسۆگەرکردنی شکۆ و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی هەر تاکێکی شارۆمەند"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p473"
        },
        {
          "id": "p476",
          "sourceIndex": 476,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەهێزکردنی یەکڕیزیی و ویستمەندیی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "بەهێزکردنی یەکڕیزیی و ویستمەندیی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p473"
        },
        {
          "id": "p477",
          "sourceIndex": 477,
          "style": "Normal",
          "text": "ت. گەیاندنی پەیام و بەدیهێنانی کاریگەریی جیهانی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. گەیاندنی پەیام و بەدیهێنانی کاریگەریی جیهانی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p476"
        },
        {
          "id": "p478",
          "sourceIndex": 478,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "گۆڕینی کوردستان لە ئۆبژەیەکی وارگێڕییەوە بۆ سوبێکتێکی مێژووساز",
          "runs": [
            {
              "text": "گۆڕینی کوردستان لە ئۆبژەیەکی وارگێڕییەوە بۆ سوبێکتێکی مێژووساز"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p473"
        },
        {
          "id": "p479",
          "sourceIndex": 479,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پەرەپێدانی دیپلۆماسییەکی ستراتیژیی چالاک",
          "runs": [
            {
              "text": "پەرەپێدانی دیپلۆماسییەکی ستراتیژیی چالاک"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p473"
        },
        {
          "id": "p480",
          "sourceIndex": 480,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پەرەپێدانی هێزی نەرم لە ڕێگەی کولتوور و زانستەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پەرەپێدانی هێزی نەرم لە ڕێگەی کولتوور و زانستەوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p473"
        },
        {
          "id": "p481",
          "sourceIndex": 481,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەشداریکردنی کاریگەر لە داڕشتنی وارگێڕیی هەرێمی و جیهانی",
          "runs": [
            {
              "text": "بەشداریکردنی کاریگەر لە داڕشتنی وارگێڕیی هەرێمی و جیهانی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p473"
        },
        {
          "id": "p482",
          "sourceIndex": 482,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: پێوەری باڵای دەستووریی و لێکدانەوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: پێوەری باڵای دەستووریی و لێکدانەوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p483",
          "sourceIndex": 483,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. \"هاوسەنگیی ستراتیژی\" پێوەری باڵای دەستوورییە بۆ هەڵسەنگاندنی گشت وارگێڕی، قانوون و بڕیارێکی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "هاوسەنگیی ستراتیژی\" پێوەری باڵای دەستوورییە بۆ هەڵسەنگاندنی گشت وارگێڕی، قانوون و بڕیارێکی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p482"
        },
        {
          "id": "p484",
          "sourceIndex": 484,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. پشتگوێخستنی هەر کام لە ئەرکە بوونناسانەکان لەسەر ئەژماری ئەوانی تر، دەبێتە هۆی دروستبوونی دەوڵەتێکی ناتەواو و لەڕێ لادەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پشتگوێخستنی هەر کام لە ئەرکە بوونناسانەکان لەسەر ئەژماری ئەوانی تر، دەبێتە هۆی دروستبوونی دەوڵەتێکی ناتەواو و لەڕێ لادەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p482"
        },
        {
          "id": "p485",
          "sourceIndex": 485,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. هەر قانوونێک یان بڕیارێک کە بە شێوەیەکی بنەڕەتی هاوسەنگیی ستراتیژی تێکبدات، بە پێچەوانەی ئامانجی دامەزراندنی کۆمار دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر قانوونێک یان بڕیارێک کە بە شێوەیەکی بنەڕەتی هاوسەنگیی ستراتیژی تێکبدات، بە پێچەوانەی ئامانجی دامەزراندنی کۆمار دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p482"
        },
        {
          "id": "p486",
          "sourceIndex": 486,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. دادگای باڵا دەسەڵاتی هەیە هەر قانوون یان بڕیارێک کە هاوسەنگیی ستراتیژی تێکبدات لە بنەڕەتەوە پوچەڵ بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دادگای باڵا"
            },
            {
              "text": " دەسەڵاتی هەیە هەر قانوون یان بڕیارێک کە هاوسەنگیی ستراتیژی تێکبدات لە بنەڕەتەوە پوچەڵ بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p482"
        },
        {
          "id": "p487",
          "sourceIndex": 487,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: هاووڵاتی وەک لوتکەی ئامانج و بنچینەی هێز",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: هاووڵاتی"
            },
            {
              "text": " وەک لوتکەی ئامانج و بنچینەی هێز"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p488",
          "sourceIndex": 488,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت لە پێناو وڵات و هاووڵاتیدا دادەمەزرێت و بە هاووڵاتیش بەهێز دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت لە پێناو وڵات و هاووڵاتیدا دادەمەزرێت و بە هاووڵاتیش بەهێز دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p487"
        },
        {
          "id": "p489",
          "sourceIndex": 489,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەرکەکانی دەوڵەت پرۆسەی وەبەرهێنانن لە بنیاتنانی \"هاووڵاتیی سەربەست\"ـدا:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکەکانی دەوڵەت پرۆسەی وەبەرهێنانن لە بنیاتنانی \"هاووڵاتیی سەربەست\"ـدا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p487"
        },
        {
          "id": "p490",
          "sourceIndex": 490,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تاکێک کە خاوەنی شکۆ، ئازادی و خۆشبژێوییە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تاکێک کە خاوەنی شکۆ، ئازادی و خۆشبژێوییە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p489"
        },
        {
          "id": "p491",
          "sourceIndex": 491,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەشدارێکی چالاک و بەرپرسیار لە بەهێزکردنی توانای نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەشدارێکی چالاک و بەرپرسیار لە بەهێزکردنی توانای نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p489"
        },
        {
          "id": "p492",
          "sourceIndex": 492,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پارێزەری گەوهەری نەتەوەییە و بەرپرس و بەرپرسیارە لە بەرامبەر وڵات و نەتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پارێزەری گەوهەری نەتەوەییە و بەرپرس و بەرپرسیارە لە بەرامبەر وڵات و نەتەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p489"
        },
        {
          "id": "p493",
          "sourceIndex": 493,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. بەدیهێنانی هاوکێشەی هاووڵاتیی سەربەست و بەشدار، لوتکەی دەسەڵاتداریی ژیرانەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەدیهێنانی هاوکێشەی هاووڵاتیی سەربەست و بەشدار، لوتکەی دەسەڵاتداریی ژیرانەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p487"
        },
        {
          "id": "p494",
          "sourceIndex": 494,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: هاوبەرپەرچیی ئازادیی تاک و پێویستیی کۆمەڵ",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: هاوبەرپەرچیی ئازادیی تاک و پێویستیی کۆمەڵ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p495",
          "sourceIndex": 495,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. پەیوەندیی نێوان ئازادیی تاک و مانەوەی نەتەوە، پەیوەندییەکی دیالێکتیکییە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەیوەندیی نێوان ئازادیی تاک و مانەوەی نەتەوە، پەیوەندییەکی دیالێکتیکییە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p494"
        },
        {
          "id": "p496",
          "sourceIndex": 496,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئازادیی ڕاستەقینەی تاک تەنیا لە سایەی دەوڵەتێکی بەهێز و نەتەوەیەکی سەروەردا مسۆگەر دەبێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئازادیی ڕاستەقینەی تاک تەنیا لە سایەی دەوڵەتێکی بەهێز و نەتەوەیەکی سەروەردا مسۆگەر دەبێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p495"
        },
        {
          "id": "p497",
          "sourceIndex": 497,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەوڵەت ئەو چوارچێوەیەیە کە ئازادی تێیدا دەتوانێت بە قانوون پێناسە بکرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەوڵەت ئەو چوارچێوەیەیە کە ئازادی تێیدا دەتوانێت بە قانوون پێناسە بکرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p495"
        },
        {
          "id": "p498",
          "sourceIndex": 498,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بوونی ئازادی بە قانوون و دەوڵەت دەپارێزرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بوونی ئازادی بە قانوون و دەوڵەت دەپارێزرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p495"
        },
        {
          "id": "p499",
          "sourceIndex": 499,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. لە کاتی هەر پێکدادانێکی یەکلاکەرەوەدا لەنێوان بەرژەوەندییەکی تاکەکەسی و هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر نەتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لە کاتی هەر پێکدادانێکی یەکلاکەرەوەدا لەنێوان بەرژەوەندییەکی تاکەکەسی و هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر نەتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p494"
        },
        {
          "id": "p500",
          "sourceIndex": 500,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی، کە بریتییە لە مانەوەی کوردستان، هەمیشە لەپێشترە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. "
            },
            {
              "text": "بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی، کە بریتییە لە مانەوەی کوردستان، هەمیشە لەپێشترە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p499"
        },
        {
          "id": "p501",
          "sourceIndex": 501,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاراستنی دەوڵەتی سەربەخۆ تاکە ئامرازی بەدیهنان و پاراستنی ئازادییە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاراستنی"
            },
            {
              "text": " دەوڵەتی سەربەخۆ تاکە ئامرازی بەدیهنان و پاراستنی ئازادییە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p499"
        },
        {
          "id": "p502",
          "sourceIndex": 502,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. قانوون سنووری ئەم یەکەمایەتییە بەم شێوەیە دیاری دەکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "قانوون سنووری ئەم یەکەمایەتییە بەم شێوەیە دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p494"
        },
        {
          "id": "p503",
          "sourceIndex": 503,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لە دۆخە ئاساییەکاندا مافەکانی تاک پارێزراو بن",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لە دۆخە ئاساییەکاندا مافەکانی تاک پارێزراو بن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p502"
        },
        {
          "id": "p504",
          "sourceIndex": 504,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. لە دۆخە چارەنووسسازەکاندا، مانەوەی ئەو چوارچێوەیەی کە ئازادی تێیدا بەدی دێت، مسۆگەر بکرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. لە دۆخە چارەنووسسازەکاندا، مانەوەی ئەو چوارچێوەیەی کە ئازادی تێیدا بەدی دێت، مسۆگەر بکرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p502"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 8,
      "slug": "clause-8",
      "articleNumber": 8,
      "status": "published",
      "chapterId": 1,
      "title": "ڕێکخستنی خاوەندارێتی و وارگەی نەتەوەیی",
      "body": "کوردستان، پاتریای نەتەوەی کوردە. پەیوەندیی کورد بەم خاکەوە، پەیمانێکی خوێنی نەنووسراوە کە پێش هەموو قانوون و دەستوورێک بوونی هەبووە. مافی نەتەوە بەسەر خاکەوە، لە خودی ئەم پەیوەندییە بوونناسانەییەوە هەڵدەقوڵێت.\n\nیه‌كه‌م: پاتریا و پەیمانی خوێنی نەتەوە\n\n١.١. پاتریا لە دەستووری کوردستاندا ئەم واتایانە دەگرێتەوە:\n\nئا. ئەو پانتاییە بوونناسانەییەی کە تێیدا \"خودی بەکۆمەڵ\"ـی نەتەوە، فۆڕمی گرتووە\n\nب. ئەو شوێنەی کە یادەوەریی نەتەوەیی تێدا بەدی هاتوە\n\nپ. ئەو شوێنەی کە نەتەوە ویست و بوونایەتی مێژوویی خۆی تێدا دەژی\n\nت. ئەو شوێنەی کە تێیدا جوگرافیا دەبێتە مێژوو و مێژووش دەبێتە شوناس\n\n١.٢. پەیوەندیی نەتەوە بە پاتریاوە:\n\nئا. لە سەرەوەی پەیوەندیی خاوەندارێتیی ڕووتە\n\nب. پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و هاوبوونە\n\nپ. نەتەوە لە هەناوی خاکەوە هەڵدەقوڵێت و خاکیش لە ڕێگەی خۆبەخشین و ئاوەدانکردنەوەی ولات و نەتەوەوە واتا وەردەگرێت\n\n١.٣. مافی نەتەوە بەسەر خاکەوە:\n\nئا. لە هیچ سەرچاوەیەکی دەرەکییەوە نایەت\n\nب. لە خودی پەیوەندییە بوونویستانەکەوە هەڵدەقوڵێت\n\nپ. پاراستنی خاک، پاراستنی خودی بوونی نەتەوەیە\n\nت. ئاوەدانکردنەوەی خاک، بەدیهێنانی تواناکانی نەتەوەیە\n\nدوویه‌م: بنەمای بنەڕەتیی خاوەندارێتی و ئاستەکان\n\n٢.١. خاکی کوردستان ڕەنگدانەوەی ڕۆحی نەتەوە و ژینگەی یادەوەریی بەکۆمەڵە.\n\n٢.٢. چەمکی خاوەندارێتی لەسەر خاکی کوردستان لە سێ ئاستی لێک دانەبڕاودا پێناسە دەکرێت:\n\nئا. خاوەندارێتیی نەتەوە:\n\nنەتەوەی کورد وەک خودێکی مێژوویی و هەردەمیی، خاوەنی ڕەسەن و ڕەهای سەرلەبەری وارگەی نەتەوەیی کوردستانە\n\nئەم خاوەندارێتییە، مافێکی بوونویستانەی گشتایەتی مێژووی کورد و کوردستانە\n\nئەم خاوەندارێتییە نەگۆڕە و ناکرێت بفرۆشرێت، ببەخشرێت، یان سازانی لەسەر بکرێت\n\nب. ئەرکی پاسەوانیی دەوڵەت:\n\nدەوڵەتی کوردستان، پاسەوان و سپێردەداری خاکی کوردستانە\n\nدەوڵەت بە نوێنەرایەتی هەموو کورد (نەوەکانی ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو) خاوەندارییەتی لە خاکی کوردستان دەکات\n\nئەرکی دەوڵەت بریتییە لە پاراستنی خاک، ڕێکخستنی بەکارهێنانی و دڵنیابوون لەوەی کە لە ڕاژەی ئامانجە باڵاکانی نەتەوەدا بەکاردەهێنرێت\n\nپ. ئەرک و مافی شارۆمەند لە بەکارهێنان و ئاوەدانکردنەوە:\n\nشارۆمەندیی کوردستانی بۆ کورد و ناکوردی نیشتەجێی کوردستان مافی بەکارهێنان و ئاوەدانکردنەوەی خاک دەبەخشێت\n\nئەم مافە لە بەرامبەر ئەرکی شارۆمەند بۆ بەشداریکردن لە گەشەپێدانی نیشتماندا پێی دەبەخشرێت\n\nسێیه‌م: چوارچێوەی قانوونیی مافی بەکارهێنان\n\n٣.١. قانوون چۆنیەتیی بەخشین و ڕێکخستنی مافی بەکارهێنانی خاک بە شارۆمەندان دیاری دەکات.\n\n٣.٢. ئەم چوارچێوەیە لەسەر ئەم بنەمایانە دادەمەزرێت:\n\nئا. ئاوەدانی وەک مەرجی ڕەوایەتی:\n\nمافی بەکارهێنانی خاک بەندە بە ئەرکی ئاوەدانکردنەوە و بەرهەمهێنانییەوە\n\nپشتگوێخستنی درێژەدارییەتی خاک و بەکارهێنانی بۆ مەبەستی قۆرخکاریی ناڕەوا، دەبێتە هۆی هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی ئەو مافە\n\nب. پابەندبوون بە نەخشەی نیشتمانی:\n\nبەکارهێنانی خاک دەبێت لە چوارچێوەی \"نەخشەی گشتیی ستراتیژیی خاک\"ـدا بێت\n\nئەم پابەندبوونە بۆ دڵنیابوون لە گەشەیەکی هاوسەنگ و ڕاوەستاوە\n\nچواره‌م: ڕێکخستنی قانوونیی بۆ بیانییەکان\n\n٤.١. بیانییەکان وەک میوانی ڕێزدار و هاوبەشی گەشەپێدان، دەتوانن لە چوارچێوەی قانوونێکی تایبەتدا مافی وەبەرهێنان و سوودوەرگرتنی کاتی لە خاکی کوردستان بەدەست بهێنن.\n\n٤.٢. ئەم مافە بەم مەرجانە دەبێت:\n\nئا. بەرژەوەندی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان تێیدا مسۆگەر کرابێت\n\nب. یارمەتیدەر بێت بۆ گواستنەوەی تەکنەلۆژیا و بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی\n\n٤.٣. هیچ بیانییەک هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا نابێت بە خاوەنی خاک، بەڵکو تەنیا دەتوانن ببن بە خاوەن مڵک.\n\nپێنجه‌م: پووچەڵکردنەوەی خاوەندارێتیی سەردەمی داگیرکاری\n\n٥.١. گشت ئەو بەڵگەنامە و گرێبەستانەی خاوەندارێتی کە لە سەردەمی داگیرکاریدا و لە چوارچێوەی وارگێڕیی گۆڕینی دیمۆگرافیا و لاوازکردنی نەتەوەی کورددا دەرچوون، لە بنەڕەتەوە پووچەڵ و بێکاریگەرن.\n\n٥.٢. دەوڵەت، لە ڕێگەی دادگای تایبەتمەندەوە، کار لەسەر پێداچوونەوەی ئەم دۆسیانە و گێڕانەوەی ماف بۆ خاوەنە ڕەسەنەکانیان دەکات.\n\nشه‌شه‌م: پێکهاتە مێژووییەکان و پەیمانی هاونیشتمانیبوون\n\n٦.١. ئەو کەمینە ئێتنیکی و پێکهاتە ئایینییە ڕەسەنانەی کە بە درێژایی مێژوو لەسەر خاکی کوردستان ژیاون و بەشێکن لە تانوپۆی کۆمەڵایەتیی وڵات:\n\nئا. وەک شارۆمەندی یەکسان خاوەنی ڕەهای مافی بەکارهێنان و ئاوەدانکردنەوەی مڵکی تایبەتی خۆیانن\n\nب. ئەم مافە لە چوارچێوەی پەیمانی شارۆمەندبوون و وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەتی کوردستان و ئەم دەستوورەدا پارێزراوە\n\nحه‌وته‌م: دەسەڵاتی دەوڵەت بۆ پڕۆژەی گشتی\n\n٧.١. دەوڵەت وەک نوێنەری نەتەوە، مافی باڵادەستی هەیە کە بۆ مەبەستی پڕۆژەی ستراتیژیی گشتی، مافی بەکارهێنانی خاک لە شارۆمەند وەربگرێتەوە.\n\n٧.٢. ئەم پرۆژانە ئەوانەن کە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان دەکەن وەک بنیاتنانی بەنداو، فڕۆکەخانە، هێڵی وزە، بنکەی سەربازی و هتد.\n\n٧.٣. ئەم پرۆسەیە دەبێت بەپێی قانوونێکی تایبەت بێ کە بۆبژاردنێکی دادپەروەرانە و پێشوەختە بۆ خاوەن مافەکە مسۆگەر بکات.\n\nهه‌شته‌م: خاکی گشتیی نەتەوەیی و دادی نێوان نەوەکان\n\n٨.١. خاکی گشتیی نەتەوەیی:\n\nئا. ئەو بەشە بەرفراوانەی خاک کە مڵکی تایبەت نییە (وەک لەوەڕگا شاخاوییەکان، دارستانەکان و ناوچە پارێزراوە سروشتییەکان) وەک \"خاکی گشتیی نەتەوەیی\" پێناسە دەکرێت\n\nب. ئەم خاکانە سپێردەیەکی پیرۆزن و بەڕێوەبردن و پاراستنیان لەلایەن دەوڵەتەوەیە\n\n٨.٢. دادی نێوان نەوەکان:\n\nئا. قانوون ڕێژەیەکی دیاریکراوی خاک وەک \"پاشماگی پارێزراوی نەوەکانی داهاتوو\" دیاری دەکات\n\nب. ئەم خاکە هەرگیز بۆ گەشەپێدانی شارستانی یان پیشەسازیی بەکارناهێنرێت\n\nپ. ئەم خاکە وەک خۆی بۆ نەوەکانی دواتر دەپارێزرێت\n\nنۆیه‌م: تۆماری نیشتمانیی دیجیتاڵیی خاک\n\n٩.١. دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی \"تۆماری نیشتمانیی دیجیتاڵیی خاک\" وەک بەشێک لە ژێرخانی دەوڵەتی ژیر.\n\n٩.٢. تایبەتمەندییەکانی ئەم تۆمارە:\n\nئا. ناوەندی\n\nب. ڕووەن\n\nپ. نەشیاوی دەستکاریکردن\n\n٩.٣. ئەم تۆمارە ئەم زانیارییانە لەخۆدەگرێت:\n\nئا. مافی بەکارهێنانی خاک\n\nب. نەخشەی ستراتیژی\n\nپ. سامانە ژێرزەمینییەکان\n\n٩.٤. ئامانجی ئەم تۆمارە:\n\nئا. دڵنیابوون لە ڕوونایی قانوونیی\n\nب. ڕێگریکردن لە هەر جۆرە گەندەڵی و دەستدرێژییەک",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p506",
          "sourceIndex": 506,
          "style": "Normal",
          "text": "کوردستان، پاتریای نەتەوەی کوردە. پەیوەندیی کورد بەم خاکەوە، پەیمانێکی خوێنی نەنووسراوە کە پێش هەموو قانوون و دەستوورێک بوونی هەبووە. مافی نەتەوە بەسەر خاکەوە، لە خودی ئەم پەیوەندییە بوونناسانەییەوە هەڵدەقوڵێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "کوردستان، پاتریای نەتەوەی کوردە. پەیوەندیی کورد بەم خاکەوە، پەیمانێکی خوێنی نەنووسراوە کە پێش هەموو قانوون و دەستوورێک بوونی هەبووە. مافی نەتەوە بەسەر خاکەوە، لە خودی ئەم پەیوەندییە بوونناسانەییەوە هەڵدەقوڵێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p507",
          "sourceIndex": 507,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پاتریا و پەیمانی خوێنی نەتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پاتریا و پەیمانی خوێنی نەتەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p508",
          "sourceIndex": 508,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پاتریا لە دەستووری کوردستاندا ئەم واتایانە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پاتریا"
            },
            {
              "text": " لە دەستووری کوردستاندا ئەم واتایانە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p507"
        },
        {
          "id": "p509",
          "sourceIndex": 509,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەو پانتاییە بوونناسانەییەی کە تێیدا \"خودی بەکۆمەڵ\"ـی نەتەوە، فۆڕمی گرتووە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەو پانتاییە بوونناسانەییەی کە تێیدا \"خودی بەکۆمەڵ\"ـی نەتەوە، فۆڕمی گرتووە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p508"
        },
        {
          "id": "p510",
          "sourceIndex": 510,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەو شوێنەی کە یادەوەریی نەتەوەیی تێدا بەدی هاتوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەو شوێنەی کە یادەوەریی نەتەوەیی تێدا بەدی هاتوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p508"
        },
        {
          "id": "p511",
          "sourceIndex": 511,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئەو شوێنەی کە نەتەوە ویست و بوونایەتی مێژوویی خۆی تێدا دەژی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئەو شوێنەی کە نەتەوە ویست و بوونایەتی مێژوویی خۆی تێدا دەژی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p508"
        },
        {
          "id": "p512",
          "sourceIndex": 512,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ئەو شوێنەی کە تێیدا جوگرافیا دەبێتە مێژوو و مێژووش دەبێتە شوناس",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ئەو شوێنەی کە تێیدا جوگرافیا دەبێتە مێژوو و مێژووش دەبێتە شوناس"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p508"
        },
        {
          "id": "p513",
          "sourceIndex": 513,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پەیوەندیی نەتەوە بە پاتریاوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پەیوەندیی نەتەوە بە پاتریاوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p507"
        },
        {
          "id": "p514",
          "sourceIndex": 514,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لە سەرەوەی پەیوەندیی خاوەندارێتیی ڕووتە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لە سەرەوەی پەیوەندیی خاوەندارێتیی ڕووتە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p513"
        },
        {
          "id": "p515",
          "sourceIndex": 515,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و هاوبوونە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و هاوبوونە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p513"
        },
        {
          "id": "p516",
          "sourceIndex": 516,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. نەتەوە لە هەناوی خاکەوە هەڵدەقوڵێت و خاکیش لە ڕێگەی خۆبەخشین و ئاوەدانکردنەوەی ولات و نەتەوەوە واتا وەردەگرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. نەتەوە لە هەناوی خاکەوە هەڵدەقوڵێت و خاکیش لە ڕێگەی خۆبەخشین و ئاوەدانکردنەوەی ولات و نەتەوەوە واتا وەردەگرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p513"
        },
        {
          "id": "p517",
          "sourceIndex": 517,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. مافی نەتەوە بەسەر خاکەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "مافی نەتەوە بەسەر خاکەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p507"
        },
        {
          "id": "p518",
          "sourceIndex": 518,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لە هیچ سەرچاوەیەکی دەرەکییەوە نایەت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لە هیچ سەرچاوەیەکی دەرەکییەوە نایەت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p517"
        },
        {
          "id": "p519",
          "sourceIndex": 519,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. لە خودی پەیوەندییە بوونویستانەکەوە هەڵدەقوڵێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. لە خودی پەیوەندییە بوونویستانەکەوە هەڵدەقوڵێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p517"
        },
        {
          "id": "p520",
          "sourceIndex": 520,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پاراستنی خاک، پاراستنی خودی بوونی نەتەوەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پاراستنی خاک، پاراستنی خودی بوونی نەتەوەیە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p517"
        },
        {
          "id": "p521",
          "sourceIndex": 521,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ئاوەدانکردنەوەی خاک، بەدیهێنانی تواناکانی نەتەوەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ئاوەدانکردنەوەی خاک، بەدیهێنانی تواناکانی نەتەوەیە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p517"
        },
        {
          "id": "p522",
          "sourceIndex": 522,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: بنەمای بنەڕەتیی خاوەندارێتی و ئاستەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: بنەمای بنەڕەتیی خاوەندارێتی و ئاستەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p523",
          "sourceIndex": 523,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. خاکی کوردستان ڕەنگدانەوەی ڕۆحی نەتەوە و ژینگەی یادەوەریی بەکۆمەڵە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "خاکی کوردستان ڕەنگدانەوەی ڕۆحی نەتەوە و ژینگەی یادەوەریی بەکۆمەڵە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p522"
        },
        {
          "id": "p524",
          "sourceIndex": 524,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. چەمکی خاوەندارێتی لەسەر خاکی کوردستان لە سێ ئاستی لێک دانەبڕاودا پێناسە دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "چەمکی خاوەندارێتی لەسەر خاکی کوردستان لە سێ ئاستی لێک دانەبڕاودا پێناسە دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p522"
        },
        {
          "id": "p525",
          "sourceIndex": 525,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. خاوەندارێتیی نەتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. "
            },
            {
              "text": "خاوەندارێتیی"
            },
            {
              "text": " نەتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p524"
        },
        {
          "id": "p526",
          "sourceIndex": 526,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "نەتەوەی کورد وەک خودێکی مێژوویی و هەردەمیی، خاوەنی ڕەسەن و ڕەهای سەرلەبەری وارگەی نەتەوەیی کوردستانە",
          "runs": [
            {
              "text": "نەتەوەی کورد وەک خودێکی مێژوویی و هەردەمیی، خاوەنی ڕەسەن و ڕەهای سەرلەبەری وارگەی نەتەوەیی کوردستانە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p525"
        },
        {
          "id": "p527",
          "sourceIndex": 527,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەم خاوەندارێتییە، مافێکی بوونویستانەی گشتایەتی مێژووی کورد و کوردستانە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم خاوەندارێتییە، مافێکی بوونویستانەی گشتایەتی مێژووی کورد و کوردستانە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p525"
        },
        {
          "id": "p528",
          "sourceIndex": 528,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەم خاوەندارێتییە نەگۆڕە و ناکرێت بفرۆشرێت، ببەخشرێت، یان سازانی لەسەر بکرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم خاوەندارێتییە نەگۆڕە و ناکرێت بفرۆشرێت، ببەخشرێت، یان سازانی لەسەر بکرێت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p525"
        },
        {
          "id": "p529",
          "sourceIndex": 529,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەرکی پاسەوانیی دەوڵەت:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەرکی پاسەوانیی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p524"
        },
        {
          "id": "p530",
          "sourceIndex": 530,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دەوڵەتی کوردستان، پاسەوان و سپێردەداری خاکی کوردستانە",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەتی کوردستان، پاسەوان و سپێردەداری خاکی کوردستانە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p529"
        },
        {
          "id": "p531",
          "sourceIndex": 531,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دەوڵەت بە نوێنەرایەتی هەموو کورد (نەوەکانی ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو) خاوەندارییەتی لە خاکی کوردستان دەکات",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت بە نوێنەرایەتی هەموو کورد (نەوەکانی ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو) خاوەندارییەتی لە خاکی کوردستان دەکات"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p529"
        },
        {
          "id": "p532",
          "sourceIndex": 532,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەرکی دەوڵەت بریتییە لە پاراستنی خاک، ڕێکخستنی بەکارهێنانی و دڵنیابوون لەوەی کە لە ڕاژەی ئامانجە باڵاکانی نەتەوەدا بەکاردەهێنرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەرکی دەوڵەت بریتییە لە پاراستنی خاک، ڕێکخستنی بەکارهێنانی و دڵنیابوون لەوەی کە لە ڕاژەی ئامانجە باڵاکانی نەتەوەدا بەکاردەهێنرێت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p529"
        },
        {
          "id": "p533",
          "sourceIndex": 533,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئەرک و مافی شارۆمەند لە بەکارهێنان و ئاوەدانکردنەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئەرک و مافی شارۆمەند لە بەکارهێنان و ئاوەدانکردنەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p524"
        },
        {
          "id": "p534",
          "sourceIndex": 534,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "شارۆمەندیی کوردستانی بۆ کورد و ناکوردی نیشتەجێی کوردستان مافی بەکارهێنان و ئاوەدانکردنەوەی خاک دەبەخشێت",
          "runs": [
            {
              "text": "شارۆمەندیی کوردستانی بۆ کورد و ناکوردی نیشتەجێی کوردستان مافی بەکارهێنان و ئاوەدانکردنەوەی خاک دەبەخشێت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p533"
        },
        {
          "id": "p535",
          "sourceIndex": 535,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەم مافە لە بەرامبەر ئەرکی شارۆمەند بۆ بەشداریکردن لە گەشەپێدانی نیشتماندا پێی دەبەخشرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم مافە لە بەرامبەر ئەرکی شارۆمەند بۆ بەشداریکردن لە گەشەپێدانی نیشتماندا پێی دەبەخشرێت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p533"
        },
        {
          "id": "p536",
          "sourceIndex": 536,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: چوارچێوەی قانوونیی مافی بەکارهێنان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: چوارچێوەی قانوونیی مافی بەکارهێنان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p537",
          "sourceIndex": 537,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. قانوون چۆنیەتیی بەخشین و ڕێکخستنی مافی بەکارهێنانی خاک بە شارۆمەندان دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوون چۆنیەتیی بەخشین و ڕێکخستنی مافی بەکارهێنانی خاک بە شارۆمەندان دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p536"
        },
        {
          "id": "p538",
          "sourceIndex": 538,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم چوارچێوەیە لەسەر ئەم بنەمایانە دادەمەزرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم چوارچێوەیە لەسەر ئەم بنەمایانە دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p536"
        },
        {
          "id": "p539",
          "sourceIndex": 539,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئاوەدانی وەک مەرجی ڕەوایەتی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئاوەدانی وەک مەرجی ڕەوایەتی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p538"
        },
        {
          "id": "p540",
          "sourceIndex": 540,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مافی بەکارهێنانی خاک بەندە بە ئەرکی ئاوەدانکردنەوە و بەرهەمهێنانییەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "مافی بەکارهێنانی خاک بەندە بە ئەرکی ئاوەدانکردنەوە و بەرهەمهێنانییەوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p539"
        },
        {
          "id": "p541",
          "sourceIndex": 541,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پشتگوێخستنی درێژەدارییەتی خاک و بەکارهێنانی بۆ مەبەستی قۆرخکاریی ناڕەوا، دەبێتە هۆی هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی ئەو مافە",
          "runs": [
            {
              "text": "پشتگوێخستنی درێژەدارییەتی خاک و بەکارهێنانی بۆ مەبەستی قۆرخکاریی ناڕەوا، دەبێتە هۆی هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی ئەو مافە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p539"
        },
        {
          "id": "p542",
          "sourceIndex": 542,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پابەندبوون بە نەخشەی نیشتمانی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پابەندبوون بە نەخشەی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p538"
        },
        {
          "id": "p543",
          "sourceIndex": 543,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەکارهێنانی خاک دەبێت لە چوارچێوەی \"نەخشەی گشتیی ستراتیژیی خاک\"ـدا بێت",
          "runs": [
            {
              "text": "بەکارهێنانی خاک دەبێت لە چوارچێوەی \"نەخشەی گشتیی ستراتیژیی خاک\"ـدا بێت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p542"
        },
        {
          "id": "p544",
          "sourceIndex": 544,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەم پابەندبوونە بۆ دڵنیابوون لە گەشەیەکی هاوسەنگ و ڕاوەستاوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم پابەندبوونە بۆ دڵنیابوون لە گەشەیەکی هاوسەنگ و ڕاوەستاوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p542"
        },
        {
          "id": "p545",
          "sourceIndex": 545,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: ڕێکخستنی قانوونیی بۆ بیانییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: ڕێکخستنی قانوونیی بۆ بیانییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p546",
          "sourceIndex": 546,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. بیانییەکان وەک میوانی ڕێزدار و هاوبەشی گەشەپێدان، دەتوانن لە چوارچێوەی قانوونێکی تایبەتدا مافی وەبەرهێنان و سوودوەرگرتنی کاتی لە خاکی کوردستان بەدەست بهێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بیانییەکان وەک میوانی ڕێزدار و هاوبەشی گەشەپێدان، دەتوانن لە چوارچێوەی قانوونێکی تایبەتدا مافی وەبەرهێنان و سوودوەرگرتنی کاتی لە خاکی کوردستان بەدەست بهێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p545"
        },
        {
          "id": "p547",
          "sourceIndex": 547,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەم مافە بەم مەرجانە دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم مافە بەم مەرجانە دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p545"
        },
        {
          "id": "p548",
          "sourceIndex": 548,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەرژەوەندی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان تێیدا مسۆگەر کرابێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەرژەوەندی و ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " کوردستان تێیدا مسۆگەر کرابێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p547"
        },
        {
          "id": "p549",
          "sourceIndex": 549,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. یارمەتیدەر بێت بۆ گواستنەوەی تەکنەلۆژیا و بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. یارمەتیدەر بێت بۆ گواستنەوەی تەکنەلۆژیا و بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p547"
        },
        {
          "id": "p550",
          "sourceIndex": 550,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. هیچ بیانییەک هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا نابێت بە خاوەنی خاک، بەڵکو تەنیا دەتوانن ببن بە خاوەن مڵک.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هیچ بیانییەک هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا نابێت بە خاوەنی خاک، بەڵکو تەنیا دەتوانن ببن بە خاوەن مڵک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p545"
        },
        {
          "id": "p551",
          "sourceIndex": 551,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: پووچەڵکردنەوەی خاوەندارێتیی سەردەمی داگیرکاری",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: پووچەڵکردنەوەی خاوەندارێتیی سەردەمی داگیرکاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p552",
          "sourceIndex": 552,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. گشت ئەو بەڵگەنامە و گرێبەستانەی خاوەندارێتی کە لە سەردەمی داگیرکاریدا و لە چوارچێوەی وارگێڕیی گۆڕینی دیمۆگرافیا و لاوازکردنی نەتەوەی کورددا دەرچوون، لە بنەڕەتەوە پووچەڵ و بێکاریگەرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گشت ئەو بەڵگەنامە و گرێبەستانەی خاوەندارێتی کە لە سەردەمی داگیرکاریدا و لە چوارچێوەی وارگێڕیی گۆڕینی دیمۆگرافیا و لاوازکردنی نەتەوەی کورددا دەرچوون، لە بنەڕەتەوە پووچەڵ و بێکاریگەرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p551"
        },
        {
          "id": "p553",
          "sourceIndex": 553,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دەوڵەت، لە ڕێگەی دادگای تایبەتمەندەوە، کار لەسەر پێداچوونەوەی ئەم دۆسیانە و گێڕانەوەی ماف بۆ خاوەنە ڕەسەنەکانیان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی دادگای تایبەتمەندەوە، کار لەسەر پێداچوونەوەی ئەم دۆسیانە و گێڕانەوەی ماف بۆ خاوەنە ڕەسەنەکانیان دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p551"
        },
        {
          "id": "p554",
          "sourceIndex": 554,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شه‌شه‌م: پێکهاتە مێژووییەکان و پەیمانی هاونیشتمانیبوون",
          "runs": [
            {
              "text": "شه‌شه‌م: پێکهاتە مێژووییەکان و پەیمانی هاونیشتمانیبوون"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p555",
          "sourceIndex": 555,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. ئەو کەمینە ئێتنیکی و پێکهاتە ئایینییە ڕەسەنانەی کە بە درێژایی مێژوو لەسەر خاکی کوردستان ژیاون و بەشێکن لە تانوپۆی کۆمەڵایەتیی وڵات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەو کەمینە ئێتنیکی و پێکهاتە ئایینییە ڕەسەنانەی کە بە درێژایی مێژوو لەسەر خاکی کوردستان ژیاون و بەشێکن لە تانوپۆی کۆمەڵایەتیی وڵات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p554"
        },
        {
          "id": "p556",
          "sourceIndex": 556,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. وەک شارۆمەندی یەکسان خاوەنی ڕەهای مافی بەکارهێنان و ئاوەدانکردنەوەی مڵکی تایبەتی خۆیانن",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. وەک شارۆمەندی یەکسان خاوەنی ڕەهای مافی بەکارهێنان و ئاوەدانکردنەوەی مڵکی تایبەتی خۆیانن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p555"
        },
        {
          "id": "p557",
          "sourceIndex": 557,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەم مافە لە چوارچێوەی پەیمانی شارۆمەندبوون و وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەتی کوردستان و ئەم دەستوورەدا پارێزراوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەم مافە لە چوارچێوەی پەیمانی شارۆمەندبوون و وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەتی کوردستان و ئەم دەستوورەدا پارێزراوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p555"
        },
        {
          "id": "p558",
          "sourceIndex": 558,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حه‌وته‌م: دەسەڵاتی دەوڵەت بۆ پڕۆژەی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "حه‌وته‌م: دەسەڵاتی دەوڵەت بۆ پڕۆژەی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p559",
          "sourceIndex": 559,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "٧.١. دەوڵەت وەک نوێنەری نەتەوە، مافی باڵادەستی هەیە کە بۆ مەبەستی پڕۆژەی ستراتیژیی گشتی، مافی بەکارهێنانی خاک لە شارۆمەند وەربگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت وەک نوێنەری نەتەوە، مافی باڵادەستی هەیە کە بۆ مەبەستی پڕۆژەی ستراتیژیی گشتی، مافی بەکارهێنانی خاک لە شارۆمەند وەربگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p558"
        },
        {
          "id": "p560",
          "sourceIndex": 560,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "٧.٢. ئەم پرۆژانە ئەوانەن کە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان دەکەن وەک بنیاتنانی بەنداو، فڕۆکەخانە، هێڵی وزە، بنکەی سەربازی و هتد.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پرۆژانە ئەوانەن کە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان دەکەن وەک بنیاتنانی بەنداو، فڕۆکەخانە، هێڵی وزە، بنکەی سەربازی و هتد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p558"
        },
        {
          "id": "p561",
          "sourceIndex": 561,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "٧.٣. ئەم پرۆسەیە دەبێت بەپێی قانوونێکی تایبەت بێ کە بۆبژاردنێکی دادپەروەرانە و پێشوەختە بۆ خاوەن مافەکە مسۆگەر بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم پرۆسەیە دەبێت بەپێی قانوونێکی تایبەت ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بۆبژاردنێکی دادپەروەرانە و پێشوەختە بۆ خاوەن مافەکە مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p558"
        },
        {
          "id": "p562",
          "sourceIndex": 562,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هه‌شته‌م: خاکی گشتیی نەتەوەیی و دادی نێوان نەوەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "هه‌شته‌م: خاکی گشتیی نەتەوەیی و دادی نێوان نەوەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p563",
          "sourceIndex": 563,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. خاکی گشتیی نەتەوەیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "خاکی گشتیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p562"
        },
        {
          "id": "p564",
          "sourceIndex": 564,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەو بەشە بەرفراوانەی خاک کە مڵکی تایبەت نییە (وەک لەوەڕگا شاخاوییەکان، دارستانەکان و ناوچە پارێزراوە سروشتییەکان) وەک \"خاکی گشتیی نەتەوەیی\" پێناسە دەکرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەو بەشە بەرفراوانەی خاک کە مڵکی تایبەت نییە (وەک لەوەڕگا شاخاوییەکان، دارستانەکان و ناوچە پارێزراوە سروشتییەکان) وەک \"خاکی گشتیی نەتەوەیی\" پێناسە دەکرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p563"
        },
        {
          "id": "p565",
          "sourceIndex": 565,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەم خاکانە سپێردەیەکی پیرۆزن و بەڕێوەبردن و پاراستنیان لەلایەن دەوڵەتەوەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەم خاکانە سپێردەیەکی پیرۆزن و بەڕێوەبردن و پاراستنیان لەلایەن دەوڵەتەوەیە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p563"
        },
        {
          "id": "p566",
          "sourceIndex": 566,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. دادی نێوان نەوەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دادی نێوان نەوەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p562"
        },
        {
          "id": "p567",
          "sourceIndex": 567,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. قانوون ڕێژەیەکی دیاریکراوی خاک وەک \"پاشماگی پارێزراوی نەوەکانی داهاتوو\" دیاری دەکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. قانوون ڕێژەیەکی دیاریکراوی خاک وەک \"پاشماگی پارێزراوی نەوەکانی داهاتوو\" دیاری دەکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p566"
        },
        {
          "id": "p568",
          "sourceIndex": 568,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەم خاکە هەرگیز بۆ گەشەپێدانی شارستانی یان پیشەسازیی بەکارناهێنرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەم خاکە هەرگیز بۆ گەشەپێدانی شارستانی یان پیشەسازیی بەکارناهێنرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p566"
        },
        {
          "id": "p569",
          "sourceIndex": 569,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئەم خاکە وەک خۆی بۆ نەوەکانی دواتر دەپارێزرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئەم خاکە وەک خۆی بۆ نەوەکانی دواتر دەپارێزرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p566"
        },
        {
          "id": "p570",
          "sourceIndex": 570,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیه‌م: تۆماری نیشتمانیی دیجیتاڵیی خاک",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیه‌م: تۆماری نیشتمانیی دیجیتاڵیی خاک"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p571",
          "sourceIndex": 571,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی \"تۆماری نیشتمانیی دیجیتاڵیی خاک\" وەک بەشێک لە ژێرخانی دەوڵەتی ژیر.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی \"تۆماری نیشتمانیی دیجیتاڵیی خاک\" وەک بەشێک لە ژێرخانی دەوڵەتی ژیر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p570"
        },
        {
          "id": "p572",
          "sourceIndex": 572,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. تایبەتمەندییەکانی ئەم تۆمارە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "تایبەتمەندییەکانی ئەم تۆمارە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p570"
        },
        {
          "id": "p573",
          "sourceIndex": 573,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ناوەندی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ناوەندی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p572"
        },
        {
          "id": "p574",
          "sourceIndex": 574,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕووەن",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕووەن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p572"
        },
        {
          "id": "p575",
          "sourceIndex": 575,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. نەشیاوی دەستکاریکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. نەشیاوی دەستکاریکردن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p572"
        },
        {
          "id": "p576",
          "sourceIndex": 576,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٣. ئەم تۆمارە ئەم زانیارییانە لەخۆدەگرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم تۆمارە ئەم زانیارییانە لەخۆدەگرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p570"
        },
        {
          "id": "p577",
          "sourceIndex": 577,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مافی بەکارهێنانی خاک",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مافی بەکارهێنانی خاک"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p576"
        },
        {
          "id": "p578",
          "sourceIndex": 578,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. نەخشەی ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. نەخشەی ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p576"
        },
        {
          "id": "p579",
          "sourceIndex": 579,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. سامانە ژێرزەمینییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. سامانە ژێرزەمینییەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p576"
        },
        {
          "id": "p580",
          "sourceIndex": 580,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٤. ئامانجی ئەم تۆمارە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی ئەم تۆمارە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p570"
        },
        {
          "id": "p581",
          "sourceIndex": 581,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دڵنیابوون لە ڕوونایی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دڵنیابوون لە ڕوونایی"
            },
            {
              "text": " قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p580"
        },
        {
          "id": "p582",
          "sourceIndex": 582,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕێگریکردن لە هەر جۆرە گەندەڵی و دەستدرێژییەک",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕێگریکردن لە هەر جۆرە گەندەڵی و دەستدرێژییەک"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p580"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 9,
      "slug": "clause-9",
      "articleNumber": 9,
      "status": "published",
      "chapterId": 1,
      "title": "چەکداریی گشتی",
      "body": "لە کۆمارێکدا کە ڕەواییەکەی لە \"هاوئاگایی نەتەوەیی\" هەڵدەقوڵێت، چەکداریی گشتی نەک هەر مافێکی تاکەکەسی، بەڵکو ئەرکێکی پیرۆز، نیشانەی زیندووی سەروەریی و ئامرازی پۆڵایینی پەڕگاڵی دەستوورییە.\n\nیه‌كه‌م: بنەمای دەستووری چەکداریی گشتی\n\n١.١. مافی هەڵگرتنی چەک، بەرجەستەبوونی فیزیکیی ئەو پەیمانەیە کە شارۆمەند لەگەڵ نیشتماندا دەیبەستێت.\n\n١.٢. ئەم پەیمانە بریتییە لە پاراستنی بوونی نەتەوە لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا.\n\n١.٣. چەکداریی گشتی مافێکی نەگۆڕ و سەوداهەڵنەگری هەموو شارۆمەندێکی کوردستانە کە شایستەیی قانوونیی هەبێت.\n\nدوویه‌م: چەمکی \"شارۆمەندیی پێشمەرگە\"\n\n٢.١. هەر شارۆمەندییەکی کوردستان کە سوێندی وەفاداری بۆ ئەم دەستوورە خواردووە، \"شارۆمەندییەکی پێشمەرگەیە\".\n\n٢.٢. شارۆمەندیی پێشمەرگە ئەم واتایانە دەگرێتەوە:\n\nئا. مافی هەڵگرتنی چەک لەم چوارچێوەیەدا پێناسە دەکرێت، نەک وەک سەربەشبوون، بەڵکو وەک ئامرازی ڕاییکردنی ئەرکی پارێزوانی وڵات\n\nب. شارۆمەندیی پێشمەرگە، دوا قەڵای بەرگرییە لە دەستوور، ئازادی و سەروەریی کۆمار\n\nپ. لە کاتی پێویستدا، دەبێت چەکەکەی بخاتە ڕاژەی بەرگریی گشتیی نیشتمانەوە\n\nسێیه‌م: ڕۆڵی ستراتیژی لە بەرگریی گشتگیردا\n\n٣.١. چەکداریی گشتی، شانبەشانی هێزی بەرگریی نیشتمانی (ئارتەش - سوپا)، قووڵایی ستراتیژیی بەرگریی کۆمار پێکدەهێنێت.\n\n٣.٢. پەرگاڵی بەرگری بەم شێوەیە ڕێکدەخرێت:\n\nئا. ئارتەش هێڵی پێشەوەی بەرگریی پیشەییانەیە\n\nب. شارۆمەندانی چەکدار، لە بەرەنگاریدا ویستمەندیی نەشکێنراو و بێسنووری کوردستانن\n\n٣.٣. لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی داگیرکاری یان هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتیدا:\n\nئا. دەوڵەت پشت بەم قووڵاییە ستراتیژییە دەبەستێت\n\nب. توانای نەتەوە لەژێر چاودێریی فەرماندەیی سەربازیدا بۆ پاراستنی نیشتمان ڕێکدەخرێت\n\nچواره‌م: مەرجەکانی شایستەبوون بۆ ئەرکی پێشمەرگایەتی\n\n٤.١. هەڵگرتنی چەک وەک ئەرکێکی پیرۆز، تەنیا بەو شارۆمەندانە دەسپێردرێ کە شایستەیی خۆیان سەلماندووە.\n\n٤.٢. قانوونێکی تایبەت مەرجەکانی هەڵگرتنی چەک دیاری دەکات، کە دەبێت لانیکەم ئەم خاڵانە لەخۆ بگرێت:\n\nئا. تەمەنی قانوونیی و پێگەیشتوویی ئاوەزیی\n\nب. نەبوونی پێشینەی تاوانی توندوتیژ یان تاوانی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی\n\nپ. تەندرووستی دەروونیی سەلمێنراو لەلایەن لیژنەی پزیشکیی پسپۆڕەوە\n\nت. کۆتاییهێنانی سەرکەوتووانەی پرۆگرامێکی ڕاهێنانی نیشتمانیی ناچاری لەسەر:\n\nبەکارهێنانی تەندروست و بەرپرسیارانەی چەک\n\nقانوونەکانی وڵات\n\nبنەماکانی ئەم دەستوورە\n\nسوێندخواردن کە لە دۆخی جەنگ و ئاوارتەدا چەکەی بخاتە ڕاژەی دەوڵەت\n\nج. وەفاداریی بێ دوودڵی بۆ دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان و پەڕگاڵی دەستووری\n\nح. تۆمارکردنی ناوی شارۆمەند و چەکەکەی لە تۆماری نیشتمانیی چەکداریدا، کە بەشێکە لە ژێرخانی دەوڵەتی ژیر\n\nپێنجه‌م: ڕێنەدراوکردنی ڕەهای میلیشیای ناقانوونیی\n\n٥.١. مافی چەکداریی گشتی، پەیمانێکە لەنێوان شارۆمەندیی پاسەوان و دەوڵەتی قانوونییدا.\n\n٥.٢. بەم پێیە:\n\nئا. هەر هەوڵێک بۆ پێکهێنانی گرووپ یان میلیشیای چەکداری لە دەرەوەی چوارچێوەی فەرمیی هێزی بەرگریی نیشتمانی، بە ناپاکی لەم دەستوورە، کودەتایەک دژی سەروەریی نەتەوە و تاوانێکی گەورەی دژ بە ئاسایشی دەوڵەت دادەنرێت\n\nب. هیچ هێزێکی چەکداریی لە کوردستاندا ڕەوایەتیی نییە، مەگەر ئەوەی بەشێک بێت لە هێزی بەرگریی فەرمیی کۆمار و لەژێر فەرمانی باڵای دەوڵەت و دەستووردا بێت\n\nپ. قانوون سزای توند بۆ هەر کەسێک دیاری دەکات کە بەشدار بێت لە پێکهێنان یان پاڵپشتیکردنی میلیشیای ناقانوونییدا\n\nت. دەوڵەت مافی ڕەهای هەیە بۆ چەکداماڵینی هەر هێزێک کە لە دەرەوەی ئەم دەستوورەدا کار بکات\n\nشه‌شه‌م: ڕێکخستنی چەکداریی تاکەکەسی\n\n٦.١. قانوون جۆر و ئاستی چەکی ڕێگەپێدراو بۆ بەکارهێنانی تاکەکەسی دیاری دەکات.\n\n٦.٢. چەکی قورس و جەنگی تەنیا لە کاتی بانگەوازی بەرگریی گشتیدا دەکەونە ژێر فەرمانی شارۆمەندانی پێشمەرگەوە.\n\n٦.٣. دەوڵەت بە ڕێگەی قانوون و دامەزراوەی پێویست، چاودێری بەکارهێنانی بەرپرسیارانەی چەک دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p584",
          "sourceIndex": 584,
          "style": "Normal",
          "text": "لە کۆمارێکدا کە ڕەواییەکەی لە \"هاوئاگایی نەتەوەیی\" هەڵدەقوڵێت، چەکداریی گشتی نەک هەر مافێکی تاکەکەسی، بەڵکو ئەرکێکی پیرۆز، نیشانەی زیندووی سەروەریی و ئامرازی پۆڵایینی پەڕگاڵی دەستوورییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "لە کۆمارێکدا کە ڕەواییەکەی لە \"هاوئاگایی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "\" هەڵدەقوڵێت، چەکداریی گشتی نەک هەر مافێکی تاکەکەسی، بەڵکو ئەرکێکی پیرۆز، نیشانەی زیندووی سەروەریی و ئامرازی پۆڵایینی پەڕگاڵی دەستوورییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p585",
          "sourceIndex": 585,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: بنەمای دەستووری چەکداریی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: بنەمای دەستووری چەکداریی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p586",
          "sourceIndex": 586,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مافی هەڵگرتنی چەک، بەرجەستەبوونی فیزیکیی ئەو پەیمانەیە کە شارۆمەند لەگەڵ نیشتماندا دەیبەستێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی هەڵگرتنی چەک، بەرجەستەبوونی فیزیکیی ئەو پەیمانەیە کە شارۆمەند لەگەڵ نیشتماندا دەیبەستێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p585"
        },
        {
          "id": "p587",
          "sourceIndex": 587,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم پەیمانە بریتییە لە پاراستنی بوونی نەتەوە لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەیمانە بریتییە لە پاراستنی بوونی نەتەوە لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p585"
        },
        {
          "id": "p588",
          "sourceIndex": 588,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. چەکداریی گشتی مافێکی نەگۆڕ و سەوداهەڵنەگری هەموو شارۆمەندێکی کوردستانە کە شایستەیی قانوونیی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "چەکداریی گشتی مافێکی نەگۆڕ و سەوداهەڵنەگری هەموو شارۆمەندێکی کوردستانە کە شایستەیی قانوونیی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p585"
        },
        {
          "id": "p589",
          "sourceIndex": 589,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: چەمکی \"شارۆمەندیی پێشمەرگە\"",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: چەمکی \"شارۆمەندیی پێشمەرگە"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p590",
          "sourceIndex": 590,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. هەر شارۆمەندییەکی کوردستان کە سوێندی وەفاداری بۆ ئەم دەستوورە خواردووە، \"شارۆمەندییەکی پێشمەرگەیە\".",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر شارۆمەندییەکی کوردستان کە سوێندی وەفاداری بۆ ئەم دەستوورە خواردووە، \"شارۆمەندییەکی پێشمەرگەیە"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p589"
        },
        {
          "id": "p591",
          "sourceIndex": 591,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. شارۆمەندیی پێشمەرگە ئەم واتایانە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندیی پێشمەرگە ئەم واتایانە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p589"
        },
        {
          "id": "p592",
          "sourceIndex": 592,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مافی هەڵگرتنی چەک لەم چوارچێوەیەدا پێناسە دەکرێت، نەک وەک سەربەشبوون، بەڵکو وەک ئامرازی ڕاییکردنی ئەرکی پارێزوانی وڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مافی هەڵگرتنی چەک لەم چوارچێوەیەدا پێناسە دەکرێت، نەک وەک سەربەشبوون، بەڵکو وەک ئامرازی ڕاییکردنی ئەرکی پارێزوانی وڵات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p591"
        },
        {
          "id": "p593",
          "sourceIndex": 593,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. شارۆمەندیی پێشمەرگە، دوا قەڵای بەرگرییە لە دەستوور، ئازادی و سەروەریی کۆمار",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. شارۆمەندیی پێشمەرگە"
            },
            {
              "text": "، دوا قەڵای بەرگرییە لە دەستوور، ئازادی و سەروەریی کۆمار"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p591"
        },
        {
          "id": "p594",
          "sourceIndex": 594,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. لە کاتی پێویستدا، دەبێت چەکەکەی بخاتە ڕاژەی بەرگریی گشتیی نیشتمانەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. لە کاتی پێویستدا، دەبێت چەکەکەی بخاتە ڕاژەی بەرگریی گشتیی نیشتمانەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p591"
        },
        {
          "id": "p595",
          "sourceIndex": 595,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: ڕۆڵی ستراتیژی لە بەرگریی گشتگیردا",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: ڕۆڵی ستراتیژی لە بەرگریی گشتگیردا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p596",
          "sourceIndex": 596,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. چەکداریی گشتی، شانبەشانی هێزی بەرگریی نیشتمانی (ئارتەش - سوپا)، قووڵایی ستراتیژیی بەرگریی کۆمار پێکدەهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "چەکداریی گشتی، شانبەشانی هێزی بەرگریی نیشتمانی (ئارتەش - سوپا)، قووڵایی ستراتیژیی بەرگریی کۆمار پێکدەهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p595"
        },
        {
          "id": "p597",
          "sourceIndex": 597,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. پەرگاڵی بەرگری بەم شێوەیە ڕێکدەخرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی بەرگری بەم شێوەیە ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p595"
        },
        {
          "id": "p598",
          "sourceIndex": 598,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئارتەش هێڵی پێشەوەی بەرگریی پیشەییانەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئارتەش هێڵی پێشەوەی بەرگریی پیشەییانەیە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p597"
        },
        {
          "id": "p599",
          "sourceIndex": 599,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. شارۆمەندانی چەکدار، لە بەرەنگاریدا ویستمەندیی نەشکێنراو و بێسنووری کوردستانن",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. شارۆمەندانی چەکدار، لە بەرەنگاریدا ویستمەندیی نەشکێنراو و بێسنووری کوردستانن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p597"
        },
        {
          "id": "p600",
          "sourceIndex": 600,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی داگیرکاری یان هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتیدا:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی داگیرکاری یان هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتیدا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p595"
        },
        {
          "id": "p601",
          "sourceIndex": 601,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەوڵەت پشت بەم قووڵاییە ستراتیژییە دەبەستێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەوڵەت پشت بەم قووڵاییە ستراتیژییە دەبەستێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p600"
        },
        {
          "id": "p602",
          "sourceIndex": 602,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. توانای نەتەوە لەژێر چاودێریی فەرماندەیی سەربازیدا بۆ پاراستنی نیشتمان ڕێکدەخرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. توانای نەتەوە لەژێر چاودێریی فەرماندەیی سەربازیدا بۆ پاراستنی نیشتمان ڕێکدەخرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p600"
        },
        {
          "id": "p603",
          "sourceIndex": 603,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: مەرجەکانی شایستەبوون بۆ ئەرکی پێشمەرگایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: مەرجەکانی شایستەبوون بۆ ئەرکی پێشمەرگایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p604",
          "sourceIndex": 604,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. هەڵگرتنی چەک وەک ئەرکێکی پیرۆز، تەنیا بەو شارۆمەندانە دەسپێردرێ کە شایستەیی خۆیان سەلماندووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەڵگرتنی چەک وەک ئەرکێکی پیرۆز، تەنیا بەو شارۆمەندانە دەسپێردر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "شایستەیی خۆیان سەلماندووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p603"
        },
        {
          "id": "p605",
          "sourceIndex": 605,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. قانوونێکی تایبەت مەرجەکانی هەڵگرتنی چەک دیاری دەکات، کە دەبێت لانیکەم ئەم خاڵانە لەخۆ بگرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت مەرجەکانی هەڵگرتنی چەک دیاری دەکات، کە دەبێت لانیکەم ئەم خاڵانە لەخۆ بگرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p603"
        },
        {
          "id": "p606",
          "sourceIndex": 606,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تەمەنی قانوونیی و پێگەیشتوویی ئاوەزیی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تەمەنی قانوونیی و پێگەیشتوویی ئاوەزیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p605"
        },
        {
          "id": "p607",
          "sourceIndex": 607,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. نەبوونی پێشینەی تاوانی توندوتیژ یان تاوانی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. نەبوونی پێشینەی تاوانی توندوتیژ یان تاوانی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p605"
        },
        {
          "id": "p608",
          "sourceIndex": 608,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. تەندرووستی دەروونیی سەلمێنراو لەلایەن لیژنەی پزیشکیی پسپۆڕەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. تەندرووستی دەروونیی سەلمێنراو لەلایەن لیژنەی پزیشکیی پسپۆڕەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p605"
        },
        {
          "id": "p609",
          "sourceIndex": 609,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. کۆتاییهێنانی سەرکەوتووانەی پرۆگرامێکی ڕاهێنانی نیشتمانیی ناچاری لەسەر:",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. کۆتاییهێنانی سەرکەوتووانەی پرۆگرامێکی ڕاهێنانی نیشتمانیی ناچاری لەسەر"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p605"
        },
        {
          "id": "p610",
          "sourceIndex": 610,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەکارهێنانی تەندروست و بەرپرسیارانەی چەک",
          "runs": [
            {
              "text": "بەکارهێنانی تەندروست و بەرپرسیارانەی چەک"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p609"
        },
        {
          "id": "p611",
          "sourceIndex": 611,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "قانوونەکانی وڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونەکانی وڵات"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p609"
        },
        {
          "id": "p612",
          "sourceIndex": 612,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بنەماکانی ئەم دەستوورە",
          "runs": [
            {
              "text": "بنەماکانی ئەم دەستوورە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p609"
        },
        {
          "id": "p613",
          "sourceIndex": 613,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "سوێندخواردن کە لە دۆخی جەنگ و ئاوارتەدا چەکەی بخاتە ڕاژەی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "سوێندخواردن کە لە دۆخی جەنگ و ئاوارتەدا چەکەی بخاتە ڕاژەی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p609"
        },
        {
          "id": "p614",
          "sourceIndex": 614,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. وەفاداریی بێ دوودڵی بۆ دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان و پەڕگاڵی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. وەفاداریی بێ دوودڵی بۆ دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان و پەڕگاڵی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p605"
        },
        {
          "id": "p615",
          "sourceIndex": 615,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. تۆمارکردنی ناوی شارۆمەند و چەکەکەی لە تۆماری نیشتمانیی چەکداریدا، کە بەشێکە لە ژێرخانی دەوڵەتی ژیر",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. تۆمارکردنی ناوی شارۆمەند و چەکەکەی لە تۆماری نیشتمانیی چەکداریدا، کە بەشێکە لە ژێرخانی دەوڵەتی ژیر"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p605"
        },
        {
          "id": "p616",
          "sourceIndex": 616,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: ڕێنەدراوکردنی ڕەهای میلیشیای ناقانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: ڕێنەدراوکردنی ڕەهای میلیشیای ناقانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p617",
          "sourceIndex": 617,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. مافی چەکداریی گشتی، پەیمانێکە لەنێوان شارۆمەندیی پاسەوان و دەوڵەتی قانوونییدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی چەکداریی گشتی"
            },
            {
              "text": "، پەیمانێکە لەنێوان شارۆمەندیی پاسەوان و دەوڵەتی قانوونییدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p616"
        },
        {
          "id": "p618",
          "sourceIndex": 618,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. بەم پێیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەم پێیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p616"
        },
        {
          "id": "p619",
          "sourceIndex": 619,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هەر هەوڵێک بۆ پێکهێنانی گرووپ یان میلیشیای چەکداری لە دەرەوەی چوارچێوەی فەرمیی هێزی بەرگریی نیشتمانی، بە ناپاکی لەم دەستوورە، کودەتایەک دژی سەروەریی نەتەوە و تاوانێکی گەورەی دژ بە ئاسایشی دەوڵەت دادەنرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هەر هەوڵێک بۆ پێکهێنانی گرووپ یان میلیشیای چەکداری لە دەرەوەی چوارچێوەی فەرمیی هێزی بەرگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "، بە ناپاکی لەم دەستوورە، کودەتایەک دژی سەروەریی نەتەوە و تاوانێکی گەورەی دژ بە ئاسایشی دەوڵەت دادەنرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p618"
        },
        {
          "id": "p620",
          "sourceIndex": 620,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هیچ هێزێکی چەکداریی لە کوردستاندا ڕەوایەتیی نییە، مەگەر ئەوەی بەشێک بێت لە هێزی بەرگریی فەرمیی کۆمار و لەژێر فەرمانی باڵای دەوڵەت و دەستووردا بێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هیچ هێزێکی چەکداریی لە کوردستاندا ڕەوایەتیی نییە، مەگەر ئەوەی بەشێک بێت لە هێزی بەرگریی فەرمیی کۆمار و لەژێر فەرمانی باڵای دەوڵەت و دەستووردا بێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p618"
        },
        {
          "id": "p621",
          "sourceIndex": 621,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. قانوون سزای توند بۆ هەر کەسێک دیاری دەکات کە بەشدار بێت لە پێکهێنان یان پاڵپشتیکردنی میلیشیای ناقانوونییدا",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. قانوون سزای توند بۆ هەر کەسێک دیاری دەکات کە بەشدار بێت لە پێکهێنان یان پاڵپشتیکردنی میلیشیای ناقانوونییدا"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p618"
        },
        {
          "id": "p622",
          "sourceIndex": 622,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دەوڵەت مافی ڕەهای هەیە بۆ چەکداماڵینی هەر هێزێک کە لە دەرەوەی ئەم دەستوورەدا کار بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دەوڵەت مافی ڕەهای هەیە بۆ چەکداماڵینی هەر هێزێک کە لە دەرەوەی ئەم دەستوورەدا کار بکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p618"
        },
        {
          "id": "p623",
          "sourceIndex": 623,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شه‌شه‌م: ڕێکخستنی چەکداریی تاکەکەسی",
          "runs": [
            {
              "text": "شه‌شه‌م: ڕێکخستنی چەکداریی تاکەکەسی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p624",
          "sourceIndex": 624,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. قانوون جۆر و ئاستی چەکی ڕێگەپێدراو بۆ بەکارهێنانی تاکەکەسی دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوون جۆر و ئاستی چەکی ڕێگەپێدراو بۆ بەکارهێنانی تاکەکەسی دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p623"
        },
        {
          "id": "p625",
          "sourceIndex": 625,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. چەکی قورس و جەنگی تەنیا لە کاتی بانگەوازی بەرگریی گشتیدا دەکەونە ژێر فەرمانی شارۆمەندانی پێشمەرگەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "چەکی قورس و جەنگی تەنیا لە کاتی بانگەوازی بەرگریی گشتیدا دەکەونە ژێر فەرمانی شارۆمەندانی پێشمەرگەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p623"
        },
        {
          "id": "p626",
          "sourceIndex": 626,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. دەوڵەت بە ڕێگەی قانوون و دامەزراوەی پێویست، چاودێری بەکارهێنانی بەرپرسیارانەی چەک دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە ڕێگەی قانوون و دامەزراوەی پێویست، چاودێری بەکارهێنانی بەرپرسیارانەی چەک دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p623"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 10,
      "slug": "clause-10",
      "articleNumber": 10,
      "status": "published",
      "chapterId": 2,
      "title": "سەرکۆماری کوردستان - سەرۆکی دەوڵەت و ڕایەدار",
      "body": "سەرکۆماری کوردستان وەک هێمای باڵای سەروەریی، یەکێتیی نەتەوەیی، درێژەداریی مێژوویی نیشتمان، لە ڕێگەی مانداتی ڕاستەوخۆی گشت شارۆمەندانی کوردستانەوە، نوێنەرایەتیی باڵاترین ئاستی ویستی نیشتمانی و ویستی نەتەوەیی بۆ ڕایەداریی دەوڵەتێکی بەهێز و پێشکەوتوو دەکات. سەرکۆمار سەرۆکی ڕایەداریی باڵایە، فەرماندەی گشتیی باڵای گشت هێزە چەکدارەکانە، و گەرەنتیی سەروەریی قانوون و پارێزەری دەستوورە.\n\nیه‌كه‌م: پێناسە و هەڵبژاردن\n\n١.١. سەرکۆماری کوردستان سەرۆکی دەوڵەت و سەرۆکی ڕایەداریی باڵایە کە نوێنەرایەتیی سەروەریی نەتەوەیی دەکات.\n\n١.٢. سەرکۆمار بەرپرسیاریی سەرەکیی ڕاییکردنی دەستوور و قانوونەکان و بەڕێوەبردنی کاروباری وڵاتی لە ئەستۆدایە.\n\n١.٣. سەرکۆمار لەڕێگەی دەنگدانی ڕاستەوخۆی گشت شارۆمەندانی شایستەی کوردستانەوە هەڵدەبژێردرێت.\n\n١.٤. ماوەی سەرۆکایەتی پێنج ساڵە و سەرۆک تەنیا یەک جار مافی دووبارە هەڵبژاردنەوەی هەیە.\n\nدوویه‌م: مەرجەکانی بەربژێربوون و سوێندخواردن\n\n٢.١. بەربژێری پۆستی سەرکۆمار دەبێت خاوەنی ئەم مەرجانە بێت:\n\nئا. تەمەنی لە ٣٥ ساڵ کەمتر نەبێت\n\nب. خاوەن لانیکەم بڕوانامەی زانستیی باوەڕپێکراوی بەکالۆریۆس، یان هاوتایەکی قانوونیی دانیپێدانراو بێت، لە بوارێکدا کە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بە دەوڵەتداری، قانوون، کارگێڕیی گشتی، ئابووری، دارایی گشتی، دیپلۆماسی، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، ستراتیژیی نەتەوەیی، وارگێڕیی گشتی، یان بەڕێوەبردنی دامەزراوەییەوە هەبێت.\n\nپ. لانیکەم ١٠ ساڵ ئەزموونی سەلمێنراوی پیشەیی لە ڕاژەی گشتی، کارگێڕیی باڵا، دەوڵەتداری، قانووندانان، دادوەری، دیپلۆماسی، بەرگری، ئاسایشی نەتەوەیی، ئابووریی نیشتمانی، دارایی گشتی، یان بەڕێوەبردنی دامەزراوەیی هەبێت.\n\nت. خاوەن توانای سەلمێنراوی ڕایەداریی دەوڵەت، بڕیاردانی ستراتیژی، بەڕێوەبردنی قەیران، پاراستنی سەروەریی قانوون، ڕێزگرتن لە دەستوور، و هاوئاهەنگیکردنی دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت بێت؛ ئەم توانایە بەپێی پێشینەی پیشەیی، ڕاپۆرتی شایستەیی، و پشکنینی قانوونیی دیاریکراو پشتڕاست دەکرێتەوە.\n\nج. بە حوکمی کۆتایی دادگای شایستە، پێشینەی سزادانی بەهۆی ناپاکیی نیشتمانی، گەندەڵی، خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات، تاوانەکانی دژ بە پاکڕەوشتی و ڕاژەی گشتی، یان هەر تاوانێکی مەبەستداری دیکەی نەبێ کە بەپێی قانوون متمانەی گشتی و شایستەیی بەربژێربوونی بۆ پۆستی سەرکۆمار لەناو دەبات.\n\nچ. لە کوردستان لەدایک بووبێت و باوک و دایکی هەردووکیان بە ڕەچەڵەک کورد بن.\n\nح. لانیکەم ٢٠ ساڵ لە کوردستان نیشتەجێ بووبێت.\n\nخ. زمانی کوردی بە باشی بزانێت و توانای قسەکردنی بە لانیکەم یەک زاراوەی دیکەی کوردی هەبێت.\n\nد. پێش پەسەندکردنی ناوی وەک بەربژێر، بەپێی قانوونی تایبەت، پشکنینی شایستەیی، پاکڕەوشتی، پێشینەی قانوونی، هاوبەندیی بەرژەوەندی، و پابەندی بە دەستوور و سەروەریی قانوون بۆی ئەنجام بدرێت. ئەم پشکنینە تەنیا بۆ پشتڕاستکردنەوەی مەرجە دەستووری و قانوونییەکانە و نابێت ببێتە ئامرازێک بۆ سنووردارکردنی کێبڕکێی وارگێڕی یان مافی هەڵبژاردنی شارۆمەندان.\n\nر. ڕاپۆرتێکی شایستەیی گشتی پێشکەش بکات، کە تێیدا پێشینەی زانستی و پیشەیی، ئەزموونی دەوڵەتداری و بەڕێوەبردن، دیدگای ستراتیژی بۆ ئاسایشی نەتەوەیی، ئابووریی نیشتمانی، خۆشبژێویی گشتی، دادپەروەریی نەتەوەیی، وارگێڕیی دەرەوە، و گەشەی ڕاوەستاو ڕوون کرابێتەوە.\n\nز. سامان، سەرچاوەکانی داهات، هاوبەندیی بەرژەوەندی، پەیوەندییە دارایی و پیشەییە گرنگەکان، و هەر پەیوەندییەک کە دەتوانێت کاریگەری لەسەر سەربەخۆیی بڕیار و پاکڕەوشتیی ڕایەداریی بکات، بەپێی قانوون ئاشکرا بکات.\n\nژ. بەشداری لە گفتوگۆیەکی گشتی، ڕووەن، بێلایەن و یەکساندا بکات، کە تێیدا بەرنامەی سەرکۆماریی خۆی بۆ پاراستنی دەستوور، بەڕێوەبردنی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، ئابووری، دادپەروەریی نەتەوەیی، ڕاژەی گشتی، و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان ڕوون بکاتەوە.\n\nس. پاش هەڵبژاردن و پێش دەستبەکاربوونی فەرمی، قۆناغێکی ئامادەسازیی دەستووری و ستراتیژی تەواو بکات، کە ناساندنی وردی دەستوور، پەرگاڵی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، بوودجە و دارایی گشتی، دادوەری، دیپلۆماسی، ڕاژەی گشتی، و پەڕگاڵی دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت لەخۆ بگرێت. ڕێکاری ئەم قۆناغە بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.\n\n٢.٢. پاش هەڵبژاردنی، سەرکۆمار دەبێت سوێندی وەفاداری بە دەستوور و کوردستان بخوات. دەقی سوێندەکە بەم جۆرەیە:\n\n\"لەبەردەم مەردم و نیشتمانی پیرۆزی کوردستان و لەبەردەم ویژدانی خۆم، من ______________________ وەک سەرۆکی هەڵبژێردراوی کۆماری کوردستان، سوێند دەخۆم بە هەموو پیرۆزییەکانم و بە باڵاترین بەهای نیشتمانی:\n\nکە بەوپەڕی دڵسۆزی، ڕاستگۆیی و بەرپرسیارێتییەوە، ئەرکی سەرۆکی دەوڵەت و سەرۆکی ڕایەداریی باڵای وڵات ڕاپەڕێنم؛\n\nکە فەرماندەیی گشتیی هێزە چەکدارەکانی کوردستان بکەم و بە هەموو توانام پارێزەری دەوڵەت و نەتەوە و سەروەریی نەتەوەیی، یەکێتی و یەکپارچەیی خاکی پیرۆزی کوردستان بم لە بەرامبەر هەموو هەڕەشەیەک؛\n\nکە دەستووری کۆماری کوردستان وەک باڵاترین قانوون بپارێزم، پابەند بم بە بنەما و پرەنسیپە نەگۆڕەکانی و دڵنیایی لە ڕاییکردنی قانوون و بڕیارەکان بدەم؛\n\nکە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی گشت شارۆمەندانی کوردستان، بەپێی دەستوور و قانوون، بەبێ هیچ جیاوازییەک گرەنتی و پارێزگاری بکەم؛\n\nکە بێپسانەوە کارە بنچینەیی بۆ گەشەی وڵات و پەرەسەندنی هێز و تواناییەکان و زانست و تەکنۆلۆژیا لە کوردستان بم،\n\nکە بێوچان کار بۆ دابینکردنی خۆشبژێویی، دادپەروەریی نەتەوەیی و پێشکەوتنی هەمەلایەنەی گشت شارۆمەندانی کوردستان بکەم؛\n\nکە هەرگیز بە هۆی بیرو باوەڕ و ئایدیۆلۆژیا وڵات و نەتەوەکەم نەخەمە بەر تاقیکردنەی مەترسیدار و هەڕەشەی جیهانی لە هاوکێشییە وارگێرییەکان و هاوسەنگی هێزدا؛\n\nبەڵێن دەدەم هەموو ژیان و توانام بۆ ڕاژە بە کوردستان و بەرزڕاگرتنی شکۆ و بەرزیی وڵات و نەتەوەکەم لە ناوچەکە و جیهاندا تەرخان بکەم.\"\n\nسێیه‌م: دەسەڵات و ئەرکەکان\n\n٣.١. سەرکۆمار خاوەنی ئەم دەسەڵات و ئەرکە سەرەکییانەیە:\n\nئا. سەرۆکی ڕایەدار:\n\nسەرپەرشتیکردنی گشتیی دەسەڵاتی ڕایەدار\n\nداڕشتنی وارگێڕییە گشتییەکانی دەوڵەت\n\nدڵنیابوون لە ڕاییکردنیان لەلایەن کابینە و دامەزراوە فەرمییەکانەوە\n\nب. دانان و لادانی کابینە:\n\nدانان و لادانی سەرۆکی کابینەی دەسەڵات (ئەگەر هەبێت. و شالیارەکان\n\nکابینە و شالیارەکان بەرپرسیاریی ڕاستەوخۆیان لەبەردەم سەرکۆماردا هەیە\n\nپ. فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان:\n\nفەرماندەی گشتیی باڵای گشت هێزە چەکدارەکانی کوردستانە\n\nسەرپەرشتیی باڵای وارگێڕیی بەرگریی نیشتمانی و ئاسایشی نەتەوەیی دەکات\n\nت. وارگێڕیی دەرەوە:\n\nداڕشتن و بەڕێوەبردنی وارگێڕیی دەرەوەی کوردستان\n\nنوێنەرایەتیکردنی دەوڵەت لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا\n\nدانانی باڵیۆزان و نوێنەرانی دیپلۆماسیی کوردستان\n\nوەرگرتنی باوەڕنامەی نوێنەرانی بیانی\n\nج. واژۆکردنی قانوونەکان و مافی ڤیتۆ:\n\nواژۆکردن و ڕاگەیاندنی ئەو قانوونیانەی لە مەکۆی نیشتمانیەوە پەسەند کراون\n\nمافی ڤیتۆی قانووندانانی هەیە\n\nدەتوانێت پڕۆژەقانوونی پەسەندکراوی مەکۆی نیشتمانی بۆ پێداچوونەوە یان دانەدواوە بگەڕێنێتەوە بەپێی مەرجەکانی بەندی ٢١\n\nچ. بڕیار و فەرمانی ڕایەدار:\n\nدەرکردنی بڕیار و فەرمانی ڕایەدار بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری وڵات بەپێی دەستوور و قانوونەکان\n\nح. لێبوردن و مەدالیا:\n\nدەرکردنی بڕیاری لێبوردنی تایبەت (جگە لەو تاوانانەی قانوون دیاری دەکات)\n\nپێدانی نیشان و مەدالیای دەوڵەتی\n\nخ. باری نائاسایی و جەنگ:\n\nڕاگەیاندنی باری نائاسایی یان باری جەنگ بەپێی قانوون\n\nدوای ڕاوێژ یان پەسەندن لەگەڵ مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران\n\nیان بەپێی بڕیاری دادگای باڵا لە هەندێک باردا کە قانوون دیاریکردوون\n\nد. دانانی بەرپرسانی باڵا:\n\nدانانی بەرپرسە باڵاکانی دەوڵەت\n\nدانانی سەرۆکی دامەزراوە سەربەخۆکان و دادوەرانی دادگا باڵاکان\n\nئەم دانانانە بەپێی قانوون و لەوانەیە بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران بێت\n\nچواره‌م: بەرپرسیارێتی و لێپرسینەوە\n\n٤.١. سەرکۆمار بەرپرسیارە لەبەرامبەر کۆمەڵگای کوردستان و پابەندە بە ڕاییکردنی دەستوور و قانوونەکان.\n\n٤.٢. لێپرسینەوە و لادانی سەرکۆمار لە پۆستەکەی تەنیا لە ڕێگەی پرۆسەی لادانی دەستوورییـەوە دەکرێت بەهۆی:\n\nئا. پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور، کە بەڵگەی ڕوون و پشکنراو هەبێت و بەپێی قانوون متمانەی دەستووری و شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار لە پۆستەکەدا لەناو ببات\n\nب. ناپاکیی نیشتمانی\n\nپ. تاوانێکی مەبەستداری قورس کە بە حوکمی کۆتایی دادگای شایستە بسەلمێنرێت و بەپێی قانوون متمانەی دەستووری، پاکڕەوشتیی ڕایەداری، یان شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار لە پۆستەکەدا لەناو ببات.٤.٣. پرۆسەی لادان بەپێی ئەو مەرجە زۆر توندانەی لە دەستوور و قانوونی تایبەتدا دیاری کراون، ڕایی دەکرێت.\n\nپێنجه‌م: ڕێنەدراوکردنی کاری دیکە\n\n٥.١. سەرکۆمار لە ماوەی سەرۆکایەتییەکەیدا مافی ئەنجامدانی هیچ کارێکی بازرگانی، پیشەیی، یان هەر کارێکی دیکەی نییە کە:\n\nئا. لەگەڵ پۆستەکەی ناکۆک بێت\n\nب. ببێتە سەرچاوەی بەرژەوەندیی تایبەت\n\n٥.٢. سەرکۆمار و جێگرەکەی (ئەگەر هەبێت. پابەندن بە ئاشکراکردنی سامانی خۆیان بەپێی قانوون.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p632",
          "sourceIndex": 632,
          "style": "Normal",
          "text": "سەرکۆماری کوردستان وەک هێمای باڵای سەروەریی، یەکێتیی نەتەوەیی، درێژەداریی مێژوویی نیشتمان، لە ڕێگەی مانداتی ڕاستەوخۆی گشت شارۆمەندانی کوردستانەوە، نوێنەرایەتیی باڵاترین ئاستی ویستی نیشتمانی و ویستی نەتەوەیی بۆ ڕایەداریی دەوڵەتێکی بەهێز و پێشکەوتوو دەکات. سەرکۆمار سەرۆکی ڕایەداریی باڵایە، فەرماندەی گشتیی باڵای گشت هێزە چەکدارەکانە، و گەرەنتیی سەروەریی قانوون و پارێزەری دەستوورە.",
          "runs": [
            {
              "text": "سەرکۆماری کوردستان وەک هێمای باڵای سەروەریی، یەکێتیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "، درێژەداریی مێژوویی نیشتمان، لە ڕێگەی مانداتی ڕاستەوخۆی گشت شارۆمەندانی کوردستانەوە، نوێنەرایەتیی باڵاترین ئاستی ویستی نیشتمانی و ویستی نەتەوەیی بۆ ڕایەداریی دەوڵەتێکی بەهێز و پێشکەوتوو دەکات. سەرکۆمار سەرۆکی ڕایەداریی باڵایە، فەرماندەی گشتیی باڵای گشت هێزە چەکدارەکانە، و گەرەنتیی سەروەریی قانوون و پارێزەری دەستوورە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p633",
          "sourceIndex": 633,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پێناسە و هەڵبژاردن",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پێناسە و هەڵبژاردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p634",
          "sourceIndex": 634,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. سەرکۆماری کوردستان سەرۆکی دەوڵەت و سەرۆکی ڕایەداریی باڵایە کە نوێنەرایەتیی سەروەریی نەتەوەیی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": " سەرۆکی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": " و سەرۆکی ڕایەداریی باڵایە کە نوێنەرایەتیی سەروەریی نەتەوەیی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p633"
        },
        {
          "id": "p635",
          "sourceIndex": 635,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. سەرکۆمار بەرپرسیاریی سەرەکیی ڕاییکردنی دەستوور و قانوونەکان و بەڕێوەبردنی کاروباری وڵاتی لە ئەستۆدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار بەرپرسیاریی سەرەکیی ڕاییکردنی دەستوور و قانوونەکان و بەڕێوەبردنی کاروباری وڵاتی لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p633"
        },
        {
          "id": "p636",
          "sourceIndex": 636,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. سەرکۆمار لەڕێگەی دەنگدانی ڕاستەوخۆی گشت شارۆمەندانی شایستەی کوردستانەوە هەڵدەبژێردرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار لەڕێگەی دەنگدانی ڕاستەوخۆی گشت شارۆمەندانی شایستەی کوردستانەوە هەڵدەبژێردرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p633"
        },
        {
          "id": "p637",
          "sourceIndex": 637,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. ماوەی سەرۆکایەتی پێنج ساڵە و سەرۆک تەنیا یەک جار مافی دووبارە هەڵبژاردنەوەی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ماوەی سەرۆکایەتی پێنج ساڵە و سەرۆک تەنیا یەک جار مافی دووبارە هەڵبژاردنەوەی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p633"
        },
        {
          "id": "p638",
          "sourceIndex": 638,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: مەرجەکانی بەربژێربوون و سوێندخواردن",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: مەرجەکانی بەربژێربوون"
            },
            {
              "text": " و سوێندخواردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p639",
          "sourceIndex": 639,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بەربژێری پۆستی سەرکۆمار دەبێت خاوەنی ئەم مەرجانە بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەربژێری پۆستی سەرکۆمار دەبێت خاوەنی ئەم مەرجانە بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p638"
        },
        {
          "id": "p640",
          "sourceIndex": 640,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تەمەنی لە ٣٥ ساڵ کەمتر نەبێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تەمەنی لە ٣٥ ساڵ کەمتر نەبێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p641",
          "sourceIndex": 641,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. خاوەن لانیکەم بڕوانامەی زانستیی باوەڕپێکراوی بەکالۆریۆس، یان هاوتایەکی قانوونیی دانیپێدانراو بێت، لە بوارێکدا کە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بە دەوڵەتداری، قانوون، کارگێڕیی گشتی، ئابووری، دارایی گشتی، دیپلۆماسی، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، ستراتیژیی نەتەوەیی، وارگێڕیی گشتی، یان بەڕێوەبردنی دامەزراوەییەوە هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. خاوەن لانیکەم بڕوانامەی زانستیی باوەڕپێکراوی بەکالۆریۆس، یان هاوتایەکی قانوونیی دانیپێدانراو بێت، لە بوارێکدا کە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بە دەوڵەتداری، قانوون، کارگێڕیی گشتی، ئابووری، دارایی گشتی، دیپلۆماسی، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، ستراتیژیی نەتەوەیی، وارگێڕیی گشتی، یان بەڕێوەبردنی دامەزراوەییەوە هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p642",
          "sourceIndex": 642,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. لانیکەم ١٠ ساڵ ئەزموونی سەلمێنراوی پیشەیی لە ڕاژەی گشتی، کارگێڕیی باڵا، دەوڵەتداری، قانووندانان، دادوەری، دیپلۆماسی، بەرگری، ئاسایشی نەتەوەیی، ئابووریی نیشتمانی، دارایی گشتی، یان بەڕێوەبردنی دامەزراوەیی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. لانیکەم ١٠ ساڵ ئەزموونی سەلمێنراوی پیشەیی لە ڕاژەی گشتی، کارگێڕیی باڵا، دەوڵەتداری، قانووندانان، دادوەری، دیپلۆماسی، بەرگری، ئاسایشی نەتەوەیی، ئابووریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "، دارایی گشتی، یان بەڕێوەبردنی دامەزراوەیی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p643",
          "sourceIndex": 643,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. خاوەن توانای سەلمێنراوی ڕایەداریی دەوڵەت، بڕیاردانی ستراتیژی، بەڕێوەبردنی قەیران، پاراستنی سەروەریی قانوون، ڕێزگرتن لە دەستوور، و هاوئاهەنگیکردنی دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت بێت؛ ئەم توانایە بەپێی پێشینەی پیشەیی، ڕاپۆرتی شایستەیی، و پشکنینی قانوونیی دیاریکراو پشتڕاست دەکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. خاوەن توانای سەلمێنراوی ڕایەداریی دەوڵەت، بڕیاردانی ستراتیژی، بەڕێوەبردنی قەیران، پاراستنی سەروەریی قانوون، ڕێزگرتن لە دەستوور، و هاوئاهەنگیکردنی دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت بێت؛ ئەم توانایە بەپێی پێشینەی پیشەیی، ڕاپۆرتی شایستەیی، و پشکنینی قانوونیی دیاریکراو پشتڕاست دەکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p644",
          "sourceIndex": 644,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. بە حوکمی کۆتایی دادگای شایستە، پێشینەی سزادانی بەهۆی ناپاکیی نیشتمانی، گەندەڵی، خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات، تاوانەکانی دژ بە پاکڕەوشتی و ڕاژەی گشتی، یان هەر تاوانێکی مەبەستداری دیکەی نەبێ کە بەپێی قانوون متمانەی گشتی و شایستەیی بەربژێربوونی بۆ پۆستی سەرکۆمار لەناو دەبات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. بە حوکمی کۆتایی دادگای شایستە، پێشینەی سزادانی بەهۆی ناپاکیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "، گەندەڵی، خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات، تاوانەکانی دژ بە پاکڕەوشتی و ڕاژەی گشتی"
            },
            {
              "text": "، یان هەر تاوانێکی مەبەستداری دیکەی نەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون متمانەی گشتی و شایستەیی بەربژێربوونی بۆ پۆستی سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": " لەناو دەبات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p645",
          "sourceIndex": 645,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. لە کوردستان لەدایک بووبێت و باوک و دایکی هەردووکیان بە ڕەچەڵەک کورد بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. لە کوردستان لەدایک بووبێت و باوک و دایکی هەردووکیان بە ڕەچەڵەک کورد بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p646",
          "sourceIndex": 646,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. لانیکەم ٢٠ ساڵ لە کوردستان نیشتەجێ بووبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. لانیکەم ٢٠ ساڵ لە کوردستان نیشتەجێ بووبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p647",
          "sourceIndex": 647,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "خ. زمانی کوردی بە باشی بزانێت و توانای قسەکردنی بە لانیکەم یەک زاراوەی دیکەی کوردی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "خ. زمانی کوردی بە باشی بزانێت و توانای قسەکردنی بە لانیکەم یەک زاراوەی دیکەی کوردی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p648",
          "sourceIndex": 648,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "د. پێش پەسەندکردنی ناوی وەک بەربژێر، بەپێی قانوونی تایبەت، پشکنینی شایستەیی، پاکڕەوشتی، پێشینەی قانوونی، هاوبەندیی بەرژەوەندی، و پابەندی بە دەستوور و سەروەریی قانوون بۆی ئەنجام بدرێت. ئەم پشکنینە تەنیا بۆ پشتڕاستکردنەوەی مەرجە دەستووری و قانوونییەکانە و نابێت ببێتە ئامرازێک بۆ سنووردارکردنی کێبڕکێی وارگێڕی یان مافی هەڵبژاردنی شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "د. پێش پەسەندکردنی ناوی وەک بەربژێر، بەپێی قانوونی تایبەت، پشکنینی شایستەیی، پاکڕەوشتی، پێشینەی قانوونی، هاوبەندیی بەرژەوەندی، و پابەندی بە دەستوور و سەروەریی قانوون بۆی ئەنجام بدرێت. ئەم پشکنینە تەنیا بۆ پشتڕاستکردنەوەی مەرجە دەستووری و قانوونییەکانە و نابێت ببێتە ئامرازێک بۆ سنووردارکردنی کێبڕکێی وارگێڕی یان مافی هەڵبژاردنی شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p649",
          "sourceIndex": 649,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ر. ڕاپۆرتێکی شایستەیی گشتی پێشکەش بکات، کە تێیدا پێشینەی زانستی و پیشەیی، ئەزموونی دەوڵەتداری و بەڕێوەبردن، دیدگای ستراتیژی بۆ ئاسایشی نەتەوەیی، ئابووریی نیشتمانی، خۆشبژێویی گشتی، دادپەروەریی نەتەوەیی، وارگێڕیی دەرەوە، و گەشەی ڕاوەستاو ڕوون کرابێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ر. ڕاپۆرتێکی شایستەیی گشتی پێشکەش بکات، کە تێیدا پێشینەی زانستی و پیشەیی، ئەزموونی دەوڵەتداری و بەڕێوەبردن، دیدگای ستراتیژی بۆ ئاسایشی نەتەوەیی، ئابووریی نیشتمانی، خۆشبژێویی"
            },
            {
              "text": " گشتی، دادپەروەریی نەتەوەیی، وارگێڕیی دەرەوە،"
            },
            {
              "text": " و گەشەی ڕاوەستاو ڕوون کرابێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p650",
          "sourceIndex": 650,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ز. سامان، سەرچاوەکانی داهات، هاوبەندیی بەرژەوەندی، پەیوەندییە دارایی و پیشەییە گرنگەکان، و هەر پەیوەندییەک کە دەتوانێت کاریگەری لەسەر سەربەخۆیی بڕیار و پاکڕەوشتیی ڕایەداریی بکات، بەپێی قانوون ئاشکرا بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ز. سامان، سەرچاوەکانی داهات، هاوبەندیی بەرژەوەندی، پەیوەندییە دارایی و پیشەییە گرنگەکان، و هەر پەیوەندییەک کە دەتوانێت کاریگەری لەسەر سەربەخۆیی بڕیار و پاکڕەوشتیی ڕایەداریی بکات، بەپێی قانوون ئاشکرا بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p651",
          "sourceIndex": 651,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ژ. بەشداری لە گفتوگۆیەکی گشتی، ڕووەن، بێلایەن و یەکساندا بکات، کە تێیدا بەرنامەی سەرکۆماریی خۆی بۆ پاراستنی دەستوور، بەڕێوەبردنی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، ئابووری، دادپەروەریی نەتەوەیی، ڕاژەی گشتی، و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان ڕوون بکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ژ. بەشداری لە گفتوگۆیەکی گشتی، ڕووەن"
            },
            {
              "text": "، بێلایەن و یەکساندا بکات، کە تێیدا بەرنامەی سەرکۆماریی خۆی بۆ پاراستنی دەستوور، بەڕێوەبردنی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، ئابووری، دادپەروەریی نەتەوەیی، ڕاژەی گشتی، و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان ڕوون بکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p652",
          "sourceIndex": 652,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "س. پاش هەڵبژاردن و پێش دەستبەکاربوونی فەرمی، قۆناغێکی ئامادەسازیی دەستووری و ستراتیژی تەواو بکات، کە ناساندنی وردی دەستوور، پەرگاڵی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، بوودجە و دارایی گشتی، دادوەری، دیپلۆماسی، ڕاژەی گشتی، و پەڕگاڵی دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت لەخۆ بگرێت. ڕێکاری ئەم قۆناغە بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "س. پاش هەڵبژاردن و پێش دەستبەکاربوونی فەرمی، قۆناغێکی ئامادەسازیی دەستووری و ستراتیژی تەواو بکات، کە ناساندنی وردی دەستوور، پەرگاڵی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، بوودجە و دارایی گشتی، دادوەری، دیپلۆماسی، ڕاژەی گشتی، و پەڕگاڵی دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت لەخۆ بگرێت. ڕێکاری ئەم قۆناغە بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p639"
        },
        {
          "id": "p653",
          "sourceIndex": 653,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پاش هەڵبژاردنی، سەرکۆمار دەبێت سوێندی وەفاداری بە دەستوور و کوردستان بخوات. دەقی سوێندەکە بەم جۆرەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پاش هەڵبژاردنی، سەرکۆمار دەبێت سوێندی وەفاداری بە دەستوور و کوردستان بخوات. دەقی سوێندەکە بەم جۆرەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p638"
        },
        {
          "id": "p654",
          "sourceIndex": 654,
          "style": "Normal",
          "text": "\"لەبەردەم مەردم و نیشتمانی پیرۆزی کوردستان و لەبەردەم ویژدانی خۆم، من ______________________ وەک سەرۆکی هەڵبژێردراوی کۆماری کوردستان، سوێند دەخۆم بە هەموو پیرۆزییەکانم و بە باڵاترین بەهای نیشتمانی:",
          "runs": [
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "لەبەردەم مەردم و نیشتمانی پیرۆزی کوردستان و لەبەردەم ویژدانی خۆم، من ______________________ وەک سەرۆکی هەڵبژێردراوی کۆماری کوردستان، سوێند دەخۆم بە هەموو پیرۆزییەکانم و بە باڵاترین بەهای نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p653"
        },
        {
          "id": "p655",
          "sourceIndex": 655,
          "style": "Normal",
          "text": "کە بەوپەڕی دڵسۆزی، ڕاستگۆیی و بەرپرسیارێتییەوە، ئەرکی سەرۆکی دەوڵەت و سەرۆکی ڕایەداریی باڵای وڵات ڕاپەڕێنم؛",
          "runs": [
            {
              "text": "کە بەوپەڕی دڵسۆزی، ڕاستگۆیی و بەرپرسیارێتییەوە، ئەرکی سەرۆکی دەوڵەت و سەرۆکی ڕایەداریی باڵای وڵات ڕاپەڕێنم؛"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p653"
        },
        {
          "id": "p656",
          "sourceIndex": 656,
          "style": "Normal",
          "text": "کە فەرماندەیی گشتیی هێزە چەکدارەکانی کوردستان بکەم و بە هەموو توانام پارێزەری دەوڵەت و نەتەوە و سەروەریی نەتەوەیی، یەکێتی و یەکپارچەیی خاکی پیرۆزی کوردستان بم لە بەرامبەر هەموو هەڕەشەیەک؛",
          "runs": [
            {
              "text": "کە فەرماندەیی گشتیی هێزە چەکدارەکانی کوردستان بکەم و بە هەموو توانام پارێزەری دەوڵەت و نەتەوە و سەروەریی نەتەوەیی، یەکێتی و یەکپارچەیی خاکی پیرۆزی کوردستان بم لە بەرامبەر هەموو هەڕەشەیەک؛"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p653"
        },
        {
          "id": "p657",
          "sourceIndex": 657,
          "style": "Normal",
          "text": "کە دەستووری کۆماری کوردستان وەک باڵاترین قانوون بپارێزم، پابەند بم بە بنەما و پرەنسیپە نەگۆڕەکانی و دڵنیایی لە ڕاییکردنی قانوون و بڕیارەکان بدەم؛",
          "runs": [
            {
              "text": "کە دەستووری کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": " وەک باڵاترین قانوون بپارێزم، پابەند بم بە بنەما و پرەنسیپە نەگۆڕەکانی و دڵنیایی لە ڕاییکردنی قانوون و بڕیارەکان بدەم؛"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p653"
        },
        {
          "id": "p658",
          "sourceIndex": 658,
          "style": "Normal",
          "text": "کە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی گشت شارۆمەندانی کوردستان، بەپێی دەستوور و قانوون، بەبێ هیچ جیاوازییەک گرەنتی و پارێزگاری بکەم؛",
          "runs": [
            {
              "text": "کە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی گشت شارۆمەندانی کوردستان، بەپێی دەستوور و قانوون، بەبێ هیچ جیاوازییەک گرەنتی و پارێزگاری بکەم؛"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p653"
        },
        {
          "id": "p659",
          "sourceIndex": 659,
          "style": "Normal",
          "text": "کە بێپسانەوە کارە بنچینەیی بۆ گەشەی وڵات و پەرەسەندنی هێز و تواناییەکان و زانست و تەکنۆلۆژیا لە کوردستان بم،",
          "runs": [
            {
              "text": "کە بێپسانەوە کارە بنچینەیی بۆ گەشەی وڵات و پەرەسەندنی هێز و تواناییەکان و زانست و تەکنۆلۆژیا لە کوردستان بم،"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p653"
        },
        {
          "id": "p660",
          "sourceIndex": 660,
          "style": "Normal",
          "text": "کە بێوچان کار بۆ دابینکردنی خۆشبژێویی، دادپەروەریی نەتەوەیی و پێشکەوتنی هەمەلایەنەی گشت شارۆمەندانی کوردستان بکەم؛",
          "runs": [
            {
              "text": "کە بێوچان کار بۆ دابینکردنی خۆشبژێویی، دادپەروەریی نەتەوەیی و پێشکەوتنی هەمەلایەنەی گشت شارۆمەندانی کوردستان بکەم؛"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p653"
        },
        {
          "id": "p661",
          "sourceIndex": 661,
          "style": "Normal",
          "text": "کە هەرگیز بە هۆی بیرو باوەڕ و ئایدیۆلۆژیا وڵات و نەتەوەکەم نەخەمە بەر تاقیکردنەی مەترسیدار و هەڕەشەی جیهانی لە هاوکێشییە وارگێرییەکان و هاوسەنگی هێزدا؛",
          "runs": [
            {
              "text": "کە هەرگیز بە هۆی بیرو باوەڕ و ئایدیۆلۆژیا وڵات و نەتەوەکەم نەخەمە بەر تاقیکردنەی مەترسیدار و هەڕەشەی جیهانی لە هاوکێشییە وارگێرییەکان و هاوسەنگی هێزدا؛"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p653"
        },
        {
          "id": "p662",
          "sourceIndex": 662,
          "style": "Normal",
          "text": "بەڵێن دەدەم هەموو ژیان و توانام بۆ ڕاژە بە کوردستان و بەرزڕاگرتنی شکۆ و بەرزیی وڵات و نەتەوەکەم لە ناوچەکە و جیهاندا تەرخان بکەم.\"",
          "runs": [
            {
              "text": "بەڵێن دەدەم هەموو ژیان و توانام بۆ ڕاژە بە کوردستان و بەرزڕاگرتنی شکۆ و بەرزیی وڵات و نەتەوەکەم لە ناوچەکە و جیهاندا تەرخان بکەم"
            },
            {
              "text": ".\""
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p653"
        },
        {
          "id": "p663",
          "sourceIndex": 663,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: دەسەڵات و ئەرکەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: دەسەڵات و ئەرکەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p664",
          "sourceIndex": 664,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. سەرکۆمار خاوەنی ئەم دەسەڵات و ئەرکە سەرەکییانەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار خاوەنی ئەم دەسەڵات و ئەرکە سەرەکییانەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p663"
        },
        {
          "id": "p665",
          "sourceIndex": 665,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سەرۆکی ڕایەدار:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سەرۆکی ڕایەدار"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p664"
        },
        {
          "id": "p666",
          "sourceIndex": 666,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "سەرپەرشتیکردنی گشتیی دەسەڵاتی ڕایەدار",
          "runs": [
            {
              "text": "سەرپەرشتیکردنی گشتیی دەسەڵاتی ڕایەدار"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p665"
        },
        {
          "id": "p667",
          "sourceIndex": 667,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "داڕشتنی وارگێڕییە گشتییەکانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "داڕشتنی وارگێڕییە گشتییەکانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p665"
        },
        {
          "id": "p668",
          "sourceIndex": 668,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دڵنیابوون لە ڕاییکردنیان لەلایەن کابینە و دامەزراوە فەرمییەکانەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "دڵنیابوون لە ڕاییکردنیان لەلایەن کابینە و دامەزراوە فەرمییەکانەوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p665"
        },
        {
          "id": "p669",
          "sourceIndex": 669,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دانان و لادانی کابینە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دانان و لادانی کابینە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p664"
        },
        {
          "id": "p670",
          "sourceIndex": 670,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دانان و لادانی سەرۆکی کابینەی دەسەڵات (ئەگەر هەبێت. و شالیارەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دانان و لادانی سەرۆکی کابینەی دەسەڵات (ئەگەر هەبێ"
            },
            {
              "text": "ت. "
            },
            {
              "text": "و شالیارەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p669"
        },
        {
          "id": "p671",
          "sourceIndex": 671,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "کابینە و شالیارەکان بەرپرسیاریی ڕاستەوخۆیان لەبەردەم سەرکۆماردا هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "کابینە و شالیارەکان بەرپرسیاریی ڕاستەوخۆیان لەبەردەم سەرکۆماردا هەیە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p669"
        },
        {
          "id": "p672",
          "sourceIndex": 672,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p664"
        },
        {
          "id": "p673",
          "sourceIndex": 673,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "فەرماندەی گشتیی باڵای گشت هێزە چەکدارەکانی کوردستانە",
          "runs": [
            {
              "text": "فەرماندەی گشتیی باڵای گشت هێزە چەکدارەکانی کوردستانە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p672"
        },
        {
          "id": "p674",
          "sourceIndex": 674,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "سەرپەرشتیی باڵای وارگێڕیی بەرگریی نیشتمانی و ئاسایشی نەتەوەیی دەکات",
          "runs": [
            {
              "text": "سەرپەرشتیی باڵای وارگێڕیی بەرگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و ئاسایشی نەتەوەیی دەکات"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p672"
        },
        {
          "id": "p675",
          "sourceIndex": 675,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. وارگێڕیی دەرەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. وارگێڕیی دەرەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p664"
        },
        {
          "id": "p676",
          "sourceIndex": 676,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "داڕشتن و بەڕێوەبردنی وارگێڕیی دەرەوەی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "داڕشتن و بەڕێوەبردنی وارگێڕیی دەرەوەی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p675"
        },
        {
          "id": "p677",
          "sourceIndex": 677,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "نوێنەرایەتیکردنی دەوڵەت لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا",
          "runs": [
            {
              "text": "نوێنەرایەتیکردنی دەوڵەت لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p675"
        },
        {
          "id": "p678",
          "sourceIndex": 678,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دانانی باڵیۆزان و نوێنەرانی دیپلۆماسیی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "دانانی باڵیۆزان و نوێنەرانی دیپلۆماسیی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p675"
        },
        {
          "id": "p679",
          "sourceIndex": 679,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "وەرگرتنی باوەڕنامەی نوێنەرانی بیانی",
          "runs": [
            {
              "text": "وەرگرتنی باوەڕنامەی نوێنەرانی بیانی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p675"
        },
        {
          "id": "p680",
          "sourceIndex": 680,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. واژۆکردنی قانوونەکان و مافی ڤیتۆ:",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. واژۆکردنی قانوونەکان و مافی ڤیتۆ"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p664"
        },
        {
          "id": "p681",
          "sourceIndex": 681,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "واژۆکردن و ڕاگەیاندنی ئەو قانوونیانەی لە مەکۆی نیشتمانیەوە پەسەند کراون",
          "runs": [
            {
              "text": "واژۆکردن و ڕاگەیاندنی ئەو قانوونیانەی لە "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "ەوە پەسەند کراون"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p680"
        },
        {
          "id": "p682",
          "sourceIndex": 682,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مافی ڤیتۆی قانووندانانی هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "مافی ڤیتۆی قانووندانانی هەیە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p680"
        },
        {
          "id": "p683",
          "sourceIndex": 683,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دەتوانێت پڕۆژەقانوونی پەسەندکراوی مەکۆی نیشتمانی بۆ پێداچوونەوە یان دانەدواوە بگەڕێنێتەوە بەپێی مەرجەکانی بەندی ٢١",
          "runs": [
            {
              "text": "دەتوانێت پڕۆژەقانوونی پەسەندکراوی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " بۆ پێداچوونەوە یان دانەدواوە بگەڕێنێتەوە بەپێی مەرجەکانی بەندی ٢١"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p680"
        },
        {
          "id": "p684",
          "sourceIndex": 684,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. بڕیار و فەرمانی ڕایەدار:",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. بڕیار و فەرمانی ڕایەدار"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p664"
        },
        {
          "id": "p685",
          "sourceIndex": 685,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دەرکردنی بڕیار و فەرمانی ڕایەدار بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری وڵات بەپێی دەستوور و قانوونەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دەرکردنی بڕیار و فەرمانی ڕایەدار بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری وڵات بەپێی دەستوور و قانوونەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p684"
        },
        {
          "id": "p686",
          "sourceIndex": 686,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. لێبوردن و مەدالیا:",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. لێبوردن و مەدالیا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p664"
        },
        {
          "id": "p687",
          "sourceIndex": 687,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دەرکردنی بڕیاری لێبوردنی تایبەت (جگە لەو تاوانانەی قانوون دیاری دەکات)",
          "runs": [
            {
              "text": "دەرکردنی بڕیاری لێبوردنی تایبەت (جگە لەو تاوانانەی قانوون دیاری دەکات)"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p686"
        },
        {
          "id": "p688",
          "sourceIndex": 688,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پێدانی نیشان و مەدالیای دەوڵەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێدانی نیشان و مەدالیای دەوڵەتی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p686"
        },
        {
          "id": "p689",
          "sourceIndex": 689,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "خ. باری نائاسایی و جەنگ:",
          "runs": [
            {
              "text": "خ. باری نائاسایی و جەنگ"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p664"
        },
        {
          "id": "p690",
          "sourceIndex": 690,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ڕاگەیاندنی باری نائاسایی یان باری جەنگ بەپێی قانوون",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕاگەیاندنی باری نائاسایی یان باری جەنگ بەپێی قانوون"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p689"
        },
        {
          "id": "p691",
          "sourceIndex": 691,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دوای ڕاوێژ یان پەسەندن لەگەڵ مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران",
          "runs": [
            {
              "text": "دوای ڕاوێژ یان پەسەندن لەگەڵ مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و مەکۆی ژیران"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p689"
        },
        {
          "id": "p692",
          "sourceIndex": 692,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "یان بەپێی بڕیاری دادگای باڵا لە هەندێک باردا کە قانوون دیاریکردوون",
          "runs": [
            {
              "text": "یان بەپێی بڕیاری دادگای باڵا"
            },
            {
              "text": " لە هەندێک باردا کە قانوون دیاریکردوون"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p689"
        },
        {
          "id": "p693",
          "sourceIndex": 693,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "د. دانانی بەرپرسانی باڵا:",
          "runs": [
            {
              "text": "د. دانانی بەرپرسانی باڵا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p664"
        },
        {
          "id": "p694",
          "sourceIndex": 694,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دانانی بەرپرسە باڵاکانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دانانی بەرپرسە باڵاکانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p693"
        },
        {
          "id": "p695",
          "sourceIndex": 695,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دانانی سەرۆکی دامەزراوە سەربەخۆکان و دادوەرانی دادگا باڵاکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دانانی سەرۆکی دامەزراوە سەربەخۆکان و دادوەرانی دادگا باڵاکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p693"
        },
        {
          "id": "p696",
          "sourceIndex": 696,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەم دانانانە بەپێی قانوون و لەوانەیە بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران بێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم دانانانە بەپێی قانوون و لەوانەیە بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران"
            },
            {
              "text": " بێت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p693"
        },
        {
          "id": "p697",
          "sourceIndex": 697,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: بەرپرسیارێتی و لێپرسینەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: بەرپرسیارێتی و لێپرسینەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p698",
          "sourceIndex": 698,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. سەرکۆمار بەرپرسیارە لەبەرامبەر کۆمەڵگای کوردستان و پابەندە بە ڕاییکردنی دەستوور و قانوونەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار بەرپرسیارە لەبەرامبەر کۆمەڵگای کوردستان و پابەندە بە ڕاییکردنی دەستوور و قانوونەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p697"
        },
        {
          "id": "p699",
          "sourceIndex": 699,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. لێپرسینەوە و لادانی سەرکۆمار لە پۆستەکەی تەنیا لە ڕێگەی پرۆسەی لادانی دەستوورییـەوە دەکرێت بەهۆی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لێپرسینەوە و لادانی سەرکۆمار لە پۆستەکەی تەنیا لە ڕێگەی پرۆسەی لادانی دەستوورییـەوە دەکرێت بەهۆی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p697"
        },
        {
          "id": "p700",
          "sourceIndex": 700,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور، کە بەڵگەی ڕوون و پشکنراو هەبێت و بەپێی قانوون متمانەی دەستووری و شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار لە پۆستەکەدا لەناو ببات",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور، کە بەڵگەی ڕوون و پشکنراو هەبێت و بەپێی قانوون متمانەی دەستووری و شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار لە پۆستەکەدا لەناو ببات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p699"
        },
        {
          "id": "p701",
          "sourceIndex": 701,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ناپاکیی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ناپاکیی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p699"
        },
        {
          "id": "p702",
          "sourceIndex": 702,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. تاوانێکی مەبەستداری قورس کە بە حوکمی کۆتایی دادگای شایستە بسەلمێنرێت و بەپێی قانوون متمانەی دەستووری، پاکڕەوشتیی ڕایەداری، یان شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار لە پۆستەکەدا لەناو ببات.٤.٣. پرۆسەی لادان بەپێی ئەو مەرجە زۆر توندانەی لە دەستوور و قانوونی تایبەتدا دیاری کراون، ڕایی دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. تاوانێکی مەبەستداری قورس کە بە حوکمی کۆتایی دادگای شایستە بسەلمێنرێت و بەپێی قانوون متمانەی دەستووری، پاکڕەوشتیی ڕایەداری"
            },
            {
              "text": "، یان شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار لە پۆستەکەدا لەناو ببات.٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پرۆسەی لادان بەپێی ئەو مەرجە زۆر توندانەی لە دەستوور و قانوونی تایبەتدا دیاری کراون، ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p699"
        },
        {
          "id": "p703",
          "sourceIndex": 703,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: ڕێنەدراوکردنی کاری دیکە",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: ڕێنەدراوکردنی کاری دیکە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p704",
          "sourceIndex": 704,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. سەرکۆمار لە ماوەی سەرۆکایەتییەکەیدا مافی ئەنجامدانی هیچ کارێکی بازرگانی، پیشەیی، یان هەر کارێکی دیکەی نییە کە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار لە ماوەی سەرۆکایەتییەکەیدا مافی ئەنجامدانی هیچ کارێکی بازرگانی، پیشەیی، یان هەر کارێکی دیکەی نییە کە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p703"
        },
        {
          "id": "p705",
          "sourceIndex": 705,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لەگەڵ پۆستەکەی ناکۆک بێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لەگەڵ پۆستەکەی ناکۆک بێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p704"
        },
        {
          "id": "p706",
          "sourceIndex": 706,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ببێتە سەرچاوەی بەرژەوەندیی تایبەت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ببێتە سەرچاوەی بەرژەوەندیی تایبەت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p704"
        },
        {
          "id": "p707",
          "sourceIndex": 707,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. سەرکۆمار و جێگرەکەی (ئەگەر هەبێت. پابەندن بە ئاشکراکردنی سامانی خۆیان بەپێی قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار و جێگرەکەی (ئەگەر هەبێ"
            },
            {
              "text": "ت. "
            },
            {
              "text": "پابەندن بە ئاشکراکردنی سامانی خۆیان بەپێی قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p703"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 11,
      "slug": "clause-11",
      "articleNumber": 11,
      "status": "published",
      "chapterId": 2,
      "title": "پەرگاڵی وارگێڕی و سەقامگیریی دەوڵەت",
      "body": "پەرگاڵی وارگێڕی لە کۆماری کوردستاندا، فۆڕمی دەسەڵاتداریێتی دەوڵەتی نەتەوەیی کوردستانە و دەبێت پابەند و پارێزەری بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، بە تایبەتی سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات و ئاسایشی نەتەوەیی. ئەم پەرگاڵە بنەمای سەقامگیریی دەوڵەت و مانەوەی نەتەوەکەیە.\n\nیەکەم: بنەمای پەرگاڵ\n\n١.١. پەرگاڵی وارگێڕی لە کوردستاندا دەبێت دیموکراسی بێت و لەسەر بنەماکانی ئازادی، یەکسانی و دادپەروەری بونیادنرابێت.\n\n١.٢. ئەم بنەمایانە نابێت ببنە هەڕەشە بۆسەر یەکپارچەیی و سەروەریی دەوڵەت یان ئاسایشی نەتەوەیی.\n\n١.٣. پەرگاڵی وارگێڕی دەبێت پارێزەری ئەم بنەما نەگۆڕانە بێ کە لە دەروازەی یەکەمی دەستووردا هاتوون.\n\nدووەم: سەقامگیریی فۆڕمی کۆماری و مەرجەکانی گۆڕینی\n\n٢.١. فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی کۆماری کوردستان، کۆماری نەتەوەیی سەربەخۆیە.\n\n٢.٢. فۆڕمی کۆماری، فۆڕمی بنەڕەتی و پارێزراوی دەوڵەتی کوردستانە. گۆڕینی ئەم فۆڕمە تەنیا بەپێی مەرج و ڕێکارەکانی ئەم بەندە و بەندی ١٥ ئەنجام دەدرێت؛ گەوهەری دیموکراتیکی دەستوور لە هەموو فۆڕمەکاندا هەردەمی و نەگۆڕە.\n\n٢.٣. لە باری زۆر نائاسایی و هەڕەشەی بوونیدا، پێداچوونەوە بە فۆڕمی دەوڵەت بەپێی مەرجەکانی بڕگەی سێیەم و چوارەمی ئەم بەندە و گەرەنتییەکانی بەندی ١٥ ڕێکدەخرێت.\n\nسێیەم: ڕیفراندۆمی گۆڕینی فۆڕم\n\n٣.١. گۆڕینی فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی (وەک گۆڕینی لە کۆمارییەوە بۆ شێوازێکی دیکە) تەنیا لە ڕێگەی ڕیفراندۆمێکی نیشتمانییەوە دەکرێت، بە مەرجێک کە:\n\nئا. قەیرانێکی بوونایەتی یان هەڕەشەیەکی گەورەی نیشتمانی سەرهەڵبدات کە ڕاستەوخۆ سەروەریی یان مانەوەی دەوڵەت بخاتە مەترسییەوە.\n\nب. داخوازکارییەکە لەلایەن سەرۆکی دەوڵەتەوە، پاش ڕاوێژ لەگەڵ کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی و دادگای باڵا، پێشکەش بکرێت.\n\nپ. مەکۆی نیشتمانی بە دەنگی بەڵێی لانیکەم سێ لەسەر چواری کۆی ئەندامانی، داخوازکاریی ئەنجامدانی ڕیفراندۆمەکە پەسەند بکات.\n\nت. گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەبێت لە ڕاژەی پاراستن و بەهێزکردنی سەروەریی، یەکپارچەیی و ئاسایشی نەتەوەیی بێت.\n\nج. گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەبێت سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، ئاسایشی نەتەوەیی و بنەما نەگۆڕەکانی دیموکراسیی دەستووری بپارێزێت. سنووری ئەم گۆڕانکارییە بریتییە لە فۆڕمی سەرۆکایەتیی دەوڵەت و ئەو ناو و دامەزراوانەی کە گۆڕینی فۆڕمەکە پێویستیان دەکات، بەپێی بەندی ١٥.\n\nچ. پێش ئەنجامدانی ڕیفراندۆم، دادگای باڵا دەقی تەواوی گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەپشکنێت و بە بڕیارێکی پابەندکەر، هاوتەریبیی لەگەڵ بەندە نەگۆڕە دیموکراتیکەکان، مافە بنەڕەتییەکان و گەرەنتییەکانی بەندی ١٥ دەسەلمێنێت. ئەم بڕیارە مەرجی چوونە ناو ڕیفراندۆمە.\n\nچوارەم: ستانداردەکانی ڕیفراندۆم\n\n٤.١. پەسەندکردنی گۆڕینی فۆڕمی دەوڵەت پێویستی بە دەنگی بەڵێی زیاتر لە سێ لەسەر چواری کۆی دەنگە دروستە بەشداریپێکراوەکانی ڕیفراندۆمی نیشتمانی هەیە.\n\n٤.٢. پەسەندکردن بە تێپەڕاندنی ڕێژەی حەفتاوپێنج لەسەد (٧٥٪)ی دیاریکراو لە خاڵی ٤.١ مسۆگەر دەبێت.\n\n٤.٣. ئەم پێوەرە بۆ دڵنیابوون لەوە دانراوە کە هەر گۆڕانکارییەکی پەیوەست بە فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی، تەنیا بە پشتگیریی ڕوون، ژمارەیی و دەستنیشانکراوی زۆرینەی نەتەوەیی پەسەند بکرێت.\n\n٤.٤. وردەکاریی پرۆسەی ڕیفراندۆم و چاودێرییەکەی بەپێی قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت.\n\nپێنجەم: ڕێنەدراوکردنی پەرگاڵی دژی دەستوور\n\n٥.١. هیچ پەرگاڵێکی وارگێڕی کە ئەم بنەمایانە پێشێل بکات، لە کوردستان ڕێنەدراوە:\n\nئا. بنەماکانی دیمۆکراسی.\n\nب. سەروەریی قانوون.\n\nپ. مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان بەپێی ئەم دەستوورە.\n\n٥.٢. هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی کە ئەم خەسڵەتانەی هەبێت، لە کوردستان ڕێنەدراوە:\n\nئا. دیکتاتۆر، ئۆتۆریتار یان تۆتالیتار.\n\nب. دژی نیشتمانی و دەوڵەتداریی.\n\nپ. ئایدیۆلۆژیک و دژی مۆدێرنیزم.\n\nت. کۆکردنەوە یان گواستنەوەی میراتیی دەسەڵاتی ڕاستەقینەی وارگێڕی لە ناو بنەماڵە یان خێڵێکدا.\n\n٥.٣. هەر هەوڵێک بۆ دامەزراندنی پەرگاڵێکی وارگێڕی دژی ئەم بەندە، بە ناپاکیی نیشتمانی و پێشێلکردنی دەستوور هەژمار دەکرێت.\n\n٥.٤. لە ئەگەری پەسەندکردنی سانایەتیی دەستووریی پارلەمانیدا، پۆستی پاشا هێمایی و دەستوورییە. دەسەڵاتی ڕاستەقینەی وارگێڕی لە دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکاندا دەمێنێتەوە؛ حکومەت متمانەی خۆی لە پەرلەمان وەردەگرێت و بەرامبەری بەرپرسیارە. کردەوە فەرمییەکانی پاشا بە واژۆی بەرپرسی حکومیی پەیوەندیدار و بەرپرسیارێتیی ئەو ڕایی دەکرێن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p709",
          "sourceIndex": 709,
          "style": "Normal",
          "text": "پەرگاڵی وارگێڕی لە کۆماری کوردستاندا، فۆڕمی دەسەڵاتداریێتی دەوڵەتی نەتەوەیی کوردستانە و دەبێت پابەند و پارێزەری بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، بە تایبەتی سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات و ئاسایشی نەتەوەیی. ئەم پەرگاڵە بنەمای سەقامگیریی دەوڵەت و مانەوەی نەتەوەکەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پەرگاڵی وارگێڕی لە کۆماری کوردستاندا، فۆڕمی دەسەڵاتداریێتی دەوڵەتی نەتەوەیی کوردستانە و دەبێت پابەند و پارێزەری بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، بە تایبەتی سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات و ئاسایشی نەتەوەیی. ئەم پەرگاڵە بنەمای سەقامگیریی دەوڵەت و مانەوەی نەتەوەکەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p710",
          "sourceIndex": 710,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای پەرگاڵ",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای پەرگاڵ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p711",
          "sourceIndex": 711,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پەرگاڵی وارگێڕی لە کوردستاندا دەبێت دیموکراسی بێت و لەسەر بنەماکانی ئازادی، یەکسانی و دادپەروەری بونیادنرابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١.١"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی وارگێڕی لە کوردستاندا دەبێت دیموکراسی بێت و لەسەر بنەماکانی ئازادی، یەکسانی و دادپەروەری بونیادنرابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p710"
        },
        {
          "id": "p712",
          "sourceIndex": 712,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم بنەمایانە نابێت ببنە هەڕەشە بۆسەر یەکپارچەیی و سەروەریی دەوڵەت یان ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١.٢"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئەم بنەمایانە نابێت ببنە هەڕەشە بۆسەر یەکپارچەیی و سەروەریی دەوڵەت یان ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p710"
        },
        {
          "id": "p713",
          "sourceIndex": 713,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. پەرگاڵی وارگێڕی دەبێت پارێزەری ئەم بنەما نەگۆڕانە بێ کە لە دەروازەی یەکەمی دەستووردا هاتوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "١.٣"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی وارگێڕی دەبێت پارێزەری ئەم بنەما نەگۆڕانە بێ کە لە دەروازەی یەکەمی دەستووردا هاتوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p710"
        },
        {
          "id": "p714",
          "sourceIndex": 714,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دووەم: سەقامگیریی فۆڕمی کۆماری و مەرجەکانی گۆڕینی",
          "runs": [
            {
              "text": "دووەم: سەقامگیریی فۆڕمی کۆماری و مەرجەکانی گۆڕینی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p715",
          "sourceIndex": 715,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی کۆماری کوردستان، کۆماری نەتەوەیی سەربەخۆیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢.١"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی کۆماری کوردستان، کۆماری نەتەوەیی سەربەخۆیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p714"
        },
        {
          "id": "p716",
          "sourceIndex": 716,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. فۆڕمی کۆماری، فۆڕمی بنەڕەتی و پارێزراوی دەوڵەتی کوردستانە. گۆڕینی ئەم فۆڕمە تەنیا بەپێی مەرج و ڕێکارەکانی ئەم بەندە و بەندی ١٥ ئەنجام دەدرێت؛ گەوهەری دیموکراتیکی دەستوور لە هەموو فۆڕمەکاندا هەردەمی و نەگۆڕە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢.٢"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "فۆڕمی کۆماری، فۆڕمی بنەڕەتی و پارێزراوی دەوڵەتی کوردستانە. گۆڕینی ئەم فۆڕمە تەنیا بەپێی مەرج و ڕێکارەکانی ئەم بەندە و بەندی ١٥ ئەنجام دەدرێت؛ گەوهەری دیموکراتیکی دەستوور لە هەموو فۆڕمەکاندا هەردەمی و نەگۆڕە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p714"
        },
        {
          "id": "p717",
          "sourceIndex": 717,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. لە باری زۆر نائاسایی و هەڕەشەی بوونیدا، پێداچوونەوە بە فۆڕمی دەوڵەت بەپێی مەرجەکانی بڕگەی سێیەم و چوارەمی ئەم بەندە و گەرەنتییەکانی بەندی ١٥ ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢.٣"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "لە باری زۆر نائاسایی و هەڕەشەی بوونیدا، پێداچوونەوە بە فۆڕمی دەوڵەت بەپێی مەرجەکانی بڕگەی سێیەم و چوارەمی ئەم بەندە و گەرەنتییەکانی بەندی ١٥ ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p714"
        },
        {
          "id": "p718",
          "sourceIndex": 718,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ڕیفراندۆمی گۆڕینی فۆڕم",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ڕیفراندۆمی گۆڕینی فۆڕم"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p719",
          "sourceIndex": 719,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. گۆڕینی فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی (وەک گۆڕینی لە کۆمارییەوە بۆ شێوازێکی دیکە) تەنیا لە ڕێگەی ڕیفراندۆمێکی نیشتمانییەوە دەکرێت، بە مەرجێک کە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.١"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "گۆڕینی فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی (وەک گۆڕینی لە کۆمارییەوە بۆ شێوازێکی دیکە) تەنیا لە ڕێگەی ڕیفراندۆمێکی نیشتمانییەوە دەکرێت، بە مەرجێک کە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p718"
        },
        {
          "id": "p720",
          "sourceIndex": 720,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. قەیرانێکی بوونایەتی یان هەڕەشەیەکی گەورەی نیشتمانی سەرهەڵبدات کە ڕاستەوخۆ سەروەریی یان مانەوەی دەوڵەت بخاتە مەترسییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. قەیرانێکی بوونایەتی یان هەڕەشەیەکی گەورەی نیشتمانی سەرهەڵبدات کە ڕاستەوخۆ سەروەریی یان مانەوەی دەوڵەت بخاتە مەترسییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p719"
        },
        {
          "id": "p721",
          "sourceIndex": 721,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. داخوازکارییەکە لەلایەن سەرۆکی دەوڵەتەوە، پاش ڕاوێژ لەگەڵ کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی و دادگای باڵا، پێشکەش بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. داخوازکارییەکە لەلایەن سەرۆکی دەوڵەتەوە، پاش ڕاوێژ لەگەڵ کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی و دادگای باڵا، پێشکەش بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p719"
        },
        {
          "id": "p722",
          "sourceIndex": 722,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. مەکۆی نیشتمانی بە دەنگی بەڵێی لانیکەم سێ لەسەر چواری کۆی ئەندامانی، داخوازکاریی ئەنجامدانی ڕیفراندۆمەکە پەسەند بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. مەکۆی نیشتمانی بە دەنگی بەڵێی لانیکەم سێ لەسەر چواری کۆی ئەندامانی، داخوازکاریی ئەنجامدانی ڕیفراندۆمەکە پەسەند بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p719"
        },
        {
          "id": "p723",
          "sourceIndex": 723,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەبێت لە ڕاژەی پاراستن و بەهێزکردنی سەروەریی، یەکپارچەیی و ئاسایشی نەتەوەیی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەبێت لە ڕاژەی پاراستن و بەهێزکردنی سەروەریی، یەکپارچەیی و ئاسایشی نەتەوەیی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p719"
        },
        {
          "id": "p724",
          "sourceIndex": 724,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەبێت سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، ئاسایشی نەتەوەیی و بنەما نەگۆڕەکانی دیموکراسیی دەستووری بپارێزێت. سنووری ئەم گۆڕانکارییە بریتییە لە فۆڕمی سەرۆکایەتیی دەوڵەت و ئەو ناو و دامەزراوانەی کە گۆڕینی فۆڕمەکە پێویستیان دەکات، بەپێی بەندی ١٥.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەبێت سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، ئاسایشی نەتەوەیی و بنەما نەگۆڕەکانی دیموکراسیی دەستووری بپارێزێت. سنووری ئەم گۆڕانکارییە بریتییە لە فۆڕمی سەرۆکایەتیی دەوڵەت و ئەو ناو و دامەزراوانەی کە گۆڕینی فۆڕمەکە پێویستیان دەکات، بەپێی بەندی ١٥"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p719"
        },
        {
          "id": "p725",
          "sourceIndex": 725,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. پێش ئەنجامدانی ڕیفراندۆم، دادگای باڵا دەقی تەواوی گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەپشکنێت و بە بڕیارێکی پابەندکەر، هاوتەریبیی لەگەڵ بەندە نەگۆڕە دیموکراتیکەکان، مافە بنەڕەتییەکان و گەرەنتییەکانی بەندی ١٥ دەسەلمێنێت. ئەم بڕیارە مەرجی چوونە ناو ڕیفراندۆمە.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. پێش ئەنجامدانی ڕیفراندۆم، دادگای باڵا دەقی تەواوی گۆڕانکاریی پێشنیارکراو دەپشکنێت و بە بڕیارێکی پابەندکەر، هاوتەریبیی لەگەڵ بەندە نەگۆڕە دیموکراتیکەکان، مافە بنەڕەتییەکان و گەرەنتییەکانی بەندی ١٥ دەسەلمێنێت. ئەم بڕیارە مەرجی چوونە ناو ڕیفراندۆمە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p719"
        },
        {
          "id": "p726",
          "sourceIndex": 726,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ستانداردەکانی ڕیفراندۆم",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ستانداردەکانی ڕیفراندۆم"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p727",
          "sourceIndex": 727,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. پەسەندکردنی گۆڕینی فۆڕمی دەوڵەت پێویستی بە دەنگی بەڵێی زیاتر لە سێ لەسەر چواری کۆی دەنگە دروستە بەشداریپێکراوەکانی ڕیفراندۆمی نیشتمانی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤.١"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "پەسەندکردنی گۆڕینی فۆڕمی دەوڵەت پێویستی بە دەنگی بەڵێی زیاتر لە سێ لەسەر چواری کۆی دەنگە دروستە بەشداریپێکراوەکانی ڕیفراندۆمی نیشتمانی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p726"
        },
        {
          "id": "p728",
          "sourceIndex": 728,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. پەسەندکردن بە تێپەڕاندنی ڕێژەی حەفتاوپێنج لەسەد (٧٥٪)ی دیاریکراو لە خاڵی ٤.١ مسۆگەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤.٢"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "پەسەندکردن بە تێپەڕاندنی ڕێژەی حەفتاوپێنج لەسەد (٧٥٪)ی دیاریکراو لە خاڵی ٤.١ مسۆگەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p726"
        },
        {
          "id": "p729",
          "sourceIndex": 729,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. ئەم پێوەرە بۆ دڵنیابوون لەوە دانراوە کە هەر گۆڕانکارییەکی پەیوەست بە فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی، تەنیا بە پشتگیریی ڕوون، ژمارەیی و دەستنیشانکراوی زۆرینەی نەتەوەیی پەسەند بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤.٣"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئەم پێوەرە بۆ دڵنیابوون لەوە دانراوە کە هەر گۆڕانکارییەکی پەیوەست بە فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی، تەنیا بە پشتگیریی ڕوون، ژمارەیی و دەستنیشانکراوی زۆرینەی نەتەوەیی پەسەند بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p726"
        },
        {
          "id": "p730",
          "sourceIndex": 730,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. وردەکاریی پرۆسەی ڕیفراندۆم و چاودێرییەکەی بەپێی قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤.٤"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "وردەکاریی پرۆسەی ڕیفراندۆم و چاودێرییەکەی بەپێی قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p726"
        },
        {
          "id": "p731",
          "sourceIndex": 731,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ڕێنەدراوکردنی پەرگاڵی دژی دەستوور",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ڕێنەدراوکردنی پەرگاڵی دژی دەستوور"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p732",
          "sourceIndex": 732,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. هیچ پەرگاڵێکی وارگێڕی کە ئەم بنەمایانە پێشێل بکات، لە کوردستان ڕێنەدراوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥.١"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "هیچ پەرگاڵێکی وارگێڕی کە ئەم بنەمایانە پێشێل بکات، لە کوردستان ڕێنەدراوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p731"
        },
        {
          "id": "p733",
          "sourceIndex": 733,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بنەماکانی دیمۆکراسی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بنەماکانی دیمۆکراسی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p732"
        },
        {
          "id": "p734",
          "sourceIndex": 734,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. سەروەریی قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. سەروەریی قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p732"
        },
        {
          "id": "p735",
          "sourceIndex": 735,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان بەپێی ئەم دەستوورە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان بەپێی ئەم دەستوورە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p732"
        },
        {
          "id": "p736",
          "sourceIndex": 736,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی کە ئەم خەسڵەتانەی هەبێت، لە کوردستان ڕێنەدراوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥.٢"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی کە ئەم خەسڵەتانەی هەبێت، لە کوردستان ڕێنەدراوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p731"
        },
        {
          "id": "p737",
          "sourceIndex": 737,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دیکتاتۆر، ئۆتۆریتار یان تۆتالیتار.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دیکتاتۆر، ئۆتۆریتار یان تۆتالیتار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p736"
        },
        {
          "id": "p738",
          "sourceIndex": 738,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دژی نیشتمانی و دەوڵەتداریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دژی نیشتمانی و دەوڵەتداریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p736"
        },
        {
          "id": "p739",
          "sourceIndex": 739,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئایدیۆلۆژیک و دژی مۆدێرنیزم.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئایدیۆلۆژیک و دژی مۆدێرنیزم"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p736"
        },
        {
          "id": "p740",
          "sourceIndex": 740,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. کۆکردنەوە یان گواستنەوەی میراتیی دەسەڵاتی ڕاستەقینەی وارگێڕی لە ناو بنەماڵە یان خێڵێکدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. کۆکردنەوە یان گواستنەوەی میراتیی دەسەڵاتی ڕاستەقینەی وارگێڕی لە ناو بنەماڵە یان خێڵێکدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p736"
        },
        {
          "id": "p741",
          "sourceIndex": 741,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. هەر هەوڵێک بۆ دامەزراندنی پەرگاڵێکی وارگێڕی دژی ئەم بەندە، بە ناپاکیی نیشتمانی و پێشێلکردنی دەستوور هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥.٣"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک بۆ دامەزراندنی پەرگاڵێکی وارگێڕی دژی ئەم بەندە، بە ناپاکیی نیشتمانی و پێشێلکردنی دەستوور هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p731"
        },
        {
          "id": "p742",
          "sourceIndex": 742,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. لە ئەگەری پەسەندکردنی سانایەتیی دەستووریی پارلەمانیدا، پۆستی پاشا هێمایی و دەستوورییە. دەسەڵاتی ڕاستەقینەی وارگێڕی لە دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکاندا دەمێنێتەوە؛ حکومەت متمانەی خۆی لە پەرلەمان وەردەگرێت و بەرامبەری بەرپرسیارە. کردەوە فەرمییەکانی پاشا بە واژۆی بەرپرسی حکومیی پەیوەندیدار و بەرپرسیارێتیی ئەو ڕایی دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥.٤"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "لە ئەگەری پەسەندکردنی سانایەتیی دەستووریی پارلەمانیدا، پۆستی پاشا هێمایی و دەستوورییە. دەسەڵاتی ڕاستەقینەی وارگێڕی لە دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکاندا دەمێنێتەوە؛ حکومەت متمانەی خۆی لە پەرلەمان وەردەگرێت و بەرامبەری بەرپرسیارە. کردەوە فەرمییەکانی پاشا بە واژۆی بەرپرسی حکومیی پەیوەندیدار و بەرپرسیارێتیی ئەو ڕایی دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p731"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 12,
      "slug": "clause-12",
      "articleNumber": 12,
      "status": "published",
      "chapterId": 2,
      "title": "دەسەڵاتی ڕایەدار - کابینەی دەسەڵات",
      "body": "دەسەڵاتی ڕایەدار وەک کۆڵەکەی سەرەکیی بەڕێوەبردنی دەوڵەت و دڵنیابوون لە ڕاییکردنی دەستوور و قانوونەکان، لە کۆماری کوردستاندا بە سەرکردایەتیی باڵای سەرکۆمار بەڕێوە دەچێت. ئەم دەسەڵاتە لە سەرکۆمار و کابینەی دەسەڵات پێکهاتووە. کابینەی دەسەڵات، بە سەرۆکایەتیی سەرکۆمار کە سەردەستەی ڕایەدارە، بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی وردەکاریی کاروباری ڕۆژانەی وڵات و ڕاییکردنی بڕیار و وارگێڕییەکان.\n\nیه‌كه‌م: پێکهاتە و دانانی کابینە\n\n١.١. کابینە پێکدێت لە ژمارەیەک شالیار، کە سەرۆکایەتیی کاروبارە جیاجیاکان دەکەن.\n\n١.٢. ژمارە و پسپۆڕی کاروبارەکان بە قانوونێک ڕێکدەخرێت، کە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە دەردەچێت.\n\n١.٣. سەرکۆمار وەک سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەدار، شالیارەکان دادەنێت و لە پۆستەکانیان دووریان دەخاتەوە.\n\n١.٤. دانانی شالیارەکان:\n\nئا. پێویستی بە وەرگرتنی رەزامەندی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران هەیە\n\nب. ئەم ڕەزامەندییە تەنیا بۆ پشکنینی شایستەیی و گونجاویی دەستووریی کاندیدەکانە\n\nپ. ئەم ڕەزامەندییە بە هیچ شێوەیەک وەک بەخشینی متمانەی وارگێڕیی مەکۆی نیشتمانیی هەژمار ناکرێت\n\n١.٥. کابینە لەژێر سەرۆکایەتیی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردا کاردەکات، شالیارەکان تەنیا لەبەردەم ئەودا بەرپرسیارن.\n\n١.٦. سەرکۆمار دەتوانێت بەپێی قانوون، هەندێک لە دەسەڵاتە کارگێڕییەکانی خۆی بە شالیارەکان بسپێرێت، بۆ ماوەی کاتی، بەبێ ئەوەی لە بەرپرسیارێتی سەرکۆمار کەم بکاتەوە.\n\nدوویه‌م: بەرپرسیارێتی و وەڵامدەرەوەیی\n\n٢.١. کابینە، بە گشت شالیارەکانەوە، بەرپرسیارێتی ڕاستەوخۆیان لەبەردەم سەرکۆماردا هەیە.\n\n٢.٢. کابینە پابەندە بە:\n\nئا. ڕاییکردنی وارگێڕیی و بڕیارەکانی سەرکۆمار\n\nب. بەڕێوەبردنی کارای کاروبارەکان\n\n٢.٣. سەرکۆمار وەک سەرۆکی باڵای دەسەڵاتی ڕایەدار، بەرپرسیارێتی کۆتایی لەبەرامبەر گەلی کوردستان و بەپێی ئەم دەستوورە لە ئەستۆدایە.\n\n٢.٤. دەسەڵاتی ڕایەدار پابەندە بە:\n\nئا. بنەماکانی ڕوونایەتی و وەڵامدەرەوەیی\n\nب. دەسەڵاتدارییەتی دادپەروەرانە\n\nپ. پاراستنی سامانی گشتی\n\nت. بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی لە گشت ئاستەکان\n\nسێیه‌م: ئەرک و دەسەڵاتەکان\n\n٣.١. دەسەڵاتی ڕایەدار، بە سەرکردایەتیی سەرکۆمار و لە ڕێگەی کابینەی دەسەڵات و دامەزراوە پەیوەندیدارەکانەوە، خاوەنی ئەم ئەرک و دەسەڵاتە سەرەکییانەیە کە لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتماندان:\n\nئا. داڕشتن و ڕاییکردنی وارگێڕییە نیشتمانییەکان:\n\nیارمەتیدانی سەرکۆمار لە داڕشتنی وارگێڕییە ستراتیژییەکان\n\nداڕشتن و ڕاییکردنی وردەکاریی وارگێڕییە نیشتمانییەکان لە بوارە جیاوازەکاندا\n\nمافی پێشنیارکردنی وارگێڕیی نوێ بۆ سەرکۆمار\n\nبەرپرسیارێتی پەرەپێدان و پێشنیارکردنی نەخشە و بەرنامە بۆ سەرکۆمار\n\nب. بەڕێوەبردنی دارایی گشتی و بودجە:\n\nئامادەکردن و پێشکەشکردنی پڕۆژە قانوونی بودجەی گشتیی دەوڵەت بۆ مەکۆی نیشتمانی\n\nبەڕێوەبردنی بودجە دوای پەسەندکردنی لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە\n\nکۆکردنەوەی داهاتەکان و بەڕێوەبردنی قەرزە گشتییەکان\n\nسەرپەرشتیکردنی ژیرانەی سامانی نیشتمانی بۆ گەشەی ڕاوەستاو و دابینکردنی خۆشبژێویی\n\nپ. دابینکردنی ڕاژەدارییە گشتییە بنەڕەتییەکان:\n\nدابینکردنی چلۆنایەتی بەرز و کارای ڕاژەدارییە بنەڕەتییەکان بۆ گشت شارۆمەندان بە دادپەروەرانە\n\nڕاژەداری لە بوارەکانی تەندروستی، پەروەردە و ژێرخانی پێویست (ئاو، کارەبا، ڕێگاوبان، پەیوەندییەکان)\n\nت. پاراستنی ئاسایشی نێوخۆیی و پەرگاڵی گشتی:\n\nسەرپەرشتیکردنی هێزی پۆلیسی نیشتمانی و دەزگا هەدارییەکانی دیکە\n\nپاراستنی پەڕگاڵی گشتی و ئاسایشی کۆمەڵایەتی\n\nڕاییکردنی قانوون بەپێی فەرمان و ڕێنوێنییەکانی دەسەڵاتی دادوەریی پسپۆڕ\n\nڕەچاوکردنی مافەکانی مرۆڤ\n\nج. بەڕێوەبردنی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان:\n\nڕاییکردنی وارگێڕیی دەرەوەی دیاریکراو لەلایەن سەرکۆمارەوە\n\nبەڕێوەبردنی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان بە شێوازێک کە ڕاژەی بەرژەوەندییە نیشتمانییەکان بکات\n\nبەهێزکردنی پێگەی کوردستان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی\n\nچ. پێشنیارکردنی پڕۆژەقانوون و بڕیارنامە:\n\nئامادەکردنی پڕۆژەقانوون و بڕیارنامە پێویستەکان بۆ بەڕێوەبردنی وڵات\n\nپێشکەشکردنیان بە دەسەڵاتی قانووندانان (مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران)\n\nح. بەڕێوەبردنی سامانی گشتی:\n\nسەرپەرشتیکردنی بەڕێوەبردنی کۆمپانیا و مڵک و ماڵی گشتیی دەوڵەت\n\nبەڕێوەبردن بە شێوازێکی کارا و ڕووەن و لە ڕاژەی بەرژەوەندیی نیشتمانیدا\n\nخ. پەیوەندیی لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریی:\n\nپابەندبوون بە ڕاییکردنی بڕیارە کۆتاییەکانی دادگاکان\n\nڕێزگرتن لە سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی\n\nچواره‌م: پەیوەندیی لەگەڵ دەسەڵاتی قانووندانان\n\n٤.١. پەیوەندیی نێوان دەسەڵاتی ڕایەدار و دەسەڵاتی قانووندانان لەسەر بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان و پەرگاڵی پشکنین و هاوسەنگی ڕێکدەخرێت.\n\n٤.٢. هەردوو دەسەڵات پابەندی هاوکاری و ڕێزگرتنی یەکترن.\n\n٤.٣. دەسەڵاتی قانووندانان، کە پێکدێت لە مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، مافی چاودێریکردنی کارەکانی کابینەی دەسەڵات و کاروبارەکانی هەیە لە ڕێگەی:\n\nئا. ئاراستەکردنی پرسیار\n\nب. لێکۆڵینەوە\n\nپ. پێکهێنانی لیژنەی تایبەتمەند\n\n٤.٤. شالیارەکان و ئەندامانی کابینە:\n\nئا. تەنیا لەبەردەم سەرکۆماردا بەرپرسیارێتیی وارگێڕییان هەیە\n\nب. بۆ مانەوە لە پۆستەکانیاندا پشت بە دەنگی متمانەی مەکۆی نیشتمانی نابەستن\n\n٤.٥. مەکۆی نیشتمانی دەسەڵاتی تاوانبارکردنی هەر شالیارێکی بە مەبەستی لابردن هەیە، ئەگەر:\n\nئا. بە پێشێلکاریی مەترسیداری دەستوور یان قانوون تۆمەتبار کرا\n\nب. پڕۆسەی لابردنەکەی بەپێی قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت\n\n٤.٦. شالیارەکان و بەرپرسانی باڵای دەسەڵات پابەندن بە:\n\nئا. ئامادەبوون لە دانیشتنەکانی مەکۆی نیشتمانی و لیژنەکانیدا\n\nب. وەڵامدانەوەی پرسیارەکان\n\nپ. پێشکەشکردنی هەر زانیارییەک کە بەپێی قانوون داخواز دەکرێت\n\nپێنجه‌م: ڕاژەی گشتی و دامەزراندن\n\n٥.١. دەسەڵاتی ڕایەدار بەرپرسیارە لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی پەرگاڵێکی ڕاژەی شارستانیی پیشەیی، لێهاتوو و بێلایەن.\n\n٥.٢. دامەزراندن لە ڕاژەی گشتی دەبێت:\n\nئا. لەسەر بنەمای قانوون بێت\n\nب. بنەمای شایستەیی ڕەچاو بکات\n\nپ. یەکسانی لە دەرفەتەکاندا بۆ گشت شارۆمەندانی کوردستان دابین بکات\n\n٥.٣. ئامانجەکانی پەرگاڵی ڕاژەی گشتی:\n\nئا. دابینکردنی ڕاژەداریی کارا و دادپەروەرانە\n\nب. دڵنیابوون لە پاکی و دەستپاکی لە ئیدارەی گشتیدا\n\nشه‌شه‌م: ڕێوشوێنە تایبەتەکان و باری نائاسایی\n\n٦.١. لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی دۆخی کارەسات ، قەیرانی سەخت و هەر بارێکی نائاسایی کە ببێتە هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی و پەرگاڵی گشتی\n\n٦.٢. سەرکۆمار وەک سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەدار دەتوانێت باری نائاسایی ڕابگەیەنێت، بەو مەرجەی:\n\nئا. لە ماوەیەکی دیاریکراودا کە قانوون دیاری دەکات، فەرمانەکەی بۆ پەسەندکردن پێشکەش بە مەکۆی نیشتمانی بکات\n\nب. ڕاییکردنی ئەم دەسەڵاتە و گرتنەبەری ڕێکارەکان تەنیا بەپێی قانوونی تایبەت بێ کە مەرج و ماوە و سنووری باری نائاسایی دیاری دەکات\n\n٦.٣. لە باریی ڕوودانی شەڕ یان دەستدرێژیی سەربازیی دەرەکی بۆ سەر خاکی کوردستان:\n\nئا. سەرکۆمار وەک فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان، لەسەر بنەمای ڕەزامەندیی مەکۆی نیشتمانی، باری جەنگ ڕادەگەیەنێت\n\nب. بۆ بەڕێوەبردنی دۆخەکە کابینەیەکی تایبەت بە جەنگ پێکدەهێنێت\n\nحه‌وته‌م: هێزی پۆلیسی نیشتمانی\n\n٧.١. هێزی پۆلیسی نیشتمانیی، دامەزراوەی فەرمیی دەسەڵاتی ڕایەدارە.\n\n٧.٢. ئەرکەکانی هێزی پۆلیسی نیشتمانی:\n\nئا. پاراستنی ئاسایشی نێوخۆیی\n\nب. پاراستنی پەڕگاڵی گشتی\n\nپ. ڕاییکردنی قانوون و بڕیارەکانی دادگاکان\n\n٧.٣. تایبەتمەندییەکانی هێزی پۆلیسی نیشتمانی:\n\nئا. هێزێکی ژیاری و پیشەییە\n\nب. لەژێر فەرمانی کاروباری ناوخۆ یان دامەزراوەیەکی هاوشێوەی سەر بە کابینەی دەسەڵات کار دەکات\n\n٧.٤. هێزی پۆلیسی نیشتمانی پابەندە بە:\n\nئا. بنەماکانی دەستوور\n\nب. سەروەریی قانوون\n\nپ. پاراستنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندانی کوردستان\n\nت. ڕێگرتن لە هەر جۆرە پێشێلکارییەک دژی شارۆمەندان",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p744",
          "sourceIndex": 744,
          "style": "Normal",
          "text": "دەسەڵاتی ڕایەدار وەک کۆڵەکەی سەرەکیی بەڕێوەبردنی دەوڵەت و دڵنیابوون لە ڕاییکردنی دەستوور و قانوونەکان، لە کۆماری کوردستاندا بە سەرکردایەتیی باڵای سەرکۆمار بەڕێوە دەچێت. ئەم دەسەڵاتە لە سەرکۆمار و کابینەی دەسەڵات پێکهاتووە. کابینەی دەسەڵات، بە سەرۆکایەتیی سەرکۆمار کە سەردەستەی ڕایەدارە، بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی وردەکاریی کاروباری ڕۆژانەی وڵات و ڕاییکردنی بڕیار و وارگێڕییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەسەڵاتی ڕایەدار"
            },
            {
              "text": " وەک کۆڵەکەی سەرەکیی بەڕێوەبردنی دەوڵەت و دڵنیابوون لە ڕاییکردنی دەستوور و قانوونەکان، لە کۆماری کوردستاندا بە سەرکردایەتیی باڵای سەرکۆمار بەڕێوە دەچێت. ئەم دەسەڵاتە لە سەرکۆمار و کابینەی دەسەڵات"
            },
            {
              "text": " پێکهاتووە. کابینەی دەسەڵات، بە سەرۆکایەتیی سەرکۆمار کە سەردەستەی ڕایەدارە، بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی وردەکاریی کاروباری ڕۆژانەی وڵات و ڕاییکردنی بڕیار و وارگێڕییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p745",
          "sourceIndex": 745,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پێکهاتە و دانانی کابینە",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پێکهاتە و دانانی کابینە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p746",
          "sourceIndex": 746,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کابینە پێکدێت لە ژمارەیەک شالیار، کە سەرۆکایەتیی کاروبارە جیاجیاکان دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کابینە پێکدێت لە ژمارەیەک شالیار"
            },
            {
              "text": "، کە سەرۆکایەتیی کاروبارە جیاجیاکان دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p745"
        },
        {
          "id": "p747",
          "sourceIndex": 747,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ژمارە و پسپۆڕی کاروبارەکان بە قانوونێک ڕێکدەخرێت، کە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە دەردەچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ژمارە و پسپۆڕی کاروبارەکان بە قانوونێک ڕێکدەخرێت، کە لەلایەن "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانیی"
            },
            {
              "text": "ەوە دەردەچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p745"
        },
        {
          "id": "p748",
          "sourceIndex": 748,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. سەرکۆمار وەک سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەدار، شالیارەکان دادەنێت و لە پۆستەکانیان دووریان دەخاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار وەک سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەدار، شالیارەکان دادەنێت و لە پۆستەکانیان دووریان دەخاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p745"
        },
        {
          "id": "p749",
          "sourceIndex": 749,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. دانانی شالیارەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دانانی شالیارەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p745"
        },
        {
          "id": "p750",
          "sourceIndex": 750,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێویستی بە وەرگرتنی رەزامەندی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێویستی بە وەرگرتنی رەزامەندی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران هەیە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p749"
        },
        {
          "id": "p751",
          "sourceIndex": 751,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەم ڕەزامەندییە تەنیا بۆ پشکنینی شایستەیی و گونجاویی دەستووریی کاندیدەکانە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەم ڕەزامەندییە تەنیا بۆ پشکنینی شایستەیی و گونجاویی دەستووریی کاندیدەکانە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p749"
        },
        {
          "id": "p752",
          "sourceIndex": 752,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئەم ڕەزامەندییە بە هیچ شێوەیەک وەک بەخشینی متمانەی وارگێڕیی مەکۆی نیشتمانیی هەژمار ناکرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئەم ڕەزامەندییە بە هیچ شێوەیەک وەک بەخشینی متمانەی وارگێڕیی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "ی هەژمار ناکرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p749"
        },
        {
          "id": "p753",
          "sourceIndex": 753,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٥. کابینە لەژێر سەرۆکایەتیی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردا کاردەکات، شالیارەکان تەنیا لەبەردەم ئەودا بەرپرسیارن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "کابینە لەژێر سەرۆکایەتیی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردا کاردەکات، شالیارەکان تەنیا لەبەردەم ئەودا بەرپرسیارن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p745"
        },
        {
          "id": "p754",
          "sourceIndex": 754,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٦. سەرکۆمار دەتوانێت بەپێی قانوون، هەندێک لە دەسەڵاتە کارگێڕییەکانی خۆی بە شالیارەکان بسپێرێت، بۆ ماوەی کاتی، بەبێ ئەوەی لە بەرپرسیارێتی سەرکۆمار کەم بکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار دەتوانێت بەپێی قانوون، هەندێک لە دەسەڵاتە کارگێڕییەکانی خۆی بە شالیارەکان بسپێرێت، بۆ ماوەی کاتی، بەبێ ئەوەی لە بەرپرسیارێتی سەرکۆمار کەم بکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p745"
        },
        {
          "id": "p755",
          "sourceIndex": 755,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: بەرپرسیارێتی و وەڵامدەرەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: بەرپرسیارێتی و وەڵامدەرەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p756",
          "sourceIndex": 756,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. کابینە، بە گشت شالیارەکانەوە، بەرپرسیارێتی ڕاستەوخۆیان لەبەردەم سەرکۆماردا هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کابینە، بە گشت شالیارەکانەوە، بەرپرسیارێتی ڕاستەوخۆیان لەبەردەم سەرکۆماردا هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p755"
        },
        {
          "id": "p757",
          "sourceIndex": 757,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. کابینە پابەندە بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کابینە پابەندە بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p755"
        },
        {
          "id": "p758",
          "sourceIndex": 758,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕاییکردنی وارگێڕیی و بڕیارەکانی سەرکۆمار",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕاییکردنی وارگێڕیی و بڕیارەکانی سەرکۆمار"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p757"
        },
        {
          "id": "p759",
          "sourceIndex": 759,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەڕێوەبردنی کارای کاروبارەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەڕێوەبردنی کارای کاروبارەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p757"
        },
        {
          "id": "p760",
          "sourceIndex": 760,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. سەرکۆمار وەک سەرۆکی باڵای دەسەڵاتی ڕایەدار، بەرپرسیارێتی کۆتایی لەبەرامبەر گەلی کوردستان و بەپێی ئەم دەستوورە لە ئەستۆدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار وەک سەرۆکی باڵای دەسەڵاتی ڕایەدار، بەرپرسیارێتی کۆتایی لەبەرامبەر گەلی کوردستان و بەپێی ئەم دەستوورە لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p755"
        },
        {
          "id": "p761",
          "sourceIndex": 761,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. دەسەڵاتی ڕایەدار پابەندە بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی ڕایەدار پابەندە بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p755"
        },
        {
          "id": "p762",
          "sourceIndex": 762,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بنەماکانی ڕوونایەتی و وەڵامدەرەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بنەماکانی ڕوونایەتی و وەڵامدەرەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p761"
        },
        {
          "id": "p763",
          "sourceIndex": 763,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەسەڵاتدارییەتی دادپەروەرانە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەسەڵاتدارییەتی دادپەروەرانە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p761"
        },
        {
          "id": "p764",
          "sourceIndex": 764,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پاراستنی سامانی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پاراستنی سامانی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p761"
        },
        {
          "id": "p765",
          "sourceIndex": 765,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی لە گشت ئاستەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی لە گشت ئاستەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p761"
        },
        {
          "id": "p766",
          "sourceIndex": 766,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: ئەرک و دەسەڵاتەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: ئەرک و دەسەڵاتەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p767",
          "sourceIndex": 767,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەسەڵاتی ڕایەدار، بە سەرکردایەتیی سەرکۆمار و لە ڕێگەی کابینەی دەسەڵات و دامەزراوە پەیوەندیدارەکانەوە، خاوەنی ئەم ئەرک و دەسەڵاتە سەرەکییانەیە کە لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتماندان:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی ڕایەدار"
            },
            {
              "text": "، بە سەرکردایەتیی سەرکۆمار و لە ڕێگەی کابینەی دەسەڵات"
            },
            {
              "text": " و دامەزراوە پەیوەندیدارەکانەوە، خاوەنی ئەم ئەرک و دەسەڵاتە سەرەکییانەیە کە لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتماندان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p766"
        },
        {
          "id": "p768",
          "sourceIndex": 768,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتن و ڕاییکردنی وارگێڕییە نیشتمانییەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داڕشتن و ڕاییکردنی وارگێڕییە نیشتمانییەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p767"
        },
        {
          "id": "p769",
          "sourceIndex": 769,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "یارمەتیدانی سەرکۆمار لە داڕشتنی وارگێڕییە ستراتیژییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یارمەتیدانی سەرکۆمار لە داڕشتنی وارگێڕییە ستراتیژییەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p768"
        },
        {
          "id": "p770",
          "sourceIndex": 770,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "داڕشتن و ڕاییکردنی وردەکاریی وارگێڕییە نیشتمانییەکان لە بوارە جیاوازەکاندا",
          "runs": [
            {
              "text": "داڕشتن و ڕاییکردنی وردەکاریی وارگێڕییە نیشتمانییەکان لە بوارە جیاوازەکاندا"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p768"
        },
        {
          "id": "p771",
          "sourceIndex": 771,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مافی پێشنیارکردنی وارگێڕیی نوێ بۆ سەرکۆمار",
          "runs": [
            {
              "text": "مافی پێشنیارکردنی وارگێڕیی نوێ بۆ سەرکۆمار"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p768"
        },
        {
          "id": "p772",
          "sourceIndex": 772,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەرپرسیارێتی پەرەپێدان و پێشنیارکردنی نەخشە و بەرنامە بۆ سەرکۆمار",
          "runs": [
            {
              "text": "بەرپرسیارێتی پەرەپێدان و پێشنیارکردنی نەخشە و بەرنامە بۆ سەرکۆمار"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p768"
        },
        {
          "id": "p773",
          "sourceIndex": 773,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەڕێوەبردنی دارایی گشتی و بودجە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەڕێوەبردنی دارایی گشتی و بودجە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p767"
        },
        {
          "id": "p774",
          "sourceIndex": 774,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئامادەکردن و پێشکەشکردنی پڕۆژە قانوونی بودجەی گشتیی دەوڵەت بۆ مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئامادەکردن و پێشکەشکردنی پڕۆژە قانوونی بودجەی گشتیی دەوڵەت بۆ "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p773"
        },
        {
          "id": "p775",
          "sourceIndex": 775,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەڕێوەبردنی بودجە دوای پەسەندکردنی لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "بەڕێوەبردنی بودجە دوای پەسەندکردنی لەلایەن "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانیی"
            },
            {
              "text": "ەوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p773"
        },
        {
          "id": "p776",
          "sourceIndex": 776,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "کۆکردنەوەی داهاتەکان و بەڕێوەبردنی قەرزە گشتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆکردنەوەی داهاتەکان و بەڕێوەبردنی قەرزە گشتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p773"
        },
        {
          "id": "p777",
          "sourceIndex": 777,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "سەرپەرشتیکردنی ژیرانەی سامانی نیشتمانی بۆ گەشەی ڕاوەستاو و دابینکردنی خۆشبژێویی",
          "runs": [
            {
              "text": "سەرپەرشتیکردنی ژیرانەی سامانی نیشتمانی بۆ گەشەی ڕاوەستاو و دابینکردنی خۆشبژێویی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p773"
        },
        {
          "id": "p778",
          "sourceIndex": 778,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دابینکردنی ڕاژەدارییە گشتییە بنەڕەتییەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دابینکردنی ڕاژەدارییە گشتییە بنەڕەتییەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p767"
        },
        {
          "id": "p779",
          "sourceIndex": 779,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دابینکردنی چلۆنایەتی بەرز و کارای ڕاژەدارییە بنەڕەتییەکان بۆ گشت شارۆمەندان بە دادپەروەرانە",
          "runs": [
            {
              "text": "دابینکردنی چلۆنایەتی بەرز و کارای ڕاژەدارییە بنەڕەتییەکان بۆ گشت شارۆمەندان بە دادپەروەرانە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p778"
        },
        {
          "id": "p780",
          "sourceIndex": 780,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ڕاژەداری لە بوارەکانی تەندروستی، پەروەردە و ژێرخانی پێویست (ئاو، کارەبا، ڕێگاوبان، پەیوەندییەکان)",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕاژەداری لە بوارەکانی تەندروستی، پەروەردە و ژێرخانی پێویست (ئاو، کارەبا، ڕێگاوبان، پەیوەندییەکان)"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p778"
        },
        {
          "id": "p781",
          "sourceIndex": 781,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پاراستنی ئاسایشی نێوخۆیی و پەرگاڵی گشتی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پاراستنی ئاسایشی نێوخۆیی و پەرگاڵی گشتی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p767"
        },
        {
          "id": "p782",
          "sourceIndex": 782,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "سەرپەرشتیکردنی هێزی پۆلیسی نیشتمانی و دەزگا هەدارییەکانی دیکە",
          "runs": [
            {
              "text": "سەرپەرشتیکردنی هێزی پۆلیسی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و دەزگا هەدارییەکانی دیکە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p781"
        },
        {
          "id": "p783",
          "sourceIndex": 783,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پاراستنی پەڕگاڵی گشتی و ئاسایشی کۆمەڵایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "پاراستنی پەڕگاڵی گشتی و ئاسایشی کۆمەڵایەتی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p781"
        },
        {
          "id": "p784",
          "sourceIndex": 784,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ڕاییکردنی قانوون بەپێی فەرمان و ڕێنوێنییەکانی دەسەڵاتی دادوەریی پسپۆڕ",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕاییکردنی قانوون بەپێی فەرمان و ڕێنوێنییەکانی دەسەڵاتی دادوەریی پسپۆڕ"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p781"
        },
        {
          "id": "p785",
          "sourceIndex": 785,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ڕەچاوکردنی مافەکانی مرۆڤ",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕەچاوکردنی مافەکانی مرۆڤ"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p781"
        },
        {
          "id": "p786",
          "sourceIndex": 786,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. بەڕێوەبردنی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. بەڕێوەبردنی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p767"
        },
        {
          "id": "p787",
          "sourceIndex": 787,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ڕاییکردنی وارگێڕیی دەرەوەی دیاریکراو لەلایەن سەرکۆمارەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕاییکردنی وارگێڕیی دەرەوەی دیاریکراو لەلایەن سەرکۆمارەوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p786"
        },
        {
          "id": "p788",
          "sourceIndex": 788,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەڕێوەبردنی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان بە شێوازێک کە ڕاژەی بەرژەوەندییە نیشتمانییەکان بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "بەڕێوەبردنی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان بە شێوازێک کە ڕاژەی بەرژەوەندییە نیشتمانییەکان بکات"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p786"
        },
        {
          "id": "p789",
          "sourceIndex": 789,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەهێزکردنی پێگەی کوردستان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "بەهێزکردنی پێگەی کوردستان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p786"
        },
        {
          "id": "p790",
          "sourceIndex": 790,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. پێشنیارکردنی پڕۆژەقانوون و بڕیارنامە:",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. پێشنیارکردنی پڕۆژەقانوون و بڕیارنامە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p767"
        },
        {
          "id": "p791",
          "sourceIndex": 791,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئامادەکردنی پڕۆژەقانوون و بڕیارنامە پێویستەکان بۆ بەڕێوەبردنی وڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "ئامادەکردنی پڕۆژەقانوون و بڕیارنامە پێویستەکان بۆ بەڕێوەبردنی وڵات"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p790"
        },
        {
          "id": "p792",
          "sourceIndex": 792,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پێشکەشکردنیان بە دەسەڵاتی قانووندانان (مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران)",
          "runs": [
            {
              "text": "پێشکەشکردنیان بە دەسەڵاتی قانووندانان ("
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و مەکۆی ژیران)"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p790"
        },
        {
          "id": "p793",
          "sourceIndex": 793,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. بەڕێوەبردنی سامانی گشتی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. بەڕێوەبردنی سامانی گشتی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p767"
        },
        {
          "id": "p794",
          "sourceIndex": 794,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "سەرپەرشتیکردنی بەڕێوەبردنی کۆمپانیا و مڵک و ماڵی گشتیی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "سەرپەرشتیکردنی بەڕێوەبردنی کۆمپانیا و مڵک و ماڵی گشتیی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p793"
        },
        {
          "id": "p795",
          "sourceIndex": 795,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەڕێوەبردن بە شێوازێکی کارا و ڕووەن و لە ڕاژەی بەرژەوەندیی نیشتمانیدا",
          "runs": [
            {
              "text": "بەڕێوەبردن بە شێوازێکی کارا و ڕووەن و لە ڕاژەی بەرژەوەندیی نیشتمانیدا"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p793"
        },
        {
          "id": "p796",
          "sourceIndex": 796,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "خ. پەیوەندیی لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریی:",
          "runs": [
            {
              "text": "خ. پەیوەندیی لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p767"
        },
        {
          "id": "p797",
          "sourceIndex": 797,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پابەندبوون بە ڕاییکردنی بڕیارە کۆتاییەکانی دادگاکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پابەندبوون بە ڕاییکردنی بڕیارە کۆتاییەکانی دادگاکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p796"
        },
        {
          "id": "p798",
          "sourceIndex": 798,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ڕێزگرتن لە سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕێزگرتن لە سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p796"
        },
        {
          "id": "p799",
          "sourceIndex": 799,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: پەیوەندیی لەگەڵ دەسەڵاتی قانووندانان",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: پەیوەندیی لەگەڵ دەسەڵاتی قانووندانان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p800",
          "sourceIndex": 800,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. پەیوەندیی نێوان دەسەڵاتی ڕایەدار و دەسەڵاتی قانووندانان لەسەر بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان و پەرگاڵی پشکنین و هاوسەنگی ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەیوەندیی نێوان دەسەڵاتی ڕایەدار و دەسەڵاتی قانووندانان لەسەر بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان و پەرگاڵی پشکنین و هاوسەنگی ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p799"
        },
        {
          "id": "p801",
          "sourceIndex": 801,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. هەردوو دەسەڵات پابەندی هاوکاری و ڕێزگرتنی یەکترن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەردوو دەسەڵات پابەندی هاوکاری و ڕێزگرتنی یەکترن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p799"
        },
        {
          "id": "p802",
          "sourceIndex": 802,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. دەسەڵاتی قانووندانان، کە پێکدێت لە مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، مافی چاودێریکردنی کارەکانی کابینەی دەسەڵات و کاروبارەکانی هەیە لە ڕێگەی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی قانووندانان"
            },
            {
              "text": "، کە پێکدێت لە "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و مەکۆی ژیران"
            },
            {
              "text": "، مافی چاودێریکردنی کارەکانی کابینەی دەسەڵات و کاروبارەکانی هەیە لە ڕێگەی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p799"
        },
        {
          "id": "p803",
          "sourceIndex": 803,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئاراستەکردنی پرسیار",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئاراستەکردنی پرسیار"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p802"
        },
        {
          "id": "p804",
          "sourceIndex": 804,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. لێکۆڵینەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. لێکۆڵینەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p802"
        },
        {
          "id": "p805",
          "sourceIndex": 805,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پێکهێنانی لیژنەی تایبەتمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێکهێنانی لیژنەی تایبەتمەند"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p802"
        },
        {
          "id": "p806",
          "sourceIndex": 806,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. شالیارەکان و ئەندامانی کابینە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "شالیارەکان و ئەندامانی کابینە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p799"
        },
        {
          "id": "p807",
          "sourceIndex": 807,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تەنیا لەبەردەم سەرکۆماردا بەرپرسیارێتیی وارگێڕییان هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تەنیا لەبەردەم سەرکۆماردا بەرپرسیارێتیی وارگێڕییان هەیە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p806"
        },
        {
          "id": "p808",
          "sourceIndex": 808,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بۆ مانەوە لە پۆستەکانیاندا پشت بە دەنگی متمانەی مەکۆی نیشتمانی نابەستن",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بۆ مانەوە لە پۆستەکانیاندا پشت بە دەنگی متمانەی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " نابەستن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p806"
        },
        {
          "id": "p809",
          "sourceIndex": 809,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٥. مەکۆی نیشتمانی دەسەڵاتی تاوانبارکردنی هەر شالیارێکی بە مەبەستی لابردن هەیە، ئەگەر:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " دەسەڵاتی تاوانبارکردنی هەر شالیارێکی بە مەبەستی لابردن هەیە، ئەگەر"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p799"
        },
        {
          "id": "p810",
          "sourceIndex": 810,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بە پێشێلکاریی مەترسیداری دەستوور یان قانوون تۆمەتبار کرا",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بە پێشێلکاریی مەترسیداری دەستوور یان قانوون تۆمەتبار کرا"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p809"
        },
        {
          "id": "p811",
          "sourceIndex": 811,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پڕۆسەی لابردنەکەی بەپێی قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پڕۆسەی لابردنەکەی بەپێی قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p809"
        },
        {
          "id": "p812",
          "sourceIndex": 812,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٦. شالیارەکان و بەرپرسانی باڵای دەسەڵات پابەندن بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "شالیارەکان و بەرپرسانی باڵای دەسەڵات پابەندن بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p799"
        },
        {
          "id": "p813",
          "sourceIndex": 813,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئامادەبوون لە دانیشتنەکانی مەکۆی نیشتمانی و لیژنەکانیدا",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئامادەبوون لە دانیشتنەکانی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و لیژنەکانیدا"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p812"
        },
        {
          "id": "p814",
          "sourceIndex": 814,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. وەڵامدانەوەی پرسیارەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. وەڵامدانەوەی پرسیارەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p812"
        },
        {
          "id": "p815",
          "sourceIndex": 815,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پێشکەشکردنی هەر زانیارییەک کە بەپێی قانوون داخواز دەکرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێشکەشکردنی هەر زانیارییەک کە بەپێی قانوون داخواز دەکرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p812"
        },
        {
          "id": "p816",
          "sourceIndex": 816,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: ڕاژەی گشتی و دامەزراندن",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: ڕاژەی گشتی و دامەزراندن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p817",
          "sourceIndex": 817,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەسەڵاتی ڕایەدار بەرپرسیارە لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی پەرگاڵێکی ڕاژەی شارستانیی پیشەیی، لێهاتوو و بێلایەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی ڕایەدار بەرپرسیارە لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی پەرگاڵێکی ڕاژەی شارستانیی پیشەیی، لێهاتوو و بێلایەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p816"
        },
        {
          "id": "p818",
          "sourceIndex": 818,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دامەزراندن لە ڕاژەی گشتی دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندن لە ڕاژەی گشتی دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p816"
        },
        {
          "id": "p819",
          "sourceIndex": 819,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لەسەر بنەمای قانوون بێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لەسەر بنەمای قانوون بێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p818"
        },
        {
          "id": "p820",
          "sourceIndex": 820,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بنەمای شایستەیی ڕەچاو بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بنەمای شایستەیی ڕەچاو بکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p818"
        },
        {
          "id": "p821",
          "sourceIndex": 821,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. یەکسانی لە دەرفەتەکاندا بۆ گشت شارۆمەندانی کوردستان دابین بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. یەکسانی لە دەرفەتەکاندا بۆ گشت شارۆمەندانی کوردستان دابین بکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p818"
        },
        {
          "id": "p822",
          "sourceIndex": 822,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. ئامانجەکانی پەرگاڵی ڕاژەی گشتی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئامانجەکانی پەرگاڵی ڕاژەی گشتی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p816"
        },
        {
          "id": "p823",
          "sourceIndex": 823,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دابینکردنی ڕاژەداریی کارا و دادپەروەرانە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دابینکردنی ڕاژەداریی کارا و دادپەروەرانە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p822"
        },
        {
          "id": "p824",
          "sourceIndex": 824,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دڵنیابوون لە پاکی و دەستپاکی لە ئیدارەی گشتیدا",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دڵنیابوون لە پاکی و دەستپاکی لە ئیدارەی گشتیدا"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p822"
        },
        {
          "id": "p825",
          "sourceIndex": 825,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شه‌شه‌م: ڕێوشوێنە تایبەتەکان و باری نائاسایی",
          "runs": [
            {
              "text": "شه‌شه‌م: ڕێوشوێنە تایبەتەکان و باری نائاسایی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p826",
          "sourceIndex": 826,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی دۆخی کارەسات ، قەیرانی سەخت و هەر بارێکی نائاسایی کە ببێتە هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی و پەرگاڵی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی دۆخی کارەسات ، قەیرانی سەخت و هەر بارێکی نائاسایی کە ببێتە هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی و پەرگاڵی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p825"
        },
        {
          "id": "p827",
          "sourceIndex": 827,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. سەرکۆمار وەک سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەدار دەتوانێت باری نائاسایی ڕابگەیەنێت، بەو مەرجەی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار وەک سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەدار دەتوانێت باری نائاسایی ڕابگەیەنێت، بەو مەرجەی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p825"
        },
        {
          "id": "p828",
          "sourceIndex": 828,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لە ماوەیەکی دیاریکراودا کە قانوون دیاری دەکات، فەرمانەکەی بۆ پەسەندکردن پێشکەش بە مەکۆی نیشتمانی بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لە ماوەیەکی دیاریکراودا کە قانوون دیاری دەکات، فەرمانەکەی بۆ پەسەندکردن پێشکەش بە "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " بکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p827"
        },
        {
          "id": "p829",
          "sourceIndex": 829,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕاییکردنی ئەم دەسەڵاتە و گرتنەبەری ڕێکارەکان تەنیا بەپێی قانوونی تایبەت بێ کە مەرج و ماوە و سنووری باری نائاسایی دیاری دەکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕاییکردنی ئەم دەسەڵاتە و گرتنەبەری ڕێکارەکان تەنیا بەپێی قانوونی تایبەت ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "مەرج و ماوە و سنووری باری نائاسایی دیاری دەکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p827"
        },
        {
          "id": "p830",
          "sourceIndex": 830,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. لە باریی ڕوودانی شەڕ یان دەستدرێژیی سەربازیی دەرەکی بۆ سەر خاکی کوردستان:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "لە باریی ڕوودانی شەڕ یان دەستدرێژیی سەربازیی دەرەکی بۆ سەر خاکی کوردستان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p825"
        },
        {
          "id": "p831",
          "sourceIndex": 831,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سەرکۆمار وەک فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان، لەسەر بنەمای ڕەزامەندیی مەکۆی نیشتمانی، باری جەنگ ڕادەگەیەنێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سەرکۆمار وەک فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان، لەسەر بنەمای ڕەزامەندیی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "، باری جەنگ ڕادەگەیەنێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p830"
        },
        {
          "id": "p832",
          "sourceIndex": 832,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بۆ بەڕێوەبردنی دۆخەکە کابینەیەکی تایبەت بە جەنگ پێکدەهێنێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بۆ بەڕێوەبردنی دۆخەکە کابینەیەکی تایبەت بە جەنگ پێکدەهێنێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p830"
        },
        {
          "id": "p833",
          "sourceIndex": 833,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حه‌وته‌م: هێزی پۆلیسی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "حه‌وته‌م: هێزی پۆلیسی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p834",
          "sourceIndex": 834,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. هێزی پۆلیسی نیشتمانیی، دامەزراوەی فەرمیی دەسەڵاتی ڕایەدارە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هێزی پۆلیسی نیشتمانیی، دامەزراوەی فەرمیی دەسەڵاتی ڕایەدارە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p833"
        },
        {
          "id": "p835",
          "sourceIndex": 835,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. ئەرکەکانی هێزی پۆلیسی نیشتمانی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکەکانی هێزی پۆلیسی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p833"
        },
        {
          "id": "p836",
          "sourceIndex": 836,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاراستنی ئاسایشی نێوخۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاراستنی ئاسایشی نێوخۆیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p835"
        },
        {
          "id": "p837",
          "sourceIndex": 837,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاراستنی پەڕگاڵی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاراستنی پەڕگاڵی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p835"
        },
        {
          "id": "p838",
          "sourceIndex": 838,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕاییکردنی قانوون و بڕیارەکانی دادگاکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕاییکردنی قانوون و بڕیارەکانی دادگاکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p835"
        },
        {
          "id": "p839",
          "sourceIndex": 839,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. تایبەتمەندییەکانی هێزی پۆلیسی نیشتمانی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "تایبەتمەندییەکانی هێزی پۆلیسی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p833"
        },
        {
          "id": "p840",
          "sourceIndex": 840,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هێزێکی ژیاری و پیشەییە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هێزێکی ژیاری و پیشەییە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p839"
        },
        {
          "id": "p841",
          "sourceIndex": 841,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. لەژێر فەرمانی کاروباری ناوخۆ یان دامەزراوەیەکی هاوشێوەی سەر بە کابینەی دەسەڵات کار دەکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. لەژێر فەرمانی کاروباری ناوخۆ یان دامەزراوەیەکی هاوشێوەی سەر بە کابینەی دەسەڵات کار دەکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p839"
        },
        {
          "id": "p842",
          "sourceIndex": 842,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٤. هێزی پۆلیسی نیشتمانی پابەندە بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هێزی پۆلیسی نیشتمانی پابەندە بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p833"
        },
        {
          "id": "p843",
          "sourceIndex": 843,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بنەماکانی دەستوور",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بنەماکانی دەستوور"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p842"
        },
        {
          "id": "p844",
          "sourceIndex": 844,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. سەروەریی قانوون",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. سەروەریی قانوون"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p842"
        },
        {
          "id": "p845",
          "sourceIndex": 845,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پاراستنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندانی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پاراستنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندانی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p842"
        },
        {
          "id": "p846",
          "sourceIndex": 846,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ڕێگرتن لە هەر جۆرە پێشێلکارییەک دژی شارۆمەندان",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ڕێگرتن لە هەر جۆرە پێشێلکارییەک دژی شارۆمەندان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p842"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 13,
      "slug": "clause-13",
      "articleNumber": 13,
      "status": "published",
      "chapterId": 2,
      "title": "دابەشکاریی کارگێڕی و دەسەڵاتە خۆماڵییەکان",
      "body": "دەسەڵاتە خۆماڵییەکان، وەک یەکەی بنەڕەتیی دیموکراسی و ڕاژەداری لە کۆماری کوردستاندا، لەسەر بنەمای خۆبەڕێوەبەریی کارگێڕیی کارا و سەربەخۆیی دامەزراوەیی دادەمەزرێن، بە ئامانجی گەیاندنی دەسەڵات و دێموکراسی بە نزیکترین ئاست لە شارۆمەندەوە و مسۆگەرکردنی گەشەیەکی نیشتمانیی هاوسەنگ و دادپەروەرانە.\n\nیەکەم: پێکهاتەی بنەڕەتی و هەڵوەشاندنەوەی ئاستی پارێزگا\n\n١.١. دابەشکاریی کارگێڕیی کۆماری کوردستان لەسەر دوو ئاستی بنەڕەتی دادەمەزرێت: دەسەڵاتی ناوەندیی دەوڵەت و یەکە خۆماڵییەکان کە پێیان دەوترێت \"شارەوانی\".\n\n١.٢. بە مەبەستی پتەوکردنی یەکێتیی نەتەوەیی و نیشتمانی، ڕێگریکردن لە دروستبوونی ناوچەگەریی وارگێڕی، پچڕاندنی ڕیشەی قۆرخکاریی پارتایەتیی، کەمکردنەوەی بیرۆکراسی و ئۆلیگارشی ناپێویست و ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵیی سیستماتیک، هیچ ئاستێکی کارگێڕیی ناپێویست لەنێوان دەسەڵاتی ناوەندیی دەوڵەت و شارەوانییەکاندا بوونی نابێت.\n\n١.٣. بەپێی ئەم دەستوورە، پەرگاڵی پارێزگا وەک پلیکە و ئاستێکی کارگێڕی بە شێوەیەکی دەستووری هەڵدەوەشێنرێتەوە.\n\n١.٤. گشت ئەو دەسەڵات و ئەرکانەی کە پێشتر لە ئەستۆی پارێزگاکاندا بوون، بەپێی قانوونێکی تایبەت، بە شێوەیەکی لۆژیکی و کارا لەنێوان دەسەڵاتی ناوەندی (شالیارگە تایبەتمەندەکان) و شارەوانییەکاندا دابەش دەکرێن.\n\nدوویەم: پێگەی قانوونیی، سنوور و هاوکاریی شارەوانییەکان\n\n٢.١. هەر شارەوانییەک لە چوارچێوەی دەوڵەتی کوردستاندا یەکەیەکی خۆبەڕێوەبەریی خاوەن کەسایەتیی قانوونیی سەربەخۆیە و مافی خاوەندارێتی، بەستنی گرێبەست، و سکاڵا تۆمارکردن و سکاڵا لێ تۆمارکردنی هەیە.\n\n٢.٢. سنووری جوگرافی، پێکهاتە و میکانیزمی دامەزراندن یان یەکخستنی شارەوانییەکان بە لەبەرچاوگرتنی فاکتەرە مێژوویی، جوگرافی، ئابووری، دیمۆگرافی و توانای دابینکردنی ڕاژەداریی کارا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.\n\n٢.٣. شارەوانییەکان دەتوانن بۆ ئەنجامدانی پڕۆژەی هاوبەش یان دابینکردنی ڕاژەداریی هاوبەش، هاوکاریی خۆویستانە لەنێوان خۆیاندا پێکبهێنن، بەڵام ئەم هاوکارییە نابێت ببێتە هۆی دروستکردنی ئاستێکی کارگێڕیی نوێ یان یەکەیەکی وارگێڕیی سەروو-شارەوانی.\n\nسێیەم: دەسەڵات و بەرپرسیارێتییە بنەڕەتییەکان\n\n٣.١. شارەوانییەکان خاوەنی دەسەڵاتی داڕشتن و ڕاییکردنی وارگێڕیی خۆماڵین و بەرپرسیارێتیی ڕاستەوخۆیان لە گەیاندنی ئەم ڕاژەدارییە بنەڕەتییانەدا هەیە:\n\nئا. پلاندانانی شارستانی، دەرکردنی مۆڵەتی بیناسازی و بەڕێوەبردنی کاروباری زەویوزار لە چوارچێوەی پلانی گشتیی نیشتمانیدا.\n\nب. دابینکردنی ڕاژەدارییە گشتییەکان، وەک ئاو، ئاوەڕۆ، وزەی خۆماڵی و بەڕێوەبردنی پاشماوە.\n\nپ. بنیاتنان و چاککردنەوەی ژێرخانی خۆماڵی، وەک ڕێگاوبان، پارک، کتێبخانە و شوێنە گشتییەکان.\n\nت. سەرپەرشتیکردنی کارگێڕیی پەروەردەی بنەڕەتی (باخچەی ساوایان، دایانگە و قوتابخانەی بنەڕەتی) و ڕاژەی تەندروستیی سەرەتایی.\n\nج. گەشەپێدانی ئابووریی خۆماڵی، پشتیوانیکردن لە پڕۆژە بچووک و مامناوەندەکان و ڕاکێشانی وەبەرهێنان.\n\nچ. پاراستنی ژینگە و پاشماگی کولتووریی خۆماڵی و پاراستنی نەزمی گشتی بە هاوئاهەنگی لەگەڵ پۆلیسی نیشتمانی.\n\nچوارەم: هەڵبژاردن و پێکهاتەی دیموکراتی\n\n٤.١. هەر شارەوانییەک لەلایەن \"کۆڕی شارەوانی\"ـیەوە بەڕێوەدەبرێت، کە ئەندامەکانی لە ڕێگەی هەڵبژاردنێکی گشتی، ئازاد و ڕاستەوخۆوە لەلایەن دانیشتووانی شارەوانییەکەوە بۆ ماوەی چوار ساڵ هەڵدەبژێردرێن.\n\n٤.٢. کۆڕی شارەوانی، سەرۆکی شارەوانی کە سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەداریی شارەوانییەکەیە هەڵدەبژێرێت.\n\n٤.٣. هەڵبژاردنەکان لەژێر چاودێریی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکاندا بەڕێوەدەچن.\n\n٤.٤. بۆ ڕێگریکردن لە دروستبوونی دەسەڵاتی تاکەکەسی، مافی دووبارە هەڵبژاردنەوە بۆ سەرۆکی شارەوانی و ئەندامانی کۆڕ تەنیا بۆ یەک خولی دیکەی یەک لەدوای یەک سنووردار دەکرێت.\n\nپێنجەم: سەربەخۆیی دارایی و سندوقی هاوسەنگیی نیشتمانی\n\n٥.١. شارەوانییەکان خاوەنی بودجەی سەربەخۆی خۆیانن و مافی کۆکردنەوەی داهاتی خۆماڵییان لە ڕێگەی باج و تێچووی ڕاژەدارییەوە هەیە.\n\n٥.٢. دەوڵەتی ناوەندی، لە ڕێگەی \"سندوقی هاوسەنگیی نیشتمانی\"ـیەوە، پشکێک لە بودجەی گشتی بۆ شارەوانییەکان تەرخان دەکات.\n\n٥.٣. شێوازی دابەشکردنی ئەم پشکە بەپێی فۆرمولایەکی قانوونیی ڕووەن دەبێ کە لەسەر بنەمای ژمارەی دانیشتووان، پێداویستیی گەشەپێدان، بە ئامانجی کەمکردنەوەی جیاوازی و دابینکردنی گەشەی هاوسەنگدۆخی جوگرافی و توانای داهاتی خۆماڵی دادەڕێژرێت.\n\nشەشەم: چاودێریی دەوڵەت و ڕێکاری ڕایەداریی تایبەت (میکانیزمی ڕۆبێک)\n\n٦.١. بنەمای بەرپرسیارێتیی دارایی: سەربەخۆیی دارایی شارەوانییەکان بەندە بە بەرپرسیارێتییەوە. هەر شارەوانییەک ئەرکدارە بە بەڕێوەبردنی ژیرانەی داهات و خەرجییەکانی و مسۆگەرکردنی سەقامگیریی دارایی درێژخایەن.\n\n٦.٢. چوونە ناو لیستی چاودێری: هەر شارەوانییەک کە ناتوانێت بودجەیەکی هاوسەنگ پەسەند بکات یان پابەندییەکانی دارایی خۆی ڕایی بکات، بەپێی قانوون و دوای هەڵسەنگاندنی دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی، دەخرێتە ژێر \"ڕێکاری ڕایەداریی تایبەت\"ـەوە.\n\n٦.٣. سنووردارکردنی دەسەڵاتی دارایی: لەم دۆخەدا، شارەوانییەکە مافی وەرگرتنی قەرزی نوێ یان ئەنجامدانی هەر پابەندبوونێکی دارایی درێژخایەنی نابێت، مەگەر بە ڕەزامەندیی پێشوەختەی شالیارگەی تایبەتمەندی دەسەڵاتی ناوەندی.\n\n٦.٤. دانانی چاودێری دارایی: دەسەڵاتی ناوەندی مافی هەیە چاودێرێکی دارایی بۆ شارەوانییەکە دابنێ کە ئەرکی یارمەتیدان و چاودێریکردنی پلانی چاکسازیی دارایی دەبێت.\n\n٦.٥. ئامانجی ڕێکارەکە: ئامانج لەم ڕێکارە نەک سنووردارکردنی سەربەخۆیی خۆماڵی، بەڵکو پاراستنی مافی شارۆمەندان، ڕێگریکردن لە مایەپووچبوونی دارایی، و مسۆگەرکردنی سەقامگیریی ئابووریی نیشتمانییە.\n\n٦.٦. دەرچوون لە لیست: شارەوانییەکە تا ئەو کاتە لەژێر ئەم ڕێکارەدا دەمێنێتەوە کە بەپێی ڕاپۆرتی فەرمی، توانای بەڕێوەبردنی دارایی سەربەخۆی بەدەست هێنابێتەوە.\n\nحەوتەم: وەڵامدەرەوەیی، ڕوونایەتی و بەشداریی گشتی\n\n٧.١. بنەمای وەڵامدەرەوەیی: شارەوانییەکان لە بەرامبەر دانیشتووانی خۆیان و قانوونەکانی دەوڵەتدا وەڵامدەرەوەن. کۆڕی شارەوانی و سەرۆکی شارەوانی بەرپرسیارێتیی ڕاستەوخۆیان لە چۆنیەتی بەڕێوەبردنی کاروباری شارەوانییەکەدا هەیە.\n\n٧.٢. ڕوونایەتیی ڕەها: دەبێت گشت بڕیار، گرێبەست، و خەرجییەکی شارەوانی بە شێوەیەکی گشتی و ئاسان بۆ دەستگەیشتن بڵاوبکرێتەوە. بودجەی ساڵانە و ڕاپۆرتی وردبینیی دارایی دەبێت بۆ ڕای گشتی بەردەست بێت.\n\n٧.٣. هاندانی بەشداریی شارۆمەندان: شارەوانییەکان ئەرکدارن بە هاندانی بەشداریی چالاکانەی شارۆمەندان لە پرۆسەی بڕیارداندا، لە ڕێگەی میکانیزمی جۆراوجۆرەوە وەک:\n\nئا. کۆبوونەوەی گشتیی دەوری.\n\nب. ڕاوێژکاری لەسەر پڕۆژە گرنگەکان.\n\nپ. پلاتفۆرمی دیجیتاڵی بۆ وەرگرتنی پێشنیار و سکاڵا.\n\nت. \"بودجەی بەشداریکەر\" کە تێیدا بەشێک لە بودجە بۆ ئەو پڕۆژانە تەرخان دەکرێ کە لەلایەن خودی هاووڵاتیانەوە پێشنیار کراون.\n\n٧.٤. مافی دەستگەیشتن بە زانیاری: هەر شارۆمەندێک مافی دەستگەیشتنی بە زانیارییەکانی پەیوەست بە کارەکانی شارەوانییەکەی هەیە، بەپێی ئەو قانوونەی کە ئەم مافە ڕێکدەخات.\n\n٧.٥. لێپرسینەوە لە گەندەڵی: هەر بارێکی گوماناوی گەندەڵی یان بەد بەکارهێنانی دەسەڵات، لەلایەن دەزگای نیشتمانیی دژەگەندەڵییەوە لێکۆڵینەوەی لێ دەکرێت.\n\nهەشتەم: پەیوەندی و هاوئاهەنگی لەگەڵ دەسەڵاتی ناوەندی\n\n٨.١. پابەندبوون بە ستراتیژی نیشتمانی: شارەوانییەکان لە چوارچێوەی قانووندا کار دەکەن و بە وارگێڕییە ستراتیژییە نیشتمانییەکانی دەوڵەت، بەتایبەتی لە بوارەکانی ئاسایش، پەروەردەی باڵا، پاراستنی ژینگە، و پلانی گشتیی خاکدا پابەندن.\n\n٨.٢. چاودێریی قانوونیی، نەک وارگێڕی: دەسەڵاتی ناوەندی، لە ڕێگەی شالیارگەی تایبەتمەندەوە، چاودێریی قانوونیی کارەکانی شارەوانییەکان دەکات بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بڕیارەکانیان لەگەڵ دەستوور و قانوون نیشتمانییەکاندا یەکدەگرنەوە، بەڵام دەست لە بڕیارە خۆماڵییەکانیان وەرنادات.\n\n٨.٣. پشتیوانیی تەکنیکی و پسپۆڕی: دەسەڵاتی ناوەندی ئەرکدارە بە دابینکردنی پشتیوانیی تەکنیکی، زانیاری و پسپۆڕی بۆ شارەوانییەکان، بەتایبەتی بۆ ئەو شارەوانییانەی کە توانای مرۆیی و دارایی سنوورداریان هەیە.\n\n٨.٤. ئاڵوگۆڕی زانیاری: دەبێت پەرگاڵێکی نیشتمانیی یەکگرتوو بۆ ئاڵوگۆڕی زانیاری و داتا لەنێوان شارەوانییەکان و دەسەڵاتی ناوەندیدا هەبێت، بۆ مسۆگەرکردنی پلاندانانێکی زانستی و هاوبەش.\n\n٨.٥. نوێنەرایەتی لە ئاستی نیشتمانی: قانوون میکانیزمێک بۆ نوێنەرایەتیکردنی بەرژەوەندییەکانی شارەوانییەکان وەک دامەزراندنی \"کۆڕی نیشتمانیی شارەوانییەکان\" کە دەبێتە سەکۆیەکی ڕاوێژکاری لە ئاستی نیشتمانیدا دادەنێت.\n\nنۆیەم: بەڕێوەبردنی قەیران و بەرگریی شارستانی\n\n٩.١. بەرپرسیارێتیی هاوبەش: لە دۆخی کارەساتی سروشتی، قەیرانی تەندروستیی گشتی، یان هەر هەڕەشەیەکی دیکە بۆ سەر ئاسایشی گشتی، شارەوانییەکان وەک هێڵی پێشەوەی بەرپەرچدانەوە کار دەکەن، بەڵام بە هاوئاهەنگیی تەواو لەگەڵ دامەزراوە فریاکەوتنە نیشتمانییەکاندا ئەرکدارن.\n\n٩.٢. پلانی ئامادەیی خۆماڵی: هەر شارەوانییەک دەبێت پلانی ئامادەیی بۆ قەیران و تیمی بەرپەرچدانەوەی فریاکەوتنی خۆماڵیی هەبێت، کە بە شێوەیەکی دەوری ڕاهێنانیان پێدەکرێت.\n\n٩.٣. پەرگاڵی ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە: شارەوانییەکان لە ڕاییکردنی پەرگاڵی ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی دانیشتووان لە کاتی مەترسیدا بەرپرسیارن.\n\n٩.٤. بەڕێوەبردنی خۆبەخشان: شارەوانییەکان ئەرکی ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی هێزی خۆبەخشی شارستانییان لە کاتی قەیرانەکاندا لە ئەستۆدایە.\n\n٩.٥. دەسەڵاتی کاتیی تایبەت: لە کاتی قەیراندا، دەسەڵاتی ناوەندی دەتوانێت بەپێی قانوون، دەسەڵاتی کاتیی تایبەت بۆ خێراکردنی دابەشکردنی هاوکاری و جووڵاندنی سەرچاوەکان بە شارەوانییەکان بدات.\n\nدەیەم: پاراستنی پاشماگی خۆماڵی و شوناسی ناوچەیی\n\n١٠.١. ئەرکی پاراستن: شارەوانییەکان لە پاراستن و پەرەپێدانی پاشماگی کولتووری، زمانەوانی و مێژوویی تایبەت بە ناوچەکانیان، وەک بەشێک لە شوناسی گشتیی نەتەوە بەرپرسیارێتیی قانوونیی ڕاستەوخۆیان هەیە.\n\n١٠.٢. پشتیوانی لە داهێنانی خۆماڵی: پشتیوانیکردن لە هونەر، پیشەی دەستی، فێستیڤاڵە خۆماڵییەکان، و گشت ئەو چالاکییانەی کە شوناسی تایبەتی ناوچەکە دەوڵەمەند دەکەن، ئەرکێکی بنەڕەتییانە.\n\n١٠.٣. پاراستنی شوێنەوارەکان: شارەوانییەکان، بە هاوئاهەنگی لەگەڵ دەستەی نیشتمانیی پاراستنی پاشماگ، لە پاراستنی شوێنەوارە مێژووییەکانی سنووری خۆیان بەرپرسیارن.\n\n١٠.٤. ناوی شوێنەکان: شارەوانییەکان بە پاراستن و بەکارهێنانی ناوە ڕەسەن و مێژووییەکانی شوێنە جوگرافییەکانی سنووری خۆیان ئەرکدارن.\n\n١٠.٥. هاوکاریی کولتووری: شارەوانییەکان بە هاندانی هاوکاری لەگەڵ دامەزراوە کولتووری و پەروەردەییەکان بۆ بەهێزکردنی شوناسی کولتووریی خۆماڵی ئەرکدارن.\n\nیازدەیەم: کێبڕکێی تەندروست و گەشەی هاوسەنگ\n\n١١.١. بنەمای کێبڕکێی بنیاتنەر: پەرگاڵی شارەوانییە سەربەخۆکان لەسەر بنەمای هاندانی کێبڕکێی تەندروستی بنیاتنەر لەنێوان شارەوانییەکاندا بۆ ڕاکێشانی وەبەرهێنان، داهێنان، پەرەپێدانی توانای مرۆیی و بەرزکردنەوەی چلۆنایەتیی ژیان دادەمەزرێت.\n\n١١.٢. ئامانجی گەشەی هاوسەنگ: ئامانجی ستراتیژیی ئەم کێبڕکێیە، دابینکردنی گەشەیەکی نیشتمانیی هاوسەنگ و فرەچەشنە و ڕێگریکردن لە چڕبوونەوەی گەشەی ئابووری و دانیشتووان لە چەند ناوچەیەکی دیاریکراودایە.\n\n١١.٣. پێوەری نیشتمانیی هەڵسەنگاندن: دەوڵەت، بەپێی قانوون، پەرگاڵێکی نیشتمانیی ڕووەن و زانستی بۆ هەڵسەنگاندنی کارایی شارەوانییەکان لە بوارەکانی وەک ڕاژەداری، گەشەی ئابووری، پاراستنی ژینگە و ڕەزامەندیی شارۆمەندان دادەمەزرێنێت.\n\n١١.٤. سندوقی هاندانی نیشتمانی: دەرئەنجامی ئەم هەڵسەنگاندنە دەبێتە بنەما بۆ دابەشکردنی بەشێک لە یارمەتییە داراییە هاندەرەکان لە \"سندوقی هاوسەنگیی نیشتمانی\"ـیەوە، بە مەبەستی پاداشتکردنی سەرکەوتن و هاندانی شارەوانییەکانی دیکەیە.\n\n١١.٥. هاوکاریی نێوان شارەوانییەکان: شارەوانییەکان بۆ دامەزراندنی هاوکاریی خۆویستانە و بەستنی ڕێککەوتنی فەرمی لەنێوان خۆیاندا بۆ ئەنجامدانی پڕۆژەی هاوبەشی ستراتیژی، بە مەبەستی بەرزکردنەوەی کارایی و کەمکردنەوەی تێچوو هان دەدرێن.\n\n١١.٦. یەکخستنی ڕاژەداری: قانوون چوارچێوەی قانوونیی پێویست بۆ یەکخستنی ڕاژەداری لە بوارە تایبەتەکاندا (وەک گواستنەوەی گشتی یان بەڕێوەبردنی پاشماوە) لەنێوان چەند شارەوانییەکی دراوسێدا دابین دەکات، بەبێ ئەوەی ببێتە هۆی دروستکردنی ئاستێکی کارگێڕیی نوێ.\n\n١١.٧. ئاڵوگۆڕی ئەزموون و باشترین پراکتیک: دەوڵەتی ناوەندی بە دامەزراندنی سەکۆیەکی نیشتمانی بۆ ئاڵوگۆڕی ئەزموون و ناساندنی باشترین پراکتیکەکانی بەڕێوەبردنی خۆماڵی لەنێوان شارەوانییەکاندا ئەرکدارە.\n\nدوازدەیەم: دادگای کارگێڕی و چارەسەرکردنی ناکۆکی\n\n١٢.١. دەسەڵاتی دادوەریی تایبەتمەند: هەر ناکۆکییەک لەسەر سنووری دەسەڵاتی نێوان شارەوانییەک و دەسەڵاتی ناوەندی، یان لەنێوان دوو شارەوانیدا، لەلایەن دادگای کارگێڕیی تایبەتمەندەوە یەکلایی دەکرێتەوە.\n\n١٢.٢. پابەندبوون بە بڕیارەکان: بڕیارەکانی دادگا لەم بوارەدا کۆتایی و پابەندکەرن بۆ هەموو لایەنەکان و ناشێت تانەیان لێبدرێت.\n\n١٢.٣.ڕاوێژی قانوونیی پێشوەختە: شارەوانییەکان مافیان هەیە داخوازی ڕاوێژی قانوونیی لە دەزگای ڕاوێژکاریی دەوڵەت بکەن بۆ دڵنیابوون لەوەیکە بڕیارە ستراتیژییەکانیان لەگەڵ دەستوور و قانوون نیشتمانییەکاندا دەگونجێن.\n\n١٢.٤. ناوبژیوانیی کارگێڕی: قانوون دەتوانێت میکانیزمێک بۆ ناوبژیوانیی کارگێڕی لەنێوان شارەوانییەکاندا دابنێت بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان پێش گەیشتنیان بە دادگا، بە مەبەستی کەمکردنەوەی بارگرانی لەسەر دەسەڵاتی دادوەری.\n\n١٢.٥. پاراستنی مافی شارەوانییەکان: دادگای کارگێڕی ئەرکی پاراستنی ماف و دەسەڵاتە دەستوورییەکانی شارەوانییەکانی لە ئەستۆدایە لەبەرامبەر هەر دەستدرێژییەکی ناقانوونیی لەلایەن دەسەڵاتی ناوەندییەوە.\n\n١٢.٦. سکاڵای شارۆمەندان: هەر شارۆمەندێک کە پێی وابێت بڕیارێکی شارەوانی مافە دەستوورییەکانی پێشێل کردووە، مافی هەیە سکاڵا لە دادگای کارگێڕی تۆمار بکات.\n\nسێزدەیەم: نەهێڵانی قۆرخکاریی وارگێڕی\n\n١٣.١. بێلایەنیی دامەزراوەیی: هیچ پارت یان لایەنێکی وارگێڕی مافی نییە دامودەزگای شارەوانییەک بۆ بەرژەوەندیی پارتایەتی بەکاربهێنێت. کارمەندانی شارەوانی دەبێت لە کاتی کارکردنی فەرمیدا بێلایەنیی تەواو بپارێزن.\n\n١٣.٢. بەکارهێنانی سامانی گشتی: بەکارهێنانی سامانی گشتیی شارەوانی، لەوانە باڵەخانە، ئۆتۆمبێل و بودجە، بۆ بانگەشەی هەڵبژاردن یان هەر کارێکی پارتایەتی، بە تاوانی گەندەڵی دادەنرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت.\n\n١٣.٣. دامەزراندن لەسەر بنەمای شایستەیی: دامەزراندن و پلە بەرزکردنەوە لە پۆستە کارگێڕییەکانی شارەوانیدا دەبێت تەنیا لەسەر بنەمای شایستەیی، لێهاتوویی و ئەزموون بێت، نەک وەفاداریی پارتایەتی.\n\n١٣.٤. جیاکردنەوەی پۆستی هەڵبژێردراو و کارگێڕی: دەبێت جیاکارییەکی ڕوون لەنێوان پۆستە هەڵبژێردراوەکان (ئەندامانی کۆڕ و سەرۆکی شارەوانی) و پۆستە کارگێڕییە پیشەییەکاندا هەبێت. فەرمانبەرانی پیشەیی نابێت لەژێر تینهێنانی وارگێڕیدا بن.\n\n١٣.٥. چاودێریی بێوچان: دەزگای نیشتمانیی دژەگەندەڵی و دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی، بە شێوەیەکی بێوچان و لەناکاو، چاودێریی کار و گرێبەستەکانی شارەوانییەکان دەکەن بۆ ڕێگریکردن لە هەر جۆرە قۆرخکارییەک.\n\n١٣.٦. نەهێڵانی گرێبەست لەگەڵ بەرپرسان: بەستنی هەر جۆرە گرێبەستێکی بازرگانی لەنێوان شارەوانی و هەر کۆمپانیایەک کە ئەندامێکی هەڵبژێردراوی شارەوانییەکە یان کەسە پلە یەکەکانی خاوەنی بن، بە توندی نەهێڵراوە.\n\n١٣.٧. ئاشکراکردنی بەرژەوەندییەکان: هەموو ئەندامێکی هەڵبژێردراوی شارەوانی دەبێ بە ئاشکراکردنی گشت بەرژەوەندییە داراییەکانی خۆی و خێزانەکەی پێش دەستبەکاربوون یان لە سەروبەندی هەر گۆڕانکارییەکدا پابەند بێت.\n\n١٣.٨. سزای توند: هەر سەرپێچییەک لەم بڕگانە، جگە لە سزای قانوونیی، دەبێتە هۆی لادانی یەکجارەکی لە پۆستی گشتی و بێبەشکردنی هەردەمیی لە مافی خۆپاڵاوتن.\n\nچواردەیەم: مافی شارۆمەند بۆ لێپرسینەوە\n\n١٤.١. میکانیزمی لێپرسینەوەی گشتی: شارۆمەندانی هەر شارەوانییەک مافیان هەیە لە ڕێگەی میکانیزمی قانوونییەوە، وەک پێشکەشکردنی داخوازکاریی کۆکردنەوەی واژۆ، داخوازی لێپرسینەوەی فەرمی لە کۆڕی شارەوانی یان سەرۆکی شارەوانی لەسەر هەر مژارێکی دیاریکراو بکەن.\n\n١٤.٢. ڕیفراندۆمی خۆماڵی بۆ لادان: قانوون ڕێگە بە ئەنجامدانی ڕیفراندۆمی خۆماڵی دەدات بۆ لادانی ئەندامانی هەڵبژێردراو پێش کۆتاییهاتنی خولەکەیان، بە مەرجێک ژمارەیەکی دیاریکراو و بەرچاو لە دانیشتووان داخوازی بکەن، کە وردەکارییەکەی لە قانووندا دیاری دەکرێت.\n\n١٤.٣. مافی سکاڵا لە دادگای کارگێڕی: شارۆمەندان مافیان هەیە سکاڵا لەسەر هەر بڕیارێکی شارەوانی کە پێیان وایە ناقانوونییە یان زیانی پێگەیاندوون، لە دادگای کارگێڕیدا تۆمار بکەن.\n\n١٤.٤. چاودێریی بێپسانەوەی شارۆمەندان: شارەوانییەکان ئەرکدارن بە دامەزراندنی پلاتفۆرمی ڕوونایی ئۆنلاین بۆ ئەوەی شارۆمەندان بتوانن بە شێوەیەکی بێوچان چاودێریی قۆناغەکانی جێبەجێکردنی پڕۆژە و خەرجییەکان بکەن.\n\n١٤.٥. پاراستنی ئاشکراکەرانی گەندەڵی: قانوون پارێزبەندیی تەواوی قانوونیی و کارگێڕی بۆ هەر شارۆمەند یان فەرمانبەرێک دابین دەکات کە زانیاریی باوەڕپێکراو لەسەر گەندەڵی لەناو شارەوانیدا ئاشکرا دەکات.\n\n١٤.٦. دامەزراندنی کاریار (ئۆمبودسمان)ـی خۆماڵی: پێویستە نووسینگەی \"کاریاری خۆماڵی\" وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ بۆ وەرگرتنی سکاڵای شارۆمەندان و لێکۆڵینەوە لە کارەکانی کارگێڕیی شارەوانی دابمەزرێت و ئەرکەکانی بێکەموکۆڕی بەڕێوە ببات.\n\n١٤.٧. کۆبوونەوەی ساڵانەی لێپرسینەوە: سەرۆکی شارەوانی پابەندە بە سازکردنی کۆبوونەوەیەکی گشتیی ساڵانە لەگەڵ دانیشتوواندا بۆ خستنەڕووی کارنامەی ساڵی ڕابردوو و وەڵامدانەوەی پرسیارەکان.\n\n١٤.٨. مافی پێداچوونەوە بە بڕیارەکان: ژمارەیەکی دیاریکراوی شارۆمەندان، کە قانوون دیاری دەکات، دەتوانن داخوازی پێداچوونەوە بە هەر بڕیارێکی کۆڕی شارەوانی بکەن و کۆڕەکە پێویستە بە دووبارە تاوتوێکردنەوەی مژارەکە پابەند بێت.\n\n١٤.٩. بەرپرسیارێتیی تاکەکەسیی بەرپرسان: قانوون بەرپرسیارێتیی قانوونیی تاکەکەسی بۆ ئەو بەرپرسە هەڵبژێردراوانە دیاری دەکات کە بەهۆی کەمتەرخەمی یان بڕیاری چەوتەوە زیان بە سامانی گشتی دەگەیەنن.\n\nپازدەیەم: چوارچێوەی گشتیی قانوونیی\n\n١٥.١. قانوونی دەسەڵاتە خۆماڵییەکان: قانوونێکی گشتگیر و تایبەت بە دەسەڵاتە خۆماڵییەکان، وردەکاریی گشت بڕگەکانی ئەم بەندە، لەوانە پێکهاتە، دەسەڵات، میکانیزمی دارایی، چاودێری و هەڵبژاردنی شارەوانییەکان، ڕێکدەخات.\n\n١٥.٢. پێداچوونەوەی دەوری: ئەم قانوونە دەبێت بە شێوەیەکی دەوری، لانیکەم هەر دە ساڵ جارێک، و بە لەبەرچاوگرتنی گۆڕانکارییەکان و ئەزموونەکان، پێداچوونەوەی بۆ بکرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی کە لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەمدا دەگونجێت.\n\n١٥.٣. ڕاهێنان و تواناسازی: دەوڵەتی ناوەندی، لە ڕێگەی دامەزراوەی تایبەتمەندەوە، دەبێت لە دابینکردنی ڕاهێنان و تواناسازیی بێپسانەوە بۆ ئەندامانی هەڵبژێردراو و فەرمانبەرانی شارەوانییەکان لە بوارەکانی بەڕێوەبردنی مۆدێرن، دارایی گشتی و پلاندانانی ستراتیژیدا بەرپرسیار بێت.\n\n١٥.٤. پەرەپێدانی دیموکراسیی خۆماڵی: دەوڵەت هانی توێژینەوەی ئەکادیمی و دیالۆگی نیشتمانی بۆ پەرەپێدانی بێوچانی مۆدێلی دیموکراسیی خۆماڵی لە کوردستاندا دەدات.\n\n١٥.٥. یەکێتیی نەتەوەیی و نیشتمانی: سەرەڕای سەربەخۆیی کارگێڕی، هەموو شارەوانییەکان وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دەوڵەتی یەکگرتووی کوردستان کار دەکەن و پێویستە بە کار و کردەوە بە پاراستنی یەکێتیی نەتەوەیی و نیشتمانی پابەند بن.\n\n١٥.٦. قانوونی گواستنەوە: قانوونێکی تایبەت، پڕۆسەی گواستنەوە لە پەرگاڵی پێشووەوە بۆ پەرگاڵی نوێی شارەوانییەکان، دابەشکردنی مڵک و ماڵ و گواستنەوەی فەرمانبەران بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و کارا ڕێکدەخات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p848",
          "sourceIndex": 848,
          "style": "Normal",
          "text": "دەسەڵاتە خۆماڵییەکان، وەک یەکەی بنەڕەتیی دیموکراسی و ڕاژەداری لە کۆماری کوردستاندا، لەسەر بنەمای خۆبەڕێوەبەریی کارگێڕیی کارا و سەربەخۆیی دامەزراوەیی دادەمەزرێن، بە ئامانجی گەیاندنی دەسەڵات و دێموکراسی بە نزیکترین ئاست لە شارۆمەندەوە و مسۆگەرکردنی گەشەیەکی نیشتمانیی هاوسەنگ و دادپەروەرانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەسەڵاتە خۆماڵییەکان"
            },
            {
              "text": "، وەک یەکەی بنەڕەتیی دیموکراسی و ڕاژەداری لە کۆماری کوردستاندا، لەسەر بنەمای خۆبەڕێوەبەریی کارگێڕیی کارا و سەربەخۆیی دامەزراوەیی "
            },
            {
              "text": "دادەمەزرێن، بە ئامانجی گەیاندنی دەسەڵات و دێموکراسی بە نزیکترین ئاست لە شارۆمەندەوە و مسۆگەرکردنی گەشەیەکی نیشتمانیی هاوسەنگ و دادپەروەرانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p849",
          "sourceIndex": 849,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێکهاتەی بنەڕەتی و هەڵوەشاندنەوەی ئاستی پارێزگا",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێکهاتەی بنەڕەتی و هەڵوەشاندنەوەی ئاستی پارێزگا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p850",
          "sourceIndex": 850,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دابەشکاریی کارگێڕیی کۆماری کوردستان لەسەر دوو ئاستی بنەڕەتی دادەمەزرێت: دەسەڵاتی ناوەندیی دەوڵەت و یەکە خۆماڵییەکان کە پێیان دەوترێت \"شارەوانی\".",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دابەشکاریی کارگێڕیی کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": " لەسەر دوو ئاستی بنەڕەتی دادەمەزرێت: دەسەڵاتی ناوەندیی دەوڵەت و یەکە خۆماڵییەکان کە پێیان دەوترێت \"شارەوانی"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p849"
        },
        {
          "id": "p851",
          "sourceIndex": 851,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. بە مەبەستی پتەوکردنی یەکێتیی نەتەوەیی و نیشتمانی، ڕێگریکردن لە دروستبوونی ناوچەگەریی وارگێڕی، پچڕاندنی ڕیشەی قۆرخکاریی پارتایەتیی، کەمکردنەوەی بیرۆکراسی و ئۆلیگارشی ناپێویست و ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵیی سیستماتیک، هیچ ئاستێکی کارگێڕیی ناپێویست لەنێوان دەسەڵاتی ناوەندیی دەوڵەت و شارەوانییەکاندا بوونی نابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بە مەبەستی پتەوکردنی یەکێتیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " و نیشتمانی، ڕێگریکردن لە دروستبوونی ناوچەگەریی وارگێڕی، پچڕاندنی ڕیشەی قۆرخکاریی پارتایەتیی، کەمکردنەوەی بیرۆکراسی و ئۆلیگارشی ناپێویست و ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵیی سیستماتیک، هیچ ئاستێکی کارگێڕیی ناپێویست لەنێوان دەسەڵاتی ناوەندیی دەوڵەت و شارەوانییەکاندا بوونی نابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p849"
        },
        {
          "id": "p852",
          "sourceIndex": 852,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. بەپێی ئەم دەستوورە، پەرگاڵی پارێزگا وەک پلیکە و ئاستێکی کارگێڕی بە شێوەیەکی دەستووری هەڵدەوەشێنرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەپێی ئەم دەستوورە، پەرگاڵی پارێزگا"
            },
            {
              "text": " وەک پلیکە و ئاستێکی کارگێڕی بە شێوەیەکی دەستووری هەڵدەوەشێنرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p849"
        },
        {
          "id": "p853",
          "sourceIndex": 853,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. گشت ئەو دەسەڵات و ئەرکانەی کە پێشتر لە ئەستۆی پارێزگاکاندا بوون، بەپێی قانوونێکی تایبەت، بە شێوەیەکی لۆژیکی و کارا لەنێوان دەسەڵاتی ناوەندی (شالیارگە تایبەتمەندەکان) و شارەوانییەکاندا دابەش دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "گشت ئەو دەسەڵات و ئەرکانەی کە پێشتر لە ئەستۆی پارێزگاکاندا بوون، بەپێی قانوونێکی تایبەت، بە شێوەیەکی لۆژیکی و کارا لەنێوان دەسەڵاتی ناوەندی (شالیارگە"
            },
            {
              "text": " تایبەتمەندەکان) و شارەوانییەکاندا دابەش دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p849"
        },
        {
          "id": "p854",
          "sourceIndex": 854,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێگەی قانوونیی، سنوور و هاوکاریی شارەوانییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێگەی قانوونیی، سنوور و هاوکاریی شارەوانییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p855",
          "sourceIndex": 855,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. هەر شارەوانییەک لە چوارچێوەی دەوڵەتی کوردستاندا یەکەیەکی خۆبەڕێوەبەریی خاوەن کەسایەتیی قانوونیی سەربەخۆیە و مافی خاوەندارێتی، بەستنی گرێبەست، و سکاڵا تۆمارکردن و سکاڵا لێ تۆمارکردنی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر شارەوانییەک لە چوارچێوەی دەوڵەتی کوردستاندا یەکەیەکی خۆبەڕێوەبەریی خاوەن کەسایەتیی قانوونیی سەربەخۆیە و مافی خاوەندارێتی"
            },
            {
              "text": "، بەستنی گرێبەست، و سکاڵا تۆمارکردن و سکاڵا لێ تۆمارکردنی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p854"
        },
        {
          "id": "p856",
          "sourceIndex": 856,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. سنووری جوگرافی، پێکهاتە و میکانیزمی دامەزراندن یان یەکخستنی شارەوانییەکان بە لەبەرچاوگرتنی فاکتەرە مێژوویی، جوگرافی، ئابووری، دیمۆگرافی و توانای دابینکردنی ڕاژەداریی کارا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سنووری جوگرافی، پێکهاتە و میکانیزمی دامەزراندن یان یەکخستنی شارەوانییەکان بە لەبەرچاوگرتنی فاکتەرە مێژوویی، جوگرافی، ئابووری، دیمۆگرافی"
            },
            {
              "text": " و توانای دابینکردنی ڕاژەداریی کارا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p854"
        },
        {
          "id": "p857",
          "sourceIndex": 857,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. شارەوانییەکان دەتوانن بۆ ئەنجامدانی پڕۆژەی هاوبەش یان دابینکردنی ڕاژەداریی هاوبەش، هاوکاریی خۆویستانە لەنێوان خۆیاندا پێکبهێنن، بەڵام ئەم هاوکارییە نابێت ببێتە هۆی دروستکردنی ئاستێکی کارگێڕیی نوێ یان یەکەیەکی وارگێڕیی سەروو-شارەوانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شارەوانییەکان دەتوانن بۆ ئەنجامدانی پڕۆژەی هاوبەش یان دابینکردنی ڕاژەداریی هاوبەش، هاوکاریی خۆویستانە لەنێوان خۆیاندا پێکبهێنن، بەڵام ئەم هاوکارییە نابێت ببێتە هۆی دروستکردنی ئاستێکی کارگێڕیی نوێ یان یەکەیەکی وارگێڕیی سەروو-شارەوانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p854"
        },
        {
          "id": "p858",
          "sourceIndex": 858,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: دەسەڵات و بەرپرسیارێتییە بنەڕەتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: دەسەڵات و بەرپرسیارێتییە بنەڕەتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p859",
          "sourceIndex": 859,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. شارەوانییەکان خاوەنی دەسەڵاتی داڕشتن و ڕاییکردنی وارگێڕیی خۆماڵین و بەرپرسیارێتیی ڕاستەوخۆیان لە گەیاندنی ئەم ڕاژەدارییە بنەڕەتییانەدا هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "شارەوانییەکان"
            },
            {
              "text": " خاوەنی دەسەڵاتی داڕشتن و ڕاییکردنی وارگێڕیی خۆماڵین و بەرپرسیارێتیی ڕاستەوخۆیان لە گەیاندنی ئەم ڕاژەدارییە بنەڕەتییانەدا هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p858"
        },
        {
          "id": "p860",
          "sourceIndex": 860,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پلاندانانی شارستانی، دەرکردنی مۆڵەتی بیناسازی و بەڕێوەبردنی کاروباری زەویوزار لە چوارچێوەی پلانی گشتیی نیشتمانیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پلاندانانی "
            },
            {
              "text": "شارستانی، دەرکردنی مۆڵەتی بیناسازی و بەڕێوەبردنی کاروباری زەویوزار لە چوارچێوەی پلانی گشتیی نیشتمانیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p859"
        },
        {
          "id": "p861",
          "sourceIndex": 861,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دابینکردنی ڕاژەدارییە گشتییەکان، وەک ئاو، ئاوەڕۆ، وزەی خۆماڵی و بەڕێوەبردنی پاشماوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دابینکردنی ڕاژەدارییە گشتییەکان، وەک ئاو، ئاوەڕۆ، وزەی خۆماڵی و بەڕێوەبردنی پاشماوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p859"
        },
        {
          "id": "p862",
          "sourceIndex": 862,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بنیاتنان و چاککردنەوەی ژێرخانی خۆماڵی، وەک ڕێگاوبان، پارک، کتێبخانە و شوێنە گشتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بنیاتنان و چاککردنەوەی ژێرخانی خۆماڵی، وەک ڕێگاوبان، پارک، کتێبخانە و شوێنە گشتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p859"
        },
        {
          "id": "p863",
          "sourceIndex": 863,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. سەرپەرشتیکردنی کارگێڕیی پەروەردەی بنەڕەتی (باخچەی ساوایان، دایانگە و قوتابخانەی بنەڕەتی) و ڕاژەی تەندروستیی سەرەتایی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. سەرپەرشتیکردنی کارگێڕیی پەروەردەی بنەڕەتی (باخچەی ساوایان، دایانگە و قوتابخانەی بنەڕەتی) و ڕاژەی تەندروستیی سەرەتایی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p859"
        },
        {
          "id": "p864",
          "sourceIndex": 864,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. گەشەپێدانی ئابووریی خۆماڵی، پشتیوانیکردن لە پڕۆژە بچووک و مامناوەندەکان و ڕاکێشانی وەبەرهێنان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. گەشەپێدانی ئابووریی خۆماڵی، پشتیوانیکردن لە پڕۆژە بچووک و مامناوەندەکان و ڕاکێشانی وەبەرهێنان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p859"
        },
        {
          "id": "p865",
          "sourceIndex": 865,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. پاراستنی ژینگە و پاشماگی کولتووریی خۆماڵی و پاراستنی نەزمی گشتی بە هاوئاهەنگی لەگەڵ پۆلیسی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. پاراستنی ژینگە و پاشماگی"
            },
            {
              "text": " کولتووریی خۆماڵی و پاراستنی نەزمی گشتی بە هاوئاهەنگی لەگەڵ پۆلیسی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p859"
        },
        {
          "id": "p866",
          "sourceIndex": 866,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: هەڵبژاردن و پێکهاتەی دیموکراتی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: هەڵبژاردن و پێکهاتەی دیموکراتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p867",
          "sourceIndex": 867,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. هەر شارەوانییەک لەلایەن \"کۆڕی شارەوانی\"ـیەوە بەڕێوەدەبرێت، کە ئەندامەکانی لە ڕێگەی هەڵبژاردنێکی گشتی، ئازاد و ڕاستەوخۆوە لەلایەن دانیشتووانی شارەوانییەکەوە بۆ ماوەی چوار ساڵ هەڵدەبژێردرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر شارەوانییەک لەلایەن \"کۆڕی شارەوانی\"ـیەوە بەڕێوەدەبرێت، کە ئەندامەکانی لە ڕێگەی هەڵبژاردنێکی گشتی، ئازاد و ڕاستەوخۆوە لەلایەن دانیشتووانی شارەوانییەکەوە بۆ ماوەی چوار ساڵ هەڵدەبژێردرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p866"
        },
        {
          "id": "p868",
          "sourceIndex": 868,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. کۆڕی شارەوانی، سەرۆکی شارەوانی کە سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەداریی شارەوانییەکەیە هەڵدەبژێرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کۆڕی شارەوانی، سەرۆکی شارەوانی کە سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەداریی شارەوانییەکەیە هەڵدەبژێرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p866"
        },
        {
          "id": "p869",
          "sourceIndex": 869,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. هەڵبژاردنەکان لەژێر چاودێریی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکاندا بەڕێوەدەچن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەڵبژاردنەکان لەژێر چاودێریی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکاندا بەڕێوەدەچن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p866"
        },
        {
          "id": "p870",
          "sourceIndex": 870,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. بۆ ڕێگریکردن لە دروستبوونی دەسەڵاتی تاکەکەسی، مافی دووبارە هەڵبژاردنەوە بۆ سەرۆکی شارەوانی و ئەندامانی کۆڕ تەنیا بۆ یەک خولی دیکەی یەک لەدوای یەک سنووردار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "بۆ ڕێگریکردن لە دروستبوونی دەسەڵاتی تاکەکەسی، مافی دووبارە هەڵبژاردنەوە بۆ سەرۆکی شارەوانی و ئەندامانی کۆڕ تەنیا بۆ یەک خولی دیکەی یەک لەدوای یەک سنووردار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p866"
        },
        {
          "id": "p871",
          "sourceIndex": 871,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: سەربەخۆیی دارایی و سندوقی هاوسەنگیی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: سەربەخۆیی دارایی و سندوقی هاوسەنگیی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p872",
          "sourceIndex": 872,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. شارەوانییەکان خاوەنی بودجەی سەربەخۆی خۆیانن و مافی کۆکردنەوەی داهاتی خۆماڵییان لە ڕێگەی باج و تێچووی ڕاژەدارییەوە هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "شارەوانییەکان خاوەنی بودجەی سەربەخۆی خۆیانن و مافی کۆکردنەوەی داهاتی خۆماڵییان لە ڕێگەی باج و تێچووی ڕاژەدارییەوە هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p871"
        },
        {
          "id": "p873",
          "sourceIndex": 873,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دەوڵەتی ناوەندی، لە ڕێگەی \"سندوقی هاوسەنگیی نیشتمانی\"ـیەوە، پشکێک لە بودجەی گشتی بۆ شارەوانییەکان تەرخان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ناوەندی، لە ڕێگەی \"سندوقی هاوسەنگیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "\"ـیەوە، پشکێک لە بودجەی گشتی بۆ شارەوانییەکان تەرخان دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p871"
        },
        {
          "id": "p874",
          "sourceIndex": 874,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. شێوازی دابەشکردنی ئەم پشکە بەپێی فۆرمولایەکی قانوونیی ڕووەن دەبێ کە لەسەر بنەمای ژمارەی دانیشتووان، پێداویستیی گەشەپێدان، بە ئامانجی کەمکردنەوەی جیاوازی و دابینکردنی گەشەی هاوسەنگدۆخی جوگرافی و توانای داهاتی خۆماڵی دادەڕێژرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شێوازی دابەشکردنی ئەم پشکە بەپێی فۆرمولایەکی قانوونیی ڕووەن"
            },
            {
              "text": " دەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لەسەر بنەمای ژمارەی دانیشتووان، پێداویستیی گەشەپێدان، بە ئامانجی کەمکردنەوەی جیاوازی و دابینکردنی گەشەی هاوسەنگدۆخی جوگرافی و توانای داهاتی خۆماڵی دادەڕێژرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p871"
        },
        {
          "id": "p875",
          "sourceIndex": 875,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: چاودێریی دەوڵەت و ڕێکاری ڕایەداریی تایبەت (میکانیزمی ڕۆبێک)",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: چاودێریی دەوڵەت و ڕێکاری ڕایەداریی تایبەت (میکانیزمی ڕۆبێک"
            },
            {
              "text": ")"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p876",
          "sourceIndex": 876,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. بنەمای بەرپرسیارێتیی دارایی: سەربەخۆیی دارایی شارەوانییەکان بەندە بە بەرپرسیارێتییەوە. هەر شارەوانییەک ئەرکدارە بە بەڕێوەبردنی ژیرانەی داهات و خەرجییەکانی و مسۆگەرکردنی سەقامگیریی دارایی درێژخایەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بنەمای بەرپرسیارێتیی دارایی: سەربەخۆیی دارایی شارەوانییەکان بەندە بە بەرپرسیارێتییەوە. هەر شارەوانییەک ئەرکدارە بە بەڕێوەبردنی ژیرانەی داهات و خەرجییەکانی و مسۆگەرکردنی سەقامگیریی دارایی درێژخایەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p875"
        },
        {
          "id": "p877",
          "sourceIndex": 877,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. چوونە ناو لیستی چاودێری: هەر شارەوانییەک کە ناتوانێت بودجەیەکی هاوسەنگ پەسەند بکات یان پابەندییەکانی دارایی خۆی ڕایی بکات، بەپێی قانوون و دوای هەڵسەنگاندنی دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی، دەخرێتە ژێر \"ڕێکاری ڕایەداریی تایبەت\"ـەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "چوونە ناو لیستی چاودێری: هەر شارەوانییەک کە ناتوانێت بودجەیەکی هاوسەنگ پەسەند بکات یان پابەندییەکانی دارایی خۆی ڕایی بکات، بەپێی قانوون و دوای "
            },
            {
              "text": "هەڵسەنگاندنی دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی، دەخرێتە ژێر \"ڕێکاری ڕایەداریی تایبەت\"ـەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p875"
        },
        {
          "id": "p878",
          "sourceIndex": 878,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. سنووردارکردنی دەسەڵاتی دارایی: لەم دۆخەدا، شارەوانییەکە مافی وەرگرتنی قەرزی نوێ یان ئەنجامدانی هەر پابەندبوونێکی دارایی درێژخایەنی نابێت، مەگەر بە ڕەزامەندیی پێشوەختەی شالیارگەی تایبەتمەندی دەسەڵاتی ناوەندی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "سنووردارکردنی دەسەڵاتی دارایی: لەم دۆخەدا، شارەوانییەکە مافی وەرگرتنی قەرزی نوێ یان ئەنجامدانی هەر پابەندبوونێکی دارایی درێژخایەنی نابێت، مەگەر بە ڕەزامەندیی پێشوەختەی شالیارگەی تایبەتمەندی دەسەڵاتی ناوەندی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p875"
        },
        {
          "id": "p879",
          "sourceIndex": 879,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٤. دانانی چاودێری دارایی: دەسەڵاتی ناوەندی مافی هەیە چاودێرێکی دارایی بۆ شارەوانییەکە دابنێ کە ئەرکی یارمەتیدان و چاودێریکردنی پلانی چاکسازیی دارایی دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دانانی چاودێری دارایی: دەسەڵاتی ناوەندی مافی هەیە چاودێرێکی دارایی بۆ شارەوانییەکە دابن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ئەرکی یارمەتیدان و چاودێریکردنی پلانی چاکسازیی دارایی دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p875"
        },
        {
          "id": "p880",
          "sourceIndex": 880,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٥. ئامانجی ڕێکارەکە: ئامانج لەم ڕێکارە نەک سنووردارکردنی سەربەخۆیی خۆماڵی، بەڵکو پاراستنی مافی شارۆمەندان، ڕێگریکردن لە مایەپووچبوونی دارایی، و مسۆگەرکردنی سەقامگیریی ئابووریی نیشتمانییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی ڕێکارەکە: ئامانج لەم ڕێکارە نەک سنووردارکردنی سەربەخۆیی خۆماڵی، بەڵکو پاراستنی مافی شارۆمەندان، ڕێگریکردن لە مایەپووچبوونی دارایی، و مسۆگەرکردنی سەقامگیریی ئابووریی نیشتمانییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p875"
        },
        {
          "id": "p881",
          "sourceIndex": 881,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٦. دەرچوون لە لیست: شارەوانییەکە تا ئەو کاتە لەژێر ئەم ڕێکارەدا دەمێنێتەوە کە بەپێی ڕاپۆرتی فەرمی، توانای بەڕێوەبردنی دارایی سەربەخۆی بەدەست هێنابێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "دەرچوون لە لیست: شارەوانییەکە تا ئەو کاتە لەژێر ئەم ڕێکارەدا دەمێنێتەوە کە بەپێی ڕاپۆرتی فەرمی، توانای بەڕێوەبردنی دارایی سەربەخۆی بەدەست هێنابێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p875"
        },
        {
          "id": "p882",
          "sourceIndex": 882,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: وەڵامدەرەوەیی، ڕوونایەتی و بەشداریی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: وەڵامدەرەوەیی، ڕوونایەتی و بەشداریی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p883",
          "sourceIndex": 883,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. بنەمای وەڵامدەرەوەیی: شارەوانییەکان لە بەرامبەر دانیشتووانی خۆیان و قانوونەکانی دەوڵەتدا وەڵامدەرەوەن. کۆڕی شارەوانی و سەرۆکی شارەوانی بەرپرسیارێتیی ڕاستەوخۆیان لە چۆنیەتی بەڕێوەبردنی کاروباری شارەوانییەکەدا هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بنەمای وەڵامدەرەوەیی: شارەوانییەکان لە بەرامبەر دانیشتووانی خۆیان و قانوونەکانی دەوڵەتدا وەڵامدەرەوەن. کۆڕی شارەوانی و سەرۆکی شارەوانی بەرپرسیارێتیی ڕاستەوخۆیان لە چۆنیەتی بەڕێوەبردنی کاروباری شارەوانییەکەدا هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p882"
        },
        {
          "id": "p884",
          "sourceIndex": 884,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. ڕوونایەتیی ڕەها: دەبێت گشت بڕیار، گرێبەست، و خەرجییەکی شارەوانی بە شێوەیەکی گشتی و ئاسان بۆ دەستگەیشتن بڵاوبکرێتەوە. بودجەی ساڵانە و ڕاپۆرتی وردبینیی دارایی دەبێت بۆ ڕای گشتی بەردەست بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ڕوونایەتیی ڕەها: دەبێت گشت بڕیار، گرێبەست، و خەرجییەکی شارەوانی بە شێوەیەکی گشتی و ئاسان بۆ دەستگەیشتن بڵاوبکرێتەوە. بودجەی ساڵانە و ڕاپۆرتی وردبینیی دارایی دەبێت بۆ ڕای گشتی بەردەست بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p882"
        },
        {
          "id": "p885",
          "sourceIndex": 885,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. هاندانی بەشداریی شارۆمەندان: شارەوانییەکان ئەرکدارن بە هاندانی بەشداریی چالاکانەی شارۆمەندان لە پرۆسەی بڕیارداندا، لە ڕێگەی میکانیزمی جۆراوجۆرەوە وەک:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هاندانی بەشداریی شارۆمەندان: شارەوانییەکان ئەرکدارن بە هاندانی بەشداریی چالاکانەی شارۆمەندان لە پرۆسەی بڕیارداندا، لە ڕێگەی میکانیزمی جۆراوجۆرەوە وەک"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p882"
        },
        {
          "id": "p886",
          "sourceIndex": 886,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کۆبوونەوەی گشتیی دەوری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کۆبوونەوەی "
            },
            {
              "text": "گشتیی دەوری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p885"
        },
        {
          "id": "p887",
          "sourceIndex": 887,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕاوێژکاری لەسەر پڕۆژە گرنگەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕاوێژکاری لەسەر پڕۆژە گرنگەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p885"
        },
        {
          "id": "p888",
          "sourceIndex": 888,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پلاتفۆرمی دیجیتاڵی بۆ وەرگرتنی پێشنیار و سکاڵا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پلاتفۆرمی دیجیتاڵی بۆ وەرگرتنی پێشنیار و سکاڵا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p885"
        },
        {
          "id": "p889",
          "sourceIndex": 889,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. \"بودجەی بەشداریکەر\" کە تێیدا بەشێک لە بودجە بۆ ئەو پڕۆژانە تەرخان دەکرێ کە لەلایەن خودی هاووڵاتیانەوە پێشنیار کراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. \"بودجەی بەشداریکەر\" کە تێیدا بەشێک لە بودجە بۆ ئەو پڕۆژانە تەرخان دەکر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لەلایەن خودی"
            },
            {
              "text": " هاووڵاتیانەوە پێشنیار کراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p885"
        },
        {
          "id": "p890",
          "sourceIndex": 890,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٤. مافی دەستگەیشتن بە زانیاری: هەر شارۆمەندێک مافی دەستگەیشتنی بە زانیارییەکانی پەیوەست بە کارەکانی شارەوانییەکەی هەیە، بەپێی ئەو قانوونەی کە ئەم مافە ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "مافی دەستگەیشتن بە زانیاری: هەر شارۆمەندێک مافی دەستگەیشتنی بە زانیارییەکانی پەیوەست بە کارەکانی شارەوانییەکەی هەیە، بەپێی ئەو قانوونەی کە ئەم مافە ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p882"
        },
        {
          "id": "p891",
          "sourceIndex": 891,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٥. لێپرسینەوە لە گەندەڵی: هەر بارێکی گوماناوی گەندەڵی یان بەد بەکارهێنانی دەسەڵات، لەلایەن دەزگای نیشتمانیی دژەگەندەڵییەوە لێکۆڵینەوەی لێ دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "لێپرسینەوە لە گەندەڵی"
            },
            {
              "text": ": هەر بارێکی گوماناوی گەندەڵی یان بەد بەکارهێنانی دەسەڵات، لەلایەن دەزگای نیشتمانیی دژەگەندەڵییەوە لێکۆڵینەوەی لێ دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p882"
        },
        {
          "id": "p892",
          "sourceIndex": 892,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: پەیوەندی و هاوئاهەنگی لەگەڵ دەسەڵاتی ناوەندی",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: پەیوەندی و هاوئاهەنگی لەگەڵ دەسەڵاتی ناوەندی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p893",
          "sourceIndex": 893,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. پابەندبوون بە ستراتیژی نیشتمانی: شارەوانییەکان لە چوارچێوەی قانووندا کار دەکەن و بە وارگێڕییە ستراتیژییە نیشتمانییەکانی دەوڵەت، بەتایبەتی لە بوارەکانی ئاسایش، پەروەردەی باڵا، پاراستنی ژینگە، و پلانی گشتیی خاکدا پابەندن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پابەندبوون بە ستراتیژی نیشتمانی: شارەوانییەکان لە چوارچێوەی قانووندا کار دەکەن و بە وارگێڕییە ستراتیژییە نیشتمانییەکانی دەوڵەت، بەتایبەتی لە بوارەکانی ئاسایش، پەروەردەی باڵا، پاراستنی ژینگە، و پلانی گشتیی خاکدا پابەندن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p892"
        },
        {
          "id": "p894",
          "sourceIndex": 894,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. چاودێریی قانوونیی، نەک وارگێڕی: دەسەڵاتی ناوەندی، لە ڕێگەی شالیارگەی تایبەتمەندەوە، چاودێریی قانوونیی کارەکانی شارەوانییەکان دەکات بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بڕیارەکانیان لەگەڵ دەستوور و قانوون نیشتمانییەکاندا یەکدەگرنەوە، بەڵام دەست لە بڕیارە خۆماڵییەکانیان وەرنادات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "چاودێریی قانوونیی، نەک وارگێڕی: دەسەڵاتی ناوەندی، لە ڕێگەی شالیارگەی تایبەتمەندەوە، چاودێریی قانوونیی کارەکانی شارەوانییەکان دەکات بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بڕیارەکانیان لەگەڵ دەستوور و قانوون نیشتمانییەکاندا یەکدەگرنەوە، بەڵام دەست لە بڕیارە خۆماڵییەکانیان وەرنادات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p892"
        },
        {
          "id": "p895",
          "sourceIndex": 895,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٣. پشتیوانیی تەکنیکی و پسپۆڕی: دەسەڵاتی ناوەندی ئەرکدارە بە دابینکردنی پشتیوانیی تەکنیکی، زانیاری و پسپۆڕی بۆ شارەوانییەکان، بەتایبەتی بۆ ئەو شارەوانییانەی کە توانای مرۆیی و دارایی سنوورداریان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پشتیوانیی تەکنیکی و پسپۆڕی: دەسەڵاتی ناوەندی ئەرکدارە بە دابینکردنی پشتیوانیی تەکنیکی، زانیاری و پسپۆڕی بۆ شارەوانییەکان، بەتایبەتی بۆ ئەو شارەوانییانەی کە توانای مرۆیی و دارایی سنوورداریان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p892"
        },
        {
          "id": "p896",
          "sourceIndex": 896,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٤. ئاڵوگۆڕی زانیاری: دەبێت پەرگاڵێکی نیشتمانیی یەکگرتوو بۆ ئاڵوگۆڕی زانیاری و داتا لەنێوان شارەوانییەکان و دەسەڵاتی ناوەندیدا هەبێت، بۆ مسۆگەرکردنی پلاندانانێکی زانستی و هاوبەش.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئاڵوگۆڕی زانیاری: دەبێت پەرگاڵێکی نیشتمانیی یەکگرتوو بۆ ئاڵوگۆڕی زانیاری و داتا لەنێوان شارەوانییەکان و دەسەڵاتی ناوەندیدا هەبێت، بۆ مسۆگەرکردنی پلاندانانێکی زانستی و هاوبەش"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p892"
        },
        {
          "id": "p897",
          "sourceIndex": 897,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٥. نوێنەرایەتی لە ئاستی نیشتمانی: قانوون میکانیزمێک بۆ نوێنەرایەتیکردنی بەرژەوەندییەکانی شارەوانییەکان وەک دامەزراندنی \"کۆڕی نیشتمانیی شارەوانییەکان\" کە دەبێتە سەکۆیەکی ڕاوێژکاری لە ئاستی نیشتمانیدا دادەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "نوێنەرایەتی لە ئاستی نیشتمانی: قانوون میکانیزمێک بۆ نوێنەرایەتیکردنی بەرژەوەندییەکانی شارەوانییەکان وەک دامەزراندنی \"کۆڕی نیشتمانیی شارەوانییەکان\" کە دەبێتە سەکۆیەکی ڕاوێژکاری لە ئاستی نیشتمانیدا دادەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p892"
        },
        {
          "id": "p898",
          "sourceIndex": 898,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: بەڕێوەبردنی قەیران و بەرگریی شارستانی",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: بەڕێوەبردنی قەیران و بەرگریی شارستانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p899",
          "sourceIndex": 899,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. بەرپرسیارێتیی هاوبەش: لە دۆخی کارەساتی سروشتی، قەیرانی تەندروستیی گشتی، یان هەر هەڕەشەیەکی دیکە بۆ سەر ئاسایشی گشتی، شارەوانییەکان وەک هێڵی پێشەوەی بەرپەرچدانەوە کار دەکەن، بەڵام بە هاوئاهەنگیی تەواو لەگەڵ دامەزراوە فریاکەوتنە نیشتمانییەکاندا ئەرکدارن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەرپرسیارێتیی هاوبەش: لە دۆخی کارەساتی سروشتی، قەیرانی تەندروستیی گشتی، یان هەر هەڕەشەیەکی دیکە بۆ سەر ئاسایشی گشتی، شارەوانییەکان وەک هێڵی پێشەوەی بەرپەرچدانەوە کار دەکەن، بەڵام بە هاوئاهەنگیی تەواو لەگەڵ دامەزراوە فریاکەوتنە نیشتمانییەکاندا ئەرکدارن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p898"
        },
        {
          "id": "p900",
          "sourceIndex": 900,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. پلانی ئامادەیی خۆماڵی: هەر شارەوانییەک دەبێت پلانی ئامادەیی بۆ قەیران و تیمی بەرپەرچدانەوەی فریاکەوتنی خۆماڵیی هەبێت، کە بە شێوەیەکی دەوری ڕاهێنانیان پێدەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پلانی ئامادەیی خۆماڵی: هەر شارەوانییەک دەبێت پلانی ئامادەیی بۆ قەیران و تیمی بەرپەرچدانەوەی فریاکەوتنی خۆماڵیی هەبێت، کە بە شێوەیەکی دەوری ڕاهێنانیان پێدەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p898"
        },
        {
          "id": "p901",
          "sourceIndex": 901,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٣. پەرگاڵی ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە: شارەوانییەکان لە ڕاییکردنی پەرگاڵی ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی دانیشتووان لە کاتی مەترسیدا بەرپرسیارن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە: شارەوانییەکان لە ڕاییکردنی پەرگاڵی ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی دانیشتووان لە کاتی مەترسیدا بەرپرسیارن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p898"
        },
        {
          "id": "p902",
          "sourceIndex": 902,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٤. بەڕێوەبردنی خۆبەخشان: شارەوانییەکان ئەرکی ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی هێزی خۆبەخشی شارستانییان لە کاتی قەیرانەکاندا لە ئەستۆدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "بەڕێوەبردنی خۆبەخشان: شارەوانییەکان ئەرکی ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی هێزی خۆبەخشی شارستانییان لە کاتی قەیرانەکاندا لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p898"
        },
        {
          "id": "p903",
          "sourceIndex": 903,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٥. دەسەڵاتی کاتیی تایبەت: لە کاتی قەیراندا، دەسەڵاتی ناوەندی دەتوانێت بەپێی قانوون، دەسەڵاتی کاتیی تایبەت بۆ خێراکردنی دابەشکردنی هاوکاری و جووڵاندنی سەرچاوەکان بە شارەوانییەکان بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی کاتیی تایبەت: لە کاتی قەیراندا، دەسەڵاتی ناوەندی دەتوانێت بەپێی قانوون، دەسەڵاتی کاتیی تایبەت بۆ خێراکردنی دابەشکردنی هاوکاری و جووڵاندنی سەرچاوەکان بە شارەوانییەکان بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p898"
        },
        {
          "id": "p904",
          "sourceIndex": 904,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دەیەم: پاراستنی پاشماگی خۆماڵی و شوناسی ناوچەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دەیەم: پاراستنی پاشماگی خۆماڵی و شوناسی ناوچەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p905",
          "sourceIndex": 905,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. ئەرکی پاراستن: شارەوانییەکان لە پاراستن و پەرەپێدانی پاشماگی کولتووری، زمانەوانی و مێژوویی تایبەت بە ناوچەکانیان، وەک بەشێک لە شوناسی گشتیی نەتەوە بەرپرسیارێتیی قانوونیی ڕاستەوخۆیان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی پاراستن: شارەوانییەکان لە پاراستن و پەرەپێدانی پاشماگی کولتووری، زمانەوانی و مێژوویی تایبەت بە ناوچەکانیان، وەک بەشێک لە شوناسی گشتیی نەتەوە بەرپرسیارێتیی قانوونیی ڕاستەوخۆیان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p904"
        },
        {
          "id": "p906",
          "sourceIndex": 906,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. پشتیوانی لە داهێنانی خۆماڵی: پشتیوانیکردن لە هونەر، پیشەی دەستی، فێستیڤاڵە خۆماڵییەکان، و گشت ئەو چالاکییانەی کە شوناسی تایبەتی ناوچەکە دەوڵەمەند دەکەن، ئەرکێکی بنەڕەتییانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پشتیوانی لە داهێنانی خۆماڵی: پشتیوانیکردن لە هونەر، پیشەی دەستی، فێستیڤاڵە خۆماڵییەکان، و گشت ئەو چالاکییانەی کە شوناسی تایبەتی ناوچەکە دەوڵەمەند دەکەن، ئەرکێکی بنەڕەتییانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p904"
        },
        {
          "id": "p907",
          "sourceIndex": 907,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٣. پاراستنی شوێنەوارەکان: شارەوانییەکان، بە هاوئاهەنگی لەگەڵ دەستەی نیشتمانیی پاراستنی پاشماگ، لە پاراستنی شوێنەوارە مێژووییەکانی سنووری خۆیان بەرپرسیارن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی شوێنەوارەکان: شارەوانییەکان، بە هاوئاهەنگی لەگەڵ دەستەی نیشتمانیی پاراستنی پاشماگ، لە پاراستنی شوێنەوارە مێژووییەکانی سنووری خۆیان بەرپرسیارن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p904"
        },
        {
          "id": "p908",
          "sourceIndex": 908,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٤. ناوی شوێنەکان: شارەوانییەکان بە پاراستن و بەکارهێنانی ناوە ڕەسەن و مێژووییەکانی شوێنە جوگرافییەکانی سنووری خۆیان ئەرکدارن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ناوی شوێنەکان: شارەوانییەکان بە پاراستن و بەکارهێنانی ناوە ڕەسەن و مێژووییەکانی شوێنە جوگرافییەکانی سنووری خۆیان ئەرکدارن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p904"
        },
        {
          "id": "p909",
          "sourceIndex": 909,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٥. هاوکاریی کولتووری: شارەوانییەکان بە هاندانی هاوکاری لەگەڵ دامەزراوە کولتووری و پەروەردەییەکان بۆ بەهێزکردنی شوناسی کولتووریی خۆماڵی ئەرکدارن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هاوکاریی کولتووری: شارەوانییەکان بە هاندانی هاوکاری لەگەڵ دامەزراوە کولتووری و پەروەردەییەکان بۆ بەهێزکردنی شوناسی کولتووریی خۆماڵی ئەرکدارن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p904"
        },
        {
          "id": "p910",
          "sourceIndex": 910,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یازدەیەم: کێبڕکێی تەندروست و گەشەی هاوسەنگ",
          "runs": [
            {
              "text": "یازدەیەم: کێبڕکێی تەندروست و گەشەی هاوسەنگ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p911",
          "sourceIndex": 911,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.١. بنەمای کێبڕکێی بنیاتنەر: پەرگاڵی شارەوانییە سەربەخۆکان لەسەر بنەمای هاندانی کێبڕکێی تەندروستی بنیاتنەر لەنێوان شارەوانییەکاندا بۆ ڕاکێشانی وەبەرهێنان، داهێنان، پەرەپێدانی توانای مرۆیی و بەرزکردنەوەی چلۆنایەتیی ژیان دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بنەمای کێبڕکێی بنیاتنەر: پەرگاڵی شارەوانییە سەربەخۆکان لەسەر بنەمای هاندانی کێبڕکێی تەندروستی بنیاتنەر لەنێوان شارەوانییەکاندا بۆ ڕاکێشانی وەبەرهێنان، داهێنان، پەرەپێدانی توانای مرۆیی و بەرزکردنەوەی چلۆنایەتیی ژیان دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p910"
        },
        {
          "id": "p912",
          "sourceIndex": 912,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٢. ئامانجی گەشەی هاوسەنگ: ئامانجی ستراتیژیی ئەم کێبڕکێیە، دابینکردنی گەشەیەکی نیشتمانیی هاوسەنگ و فرەچەشنە و ڕێگریکردن لە چڕبوونەوەی گەشەی ئابووری و دانیشتووان لە چەند ناوچەیەکی دیاریکراودایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی گەشەی هاوسەنگ: ئامانجی ستراتیژیی ئەم کێبڕکێیە، دابینکردنی گەشەیەکی نیشتمانیی هاوسەنگ و فرەچەشنە و ڕێگریکردن لە چڕبوونەوەی گەشەی ئابووری و دانیشتووان لە چەند ناوچەیەکی دیاریکراودایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p910"
        },
        {
          "id": "p913",
          "sourceIndex": 913,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٣. پێوەری نیشتمانیی هەڵسەنگاندن: دەوڵەت، بەپێی قانوون، پەرگاڵێکی نیشتمانیی ڕووەن و زانستی بۆ هەڵسەنگاندنی کارایی شارەوانییەکان لە بوارەکانی وەک ڕاژەداری، گەشەی ئابووری، پاراستنی ژینگە و ڕەزامەندیی شارۆمەندان دادەمەزرێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پێوەری نیشتمانیی هەڵسەنگاندن: دەوڵەت، بەپێی قانوون، پەرگاڵێکی نیشتمانیی ڕووەن و زانستی بۆ هەڵسەنگاندنی کارایی شارەوانییەکان لە بوارەکانی وەک ڕاژەداری، گەشەی ئابووری، پاراستنی ژینگە و ڕەزامەندیی شارۆمەندان دادەمەزرێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p910"
        },
        {
          "id": "p914",
          "sourceIndex": 914,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٤. سندوقی هاندانی نیشتمانی: دەرئەنجامی ئەم هەڵسەنگاندنە دەبێتە بنەما بۆ دابەشکردنی بەشێک لە یارمەتییە داراییە هاندەرەکان لە \"سندوقی هاوسەنگیی نیشتمانی\"ـیەوە، بە مەبەستی پاداشتکردنی سەرکەوتن و هاندانی شارەوانییەکانی دیکەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "سندوقی هاندانی نیشتمانی: دەرئەنجامی ئەم هەڵسەنگاندنە دەبێتە بنەما بۆ دابەشکردنی بەشێک لە یارمەتییە داراییە هاندەرەکان لە \"سندوقی هاوسەنگیی نیشتمانی\"ـیەوە، بە مەبەستی پاداشتکردنی سەرکەوتن و هاندانی شارەوانییەکانی دیکەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p910"
        },
        {
          "id": "p915",
          "sourceIndex": 915,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٥. هاوکاریی نێوان شارەوانییەکان: شارەوانییەکان بۆ دامەزراندنی هاوکاریی خۆویستانە و بەستنی ڕێککەوتنی فەرمی لەنێوان خۆیاندا بۆ ئەنجامدانی پڕۆژەی هاوبەشی ستراتیژی، بە مەبەستی بەرزکردنەوەی کارایی و کەمکردنەوەی تێچوو هان دەدرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هاوکاریی نێوان شارەوانییەکان: شارەوانییەکان بۆ دامەزراندنی هاوکاریی خۆویستانە و بەستنی ڕێککەوتنی فەرمی لەنێوان خۆیاندا بۆ ئەنجامدانی پڕۆژەی هاوبەشی ستراتیژی، بە مەبەستی بەرزکردنەوەی کارایی و کەمکردنەوەی تێچوو هان دەدرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p910"
        },
        {
          "id": "p916",
          "sourceIndex": 916,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٦. یەکخستنی ڕاژەداری: قانوون چوارچێوەی قانوونیی پێویست بۆ یەکخستنی ڕاژەداری لە بوارە تایبەتەکاندا (وەک گواستنەوەی گشتی یان بەڕێوەبردنی پاشماوە) لەنێوان چەند شارەوانییەکی دراوسێدا دابین دەکات، بەبێ ئەوەی ببێتە هۆی دروستکردنی ئاستێکی کارگێڕیی نوێ.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "یەکخستنی ڕاژەداری: قانوون چوارچێوەی قانوونیی پێویست بۆ یەکخستنی ڕاژەداری لە بوارە تایبەتەکاندا (وەک گواستنەوەی گشتی یان بەڕێوەبردنی پاشماوە) لەنێوان چەند شارەوانییەکی دراوسێدا دابین دەکات، بەبێ ئەوەی ببێتە هۆی دروستکردنی ئاستێکی کارگێڕیی نوێ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p910"
        },
        {
          "id": "p917",
          "sourceIndex": 917,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٧. ئاڵوگۆڕی ئەزموون و باشترین پراکتیک: دەوڵەتی ناوەندی بە دامەزراندنی سەکۆیەکی نیشتمانی بۆ ئاڵوگۆڕی ئەزموون و ناساندنی باشترین پراکتیکەکانی بەڕێوەبردنی خۆماڵی لەنێوان شارەوانییەکاندا ئەرکدارە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "ئاڵوگۆڕی ئەزموون و باشترین پراکتیک: دەوڵەتی ناوەندی بە دامەزراندنی سەکۆیەکی نیشتمانی بۆ ئاڵوگۆڕی ئەزموون و ناساندنی باشترین پراکتیکەکانی بەڕێوەبردنی خۆماڵی لەنێوان شارەوانییەکاندا ئەرکدارە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p910"
        },
        {
          "id": "p918",
          "sourceIndex": 918,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوازدەیەم: دادگای کارگێڕی و چارەسەرکردنی ناکۆکی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوازدەیەم: دادگای کارگێڕی و چارەسەرکردنی ناکۆکی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p919",
          "sourceIndex": 919,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.١. دەسەڵاتی دادوەریی تایبەتمەند: هەر ناکۆکییەک لەسەر سنووری دەسەڵاتی نێوان شارەوانییەک و دەسەڵاتی ناوەندی، یان لەنێوان دوو شارەوانیدا، لەلایەن دادگای کارگێڕیی تایبەتمەندەوە یەکلایی دەکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەریی"
            },
            {
              "text": " تایبەتمەند: هەر ناکۆکییەک لەسەر سنووری دەسەڵاتی نێوان شارەوانییەک و دەسەڵاتی ناوەندی، یان لەنێوان دوو شارەوانیدا، لەلایەن دادگای کارگێڕیی تایبەتمەندەوە یەکلایی دەکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p918"
        },
        {
          "id": "p920",
          "sourceIndex": 920,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٢. پابەندبوون بە بڕیارەکان: بڕیارەکانی دادگا لەم بوارەدا کۆتایی و پابەندکەرن بۆ هەموو لایەنەکان و ناشێت تانەیان لێبدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پابەندبوون بە بڕیارەکان: بڕیارەکانی دادگا لەم بوارەدا کۆتایی و پابەندکەرن بۆ هەموو لایەنەکان و ناشێت تانەیان لێبدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p918"
        },
        {
          "id": "p921",
          "sourceIndex": 921,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٣.ڕاوێژی قانوونیی پێشوەختە: شارەوانییەکان مافیان هەیە داخوازی ڕاوێژی قانوونیی لە دەزگای ڕاوێژکاریی دەوڵەت بکەن بۆ دڵنیابوون لەوەیکە بڕیارە ستراتیژییەکانیان لەگەڵ دەستوور و قانوون نیشتمانییەکاندا دەگونجێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢"
            },
            {
              "text": ".٣."
            },
            {
              "text": "ڕاوێژی قانوونیی پێشوەختە: شارەوانییەکان مافیان هەیە داخوازی ڕاوێژی قانوونیی لە دەزگای ڕاوێژکاریی دەوڵەت بکەن بۆ دڵنیابوون لەوەیکە بڕیارە ستراتیژییەکانیان لەگەڵ دەستوور و قانوون نیشتمانییەکاندا دەگونجێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p918"
        },
        {
          "id": "p922",
          "sourceIndex": 922,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٤. ناوبژیوانیی کارگێڕی: قانوون دەتوانێت میکانیزمێک بۆ ناوبژیوانیی کارگێڕی لەنێوان شارەوانییەکاندا دابنێت بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان پێش گەیشتنیان بە دادگا، بە مەبەستی کەمکردنەوەی بارگرانی لەسەر دەسەڵاتی دادوەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ناوبژیوانیی کارگێڕی: قانوون دەتوانێت میکانیزمێک بۆ ناوبژیوانیی کارگێڕی لەنێوان شارەوانییەکاندا دابنێت بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان پێش گەیشتنیان بە دادگا، بە مەبەستی کەمکردنەوەی بارگرانی لەسەر دەسەڵاتی دادوەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p918"
        },
        {
          "id": "p923",
          "sourceIndex": 923,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٥. پاراستنی مافی شارەوانییەکان: دادگای کارگێڕی ئەرکی پاراستنی ماف و دەسەڵاتە دەستوورییەکانی شارەوانییەکانی لە ئەستۆدایە لەبەرامبەر هەر دەستدرێژییەکی ناقانوونیی لەلایەن دەسەڵاتی ناوەندییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی مافی شارەوانییەکان: دادگای کارگێڕی ئەرکی پاراستنی ماف و دەسەڵاتە دەستوورییەکانی شارەوانییەکانی لە ئەستۆدایە لەبەرامبەر هەر دەستدرێژییەکی ناقانوونیی لەلایەن دەسەڵاتی ناوەندییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p918"
        },
        {
          "id": "p924",
          "sourceIndex": 924,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٦. سکاڵای شارۆمەندان: هەر شارۆمەندێک کە پێی وابێت بڕیارێکی شارەوانی مافە دەستوورییەکانی پێشێل کردووە، مافی هەیە سکاڵا لە دادگای کارگێڕی تۆمار بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "سکاڵای شارۆمەندان: هەر شارۆمەندێک کە پێی وابێت بڕیارێکی شارەوانی مافە دەستوورییەکانی پێشێل کردووە، مافی هەیە سکاڵا لە دادگای کارگێڕی تۆمار بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p918"
        },
        {
          "id": "p925",
          "sourceIndex": 925,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێزدەیەم: نەهێڵانی قۆرخکاریی وارگێڕی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێزدەیەم: نەهێڵانی قۆرخکاریی وارگێڕی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p926",
          "sourceIndex": 926,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.١. بێلایەنیی دامەزراوەیی: هیچ پارت یان لایەنێکی وارگێڕی مافی نییە دامودەزگای شارەوانییەک بۆ بەرژەوەندیی پارتایەتی بەکاربهێنێت. کارمەندانی شارەوانی دەبێت لە کاتی کارکردنی فەرمیدا بێلایەنیی تەواو بپارێزن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بێلایەنیی دامەزراوەیی: هیچ پارت یان لایەنێکی وارگێڕی مافی نییە دامودەزگای شارەوانییەک بۆ بەرژەوەندیی پارتایەتی بەکاربهێنێت. کارمەندانی شارەوانی دەبێت لە کاتی کارکردنی فەرمیدا بێلایەنیی تەواو بپارێزن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p925"
        },
        {
          "id": "p927",
          "sourceIndex": 927,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٢. بەکارهێنانی سامانی گشتی: بەکارهێنانی سامانی گشتیی شارەوانی، لەوانە باڵەخانە، ئۆتۆمبێل و بودجە، بۆ بانگەشەی هەڵبژاردن یان هەر کارێکی پارتایەتی، بە تاوانی گەندەڵی دادەنرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی سامانی گشتی: بەکارهێنانی سامانی گشتیی شارەوانی، لەوانە باڵەخانە، ئۆتۆمبێل و بودجە، بۆ بانگەشەی هەڵبژاردن یان هەر کارێکی پارتایەتی، بە تاوانی گەندەڵی دادەنرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p925"
        },
        {
          "id": "p928",
          "sourceIndex": 928,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٣. دامەزراندن لەسەر بنەمای شایستەیی: دامەزراندن و پلە بەرزکردنەوە لە پۆستە کارگێڕییەکانی شارەوانیدا دەبێت تەنیا لەسەر بنەمای شایستەیی، لێهاتوویی و ئەزموون بێت، نەک وەفاداریی پارتایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندن لەسەر بنەمای شایستەیی: دامەزراندن و پلە بەرزکردنەوە لە پۆستە کارگێڕییەکانی شارەوانیدا دەبێت تەنیا لەسەر بنەمای شایستەیی، لێهاتوویی و ئەزموون بێت، نەک وەفاداریی پارتایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p925"
        },
        {
          "id": "p929",
          "sourceIndex": 929,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٤. جیاکردنەوەی پۆستی هەڵبژێردراو و کارگێڕی: دەبێت جیاکارییەکی ڕوون لەنێوان پۆستە هەڵبژێردراوەکان (ئەندامانی کۆڕ و سەرۆکی شارەوانی) و پۆستە کارگێڕییە پیشەییەکاندا هەبێت. فەرمانبەرانی پیشەیی نابێت لەژێر تینهێنانی وارگێڕیدا بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "جیاکردنەوەی پۆستی هەڵبژێردراو و کارگێڕی: دەبێت جیاکارییەکی ڕوون لەنێوان پۆستە هەڵبژێردراوەکان (ئەندامانی کۆڕ و سەرۆکی شارەوانی) و پۆستە کارگێڕییە پیشەییەکاندا هەبێت. فەرمانبەرانی پیشەیی نابێت لەژێر "
            },
            {
              "text": "تینهێنان"
            },
            {
              "text": "ی وارگێڕیدا بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p925"
        },
        {
          "id": "p930",
          "sourceIndex": 930,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٥. چاودێریی بێوچان: دەزگای نیشتمانیی دژەگەندەڵی و دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی، بە شێوەیەکی بێوچان و لەناکاو، چاودێریی کار و گرێبەستەکانی شارەوانییەکان دەکەن بۆ ڕێگریکردن لە هەر جۆرە قۆرخکارییەک.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "چاودێریی بێوچان: دەزگای نیشتمانیی دژەگەندەڵی و دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی، بە شێوەیەکی بێوچان و لەناکاو، چاودێریی کار و گرێبەستەکانی شارەوانییەکان دەکەن بۆ ڕێگریکردن لە هەر جۆرە قۆرخکارییەک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p925"
        },
        {
          "id": "p931",
          "sourceIndex": 931,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٦. نەهێڵانی گرێبەست لەگەڵ بەرپرسان: بەستنی هەر جۆرە گرێبەستێکی بازرگانی لەنێوان شارەوانی و هەر کۆمپانیایەک کە ئەندامێکی هەڵبژێردراوی شارەوانییەکە یان کەسە پلە یەکەکانی خاوەنی بن، بە توندی نەهێڵراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "نەهێڵانی گرێبەست لەگەڵ بەرپرسان: بەستنی هەر جۆرە گرێبەستێکی بازرگانی لەنێوان شارەوانی و هەر کۆمپانیایەک کە ئەندامێکی هەڵبژێردراوی شارەوانییەکە یان کەسە پلە یەکەکانی خاوەنی بن، بە توندی نەهێڵراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p925"
        },
        {
          "id": "p932",
          "sourceIndex": 932,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٧. ئاشکراکردنی بەرژەوەندییەکان: هەموو ئەندامێکی هەڵبژێردراوی شارەوانی دەبێ بە ئاشکراکردنی گشت بەرژەوەندییە داراییەکانی خۆی و خێزانەکەی پێش دەستبەکاربوون یان لە سەروبەندی هەر گۆڕانکارییەکدا پابەند بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "ئاشکراکردنی بەرژەوەندییەکان: هەموو ئەندامێکی هەڵبژێردراوی شارەوانی دەبێ بە ئاشکراکردنی گشت بەرژەوەندییە داراییەکانی خۆی و خێزانەکەی پێش دەستبەکاربوون یان لە سەروبەندی هەر گۆڕانکارییەکدا پابەند بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p925"
        },
        {
          "id": "p933",
          "sourceIndex": 933,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٨. سزای توند: هەر سەرپێچییەک لەم بڕگانە، جگە لە سزای قانوونیی، دەبێتە هۆی لادانی یەکجارەکی لە پۆستی گشتی و بێبەشکردنی هەردەمیی لە مافی خۆپاڵاوتن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٨. "
            },
            {
              "text": "سزای توند: هەر سەرپێچییەک لەم بڕگانە، جگە لە سزای قانوونیی، دەبێتە هۆی لادانی یەکجارەکی لە پۆستی گشتی و بێبەشکردنی هەردەمیی لە مافی خۆپاڵاوتن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p925"
        },
        {
          "id": "p934",
          "sourceIndex": 934,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواردەیەم: مافی شارۆمەند بۆ لێپرسینەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "چواردەیەم: مافی شارۆمەند بۆ لێپرسینەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p935",
          "sourceIndex": 935,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.١. میکانیزمی لێپرسینەوەی گشتی: شارۆمەندانی هەر شارەوانییەک مافیان هەیە لە ڕێگەی میکانیزمی قانوونییەوە، وەک پێشکەشکردنی داخوازکاریی کۆکردنەوەی واژۆ، داخوازی لێپرسینەوەی فەرمی لە کۆڕی شارەوانی یان سەرۆکی شارەوانی لەسەر هەر مژارێکی دیاریکراو بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "میکانیزمی لێپرسینەوەی گشتی: شارۆمەندانی هەر شارەوانییەک مافیان هەیە لە ڕێگەی میکانیزمی قانوونییەوە، وەک پێشکەشکردنی داخوازکاریی کۆکردنەوەی واژۆ، داخوازی لێپرسینەوەی فەرمی لە کۆڕی شارەوانی یان سەرۆکی شارەوانی لەسەر هەر مژارێکی دیاریکراو بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p934"
        },
        {
          "id": "p936",
          "sourceIndex": 936,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٢. ڕیفراندۆمی خۆماڵی بۆ لادان: قانوون ڕێگە بە ئەنجامدانی ڕیفراندۆمی خۆماڵی دەدات بۆ لادانی ئەندامانی هەڵبژێردراو پێش کۆتاییهاتنی خولەکەیان، بە مەرجێک ژمارەیەکی دیاریکراو و بەرچاو لە دانیشتووان داخوازی بکەن، کە وردەکارییەکەی لە قانووندا دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ڕیفراندۆمی خۆماڵی بۆ لادان: قانوون ڕێگە بە ئەنجامدانی ڕیفراندۆمی خۆماڵی دەدات بۆ لادانی ئەندامانی هەڵبژێردراو پێش کۆتاییهاتنی خولەکەیان، بە مەرجێک ژمارەیەکی دیاریکراو و بەرچاو لە دانیشتووان داخوازی بکەن، کە وردەکارییەکەی لە قانووندا دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p934"
        },
        {
          "id": "p937",
          "sourceIndex": 937,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٣. مافی سکاڵا لە دادگای کارگێڕی: شارۆمەندان مافیان هەیە سکاڵا لەسەر هەر بڕیارێکی شارەوانی کە پێیان وایە ناقانوونییە یان زیانی پێگەیاندوون، لە دادگای کارگێڕیدا تۆمار بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "مافی سکاڵا لە دادگای کارگێڕی: شارۆمەندان مافیان هەیە سکاڵا لەسەر هەر بڕیارێکی شارەوانی کە پێیان وایە ناقانوونییە یان زیانی پێگەیاندوون، لە دادگای کارگێڕیدا تۆمار بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p934"
        },
        {
          "id": "p938",
          "sourceIndex": 938,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٤. چاودێریی بێپسانەوەی شارۆمەندان: شارەوانییەکان ئەرکدارن بە دامەزراندنی پلاتفۆرمی ڕوونایی ئۆنلاین بۆ ئەوەی شارۆمەندان بتوانن بە شێوەیەکی بێوچان چاودێریی قۆناغەکانی جێبەجێکردنی پڕۆژە و خەرجییەکان بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "چاودێریی بێپسانەوەی شارۆمەندان: شارەوانییەکان"
            },
            {
              "text": " ئەرکدارن بە دامەزراندنی پلاتفۆرمی ڕوونایی"
            },
            {
              "text": " ئۆنلاین بۆ ئەوەی شارۆمەندان بتوانن بە شێوەیەکی بێوچان چاودێریی قۆناغەکانی جێبەجێکردنی پڕۆژە و خەرجییەکان بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p934"
        },
        {
          "id": "p939",
          "sourceIndex": 939,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٥. پاراستنی ئاشکراکەرانی گەندەڵی: قانوون پارێزبەندیی تەواوی قانوونیی و کارگێڕی بۆ هەر شارۆمەند یان فەرمانبەرێک دابین دەکات کە زانیاریی باوەڕپێکراو لەسەر گەندەڵی لەناو شارەوانیدا ئاشکرا دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی ئاشکراکەرانی گەندەڵی"
            },
            {
              "text": ": قانوون پارێزبەندیی تەواوی قانوونیی و کارگێڕی بۆ هەر شارۆمەند یان فەرمانبەرێک دابین دەکات کە زانیاریی باوەڕپێکراو لەسەر گەندەڵی لەناو شارەوانیدا ئاشکرا دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p934"
        },
        {
          "id": "p940",
          "sourceIndex": 940,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٦. دامەزراندنی کاریار (ئۆمبودسمان)ـی خۆماڵی: پێویستە نووسینگەی \"کاریاری خۆماڵی\" وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ بۆ وەرگرتنی سکاڵای شارۆمەندان و لێکۆڵینەوە لە کارەکانی کارگێڕیی شارەوانی دابمەزرێت و ئەرکەکانی بێکەموکۆڕی بەڕێوە ببات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی کاریار (ئۆمبودسمان)ـی خۆماڵی: پێویستە نووسینگەی \"کاریاری خۆماڵی\" وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ بۆ وەرگرتنی سکاڵای شارۆمەندان و لێکۆڵینەوە لە کارەکانی کارگێڕیی شارەوانی دابمەزرێت و ئەرکەکانی بێکەموکۆڕی بەڕێوە ببات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p934"
        },
        {
          "id": "p941",
          "sourceIndex": 941,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٧. کۆبوونەوەی ساڵانەی لێپرسینەوە: سەرۆکی شارەوانی پابەندە بە سازکردنی کۆبوونەوەیەکی گشتیی ساڵانە لەگەڵ دانیشتوواندا بۆ خستنەڕووی کارنامەی ساڵی ڕابردوو و وەڵامدانەوەی پرسیارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "کۆبوونەوەی ساڵانەی لێپرسینەوە: سەرۆکی شارەوانی پابەندە بە سازکردنی کۆبوونەوەیەکی گشتیی ساڵانە لەگەڵ دانیشتوواندا بۆ خستنەڕووی کارنامەی ساڵی ڕابردوو و وەڵامدانەوەی پرسیارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p934"
        },
        {
          "id": "p942",
          "sourceIndex": 942,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٨. مافی پێداچوونەوە بە بڕیارەکان: ژمارەیەکی دیاریکراوی شارۆمەندان، کە قانوون دیاری دەکات، دەتوانن داخوازی پێداچوونەوە بە هەر بڕیارێکی کۆڕی شارەوانی بکەن و کۆڕەکە پێویستە بە دووبارە تاوتوێکردنەوەی مژارەکە پابەند بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٨. "
            },
            {
              "text": "مافی پێداچوونەوە بە بڕیارەکان: ژمارەیەکی دیاریکراوی شارۆمەندان، کە قانوون دیاری دەکات، دەتوانن داخوازی پێداچوونەوە بە هەر بڕیارێکی کۆڕی شارەوانی"
            },
            {
              "text": " بکەن و کۆڕەکە پێویستە بە دووبارە تاوتوێکردنەوەی مژارەکە پابەند بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p934"
        },
        {
          "id": "p943",
          "sourceIndex": 943,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٩. بەرپرسیارێتیی تاکەکەسیی بەرپرسان: قانوون بەرپرسیارێتیی قانوونیی تاکەکەسی بۆ ئەو بەرپرسە هەڵبژێردراوانە دیاری دەکات کە بەهۆی کەمتەرخەمی یان بڕیاری چەوتەوە زیان بە سامانی گشتی دەگەیەنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٩. "
            },
            {
              "text": "بەرپرسیارێتیی تاکەکەسیی بەرپرسان: قانوون بەرپرسیارێتیی قانوونیی تاکەکەسی بۆ ئەو بەرپرسە هەڵبژێردراوانە دیاری دەکات کە بەهۆی کەمتەرخەمی یان بڕیاری چەوتەوە زیان بە سامانی گشتی دەگەیەنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p934"
        },
        {
          "id": "p944",
          "sourceIndex": 944,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پازدەیەم: چوارچێوەی گشتیی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پازدەیەم: چوارچێوەی گشتیی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p945",
          "sourceIndex": 945,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.١. قانوونی دەسەڵاتە خۆماڵییەکان: قانوونێکی گشتگیر و تایبەت بە دەسەڵاتە خۆماڵییەکان، وردەکاریی گشت بڕگەکانی ئەم بەندە، لەوانە پێکهاتە، دەسەڵات، میکانیزمی دارایی، چاودێری و هەڵبژاردنی شارەوانییەکان، ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونی دەسەڵاتە خۆماڵییەکان"
            },
            {
              "text": ": قانوونێکی گشتگیر و تایبەت بە دەسەڵاتە خۆماڵییەکان، وردەکاریی گشت بڕگەکانی ئەم بەندە، لەوانە پێکهاتە، دەسەڵات، میکانیزمی دارایی، چاودێری و هەڵبژاردنی شارەوانییەکان، ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p944"
        },
        {
          "id": "p946",
          "sourceIndex": 946,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.٢. پێداچوونەوەی دەوری: ئەم قانوونە دەبێت بە شێوەیەکی دەوری، لانیکەم هەر دە ساڵ جارێک، و بە لەبەرچاوگرتنی گۆڕانکارییەکان و ئەزموونەکان، پێداچوونەوەی بۆ بکرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی کە لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەمدا دەگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێداچوونەوەی دەوری: ئەم قانوونە دەبێت بە شێوەیەکی دەوری، لانیکەم هەر دە ساڵ جارێک، و بە لەبەرچاوگرتنی گۆڕانکارییەکان و ئەزموونەکان، پێداچوونەوەی بۆ بکرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی کە لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەمدا دەگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p944"
        },
        {
          "id": "p947",
          "sourceIndex": 947,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.٣. ڕاهێنان و تواناسازی: دەوڵەتی ناوەندی، لە ڕێگەی دامەزراوەی تایبەتمەندەوە، دەبێت لە دابینکردنی ڕاهێنان و تواناسازیی بێپسانەوە بۆ ئەندامانی هەڵبژێردراو و فەرمانبەرانی شارەوانییەکان لە بوارەکانی بەڕێوەبردنی مۆدێرن، دارایی گشتی و پلاندانانی ستراتیژیدا بەرپرسیار بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕاهێنان و تواناسازی: دەوڵەتی ناوەندی، لە ڕێگەی دامەزراوەی تایبەتمەندەوە، دەبێت لە دابینکردنی ڕاهێنان و تواناسازیی بێپسانەوە بۆ ئەندامانی هەڵبژێردراو و فەرمانبەرانی شارەوانییەکان لە بوارەکانی بەڕێوەبردنی مۆدێرن، دارایی گشتی و پلاندانانی ستراتیژیدا بەرپرسیار بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p944"
        },
        {
          "id": "p948",
          "sourceIndex": 948,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.٤. پەرەپێدانی دیموکراسیی خۆماڵی: دەوڵەت هانی توێژینەوەی ئەکادیمی و دیالۆگی نیشتمانی بۆ پەرەپێدانی بێوچانی مۆدێلی دیموکراسیی خۆماڵی لە کوردستاندا دەدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پەرەپێدانی دیموکراسیی خۆماڵی: دەوڵەت هانی توێژینەوەی ئەکادیمی و دیالۆگی نیشتمانی بۆ پەرەپێدانی بێوچانی مۆدێلی دیموکراسیی خۆماڵی لە کوردستاندا دەدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p944"
        },
        {
          "id": "p949",
          "sourceIndex": 949,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.٥. یەکێتیی نەتەوەیی و نیشتمانی: سەرەڕای سەربەخۆیی کارگێڕی، هەموو شارەوانییەکان وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دەوڵەتی یەکگرتووی کوردستان کار دەکەن و پێویستە بە کار و کردەوە بە پاراستنی یەکێتیی نەتەوەیی و نیشتمانی پابەند بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "یەکێتیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " و نیشتمانی: سەرەڕای سەربەخۆیی کارگێڕی، هەموو شارەوانییەکان وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دەوڵەتی یەکگرتووی کوردستان کار دەکەن و پێویستە بە کار و کردەوە بە پاراستنی یەکێتیی نەتەوەیی و نیشتمانی پابەند بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p944"
        },
        {
          "id": "p950",
          "sourceIndex": 950,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.٦. قانوونی گواستنەوە: قانوونێکی تایبەت، پڕۆسەی گواستنەوە لە پەرگاڵی پێشووەوە بۆ پەرگاڵی نوێی شارەوانییەکان، دابەشکردنی مڵک و ماڵ و گواستنەوەی فەرمانبەران بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و کارا ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "قانوونی گواستنەوە: قانوونێکی تایبەت، پڕۆسەی گواستنەوە لە پەرگاڵی پێشووەوە بۆ پەرگاڵی نوێی شارەوانییەکان، دابەشکردنی مڵک و ماڵ و گواستنەوەی فەرمانبەران بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و کارا ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p944"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 14,
      "slug": "clause-14",
      "articleNumber": 14,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "سەرچاوە و پێکهاتەی دەسەڵاتی قانووندانان",
      "body": "دەسەڵاتی قانووندانان لە کۆماری کوردستاندا مافی ڕەها و نەدابەشکراوی نەتەوەی کوردە و تەنیا لە ڕێگەی نوێنەرانی ڕاستەوخۆی مەردمەوە کردەوەیی دەکرێت، کە نوێنەرایەتیی تەواوی ویستی نەتەوەیی دەکەن.\n\nیه‌كه‌م: مەکۆی نیشتمانی وەک دامەزراوەی سەرەکی\n\n١.١. دامەزراوەی سەرەکیی ئەم دەسەڵاتە بریتییە لە مەکۆی نیشتمانیی کوردستان (پەرلەمان).\n\n١.٢. مەکۆی نیشتمانی بە دەنگی ئازادانە و ڕاستەوخۆی گشت شارۆمەندانی شایستەی کوردستان هەڵدەبژێردرێت.\n\nدوویه‌م: پانتایی دەسەڵاتە تایبەتەکانی مەکۆی نیشتمانی\n\n٢.١. مەکۆی نیشتمانی خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەیە:\n\nئا. دانان، هەموارکردنەوە و پووچەڵکردنەوەی قانوونەکانی وڵات\n\nب. چاودێریکردنی کاری دەسەڵاتی ڕایەدار\n\nپ. پەسەندکردنی بودجەی گشتیی دەوڵەت\n\nت. گشت ئەرکەکانی دیکەی قانووندانان کە لەم دەستوورەدا دیاری کراون\n\nسێیه‌م: پابەندبوونە دەستوورییەکان و ئەرکی نیشتمانی\n\n٣.١. مەکۆی نیشتمانی پابەندە بە بەرزڕاگرتنی بنەما و پرەنسیپەکانی ئەم دەستوورە.\n\n٣.٢. مەکۆی نیشتمانی پابەندە بە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان.\n\n٣.٣. گشت قانوونەکان دەبێت لە ڕاژەی ئەم بنەمایانەدا بن:\n\nئا. پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی\n\nب. پاراستنی یەکپارچەیی وڵات\n\nپ. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی\n\nت. دابینکردنی خۆشبژێویی و دادپەروەریی بۆ گشت شارۆمەندان\n\nچواره‌م: سەروەریی دەستوور و باڵادەستیی دەستووری\n\n٤.١. هیچ قانوونێک ناتوانێت پێچەوانەی هیچ یەکێک لە بەندە و پرەنسیپە بنەڕەتی و نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە بێت، بەتایبەت ئەوانەی لە دەروازەی یەکەمدا چەسپێندراون.\n\n٤.٢. هەر قانوونێک ناکۆکیی لەگەڵ دەستووردا هەبێت، لە کاتی دەرچوونییەوە پووچەڵ و بێ کاریگەرە.\n\nپێنجه‌م: ڕێکخستنی قانوونیی پێکهاتە و کارەکان\n\n٥.١. ئەم مژارانە بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێن:\n\nئا. پێکهاتەی مەکۆی نیشتمانیی کوردستان\n\nب. ژمارەی ئەندامانی\n\nپ. ماوەی خولەکەی\n\nت. مەرجەکانی کاندیدبوون و هەڵبژاردنیان\n\nج. پڕۆسەی کاری ناوخۆیی مەکۆی نیشتمانی\n\n٥.٢. ئەم قانوونە دەبێت لەگەڵ بنەماکانی ئەم دەستوورە و ستانداردە دیموکراتییەکاندا گونجاو بێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p955",
          "sourceIndex": 955,
          "style": "Normal",
          "text": "دەسەڵاتی قانووندانان لە کۆماری کوردستاندا مافی ڕەها و نەدابەشکراوی نەتەوەی کوردە و تەنیا لە ڕێگەی نوێنەرانی ڕاستەوخۆی مەردمەوە کردەوەیی دەکرێت، کە نوێنەرایەتیی تەواوی ویستی نەتەوەیی دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەسەڵاتی قانووندانان"
            },
            {
              "text": " لە کۆماری کوردستاندا مافی ڕەها و نەدابەشکراوی نەتەوەی کوردە و تەنیا لە ڕێگەی نوێنەرانی ڕاستەوخۆی مەردمەوە کردەوەیی دەکرێت، کە نوێنەرایەتیی تەواوی ویستی نەتەوەیی دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p956",
          "sourceIndex": 956,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: مەکۆی نیشتمانی وەک دامەزراوەی سەرەکی",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: مەکۆی نیشتمانی وەک دامەزراوەی سەرەکی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p957",
          "sourceIndex": 957,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دامەزراوەی سەرەکیی ئەم دەسەڵاتە بریتییە لە مەکۆی نیشتمانیی کوردستان (پەرلەمان).",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دامەزراوەی سەرەکیی ئەم دەسەڵاتە بریتییە لە مەکۆی نیشتمانیی کوردستان (پەرلەمان)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p956"
        },
        {
          "id": "p958",
          "sourceIndex": 958,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. مەکۆی نیشتمانی بە دەنگی ئازادانە و ڕاستەوخۆی گشت شارۆمەندانی شایستەی کوردستان هەڵدەبژێردرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی بە دەنگی ئازادانە و ڕاستەوخۆی گشت شارۆمەندانی شایستەی کوردستان هەڵدەبژێردرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p956"
        },
        {
          "id": "p959",
          "sourceIndex": 959,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: پانتایی دەسەڵاتە تایبەتەکانی مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: پانتایی دەسەڵاتە تایبەتەکانی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p960",
          "sourceIndex": 960,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. مەکۆی نیشتمانی خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p959"
        },
        {
          "id": "p961",
          "sourceIndex": 961,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دانان، هەموارکردنەوە و پووچەڵکردنەوەی قانوونەکانی وڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دانان، هەموارکردنەوە و پووچەڵکردنەوەی قانوونەکانی وڵات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p960"
        },
        {
          "id": "p962",
          "sourceIndex": 962,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. چاودێریکردنی کاری دەسەڵاتی ڕایەدار",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. چاودێریکردنی کاری دەسەڵاتی ڕایەدار"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p960"
        },
        {
          "id": "p963",
          "sourceIndex": 963,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پەسەندکردنی بودجەی گشتیی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پەسەندکردنی بودجەی گشتیی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p960"
        },
        {
          "id": "p964",
          "sourceIndex": 964,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. گشت ئەرکەکانی دیکەی قانووندانان کە لەم دەستوورەدا دیاری کراون",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. گشت ئەرکەکانی دیکەی قانووندانان کە لەم دەستوورەدا دیاری کراون"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p960"
        },
        {
          "id": "p965",
          "sourceIndex": 965,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: پابەندبوونە دەستوورییەکان و ئەرکی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: پابەندبوونە دەستوورییەکان و ئەرکی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p966",
          "sourceIndex": 966,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. مەکۆی نیشتمانی پابەندە بە بەرزڕاگرتنی بنەما و پرەنسیپەکانی ئەم دەستوورە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " پابەندە بە بەرزڕاگرتنی بنەما و پرەنسیپەکانی ئەم دەستوورە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p965"
        },
        {
          "id": "p967",
          "sourceIndex": 967,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. مەکۆی نیشتمانی پابەندە بە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " پابەندە بە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p965"
        },
        {
          "id": "p968",
          "sourceIndex": 968,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. گشت قانوونەکان دەبێت لە ڕاژەی ئەم بنەمایانەدا بن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "گشت قانوونەکان دەبێت لە ڕاژەی ئەم بنەمایانەدا بن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p965"
        },
        {
          "id": "p969",
          "sourceIndex": 969,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p968"
        },
        {
          "id": "p970",
          "sourceIndex": 970,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاراستنی یەکپارچەیی وڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاراستنی یەکپارچەیی وڵات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p968"
        },
        {
          "id": "p971",
          "sourceIndex": 971,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p968"
        },
        {
          "id": "p972",
          "sourceIndex": 972,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دابینکردنی خۆشبژێویی و دادپەروەریی بۆ گشت شارۆمەندان",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دابینکردنی خۆشبژێویی و دادپەروەریی بۆ گشت شارۆمەندان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p968"
        },
        {
          "id": "p973",
          "sourceIndex": 973,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: سەروەریی دەستوور و باڵادەستیی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: سەروەریی دەستوور و باڵادەستیی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p974",
          "sourceIndex": 974,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. هیچ قانوونێک ناتوانێت پێچەوانەی هیچ یەکێک لە بەندە و پرەنسیپە بنەڕەتی و نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە بێت، بەتایبەت ئەوانەی لە دەروازەی یەکەمدا چەسپێندراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هیچ قانوونێک ناتوانێت پێچەوانەی هیچ یەکێک لە بەندە و پرەنسیپە بنەڕەتی و نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە بێت، بەتایبەت ئەوانەی لە دەروازەی یەکەمدا چەسپێندراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p973"
        },
        {
          "id": "p975",
          "sourceIndex": 975,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. هەر قانوونێک ناکۆکیی لەگەڵ دەستووردا هەبێت، لە کاتی دەرچوونییەوە پووچەڵ و بێ کاریگەرە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر قانوونێک ناکۆکیی لەگەڵ دەستووردا هەبێت، لە کاتی دەرچوونییەوە پووچەڵ و بێ کاریگەرە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p973"
        },
        {
          "id": "p976",
          "sourceIndex": 976,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: ڕێکخستنی قانوونیی پێکهاتە و کارەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: ڕێکخستنی قانوونیی پێکهاتە و کارەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p977",
          "sourceIndex": 977,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. ئەم مژارانە بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم مژارانە بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p976"
        },
        {
          "id": "p978",
          "sourceIndex": 978,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێکهاتەی مەکۆی نیشتمانیی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێکهاتەی مەکۆی نیشتمانیی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p977"
        },
        {
          "id": "p979",
          "sourceIndex": 979,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ژمارەی ئەندامانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ژمارەی ئەندامانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p977"
        },
        {
          "id": "p980",
          "sourceIndex": 980,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ماوەی خولەکەی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ماوەی خولەکەی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p977"
        },
        {
          "id": "p981",
          "sourceIndex": 981,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. مەرجەکانی کاندیدبوون و هەڵبژاردنیان",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. مەرجەکانی کاندیدبوون و هەڵبژاردنیان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p977"
        },
        {
          "id": "p982",
          "sourceIndex": 982,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. پڕۆسەی کاری ناوخۆیی مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. پڕۆسەی کاری ناوخۆیی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p977"
        },
        {
          "id": "p983",
          "sourceIndex": 983,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئەم قانوونە دەبێت لەگەڵ بنەماکانی ئەم دەستوورە و ستانداردە دیموکراتییەکاندا گونجاو بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم قانوونە دەبێت لەگەڵ بنەماکانی ئەم دەستوورە و ستانداردە دیموکراتییەکاندا گونجاو بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p976"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 15,
      "slug": "clause-15",
      "articleNumber": 15,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "سەقامگیریی فۆڕمی دەستووریی و میکانیزمەکانی گۆڕان",
      "body": "یه‌كه‌م: سەقامگیریی فۆڕمی کۆماریی\n\n١.١. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەتی کوردستان، کە فۆڕمی بنەڕەتی، ئاسایی و سەرەکیی دامەزراندنی دەوڵەتی کوردستانە و بەپێی ئەم دەستوورە دامەزراوە، سەقامگیر، پارێزراو و پابەندە بە سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، دیموکراسی، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دادپەروەریی نەتەوەیی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد.\n\n١.٢. بەهێزبوونی ئەم دەستوورە لە ڕێگەی دانپێدانانی گشتی، نەتەوەیی، وارگێڕی و دامەزراوەییەوە دێتە ئاراوە. مانەوەی دەسەڵاتەکان لە چوارچێوەی ئەم فۆڕمە دەستوورییەدا بەند نییە بە پێوانەکردن یان گۆڕانکاریی کاتیی لە پشتیوانیی گشتییدا، لە دەرەوەی ئەو پڕۆسە دەستووریی، قانوونی و نەتەوەییانەی لەم دەستوورەدا دیاری کراون.\n\n١.٣. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، بەرامبەر بە هەر پەرگاڵێکی وارگێڕیی نامۆدێرن، دژەمۆدێرن، دژەدیموکراسی، خێڵەکی، بنەماڵەیی، نێپۆتیستی، تاکپەرستانە، یاخی لە دەستوور، یان هەر پەرگاڵێکی دیکەی دژ بە سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، سەروەریی قانوون، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دیموکراسیی دەستووری، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد، بەندی نەگۆڕە و نابێت بە هیچ شێوازێک هەموار، هەڵوەشێندراوە، سنووردار یان جێگرەوە بکرێت.\n\nدوویەم: مافی نەتەوە بۆ خۆبڕیاردەریی، دانپێدانان و گۆڕانکاری\n\n٢.١. هیچ فۆڕمێکی وارگێڕیی مافی هەتاییبوونی نییە و نەتەوەی کورد خاوەنی مافی ڕەهای خۆبڕیاردەریی، دانپێدانان و گۆڕانکارییە بەسەر پەرگاڵی وارگێڕیی خۆیدا، بە مەرجی ئەوەی ئەم مافە دژ بە سەروەریی نەتەوەیی، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دیموکراسیی دەستووری، سەروەریی قانوون، دادپەروەریی نەتەوەیی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن و ئازاد بەکار نەهێنرێت.\n\n٢.٢. گۆڕانکاری لە فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی یان دەوڵەت، پاش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، تەنیا لە ڕێگەی میکانیزمە دەستوورییە زۆر توند، ڕوون و دیاریکراوەکانەوە ڕێگەپێدراوە، وەک ئەوانەی لەم دەستوورەدا ئاماژەیان پێکراوە.\n\n٢.٣. لە قۆناغی پێش دانپێدانانی گشتی و پێش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، ئەگەر ڕەوتێکی بەرفراوان، بەردەوام و پشکنراوی نەتەوەیی بۆ فۆڕمێکی دیکەی دەوڵەتداری، لەوانەش کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک، هێندە بەهێز ببێ کە بتوانێت دەرفەتی دامەزراندنی دەوڵەتی کوردستان و دانپێدانانی نەتەوەیی و نێودەوڵەتی بۆ کوردستان دروست بکات، ئەو بابەتە وەک هەموارکردنەوەی ئاسایی دەستوور لێک نادرێتەوە؛ بەڵکو وەک گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندنی دەوڵەت لە چوارچێوەی مافی نەتەوە بۆ خۆبڕیاردەریی و دانپێدانان ڕێکدەخرێت.\n\n٢.٤. گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندن لە کۆمارەوە بۆ هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕی، لەوانەش کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک، تەنیا کاتێک ڕێگەپێدراوە کە ئەو فۆڕمە بە شێوەیەکی ڕوون، پشکنراو و دەستووری، مۆدێرن، دیموکراتیک، ئازاد، پارلەمانی، وەڵامدەرەوە، دادپەروەر، پاکوخاوێن، پابەند بە سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، هەڵبژاردنی گشتی، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی شارۆمەندان، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد بێت.\n\n٢.٥. لە هەر ئەگەری گواستنەوە یان گۆڕینی فۆڕمی وارگێڕیدا، ناوەڕۆکی دیموکراتیکی ئەم دەستوورە، سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی قانوونی، دادپەروەریی نەتەوەیی، پاکڕەوشتی، ڕوونایی، دژایەتیی گەندەڵی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و دەروازەی کوردستان بۆ جیهانی مۆدێرن و ئازاد، بە بەندە نەگۆڕەکان هەژمار دەکرێن و نابێت بە هیچ فۆڕمێکی وارگێڕی سنووردار، هەڵوەشێندراوە، لاواز یان داخراو بکرێن.\n\n٢.٦. هیچ گۆڕانکارییەک لە فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، پاش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، بۆ فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕی نابێت ئەنجام بدرێت، مەگەر بە پشتگیریی ڕوون، ژمارەیی و دەستنیشانکراوی زۆرینەی نەتەوەیی، بە زۆرینەی زیاتر لە سێ لەسەر چواری دەنگە بەشداریپێکراوەکان، و پاش پشکنینی پێشوەختەی دادگای باڵا بۆ دڵنیابوون لەوەی فۆڕمی پێشنیارکراو دژ بە بەندە نەگۆڕە دیموکراتیک، مافە بنەڕەتییەکان، سەروەریی قانوون، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ و پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد نییە.\n\n٢.٧. لە قۆناغی پێش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، ئەگەر گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندن بۆ کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک بکرێتە بنەمای دانپێدانانی نەتەوەیی، دەقی گواستراو دەبێت تەنیا ئەو ناو، فۆڕم و دامەزراوانە بگۆڕێ کە پەیوەستن بە فۆڕمی سەرۆکایەتیی دەوڵەت، بەبێ ئەوەی ناوەڕۆکی دیموکراتیکی، مافە بنەڕەتییەکان، دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکان، سەربەخۆیی دادوەری، سەروەریی قانوون، پاکڕەوشتی، ڕوونایی، خۆشبژێویی گشتی و بەختەوەریی کۆمەڵ لاواز بکرێن.\n\n٢.٨. هیچ پەرگاڵێکی پاشایەتی، سەرۆکایەتی، کۆماری، سانایەتی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی وارگێڕی کە دەسەڵاتی ڕاستەقینەی میراتی، بنەماڵەیی، خێڵەکی، نێپۆتیستی، تاکپەرستانە، نادیموکراتیک، ناپارلەمانی، نادەستووری، یاخی لە دەستوور، ناپابەند بە سەروەریی قانوون، یان دابڕاو لە پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد دروست بکات، لە بنەڕەتەوە ڕێنەدراوە و هیچ ڕەوایەتیی دەستووری، قانوونی، نەتەوەیی یان دامەزراوەیی نییە.\n\n٢.٩. وردەکاریی میکانیزمەکانی گۆڕان، مەرجە تایبەتەکانیان، پشکنینی پێشوەختەی دادگای باڵا یان دەستەیەکی پشکنینی دەستووریی سەربەخۆ لە قۆناغی پێش بەهێزبوونی دەستوور، ڕێکاری دانپێدانان، ڕاپرسیی گشتی ئەگەر پێویست بێت، و گەرەنتیی پاراستنی بەندە نەگۆڕە دیموکراتیک و مافە بنەڕەتییەکان بە قانوونێکی تایبەت یان ڕێسایەکی دامەزرێنەری تایبەت دیاری دەکرێن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p985",
          "sourceIndex": 985,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: سەقامگیریی فۆڕمی کۆماریی",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: سەقامگیریی فۆڕمی کۆماریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p986",
          "sourceIndex": 986,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەتی کوردستان، کە فۆڕمی بنەڕەتی، ئاسایی و سەرەکیی دامەزراندنی دەوڵەتی کوردستانە و بەپێی ئەم دەستوورە دامەزراوە، سەقامگیر، پارێزراو و پابەندە بە سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، دیموکراسی، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دادپەروەریی نەتەوەیی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "فۆڕمی کۆماریی دەوڵەتی کوردستان، کە فۆڕمی بنەڕەتی، ئاسایی و سەرەکیی دامەزراندنی دەوڵەتی کوردستانە و بەپێی ئەم دەستوورە دامەزراوە، سەقامگیر، پارێزراو و پابەندە بە سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، دیموکراسی، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتەکان، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دادپەروەریی نەتەوەیی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p985"
        },
        {
          "id": "p987",
          "sourceIndex": 987,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. بەهێزبوونی ئەم دەستوورە لە ڕێگەی دانپێدانانی گشتی، نەتەوەیی، وارگێڕی و دامەزراوەییەوە دێتە ئاراوە. مانەوەی دەسەڵاتەکان لە چوارچێوەی ئەم فۆڕمە دەستوورییەدا بەند نییە بە پێوانەکردن یان گۆڕانکاریی کاتیی لە پشتیوانیی گشتییدا، لە دەرەوەی ئەو پڕۆسە دەستووریی، قانوونی و نەتەوەییانەی لەم دەستوورەدا دیاری کراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەهێزبوونی ئەم دەستوورە لە ڕێگەی دانپێدانانی گشتی، نەتەوەیی، وارگێڕی و دامەزراوەییەوە دێتە ئاراوە. مانەوەی دەسەڵاتەکان لە چوارچێوەی ئەم فۆڕمە دەستوورییەدا بەند نییە بە پێوانەکردن یان گۆڕانکاریی کاتیی لە پشتیوانیی گشتییدا، لە دەرەوەی ئەو پڕۆسە دەستووریی، قانوونی و نەتەوەییانەی لەم دەستوورەدا دیاری کراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p985"
        },
        {
          "id": "p988",
          "sourceIndex": 988,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، بەرامبەر بە هەر پەرگاڵێکی وارگێڕیی نامۆدێرن، دژەمۆدێرن، دژەدیموکراسی، خێڵەکی، بنەماڵەیی، نێپۆتیستی، تاکپەرستانە، یاخی لە دەستوور، یان هەر پەرگاڵێکی دیکەی دژ بە سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، سەروەریی قانوون، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دیموکراسیی دەستووری، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد، بەندی نەگۆڕە و نابێت بە هیچ شێوازێک هەموار، هەڵوەشێندراوە، سنووردار یان جێگرەوە بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، بەرامبەر بە هەر پەرگاڵێکی وارگێڕیی نامۆدێرن، دژەمۆدێرن، دژەدیموکراسی، خێڵەکی، بنەماڵەیی، نێپۆتیستی، تاکپەرستانە، یاخی لە دەستوور، یان هەر پەرگاڵێکی دیکەی دژ بە سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، سەروەریی قانوون، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دیموکراسیی دەستووری، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد، بەندی نەگۆڕە و نابێت بە هیچ شێوازێک هەموار، هەڵوەشێندراوە، سنووردار یان جێگرەوە بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p985"
        },
        {
          "id": "p989",
          "sourceIndex": 989,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مافی نەتەوە بۆ خۆبڕیاردەریی، دانپێدانان و گۆڕانکاری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مافی نەتەوە بۆ خۆبڕیاردەریی، دانپێدانان و گۆڕانکاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p990",
          "sourceIndex": 990,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. هیچ فۆڕمێکی وارگێڕیی مافی هەتاییبوونی نییە و نەتەوەی کورد خاوەنی مافی ڕەهای خۆبڕیاردەریی، دانپێدانان و گۆڕانکارییە بەسەر پەرگاڵی وارگێڕیی خۆیدا، بە مەرجی ئەوەی ئەم مافە دژ بە سەروەریی نەتەوەیی، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دیموکراسیی دەستووری، سەروەریی قانوون، دادپەروەریی نەتەوەیی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن و ئازاد بەکار نەهێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هیچ فۆڕمێکی وارگێڕیی مافی هەتاییبوونی نییە و نەتەوەی کورد خاوەنی مافی ڕەهای خۆبڕیاردەریی، دانپێدانان و گۆڕانکارییە بەسەر پەرگاڵی وارگێڕیی خۆیدا، بە مەرجی ئەوەی ئەم مافە دژ بە سەروەریی نەتەوەیی، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، دیموکراسیی دەستووری، سەروەریی قانوون، دادپەروەریی نەتەوەیی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن و ئازاد بەکار نەهێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p989"
        },
        {
          "id": "p991",
          "sourceIndex": 991,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. گۆڕانکاری لە فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی یان دەوڵەت، پاش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، تەنیا لە ڕێگەی میکانیزمە دەستوورییە زۆر توند، ڕوون و دیاریکراوەکانەوە ڕێگەپێدراوە، وەک ئەوانەی لەم دەستوورەدا ئاماژەیان پێکراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گۆڕانکاری لە فۆڕمی بنەڕەتیی پەرگاڵی وارگێڕی یان دەوڵەت، پاش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، تەنیا لە ڕێگەی میکانیزمە دەستوورییە زۆر توند، ڕوون و دیاریکراوەکانەوە ڕێگەپێدراوە، وەک ئەوانەی لەم دەستوورەدا ئاماژەیان پێکراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p989"
        },
        {
          "id": "p992",
          "sourceIndex": 992,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. لە قۆناغی پێش دانپێدانانی گشتی و پێش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، ئەگەر ڕەوتێکی بەرفراوان، بەردەوام و پشکنراوی نەتەوەیی بۆ فۆڕمێکی دیکەی دەوڵەتداری، لەوانەش کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک، هێندە بەهێز ببێ کە بتوانێت دەرفەتی دامەزراندنی دەوڵەتی کوردستان و دانپێدانانی نەتەوەیی و نێودەوڵەتی بۆ کوردستان دروست بکات، ئەو بابەتە وەک هەموارکردنەوەی ئاسایی دەستوور لێک نادرێتەوە؛ بەڵکو وەک گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندنی دەوڵەت لە چوارچێوەی مافی نەتەوە بۆ خۆبڕیاردەریی و دانپێدانان ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "لە قۆناغی پێش دانپێدانانی گشتی و پێش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، ئەگەر ڕەوتێکی بەرفراوان، بەردەوام و پشکنراوی نەتەوەیی بۆ فۆڕمێکی دیکەی دەوڵەتداری، لەوانەش کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک، هێندە بەهێز بب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بتوانێت دەرفەتی دامەزراندنی دەوڵەتی کوردستان و دانپێدانانی نەتەوەیی و نێودەوڵەتی بۆ کوردستان دروست بکات، ئەو بابەتە وەک هەموارکردنەوەی ئاسایی دەستوور لێک نادرێتەوە؛ بەڵکو وەک گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندنی دەوڵەت لە چوارچێوەی مافی نەتەوە بۆ خۆبڕیاردەریی و دانپێدانان ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p989"
        },
        {
          "id": "p993",
          "sourceIndex": 993,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندن لە کۆمارەوە بۆ هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕی، لەوانەش کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک، تەنیا کاتێک ڕێگەپێدراوە کە ئەو فۆڕمە بە شێوەیەکی ڕوون، پشکنراو و دەستووری، مۆدێرن، دیموکراتیک، ئازاد، پارلەمانی، وەڵامدەرەوە، دادپەروەر، پاکوخاوێن، پابەند بە سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، هەڵبژاردنی گشتی، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی شارۆمەندان، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندن لە کۆمارەوە بۆ هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕی، لەوانەش کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک، تەنیا کاتێک ڕێگەپێدراوە کە ئەو فۆڕمە بە شێوەیەکی ڕوون، پشکنراو و دەستووری، مۆدێرن، دیموکراتیک، ئازاد، پارلەمانی، وەڵامدەرەوە، دادپەروەر، پاکوخاوێن، پابەند بە سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، هەڵبژاردنی گشتی، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی شارۆمەندان، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p989"
        },
        {
          "id": "p994",
          "sourceIndex": 994,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. لە هەر ئەگەری گواستنەوە یان گۆڕینی فۆڕمی وارگێڕیدا، ناوەڕۆکی دیموکراتیکی ئەم دەستوورە، سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی قانوونی، دادپەروەریی نەتەوەیی، پاکڕەوشتی، ڕوونایی، دژایەتیی گەندەڵی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و دەروازەی کوردستان بۆ جیهانی مۆدێرن و ئازاد، بە بەندە نەگۆڕەکان هەژمار دەکرێن و نابێت بە هیچ فۆڕمێکی وارگێڕی سنووردار، هەڵوەشێندراوە، لاواز یان داخراو بکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "لە هەر ئەگەری گواستنەوە یان گۆڕینی فۆڕمی وارگێڕیدا، ناوەڕۆکی دیموکراتیکی ئەم دەستوورە، سەروەریی نەتەوەیی، ویستی گشتیی شارۆمەندان، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی قانوونی، دادپەروەریی نەتەوەیی، پاکڕەوشتی، ڕوونایی، دژایەتیی گەندەڵی، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و دەروازەی کوردستان بۆ جیهانی مۆدێرن و ئازاد، بە بەندە نەگۆڕەکان"
            },
            {
              "text": " هەژمار دەکرێن و نابێت بە هیچ فۆڕمێکی وارگێڕی سنووردار، هەڵوەشێندراوە، لاواز یان داخراو بکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p989"
        },
        {
          "id": "p995",
          "sourceIndex": 995,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٦. هیچ گۆڕانکارییەک لە فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، پاش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، بۆ فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕی نابێت ئەنجام بدرێت، مەگەر بە پشتگیریی ڕوون، ژمارەیی و دەستنیشانکراوی زۆرینەی نەتەوەیی، بە زۆرینەی زیاتر لە سێ لەسەر چواری دەنگە بەشداریپێکراوەکان، و پاش پشکنینی پێشوەختەی دادگای باڵا بۆ دڵنیابوون لەوەی فۆڕمی پێشنیارکراو دژ بە بەندە نەگۆڕە دیموکراتیک، مافە بنەڕەتییەکان، سەروەریی قانوون، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ و پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "هیچ گۆڕانکارییەک لە فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، پاش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، بۆ فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕی"
            },
            {
              "text": " نابێت ئەنجام بدرێت، مەگەر بە پشتگیریی ڕوون، "
            },
            {
              "text": "ژمارەیی و دەستنیشانکراوی زۆرینەی نەتەوەیی، بە زۆرینەی زیاتر لە سێ لەسەر چواری دەنگە بەشداریپێکراوەکان، و پاش پشکنینی پێشوەختەی دادگای باڵا"
            },
            {
              "text": " بۆ دڵنیابوون لەوەی فۆڕمی پێشنیارکراو دژ بە بەندە نەگۆڕە دیموکراتیک، مافە بنەڕەتییەکان، سەروەریی قانوون، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ و پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p989"
        },
        {
          "id": "p996",
          "sourceIndex": 996,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٧. لە قۆناغی پێش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، ئەگەر گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندن بۆ کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک بکرێتە بنەمای دانپێدانانی نەتەوەیی، دەقی گواستراو دەبێت تەنیا ئەو ناو، فۆڕم و دامەزراوانە بگۆڕێ کە پەیوەستن بە فۆڕمی سەرۆکایەتیی دەوڵەت، بەبێ ئەوەی ناوەڕۆکی دیموکراتیکی، مافە بنەڕەتییەکان، دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکان، سەربەخۆیی دادوەری، سەروەریی قانوون، پاکڕەوشتی، ڕوونایی، خۆشبژێویی گشتی و بەختەوەریی کۆمەڵ لاواز بکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "لە قۆناغی پێش بەهێزبوونی ئەم دەستوورە، ئەگەر گواستنەوەی فۆڕمی دامەزراندن بۆ کۆماری پارلەمانی، سانایەتیی دەستووریی پارلەمانی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی پەرگاڵی وارگێڕیی مۆدێرن و دیموکراتیک بکرێتە بنەمای دانپێدانانی نەتەوەیی، دەقی گواستراو دەبێت تەنیا ئەو ناو، فۆڕم و دامەزراوانە بگۆڕ"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "پەیوەستن بە فۆڕمی سەرۆکایەتیی دەوڵەت، بەبێ ئەوەی ناوەڕۆکی دیموکراتیکی، مافە بنەڕەتییەکان، دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکان، سەربەخۆیی دادوەری، سەروەریی قانوون، پاکڕەوشتی، ڕوونایی، خۆشبژێویی گشتی و بەختەوەریی کۆمەڵ لاواز بکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p989"
        },
        {
          "id": "p997",
          "sourceIndex": 997,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٨. هیچ پەرگاڵێکی پاشایەتی، سەرۆکایەتی، کۆماری، سانایەتی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی وارگێڕی کە دەسەڵاتی ڕاستەقینەی میراتی، بنەماڵەیی، خێڵەکی، نێپۆتیستی، تاکپەرستانە، نادیموکراتیک، ناپارلەمانی، نادەستووری، یاخی لە دەستوور، ناپابەند بە سەروەریی قانوون، یان دابڕاو لە پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد دروست بکات، لە بنەڕەتەوە ڕێنەدراوە و هیچ ڕەوایەتیی دەستووری، قانوونی، نەتەوەیی یان دامەزراوەیی نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٨. "
            },
            {
              "text": "هیچ پەرگاڵێکی پاشایەتی، سەرۆکایەتی، کۆماری، سانایەتی، یان هەر فۆڕمێکی دیکەی وارگێڕی کە دەسەڵاتی ڕاستەقینەی میراتی، بنەماڵەیی، خێڵەکی، نێپۆتیستی، تاکپەرستانە، نادیموکراتیک، ناپارلەمانی، نادەستووری، یاخی لە دەستوور، ناپابەند بە سەروەریی قانوون، یان دابڕاو لە پێوەرەکانی جیهانی مۆدێرن و ئازاد دروست بکات، لە بنەڕەتەوە ڕێنەدراوە و هیچ ڕەوایەتیی دەستووری، قانوونی، نەتەوەیی یان دامەزراوەیی نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p989"
        },
        {
          "id": "p998",
          "sourceIndex": 998,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٩. وردەکاریی میکانیزمەکانی گۆڕان، مەرجە تایبەتەکانیان، پشکنینی پێشوەختەی دادگای باڵا یان دەستەیەکی پشکنینی دەستووریی سەربەخۆ لە قۆناغی پێش بەهێزبوونی دەستوور، ڕێکاری دانپێدانان، ڕاپرسیی گشتی ئەگەر پێویست بێت، و گەرەنتیی پاراستنی بەندە نەگۆڕە دیموکراتیک و مافە بنەڕەتییەکان بە قانوونێکی تایبەت یان ڕێسایەکی دامەزرێنەری تایبەت دیاری دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٩. "
            },
            {
              "text": "وردەکاریی میکانیزمەکانی گۆڕان، مەرجە تایبەتەکانیان، پشکنینی پێشوەختەی دادگای باڵا یان دەستەیەکی پشکنینی دەستووریی سەربەخۆ لە قۆناغی پێش بەهێزبوونی دەستوور، ڕێکاری دانپێدانان، ڕاپرسیی گشتی ئەگەر پێویست بێت، و گەرەنتیی پاراستنی بەندە نەگۆڕە دیموکراتیک و مافە بنەڕەتییەکان بە قانوونێکی تایبەت یان ڕێسایەکی دامەزرێنەری تایبەت دیاری دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p989"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 16,
      "slug": "clause-16",
      "articleNumber": 16,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "ڕەوایی دەسەڵات و چوارچێوەی دەستووریی",
      "body": "ڕەوایی دەسەڵات لە کۆماری کوردستاندا، بە تەواوی، لەم دەستوورە پیرۆزە و پڕۆسە قانوونیی و دەستوورییەکانی هەڵبژاردنی گشتیی خول و پێکهێنانی دامەزراوە فەرمییەکانی وڵاتەوە سەرچاوە دەگرێت و لە چوارچێوەی بنەما نەگۆڕەکانی دەستووردا پڕاکتیزە دەکرێت.\n\nیه‌كه‌م: سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەسەڵاتە هەڵبژێردراوەکان\n\n١.١. ئەم دەسەڵاتانە ڕەوایەتیی خۆیان لە پڕۆسەی دەستووریی دیاریکراو و هەڵبژاردنی ئازادانەی مەردم بۆ ماوەی خولیی دیاریکراو وەردەگرن:\n\nئا. دەسەڵاتی قانووندانان (مەکۆی نیشتمانی و هەر کۆڕێکی تری قانووندانان کە بەپێی دەستوور دامەزرابێت)\n\nب. دەسەڵاتی ڕایەدار (کابینەی دەسەڵات)\n\nدوویه‌م: درێژەدارییەتیی ڕەوایەتی و سەقامگیریی دەسەڵات\n\n٢.١. مانەوەی دەسەڵاتەکان بەند نییە بە پێوانەکردنی درێژەدارییەتیی ئاستی پشتیوانیی گشتییەوە لە دەرەوەی ئەو میکانیزمە دەستووریی و قانوونییانەی بۆ بەرپرسیارێتی و لێپرسینەوە دیاری کراون (وەک متمانە لێسەندن لە مەکۆی نیشتمانی).\n\nسێیه‌م: مەرجەکانی لەدەستدانی ڕەوایەتی\n\n٣.١. دەسەڵات تەنیا لەم بارانەدا ڕەوایەتیی خۆی لەدەست دەدات:\n\nئا. کاتێک بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە پێشێل بکات\n\nب. کاتێک ناپاکیی نیشتمانی بکات\n\nپ. کاتێک لە ڕێگەی میکانیزمە دەستووریی و قانوونییە دیاریکراوەکانەوە (وەک بڕیاری دادگای باڵا یان متمانە لێسەندن بەپێی قانوونی مەکۆی نیشتمانی) بە ناقانوونیی بناسرێت\n\nچواره‌م: پاراستنی پەڕگاڵی دەستووری و ڕێنەدراوکردنی هەوڵی ناقانوونیی\n\n٤.١. هەر هەوڵێک بۆ لەدەستدانی ڕەوایەتیی دەسەڵات یان گۆڕینی فۆرمی پەرگاڵی وارگێڕی لە دەرەوەی ئەو چوارچێوە دەستووریی و قانوونییانەی لەم دەستوورەدا دیاری کراون، بە تاوان دادەنرێت.\n\n٤.٢. ئەم جۆرە هەوڵانە:\n\nئا. بە هەوڵێک بۆ تێکدانی سەقامگیریی دەوڵەت دادەنرێن\n\nب. بە هەوڵێک بۆ تێکدانی ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێن\n\nپ. بە هەوڵێک بۆ تێکدانی بنەماکانی دەستوور دادەنرێن\n\n٤.٣. ئەم جۆرە هەوڵانە سزای قانوونیی توند بەدوای خۆیاندا دەهێنن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1000",
          "sourceIndex": 1000,
          "style": "Normal",
          "text": "ڕەوایی دەسەڵات لە کۆماری کوردستاندا، بە تەواوی، لەم دەستوورە پیرۆزە و پڕۆسە قانوونیی و دەستوورییەکانی هەڵبژاردنی گشتیی خول و پێکهێنانی دامەزراوە فەرمییەکانی وڵاتەوە سەرچاوە دەگرێت و لە چوارچێوەی بنەما نەگۆڕەکانی دەستووردا پڕاکتیزە دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕەوایی دەسەڵات لە کۆماری کوردستاندا، بە تەواوی، لەم دەستوورە پیرۆزە و پڕۆسە قانوونیی و دەستوورییەکانی هەڵبژاردنی گشتیی خول و پێکهێنانی دامەزراوە فەرمییەکانی وڵاتەوە سەرچاوە دەگرێت و لە چوارچێوەی بنەما نەگۆڕەکانی دەستووردا پڕاکتیزە دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1001",
          "sourceIndex": 1001,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەسەڵاتە هەڵبژێردراوەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەسەڵاتە هەڵبژێردراوەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1002",
          "sourceIndex": 1002,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئەم دەسەڵاتانە ڕەوایەتیی خۆیان لە پڕۆسەی دەستووریی دیاریکراو و هەڵبژاردنی ئازادانەی مەردم بۆ ماوەی خولیی دیاریکراو وەردەگرن:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەسەڵاتانە ڕەوایەتیی خۆیان لە پڕۆسەی دەستووریی دیاریکراو و هەڵبژاردنی ئازادانەی مەردم بۆ ماوەی خولیی دیاریکراو وەردەگرن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1001"
        },
        {
          "id": "p1003",
          "sourceIndex": 1003,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەسەڵاتی قانووندانان (مەکۆی نیشتمانی و هەر کۆڕێکی تری قانووندانان کە بەپێی دەستوور دامەزرابێت)",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەسەڵاتی قانووندانان ("
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و هەر کۆڕێکی تری قانووندانان کە بەپێی دەستوور دامەزرابێت)"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1002"
        },
        {
          "id": "p1004",
          "sourceIndex": 1004,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەسەڵاتی ڕایەدار (کابینەی دەسەڵات)",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەسەڵاتی ڕایەدار"
            },
            {
              "text": " (کابینەی دەسەڵات"
            },
            {
              "text": ")"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1002"
        },
        {
          "id": "p1005",
          "sourceIndex": 1005,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: درێژەدارییەتیی ڕەوایەتی و سەقامگیریی دەسەڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: درێژەدارییەتیی ڕەوایەتی و سەقامگیریی دەسەڵات"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1006",
          "sourceIndex": 1006,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. مانەوەی دەسەڵاتەکان بەند نییە بە پێوانەکردنی درێژەدارییەتیی ئاستی پشتیوانیی گشتییەوە لە دەرەوەی ئەو میکانیزمە دەستووریی و قانوونییانەی بۆ بەرپرسیارێتی و لێپرسینەوە دیاری کراون (وەک متمانە لێسەندن لە مەکۆی نیشتمانی).",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مانەوەی دەسەڵاتەکان بەند نییە بە پێوانەکردنی درێژەدارییەتیی ئاستی پشتیوانیی گشتییەوە لە دەرەوەی ئەو میکانیزمە دەستووریی و قانوونییانەی بۆ بەرپرسیارێتی و لێپرسینەوە دیاری کراون (وەک متمانە لێسەندن لە "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ")"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1005"
        },
        {
          "id": "p1007",
          "sourceIndex": 1007,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: مەرجەکانی لەدەستدانی ڕەوایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: مەرجەکانی لەدەستدانی ڕەوایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1008",
          "sourceIndex": 1008,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەسەڵات تەنیا لەم بارانەدا ڕەوایەتیی خۆی لەدەست دەدات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵات تەنیا لەم بارانەدا ڕەوایەتیی خۆی لەدەست دەدات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1007"
        },
        {
          "id": "p1009",
          "sourceIndex": 1009,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کاتێک بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە پێشێل بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کاتێک بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە پێشێل بکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1008"
        },
        {
          "id": "p1010",
          "sourceIndex": 1010,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کاتێک ناپاکیی نیشتمانی بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کاتێک ناپاکیی نیشتمانی بکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1008"
        },
        {
          "id": "p1011",
          "sourceIndex": 1011,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کاتێک لە ڕێگەی میکانیزمە دەستووریی و قانوونییە دیاریکراوەکانەوە (وەک بڕیاری دادگای باڵا یان متمانە لێسەندن بەپێی قانوونی مەکۆی نیشتمانی) بە ناقانوونیی بناسرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کاتێک لە ڕێگەی میکانیزمە دەستووریی و قانوونییە دیاریکراوەکانەوە (وەک بڕیاری دادگای باڵا یان متمانە لێسەندن بەپێی قانوونی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ") بە ناقانوونیی بناسرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1008"
        },
        {
          "id": "p1012",
          "sourceIndex": 1012,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: پاراستنی پەڕگاڵی دەستووری و ڕێنەدراوکردنی هەوڵی ناقانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: پاراستنی پەڕگاڵی دەستووری و ڕێنەدراوکردنی هەوڵی ناقانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1013",
          "sourceIndex": 1013,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. هەر هەوڵێک بۆ لەدەستدانی ڕەوایەتیی دەسەڵات یان گۆڕینی فۆرمی پەرگاڵی وارگێڕی لە دەرەوەی ئەو چوارچێوە دەستووریی و قانوونییانەی لەم دەستوورەدا دیاری کراون، بە تاوان دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک بۆ لەدەستدانی ڕەوایەتیی دەسەڵات یان گۆڕینی فۆرمی پەرگاڵی وارگێڕی لە دەرەوەی ئەو چوارچێوە دەستووریی و قانوونییانەی لەم دەستوورەدا دیاری کراون، بە تاوان دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1012"
        },
        {
          "id": "p1014",
          "sourceIndex": 1014,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەم جۆرە هەوڵانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم جۆرە هەوڵانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1012"
        },
        {
          "id": "p1015",
          "sourceIndex": 1015,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بە هەوڵێک بۆ تێکدانی سەقامگیریی دەوڵەت دادەنرێن",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بە هەوڵێک بۆ تێکدانی سەقامگیریی دەوڵەت دادەنرێن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1014"
        },
        {
          "id": "p1016",
          "sourceIndex": 1016,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بە هەوڵێک بۆ تێکدانی ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێن",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بە هەوڵێک بۆ تێکدانی ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1014"
        },
        {
          "id": "p1017",
          "sourceIndex": 1017,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بە هەوڵێک بۆ تێکدانی بنەماکانی دەستوور دادەنرێن",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بە هەوڵێک بۆ تێکدانی بنەماکانی دەستوور دادەنرێن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1014"
        },
        {
          "id": "p1018",
          "sourceIndex": 1018,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. ئەم جۆرە هەوڵانە سزای قانوونیی توند بەدوای خۆیاندا دەهێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم جۆرە هەوڵانە سزای قانوونیی توند بەدوای خۆیاندا دەهێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1012"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 17,
      "slug": "clause-17",
      "articleNumber": 17,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "مەکۆی ژیران (سەنا) - ژووری ژیرمەندی و سەقامگیریی نیشتمانی",
      "body": "مەکۆی ژیران وەک ژووری دوویەمی دەسەڵاتی قانووندانان، دامەزراوەیەکی نیشتمانیی بۆ دابینکردنی سەقامگیریی دەوڵەت، پێداچوونەوەی قووڵ و ستراتیژیی قانوونەکان، نوێنەرایەتیکردنی ئەزموون و پسپۆڕیی باڵای نیشتمانی و پاراستنی بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نیشتمان و نەوەکانی داهاتوویە.\n\nمەکۆی ژیران وەک هێزێکی سەقامدەر لە پڕۆسەی قانووندانان و بڕیارداندا کار دەکات و لە میکانیزمەکانی پشکنین و هاوسەنگی بەسەر دەسەڵاتەکانی دیکەدا، بەشدارە بە شێوازێک کە دەسەڵاتداریی ژیرانە و تۆکمە و لە هەمان کاتدا دادپەروەرانە مسۆگەر بکات.\n\nڕۆڵی مەکۆی ژیران تەواوکەر و قاڵبکەری ڕۆڵی مەکۆی نیشتمانی ـیـە و پێکەوە هەیکەلەی دەسەڵاتی قانووندانان لە کۆماری کوردستاندا پێکدەهێنن.\n\nیه‌كه‌م: پێکهاتە و هەڵبژاردن/دانان و مەرجەکانی ئەندامێتی\n\n١.١. مەکۆی ژیران لە ژمارەیەکی دیاریکراو ئەندام پێکدێ کە ژمارەیان بە قانوونی تایبەت دیاری دەکرێت.\n\n١.٢. ئەندامانی مەکۆی ژیران لەسەر بنەمای ئەزموون، پسپۆڕیی باڵا، ڕاژەی بەرچاوی نیشتمانی هەڵدەبژێردرێن یان دادەنرێن. شێوازی هەڵبژاردن یان دانانیان:\n\nئا. دەکرێت لە ڕێگەی هەڵبژاردنی ناڕاستەوخۆ (وەک لەلایەن کۆڕە خۆماڵییەکان، زانکۆکان، دامەزراوە پیشەیی و کولتوورییەکان) بێت\n\nب. یان دانان لەلایەن سەرکۆمارەوە بە ڕەزامەندیی مەکۆی نیشتمانی (بۆ ژمارەیەکی دیاریکراو)\n\nپ. یان تێکەڵێک لەم شێوازانە بێت\n\nت. بە مەرجێک نوێنەرایەتییەکی هەمەلایەنەی ئەزموون، پسپۆڕی و بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نیشتمان مسۆگەر بکات\n\n١.٣. ئەندامی مەکۆی ژیران دەبێت خاوەنی ئەم مەرجانە بێت:\n\nئا. شارۆمەندیی کوردستانی\n\nب. تەمەنی دیاریکراو (کە دەبێت لە هی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی زیاتر بێت)\n\nپ. بڕوانامەی خوێندنی باڵا یان ئەزموونی کارگێڕی/قانوونیی/ئابووری/کولتوریی بەرچاو\n\nت. پاکی ناو و پێشینە\n\n١.٤. ماوەی خولی ئەندامێتیی مەکۆی ژیران درێژتر دەبێت لە ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی بۆ دابینکردنی سەقامگیری و درێژەدارییەتی ئەزموون.\n\n١.٥. ناشێت ئەندامانی مەکۆی ژیران بەبێ هۆکارێکی قانوونیی و بەپێی پڕۆسەیەکی دیاریکراو لە پۆستەکانیان لاببرێن یان پلەکانیان دابەزێندرێت.\n\n١.٦. وردەکاریی پێکهاتە، ژمارەی ئەندامان، شێوازی هەڵبژاردن/دانان، مەرجەکان و ماوەی ڕاژە بە قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.\n\nدوویه‌م: ئەرک و دەسەڵاتەکان\n\n٢.١. مەکۆی ژیران خاوەنی ئەم ئەرک و دەسەڵاتە سەرەکییانەیە کە تەواوکەری ڕۆڵی مەکۆی نیشتمانین و بەشدارن لە تۆکمەکردنی پەرگاڵی دەسەڵاتداریی و پشکنین و هاوسەنگی:\n\nئا. پێداچوونەوەی قانووندانان:\n\nپێداچوونەوەی قووڵ و ژیرانە بەو پڕۆژە قانوونیانەی لە مەکۆی نیشتمانیەوە پەسەند کراون\n\nمافی پێشنیارکردنی هەموارکاریی لەسەر پڕۆژە قانوونەکان\n\nمافی دانەدواوەیان و گەڕاندنەوەیان بۆ مەکۆی نیشتمانی بۆ پێداچوونەوەی دووبارە\n\nدڵنیابوون لە گونجانی پڕۆژە قانوونەکان لەگەڵ دەستوور و بنەما نەگۆڕەکان\n\nوردبینیی قانوونیی و تەکنیکی، کاریگەرێتیی درێژخایەن\n\nلەبەرچاوگرتنی بەرژەوەندیی گشتی و نەوەکانی داهاتوو\n\nب. یەکلاکردنەوەی ناکۆکی لەسەر قانوون:\n\nلە باریی ناکۆکی لەسەر پڕۆژەقانوونێک لە نێوان مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران\n\nمیکانیزمی یەکلاکردنەوەی ناکۆکییەکان بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت (وەک لیژنەی هاوبەش)\n\nلە کۆتاییدا مەکۆی نیشتمانی مافی بڕیاردانی کۆتایی بە زۆرینەیەکی دیاریکراو (وەک دوو لەسەر سێ) دوای تاوتوێکردنی تێبینییەکانی مەکۆی ژیران، بەپێی بەندی ١٨ هەیە\n\nپ. پەسەندکردنی دانانی بەرپرسانی باڵا:\n\nپەسەندکردنی دانانی ئەو بەرپرسە باڵایانەی دەوڵەت کە لەلایەن سەرکۆمارەوە کاندید دەکرێن\n\nبەپێی دەستوور (وەک بەندی ١٠) یان قانوونی تایبەت پێویستیان بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران هەیە\n\nلەوانە دانانی باڵیۆزان، سەرۆکی دامەزراوە سەربەخۆکان و دادوەرانی دادگا باڵاکان\n\nوەک میکانیزمێکی ژینەکیی، پشکنینی شایستەیی و وارگێڕی بەسەر بڕیارەکانی سەرکۆماردا کار دەکات\n\nت. ڕۆڵ لە هەموارکردنەوەی دەستوور:\n\nمەکۆی ژیران ڕۆڵی ژینەکیی هەیە لە پڕۆسەی هەموارکردنەوەی دەستوور\n\nپڕۆژەی هەموارکردنەوەی دەستوور پێویستی بە پەسەندکردنی هەردوو کۆڕی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران هەیە\n\nبە زۆرینەیەکی زۆر تایبەت (کە قانوون دیاری دەکات)\n\nبۆ دڵنیابوون لەوەی هەموارکردنەوەی دەستوور تەنیا بە پشتگیریی ڕوون، ژمارەیی و دەستنیشانکراوی زۆرینەی نەتەوەیی ئەنجام بدرێت، و سەقامگیریی بنەما دەستوورییەکان، یەکپارچەیی قانوونی و ڕەواییی دەستووری پارێزراو بمێنێتەوە\n\nبەپێی ڕێکارەکانی بەندی ٢١ی ئەم دەستوورە\n\nج. ڕۆڵ لە لادانی سەرکۆمار:\n\nمەکۆی ژیران ڕۆڵێکی بنەڕەتی لە پڕۆسەی لادانی سەرکۆمار دەگێڕێت\n\nلە باریی دەستپێکردنی پڕۆسەی لادان و لێکۆڵینەوەی سەرەتایی لەلایەن مەکۆی نیشتمانیەوە\n\nمەکۆی ژیران دوای دەستپێکردنی پڕۆسەی لادان بەپێی دەستوور و قانوونی تایبەت، و دوای پێشکەشکردنی تۆمەتنامەی دەستووری، ئەرکی دادگاییکردنی دەستووریی سەرکۆمار و بڕیاردانی کۆتایی لەسەر لادانی لە پۆستەکە لە ئەستۆ دەگرێت. ئەم پڕۆسەیە تەنیا بەهۆی پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور، ناپاکیی نیشتمانی، گەندەڵی، خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات، یان تاوانێکی مەبەستداری قورس دەکرێ کە بە حوکمی دادگای شایستە یان بە بەڵگەی ڕوون و پشکنراو، متمانەی دەستووری و شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار لە پۆستەکەدا لەناو ببات. بڕیاری لادان تەنیا بە زۆرینەی دوو لەسەر سێی هەموو ئەندامانی مەکۆی ژیران و لە چوارچێوەی گەرەنتیی مافی بەرگری، دادپەروەریی پڕۆسە، و ڕووناییی تەواوی ڕێکارەکاندا دەردەچێت.\n\nچ. ڕاوێژکاریی ستراتیژی و چاودێریی درێژخایەن:\n\nپێشکەشکردنی ڕاوێژکاریی پسپۆڕانە و ستراتیژی بە سەرکۆمار، کابینەی دەسەڵات و مەکۆی نیشتمانی\n\nلەسەر پرسەکانی پەیوەست بە سەروەریی خاک، بەرگری، هەموارکردنەوەی دەستوور، سامانە سروشتییەکان، قەرزی نیشتمانی، پەیمانە نێودەوڵەتییە ستراتیژییەکان، یان مافە بنەڕەتییەکان\n\nنەخشە درێژخایەنەکان و وارگێڕییە گشتییەکان\n\nکە کاریگەرییان لەسەر داهاتووی وڵات و نەوەکانی داهاتوو دەبێت\n\nچاودێریی کاری دامەزراوە گشتییەکان لە ڕووی کاریگەرێتی و گونجان لەگەڵ ئامانجە درێژخایەنەکان\n\nح. لێکۆڵینەوە لەسەر پرسە نەتەوەیی و نیشتمانییەکان:\n\nمەکۆی ژیران مافی پێکهێنانی لیژنەی لێکۆڵینەوەی تایبەتی هەیە\n\nسەبارەت بە پرسە نەتەوەیی و نیشتمانییە گرنگ و درێژخایەنەکان\n\nکە پێویستیان بە پسپۆڕی و تێڕوانینی قووڵ هەیە\n\nخ. هەر ئەرکێکی دیکە:\n\nهەر ئەرکێکی دیکە کە لەم دەستوورە یان قانوونی تایبەتدا دیاری کراوە\n\nبە مەرجێک ناکۆک نەبێت لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەم\n\nو دەسەڵاتە سەرەکییەکانی مەکۆی نیشتمانی و دەسەڵاتی ڕایەدار و دەسەڵاتی دادوەریی\n\nسێیه‌م: ماوەی ڕاژەی و پارێزبەندی و کۆدی ڕەوشت\n\n٣.١. ماوەی خولی ئەندامێتیی مەکۆی ژیران درێژتر دەبێت لە ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی بۆ دابینکردنی سەقامگیری.\n\n٣.٢. وردەکاریی ماوەی ڕاژەی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.\n\n٣.٣. ئەندامانی مەکۆی ژیران وەک ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی، مافی پارێزبەندیی قانوونییان دەبێت:\n\nئا. بۆ ئەو بۆچوون و قسانەی لەناو مەکۆی ژیران و لیژنەکانیدا دەریدەبڕن\n\nب. بۆ دەنگدانەکانیان لە کاتی خولی ئەندامێتییاندا\n\nپ. بۆ ئەوەی بتوانن بە ئازادی و بێ ترس بەپێی قانوونی تایبەت ئەرکەکانی خۆیان ڕاپەڕێنن\n\n٣.٤. ئەندامانی مەکۆی ژیران پابەند دەبن بە کۆدی ڕەوشت و ڕێسا ناوخۆییەکان:\n\nئا. کە بنەماکانی پاکی، ڕاستگۆیی و ڕێزگرتنی پیشەیی دەچەسپێنن\n\nب. مەکۆی ژیران مافی سزادانی ئەندامانی لە باریی سەرپێچیدا بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکان هەیە\n\nچواره‌م: ڕێسای ناوخۆیی و ڕوونایەتی\n\n٤.١. مەکۆی ژیران ڕێسا ناوخۆییەکانی خۆی بۆ ئەم مەبەستانە دادەڕێژێت:\n\nئا. ڕێکخستنی کارەکانی\n\nب. پێکهێنانی دەستەی سەرۆکایەتی\n\nپ. دامەزراندنی لیژنەکانی\n\nت. چۆنیەتی بەڕێوەبردنی دانیشتنەکان و بڕیاردان\n\n٤.٢. دانیشتنەکانی مەکۆی ژیران بە گشتی بۆ کۆمەڵی کوردستان و مێدیا کراوە دەبن، مەگەر لە بارە زۆر تایبەتەکاندا کە بە قانوون دیاری کراوە (وەک پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی).\n\nپێنجه‌م: پەیوەندیی لەگەڵ دەسەڵاتەکانی دیکە\n\n٥.١. مەکۆی ژیران وەک بەشێک لە دەسەڵاتی قانووندانان، بە هاوکاری لەگەڵ مەکۆی نیشتمانی و بەپێی بنەماکانی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان و پشکنین و هاوسەنگی، کار دەکات.\n\n٥.٢. مەکۆی ژیران پەیوەندیی ڕاوێژکاریی و چاودێریی لەگەڵ سەرکۆمار، کابینەی دەسەڵات، دەسەڵاتی دادوەریدا دەبێت بەپێی دەستوور و قانوون.\n\nشەشەم: درێژەدارییەتی كاری كۆڕ و پاراستنی پاشماگی قانوونیی\n\n٦.١. كۆڕی ژیران وه‌ك دامه‌زراوه‌یه‌كی سه‌قامگیر، ته‌نانه‌ت له‌ كاتی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی كۆڕی نیشتمانی (په‌رله‌مان) یان له‌ ماوه‌ی گواستنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كاندا، به‌رده‌وام ده‌بێت له‌ ڕاپه‌ڕاندنی ئه‌ركه‌ ڕاوێژكارییه‌ نیشتمانییه‌كانی بۆ ڕێگریكردن له‌ دروستبوونی بۆشایی قانوونیی و ستراتیژی.\n\n٦.٢. كۆڕی ژیران ئه‌ركی پاراستنی پاشماگی قانوونیی و دیكۆمێنته‌ ستراتیژییه‌كانی ده‌وڵه‌تی له‌ ئه‌ستۆیه‌ و وه‌ك \"ئه‌رشیفی زیندووی ئاوه‌زی ده‌وڵه‌ت\" كار ده‌كات بۆ دڵنیابوون له‌وه‌ی كه‌ گۆڕانكارییه‌ وارگێرییه‌ خولییه‌كان كاریگه‌ریی نه‌رێنی له‌سه‌ر ئاراسته‌ درێژخایه‌نه‌كانی نیشتمان دروست ناكه‌ن.\n\n٦.٣. ئه‌ندامانی كۆڕی ژیران پابه‌ندن به‌ گواستنه‌وه‌ی ئه‌زموون و زانیارییه‌كانیان بۆ نه‌وه‌كانی داهاتووی كۆمه‌ڵی كوردستان له‌ ڕێگه‌ی به‌شداریی له‌ ناوه‌نده‌ ئه‌كادیمی و فێركارییه‌كاندا.\n\nحەوتەم: میکانیزمی ڕوونایەتی و شایستەیی لە هەڵبژاردنی ناڕاستەوخۆدا\n\n٧.١. قانوونی تایبەت بە مەکۆی ژیران، میکانیزمێکی ڕووەن، کێبڕکێکارانە و لەسەر بنەمای شایستەیی بۆ بەڕێوەبردنی پڕۆسەی هەڵبژاردنی ناڕاستەوخۆی نوێنەرانی زانکۆکان و دامەزراوە پیشەیی و کولتوورییەکان دادەڕێژێت.\n\n٧.٢. ئەم میکانیزمە دەبێت لانیکەم ئەم بنەمایانە مسۆگەر بکات:\n\nئا. دامەزراندنی کۆمیسیۆنێکی هەڵبژاردنی سەربەخۆ لەناو هەر دامەزراوەیەکدا بۆ سەرپەرشتیکردنی پڕۆسەکە.\n\nب. دیاریکردنی پێوەری ڕوونی شایستەیی و لێهاتوویی بۆ بەربژێرەکان.\n\nپ. بەڕێوەبردنی پرۆسەی دەنگدانی نهێنی و دادپەروەرانە لەلایەن گشت ئەندامانی شایستەی ئەو دامەزراوەیەوە.\n\nت. ڕێنەدراوکردنی هەر جۆرە بانگەشەیەکی پارتایەتی یان کەڵکوەرگرتن لە تینهێنانی وارگێڕی لەناو پڕۆسەکەدا.\n\n٧.٣. ئامانج لەم ڕێکارانە، دڵنیابوونە لەوەی کە تەنیا ئەو کەسانە دەگەنە مەکۆی ژیران کە بەڕاستی نوێنەرایەتیی لوتکەی پسپۆڕی و ئەزموونی نیشتمانی دەکەن، نەک بەرژەوەندیی گرووپی دیاریکراو.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1020",
          "sourceIndex": 1020,
          "style": "Normal",
          "text": "مەکۆی ژیران وەک ژووری دوویەمی دەسەڵاتی قانووندانان، دامەزراوەیەکی نیشتمانیی بۆ دابینکردنی سەقامگیریی دەوڵەت، پێداچوونەوەی قووڵ و ستراتیژیی قانوونەکان، نوێنەرایەتیکردنی ئەزموون و پسپۆڕیی باڵای نیشتمانی و پاراستنی بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نیشتمان و نەوەکانی داهاتوویە.",
          "runs": [
            {
              "text": "مەکۆی ژیران وەک ژووری "
            },
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": "ی دەسەڵاتی قانووندانان، دامەزراوەیەکی نیشتمانیی بۆ دابینکردنی سەقامگیریی دەوڵەت، پێداچوونەوەی قووڵ و ستراتیژیی قانوونەکان، نوێنەرایەتیکردنی ئەزموون و پسپۆڕیی باڵای نیشتمانی و پاراستنی بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نیشتمان و نەوەکانی داهاتوویە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1021",
          "sourceIndex": 1021,
          "style": "Normal",
          "text": "مەکۆی ژیران وەک هێزێکی سەقامدەر لە پڕۆسەی قانووندانان و بڕیارداندا کار دەکات و لە میکانیزمەکانی پشکنین و هاوسەنگی بەسەر دەسەڵاتەکانی دیکەدا، بەشدارە بە شێوازێک کە دەسەڵاتداریی ژیرانە و تۆکمە و لە هەمان کاتدا دادپەروەرانە مسۆگەر بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "مەکۆی ژیران وەک هێزێکی سەقامدەر لە پڕۆسەی قانووندانان و بڕیارداندا کار دەکات و لە میکانیزمەکانی پشکنین و هاوسەنگی بەسەر دەسەڵاتەکانی دیکەدا، بەشدارە بە شێوازێک کە دەسەڵاتداریی ژیرانە و تۆکمە و لە هەمان کاتدا دادپەروەرانە مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1022",
          "sourceIndex": 1022,
          "style": "Normal",
          "text": "ڕۆڵی مەکۆی ژیران تەواوکەر و قاڵبکەری ڕۆڵی مەکۆی نیشتمانی ـیـە و پێکەوە هەیکەلەی دەسەڵاتی قانووندانان لە کۆماری کوردستاندا پێکدەهێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕۆڵی مەکۆی ژیران تەواوکەر و قاڵبکەری ڕۆڵی مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " "
            },
            {
              "text": "ـی"
            },
            {
              "text": "ـە و پێکەوە هەیکەلەی دەسەڵاتی قانووندانان لە کۆماری کوردستاندا پێکدەهێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1023",
          "sourceIndex": 1023,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پێکهاتە و هەڵبژاردن/دانان و مەرجەکانی ئەندامێتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پێکهاتە و هەڵبژاردن/دانان و مەرجەکانی ئەندامێتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1024",
          "sourceIndex": 1024,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مەکۆی ژیران لە ژمارەیەکی دیاریکراو ئەندام پێکدێ کە ژمارەیان بە قانوونی تایبەت دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی ژیران لە ژمارەیەکی دیاریکراو ئەندام پێکد"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ژمارەیان بە قانوونی تایبەت دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1023"
        },
        {
          "id": "p1025",
          "sourceIndex": 1025,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەندامانی مەکۆی ژیران لەسەر بنەمای ئەزموون، پسپۆڕیی باڵا، ڕاژەی بەرچاوی نیشتمانی هەڵدەبژێردرێن یان دادەنرێن. شێوازی هەڵبژاردن یان دانانیان:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەندامانی مەکۆی ژیران"
            },
            {
              "text": " لەسەر بنەمای ئەزموون، پسپۆڕیی باڵا، ڕاژەی بەرچاوی نیشتمانی هەڵدەبژێردرێن یان دادەنرێن. شێوازی هەڵبژاردن یان دانانیان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1023"
        },
        {
          "id": "p1026",
          "sourceIndex": 1026,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەکرێت لە ڕێگەی هەڵبژاردنی ناڕاستەوخۆ (وەک لەلایەن کۆڕە خۆماڵییەکان، زانکۆکان، دامەزراوە پیشەیی و کولتوورییەکان) بێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەکرێت لە ڕێگەی هەڵبژاردنی ناڕاستەوخۆ (وەک لەلایەن کۆڕە خۆماڵییەکان، زانکۆکان، دامەزراوە پیشەیی و کولتوورییەکان) بێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1025"
        },
        {
          "id": "p1027",
          "sourceIndex": 1027,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. یان دانان لەلایەن سەرکۆمارەوە بە ڕەزامەندیی مەکۆی نیشتمانی (بۆ ژمارەیەکی دیاریکراو)",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. یان دانان لەلایەن سەرکۆمارەوە بە ڕەزامەندیی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " (بۆ ژمارەیەکی دیاریکراو)"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1025"
        },
        {
          "id": "p1028",
          "sourceIndex": 1028,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. یان تێکەڵێک لەم شێوازانە بێت",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. یان تێکەڵێک لەم شێوازانە بێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1025"
        },
        {
          "id": "p1029",
          "sourceIndex": 1029,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بە مەرجێک نوێنەرایەتییەکی هەمەلایەنەی ئەزموون، پسپۆڕی و بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نیشتمان مسۆگەر بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بە مەرجێک نوێنەرایەتییەکی هەمەلایەنەی ئەزموون، پسپۆڕی و بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نیشتمان مسۆگەر بکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1025"
        },
        {
          "id": "p1030",
          "sourceIndex": 1030,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ئەندامی مەکۆی ژیران دەبێت خاوەنی ئەم مەرجانە بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەندامی مەکۆی ژیران دەبێت خاوەنی ئەم مەرجانە بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1023"
        },
        {
          "id": "p1031",
          "sourceIndex": 1031,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. شارۆمەندیی کوردستانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. شارۆمەندیی کوردستانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1030"
        },
        {
          "id": "p1032",
          "sourceIndex": 1032,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. تەمەنی دیاریکراو (کە دەبێت لە هی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی زیاتر بێت)",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. تەمەنی دیاریکراو (کە دەبێت لە هی ئەندامانی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " زیاتر بێت)"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1030"
        },
        {
          "id": "p1033",
          "sourceIndex": 1033,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بڕوانامەی خوێندنی باڵا یان ئەزموونی کارگێڕی/قانوونیی/ئابووری/کولتوریی بەرچاو",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بڕوانامەی خوێندنی باڵا یان ئەزموونی کارگێڕی/قانوونیی/ئابووری/کولتوریی بەرچاو"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1030"
        },
        {
          "id": "p1034",
          "sourceIndex": 1034,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پاکی ناو و پێشینە",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پاکی ناو و پێشینە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1030"
        },
        {
          "id": "p1035",
          "sourceIndex": 1035,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. ماوەی خولی ئەندامێتیی مەکۆی ژیران درێژتر دەبێت لە ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی بۆ دابینکردنی سەقامگیری و درێژەدارییەتی ئەزموون.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ماوەی خولی ئەندامێتیی مەکۆی ژیران درێژتر دەبێت لە ماوەی خولی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " بۆ دابینکردنی سەقامگیری و درێژەدارییەتی ئەزموون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1023"
        },
        {
          "id": "p1036",
          "sourceIndex": 1036,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٥. ناشێت ئەندامانی مەکۆی ژیران بەبێ هۆکارێکی قانوونیی و بەپێی پڕۆسەیەکی دیاریکراو لە پۆستەکانیان لاببرێن یان پلەکانیان دابەزێندرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ناشێت ئەندامانی مەکۆی ژیران بەبێ هۆکارێکی قانوونیی و بەپێی پڕۆسەیەکی دیاریکراو لە پۆستەکانیان لاببرێن یان پلەکانیان دابەزێندرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1023"
        },
        {
          "id": "p1037",
          "sourceIndex": 1037,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٦. وردەکاریی پێکهاتە، ژمارەی ئەندامان، شێوازی هەڵبژاردن/دانان، مەرجەکان و ماوەی ڕاژە بە قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "وردەکاریی پێکهاتە، ژمارەی ئەندامان، شێوازی هەڵبژاردن/دانان، مەرجەکان و ماوەی ڕاژە بە قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1023"
        },
        {
          "id": "p1038",
          "sourceIndex": 1038,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: ئەرک و دەسەڵاتەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: ئەرک و دەسەڵاتەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1039",
          "sourceIndex": 1039,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. مەکۆی ژیران خاوەنی ئەم ئەرک و دەسەڵاتە سەرەکییانەیە کە تەواوکەری ڕۆڵی مەکۆی نیشتمانین و بەشدارن لە تۆکمەکردنی پەرگاڵی دەسەڵاتداریی و پشکنین و هاوسەنگی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی ژیران خاوەنی ئەم ئەرک و دەسەڵاتە سەرەکییانەیە کە تەواوکەری ڕۆڵی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "ن و بەشدارن لە تۆکمەکردنی پەرگاڵی دەسەڵاتداریی و پشکنین و هاوسەنگی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1038"
        },
        {
          "id": "p1040",
          "sourceIndex": 1040,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێداچوونەوەی قانووندانان:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێداچوونەوەی قانووندانان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1039"
        },
        {
          "id": "p1041",
          "sourceIndex": 1041,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پێداچوونەوەی قووڵ و ژیرانە بەو پڕۆژە قانوونیانەی لە مەکۆی نیشتمانیەوە پەسەند کراون",
          "runs": [
            {
              "text": "پێداچوونەوەی قووڵ و ژیرانە بەو پڕۆژە قانوونیانەی لە "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "ەوە پەسەند کراون"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1040"
        },
        {
          "id": "p1042",
          "sourceIndex": 1042,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مافی پێشنیارکردنی هەموارکاریی لەسەر پڕۆژە قانوونەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "مافی پێشنیارکردنی هەموارکاریی لەسەر پڕۆژە قانوونەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1040"
        },
        {
          "id": "p1043",
          "sourceIndex": 1043,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مافی دانەدواوەیان و گەڕاندنەوەیان بۆ مەکۆی نیشتمانی بۆ پێداچوونەوەی دووبارە",
          "runs": [
            {
              "text": "مافی دانەدواوەیان و گەڕاندنەوەیان بۆ "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " بۆ پێداچوونەوەی دووبارە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1040"
        },
        {
          "id": "p1044",
          "sourceIndex": 1044,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دڵنیابوون لە گونجانی پڕۆژە قانوونەکان لەگەڵ دەستوور و بنەما نەگۆڕەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دڵنیابوون لە گونجانی پڕۆژە قانوونەکان لەگەڵ دەستوور و بنەما نەگۆڕەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1040"
        },
        {
          "id": "p1045",
          "sourceIndex": 1045,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "وردبینیی قانوونیی و تەکنیکی، کاریگەرێتیی درێژخایەن",
          "runs": [
            {
              "text": "وردبینیی قانوونیی و تەکنیکی، کاریگەرێتیی درێژخایەن"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1040"
        },
        {
          "id": "p1046",
          "sourceIndex": 1046,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "لەبەرچاوگرتنی بەرژەوەندیی گشتی و نەوەکانی داهاتوو",
          "runs": [
            {
              "text": "لەبەرچاوگرتنی بەرژەوەندیی گشتی و نەوەکانی داهاتوو"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1040"
        },
        {
          "id": "p1047",
          "sourceIndex": 1047,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. یەکلاکردنەوەی ناکۆکی لەسەر قانوون:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. یەکلاکردنەوەی ناکۆکی لەسەر قانوون"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1039"
        },
        {
          "id": "p1048",
          "sourceIndex": 1048,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "لە باریی ناکۆکی لەسەر پڕۆژەقانوونێک لە نێوان مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران",
          "runs": [
            {
              "text": "لە باریی ناکۆکی لەسەر پڕۆژەقانوونێک لە نێوان "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و مەکۆی ژیران"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1047"
        },
        {
          "id": "p1049",
          "sourceIndex": 1049,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "میکانیزمی یەکلاکردنەوەی ناکۆکییەکان بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت (وەک لیژنەی هاوبەش)",
          "runs": [
            {
              "text": "میکانیزمی یەکلاکردنەوەی ناکۆکییەکان بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت (وەک لیژنەی هاوبەش)"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1047"
        },
        {
          "id": "p1050",
          "sourceIndex": 1050,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "لە کۆتاییدا مەکۆی نیشتمانی مافی بڕیاردانی کۆتایی بە زۆرینەیەکی دیاریکراو (وەک دوو لەسەر سێ) دوای تاوتوێکردنی تێبینییەکانی مەکۆی ژیران، بەپێی بەندی ١٨ هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "لە کۆتاییدا "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " مافی بڕیاردانی کۆتایی بە زۆرینەیەکی دیاریکراو (وەک دوو لەسەر سێ) دوای تاوتوێکردنی تێبینییەکانی مەکۆی ژیران، بەپێی بەندی ١٨ هەیە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1047"
        },
        {
          "id": "p1051",
          "sourceIndex": 1051,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پەسەندکردنی دانانی بەرپرسانی باڵا:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پەسەندکردنی دانانی بەرپرسانی باڵا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1039"
        },
        {
          "id": "p1052",
          "sourceIndex": 1052,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پەسەندکردنی دانانی ئەو بەرپرسە باڵایانەی دەوڵەت کە لەلایەن سەرکۆمارەوە کاندید دەکرێن",
          "runs": [
            {
              "text": "پەسەندکردنی دانانی ئەو بەرپرسە باڵایانەی دەوڵەت کە لەلایەن سەرکۆمارەوە کاندید دەکرێن"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1051"
        },
        {
          "id": "p1053",
          "sourceIndex": 1053,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەپێی دەستوور (وەک بەندی ١٠) یان قانوونی تایبەت پێویستیان بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "بەپێی دەستوور (وەک بەندی ١٠) یان قانوونی تایبەت پێویستیان بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران هەیە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1051"
        },
        {
          "id": "p1054",
          "sourceIndex": 1054,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "لەوانە دانانی باڵیۆزان، سەرۆکی دامەزراوە سەربەخۆکان و دادوەرانی دادگا باڵاکان",
          "runs": [
            {
              "text": "لەوانە دانانی باڵیۆزان، سەرۆکی دامەزراوە سەربەخۆکان و دادوەرانی دادگا باڵاکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1051"
        },
        {
          "id": "p1055",
          "sourceIndex": 1055,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "وەک میکانیزمێکی ژینەکیی، پشکنینی شایستەیی و وارگێڕی بەسەر بڕیارەکانی سەرکۆماردا کار دەکات",
          "runs": [
            {
              "text": "وەک میکانیزمێکی ژینەکیی، پشکنینی شایستەیی و وارگێڕی بەسەر بڕیارەکانی سەرکۆماردا کار دەکات"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1051"
        },
        {
          "id": "p1056",
          "sourceIndex": 1056,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ڕۆڵ لە هەموارکردنەوەی دەستوور:",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ڕۆڵ لە هەموارکردنەوەی دەستوور"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1039"
        },
        {
          "id": "p1057",
          "sourceIndex": 1057,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مەکۆی ژیران ڕۆڵی ژینەکیی هەیە لە پڕۆسەی هەموارکردنەوەی دەستوور",
          "runs": [
            {
              "text": "مەکۆی ژیران ڕۆڵی ژینەکیی هەیە لە پڕۆسەی هەموارکردنەوەی دەستوور"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1056"
        },
        {
          "id": "p1058",
          "sourceIndex": 1058,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پڕۆژەی هەموارکردنەوەی دەستوور پێویستی بە پەسەندکردنی هەردوو کۆڕی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "پڕۆژەی هەموارکردنەوەی دەستوور پێویستی بە پەسەندکردنی هەردوو کۆڕی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و مەکۆی ژیران هەیە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1056"
        },
        {
          "id": "p1059",
          "sourceIndex": 1059,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بە زۆرینەیەکی زۆر تایبەت (کە قانوون دیاری دەکات)",
          "runs": [
            {
              "text": "بە زۆرینەیەکی زۆر تایبەت (کە قانوون دیاری دەکات)"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1056"
        },
        {
          "id": "p1060",
          "sourceIndex": 1060,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بۆ دڵنیابوون لەوەی هەموارکردنەوەی دەستوور تەنیا بە پشتگیریی ڕوون، ژمارەیی و دەستنیشانکراوی زۆرینەی نەتەوەیی ئەنجام بدرێت، و سەقامگیریی بنەما دەستوورییەکان، یەکپارچەیی قانوونی و ڕەواییی دەستووری پارێزراو بمێنێتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ دڵنیابوون لەوەی هەموارکردنەوەی دەستوور"
            },
            {
              "text": " تەنیا بە پشتگیریی ڕوون، ژمارەیی و دەستنیشانکراوی زۆرینەی نەتەوەیی ئەنجام بدرێت، و سەقامگیریی بنەما دەستوورییەکان، یەکپارچەیی قانوونی و ڕەواییی دەستووری پارێزراو بمێنێتەوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1056"
        },
        {
          "id": "p1061",
          "sourceIndex": 1061,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەپێی ڕێکارەکانی بەندی ٢١ی ئەم دەستوورە",
          "runs": [
            {
              "text": "بەپێی ڕێکارەکانی بەندی ٢١ی ئەم دەستوورە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1056"
        },
        {
          "id": "p1062",
          "sourceIndex": 1062,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. ڕۆڵ لە لادانی سەرکۆمار:",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. ڕۆڵ لە لادانی سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1039"
        },
        {
          "id": "p1063",
          "sourceIndex": 1063,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مەکۆی ژیران ڕۆڵێکی بنەڕەتی لە پڕۆسەی لادانی سەرکۆمار دەگێڕێت",
          "runs": [
            {
              "text": "مەکۆی ژیران ڕۆڵێکی بنەڕەتی لە پڕۆسەی لادانی سەرکۆمار دەگێڕێت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1062"
        },
        {
          "id": "p1064",
          "sourceIndex": 1064,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "لە باریی دەستپێکردنی پڕۆسەی لادان و لێکۆڵینەوەی سەرەتایی لەلایەن مەکۆی نیشتمانیەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "لە باریی دەستپێکردنی پڕۆسەی لادان و لێکۆڵینەوەی سەرەتایی لەلایەن "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "ەوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1062"
        },
        {
          "id": "p1065",
          "sourceIndex": 1065,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مەکۆی ژیران دوای دەستپێکردنی پڕۆسەی لادان بەپێی دەستوور و قانوونی تایبەت، و دوای پێشکەشکردنی تۆمەتنامەی دەستووری، ئەرکی دادگاییکردنی دەستووریی سەرکۆمار و بڕیاردانی کۆتایی لەسەر لادانی لە پۆستەکە لە ئەستۆ دەگرێت. ئەم پڕۆسەیە تەنیا بەهۆی پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور، ناپاکیی نیشتمانی، گەندەڵی، خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات، یان تاوانێکی مەبەستداری قورس دەکرێ کە بە حوکمی دادگای شایستە یان بە بەڵگەی ڕوون و پشکنراو، متمانەی دەستووری و شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار لە پۆستەکەدا لەناو ببات. بڕیاری لادان تەنیا بە زۆرینەی دوو لەسەر سێی هەموو ئەندامانی مەکۆی ژیران و لە چوارچێوەی گەرەنتیی مافی بەرگری، دادپەروەریی پڕۆسە، و ڕووناییی تەواوی ڕێکارەکاندا دەردەچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "مەکۆی ژیران دوای دەستپێکردنی پڕۆسەی لادان بەپێی دەستوور و قانوونی تایبەت، و دوای پێشکەشکردنی تۆمەتنامەی دەستووری، ئەرکی دادگاییکردنی دەستووریی سەرکۆمار و بڕیاردانی کۆتایی لەسەر لادانی لە پۆستەکە لە ئەستۆ دەگرێت. ئەم پڕۆسەیە تەنیا بەهۆی پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور، ناپاکیی نیشتمانی، گەندەڵی، خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات، یان تاوانێکی مەبەستداری قورس دەکر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بە حوکمی دادگای شایستە یان بە بەڵگەی ڕوون و پشکنراو، متمانەی دەستووری و شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار "
            },
            {
              "text": "لە پۆستەکەدا لەناو ببات. بڕیاری لادان تەنیا بە زۆرینەی دوو لەسەر سێی هەموو ئەندامانی مەکۆی ژیران و لە چوارچێوەی گەرەنتیی مافی بەرگری، دادپەروەریی پڕۆسە، و ڕووناییی تەواوی ڕێکارەکاندا دەردەچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1062"
        },
        {
          "id": "p1066",
          "sourceIndex": 1066,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. ڕاوێژکاریی ستراتیژی و چاودێریی درێژخایەن:",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. ڕاوێژکاریی ستراتیژی و چاودێریی درێژخایەن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1039"
        },
        {
          "id": "p1067",
          "sourceIndex": 1067,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پێشکەشکردنی ڕاوێژکاریی پسپۆڕانە و ستراتیژی بە سەرکۆمار، کابینەی دەسەڵات و مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێشکەشکردنی ڕاوێژکاریی پسپۆڕانە و ستراتیژی بە سەرکۆمار، کابینەی دەسەڵات و "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1066"
        },
        {
          "id": "p1068",
          "sourceIndex": 1068,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "لەسەر پرسەکانی پەیوەست بە سەروەریی خاک، بەرگری، هەموارکردنەوەی دەستوور، سامانە سروشتییەکان، قەرزی نیشتمانی، پەیمانە نێودەوڵەتییە ستراتیژییەکان، یان مافە بنەڕەتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "لەسەر پرسەکانی پەیوەست بە سەروەریی خاک، بەرگری، هەموارکردنەوەی دەستوور، سامانە سروشتییەکان، قەرزی نیشتمانی، پەیمانە نێودەوڵەتییە ستراتیژییەکان، یان مافە بنەڕەتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1066"
        },
        {
          "id": "p1069",
          "sourceIndex": 1069,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "نەخشە درێژخایەنەکان و وارگێڕییە گشتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "نەخشە درێژخایەنەکان و وارگێڕییە گشتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1066"
        },
        {
          "id": "p1070",
          "sourceIndex": 1070,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "کە کاریگەرییان لەسەر داهاتووی وڵات و نەوەکانی داهاتوو دەبێت",
          "runs": [
            {
              "text": "کە کاریگەرییان لەسەر داهاتووی وڵات و نەوەکانی داهاتوو دەبێت"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1066"
        },
        {
          "id": "p1071",
          "sourceIndex": 1071,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "چاودێریی کاری دامەزراوە گشتییەکان لە ڕووی کاریگەرێتی و گونجان لەگەڵ ئامانجە درێژخایەنەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چاودێریی کاری دامەزراوە گشتییەکان لە ڕووی کاریگەرێتی و گونجان لەگەڵ ئامانجە درێژخایەنەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1066"
        },
        {
          "id": "p1072",
          "sourceIndex": 1072,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. لێکۆڵینەوە لەسەر پرسە نەتەوەیی و نیشتمانییەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. لێکۆڵینەوە لەسەر پرسە نەتەوەیی و نیشتمانییەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1039"
        },
        {
          "id": "p1073",
          "sourceIndex": 1073,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "مەکۆی ژیران مافی پێکهێنانی لیژنەی لێکۆڵینەوەی تایبەتی هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "مەکۆی ژیران مافی پێکهێنانی لیژنەی لێکۆڵینەوەی تایبەتی هەیە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1072"
        },
        {
          "id": "p1074",
          "sourceIndex": 1074,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "سەبارەت بە پرسە نەتەوەیی و نیشتمانییە گرنگ و درێژخایەنەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سەبارەت بە پرسە نەتەوەیی و نیشتمانییە گرنگ و درێژخایەنەکان"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1072"
        },
        {
          "id": "p1075",
          "sourceIndex": 1075,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "کە پێویستیان بە پسپۆڕی و تێڕوانینی قووڵ هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "کە پێویستیان بە پسپۆڕی و تێڕوانینی قووڵ هەیە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1072"
        },
        {
          "id": "p1076",
          "sourceIndex": 1076,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "خ. هەر ئەرکێکی دیکە:",
          "runs": [
            {
              "text": "خ. هەر ئەرکێکی دیکە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1039"
        },
        {
          "id": "p1077",
          "sourceIndex": 1077,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "هەر ئەرکێکی دیکە کە لەم دەستوورە یان قانوونی تایبەتدا دیاری کراوە",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر ئەرکێکی دیکە کە لەم دەستوورە یان قانوونی تایبەتدا دیاری کراوە"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1076"
        },
        {
          "id": "p1078",
          "sourceIndex": 1078,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بە مەرجێک ناکۆک نەبێت لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەم",
          "runs": [
            {
              "text": "بە مەرجێک ناکۆک نەبێت لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەم"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1076"
        },
        {
          "id": "p1079",
          "sourceIndex": 1079,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "و دەسەڵاتە سەرەکییەکانی مەکۆی نیشتمانی و دەسەڵاتی ڕایەدار و دەسەڵاتی دادوەریی",
          "runs": [
            {
              "text": "و دەسەڵاتە سەرەکییەکانی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و دەسەڵاتی ڕایەدار و دەسەڵاتی دادوەریی"
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p1076"
        },
        {
          "id": "p1080",
          "sourceIndex": 1080,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: ماوەی ڕاژەی و پارێزبەندی و کۆدی ڕەوشت",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: ماوەی ڕاژەی و پارێزبەندی و کۆدی ڕەوشت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1081",
          "sourceIndex": 1081,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ماوەی خولی ئەندامێتیی مەکۆی ژیران درێژتر دەبێت لە ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی بۆ دابینکردنی سەقامگیری.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ماوەی خولی ئەندامێتیی مەکۆی ژیران درێژتر دەبێت لە ماوەی خولی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " بۆ دابینکردنی سەقامگیری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1080"
        },
        {
          "id": "p1082",
          "sourceIndex": 1082,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. وردەکاریی ماوەی ڕاژەی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "وردەکاریی ماوەی ڕاژەی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1080"
        },
        {
          "id": "p1083",
          "sourceIndex": 1083,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ئەندامانی مەکۆی ژیران وەک ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی، مافی پارێزبەندیی قانوونییان دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەندامانی مەکۆی ژیران وەک ئەندامانی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "، مافی پارێزبەندیی قانوونییان دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1080"
        },
        {
          "id": "p1084",
          "sourceIndex": 1084,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بۆ ئەو بۆچوون و قسانەی لەناو مەکۆی ژیران و لیژنەکانیدا دەریدەبڕن",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بۆ ئەو بۆچوون و قسانەی لەناو مەکۆی ژیران و لیژنەکانیدا دەریدەبڕن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1083"
        },
        {
          "id": "p1085",
          "sourceIndex": 1085,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بۆ دەنگدانەکانیان لە کاتی خولی ئەندامێتییاندا",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بۆ دەنگدانەکانیان لە کاتی خولی ئەندامێتییاندا"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1083"
        },
        {
          "id": "p1086",
          "sourceIndex": 1086,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بۆ ئەوەی بتوانن بە ئازادی و بێ ترس بەپێی قانوونی تایبەت ئەرکەکانی خۆیان ڕاپەڕێنن",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بۆ ئەوەی بتوانن بە ئازادی و بێ ترس بەپێی قانوونی تایبەت ئەرکەکانی خۆیان ڕاپەڕێنن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1083"
        },
        {
          "id": "p1087",
          "sourceIndex": 1087,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. ئەندامانی مەکۆی ژیران پابەند دەبن بە کۆدی ڕەوشت و ڕێسا ناوخۆییەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەندامانی مەکۆی ژیران پابەند دەبن بە کۆدی ڕەوشت و ڕێسا ناوخۆییەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1080"
        },
        {
          "id": "p1088",
          "sourceIndex": 1088,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ئا. کە بنەماکانی پاکی، ڕاستگۆیی و ڕێزگرتنی پیشەیی دەچەسپێنن",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کە بنەماکانی پاکی، ڕاستگۆیی و ڕێزگرتنی پیشەیی دەچەسپێنن"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1080"
        },
        {
          "id": "p1089",
          "sourceIndex": 1089,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی ژیران مافی سزادانی ئەندامانی لە باریی سەرپێچیدا بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکان هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی ژیران مافی سزادانی ئەندامانی لە باریی سەرپێچیدا بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکان هەیە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1088"
        },
        {
          "id": "p1090",
          "sourceIndex": 1090,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: ڕێسای ناوخۆیی و ڕوونایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: ڕێسای ناوخۆیی و ڕوونایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1091",
          "sourceIndex": 1091,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. مەکۆی ژیران ڕێسا ناوخۆییەکانی خۆی بۆ ئەم مەبەستانە دادەڕێژێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی ژیران ڕێسا ناوخۆییەکانی خۆی بۆ ئەم مەبەستانە دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1090"
        },
        {
          "id": "p1092",
          "sourceIndex": 1092,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕێکخستنی کارەکانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕێکخستنی کارەکانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1091"
        },
        {
          "id": "p1093",
          "sourceIndex": 1093,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پێکهێنانی دەستەی سەرۆکایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پێکهێنانی دەستەی سەرۆکایەتی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1091"
        },
        {
          "id": "p1094",
          "sourceIndex": 1094,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دامەزراندنی لیژنەکانی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دامەزراندنی لیژنەکانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1091"
        },
        {
          "id": "p1095",
          "sourceIndex": 1095,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. چۆنیەتی بەڕێوەبردنی دانیشتنەکان و بڕیاردان",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. چۆنیەتی بەڕێوەبردنی دانیشتنەکان و بڕیاردان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1091"
        },
        {
          "id": "p1096",
          "sourceIndex": 1096,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دانیشتنەکانی مەکۆی ژیران بە گشتی بۆ کۆمەڵی کوردستان و مێدیا کراوە دەبن، مەگەر لە بارە زۆر تایبەتەکاندا کە بە قانوون دیاری کراوە (وەک پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی).",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دانیشتنەکانی مەکۆی ژیران بە گشتی بۆ کۆمەڵی کوردستان و مێدیا کراوە دەبن، مەگەر لە بارە زۆر تایبەتەکاندا کە بە قانوون دیاری کراوە (وەک پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1090"
        },
        {
          "id": "p1097",
          "sourceIndex": 1097,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: پەیوەندیی لەگەڵ دەسەڵاتەکانی دیکە",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: پەیوەندیی لەگەڵ دەسەڵاتەکانی دیکە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1098",
          "sourceIndex": 1098,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. مەکۆی ژیران وەک بەشێک لە دەسەڵاتی قانووندانان، بە هاوکاری لەگەڵ مەکۆی نیشتمانی و بەپێی بنەماکانی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان و پشکنین و هاوسەنگی، کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی ژیران وەک بەشێک لە دەسەڵاتی قانووندانان، بە هاوکاری لەگەڵ "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و بەپێی بنەماکانی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان و پشکنین و هاوسەنگی، کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1097"
        },
        {
          "id": "p1099",
          "sourceIndex": 1099,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. مەکۆی ژیران پەیوەندیی ڕاوێژکاریی و چاودێریی لەگەڵ سەرکۆمار، کابینەی دەسەڵات، دەسەڵاتی دادوەریدا دەبێت بەپێی دەستوور و قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی ژیران پەیوەندیی ڕاوێژکاریی و چاودێریی لەگەڵ سەرکۆمار، کابینەی دەسەڵات، دەسەڵاتی دادوەریدا دەبێت بەپێی دەستوور و قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1097"
        },
        {
          "id": "p1100",
          "sourceIndex": 1100,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: درێژەدارییەتی كاری كۆڕ و پاراستنی پاشماگی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: درێژەدارییەتی كاری كۆڕ و پاراستنی پاشماگی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1101",
          "sourceIndex": 1101,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. كۆڕی ژیران وه‌ك دامه‌زراوه‌یه‌كی سه‌قامگیر، ته‌نانه‌ت له‌ كاتی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی كۆڕی نیشتمانی (په‌رله‌مان) یان له‌ ماوه‌ی گواستنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كاندا، به‌رده‌وام ده‌بێت له‌ ڕاپه‌ڕاندنی ئه‌ركه‌ ڕاوێژكارییه‌ نیشتمانییه‌كانی بۆ ڕێگریكردن له‌ دروستبوونی بۆشایی قانوونیی و ستراتیژی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "كۆڕی ژیران وه‌ك دامه‌زراوه‌یه‌كی سه‌قامگیر، ته‌نانه‌ت له‌ كاتی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی كۆڕی نیشتمانی (په‌رله‌مان) یان له‌ ماوه‌ی گواستنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كاندا، به‌رده‌وام ده‌بێت له‌ ڕاپه‌ڕاندنی ئه‌ركه‌ ڕاوێژكارییه‌ نیشتمانییه‌كانی بۆ ڕێگریكردن له‌ دروستبوونی بۆشایی قانوونیی و ستراتیژی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1100"
        },
        {
          "id": "p1102",
          "sourceIndex": 1102,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. كۆڕی ژیران ئه‌ركی پاراستنی پاشماگی قانوونیی و دیكۆمێنته‌ ستراتیژییه‌كانی ده‌وڵه‌تی له‌ ئه‌ستۆیه‌ و وه‌ك \"ئه‌رشیفی زیندووی ئاوه‌زی ده‌وڵه‌ت\" كار ده‌كات بۆ دڵنیابوون له‌وه‌ی كه‌ گۆڕانكارییه‌ وارگێرییه‌ خولییه‌كان كاریگه‌ریی نه‌رێنی له‌سه‌ر ئاراسته‌ درێژخایه‌نه‌كانی نیشتمان دروست ناكه‌ن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "كۆڕی ژیران ئه‌ركی پاراستنی پاشماگی قانوونیی و دیكۆمێنته‌ ستراتیژییه‌كانی ده‌وڵه‌تی له‌ ئه‌ستۆیه‌ و وه‌ك \"ئه‌رشیفی زیندووی ئاوه‌زی ده‌وڵه‌ت\" كار ده‌كات بۆ دڵنیابوون له‌وه‌ی كه‌ گۆڕانكارییه‌ وارگێرییه‌ خولییه‌كان كاریگه‌ریی نه‌رێنی له‌سه‌ر ئاراسته‌ درێژخایه‌نه‌كانی نیشتمان دروست ناكه‌ن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1100"
        },
        {
          "id": "p1103",
          "sourceIndex": 1103,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. ئه‌ندامانی كۆڕی ژیران پابه‌ندن به‌ گواستنه‌وه‌ی ئه‌زموون و زانیارییه‌كانیان بۆ نه‌وه‌كانی داهاتووی كۆمه‌ڵی كوردستان له‌ ڕێگه‌ی به‌شداریی له‌ ناوه‌نده‌ ئه‌كادیمی و فێركارییه‌كاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئه‌ندامانی كۆڕی ژیران پابه‌ندن به‌ گواستنه‌وه‌ی ئه‌زموون و زانیارییه‌كانیان بۆ نه‌وه‌كانی داهاتووی كۆمه‌ڵی كوردستان له‌ ڕێگه‌ی به‌شداریی له‌ ناوه‌نده‌ ئه‌كادیمی و فێركارییه‌كاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1100"
        },
        {
          "id": "p1104",
          "sourceIndex": 1104,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: میکانیزمی ڕوونایەتی و شایستەیی لە هەڵبژاردنی ناڕاستەوخۆدا",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: میکانیزمی ڕوونایەتی و شایستەیی لە هەڵبژاردنی ناڕاستەوخۆدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1105",
          "sourceIndex": 1105,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. قانوونی تایبەت بە مەکۆی ژیران، میکانیزمێکی ڕووەن، کێبڕکێکارانە و لەسەر بنەمای شایستەیی بۆ بەڕێوەبردنی پڕۆسەی هەڵبژاردنی ناڕاستەوخۆی نوێنەرانی زانکۆکان و دامەزراوە پیشەیی و کولتوورییەکان دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونی تایبەت بە مەکۆی ژیران، میکانیزمێکی ڕووەن"
            },
            {
              "text": "، کێبڕکێکارانە و لەسەر بنەمای شایستەیی بۆ بەڕێوەبردنی پڕۆسەی هەڵبژاردنی ناڕاستەوخۆی نوێنەرانی زانکۆکان و دامەزراوە پیشەیی و کولتوورییەکان دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1104"
        },
        {
          "id": "p1106",
          "sourceIndex": 1106,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. ئەم میکانیزمە دەبێت لانیکەم ئەم بنەمایانە مسۆگەر بکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم میکانیزمە دەبێت لانیکەم ئەم بنەمایانە مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1104"
        },
        {
          "id": "p1107",
          "sourceIndex": 1107,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دامەزراندنی کۆمیسیۆنێکی هەڵبژاردنی سەربەخۆ لەناو هەر دامەزراوەیەکدا بۆ سەرپەرشتیکردنی پڕۆسەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دامەزراندنی کۆمیسیۆنێکی هەڵبژاردنی سەربەخۆ لەناو هەر دامەزراوەیەکدا بۆ سەرپەرشتیکردنی پڕۆسەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1106"
        },
        {
          "id": "p1108",
          "sourceIndex": 1108,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دیاریکردنی پێوەری ڕوونی شایستەیی و لێهاتوویی بۆ بەربژێرەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دیاریکردنی پێوەری ڕوونی شایستەیی و لێهاتوویی بۆ بەربژێرەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1106"
        },
        {
          "id": "p1109",
          "sourceIndex": 1109,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەڕێوەبردنی پرۆسەی دەنگدانی نهێنی و دادپەروەرانە لەلایەن گشت ئەندامانی شایستەی ئەو دامەزراوەیەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەڕێوەبردنی پرۆسەی دەنگدانی نهێنی و دادپەروەرانە لەلایەن گشت ئەندامانی شایستەی ئەو دامەزراوەیەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1106"
        },
        {
          "id": "p1110",
          "sourceIndex": 1110,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ڕێنەدراوکردنی هەر جۆرە بانگەشەیەکی پارتایەتی یان کەڵکوەرگرتن لە تینهێنانی وارگێڕی لەناو پڕۆسەکەدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ڕێنەدراوکردنی هەر جۆرە بانگەشەیەکی پارتایەتی یان "
            },
            {
              "text": "کەڵکوەرگرتن لە تینهێنانی"
            },
            {
              "text": " وارگێڕی لەناو پڕۆسەکەدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1106"
        },
        {
          "id": "p1111",
          "sourceIndex": 1111,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. ئامانج لەم ڕێکارانە، دڵنیابوونە لەوەی کە تەنیا ئەو کەسانە دەگەنە مەکۆی ژیران کە بەڕاستی نوێنەرایەتیی لوتکەی پسپۆڕی و ئەزموونی نیشتمانی دەکەن، نەک بەرژەوەندیی گرووپی دیاریکراو.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئامانج لەم ڕێکارانە، دڵنیابوونە لەوەی کە تەنیا ئەو کەسانە دەگەنە مەکۆی ژیران کە بەڕاستی نوێنەرایەتیی لوتکەی پسپۆڕی و ئەزموونی نیشتمانی دەکەن، نەک بەرژەوەندیی گرووپی دیاریکراو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1104"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 18,
      "slug": "clause-18",
      "articleNumber": 18,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "دەسەڵاتی قانووندانان و مەکۆی نیشتمانی (پەرلەمان)",
      "body": "مەکۆی نیشتمانیی کوردستان وەک نوێنەری ڕاستەوخۆی کۆمەڵی کوردستان، نێوکی دەسەڵاتی قانووندانانە و کۆڵەکەیەکی ژینەکیی کۆماری کوردستان پێکدەهێنێت. ئەم کۆڕە بە دەنگی ئازادانەی گشت شارۆمەندانی شایستە هەڵدەبژێردرێت و ڕەنگدانەوەی ویستی نیشتمانی، فرەیی وارگێڕی، کولتووری، کۆمەڵایەتیی کۆمەڵی کوردستانە. مەکۆی نیشتمانی ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە داڕشتن و پەسەندکردنی قانوونەکانی وڵات، چاودێریکردنی وردی کاری دەسەڵاتی ڕایەدار و دامەزراوە گشتییەکان، و دابینکردنی میکانیزمەکانی پشکنین و هاوسەنگی لە چوارچێوەی دەستووریی دیاریکراودا.\n\nیه‌كه‌م: دەسەڵاتی تەنیا و بێ مەرجی قانووندانان\n\n١.١. مەکۆی نیشتمانی خاوەنی دەسەڵاتی تەنیا و سەرەکییە لە داڕشتن، گفتوگۆکردن، هەموارکردنەوە و پەسەندکردنی پڕۆژەقانوون و پێشنیارقانوونەکانی وڵات لە گشت بوارەکاندا کە پەیوەندیدارن بە ژیانی شارۆمەندان، پەڕگاڵی گشتی، ئابووری، کۆمەڵگا، پێکهاتەی دەوڵەت، بەپێی بنەما و پرەنسیپە نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە.\n\n١.٢. لەم بوارەدا ئەم خاڵانە پەیڕەو دەکرێن:\n\nئا. هیچ دەسەڵاتێکی دیکە، چ ڕایەدار و چ دادوەری، مافی دەرکردنی قانوونی نییە. تەنیا لە باریی زۆر نائاسایی و بە مەرجی توند و دیاریکراو کە بە دەستوور و قانوونی تایبەت ڕێکخراوە (وەک فەرمانی قانووندانان لە باری نائاساییدا)، دەسەڵاتی ڕایەدار مافی دەرکردنی ڕێکاری هاوشێوەی قانوونی هەیە، بەڵام دەبێت مەکۆی نیشتمانی دواتر لە ماوەیەکی دیاریکراودا ئەو فەرمانانە پەسەند بکات یان ڕەتی بکاتەوە، ئەگینا پووچەڵ دەبنەوە.\n\nب. مەکۆی نیشتمانی دەسەڵاتی هەڵوەشاندنەوە و گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە گشت قانوونەکانی وڵاتدا هەیە، بەپێی پڕۆسەی قانووندانانی دیاریکراو.\n\nپ. مافی پێشنیارکردنی قانوون بۆ ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی (وەک دەستپێشخەریی قانووندانانی شارۆمەندان لە ڕێگەی نوێنەرەکانیانەوە)، مەکۆی ژیران (بەپێی بەندی ١٧)، دەسەڵاتی ڕایەدار (کابینەی دەسەڵات بە پێشنیاری سەرکۆمار) پارێزراوە، بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە قانوون دیاری کردووە.\n\nت. لە باریی ناکۆکی لەسەر پڕۆژەقانوونێک لە نێوان مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، مەکۆی نیشتمانی مافی بڕیاردانی کۆتایی هەیە بە زۆرینەیەکی دیاریکراو دوای تاوتوێکردنی تێبینییەکانی مەکۆی ژیران، بەپێی ئەو میکانیزمەی قانوون دیاری کردووە.\n\nج. مەکۆی نیشتمانی مافی پێداچوونەوەی هەیە بە قانوونەکانی پەسەندکراو لە کاتی گەڕاندنەوەیان لەلایەن سەرکۆمارەوە بەهۆی مافی ڤیتۆوە و مافی تێپەڕاندنی ڤیتۆی سەرکۆماری هەیە بە زۆرینەیەکی تایبەت بەپێی بەندەکانی ٢١ و ١٠ی ئەم دەستوورە.\n\nدوویه‌م: پەسەندکردن و چاودێریی دارایی و بودجەی گشتیی دەوڵەت\n\n٢.١. مەکۆی نیشتمانی بە تەنیا مافی تاوتوێکردن، هەموارکردنەوە و پەسەندکردنی پڕۆژە قانوونی بودجەی گشتیی دەوڵەتی هەیە کە ساڵانە لەلایەن دەسەڵاتی ڕایەدارەوە پێشکەش دەکرێت.\n\n٢.٢. هیچ خەرجییەکی گشتی نادرێت مەگەر بە قانوونی بودجە یان قانوونێکی دیکە ڕێگەی پێدرابێت.\n\n٢.٣. مەکۆی نیشتمانی ئەم ئەرکانەی هەیە:\n\nئا. چاودێریی وردی ڕاییکردنی بودجە، داهاتەکان، قەرزە گشتییەکان و بەڕێوەبردنی گشتیی دارایی دەوڵەت لە ڕێگەی لیژنە پسپۆڕەکان و بەپێی ڕاپۆرتەکانی دامەزراوەی سەربەخۆی چاودێریی دارایی دەکات.\n\nب. مەکۆی نیشتمانی مافی لێکۆڵینەوەی هەیە سەبارەت بە گەندەڵی دارایی و ئیداری، لە گشت دامەزراوە گشتییەکاندا و مافی داخوازکردنی زانیاریی تەواوی هەیە لەم بوارەدا.\n\nسێیه‌م: چاودێریی دەستووریی و قانوونیی و کارگێڕیی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەدار و دامەزراوە گشتییەکاندا\n\n٣.١. مەکۆی نیشتمانی، بەپێی بنەمای پشکنین و هاوسەنگی، چاودێریی پابەندبوونی دەسەڵاتی ڕایەدار (کە پێکدێت لە شالیارگەکان و سەرجەم دامەزراوەکانی دەسەڵات. بە دەستوور و قانوون کارپێکراوەکانەوە دەکات، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان و هاووڵاتییان دەکەن.\n\n٣.٢. ئەم چاودێرییە نابێت ببێتە دەستوەردان لەو دەسەڵاتە دەستوورییانەی کە ڕاستەوخۆ بە سەرکۆمار سپێردراون، مەگەر لە کاتی پێشێلکردنی دەستوور یان قانووندا.\n\n٣.٣. ئەم چاودێرییە لە ڕێگەی ئەم ئامرازە مەکۆی نیشتمانییانەوە ئەنجام دەدرێت:\n\nئا. پرسیار ئاراستەکردن\n\nب. بانگهێشتکردنی شالیارەکان (وەزیرەکان) و بەرپرسانی باڵای دەسەڵات\n\nپ. پێکهێنانی لیژنەی لێکۆڵینەوەی کاتی یان هەردەمیی\n\nت. داخواز کردنی ڕاپۆرت و زانیاریی پێویست\n\n٣.٤. شالیارەکان و سەرجەم بەرپرسانی باڵای دەسەڵاتی ڕایەدار پابەندن بە:\n\nئا. ئامادەبوون لە دانیشتنەکانی مەکۆی نیشتمانی و لیژنە تایبەتمەندەکانیدا\n\nب. وەڵامدانەوەی پرسیارەکان\n\nپ. پێشکەشکردنی ئەو زانیارییانەی کە بەپێی قانوون داخواز دەکرێن\n\n٣.٥. هەر بەرپرسێک ئەم ئەرکە ڕایی نەکات، ڕووبەڕووی لێپێچینەوەی قانوونیی دەبێتەوە کە لە قانووندا دیاری کراوە.\n\nچواره‌م: پەسەندکردنی پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان\n\n٤.١. مەکۆی نیشتمانی دەسەڵاتی تاوتوێکردن و پەسەندکردنی ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییانەی هەیە کە دەوڵەت واژۆیان دەکات و بەپێی دەستوور و قانوون پێویستیان بە پەسەندکردنی مەکۆی نیشتمانییە.\n\n٤.٢. بەتایبەت ئەو پەیماننامانەی کاریگەریی ستراتیژی، ئابووری گەورە یان کاریگەریی لەسەر سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایش، یان ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان هەیە.\n\nپێنجه‌م: ڕۆڵ لە دۆخی ئاوارتە و جەنگدا\n\n٥.١. مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی سەرەکیی هەیە لە پڕۆسەی بڕیاردان سەبارەت بە ڕاگەیاندنی دۆخی ئاوارتە یان دۆخی جەنگ لەلایەن سەرکۆمارەوە و پەسەندکردنی بڕیارەکانی پەیوەندیدار لەم دۆخانەدا، بەپێی ئەو ڕێکارانەی لە بەندی ١٠ و قانوونی تایبەتدا دیاری کراون.\n\n٥.٢. لەم دۆخانەدا ئەم ئەرکانە دەگرێتە ئەستۆ:\n\nئا. مەکۆی نیشتمانی چاودێریی قانوونیی و دەستووریی بەسەر ڕاییکردنی دۆخی ئاوارتەدا دەکات بۆ پاراستنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان و دڵنیابوون لەوەی کە ڕێکارەکان لە سنووری دیاریکراوی قانوونییدا دەمێننەوە.\n\nب. مەکۆی نیشتمانی دەسەڵاتی پەسەندکردنی پەیماننامەکانی ئاشتی هەیە.\n\nشه‌شه‌م: پەسەندکردن و لێپرسینەوەی بەرپرسانی باڵا\n\n٦.١. مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی هەیە لە پڕۆسەی پەسەندکردنی دانانی هەندێک بەرپرسی باڵای دەوڵەت کە لەلایەن سەرکۆمارەوە کاندید دەکرێن وەک سەرۆکی دامەزراوە سەربەخۆکان و دادوەرانی دادگا باڵاکان (بەپێی بەندەکانی ١٠، ١٧ و ٢٩)، بەپێی قانوون.\n\n٦.٢. لە بواری لێپرسینەوەی بەرپرسان مەکۆی نیشتمانی مافی لێپرسینەوە و لادانی ئەو بەرپرسە باڵایانەی (جگە لە سەرکۆمار) لە باریی سەلماندنی پێشێلکاریی توندیی قانوونیی یان کارگێڕیدا بەپێی قانوون و پڕۆسەیەکی دادپەروەرانە هەیە.\n\nحه‌وته‌م: هەموارکردنەوەی دەستوور و بەندە نەگۆڕەکان\n\n٧.١. مەکۆی نیشتمانی مافی پێشنیارکردن، تاوتوێکردن و پەسەندکردنی پڕۆژەی هەموارکردنەوەی دەستووری هەیە، بەڵام ئەم دەسەڵاتە بە هیچ شێوەیەک ڕەها نییە و تەنیا بەپێی ئەو مەرجە زۆر توندانەی کە بۆ گۆڕانکاریی لە دەستووردا دانراون و بەپێی ڕێکاری دەستووریی دیاریکراو کە پێویستی بە زۆرینەیەکی زۆر تایبەت هەیە لە هەردوو مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران و پێویستی بە ڕیفراندۆمێکی نیشتمانی دەبێت (بەپێی قانوونی تایبەت بە هەموارکردنەوەی دەستوور)، ڕێکدەخرێت.\n\n٧.٢. بۆ پاراستنی سەقامگیریی دەستوور:\n\nئا. ئامانج لەم ڕێکارە قورسانە دڵنیابوون لە سەقامگیریی دەستوور و بنەما نەتەوەییەکان و پاراستنی لە گۆڕانکاریی کاتی یان وارگێڕیی نامسۆگەر.\n\nب. بەندە نەگۆڕەکانی دەستوور، کە بنەمای دامەزراندن و مانەوەی کۆماری کوردستانن و نوێنەرایەتیی ویست و ناسنامەی نەپساوەی نەتەوەی کورد لەسەر خاکی خۆی دەکەن، بە هیچ شێوەیەک ناشێت بگۆڕدرێن یان هەموار بکرێنەوە، چ بە ڕێگەی پڕۆسەی هەموارکردنەوەی دەستوور لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە، یان دەرکردنی دەستوورێکی نوێ، یان واژۆکردنی پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان.\n\nپ. ئەم بەندە نەگۆڕانە بریتین لە بەندەکانی ١، ٣ و ٤ (تایبەت بە پێناسە، سەروەریی ڕەبەق و پێشێلنەکراو و وارپارێزیی و یەکپارچەیی خاکی مێژوویی کوردستان وەک مڵک و وارگەی نەتەوەی کورد)، بەندی ٥ (تایبەت بە ناسنامە، پاشماگ و قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی نەتەوەی کورد وەک خاوەن و پاشماگگری شارستانییەتەکانی سەر خاکی کوردستان)، بەندی ٨ (تایبەت بە خاوەندارێتیی نەتەوەی کورد لە خاک و بووم و وارگەی نەتەوەیی و ڕێنەدراوکردنی کڕین و فرۆشتنی هەردەمیی خاک)، بەندی ١، خاڵی ٦ (تایبەت بە باڵادەستیی ڕەهای دەستوور وەک قانوونی بنەڕەتی و پێناسەکردنی ئەو کردارانەی هەڕەشە بۆ سەر سەروەریی و بنەما نەتەوەییەکان دروست دەکەن وەک تاوانی ناپاکیی نیشتمانی)، بەشە سەرەکییەکانی پێشەکی کە باس لە مێژوو، ناسنامە و مافی ڕەوای نەتەوەی کورد بۆ خاکی خۆی و دامەزراندنەوەی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان دەکەن وەک بنەمایەکی فەلسەفی و شوناسنامەیی بۆ دەستوورەکە، هەروەها گەوهەری دیموکراتیکی دەوڵەت، هەڵبژاردنی ئازاد، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان. نەگۆڕبوونی ئەم بنەمایانە پەیوەستە بە ناوەڕۆک و گەوهەری دەستوورییان؛ فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، کە لە پێشەکی و بەندەکانی ١ و ١١دا هاتووە، فۆڕمی بنەڕەتی و پارێزراوی دەوڵەتە و گۆڕینی تەنیا بەپێی مەرج و ڕێکارەکانی بەندەکانی ١١ و ١٥ و بە پاراستنی تەواوی ئەم بنەما نەگۆڕانە ڕێکدەخرێت.\n\nت. هەر هەوڵێک، چ ناوخۆیی بێت یان دەرەکی، بۆ گۆڕینی ئەم بەندە نەگۆڕانە و ناوەڕۆکە بنەڕەتییەکانیان، یان لاوازکردنیان، یان تێکدانی بونیادی دەستوور و بنەما نەتەوەیی و نیشتمانییەکان، بەپێی بەندی ١، خاڵی ٦ و قانوون پەیوەندیدارەکان بە تاوانی گەورە و دژە-دەستووری هەژمار دەکرێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە.\n\nهه‌شته‌م: لادانی سەرکۆمار\n\n٨.١. مەکۆی نیشتمانی مافی دەستپێکردنی پڕۆسەی لادانی سەرکۆمار لە پۆستەکەی هەیە، ئەگەر تۆمەتێکی دەستووریی ڕوون و بەڵگەی پشکنراو لەسەر پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور، ناپاکیی نیشتمانی، گەندەڵی، خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات، یان تاوانێکی مەبەستداری قورس هەبێ کە بەپێی قانوون دیاری کرابێت و متمانەی دەستووری و شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار لە پۆستەکەدا بخاتە ژێر پرسیاری بنەڕەتی.\n\n٨.٢. ئەم پڕۆسەیە بەم شێوەیە ڕێکدەخرێت:\n\nئا. مەکۆی نیشتمانی ئەرکی لێکۆڵینەوەی سەرەتایی لەسەر تۆمەتە دیاریکراوەکانی سەرکۆمار لە ئەستۆ دەگرێت.\n\nب. پڕۆسەی لێکۆڵینەوە و دادگاییکردنی سەرکۆمار بەپێی دەستوور و قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت و دەبێت لەسەر بنەمای تۆمەتنامەی دەستووریی ڕوون، بەڵگەی پشکنراو، مافی بەرگری، بێلایەنی، دادپەروەریی پڕۆسە و ڕوونایی ڕێکارەکان بێت. لەم پڕۆسەیەدا، ڕۆڵی مەکۆی ژیران و دادگای باڵا بۆ لێکۆڵینەوە، دادگاییکردن، پشکنینی دەستووری و بڕیاردانی کۆتایی ڕێکدەخرێت که بەپێی ئەو سنوور و مەرجانەی لەم دەستوورە و قانوونی تایبەتدا دیاری دەکرێن.\n\nنۆیه‌م: ڕۆڵی نوێنەرایەتی و پەیوەندیی لەگەڵ کۆمەڵی کوردستان\n\n٩.١. مەکۆی نیشتمانی وەک سەکۆی سەرەکیی نوێنەرایەتیی کۆمەڵی کوردستان، دەنگی شارۆمەندان لە پڕۆسەی بڕیاردان و قانوونداناندا دەگرێتەبەر.\n\n٩.٢. لەم بوارەدا:\n\nئا. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی نوێنەرایەتیی گشتی وڵات دەکەن و بە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان و مافەکانی گشت شارۆمەندانی بازنەکانیان پابەندن.\n\nب. مەکۆی نیشتمانی هانی بەشداریی چالاکی مەردم لە پڕۆسەی قانووندانان و چاودێریدا لە ڕێگەی میکانیزمەکانی وەک پێشنیاری شارۆمەندان، دانیشتنی گشتی و پلاتفۆرمی پەیوەندیی ڕاستەوخۆ دەدات.\n\nده‌یه‌م: پێکهاتەی کارگێڕی و لیژنە پسپۆڕەکان\n\n١٠.١. مەکۆی نیشتمانی پێکهاتەیەکی کارگێڕیی سەربەخۆی هەیە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری خۆی.\n\n١٠.٢. لەم بوارەدا لیژنە هەردەمیی و کاتییەکانی مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی سەرەکی لە وردبوونەوە لە پڕۆژەقانوون و پێشنیارقانوونەکان، چاودێریکردنی کاروبار و دامەزراوە پەیوەندیدارەکان، لێکۆڵینەوە لە پرسە گرنگەکان بەپێی پسپۆڕی دەگێڕن.\n\nیازده‌یه‌م: ڕێسا ناوخۆیی و کۆدی ڕەوشت و سزادانی ئەندامان\n\n١١.١. مەکۆی نیشتمانی ڕێسا ناوخۆییەکانی خۆی دادەڕێژێت و بۆ ڕێکخستنی کارەکانی، پێکهێنانی دەستەی سەرۆکایەتی، لیژنەکانی و چۆنیەتی بەڕێوەبردنی دانیشتنەکان، بڕیاردان و دەنگدان پەسەندی دەکات، بە شێوازێک کە لەگەڵ بنەماکانی دەستوور و پرەنسیپەکانی دەسەڵاتداریی دیموکراتیدا بگونجێت.\n\n١١.٢. لەبارەی ڕەوشت و سزادانەوە:\n\nئا. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی پابەند دەبن بە کۆدی ڕەوشتی مەکۆی نیشتمانیی کە بنەماکانی پاکی، ڕاستگۆیی و ڕێزگرتنی پیشەیی دەچەسپێنێت.\n\nب. مەکۆی نیشتمانی مافی سزادانی ئەندامانی لە باریی سەرپێچیی جددیی لە ڕێسا ناوخۆییەکان یان کۆدی ڕەوشت بەپێی قانوون و ڕێسا ناوخۆییەکان هەیە.\n\nدوازده‌یه‌م: پارێزبەندی و سەربەشەکانی ئەندامان\n\n١٢.١. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی مافی پارێزبەندیی قانوونییان دەبێت بۆ ئەو بۆچوون و قسانەی لەناو هۆڵی مەکۆی نیشتمانی و لیژنەکانیدا دەریدەبڕن و بۆ دەنگدانەکانیان لە کاتی خولی ئەندامێتییاندا، بۆ ئەوەی بتوانن بە ئازادی و بێ ترس و بەپێی ویژدانی خۆیان ئەرکەکانی خۆیان ڕاپەڕێنن.\n\n١٢.٢. لەم بوارەدا:\n\nئا. ناشێت ئەندامی مەکۆی نیشتمانی بەبێ ڕەزامەندیی مەکۆی نیشتمانی (مەگەر لە باریی تاوانکاریی ئاشکرا و بەرچاو، بەپێی قانوون) دەستگیر، زیندانی، یان دادگایی بکرێت.\n\nب. وردەکاریی پارێزبەندیی و سەربەشەکانی (ئیمتیاز) ئەندامان بە قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.\n\nسێزده‌یه‌م: ڕوونایەتی و دەستگەیشتن بە زانیاری\n\n١٣.١. دانیشتنەکانی مەکۆی نیشتمانی بەگشتی بۆ کۆمەڵی کوردستان و مێدیا، بۆ دڵنیابوون لە ڕوونایەتی و لێپرسینەوە کراوە دەبن.\n\n١٣.٢. لەم بوارەدا:\n\nئا. تەنیا لە بارە زۆر تایبەتەکاندا کە بە پاساوی ئاسایشی نەتەوەیی، پاراستنی نهێنیی پڕۆسەی دادوەریی، یان بەرژەوەندیی گشتیی گرنگ ڕەوا بن و بەپێی قانوون دیاری کرابێت، دەکرێت دانیشتنەکان بە نهێنی ئەنجام بدرێن.\n\nب. مەکۆی نیشتمانی بە دابینکردنی دەستگەیشتن بە زانیاریی گشتی سەبارەت بە کار و بڕیارەکانی بەپێی قانوون پابەندە.\n\nچوارده‌یه‌م: پەیوەندیی لەگەڵ دامەزراوەکانی دیکە\n\n١٤.١. مەکۆی نیشتمانی دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و بە بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان پابەندە.\n\n١٤.٢. لەم بوارەدا: لە هەمان کاتدا، بە هاوئاهەنگی لەگەڵ سەرکۆمار، دەسەڵاتی دادوەریی، مەکۆی ژیران، دامەزراوە سەربەخۆکان کار بۆ بەرژەوەندیی گشتی و پاراستنی بنەماکانی دەستوور و پەڕگاڵی نیشتمانی دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1113",
          "sourceIndex": 1113,
          "style": "Normal",
          "text": "مەکۆی نیشتمانیی کوردستان وەک نوێنەری ڕاستەوخۆی کۆمەڵی کوردستان، نێوکی دەسەڵاتی قانووندانانە و کۆڵەکەیەکی ژینەکیی کۆماری کوردستان پێکدەهێنێت. ئەم کۆڕە بە دەنگی ئازادانەی گشت شارۆمەندانی شایستە هەڵدەبژێردرێت و ڕەنگدانەوەی ویستی نیشتمانی، فرەیی وارگێڕی، کولتووری، کۆمەڵایەتیی کۆمەڵی کوردستانە. مەکۆی نیشتمانی ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە داڕشتن و پەسەندکردنی قانوونەکانی وڵات، چاودێریکردنی وردی کاری دەسەڵاتی ڕایەدار و دامەزراوە گشتییەکان، و دابینکردنی میکانیزمەکانی پشکنین و هاوسەنگی لە چوارچێوەی دەستووریی دیاریکراودا.",
          "runs": [
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانیی کوردستان وەک نوێنەری ڕاستەوخۆی کۆمەڵی کوردستان، نێوکی دەسەڵاتی قانووندانانە و کۆڵەکەیەکی ژینەکیی کۆماری کوردستان پێکدەهێنێت. ئەم کۆڕە بە دەنگی ئازادانەی گشت شارۆمەندانی شایستە هەڵدەبژێردرێت و ڕەنگدانەوەی ویستی نیشتمانی، فرەیی وارگێڕی، کولتووری، کۆمەڵایەتیی کۆمەڵی کوردستانە. مەکۆی نیشتمانی ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە داڕشتن و پەسەندکردنی قانوونەکانی وڵات، چاودێریکردنی وردی کاری دەسەڵاتی ڕایەدار و دامەزراوە گشتییەکان، و دابینکردنی میکانیزمەکانی پشکنین و هاوسەنگی لە چوارچێوەی دەستووریی دیاریکراودا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1114",
          "sourceIndex": 1114,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: دەسەڵاتی تەنیا و بێ مەرجی قانووندانان",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: دەسەڵاتی تەنیا و بێ مەرجی قانووندانان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1115",
          "sourceIndex": 1115,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مەکۆی نیشتمانی خاوەنی دەسەڵاتی تەنیا و سەرەکییە لە داڕشتن، گفتوگۆکردن، هەموارکردنەوە و پەسەندکردنی پڕۆژەقانوون و پێشنیارقانوونەکانی وڵات لە گشت بوارەکاندا کە پەیوەندیدارن بە ژیانی شارۆمەندان، پەڕگاڵی گشتی، ئابووری، کۆمەڵگا، پێکهاتەی دەوڵەت، بەپێی بنەما و پرەنسیپە نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی خاوەنی دەسەڵاتی تەنیا و سەرەکییە لە داڕشتن، گفتوگۆکردن، هەموارکردنەوە و پەسەندکردنی پڕۆژەقانوون و پێشنیارقانوونەکانی وڵات لە گشت بوارەکاندا کە پەیوەندیدارن بە ژیانی شارۆمەندان، پەڕگاڵی گشتی، ئابووری، کۆمەڵگا، پێکهاتەی دەوڵەت، بەپێی بنەما و پرەنسیپە نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1114"
        },
        {
          "id": "p1116",
          "sourceIndex": 1116,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. لەم بوارەدا ئەم خاڵانە پەیڕەو دەکرێن:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەم بوارەدا ئەم خاڵانە پەیڕەو دەکرێن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1114"
        },
        {
          "id": "p1117",
          "sourceIndex": 1117,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هیچ دەسەڵاتێکی دیکە، چ ڕایەدار و چ دادوەری، مافی دەرکردنی قانوونی نییە. تەنیا لە باریی زۆر نائاسایی و بە مەرجی توند و دیاریکراو کە بە دەستوور و قانوونی تایبەت ڕێکخراوە (وەک فەرمانی قانووندانان لە باری نائاساییدا)، دەسەڵاتی ڕایەدار مافی دەرکردنی ڕێکاری هاوشێوەی قانوونی هەیە، بەڵام دەبێت مەکۆی نیشتمانی دواتر لە ماوەیەکی دیاریکراودا ئەو فەرمانانە پەسەند بکات یان ڕەتی بکاتەوە، ئەگینا پووچەڵ دەبنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هیچ دەسەڵاتێکی دیکە، چ ڕایەدار و چ دادوەری، مافی دەرکردنی قانوونی نییە. تەنیا لە باریی زۆر نائاسایی و بە مەرجی توند و دیاریکراو کە بە دەستوور و قانوونی تایبەت ڕێکخراوە (وەک فەرمانی قانووندانان لە باری نائاساییدا)، دەسەڵاتی ڕایەدار مافی دەرکردنی ڕێکاری هاوشێوەی قانوونی هەیە، بەڵام دەبێت مەکۆی نیشتمانی دواتر لە ماوەیەکی دیاریکراودا ئەو فەرمانانە پەسەند بکات یان ڕەتی بکاتەوە، ئەگینا پووچەڵ دەبنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1116"
        },
        {
          "id": "p1118",
          "sourceIndex": 1118,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی دەسەڵاتی هەڵوەشاندنەوە و گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە گشت قانوونەکانی وڵاتدا هەیە، بەپێی پڕۆسەی قانووندانانی دیاریکراو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی دەسەڵاتی هەڵوەشاندنەوە و گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە گشت قانوونەکانی وڵاتدا هەیە، بەپێی پڕۆسەی قانووندانانی دیاریکراو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1116"
        },
        {
          "id": "p1119",
          "sourceIndex": 1119,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. مافی پێشنیارکردنی قانوون بۆ ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی (وەک دەستپێشخەریی قانووندانانی شارۆمەندان لە ڕێگەی نوێنەرەکانیانەوە)، مەکۆی ژیران (بەپێی بەندی ١٧)، دەسەڵاتی ڕایەدار (کابینەی دەسەڵات بە پێشنیاری سەرکۆمار) پارێزراوە، بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە قانوون دیاری کردووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. مافی پێشنیارکردنی قانوون بۆ ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی (وەک دەستپێشخەریی قانووندانانی شارۆمەندان لە ڕێگەی نوێنەرەکانیانەوە)، مەکۆی ژیران (بەپێی بەندی ١٧)، دەسەڵاتی ڕایەدار (کابینەی دەسەڵات بە پێشنیاری سەرکۆمار) پارێزراوە، بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە قانوون دیاری کردووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1116"
        },
        {
          "id": "p1120",
          "sourceIndex": 1120,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. لە باریی ناکۆکی لەسەر پڕۆژەقانوونێک لە نێوان مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، مەکۆی نیشتمانی مافی بڕیاردانی کۆتایی هەیە بە زۆرینەیەکی دیاریکراو دوای تاوتوێکردنی تێبینییەکانی مەکۆی ژیران، بەپێی ئەو میکانیزمەی قانوون دیاری کردووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. لە باریی ناکۆکی لەسەر پڕۆژەقانوونێک لە نێوان مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، مەکۆی نیشتمانی مافی بڕیاردانی کۆتایی هەیە بە زۆرینەیەکی دیاریکراو دوای تاوتوێکردنی تێبینییەکانی مەکۆی ژیران، بەپێی ئەو میکانیزمەی قانوون دیاری کردووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1116"
        },
        {
          "id": "p1121",
          "sourceIndex": 1121,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. مەکۆی نیشتمانی مافی پێداچوونەوەی هەیە بە قانوونەکانی پەسەندکراو لە کاتی گەڕاندنەوەیان لەلایەن سەرکۆمارەوە بەهۆی مافی ڤیتۆوە و مافی تێپەڕاندنی ڤیتۆی سەرکۆماری هەیە بە زۆرینەیەکی تایبەت بەپێی بەندەکانی ٢١ و ١٠ی ئەم دەستوورە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. مەکۆی نیشتمانی مافی پێداچوونەوەی هەیە بە قانوونەکانی پەسەندکراو لە کاتی گەڕاندنەوەیان لەلایەن سەرکۆمارەوە بەهۆی مافی ڤیتۆوە و مافی تێپەڕاندنی ڤیتۆی سەرکۆماری هەیە بە زۆرینەیەکی تایبەت بەپێی بەندەکانی ٢١ و ١٠ی ئەم دەستوورە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1116"
        },
        {
          "id": "p1122",
          "sourceIndex": 1122,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: پەسەندکردن و چاودێریی دارایی و بودجەی گشتیی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: پەسەندکردن و چاودێریی دارایی و بودجەی گشتیی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1123",
          "sourceIndex": 1123,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. مەکۆی نیشتمانی بە تەنیا مافی تاوتوێکردن، هەموارکردنەوە و پەسەندکردنی پڕۆژە قانوونی بودجەی گشتیی دەوڵەتی هەیە کە ساڵانە لەلایەن دەسەڵاتی ڕایەدارەوە پێشکەش دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی بە تەنیا مافی تاوتوێکردن، هەموارکردنەوە و پەسەندکردنی پڕۆژە قانوونی بودجەی گشتیی دەوڵەتی هەیە کە ساڵانە لەلایەن دەسەڵاتی ڕایەدارەوە پێشکەش دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1122"
        },
        {
          "id": "p1124",
          "sourceIndex": 1124,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. هیچ خەرجییەکی گشتی نادرێت مەگەر بە قانوونی بودجە یان قانوونێکی دیکە ڕێگەی پێدرابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ خەرجییەکی گشتی نادرێت مەگەر بە قانوونی بودجە یان قانوونێکی دیکە ڕێگەی پێدرابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1122"
        },
        {
          "id": "p1125",
          "sourceIndex": 1125,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. مەکۆی نیشتمانی ئەم ئەرکانەی هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی ئەم ئەرکانەی هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1122"
        },
        {
          "id": "p1126",
          "sourceIndex": 1126,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. چاودێریی وردی ڕاییکردنی بودجە، داهاتەکان، قەرزە گشتییەکان و بەڕێوەبردنی گشتیی دارایی دەوڵەت لە ڕێگەی لیژنە پسپۆڕەکان و بەپێی ڕاپۆرتەکانی دامەزراوەی سەربەخۆی چاودێریی دارایی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. چاودێریی وردی ڕاییکردنی بودجە، داهاتەکان، قەرزە گشتییەکان و بەڕێوەبردنی گشتیی دارایی دەوڵەت لە ڕێگەی لیژنە پسپۆڕەکان و بەپێی ڕاپۆرتەکانی دامەزراوەی سەربەخۆی چاودێریی دارایی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1125"
        },
        {
          "id": "p1127",
          "sourceIndex": 1127,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی مافی لێکۆڵینەوەی هەیە سەبارەت بە گەندەڵی دارایی و ئیداری، لە گشت دامەزراوە گشتییەکاندا و مافی داخوازکردنی زانیاریی تەواوی هەیە لەم بوارەدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی مافی لێکۆڵینەوەی هەیە سەبارەت بە گەندەڵی"
            },
            {
              "text": " دارایی و ئیداری، لە گشت دامەزراوە گشتییەکاندا و مافی داخوازکردنی زانیاریی تەواوی هەیە لەم بوارەدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1125"
        },
        {
          "id": "p1128",
          "sourceIndex": 1128,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: چاودێریی دەستووریی و قانوونیی و کارگێڕیی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەدار و دامەزراوە گشتییەکاندا",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: چاودێریی دەستووریی و قانوونیی و کارگێڕیی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەدار و دامەزراوە گشتییەکاندا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1129",
          "sourceIndex": 1129,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. مەکۆی نیشتمانی، بەپێی بنەمای پشکنین و هاوسەنگی، چاودێریی پابەندبوونی دەسەڵاتی ڕایەدار (کە پێکدێت لە شالیارگەکان و سەرجەم دامەزراوەکانی دەسەڵات. بە دەستوور و قانوون کارپێکراوەکانەوە دەکات، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان و هاووڵاتییان دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی، بەپێی بنەمای پشکنین و هاوسەنگی، چاودێریی پابەندبوونی دەسەڵاتی ڕایەدار (کە پێکدێت لە شالیارگەکان و سەرجەم دامەزراوەکانی دەسەڵا"
            },
            {
              "text": "ت. "
            },
            {
              "text": "بە دەستوور و قانوون کارپێکراوەکانەوە دەکات، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان و هاووڵاتییان دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1128"
        },
        {
          "id": "p1130",
          "sourceIndex": 1130,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم چاودێرییە نابێت ببێتە دەستوەردان لەو دەسەڵاتە دەستوورییانەی کە ڕاستەوخۆ بە سەرکۆمار سپێردراون، مەگەر لە کاتی پێشێلکردنی دەستوور یان قانووندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم چاودێرییە نابێت ببێتە دەستوەردان لەو دەسەڵاتە دەستوورییانەی کە ڕاستەوخۆ بە سەرکۆمار سپێردراون، مەگەر لە کاتی پێشێلکردنی دەستوور یان قانووندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1128"
        },
        {
          "id": "p1131",
          "sourceIndex": 1131,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ئەم چاودێرییە لە ڕێگەی ئەم ئامرازە مەکۆی نیشتمانییانەوە ئەنجام دەدرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم چاودێرییە لە ڕێگەی ئەم ئامرازە "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمان"
            },
            {
              "text": "ییانەوە ئەنجام دەدرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1128"
        },
        {
          "id": "p1132",
          "sourceIndex": 1132,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پرسیار ئاراستەکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پرسیار ئاراستەکردن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1131"
        },
        {
          "id": "p1133",
          "sourceIndex": 1133,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بانگهێشتکردنی شالیارەکان (وەزیرەکان) و بەرپرسانی باڵای دەسەڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بانگهێشتکردنی شالیارەکان (وەزیرەکان) و بەرپرسانی باڵای دەسەڵات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1131"
        },
        {
          "id": "p1134",
          "sourceIndex": 1134,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پێکهێنانی لیژنەی لێکۆڵینەوەی کاتی یان هەردەمیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێکهێنانی لیژنەی لێکۆڵینەوەی کاتی یان هەردەمیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1131"
        },
        {
          "id": "p1135",
          "sourceIndex": 1135,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. داخواز کردنی ڕاپۆرت و زانیاریی پێویست",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. داخواز کردنی ڕاپۆرت و زانیاریی پێویست"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1131"
        },
        {
          "id": "p1136",
          "sourceIndex": 1136,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. شالیارەکان و سەرجەم بەرپرسانی باڵای دەسەڵاتی ڕایەدار پابەندن بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "شالیارەکان و سەرجەم بەرپرسانی باڵای دەسەڵاتی ڕایەدار پابەندن بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1128"
        },
        {
          "id": "p1137",
          "sourceIndex": 1137,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئامادەبوون لە دانیشتنەکانی مەکۆی نیشتمانی و لیژنە تایبەتمەندەکانیدا",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئامادەبوون لە دانیشتنەکانی مەکۆی نیشتمانی و لیژنە تایبەتمەندەکانیدا"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1136"
        },
        {
          "id": "p1138",
          "sourceIndex": 1138,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. وەڵامدانەوەی پرسیارەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. وەڵامدانەوەی پرسیارەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1136"
        },
        {
          "id": "p1139",
          "sourceIndex": 1139,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پێشکەشکردنی ئەو زانیارییانەی کە بەپێی قانوون داخواز دەکرێن",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێشکەشکردنی ئەو زانیارییانەی کە بەپێی قانوون داخواز دەکرێن"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1136"
        },
        {
          "id": "p1140",
          "sourceIndex": 1140,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٥. هەر بەرپرسێک ئەم ئەرکە ڕایی نەکات، ڕووبەڕووی لێپێچینەوەی قانوونیی دەبێتەوە کە لە قانووندا دیاری کراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هەر بەرپرسێک ئەم ئەرکە ڕایی نەکات، ڕووبەڕووی لێپێچینەوەی قانوونیی دەبێتەوە کە لە قانووندا دیاری کراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1128"
        },
        {
          "id": "p1141",
          "sourceIndex": 1141,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: پەسەندکردنی پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: پەسەندکردنی پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1142",
          "sourceIndex": 1142,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. مەکۆی نیشتمانی دەسەڵاتی تاوتوێکردن و پەسەندکردنی ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییانەی هەیە کە دەوڵەت واژۆیان دەکات و بەپێی دەستوور و قانوون پێویستیان بە پەسەندکردنی مەکۆی نیشتمانییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی دەسەڵاتی تاوتوێکردن و پەسەندکردنی ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییانەی هەیە کە دەوڵەت واژۆیان دەکات و بەپێی دەستوور و قانوون پێویستیان بە پەسەندکردنی مەکۆی نیشتمانییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1141"
        },
        {
          "id": "p1143",
          "sourceIndex": 1143,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. بەتایبەت ئەو پەیماننامانەی کاریگەریی ستراتیژی، ئابووری گەورە یان کاریگەریی لەسەر سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایش، یان ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەتایبەت ئەو پەیماننامانەی کاریگەریی ستراتیژی، ئابووری گەورە یان کاریگەریی لەسەر سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایش، یان ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1141"
        },
        {
          "id": "p1144",
          "sourceIndex": 1144,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: ڕۆڵ لە دۆخی ئاوارتە و جەنگدا",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: ڕۆڵ لە دۆخی ئاوارتە و جەنگدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1145",
          "sourceIndex": 1145,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی سەرەکیی هەیە لە پڕۆسەی بڕیاردان سەبارەت بە ڕاگەیاندنی دۆخی ئاوارتە یان دۆخی جەنگ لەلایەن سەرکۆمارەوە و پەسەندکردنی بڕیارەکانی پەیوەندیدار لەم دۆخانەدا، بەپێی ئەو ڕێکارانەی لە بەندی ١٠ و قانوونی تایبەتدا دیاری کراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی سەرەکیی هەیە لە پڕۆسەی بڕیاردان سەبارەت بە ڕاگەیاندنی دۆخی ئاوارتە یان دۆخی جەنگ لەلایەن سەرکۆمارەوە و پەسەندکردنی بڕیارەکانی پەیوەندیدار لەم دۆخانەدا، بەپێی ئەو ڕێکارانەی لە بەندی ١٠ و قانوونی تایبەتدا دیاری کراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1144"
        },
        {
          "id": "p1146",
          "sourceIndex": 1146,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. لەم دۆخانەدا ئەم ئەرکانە دەگرێتە ئەستۆ:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەم دۆخانەدا ئەم ئەرکانە دەگرێتە ئەستۆ"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1144"
        },
        {
          "id": "p1147",
          "sourceIndex": 1147,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ئا. مەکۆی نیشتمانی چاودێریی قانوونیی و دەستووریی بەسەر ڕاییکردنی دۆخی ئاوارتەدا دەکات بۆ پاراستنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان و دڵنیابوون لەوەی کە ڕێکارەکان لە سنووری دیاریکراوی قانوونییدا دەمێننەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مەکۆی نیشتمانی چاودێریی قانوونیی و دەستووریی بەسەر ڕاییکردنی دۆخی ئاوارتەدا دەکات بۆ پاراستنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان و دڵنیابوون لەوەی کە ڕێکارەکان لە سنووری دیاریکراوی قانوونییدا دەمێننەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1144"
        },
        {
          "id": "p1148",
          "sourceIndex": 1148,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی دەسەڵاتی پەسەندکردنی پەیماننامەکانی ئاشتی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی دەسەڵاتی پەسەندکردنی پەیماننامەکانی ئاشتی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1144"
        },
        {
          "id": "p1149",
          "sourceIndex": 1149,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شه‌شه‌م: پەسەندکردن و لێپرسینەوەی بەرپرسانی باڵا",
          "runs": [
            {
              "text": "شه‌شه‌م: پەسەندکردن و لێپرسینەوەی بەرپرسانی باڵا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1150",
          "sourceIndex": 1150,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی هەیە لە پڕۆسەی پەسەندکردنی دانانی هەندێک بەرپرسی باڵای دەوڵەت کە لەلایەن سەرکۆمارەوە کاندید دەکرێن وەک سەرۆکی دامەزراوە سەربەخۆکان و دادوەرانی دادگا باڵاکان (بەپێی بەندەکانی ١٠، ١٧ و ٢٩)، بەپێی قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی هەیە لە پڕۆسەی پەسەندکردنی دانانی هەندێک بەرپرسی باڵای دەوڵەت کە لەلایەن سەرکۆمارەوە کاندید دەکرێن وەک سەرۆکی دامەزراوە سەربەخۆکان و دادوەرانی دادگا باڵاکان (بەپێی بەندەکانی ١٠، ١٧ و ٢٩)، بەپێی قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1149"
        },
        {
          "id": "p1151",
          "sourceIndex": 1151,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. لە بواری لێپرسینەوەی بەرپرسان مەکۆی نیشتمانی مافی لێپرسینەوە و لادانی ئەو بەرپرسە باڵایانەی (جگە لە سەرکۆمار) لە باریی سەلماندنی پێشێلکاریی توندیی قانوونیی یان کارگێڕیدا بەپێی قانوون و پڕۆسەیەکی دادپەروەرانە هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لە بواری لێپرسینەوەی بەرپرسان مەکۆی نیشتمانی مافی لێپرسینەوە و لادانی ئەو بەرپرسە باڵایانەی (جگە لە سەرکۆمار) لە باریی سەلماندنی پێشێلکاریی توندیی قانوونیی یان کارگێڕیدا بەپێی قانوون و پڕۆسەیەکی دادپەروەرانە هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1149"
        },
        {
          "id": "p1152",
          "sourceIndex": 1152,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حه‌وته‌م: هەموارکردنەوەی دەستوور و بەندە نەگۆڕەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "حه‌وته‌م: هەموارکردنەوەی دەستوور و بەندە نەگۆڕەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1153",
          "sourceIndex": 1153,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. مەکۆی نیشتمانی مافی پێشنیارکردن، تاوتوێکردن و پەسەندکردنی پڕۆژەی هەموارکردنەوەی دەستووری هەیە، بەڵام ئەم دەسەڵاتە بە هیچ شێوەیەک ڕەها نییە و تەنیا بەپێی ئەو مەرجە زۆر توندانەی کە بۆ گۆڕانکاریی لە دەستووردا دانراون و بەپێی ڕێکاری دەستووریی دیاریکراو کە پێویستی بە زۆرینەیەکی زۆر تایبەت هەیە لە هەردوو مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران و پێویستی بە ڕیفراندۆمێکی نیشتمانی دەبێت (بەپێی قانوونی تایبەت بە هەموارکردنەوەی دەستوور)، ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی مافی پێشنیارکردن، تاوتوێکردن و پەسەندکردنی پڕۆژەی هەموارکردنەوەی دەستووری هەیە، بەڵام ئەم دەسەڵاتە بە هیچ شێوەیەک ڕەها نییە و تەنیا بەپێی ئەو مەرجە زۆر توندانەی کە بۆ گۆڕانکاریی لە دەستووردا دانراون و بەپێی ڕێکاری دەستووریی دیاریکراو کە پێویستی بە زۆرینەیەکی زۆر تایبەت هەیە لە هەردوو مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران و پێویستی بە ڕیفراندۆمێکی نیشتمانی دەبێت (بەپێی قانوونی تایبەت بە هەموارکردنەوەی دەستوور)، ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1152"
        },
        {
          "id": "p1154",
          "sourceIndex": 1154,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. بۆ پاراستنی سەقامگیریی دەستوور:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بۆ پاراستنی سەقامگیریی دەستوور"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1152"
        },
        {
          "id": "p1155",
          "sourceIndex": 1155,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئامانج لەم ڕێکارە قورسانە دڵنیابوون لە سەقامگیریی دەستوور و بنەما نەتەوەییەکان و پاراستنی لە گۆڕانکاریی کاتی یان وارگێڕیی نامسۆگەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئامانج لەم ڕێکارە قورسانە دڵنیابوون لە سەقامگیریی دەستوور و بنەما نەتەوەییەکان و پاراستنی لە گۆڕانکاریی کاتی یان وارگێڕیی نامسۆگەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1154"
        },
        {
          "id": "p1156",
          "sourceIndex": 1156,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەندە نەگۆڕەکانی دەستوور، کە بنەمای دامەزراندن و مانەوەی کۆماری کوردستانن و نوێنەرایەتیی ویست و ناسنامەی نەپساوەی نەتەوەی کورد لەسەر خاکی خۆی دەکەن، بە هیچ شێوەیەک ناشێت بگۆڕدرێن یان هەموار بکرێنەوە، چ بە ڕێگەی پڕۆسەی هەموارکردنەوەی دەستوور لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە، یان دەرکردنی دەستوورێکی نوێ، یان واژۆکردنی پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەندە نەگۆڕەکانی دەستوور، کە بنەمای دامەزراندن و مانەوەی کۆماری کوردستانن و نوێنەرایەتیی ویست و ناسنامەی نەپساوەی نەتەوەی کورد لەسەر خاکی خۆی دەکەن، بە هیچ شێوەیەک ناشێت بگۆڕدرێن یان هەموار بکرێنەوە، چ بە ڕێگەی پڕۆسەی هەموارکردنەوەی دەستوور"
            },
            {
              "text": " لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە، یان دەرکردنی دەستوورێکی نوێ، یان واژۆکردنی پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1154"
        },
        {
          "id": "p1157",
          "sourceIndex": 1157,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئەم بەندە نەگۆڕانە بریتین لە بەندەکانی ١، ٣ و ٤ (تایبەت بە پێناسە، سەروەریی ڕەبەق و پێشێلنەکراو و وارپارێزیی و یەکپارچەیی خاکی مێژوویی کوردستان وەک مڵک و وارگەی نەتەوەی کورد)، بەندی ٥ (تایبەت بە ناسنامە، پاشماگ و قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی نەتەوەی کورد وەک خاوەن و پاشماگگری شارستانییەتەکانی سەر خاکی کوردستان)، بەندی ٨ (تایبەت بە خاوەندارێتیی نەتەوەی کورد لە خاک و بووم و وارگەی نەتەوەیی و ڕێنەدراوکردنی کڕین و فرۆشتنی هەردەمیی خاک)، بەندی ١، خاڵی ٦ (تایبەت بە باڵادەستیی ڕەهای دەستوور وەک قانوونی بنەڕەتی و پێناسەکردنی ئەو کردارانەی هەڕەشە بۆ سەر سەروەریی و بنەما نەتەوەییەکان دروست دەکەن وەک تاوانی ناپاکیی نیشتمانی)، بەشە سەرەکییەکانی پێشەکی کە باس لە مێژوو، ناسنامە و مافی ڕەوای نەتەوەی کورد بۆ خاکی خۆی و دامەزراندنەوەی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان دەکەن وەک بنەمایەکی فەلسەفی و شوناسنامەیی بۆ دەستوورەکە، هەروەها گەوهەری دیموکراتیکی دەوڵەت، هەڵبژاردنی ئازاد، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان. نەگۆڕبوونی ئەم بنەمایانە پەیوەستە بە ناوەڕۆک و گەوهەری دەستوورییان؛ فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، کە لە پێشەکی و بەندەکانی ١ و ١١دا هاتووە، فۆڕمی بنەڕەتی و پارێزراوی دەوڵەتە و گۆڕینی تەنیا بەپێی مەرج و ڕێکارەکانی بەندەکانی ١١ و ١٥ و بە پاراستنی تەواوی ئەم بنەما نەگۆڕانە ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئەم بەندە نەگۆڕانە بریتین لە بەندەکانی ١، ٣ و ٤ (تایبەت بە پێناسە، سەروەریی ڕەبەق و پێشێلنەکراو و وارپارێزیی و یەکپارچەیی خاکی مێژوویی کوردستان وەک مڵک و وارگەی نەتەوەی کورد)، بەندی ٥ (تایبەت بە ناسنامە، پاشماگ و قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی نەتەوەی کورد وەک خاوەن و پاشماگگری شارستانییەتەکانی سەر خاکی کوردستان)، بەندی ٨ (تایبەت بە خاوەندارێتیی نەتەوەی کورد لە خاک و بووم و وارگەی نەتەوەیی و ڕێنەدراوکردنی کڕین و فرۆشتنی هەردەمیی خاک)، بەندی ١، خاڵی ٦ (تایبەت بە باڵادەستیی ڕەهای دەستوور وەک قانوونی بنەڕەتی و پێناسەکردنی ئەو کردارانەی هەڕەشە بۆ سەر سەروەریی و بنەما نەتەوەییەکان دروست دەکەن وەک تاوانی ناپاکیی نیشتمانی)، بەشە سەرەکییەکانی پێشەکی کە باس لە مێژوو، ناسنامە و مافی ڕەوای نەتەوەی کورد بۆ خاکی خۆی و دامەزراندنەوەی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان دەکەن وەک بنەمایەکی فەلسەفی و شوناسنامەیی بۆ دەستوورەکە، هەروەها گەوهەری دیموکراتیکی دەوڵەت، هەڵبژاردنی ئازاد، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان. نەگۆڕبوونی ئەم بنەمایانە پەیوەستە بە ناوەڕۆک و گەوهەری دەستوورییان؛ فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، کە لە پێشەکی و بەندەکانی ١ و ١١دا هاتووە، فۆڕمی بنەڕەتی و پارێزراوی دەوڵەتە و گۆڕینی تەنیا بەپێی مەرج و ڕێکارەکانی بەندەکانی ١١ و ١٥ و بە پاراستنی تەواوی ئەم بنەما نەگۆڕانە ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1154"
        },
        {
          "id": "p1158",
          "sourceIndex": 1158,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. هەر هەوڵێک، چ ناوخۆیی بێت یان دەرەکی، بۆ گۆڕینی ئەم بەندە نەگۆڕانە و ناوەڕۆکە بنەڕەتییەکانیان، یان لاوازکردنیان، یان تێکدانی بونیادی دەستوور و بنەما نەتەوەیی و نیشتمانییەکان، بەپێی بەندی ١، خاڵی ٦ و قانوون پەیوەندیدارەکان بە تاوانی گەورە و دژە-دەستووری هەژمار دەکرێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. هەر هەوڵێک، چ ناوخۆیی بێت یان دەرەکی، بۆ گۆڕینی ئەم بەندە نەگۆڕانە و ناوەڕۆکە بنەڕەتییەکانیان، یان لاوازکردنیان، یان تێکدانی بونیادی دەستوور و بنەما نەتەوەیی و نیشتمانییەکان، بەپێی بەندی ١، خاڵی ٦ و قانوون پەیوەندیدارەکان بە تاوانی گەورە و دژە-دەستووری هەژمار دەکرێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1154"
        },
        {
          "id": "p1159",
          "sourceIndex": 1159,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هه‌شته‌م: لادانی سەرکۆمار",
          "runs": [
            {
              "text": "هه‌شته‌م: لادانی سەرکۆمار"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1160",
          "sourceIndex": 1160,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. مەکۆی نیشتمانی مافی دەستپێکردنی پڕۆسەی لادانی سەرکۆمار لە پۆستەکەی هەیە، ئەگەر تۆمەتێکی دەستووریی ڕوون و بەڵگەی پشکنراو لەسەر پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور، ناپاکیی نیشتمانی، گەندەڵی، خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات، یان تاوانێکی مەبەستداری قورس هەبێ کە بەپێی قانوون دیاری کرابێت و متمانەی دەستووری و شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار لە پۆستەکەدا بخاتە ژێر پرسیاری بنەڕەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی مافی دەستپێکردنی پڕۆسەی لادانی سەرکۆمار لە پۆستەکەی هەیە، ئەگەر تۆمەتێکی دەستووریی ڕوون و بەڵگەی پشکنراو لەسەر پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور، ناپاکیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "، گەندەڵی، خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات، یان تاوانێکی مەبەستداری قورس هەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون دیاری کرابێت و متمانەی دەستووری و شایستەیی مانەوەی سەرکۆمار لە پۆستەکەدا بخاتە ژێر پرسیاری بنەڕەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1159"
        },
        {
          "id": "p1161",
          "sourceIndex": 1161,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. ئەم پڕۆسەیە بەم شێوەیە ڕێکدەخرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پڕۆسەیە بەم شێوەیە ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1159"
        },
        {
          "id": "p1162",
          "sourceIndex": 1162,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مەکۆی نیشتمانی ئەرکی لێکۆڵینەوەی سەرەتایی لەسەر تۆمەتە دیاریکراوەکانی سەرکۆمار لە ئەستۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مەکۆی نیشتمانی ئەرکی لێکۆڵینەوەی سەرەتایی لەسەر تۆمەتە دیاریکراوەکانی سەرکۆمار لە ئەستۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1161"
        },
        {
          "id": "p1163",
          "sourceIndex": 1163,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ب. پڕۆسەی لێکۆڵینەوە و دادگاییکردنی سەرکۆمار بەپێی دەستوور و قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت و دەبێت لەسەر بنەمای تۆمەتنامەی دەستووریی ڕوون، بەڵگەی پشکنراو، مافی بەرگری، بێلایەنی، دادپەروەریی پڕۆسە و ڕوونایی ڕێکارەکان بێت. لەم پڕۆسەیەدا، ڕۆڵی مەکۆی ژیران و دادگای باڵا بۆ لێکۆڵینەوە، دادگاییکردن، پشکنینی دەستووری و بڕیاردانی کۆتایی ڕێکدەخرێت که بەپێی ئەو سنوور و مەرجانەی لەم دەستوورە و قانوونی تایبەتدا دیاری دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پڕۆسەی لێکۆڵینەوە و دادگاییکردنی سەرکۆمار بەپێی دەستوور و قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت و دەبێت لەسەر بنەمای تۆمەتنامەی دەستووریی ڕوون، بەڵگەی پشکنراو، مافی بەرگری، بێلایەنی، دادپەروەریی پڕۆسە و ڕوونایی ڕێکارەکان بێت. لەم پڕۆسەیەدا، ڕۆڵی مەکۆی ژیران و دادگای باڵا"
            },
            {
              "text": " بۆ لێکۆڵینەوە، دادگاییکردن، پشکنینی دەستووری و بڕیاردانی کۆتایی ڕێکدەخرێت که بەپێی ئەو سنوور و مەرجانەی لەم دەستوورە و قانوونی تایبەتدا دیاری دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1159"
        },
        {
          "id": "p1164",
          "sourceIndex": 1164,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیه‌م: ڕۆڵی نوێنەرایەتی و پەیوەندیی لەگەڵ کۆمەڵی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیه‌م: ڕۆڵی نوێنەرایەتی و پەیوەندیی لەگەڵ کۆمەڵی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1165",
          "sourceIndex": 1165,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. مەکۆی نیشتمانی وەک سەکۆی سەرەکیی نوێنەرایەتیی کۆمەڵی کوردستان، دەنگی شارۆمەندان لە پڕۆسەی بڕیاردان و قانوونداناندا دەگرێتەبەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی وەک سەکۆی سەرەکیی نوێنەرایەتیی کۆمەڵی کوردستان، دەنگی شارۆمەندان لە پڕۆسەی بڕیاردان و قانوونداناندا دەگرێتەبەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1164"
        },
        {
          "id": "p1166",
          "sourceIndex": 1166,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. لەم بوارەدا:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەم بوارەدا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1164"
        },
        {
          "id": "p1167",
          "sourceIndex": 1167,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی نوێنەرایەتیی گشتی وڵات دەکەن و بە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان و مافەکانی گشت شارۆمەندانی بازنەکانیان پابەندن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی نوێنەرایەتیی گشتی وڵات دەکەن و بە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان و مافەکانی گشت شارۆمەندانی بازنەکانیان پابەندن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1166"
        },
        {
          "id": "p1168",
          "sourceIndex": 1168,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی هانی بەشداریی چالاکی مەردم لە پڕۆسەی قانووندانان و چاودێریدا لە ڕێگەی میکانیزمەکانی وەک پێشنیاری شارۆمەندان، دانیشتنی گشتی و پلاتفۆرمی پەیوەندیی ڕاستەوخۆ دەدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی هانی بەشداریی چالاکی مەردم لە پڕۆسەی قانووندانان و چاودێریدا لە ڕێگەی میکانیزمەکانی وەک پێشنیاری شارۆمەندان، دانیشتنی گشتی و پلاتفۆرمی پەیوەندیی ڕاستەوخۆ دەدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1166"
        },
        {
          "id": "p1169",
          "sourceIndex": 1169,
          "style": "بڕگە",
          "text": "ده‌یه‌م: پێکهاتەی کارگێڕی و لیژنە پسپۆڕەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ده‌یه‌م: پێکهاتەی کارگێڕی و لیژنە پسپۆڕەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1170",
          "sourceIndex": 1170,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. مەکۆی نیشتمانی پێکهاتەیەکی کارگێڕیی سەربەخۆی هەیە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری خۆی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی پێکهاتەیەکی کارگێڕیی سەربەخۆی هەیە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری خۆی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1169"
        },
        {
          "id": "p1171",
          "sourceIndex": 1171,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. لەم بوارەدا لیژنە هەردەمیی و کاتییەکانی مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی سەرەکی لە وردبوونەوە لە پڕۆژەقانوون و پێشنیارقانوونەکان، چاودێریکردنی کاروبار و دامەزراوە پەیوەندیدارەکان، لێکۆڵینەوە لە پرسە گرنگەکان بەپێی پسپۆڕی دەگێڕن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەم بوارەدا لیژنە هەردەمیی و کاتییەکانی مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی سەرەکی لە وردبوونەوە لە پڕۆژەقانوون و پێشنیارقانوونەکان، چاودێریکردنی کاروبار و دامەزراوە پەیوەندیدارەکان، لێکۆڵینەوە لە پرسە گرنگەکان بەپێی پسپۆڕی دەگێڕن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1169"
        },
        {
          "id": "p1172",
          "sourceIndex": 1172,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یازده‌یه‌م: ڕێسا ناوخۆیی و کۆدی ڕەوشت و سزادانی ئەندامان",
          "runs": [
            {
              "text": "یازده‌یه‌م: ڕێسا ناوخۆیی و کۆدی ڕەوشت و سزادانی ئەندامان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1173",
          "sourceIndex": 1173,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.١. مەکۆی نیشتمانی ڕێسا ناوخۆییەکانی خۆی دادەڕێژێت و بۆ ڕێکخستنی کارەکانی، پێکهێنانی دەستەی سەرۆکایەتی، لیژنەکانی و چۆنیەتی بەڕێوەبردنی دانیشتنەکان، بڕیاردان و دەنگدان پەسەندی دەکات، بە شێوازێک کە لەگەڵ بنەماکانی دەستوور و پرەنسیپەکانی دەسەڵاتداریی دیموکراتیدا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی ڕێسا ناوخۆییەکانی خۆی دادەڕێژێت و بۆ ڕێکخستنی کارەکانی، پێکهێنانی دەستەی سەرۆکایەتی، لیژنەکانی و چۆنیەتی بەڕێوەبردنی دانیشتنەکان، بڕیاردان و دەنگدان پەسەندی دەکات، بە شێوازێک کە لەگەڵ بنەماکانی دەستوور و پرەنسیپەکانی دەسەڵاتداریی دیموکراتیدا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1172"
        },
        {
          "id": "p1174",
          "sourceIndex": 1174,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٢. لەبارەی ڕەوشت و سزادانەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەبارەی ڕەوشت و سزادانەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1172"
        },
        {
          "id": "p1175",
          "sourceIndex": 1175,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی پابەند دەبن بە کۆدی ڕەوشتی مەکۆی نیشتمانیی کە بنەماکانی پاکی، ڕاستگۆیی و ڕێزگرتنی پیشەیی دەچەسپێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی پابەند دەبن بە کۆدی ڕەوشتی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمان"
            },
            {
              "text": "یی کە بنەماکانی پاکی، ڕاستگۆیی و ڕێزگرتنی پیشەیی دەچەسپێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1174"
        },
        {
          "id": "p1176",
          "sourceIndex": 1176,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی مافی سزادانی ئەندامانی لە باریی سەرپێچیی جددیی لە ڕێسا ناوخۆییەکان یان کۆدی ڕەوشت بەپێی قانوون و ڕێسا ناوخۆییەکان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی مافی سزادانی ئەندامانی لە باریی سەرپێچیی جددیی لە ڕێسا ناوخۆییەکان یان کۆدی ڕەوشت بەپێی قانوون و ڕێسا ناوخۆییەکان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1174"
        },
        {
          "id": "p1177",
          "sourceIndex": 1177,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوازده‌یه‌م: پارێزبەندی و سەربەشەکانی ئەندامان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوازده‌یه‌م: پارێزبەندی و سەربەشەکانی ئەندامان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1178",
          "sourceIndex": 1178,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.١. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی مافی پارێزبەندیی قانوونییان دەبێت بۆ ئەو بۆچوون و قسانەی لەناو هۆڵی مەکۆی نیشتمانی و لیژنەکانیدا دەریدەبڕن و بۆ دەنگدانەکانیان لە کاتی خولی ئەندامێتییاندا، بۆ ئەوەی بتوانن بە ئازادی و بێ ترس و بەپێی ویژدانی خۆیان ئەرکەکانی خۆیان ڕاپەڕێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی مافی پارێزبەندیی قانوونییان دەبێت بۆ ئەو بۆچوون و قسانەی لەناو هۆڵی مەکۆی نیشتمانی و لیژنەکانیدا دەریدەبڕن و بۆ دەنگدانەکانیان لە "
            },
            {
              "text": "کاتی خولی ئەندامێتییاندا، بۆ ئەوەی بتوانن بە ئازادی و بێ ترس و بەپێی ویژدانی خۆیان ئەرکەکانی خۆیان ڕاپەڕێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1177"
        },
        {
          "id": "p1179",
          "sourceIndex": 1179,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٢. لەم بوارەدا:",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەم بوارەدا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1177"
        },
        {
          "id": "p1180",
          "sourceIndex": 1180,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ناشێت ئەندامی مەکۆی نیشتمانی بەبێ ڕەزامەندیی مەکۆی نیشتمانی (مەگەر لە باریی تاوانکاریی ئاشکرا و بەرچاو، بەپێی قانوون) دەستگیر، زیندانی، یان دادگایی بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ناشێت ئەندامی مەکۆی نیشتمانی بەبێ ڕەزامەندیی مەکۆی نیشتمانی (مەگەر لە باریی تاوانکاریی ئاشکرا و بەرچاو، بەپێی قانوون) دەستگیر، زیندانی، یان دادگایی بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1179"
        },
        {
          "id": "p1181",
          "sourceIndex": 1181,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. وردەکاریی پارێزبەندیی و سەربەشەکانی (ئیمتیاز) ئەندامان بە قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. وردەکاریی پارێزبەندیی و سەربەشەکانی (ئیمتیاز) ئەندامان بە قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1179"
        },
        {
          "id": "p1182",
          "sourceIndex": 1182,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێزده‌یه‌م: ڕوونایەتی و دەستگەیشتن بە زانیاری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێزده‌یه‌م: ڕوونایەتی و دەستگەیشتن بە زانیاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1183",
          "sourceIndex": 1183,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.١. دانیشتنەکانی مەکۆی نیشتمانی بەگشتی بۆ کۆمەڵی کوردستان و مێدیا، بۆ دڵنیابوون لە ڕوونایەتی و لێپرسینەوە کراوە دەبن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دانیشتنەکانی مەکۆی نیشتمانی بەگشتی بۆ کۆمەڵی کوردستان و مێدیا، بۆ دڵنیابوون لە ڕوونایەتی و لێپرسینەوە کراوە دەبن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1182"
        },
        {
          "id": "p1184",
          "sourceIndex": 1184,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٢. لەم بوارەدا:",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەم بوارەدا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1182"
        },
        {
          "id": "p1185",
          "sourceIndex": 1185,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تەنیا لە بارە زۆر تایبەتەکاندا کە بە پاساوی ئاسایشی نەتەوەیی، پاراستنی نهێنیی پڕۆسەی دادوەریی، یان بەرژەوەندیی گشتیی گرنگ ڕەوا بن و بەپێی قانوون دیاری کرابێت، دەکرێت دانیشتنەکان بە نهێنی ئەنجام بدرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تەنیا لە بارە زۆر تایبەتەکاندا کە بە پاساوی ئاسایشی نەتەوەیی، پاراستنی نهێنیی پڕۆسەی دادوەریی، یان بەرژەوەندیی گشتیی گرنگ ڕەوا بن و بەپێی قانوون دیاری کرابێت، دەکرێت دانیشتنەکان بە نهێنی ئەنجام بدرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1184"
        },
        {
          "id": "p1186",
          "sourceIndex": 1186,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی بە دابینکردنی دەستگەیشتن بە زانیاریی گشتی سەبارەت بە کار و بڕیارەکانی بەپێی قانوون پابەندە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی بە دابینکردنی دەستگەیشتن بە زانیاریی گشتی سەبارەت بە کار و بڕیارەکانی بەپێی قانوون پابەندە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1184"
        },
        {
          "id": "p1187",
          "sourceIndex": 1187,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارده‌یه‌م: پەیوەندیی لەگەڵ دامەزراوەکانی دیکە",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارده‌یه‌م: پەیوەندیی لەگەڵ دامەزراوەکانی دیکە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1188",
          "sourceIndex": 1188,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.١. مەکۆی نیشتمانی دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و بە بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان پابەندە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و بە بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان پابەندە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1187"
        },
        {
          "id": "p1189",
          "sourceIndex": 1189,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٢. لەم بوارەدا: لە هەمان کاتدا، بە هاوئاهەنگی لەگەڵ سەرکۆمار، دەسەڵاتی دادوەریی، مەکۆی ژیران، دامەزراوە سەربەخۆکان کار بۆ بەرژەوەندیی گشتی و پاراستنی بنەماکانی دەستوور و پەڕگاڵی نیشتمانی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەم بوارەدا: لە هەمان کاتدا، بە هاوئاهەنگی لەگەڵ سەرکۆمار، دەسەڵاتی دادوەریی، مەکۆی ژیران، دامەزراوە سەربەخۆکان کار بۆ بەرژەوەندیی گشتی و پاراستنی بنەماکانی دەستوور و پەڕگاڵی نیشتمانی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1187"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 19,
      "slug": "clause-19",
      "articleNumber": 19,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "هەڵبژاردن و مەرجەکانی ئەندامێتیی مەکۆی نیشتمانی (پارلەمان)",
      "body": "ئەندامانی مەکۆی نیشتمانیی کوردستان لە ڕێگەی هەڵبژاردنی گشتی، ئازاد، نهێنی و ڕاستەوخۆوە لەلایەن گشت شارۆمەندانی شایستە بە دەنگدان هەڵدەبژێردرێن. قانوونی هەڵبژاردن وردەکاریی پڕۆسەکە، ژمارەی ئەندامان، بازنەکانی هەڵبژاردن و مەرجەکانی کاندیدبوون دیاری دەکات، بە مەرجێک لەگەڵ ئەم بنەمایانەدا گونجاو بێت:\n\nیه‌كه‌م: پەرگاڵی هەڵبژاردن و ستانداردەکانی بەڕێوەچوون\n\n١.١. هەڵبژاردنەکان دەبێت بە شێوەیەکی ڕاستگۆیانە، ڕووەن و دادپەروەرانە بەڕێوە بچن.\n\n١.٢. هەڵبژاردنەکان لەلایەن کۆمیسیۆنێکی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەوە چاودێری دەکرێن.\n\nدوویه‌م: مافی دەنگدان\n\nمافی دەنگدان بۆ گشت شارۆمەندانی کوردستانە کە تەمەنیان قانوونیی بێت و مەرجەکانی تری قانوونی هەڵبژاردنیان تێدا بێت\n\nسێیه‌م: مەرجەکانی کاندیدبوون\n\n٣.١. مافی کاندیدبوون بۆ مەکۆی نیشتمانی بۆ گشت شارۆمەندانی کوردستانە کە مەرجەکانی قانوونیی دیاریکراویان تێدا بێت، بەتایبەت:\n\nئا. تەمەنی قانوونیی دیاریکراو\n\nب. شارۆمەندیی کوردستانی\n\nپ. نەبوونی پێشینەی تاوانکاری\n\nت. وەفاداری بە دەستوور و بەرژەوەندییە نیشتمانییەکان\n\nچواره‌م: ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی\n\n٤.١. ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.\n\n٤.٢. چۆنییەتی هەڵوەشاندنەوەی پێشوەختەی مەکۆی نیشتمانی بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1191",
          "sourceIndex": 1191,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەندامانی مەکۆی نیشتمانیی کوردستان لە ڕێگەی هەڵبژاردنی گشتی، ئازاد، نهێنی و ڕاستەوخۆوە لەلایەن گشت شارۆمەندانی شایستە بە دەنگدان هەڵدەبژێردرێن. قانوونی هەڵبژاردن وردەکاریی پڕۆسەکە، ژمارەی ئەندامان، بازنەکانی هەڵبژاردن و مەرجەکانی کاندیدبوون دیاری دەکات، بە مەرجێک لەگەڵ ئەم بنەمایانەدا گونجاو بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەندامانی مەکۆی نیشتمانیی کوردستان لە ڕێگەی هەڵبژاردنی گشتی، ئازاد، نهێنی و ڕاستەوخۆوە لەلایەن گشت شارۆمەندانی شایستە بە دەنگدان هەڵدەبژێردرێن. قانوونی هەڵبژاردن وردەکاریی پڕۆسەکە، ژمارەی ئەندامان، بازنەکانی هەڵبژاردن و مەرجەکانی کاندیدبوون دیاری دەکات، بە مەرجێک لەگەڵ ئەم بنەمایانەدا گونجاو بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1192",
          "sourceIndex": 1192,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پەرگاڵی هەڵبژاردن و ستانداردەکانی بەڕێوەچوون",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پەرگاڵی هەڵبژاردن و ستانداردەکانی بەڕێوەچوون"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1193",
          "sourceIndex": 1193,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. هەڵبژاردنەکان دەبێت بە شێوەیەکی ڕاستگۆیانە، ڕووەن و دادپەروەرانە بەڕێوە بچن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەڵبژاردنەکان دەبێت بە شێوەیەکی ڕاستگۆیانە، ڕووەن و دادپەروەرانە بەڕێوە بچن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1192"
        },
        {
          "id": "p1194",
          "sourceIndex": 1194,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. هەڵبژاردنەکان لەلایەن کۆمیسیۆنێکی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەوە چاودێری دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەڵبژاردنەکان لەلایەن کۆمیسیۆنێکی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەوە چاودێری دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1192"
        },
        {
          "id": "p1195",
          "sourceIndex": 1195,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: مافی دەنگدان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: مافی دەنگدان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1196",
          "sourceIndex": 1196,
          "style": "Normal",
          "text": "مافی دەنگدان بۆ گشت شارۆمەندانی کوردستانە کە تەمەنیان قانوونیی بێت و مەرجەکانی تری قانوونی هەڵبژاردنیان تێدا بێت",
          "runs": [
            {
              "text": "مافی دەنگدان بۆ گشت شارۆمەندانی کوردستانە کە تەمەنیان قانوونیی بێت و مەرجەکانی تری قانوونی هەڵبژاردنیان تێدا بێت"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1195"
        },
        {
          "id": "p1197",
          "sourceIndex": 1197,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: مەرجەکانی کاندیدبوون",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: مەرجەکانی کاندیدبوون"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1198",
          "sourceIndex": 1198,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. مافی کاندیدبوون بۆ مەکۆی نیشتمانی بۆ گشت شارۆمەندانی کوردستانە کە مەرجەکانی قانوونیی دیاریکراویان تێدا بێت، بەتایبەت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی کاندیدبوون بۆ مەکۆی نیشتمانی بۆ گشت شارۆمەندانی کوردستانە کە مەرجەکانی قانوونیی دیاریکراویان تێدا بێت، بەتایبەت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1197"
        },
        {
          "id": "p1199",
          "sourceIndex": 1199,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تەمەنی قانوونیی دیاریکراو",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تەمەنی قانوونیی دیاریکراو"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1198"
        },
        {
          "id": "p1200",
          "sourceIndex": 1200,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. شارۆمەندیی کوردستانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. شارۆمەندیی کوردستانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1198"
        },
        {
          "id": "p1201",
          "sourceIndex": 1201,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. نەبوونی پێشینەی تاوانکاری",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. نەبوونی پێشینەی تاوانکاری"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1198"
        },
        {
          "id": "p1202",
          "sourceIndex": 1202,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. وەفاداری بە دەستوور و بەرژەوەندییە نیشتمانییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. وەفاداری بە دەستوور و بەرژەوەندییە نیشتمانییەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1198"
        },
        {
          "id": "p1203",
          "sourceIndex": 1203,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1204",
          "sourceIndex": 1204,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1203"
        },
        {
          "id": "p1205",
          "sourceIndex": 1205,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. چۆنییەتی هەڵوەشاندنەوەی پێشوەختەی مەکۆی نیشتمانی بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "چۆنییەتی هەڵوەشاندنەوەی پێشوەختەی مەکۆی نیشتمانی بەپێی قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1203"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 20,
      "slug": "clause-20",
      "articleNumber": 20,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "کارکردن و ڕێسا ناوخۆییەکانی مەکۆی نیشتمانی",
      "body": "مەکۆی نیشتمانیی کوردستان بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکانی خۆی کار دەکات، کە دەبێت بە تەواوی لەگەڵ بنەماکانی ئەم دەستوورە و ستانداردەکانی دەسەڵاتداریی دێموکراتیدا بگونجێت.\n\nیه‌كه‌م: خولی کۆبوونەوەکانی مەکۆی نیشتمانی\n\n١.١. مەکۆی نیشتمانی بە شێوەیەکی ڕێکوپێک، خولی کۆبوونەوەی ئاسایی دەبێت، بەلایەنی کەمەوە دوو خول لە ساڵێکدا.\n\n١.٢. خولی نائاسایی دەکرێت بە داخوازی یەکێک لەمانە ببەسترێت:\n\nئا. سەرۆکی دەوڵەت\n\nب. سەرۆکی مەکۆی نیشتمانی\n\nپ. ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامان\n\nدوویه‌م: پێکهاتەی سەرکردایەتی و لیژنەکان\n\n٢.١. مەکۆی نیشتمانی ئەمانە هەڵدەبژێرێت:\n\nئا. سەرۆک\n\nب. جێگرانی سەرۆک\n\nپ. لیژنە هەردەمیی و کاتییەکان\n\n٢.٢. ئەرک و بەرپرسیارێتییەکانیان بەپێی ئەم دەستوورە دیاری دەکرێن.\n\nسێیه‌م: ڕوونایەتی و کراوەیی دانیشتنەکان\n\n٣.١. کۆبوونەوەکانی مەکۆی نیشتمانی کراوە دەبن بۆ مەردم و مێدیا، مەگەر لە بارە زۆر تایبەتەکاندا کە بە پاساوی ئاسایشی نەتەوەیی بەرژەوەندیی گشتیی گرنگ\n\n٣.٢. دانیشتنە داخراوەکان دەبێت بە فەرمی پاساویان بۆ بهێنرێتەوە و تۆمار بکرێن\n\nچواره‌م: بڕیاردان و دەنگدان\n\n٤.١. پەسەندکردنی قانوون و بڕیارەکان لە مەکۆی نیشتمانی بە زۆرینەی دەنگی ئەندامانی ئامادەبوو دەبێت.\n\n٤.٢. دەستوور دەتوانێت پێویستی بە زۆرینەیەکی زیاتر بکات بۆ هەموارکردنەوەی دەستووری و پرسە تایبەتەکانی دیکە\n\nپێنجه‌م: ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی و هەڵوەشاندنەوە\n\n٥.١. ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی بە قانوون دیاری دەکرێت، بەڵام نابێت لە چوار ساڵ زیاتر بێت.\n\n٥.٢. هەڵوەشاندنەوەی مەکۆی نیشتمانی پێش کۆتاییهاتنی ماوەکەی:\n\nئا. تەنیا لە ژێر ئەو مەرجانەدا ڕێگەپێدراوە کە لەم دەستوورەدا دیاری کراون\n\nب. دەبێت لە ماوەیەکی دیاریکراودا هەڵبژاردنی گشتی ئەنجام بدرێت\n\nشه‌شه‌م: دەستپێشخەری قانووندانان\n\n٦.١. مافی پێشنیارکردنی قانوون بۆ ئەمانە دەبێت:\n\nئا. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی\n\nب. سەرۆکی دەوڵەت\n\nپ. کۆڕی شالیاران (کابینەی وەزیران)\n\n٦.٢. ئەم مافە بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە لە قانووندا دیاری دەکرێن، ڕایی دەکرێت.\n\nحه‌وته‌م: چاودێریی مەکۆی نیشتمانی\n\n٧.١. مەکۆی نیشتمانی ئەم دەسەڵاتانەی هەیە:\n\nئا. چاودێریکردنی دەسەڵاتی ڕایەدار\n\nب. لێکۆڵینەوە لە کاروباری گشتی\n\nپ. بانگهێشتکردنی بەرپرسانی گشتی بۆ لێپرسینەوە\n\nهه‌شته‌م: پارێزبەندیی پەرلەمانی\n\n٨.١. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی مافی پارێزبەندیی قانوونییان دەبێت بۆ:\n\nئا. ئەو بۆچوونانەی دەریان دەبڕن لە کاتی خولی ئەندامێتییاندا\n\nب. ئەو دەنگانەی دەیدەن لە کاتی خولی ئەندامێتییاندا\n\n٨.٢. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی ناشێت دادگایی یان دەستگیر بکرێن بەبێ ڕەزامەندیی پێشوەختەی مەکۆی نیشتمانی، مەگەر لە باریی تاوانکاریی لێی ڕوو دا بێت.\n\nنۆیه‌م: کۆدی ڕەوشت و سزادان\n\n٩.١. ئەندامان پابەند دەبن بە:\n\nئا. کۆدی ڕەوشتی\n\nب. بەشداریی چالاک\n\nپ. ڕێزگرتن لە شایستەیی دامەزراوەیی\n\n٩.٢. سزاکانی سەرپێچی یان بەشداری نەکردنی بێوچان بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکان دیاری دەکرێن.\n\nده‌یه‌م: پەیوەندی لەگەڵ دامەزراوەکانی دیکە\n\n١٠.١. مەکۆی نیشتمانی بە سەربەخۆیی کار دەکات.\n\n١٠.٢. مەکۆی نیشتمانی بە هاوئاهەنگی لەگەڵ ئەمانە کار دەکات:\n\nئا. سەرۆکی دەوڵەت\n\nب. دەسەڵاتی دادوەریی\n\nپ. دامەزراوەکانی دیکەی دەوڵەت\n\n١٠.٣. ئەم هاوئاهەنگییە بەپێی بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان کە لەم دەستوورەدا دیاری کراوە، ئەنجام دەدرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1207",
          "sourceIndex": 1207,
          "style": "Normal",
          "text": "مەکۆی نیشتمانیی کوردستان بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکانی خۆی کار دەکات، کە دەبێت بە تەواوی لەگەڵ بنەماکانی ئەم دەستوورە و ستانداردەکانی دەسەڵاتداریی دێموکراتیدا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانیی کوردستان بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکانی خۆی کار دەکات، کە دەبێت بە تەواوی لەگەڵ بنەماکانی ئەم دەستوورە و ستانداردەکانی دەسەڵاتداریی دێموکراتیدا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1208",
          "sourceIndex": 1208,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: خولی کۆبوونەوەکانی مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: خولی کۆبوونەوەکانی مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1209",
          "sourceIndex": 1209,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مەکۆی نیشتمانی بە شێوەیەکی ڕێکوپێک، خولی کۆبوونەوەی ئاسایی دەبێت، بەلایەنی کەمەوە دوو خول لە ساڵێکدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی بە شێوەیەکی ڕێکوپێک، خولی کۆبوونەوەی ئاسایی دەبێت، بەلایەنی کەمەوە دوو خول لە ساڵێکدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1208"
        },
        {
          "id": "p1210",
          "sourceIndex": 1210,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. خولی نائاسایی دەکرێت بە داخوازی یەکێک لەمانە ببەسترێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "خولی نائاسایی دەکرێت بە داخوازی یەکێک لەمانە ببەسترێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1208"
        },
        {
          "id": "p1211",
          "sourceIndex": 1211,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سەرۆکی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سەرۆکی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1210"
        },
        {
          "id": "p1212",
          "sourceIndex": 1212,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. سەرۆکی مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. سەرۆکی مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1210"
        },
        {
          "id": "p1213",
          "sourceIndex": 1213,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامان",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1210"
        },
        {
          "id": "p1214",
          "sourceIndex": 1214,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: پێکهاتەی سەرکردایەتی و لیژنەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: پێکهاتەی سەرکردایەتی و لیژنەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1215",
          "sourceIndex": 1215,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. مەکۆی نیشتمانی ئەمانە هەڵدەبژێرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی ئەمانە هەڵدەبژێرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1214"
        },
        {
          "id": "p1216",
          "sourceIndex": 1216,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سەرۆک",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سەرۆک"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1215"
        },
        {
          "id": "p1217",
          "sourceIndex": 1217,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. جێگرانی سەرۆک",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. جێگرانی سەرۆک"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1215"
        },
        {
          "id": "p1218",
          "sourceIndex": 1218,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. لیژنە هەردەمیی و کاتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. لیژنە هەردەمیی و کاتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1215"
        },
        {
          "id": "p1219",
          "sourceIndex": 1219,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەرک و بەرپرسیارێتییەکانیان بەپێی ئەم دەستوورە دیاری دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرک و بەرپرسیارێتییەکانیان بەپێی ئەم دەستوورە دیاری دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1214"
        },
        {
          "id": "p1220",
          "sourceIndex": 1220,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: ڕوونایەتی و کراوەیی دانیشتنەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: ڕوونایەتی و کراوەیی دانیشتنەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1221",
          "sourceIndex": 1221,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. کۆبوونەوەکانی مەکۆی نیشتمانی کراوە دەبن بۆ مەردم و مێدیا، مەگەر لە بارە زۆر تایبەتەکاندا کە بە پاساوی ئاسایشی نەتەوەیی بەرژەوەندیی گشتیی گرنگ",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆبوونەوەکانی مەکۆی نیشتمانی کراوە دەبن بۆ مەردم و مێدیا، مەگەر لە بارە زۆر تایبەتەکاندا کە بە پاساوی ئاسایشی نەتەوەیی بەرژەوەندیی گشتیی گرنگ"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1220"
        },
        {
          "id": "p1222",
          "sourceIndex": 1222,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. دانیشتنە داخراوەکان دەبێت بە فەرمی پاساویان بۆ بهێنرێتەوە و تۆمار بکرێن",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دانیشتنە داخراوەکان دەبێت بە فەرمی پاساویان بۆ بهێنرێتەوە و تۆمار بکرێن"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1220"
        },
        {
          "id": "p1223",
          "sourceIndex": 1223,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: بڕیاردان و دەنگدان",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: بڕیاردان و دەنگدان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1224",
          "sourceIndex": 1224,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. پەسەندکردنی قانوون و بڕیارەکان لە مەکۆی نیشتمانی بە زۆرینەی دەنگی ئەندامانی ئامادەبوو دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەسەندکردنی قانوون و بڕیارەکان لە مەکۆی نیشتمانی بە زۆرینەی دەنگی ئەندامانی ئامادەبوو دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1223"
        },
        {
          "id": "p1225",
          "sourceIndex": 1225,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەستوور دەتوانێت پێویستی بە زۆرینەیەکی زیاتر بکات بۆ هەموارکردنەوەی دەستووری و پرسە تایبەتەکانی دیکە",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەستوور دەتوانێت پێویستی بە زۆرینەیەکی زیاتر بکات بۆ هەموارکردنەوەی دەستووری و پرسە تایبەتەکانی دیکە"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1223"
        },
        {
          "id": "p1226",
          "sourceIndex": 1226,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی و هەڵوەشاندنەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی و هەڵوەشاندنەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1227",
          "sourceIndex": 1227,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی بە قانوون دیاری دەکرێت، بەڵام نابێت لە چوار ساڵ زیاتر بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ماوەی خولی مەکۆی نیشتمانی بە قانوون دیاری دەکرێت، بەڵام نابێت لە چوار ساڵ زیاتر بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1226"
        },
        {
          "id": "p1228",
          "sourceIndex": 1228,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. هەڵوەشاندنەوەی مەکۆی نیشتمانی پێش کۆتاییهاتنی ماوەکەی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەڵوەشاندنەوەی مەکۆی نیشتمانی پێش کۆتاییهاتنی ماوەکەی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1226"
        },
        {
          "id": "p1229",
          "sourceIndex": 1229,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تەنیا لە ژێر ئەو مەرجانەدا ڕێگەپێدراوە کە لەم دەستوورەدا دیاری کراون",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تەنیا لە ژێر ئەو مەرجانەدا ڕێگەپێدراوە کە لەم دەستوورەدا دیاری کراون"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1228"
        },
        {
          "id": "p1230",
          "sourceIndex": 1230,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەبێت لە ماوەیەکی دیاریکراودا هەڵبژاردنی گشتی ئەنجام بدرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەبێت لە ماوەیەکی دیاریکراودا هەڵبژاردنی گشتی ئەنجام بدرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1228"
        },
        {
          "id": "p1231",
          "sourceIndex": 1231,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شه‌شه‌م: دەستپێشخەری قانووندانان",
          "runs": [
            {
              "text": "شه‌شه‌م: دەستپێشخەری قانووندانان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1232",
          "sourceIndex": 1232,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. مافی پێشنیارکردنی قانوون بۆ ئەمانە دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی پێشنیارکردنی قانوون بۆ ئەمانە دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1231"
        },
        {
          "id": "p1233",
          "sourceIndex": 1233,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1232"
        },
        {
          "id": "p1234",
          "sourceIndex": 1234,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. سەرۆکی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. سەرۆکی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1232"
        },
        {
          "id": "p1235",
          "sourceIndex": 1235,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کۆڕی شالیاران (کابینەی وەزیران)",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کۆڕی شالیاران (کابینەی وەزیران)"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1232"
        },
        {
          "id": "p1236",
          "sourceIndex": 1236,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. ئەم مافە بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە لە قانووندا دیاری دەکرێن، ڕایی دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم مافە بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە لە قانووندا دیاری دەکرێن، ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1231"
        },
        {
          "id": "p1237",
          "sourceIndex": 1237,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حه‌وته‌م: چاودێریی مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "حه‌وته‌م: چاودێریی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمان"
            },
            {
              "text": "ی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1238",
          "sourceIndex": 1238,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. مەکۆی نیشتمانی ئەم دەسەڵاتانەی هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی ئەم دەسەڵاتانەی هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1237"
        },
        {
          "id": "p1239",
          "sourceIndex": 1239,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. چاودێریکردنی دەسەڵاتی ڕایەدار",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. چاودێریکردنی دەسەڵاتی ڕایەدار"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1238"
        },
        {
          "id": "p1240",
          "sourceIndex": 1240,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. لێکۆڵینەوە لە کاروباری گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. لێکۆڵینەوە لە کاروباری گشتی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1238"
        },
        {
          "id": "p1241",
          "sourceIndex": 1241,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بانگهێشتکردنی بەرپرسانی گشتی بۆ لێپرسینەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بانگهێشتکردنی بەرپرسانی گشتی بۆ لێپرسینەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1238"
        },
        {
          "id": "p1242",
          "sourceIndex": 1242,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هه‌شته‌م: پارێزبەندیی پەرلەمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "هه‌شته‌م: پارێزبەندیی پەرلەمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1243",
          "sourceIndex": 1243,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی مافی پارێزبەندیی قانوونییان دەبێت بۆ:",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی مافی پارێزبەندیی قانوونییان دەبێت بۆ"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1242"
        },
        {
          "id": "p1244",
          "sourceIndex": 1244,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەو بۆچوونانەی دەریان دەبڕن لە کاتی خولی ئەندامێتییاندا",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەو بۆچوونانەی دەریان دەبڕن لە کاتی خولی ئەندامێتییاندا"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1243"
        },
        {
          "id": "p1245",
          "sourceIndex": 1245,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەو دەنگانەی دەیدەن لە کاتی خولی ئەندامێتییاندا",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەو دەنگانەی دەیدەن لە کاتی خولی ئەندامێتییاندا"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1243"
        },
        {
          "id": "p1246",
          "sourceIndex": 1246,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی ناشێت دادگایی یان دەستگیر بکرێن بەبێ ڕەزامەندیی پێشوەختەی مەکۆی نیشتمانی، مەگەر لە باریی تاوانکاریی لێی ڕوو دا بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی ناشێت دادگایی یان دەستگیر بکرێن بەبێ ڕەزامەندیی پێشوەختەی مەکۆی نیشتمانی، مەگەر لە باریی تاوانکاریی لێی ڕوو دا بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1242"
        },
        {
          "id": "p1247",
          "sourceIndex": 1247,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیه‌م: کۆدی ڕەوشت و سزادان",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیه‌م: کۆدی ڕەوشت و سزادان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1248",
          "sourceIndex": 1248,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. ئەندامان پابەند دەبن بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەندامان پابەند دەبن بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1247"
        },
        {
          "id": "p1249",
          "sourceIndex": 1249,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کۆدی ڕەوشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کۆدی ڕەوشتی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1248"
        },
        {
          "id": "p1250",
          "sourceIndex": 1250,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەشداریی چالاک",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەشداریی چالاک"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1248"
        },
        {
          "id": "p1251",
          "sourceIndex": 1251,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕێزگرتن لە شایستەیی دامەزراوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕێزگرتن لە شایستەیی دامەزراوەیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1248"
        },
        {
          "id": "p1252",
          "sourceIndex": 1252,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. سزاکانی سەرپێچی یان بەشداری نەکردنی بێوچان بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکان دیاری دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سزاکانی سەرپێچی یان بەشداری نەکردنی بێوچان بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکان دیاری دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1247"
        },
        {
          "id": "p1253",
          "sourceIndex": 1253,
          "style": "بڕگە",
          "text": "ده‌یه‌م: پەیوەندی لەگەڵ دامەزراوەکانی دیکە",
          "runs": [
            {
              "text": "ده‌یه‌م: پەیوەندی لەگەڵ دامەزراوەکانی دیکە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1254",
          "sourceIndex": 1254,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. مەکۆی نیشتمانی بە سەربەخۆیی کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی بە سەربەخۆیی کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1253"
        },
        {
          "id": "p1255",
          "sourceIndex": 1255,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. مەکۆی نیشتمانی بە هاوئاهەنگی لەگەڵ ئەمانە کار دەکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی بە هاوئاهەنگی لەگەڵ ئەمانە کار دەکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1253"
        },
        {
          "id": "p1256",
          "sourceIndex": 1256,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سەرۆکی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سەرۆکی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1255"
        },
        {
          "id": "p1257",
          "sourceIndex": 1257,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەسەڵاتی دادوەریی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەسەڵاتی دادوەریی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1255"
        },
        {
          "id": "p1258",
          "sourceIndex": 1258,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دامەزراوەکانی دیکەی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دامەزراوەکانی دیکەی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1255"
        },
        {
          "id": "p1259",
          "sourceIndex": 1259,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٣. ئەم هاوئاهەنگییە بەپێی بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان کە لەم دەستوورەدا دیاری کراوە، ئەنجام دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم هاوئاهەنگییە بەپێی بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان کە لەم دەستوورەدا دیاری کراوە، ئەنجام دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1253"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 21,
      "slug": "clause-21",
      "articleNumber": 21,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "پڕۆسەی قانووندانان و ڕۆڵی مەکۆی ژیران",
      "body": "پڕۆسەی داڕشتن و پەسەندکردنی قانوون لە کۆماری کوردستاندا پڕۆسەیەکی بنەڕەتیی دەستوورییە و بە هاوکاری و بەشداریکردنی هەردوو ژووری دەسەڵاتی قانووندانان، مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، بەڕێوە دەچێت. ئەم پڕۆسەیە بۆ دڵنیابوون لە ژیرمەندی، تۆکمەیی و گونجانی قانوونەکان لەگەڵ بنەماکانی دەستوور و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان داندراوە. ڕۆڵی مەکۆی ژیران لەم پڕۆسەیەدا ژینەکییە و تەواوکەری ڕۆڵی مەکۆی نیشتمانییە.\n\nیه‌كه‌م: پێشنیارکردنی پڕۆژەقانوون\n\n١.١. مافی پێشنیارکردنی پڕۆژەقانوون بۆ گشت بوارەکان هەیە، بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە قانوون دیاری کردووە، لەلایەن:\n\nئا. دەسەڵاتی ڕایەدار بە پێشنیار و پەسەندکردنی سەرکۆمار\n\nب. ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکانی مەکۆی نیشتمانی\n\nپ. ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکۆی ژیران بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکانی مەکۆی ژیران\n\nت. لە ڕێگەی دەستپێشخەریی قانووندانانی شارۆمەندانی کوردستانەوە، کە بەپێی مەرج و ژمارەی دیاریکراوی واژۆ بە قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت و لە ڕێگەی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی یان ئەندامانی مەکۆی ژیرانەوە پێشکەش دەکرێت\n\nدوویه‌م: پڕۆسەی پەسەندکردن لە مەکۆی نیشتمانی\n\n٢.١. پڕۆسەی پەسەندکردنی قانوون لە مەکۆی نیشتمانی بەم شێوەیە دەبێت:\n\nئا. سەرەتا پڕۆژەقانوونەکان (جگە لەوانەی لە مەکۆی ژیرانەوە دێن) لە مەکۆی نیشتمانیدا پێشکەش دەکرێن و لە لیژنە پسپۆڕییەکاندا وردبینیی و گفتوگۆی سەرەتاییان لەسەر دەکرێت\n\nب. پاش وردبینیی لیژنە، پڕۆژەقانوونەکە بۆ خوێندنەوە و گفتوگۆ و هەموارکردنەوە، دەخرێتە بەر دەنگی گشتیی مەکۆی نیشتمانی\n\nپ. دوای پەسەندکردن بە زۆرینەی دەنگی ئەندامانی ئامادەبوو لە مەکۆی نیشتمانیدا (مەگەر دەستوور زۆرینەیەکی دیکەی دیاری کردبێت)، پڕۆژە قانوونەکە دەگوازرێتەوە بۆ مەکۆی ژیران\n\nسێیه‌م: پڕۆسەی پێداچوونەوە و پەسەندکردن لە مەکۆی ژیران\n\n٣.١. پڕۆسەی پێداچوونەوە و پەسەندکردن لە مەکۆی ژیران بەم شێوەیە دەبێت:\n\nئا. پڕۆژەقانوونەکانی پەسەندکراوی مەکۆی نیشتمانی دەگەنە مەکۆی ژیران و لە لیژنە پسپۆڕییەکانی مەکۆی ژیران و دواتر لە دانیشتنی گشتیدا گفتوگۆی قووڵ و پێداچوونەوەیان لەسەر دەکرێت (بەپێی بەندی ١٧)\n\nب. مەکۆی ژیران مافی هەموارکردنەوەی پڕۆژەقانوونەکە یان دانەدواوەی هەیە\n\nپ. ئەگەر مەکۆی ژیران پڕۆژەقانوونەکەی بە بێ گۆڕانکاری پەسەند کرد یان لە ماوەیەکی دیاریکراودا وەڵامی نەدایەوە، ئەوا بە پەسەندکراو هەژمار دەکرێت و بۆ سەرکۆمار دەگوازرێتەوە\n\nت. ئەگەر مەکۆی ژیران هەموارکاریی لەسەر پڕۆژەقانوونەکە پێشنیار کرد یان دایە دواوە، ئەوا دەگەڕێندرێتەوە بۆ مەکۆی نیشتمانی\n\nچواره‌م: یەکلاکردنەوەی ناکۆکیی نێوان مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران\n\n٤.١. لە دۆخی ناکۆکی نێوان مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران:\n\nئا. لە دۆخی گەڕاندنەوەی پڕۆژەقانوونەکە لەلایەن مەکۆی ژیرانەوە، مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت پێداچوونەوەی بە هەموارکارییە پێشنیارکراوەکانی مەکۆی ژیران بکات\n\nب. مەکۆی نیشتمانی مافی بڕیاردانی کۆتایی هەیە لەسەر پڕۆژەقانوونەکە دوای تاوتوێکردنی تێبینییەکانی مەکۆی ژیران\n\n٤.٢. قانوون میکانیزم و زۆرینەی پێویست بۆ یەکلاکردنەوەی ناکۆکییەکە دیاری دەکات:\n\nئا. لە لیژنەی هاوبەش یان بە دەنگدانی مەکۆی نیشتمانی بە زۆرینەیەکی دیاریکراو (وەک زۆرینەی ڕەها یان زۆرینەی تایبەت وەک دوو لەسەر سێ)\n\nب. بە لەبەرچاوگرتنی گرنگیی پڕۆژەقانوونەکە و پێویستیی دابینکردنی ژیرمەندیی قانووندانان (پەیوەست بە بەندی ١٧ و بەندی ١٨)\n\nپێنجه‌م: دەسەڵاتی سەرکۆمار لە پەسەندکردن و ڕاگەیاندنی قانوونەکان و مافی ڤیتۆ\n\n٥.١. پڕۆسەی پەسەندکردن و ڕاگەیاندنی قانوون لەلایەن سەرکۆمارەوە:\n\nئا. پاش پەسەندکردنی پڕۆژەقانوونەکە لە هەردوو کۆڕەکەدا یان یەکلاکردنەوەی ناکۆکیی لە نێوانیاندا بەپێی قانوون، پڕۆژەقانوونەکە بۆ سەرکۆمار دەگوازرێتەوە\n\nب. سەرکۆمار مافی پەسەندکردن (واژۆکردن) و ڕاگەیاندنی قانوونەکەی لە ماوەیەکی دیاریکراودا هەیە\n\nپ. قانوون دوای ڕاگەیاندنی لە ڕۆژنامەی فەرمی دەچێتە بواری ڕاییکردنەوە\n\n٥.٢. مافی ڤیتۆی سەرکۆمار:\n\nئا. سەرکۆمار مافی ڤیتۆی قانووندانانی هەیە و دەتوانێت پڕۆژەقانوونەکانی پەسەندکراو بۆ مەکۆی نیشتمانی بۆ پێداچوونەوەی دووبارە، بە ڕوونکردنەوە بگەڕێنێتەوە\n\nب. مەکۆی نیشتمانی مافی تێپەڕاندنی ڤیتۆی سەرکۆماری بە زۆرینەیەکی تایبەت (کە قانوون دیاری دەکات و نابێت لە زۆرینەی ڕەها کەمتر بێت و دەکرێت دوو لەسەر سێ بێت. لە دانیشتنێکی گشتی و دوای تاوتوێکردنی هۆکارەکانی ڤیتۆکەی سەرکۆمار هەیە (پەیوەست بە بەندی ١٠ و بەندی ١٨)\n\nپ. ئەگەر مەکۆی نیشتمانی ڤیتۆکەی سەرکۆماری تێپەڕاند بە زۆرینەی پێویست، ئەوا قانوونەکە بە پەسەندکراو دادەنرێت و سەرکۆمار بە ڕاگەیاندنی پابەندە\n\nت. سەرکۆمار مافی دانەدواوەی قانوونێکی نییە تەنیا لەبەر هۆکاری وارگێڕی کە پەیوەست نەبێت بە بنەماکانی دەستوور یان ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمانەوە\n\nج. دەکرێت سەرکۆمار داخواز لە دادگای باڵا بکات سەبارەت بە دەستووریبوونی قانوونێک پێداچوونەوە بکات (پەیوەست بە بەندی ٢٨)\n\nشه‌شه‌م: قانوون تایبەتەکان و زۆرینەی تایبەت\n\n٦.١. هەندێک جۆری قانوون دەکرێت پێویستیان بە پڕۆسەیەکی قانووندانان و زۆرینەیەکی تایبەت هەبێت، وەک:\n\nئا. قانوونەکانی پەیوەست بە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان\n\nب. قانوونەکانی پەیوەست بە هەڵبژاردنەکان\n\nپ. قانوونەکانی پەیوەست بە پێکهاتەی دەسەڵاتەکان\n\nت. قانوونەکانی پەیوەست بە پرسە نەتەوەییە گرنگەکان\n\n٦.٢. دەستوور و قانوون وردەکارییەکانی پڕۆسەی قانووندانان و زۆرینەی پێویست بۆ پەسەندکردنی ئەم جۆرە قانوون تایبەتانە دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1261",
          "sourceIndex": 1261,
          "style": "Normal",
          "text": "پڕۆسەی داڕشتن و پەسەندکردنی قانوون لە کۆماری کوردستاندا پڕۆسەیەکی بنەڕەتیی دەستوورییە و بە هاوکاری و بەشداریکردنی هەردوو ژووری دەسەڵاتی قانووندانان، مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، بەڕێوە دەچێت. ئەم پڕۆسەیە بۆ دڵنیابوون لە ژیرمەندی، تۆکمەیی و گونجانی قانوونەکان لەگەڵ بنەماکانی دەستوور و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان داندراوە. ڕۆڵی مەکۆی ژیران لەم پڕۆسەیەدا ژینەکییە و تەواوکەری ڕۆڵی مەکۆی نیشتمانییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پڕۆسەی داڕشتن و پەسەندکردنی قانوون لە کۆماری کوردستاندا پڕۆسەیەکی بنەڕەتیی دەستوورییە و بە هاوکاری و بەشداریکردنی هەردوو ژووری دەسەڵاتی قانووندانان"
            },
            {
              "text": "، مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران"
            },
            {
              "text": "، بەڕێوە دەچێت. ئەم پڕۆسەیە بۆ دڵنیابوون لە ژیرمەندی، تۆکمەیی و گونجانی قانوونەکان لەگەڵ بنەماکانی دەستوور و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان داندراوە. ڕۆڵی مەکۆی ژیران لەم پڕۆسەیەدا ژینەکییە و تەواوکەری ڕۆڵی مەکۆی نیشتمانییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1262",
          "sourceIndex": 1262,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پێشنیارکردنی پڕۆژەقانوون",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پێشنیارکردنی پڕۆژەقانوون"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1263",
          "sourceIndex": 1263,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مافی پێشنیارکردنی پڕۆژەقانوون بۆ گشت بوارەکان هەیە، بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە قانوون دیاری کردووە، لەلایەن:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی پێشنیارکردنی پڕۆژەقانوون بۆ گشت بوارەکان هەیە، بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە قانوون دیاری کردووە، لەلایەن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1262"
        },
        {
          "id": "p1264",
          "sourceIndex": 1264,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەسەڵاتی ڕایەدار بە پێشنیار و پەسەندکردنی سەرکۆمار",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەسەڵاتی ڕایەدار بە پێشنیار و پەسەندکردنی سەرکۆمار"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1263"
        },
        {
          "id": "p1265",
          "sourceIndex": 1265,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکانی مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکانی مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1263"
        },
        {
          "id": "p1266",
          "sourceIndex": 1266,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکۆی ژیران بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکانی مەکۆی ژیران",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکۆی ژیران بەپێی ڕێسا ناوخۆییەکانی مەکۆی ژیران"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1263"
        },
        {
          "id": "p1267",
          "sourceIndex": 1267,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. لە ڕێگەی دەستپێشخەریی قانووندانانی شارۆمەندانی کوردستانەوە، کە بەپێی مەرج و ژمارەی دیاریکراوی واژۆ بە قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت و لە ڕێگەی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی یان ئەندامانی مەکۆی ژیرانەوە پێشکەش دەکرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. لە ڕێگەی دەستپێشخەریی قانووندانانی شارۆمەندانی کوردستانەوە، کە بەپێی مەرج و ژمارەی دیاریکراوی واژۆ بە قانوونی تایبەت ڕێکدەخرێت و لە ڕێگەی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی یان ئەندامانی مەکۆی ژیرانەوە پێشکەش دەکرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1263"
        },
        {
          "id": "p1268",
          "sourceIndex": 1268,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: پڕۆسەی پەسەندکردن لە مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: پڕۆسەی پەسەندکردن لە مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1269",
          "sourceIndex": 1269,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پڕۆسەی پەسەندکردنی قانوون لە مەکۆی نیشتمانی بەم شێوەیە دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پڕۆسەی پەسەندکردنی قانوون لە مەکۆی نیشتمانی بەم شێوەیە دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1268"
        },
        {
          "id": "p1270",
          "sourceIndex": 1270,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سەرەتا پڕۆژەقانوونەکان (جگە لەوانەی لە مەکۆی ژیرانەوە دێن) لە مەکۆی نیشتمانیدا پێشکەش دەکرێن و لە لیژنە پسپۆڕییەکاندا وردبینیی و گفتوگۆی سەرەتاییان لەسەر دەکرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سەرەتا پڕۆژەقانوونەکان (جگە لەوانەی لە مەکۆی ژیرانەوە دێن) لە مەکۆی نیشتمانیدا پێشکەش دەکرێن و لە لیژنە پسپۆڕییەکاندا وردبینیی و گفتوگۆی سەرەتاییان لەسەر دەکرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1269"
        },
        {
          "id": "p1271",
          "sourceIndex": 1271,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاش وردبینیی لیژنە، پڕۆژەقانوونەکە بۆ خوێندنەوە و گفتوگۆ و هەموارکردنەوە، دەخرێتە بەر دەنگی گشتیی مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاش وردبینیی لیژنە، پڕۆژەقانوونەکە بۆ خوێندنەوە و گفتوگۆ و هەموارکردنەوە، دەخرێتە بەر دەنگی گشتیی مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1269"
        },
        {
          "id": "p1272",
          "sourceIndex": 1272,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دوای پەسەندکردن بە زۆرینەی دەنگی ئەندامانی ئامادەبوو لە مەکۆی نیشتمانیدا (مەگەر دەستوور زۆرینەیەکی دیکەی دیاری کردبێت)، پڕۆژە قانوونەکە دەگوازرێتەوە بۆ مەکۆی ژیران",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دوای پەسەندکردن بە زۆرینەی دەنگی ئەندامانی ئامادەبوو لە مەکۆی نیشتمانیدا (مەگەر دەستوور زۆرینەیەکی دیکەی دیاری کردبێت)، پڕۆژە قانوونەکە دەگوازرێتەوە بۆ مەکۆی ژیران"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1269"
        },
        {
          "id": "p1273",
          "sourceIndex": 1273,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: پڕۆسەی پێداچوونەوە و پەسەندکردن لە مەکۆی ژیران",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: پڕۆسەی پێداچوونەوە و پەسەندکردن لە مەکۆی ژیران"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1274",
          "sourceIndex": 1274,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پڕۆسەی پێداچوونەوە و پەسەندکردن لە مەکۆی ژیران بەم شێوەیە دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پڕۆسەی پێداچوونەوە و پەسەندکردن لە مەکۆی ژیران بەم شێوەیە دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1273"
        },
        {
          "id": "p1275",
          "sourceIndex": 1275,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پڕۆژەقانوونەکانی پەسەندکراوی مەکۆی نیشتمانی دەگەنە مەکۆی ژیران و لە لیژنە پسپۆڕییەکانی مەکۆی ژیران و دواتر لە دانیشتنی گشتیدا گفتوگۆی قووڵ و پێداچوونەوەیان لەسەر دەکرێت (بەپێی بەندی ١٧)",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پڕۆژەقانوونەکانی پەسەندکراوی مەکۆی نیشتمانی دەگەنە مەکۆی ژیران و لە لیژنە پسپۆڕییەکانی مەکۆی ژیران و دواتر لە دانیشتنی گشتیدا گفتوگۆی قووڵ و پێداچوونەوەیان لەسەر دەکرێت (بەپێی بەندی ١٧)"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1274"
        },
        {
          "id": "p1276",
          "sourceIndex": 1276,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی ژیران مافی هەموارکردنەوەی پڕۆژەقانوونەکە یان دانەدواوەی هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی ژیران مافی هەموارکردنەوەی پڕۆژەقانوونەکە یان دانەدواوەی هەیە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1274"
        },
        {
          "id": "p1277",
          "sourceIndex": 1277,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئەگەر مەکۆی ژیران پڕۆژەقانوونەکەی بە بێ گۆڕانکاری پەسەند کرد یان لە ماوەیەکی دیاریکراودا وەڵامی نەدایەوە، ئەوا بە پەسەندکراو هەژمار دەکرێت و بۆ سەرکۆمار دەگوازرێتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئەگەر مەکۆی ژیران پڕۆژەقانوونەکەی بە بێ گۆڕانکاری پەسەند کرد یان لە ماوەیەکی دیاریکراودا وەڵامی نەدایەوە، ئەوا بە پەسەندکراو هەژمار دەکرێت و بۆ سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": " دەگوازرێتەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1274"
        },
        {
          "id": "p1278",
          "sourceIndex": 1278,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ئەگەر مەکۆی ژیران هەموارکاریی لەسەر پڕۆژەقانوونەکە پێشنیار کرد یان دایە دواوە، ئەوا دەگەڕێندرێتەوە بۆ مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ئەگەر مەکۆی ژیران هەموارکاریی لەسەر پڕۆژەقانوونەکە پێشنیار کرد یان دایە دواوە، ئەوا دەگەڕێندرێتەوە بۆ مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1274"
        },
        {
          "id": "p1279",
          "sourceIndex": 1279,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواره‌م: یەکلاکردنەوەی ناکۆکیی نێوان مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران",
          "runs": [
            {
              "text": "چواره‌م: یەکلاکردنەوەی ناکۆکیی نێوان مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1280",
          "sourceIndex": 1280,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. لە دۆخی ناکۆکی نێوان مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە دۆخی ناکۆکی نێوان مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1279"
        },
        {
          "id": "p1281",
          "sourceIndex": 1281,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لە دۆخی گەڕاندنەوەی پڕۆژەقانوونەکە لەلایەن مەکۆی ژیرانەوە، مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت پێداچوونەوەی بە هەموارکارییە پێشنیارکراوەکانی مەکۆی ژیران بکات",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لە دۆخی گەڕاندنەوەی پڕۆژەقانوونەکە لەلایەن مەکۆی ژیرانەوە، مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت پێداچوونەوەی بە هەموارکارییە پێشنیارکراوەکانی مەکۆی ژیران بکات"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1280"
        },
        {
          "id": "p1282",
          "sourceIndex": 1282,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی مافی بڕیاردانی کۆتایی هەیە لەسەر پڕۆژەقانوونەکە دوای تاوتوێکردنی تێبینییەکانی مەکۆی ژیران",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی مافی بڕیاردانی کۆتایی هەیە لەسەر پڕۆژەقانوونەکە دوای تاوتوێکردنی تێبینییەکانی مەکۆی ژیران"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1280"
        },
        {
          "id": "p1283",
          "sourceIndex": 1283,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. قانوون میکانیزم و زۆرینەی پێویست بۆ یەکلاکردنەوەی ناکۆکییەکە دیاری دەکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون میکانیزم و زۆرینەی پێویست بۆ یەکلاکردنەوەی ناکۆکییەکە دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1279"
        },
        {
          "id": "p1284",
          "sourceIndex": 1284,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لە لیژنەی هاوبەش یان بە دەنگدانی مەکۆی نیشتمانی بە زۆرینەیەکی دیاریکراو (وەک زۆرینەی ڕەها یان زۆرینەی تایبەت وەک دوو لەسەر سێ)",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لە لیژنەی هاوبەش یان بە دەنگدانی مەکۆی نیشتمانی بە زۆرینەیەکی دیاریکراو (وەک زۆرینەی ڕەها یان زۆرینەی تایبەت وەک دوو لەسەر سێ)"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1283"
        },
        {
          "id": "p1285",
          "sourceIndex": 1285,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بە لەبەرچاوگرتنی گرنگیی پڕۆژەقانوونەکە و پێویستیی دابینکردنی ژیرمەندیی قانووندانان (پەیوەست بە بەندی ١٧ و بەندی ١٨)",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بە لەبەرچاوگرتنی گرنگیی پڕۆژەقانوونەکە و پێویستیی دابینکردنی ژیرمەندیی قانووندانان (پەیوەست بە بەندی ١٧ و بەندی ١٨)"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1283"
        },
        {
          "id": "p1286",
          "sourceIndex": 1286,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجه‌م: دەسەڵاتی سەرکۆمار لە پەسەندکردن و ڕاگەیاندنی قانوونەکان و مافی ڤیتۆ",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجه‌م: دەسەڵاتی سەرکۆمار لە پەسەندکردن و ڕاگەیاندنی قانوونەکان و مافی ڤیتۆ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1287",
          "sourceIndex": 1287,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. پڕۆسەی پەسەندکردن و ڕاگەیاندنی قانوون لەلایەن سەرکۆمارەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پڕۆسەی پەسەندکردن و ڕاگەیاندنی قانوون لەلایەن سەرکۆمارەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1286"
        },
        {
          "id": "p1288",
          "sourceIndex": 1288,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاش پەسەندکردنی پڕۆژەقانوونەکە لە هەردوو کۆڕەکەدا یان یەکلاکردنەوەی ناکۆکیی لە نێوانیاندا بەپێی قانوون، پڕۆژەقانوونەکە بۆ سەرکۆمار دەگوازرێتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاش پەسەندکردنی پڕۆژەقانوونەکە لە هەردوو کۆڕەکەدا یان یەکلاکردنەوەی ناکۆکیی لە نێوانیاندا بەپێی قانوون، پڕۆژەقانوونەکە بۆ سەرکۆمار دەگوازرێتەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1287"
        },
        {
          "id": "p1289",
          "sourceIndex": 1289,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. سەرکۆمار مافی پەسەندکردن (واژۆکردن) و ڕاگەیاندنی قانوونەکەی لە ماوەیەکی دیاریکراودا هەیە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. سەرکۆمار مافی پەسەندکردن (واژۆکردن) و ڕاگەیاندنی قانوونەکەی لە ماوەیەکی دیاریکراودا هەیە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1287"
        },
        {
          "id": "p1290",
          "sourceIndex": 1290,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. قانوون دوای ڕاگەیاندنی لە ڕۆژنامەی فەرمی دەچێتە بواری ڕاییکردنەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. قانوون دوای ڕاگەیاندنی لە ڕۆژنامەی فەرمی دەچێتە بواری ڕاییکردنەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1287"
        },
        {
          "id": "p1291",
          "sourceIndex": 1291,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. مافی ڤیتۆی سەرکۆمار:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مافی ڤیتۆی سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1286"
        },
        {
          "id": "p1292",
          "sourceIndex": 1292,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سەرکۆمار مافی ڤیتۆی قانووندانانی هەیە و دەتوانێت پڕۆژەقانوونەکانی پەسەندکراو بۆ مەکۆی نیشتمانی بۆ پێداچوونەوەی دووبارە، بە ڕوونکردنەوە بگەڕێنێتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سەرکۆمار مافی ڤیتۆی قانووندانانی هەیە و دەتوانێت پڕۆژەقانوونەکانی پەسەندکراو بۆ مەکۆی نیشتمانی بۆ پێداچوونەوەی دووبارە، بە ڕوونکردنەوە بگەڕێنێتەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1291"
        },
        {
          "id": "p1293",
          "sourceIndex": 1293,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی مافی تێپەڕاندنی ڤیتۆی سەرکۆماری بە زۆرینەیەکی تایبەت (کە قانوون دیاری دەکات و نابێت لە زۆرینەی ڕەها کەمتر بێت و دەکرێت دوو لەسەر سێ بێت. لە دانیشتنێکی گشتی و دوای تاوتوێکردنی هۆکارەکانی ڤیتۆکەی سەرکۆمار هەیە (پەیوەست بە بەندی ١٠ و بەندی ١٨)",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی مافی تێپەڕاندنی ڤیتۆی سەرکۆماری بە زۆرینەیەکی تایبەت (کە قانوون دیاری دەکات و نابێت لە زۆرینەی ڕەها کەمتر بێت و دەکرێت دوو لەسەر سێ بێ"
            },
            {
              "text": "ت. "
            },
            {
              "text": "لە دانیشتنێکی گشتی و دوای تاوتوێکردنی هۆکارەکانی ڤیتۆکەی سەرکۆمار هەیە (پەیوەست بە بەندی ١٠ و بەندی ١٨)"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1291"
        },
        {
          "id": "p1294",
          "sourceIndex": 1294,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئەگەر مەکۆی نیشتمانی ڤیتۆکەی سەرکۆماری تێپەڕاند بە زۆرینەی پێویست، ئەوا قانوونەکە بە پەسەندکراو دادەنرێت و سەرکۆمار بە ڕاگەیاندنی پابەندە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئەگەر مەکۆی نیشتمانی ڤیتۆکەی سەرکۆماری تێپەڕاند بە زۆرینەی پێویست، ئەوا قانوونەکە بە پەسەندکراو دادەنرێت و سەرکۆمار بە ڕاگەیاندنی پابەندە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1291"
        },
        {
          "id": "p1295",
          "sourceIndex": 1295,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. سەرکۆمار مافی دانەدواوەی قانوونێکی نییە تەنیا لەبەر هۆکاری وارگێڕی کە پەیوەست نەبێت بە بنەماکانی دەستوور یان ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمانەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. سەرکۆمار مافی دانەدواوەی قانوونێکی نییە تەنیا لەبەر هۆکاری وارگێڕی"
            },
            {
              "text": " کە پەیوەست نەبێت بە بنەماکانی دەستوور یان ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمانەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1291"
        },
        {
          "id": "p1296",
          "sourceIndex": 1296,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. دەکرێت سەرکۆمار داخواز لە دادگای باڵا بکات سەبارەت بە دەستووریبوونی قانوونێک پێداچوونەوە بکات (پەیوەست بە بەندی ٢٨)",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. دەکرێت سەرکۆمار داخواز لە دادگای باڵا"
            },
            {
              "text": " بکات سەبارەت بە دەستووریبوونی قانوونێک پێداچوونەوە بکات (پەیوەست بە بەندی ٢٨)"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1291"
        },
        {
          "id": "p1297",
          "sourceIndex": 1297,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شه‌شه‌م: قانوون تایبەتەکان و زۆرینەی تایبەت",
          "runs": [
            {
              "text": "شه‌شه‌م: قانوون تایبەتەکان و زۆرینەی تایبەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1298",
          "sourceIndex": 1298,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. هەندێک جۆری قانوون دەکرێت پێویستیان بە پڕۆسەیەکی قانووندانان و زۆرینەیەکی تایبەت هەبێت، وەک:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەندێک جۆری قانوون دەکرێت پێویستیان بە پڕۆسەیەکی قانووندانان و زۆرینەیەکی تایبەت هەبێت، وەک"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1297"
        },
        {
          "id": "p1299",
          "sourceIndex": 1299,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. قانوونەکانی پەیوەست بە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. قانوونەکانی پەیوەست بە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1298"
        },
        {
          "id": "p1300",
          "sourceIndex": 1300,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. قانوونەکانی پەیوەست بە هەڵبژاردنەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. قانوونەکانی پەیوەست بە هەڵبژاردنەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1298"
        },
        {
          "id": "p1301",
          "sourceIndex": 1301,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. قانوونەکانی پەیوەست بە پێکهاتەی دەسەڵاتەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. قانوونەکانی پەیوەست بە پێکهاتەی دەسەڵاتەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1298"
        },
        {
          "id": "p1302",
          "sourceIndex": 1302,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. قانوونەکانی پەیوەست بە پرسە نەتەوەییە گرنگەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. قانوونەکانی پەیوەست بە پرسە نەتەوەییە گرنگەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1298"
        },
        {
          "id": "p1303",
          "sourceIndex": 1303,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. دەستوور و قانوون وردەکارییەکانی پڕۆسەی قانووندانان و زۆرینەی پێویست بۆ پەسەندکردنی ئەم جۆرە قانوون تایبەتانە دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەستوور و قانوون وردەکارییەکانی پڕۆسەی قانووندانان و زۆرینەی پێویست بۆ پەسەندکردنی ئەم جۆرە قانوون تایبەتانە دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1297"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 22,
      "slug": "clause-22",
      "articleNumber": 22,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "چاودێریی مەکۆی نیشتمانی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەدار",
      "body": "مەکۆی نیشتمانیی کوردستان (پارلمان) وەک نوێنەری مەردم چاودێریی کاری کابینەی دەسەڵات و کاروبارەکان و دامەزراوە فەرمییەکانی دەوڵەت دەکات بۆ دڵنیابوون لە ڕاییکردنی قانوونەکان، بەرنامەی دەسەڵات و بەڕێوەبردنی کاروباری گشتی بە شێوەیەکی ڕووەن و بەرپرسیار.\n\nیه‌كه‌م: پرسیار و وەپرسین\n\n١.١. مەکۆی نیشتمانی مافی ئاڕاستەکردنی پرسیار و پرسین بۆ سەرۆکی کابینەی دەسەڵات و شالیارەکان هەیە.\n\n١.٢. هەر ئەندامێکی مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت پرسیاری ڕوونکردنەوە ئاڕاستەی شالیارەکان بکات.\n\n١.٣. وەپرسین کردارێکی چاودێریی بەهێزترە و دەکرێت بە داخوازکاری ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامان، بەپێی پەیڕەوی ناوخۆی مەکۆی نیشتمانی.\n\nدوویه‌م: لیژنەی لێکۆڵینەوە\n\n٢.١. مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت لیژنەی لێکۆڵینەوە لەسەر پرسە گرنگەکان یان بارەکانی گەندەڵی و بەد بەڕێوەبردن پێکبهێنێت.\n\n٢.٢. ئەم لیژنانە دەسەڵاتی ئەمانەیان هەیە:\n\nئا. بانگهێشتکردنی بەرپرسان و گەواهەکان\n\nب. داخوازکردنی بەڵگەنامە و زانیاری\n\nپ. ئەنجامدانی سەردانی مەیدانی\n\nت. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی لێکۆڵینەوە بۆ مەکۆی نیشتمانی\n\nسێیه‌م: پێشکەشکردنی زانیاری و ڕاپۆرت\n\n٣.١. کابینەی دەسەڵات و کاروبارەکان پابەند دەبن بە پێشکەشکردنی زانیاری و ڕاپۆرتی داخوازکراو بۆ مەکۆی نیشتمانی.\n\n٣.٢. بەرپرسانی دەوڵەت نابێت هیچ زانیارییەک لە مەکۆی نیشتمانی بشارنەوە، جگە لەو زانیارییانەی کە بەپێی قانوون نهێنین.\n\n٣.٣. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی پابەندن بە پاراستنی نهێنیی ئەو زانیارییانەی کە لە چوارچێوەی نهێنیدا پێیان دەگات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1305",
          "sourceIndex": 1305,
          "style": "Normal",
          "text": "مەکۆی نیشتمانیی کوردستان (پارلمان) وەک نوێنەری مەردم چاودێریی کاری کابینەی دەسەڵات و کاروبارەکان و دامەزراوە فەرمییەکانی دەوڵەت دەکات بۆ دڵنیابوون لە ڕاییکردنی قانوونەکان، بەرنامەی دەسەڵات و بەڕێوەبردنی کاروباری گشتی بە شێوەیەکی ڕووەن و بەرپرسیار.",
          "runs": [
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانیی کوردستان (پارلمان) وەک نوێنەری مەردم چاودێریی کاری کابینەی دەسەڵات و کاروبارەکان و دامەزراوە فەرمییەکانی دەوڵەت دەکات بۆ دڵنیابوون لە ڕاییکردنی قانوونەکان، بەرنامەی دەسەڵات و بەڕێوەبردنی کاروباری گشتی بە شێوەیەکی ڕووەن و بەرپرسیار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1306",
          "sourceIndex": 1306,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پرسیار و وەپرسین",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پرسیار و وەپرسین"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1307",
          "sourceIndex": 1307,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مەکۆی نیشتمانی مافی ئاڕاستەکردنی پرسیار و پرسین بۆ سەرۆکی کابینەی دەسەڵات و شالیارەکان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی مافی ئاڕاستەکردنی پرسیار و پرسین بۆ سەرۆکی کابینەی دەسەڵات و شالیارەکان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1306"
        },
        {
          "id": "p1308",
          "sourceIndex": 1308,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. هەر ئەندامێکی مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت پرسیاری ڕوونکردنەوە ئاڕاستەی شالیارەکان بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر ئەندامێکی مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت پرسیاری ڕوونکردنەوە ئاڕاستەی شالیارەکان بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1306"
        },
        {
          "id": "p1309",
          "sourceIndex": 1309,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. وەپرسین کردارێکی چاودێریی بەهێزترە و دەکرێت بە داخوازکاری ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامان، بەپێی پەیڕەوی ناوخۆی مەکۆی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "وەپرسین کردارێکی چاودێریی بەهێزترە و دەکرێت بە داخوازکاری ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامان، بەپێی پەیڕەوی ناوخۆی مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1306"
        },
        {
          "id": "p1310",
          "sourceIndex": 1310,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: لیژنەی لێکۆڵینەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: لیژنەی لێکۆڵینەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1311",
          "sourceIndex": 1311,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت لیژنەی لێکۆڵینەوە لەسەر پرسە گرنگەکان یان بارەکانی گەندەڵی و بەد بەڕێوەبردن پێکبهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت لیژنەی لێکۆڵینەوە لەسەر پرسە گرنگەکان یان بارەکانی گەندەڵی و بەد بەڕێوەبردن پێکبهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1310"
        },
        {
          "id": "p1312",
          "sourceIndex": 1312,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم لیژنانە دەسەڵاتی ئەمانەیان هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم لیژنانە دەسەڵاتی ئەمانەیان هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1310"
        },
        {
          "id": "p1313",
          "sourceIndex": 1313,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بانگهێشتکردنی بەرپرسان و گەواهەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بانگهێشتکردنی بەرپرسان و گەواهەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1312"
        },
        {
          "id": "p1314",
          "sourceIndex": 1314,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. داخوازکردنی بەڵگەنامە و زانیاری",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. داخوازکردنی بەڵگەنامە و زانیاری"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1312"
        },
        {
          "id": "p1315",
          "sourceIndex": 1315,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئەنجامدانی سەردانی مەیدانی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئەنجامدانی سەردانی مەیدانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1312"
        },
        {
          "id": "p1316",
          "sourceIndex": 1316,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی لێکۆڵینەوە بۆ مەکۆی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی لێکۆڵینەوە بۆ مەکۆی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1312"
        },
        {
          "id": "p1317",
          "sourceIndex": 1317,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: پێشکەشکردنی زانیاری و ڕاپۆرت",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: پێشکەشکردنی زانیاری و ڕاپۆرت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1318",
          "sourceIndex": 1318,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. کابینەی دەسەڵات و کاروبارەکان پابەند دەبن بە پێشکەشکردنی زانیاری و ڕاپۆرتی داخوازکراو بۆ مەکۆی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کابینەی دەسەڵات و کاروبارەکان پابەند دەبن بە پێشکەشکردنی زانیاری و ڕاپۆرتی داخوازکراو بۆ مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1317"
        },
        {
          "id": "p1319",
          "sourceIndex": 1319,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بەرپرسانی دەوڵەت نابێت هیچ زانیارییەک لە مەکۆی نیشتمانی بشارنەوە، جگە لەو زانیارییانەی کە بەپێی قانوون نهێنین.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەرپرسانی دەوڵەت نابێت هیچ زانیارییەک لە مەکۆی نیشتمانی بشارنەوە، جگە لەو زانیارییانەی کە بەپێی قانوون نهێنین"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1317"
        },
        {
          "id": "p1320",
          "sourceIndex": 1320,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی پابەندن بە پاراستنی نهێنیی ئەو زانیارییانەی کە لە چوارچێوەی نهێنیدا پێیان دەگات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی پابەندن بە پاراستنی نهێنیی ئەو زانیارییانەی کە لە چوارچێوەی نهێنیدا پێیان دەگات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1317"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 23,
      "slug": "clause-23",
      "articleNumber": 23,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "پەیوەندیی نێوان مەکۆی نیشتمانی و دەسەڵاتی دادوەری و دامەزراوە سەربەخۆکان",
      "body": "مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی لە پتەوکردنی سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی و دامەزراوە سەربەخۆکانی دیکەدا هەیە و چاودێریی کاری قانوونییان دەکات.\n\nیه‌كه‌م: دانانی دادوەرانی باڵا\n\n١.١. مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی لە پەسەندکردنی دانانی سەرۆکی دادگای باڵا و دادوەرە باڵاکاندا هەیە، بەپێی بەندی ١٠.٢.ڕ و قانوونی تایبەت.\n\n١.٢. مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت بەپێی قانوونی تایبەت پاڵێوراوەکان بۆ پۆستی دادوەری باڵا بانگهێشت بکات بۆ دانیشتنی بیستن.\n\nدوویه‌م: لێپرسینەوە لە دادوەران\n\n٢.١. مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت بەپێی قانوون لێپرسینەوە لە سەرۆکی دادگای باڵا یان دادوەرە باڵاکان بکات لە باریی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی یان دەستوورییدا.\n\n٢.٢. پرۆسەی لێپرسینەوە لە دادوەران پێویستی بە دەنگی زۆرینەی تایبەت هەیە و بەپێی ڕێکارەکانی دیاریکراو لە قانوونی تایبەتدا ئەنجام دەدرێت.\n\nسێیه‌م: چاودێریی دامەزراوە سەربەخۆکان\n\n٣.١. مەکۆی نیشتمانی چاودێریی کاری دامەزراوە سەربەخۆکان دەکات، لەوانە:\n\nئا. کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان\n\nب. دەزگای چاودێریی دارایی\n\nپ. دەزگای مافەکانی مرۆڤ\n\n٣.٢. ئەم دامەزراوە سەربەخۆیانە ڕاپۆرتی ساڵانە پێشکەشی مەکۆی نیشتمانی دەکەن.\n\n٣.٣. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی دەتوانن پرسیار ئاڕاستەی سەرۆکی ئەم دامەزراوانە بکەن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1322",
          "sourceIndex": 1322,
          "style": "Normal",
          "text": "مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی لە پتەوکردنی سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی و دامەزراوە سەربەخۆکانی دیکەدا هەیە و چاودێریی کاری قانوونییان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی لە پتەوکردنی سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی و دامەزراوە سەربەخۆکانی دیکەدا هەیە و چاودێریی کاری قانوونییان دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1323",
          "sourceIndex": 1323,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: دانانی دادوەرانی باڵا",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: دانانی دادوەرانی باڵا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1324",
          "sourceIndex": 1324,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی لە پەسەندکردنی دانانی سەرۆکی دادگای باڵا و دادوەرە باڵاکاندا هەیە، بەپێی بەندی ١٠.٢.ڕ و قانوونی تایبەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی ڕۆڵی لە پەسەندکردنی دانانی سەرۆکی دادگای باڵا و دادوەرە باڵاکاندا هەیە، بەپێی بەندی ١٠.٢.ڕ و قانوونی تایبەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1323"
        },
        {
          "id": "p1325",
          "sourceIndex": 1325,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت بەپێی قانوونی تایبەت پاڵێوراوەکان بۆ پۆستی دادوەری باڵا بانگهێشت بکات بۆ دانیشتنی بیستن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت بەپێی قانوونی تایبەت پاڵێوراوەکان بۆ پۆستی دادوەری باڵا بانگهێشت بکات بۆ دانیشتنی بیستن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1323"
        },
        {
          "id": "p1326",
          "sourceIndex": 1326,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: لێپرسینەوە لە دادوەران",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: لێپرسینەوە لە دادوەران"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1327",
          "sourceIndex": 1327,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت بەپێی قانوون لێپرسینەوە لە سەرۆکی دادگای باڵا یان دادوەرە باڵاکان بکات لە باریی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی یان دەستوورییدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت بەپێی قانوون لێپرسینەوە لە سەرۆکی دادگای باڵا یان دادوەرە باڵاکان بکات لە باریی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی یان دەستوورییدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1326"
        },
        {
          "id": "p1328",
          "sourceIndex": 1328,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پرۆسەی لێپرسینەوە لە دادوەران پێویستی بە دەنگی زۆرینەی تایبەت هەیە و بەپێی ڕێکارەکانی دیاریکراو لە قانوونی تایبەتدا ئەنجام دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پرۆسەی لێپرسینەوە لە دادوەران پێویستی بە دەنگی زۆرینەی تایبەت هەیە و بەپێی ڕێکارەکانی دیاریکراو لە قانوونی تایبەتدا ئەنجام دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1326"
        },
        {
          "id": "p1329",
          "sourceIndex": 1329,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: چاودێریی دامەزراوە سەربەخۆکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: چاودێریی دامەزراوە سەربەخۆکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1330",
          "sourceIndex": 1330,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. مەکۆی نیشتمانی چاودێریی کاری دامەزراوە سەربەخۆکان دەکات، لەوانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی چاودێریی کاری دامەزراوە سەربەخۆکان دەکات، لەوانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1329"
        },
        {
          "id": "p1331",
          "sourceIndex": 1331,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1330"
        },
        {
          "id": "p1332",
          "sourceIndex": 1332,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەزگای چاودێریی دارایی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەزگای چاودێریی دارایی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1330"
        },
        {
          "id": "p1333",
          "sourceIndex": 1333,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەزگای مافەکانی مرۆڤ",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەزگای مافەکانی مرۆڤ"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1330"
        },
        {
          "id": "p1334",
          "sourceIndex": 1334,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم دامەزراوە سەربەخۆیانە ڕاپۆرتی ساڵانە پێشکەشی مەکۆی نیشتمانی دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دامەزراوە سەربەخۆیانە ڕاپۆرتی ساڵانە پێشکەشی مەکۆی نیشتمانی دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1329"
        },
        {
          "id": "p1335",
          "sourceIndex": 1335,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی دەتوانن پرسیار ئاڕاستەی سەرۆکی ئەم دامەزراوانە بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی دەتوانن پرسیار ئاڕاستەی سەرۆکی ئەم دامەزراوانە بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1329"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 24,
      "slug": "clause-24",
      "articleNumber": 24,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "پارێزبەندی و سەربەشەکانی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی",
      "body": "ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران مافی پارێزبەندییان هەیە بۆ ئەوەی بتوانن بە ئازادی و بێ ترس لە ئەرکەکانی خۆیاندا قسە بکەن و دەنگ بدەن.\n\nیه‌كه‌م: پارێزبەندی بیروڕا و دەنگدان\n\n١.١. ئەندامی مەکۆی نیشتمانی یان مەکۆی ژیران بەهۆی ئەو بۆچوون و قسانەی لەناو هۆڵی مەکۆی نیشتمانی یان لیژنەکانیدا دەریدەبڕێت، یان بەهۆی دەنگدانەکەی، لێپرسینەوەی قانوونیی لەسەر ناکرێت.\n\n١.٢. پارێزبەندی بیروڕا و دەنگدان ڕەها نییە و نابێت ببێتە هۆکاری:\n\nئا. توهمەتی کەسی بەبێ بەڵگە\n\nب. قسەی نەشیاو و ناپەسەند دژ بە تاک یان کۆمەڵ\n\nپ. هاندان بۆ تاوان یان توندوتیژی\n\nدوویه‌م: پارێزبەندی لە دەستگیرکردن و دادگاییکردن\n\n٢.١. ئەندامی مەکۆی نیشتمانی یان مەکۆی ژیران ناشێت دەستگیر بکرێت، زیندانی بکرێت، یان دادگایی بکرێت لە ماوەی خولی ئەندامێتییدا، مەگەر لەم دۆخانەدا:\n\nئا. لە باریی تاوانکاریی لێی ڕوودابێت\n\nب. مەکۆی نیشتمانی/مەکۆی ژیران بڕیار بە هەڵگرتنی پارێزبەندییەکەی بدات بەپێی قانوونی ناوخۆیی\n\n٢.٢. لە هەر دۆخێکی دەستگیرکردن یان دادگاییکردنی ئەندامێک، دەبێت سەرۆکایەتی مەکۆی نیشتمانی یان مەکۆی ژیران ئاگادار بکرێتەوە.\n\nسێیه‌م: ڕێکخستنی قانوونیی پارێزبەندی و سەربەشەکان\n\n٣.١. وردەکاریی پارێزبەندی و سەربەشەکانی ئەندامان بەپێی قانوونی تایبەت دیاری دەکرێت.\n\n٣.٢. ئەم قانوونە دەبێت مافی ئەندامان بۆ بەجێهێنانی ئەرکەکانیان بپارێزێت.\n\n٣.٣. پارێزبەندی ئەندامان مافێکی تایبەت بە پۆستەکەیانە، نەک مافێکی کەسی، و ناکرێت لێی دەستبەردار بن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1337",
          "sourceIndex": 1337,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران مافی پارێزبەندییان هەیە بۆ ئەوەی بتوانن بە ئازادی و بێ ترس لە ئەرکەکانی خۆیاندا قسە بکەن و دەنگ بدەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران مافی پارێزبەندییان هەیە بۆ ئەوەی بتوانن بە ئازادی و بێ ترس لە ئەرکەکانی خۆیاندا قسە بکەن و دەنگ بدەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1338",
          "sourceIndex": 1338,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پارێزبەندی بیروڕا و دەنگدان",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پارێزبەندی بیروڕا و دەنگدان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1339",
          "sourceIndex": 1339,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئەندامی مەکۆی نیشتمانی یان مەکۆی ژیران بەهۆی ئەو بۆچوون و قسانەی لەناو هۆڵی مەکۆی نیشتمانی یان لیژنەکانیدا دەریدەبڕێت، یان بەهۆی دەنگدانەکەی، لێپرسینەوەی قانوونیی لەسەر ناکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١.١"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئەندامی مەکۆی نیشتمانی یان مەکۆی ژیران بەهۆی ئەو بۆچوون و قسانەی لەناو هۆڵی مەکۆی نیشتمانی یان لیژنەکانیدا دەریدەبڕێت، یان بەهۆی دەنگدانەکەی، لێپرسینەوەی قانوونیی لەسەر ناکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1338"
        },
        {
          "id": "p1340",
          "sourceIndex": 1340,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پارێزبەندی بیروڕا و دەنگدان ڕەها نییە و نابێت ببێتە هۆکاری:",
          "runs": [
            {
              "text": "١.٢"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "پارێزبەندی بیروڕا و دەنگدان ڕەها نییە و نابێت ببێتە هۆکاری"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1338"
        },
        {
          "id": "p1341",
          "sourceIndex": 1341,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. توهمەتی کەسی بەبێ بەڵگە",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. توهمەتی کەسی بەبێ بەڵگە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1340"
        },
        {
          "id": "p1342",
          "sourceIndex": 1342,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. قسەی نەشیاو و ناپەسەند دژ بە تاک یان کۆمەڵ",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. قسەی نەشیاو و ناپەسەند دژ بە تاک یان کۆمەڵ"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1340"
        },
        {
          "id": "p1343",
          "sourceIndex": 1343,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. هاندان بۆ تاوان یان توندوتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هاندان بۆ تاوان یان توندوتیژی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1340"
        },
        {
          "id": "p1344",
          "sourceIndex": 1344,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: پارێزبەندی لە دەستگیرکردن و دادگاییکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: پارێزبەندی لە دەستگیرکردن و دادگاییکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1345",
          "sourceIndex": 1345,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ئەندامی مەکۆی نیشتمانی یان مەکۆی ژیران ناشێت دەستگیر بکرێت، زیندانی بکرێت، یان دادگایی بکرێت لە ماوەی خولی ئەندامێتییدا، مەگەر لەم دۆخانەدا:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢.١"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئەندامی مەکۆی نیشتمانی یان مەکۆی ژیران ناشێت دەستگیر بکرێت، زیندانی بکرێت، یان دادگایی بکرێت لە ماوەی خولی ئەندامێتییدا، مەگەر لەم دۆخانەدا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1344"
        },
        {
          "id": "p1346",
          "sourceIndex": 1346,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لە باریی تاوانکاریی لێی ڕوودابێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لە باریی تاوانکاریی لێی ڕوودابێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1345"
        },
        {
          "id": "p1347",
          "sourceIndex": 1347,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی/مەکۆی ژیران بڕیار بە هەڵگرتنی پارێزبەندییەکەی بدات بەپێی قانوونی ناوخۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی/مەکۆی ژیران بڕیار بە هەڵگرتنی پارێزبەندییەکەی بدات بەپێی قانوونی ناوخۆیی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1345"
        },
        {
          "id": "p1348",
          "sourceIndex": 1348,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. لە هەر دۆخێکی دەستگیرکردن یان دادگاییکردنی ئەندامێک، دەبێت سەرۆکایەتی مەکۆی نیشتمانی یان مەکۆی ژیران ئاگادار بکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢.٢"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "لە هەر دۆخێکی دەستگیرکردن یان دادگاییکردنی ئەندامێک، دەبێت سەرۆکایەتی مەکۆی نیشتمانی یان مەکۆی ژیران ئاگادار بکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1344"
        },
        {
          "id": "p1349",
          "sourceIndex": 1349,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیه‌م: ڕێکخستنی قانوونیی پارێزبەندی و سەربەشەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیه‌م: ڕێکخستنی قانوونیی پارێزبەندی و سەربەشەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1350",
          "sourceIndex": 1350,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. وردەکاریی پارێزبەندی و سەربەشەکانی ئەندامان بەپێی قانوونی تایبەت دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.١"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "وردەکاریی پارێزبەندی و سەربەشەکانی ئەندامان بەپێی قانوونی تایبەت دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1349"
        },
        {
          "id": "p1351",
          "sourceIndex": 1351,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم قانوونە دەبێت مافی ئەندامان بۆ بەجێهێنانی ئەرکەکانیان بپارێزێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.٢"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئەم قانوونە دەبێت مافی ئەندامان بۆ بەجێهێنانی ئەرکەکانیان بپارێزێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1349"
        },
        {
          "id": "p1352",
          "sourceIndex": 1352,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. پارێزبەندی ئەندامان مافێکی تایبەت بە پۆستەکەیانە، نەک مافێکی کەسی، و ناکرێت لێی دەستبەردار بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.٣"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "پارێزبەندی ئەندامان مافێکی تایبەت بە پۆستەکەیانە، نەک مافێکی کەسی، و ناکرێت لێی دەستبەردار بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1349"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 25,
      "slug": "clause-25",
      "articleNumber": 25,
      "status": "published",
      "chapterId": 3,
      "title": "هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان",
      "body": "قانوونەکانی دەرچوو لە مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران تەنیا دەتوانرێن لەلایەن هەردوو کۆڕەکە خۆیانەوە یان بە بڕیاری دادگای باڵا (کاتێک پێچەوانەی دەستوور بن) هەڵبوەشێنرێنەوە.\n\nیه‌كه‌م: پڕۆسەی هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی\n\n١.١. پڕۆسەی هەڵوەشاندنەوەی قانوونێک هاوشێوەی پڕۆسەی پەسەندکردنی قانوونێکە، بە پێشنیار، گفتوگۆ و دەنگدان لە هەردوو کۆڕدا.\n\n١.٢. بۆ هەڵوەشاندنەوەی قانوونێک پێویستە:\n\nئا. پێشنیارەکە لەلایەن ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامان یان کابینەی دەسەڵاتەوە پێشکەش بکرێت\n\nب. لە لیژنەی پەیوەندیداردا گفتوگۆی لەسەر بکرێت\n\nپ. دەنگی زۆرینەی پێویست بەپێی قانوون بەدەست بهێنێت\n\nدوویه‌م: هەڵوەشاندنەوە لەلایەن دادگای باڵاوە\n\n٢.١. دادگای باڵا مافی پێداچوونەوەی بە قانوونەکاندا هەیە و دەتوانێت بڕیار لەسەر نادەستووریبوونی هەر قانوونێک بدات.\n\n٢.٢. کاتێک دادگای باڵا بڕیاری نادەستووریبوونی قانوونێک دەدات:\n\nئا. قانوونەکە لە کاتی دەرچوونی بڕیارەکەوە پووچەڵ و بێ کاریگەر دەبێت\n\nب. دەبێت بڕیارەکە لە ڕۆژنامەی فەرمیدا بڵاو بکرێتەوە\n\nپ. هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان پابەند دەبن بە رێزگرتن لە بڕیارەکە",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1354",
          "sourceIndex": 1354,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونەکانی دەرچوو لە مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران تەنیا دەتوانرێن لەلایەن هەردوو کۆڕەکە خۆیانەوە یان بە بڕیاری دادگای باڵا (کاتێک پێچەوانەی دەستوور بن) هەڵبوەشێنرێنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونەکانی دەرچوو لە مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران تەنیا دەتوانرێن لەلایەن هەردوو کۆڕەکە خۆیانەوە یان بە بڕیاری دادگای باڵا (کاتێک پێچەوانەی دەستوور بن) هەڵبوەشێنرێنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1355",
          "sourceIndex": 1355,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یه‌كه‌م: پڕۆسەی هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "یه‌كه‌م: پڕۆسەی هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1356",
          "sourceIndex": 1356,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پڕۆسەی هەڵوەشاندنەوەی قانوونێک هاوشێوەی پڕۆسەی پەسەندکردنی قانوونێکە، بە پێشنیار، گفتوگۆ و دەنگدان لە هەردوو کۆڕدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پڕۆسەی هەڵوەشاندنەوەی قانوونێک هاوشێوەی پڕۆسەی پەسەندکردنی قانوونێکە، بە پێشنیار، گفتوگۆ و دەنگدان لە هەردوو کۆڕدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1355"
        },
        {
          "id": "p1357",
          "sourceIndex": 1357,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. بۆ هەڵوەشاندنەوەی قانوونێک پێویستە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بۆ هەڵوەشاندنەوەی قانوونێک پێویستە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1355"
        },
        {
          "id": "p1358",
          "sourceIndex": 1358,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێشنیارەکە لەلایەن ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامان یان کابینەی دەسەڵاتەوە پێشکەش بکرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێشنیارەکە لەلایەن ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامان یان کابینەی دەسەڵاتەوە پێشکەش بکرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1357"
        },
        {
          "id": "p1359",
          "sourceIndex": 1359,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. لە لیژنەی پەیوەندیداردا گفتوگۆی لەسەر بکرێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. لە لیژنەی پەیوەندیداردا گفتوگۆی لەسەر بکرێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1357"
        },
        {
          "id": "p1360",
          "sourceIndex": 1360,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەنگی زۆرینەی پێویست بەپێی قانوون بەدەست بهێنێت",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەنگی زۆرینەی پێویست بەپێی قانوون بەدەست بهێنێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1357"
        },
        {
          "id": "p1361",
          "sourceIndex": 1361,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویه‌م: هەڵوەشاندنەوە لەلایەن دادگای باڵاوە",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویه‌م: هەڵوەشاندنەوە لەلایەن دادگای باڵاوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1362",
          "sourceIndex": 1362,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دادگای باڵا مافی پێداچوونەوەی بە قانوونەکاندا هەیە و دەتوانێت بڕیار لەسەر نادەستووریبوونی هەر قانوونێک بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادگای باڵا مافی پێداچوونەوەی بە قانوونەکاندا هەیە و دەتوانێت بڕیار لەسەر نادەستووریبوونی هەر قانوونێک بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1361"
        },
        {
          "id": "p1363",
          "sourceIndex": 1363,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. کاتێک دادگای باڵا بڕیاری نادەستووریبوونی قانوونێک دەدات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کاتێک دادگای باڵا بڕیاری نادەستووریبوونی قانوونێک دەدات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1361"
        },
        {
          "id": "p1364",
          "sourceIndex": 1364,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. قانوونەکە لە کاتی دەرچوونی بڕیارەکەوە پووچەڵ و بێ کاریگەر دەبێت",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. قانوونەکە لە کاتی دەرچوونی بڕیارەکەوە پووچەڵ و بێ کاریگەر دەبێت"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1363"
        },
        {
          "id": "p1365",
          "sourceIndex": 1365,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەبێت بڕیارەکە لە ڕۆژنامەی فەرمیدا بڵاو بکرێتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەبێت بڕیارەکە لە ڕۆژنامەی فەرمیدا بڵاو بکرێتەوە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1363"
        },
        {
          "id": "p1366",
          "sourceIndex": 1366,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان پابەند دەبن بە رێزگرتن لە بڕیارەکە",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان پابەند دەبن بە رێزگرتن لە بڕیارەکە"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1363"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 26,
      "slug": "clause-26",
      "articleNumber": 26,
      "status": "published",
      "chapterId": 4,
      "title": "سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی",
      "body": "دەسەڵاتی دادوەریی لە کۆماری کوردستاندا دەسەڵاتێکی بێکەموکۆڕی سەربەخۆیە و یەکێک لە کۆڵەکە بنەڕەتییە ژینەکییەکانی دەوڵەتە. هیچ دەسەڵاتێکی دیکە (قانووندانان یان ڕایەدار) یان هیچ تاک و لایەنێک مافی دەستێوەردانی لە کاروباری دادگاکان و بڕیارەکانی دادوەراندا نییە. سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی گەرەنتیی دادپەروەری و سەروەریی ڕەهای قانوون لە کوردستانە.\n\nیەکەم: سەربەخۆیی بنەڕەتی و کارگێڕی\n\n١.١. دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی بودجەی سەربەخۆ و کارگێڕیی تایبەت بە خۆیەتی کە بەپێی قانوون بۆ دڵنیابوون لە توانای ڕاییکردنی ئەرکەکانی بەبێ کاریگەریی ڕاستەوخۆی دەسەڵاتەکانی دیکە ڕێکدەخرێت.\n\n١.٢. بودجەی دەسەڵاتی دادوەریی لەلایەن \"ئەنجومەنی باڵای دادوەریی\"ـەوە ئامادە دەکرێت و ڕاستەوخۆ پێشکەش بە دەسەڵاتی قانووندانان دەکرێت بۆ پەسەندکردن، بەبێ دەستێوەردانی دەسەڵاتی ڕایەدار.\n\nدوویەم: سەربەخۆیی تاکەکەسیی دادوەر\n\n٢.١. دادوەران تەواو سەربەخۆن و لە کاتی بڕیارداندا تەنیا بەم دەستوورە، قانوون بەرکارەکان، و ویژدانی پیشەیی خۆیانەوە پابەند دەبن.\n\n٢.٢. ناشێت بەهۆی بڕیارەکانیانەوە لێپرسینەوەیان لێ بکرێت یان سزا بدرێن، مەگەر لە باریی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی یان ڕەوشتی کە بەپێی قانوونی تایبەت و لە ڕێگەی پڕۆسەیەکی دادپەروەرانە سەلمێندرابێت.\n\nسێیەم: پاراستنی دادوەران\n\n٣.١. قانوون پارێزبەندیی پێویست بۆ دادوەران دابین دەکات بۆ پاراستنیان لە هەر جۆرە زۆرهێنان، هەڕەشە، یان دەستێوەردانێک کە کاریگەری لەسەر سەربەخۆیی بڕیارەکانیان دابنێت.\n\n٣.٢. هەر هەوڵێک بۆ کاریگەریکردنە سەر بڕیاری دادوەر، وەک دەستێوەردانێکی ناقانوونیی هەژمار دەکرێت و سزای قانوونیی بەدوای خۆیدا دەهێنێت.\n\nچوارەم: پابەندبوون بە دەستوور و سەروەریی قانوون\n\n٤.١. سەرجەم دادگاکان و دادوەران پابەندن بە بنەما و بەندەکانی ئەم دەستوورە و دەبێت گشت قانوونەکان و بڕیارەکانیان لەگەڵ دەستووردا یەکبگرنەوە و لە ڕاژەی سەروەریی قانووندا بن.\n\n٤.٢. دادگای باڵا، وەک پارێزەری دەستوور، دەسەڵاتی کۆتایی هەیە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هەموو قانوون و بڕیارەکان لەگەڵ ئەم دەستوورەدا یەکدەگرنەوە.\n\nپێنجەم: ڕێنەدراوکردنی دەستێوەردان\n\nهەر جۆرە هەوڵێک بۆ دەستێوەردان لە کاروباری دادوەریی، کاری دادوەران، یان کاریگەری کردنە سەر بڕیارەکانیان، ڕێنەدراوە و بە تاوان هەژمار دەکرێت.\n\nشەشەم: جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان\n\n٦.١. بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان لە نێوان دەسەڵاتی دادوەریی، قانووندانان، و ڕایەداردا بنەمایەکی بنەڕەتیی ئەم دەستوورەیە.\n\n٦.٢. هیچ دادوەرێک ناتوانێت لە هەمان کاتدا ئەندامی دەسەڵاتی قانووندانان یان ڕایەدار بێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1371",
          "sourceIndex": 1371,
          "style": "Normal",
          "text": "دەسەڵاتی دادوەریی لە کۆماری کوردستاندا دەسەڵاتێکی بێکەموکۆڕی سەربەخۆیە و یەکێک لە کۆڵەکە بنەڕەتییە ژینەکییەکانی دەوڵەتە. هیچ دەسەڵاتێکی دیکە (قانووندانان یان ڕایەدار) یان هیچ تاک و لایەنێک مافی دەستێوەردانی لە کاروباری دادگاکان و بڕیارەکانی دادوەراندا نییە. سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی گەرەنتیی دادپەروەری و سەروەریی ڕەهای قانوون لە کوردستانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەریی لە کۆماری کوردستاندا دەسەڵاتێکی بێکەموکۆڕی سەربەخۆیە و یەکێک لە کۆڵەکە بنەڕەتییە ژینەکییەکانی دەوڵەتە. هیچ دەسەڵاتێکی دیکە (قانووندانان یان ڕایەدار) یان هیچ تاک و لایەنێک مافی دەستێوەردانی لە کاروباری دادگاکان و بڕیارەکانی دادوەراندا نییە. سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی گەرەنتیی دادپەروەری و سەروەریی ڕەهای قانوون لە کوردستانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1372",
          "sourceIndex": 1372,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: سەربەخۆیی بنەڕەتی و کارگێڕی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: سەربەخۆیی بنەڕەتی و کارگێڕی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1373",
          "sourceIndex": 1373,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی بودجەی سەربەخۆ و کارگێڕیی تایبەت بە خۆیەتی کە بەپێی قانوون بۆ دڵنیابوون لە توانای ڕاییکردنی ئەرکەکانی بەبێ کاریگەریی ڕاستەوخۆی دەسەڵاتەکانی دیکە ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی بودجەی سەربەخۆ و کارگێڕیی تایبەت بە خۆیەتی کە بەپێی قانوون بۆ دڵنیابوون لە توانای ڕاییکردنی ئەرکەکانی بەبێ کاریگەریی ڕاستەوخۆی دەسەڵاتەکانی دیکە ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1372"
        },
        {
          "id": "p1374",
          "sourceIndex": 1374,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. بودجەی دەسەڵاتی دادوەریی لەلایەن \"ئەنجومەنی باڵای دادوەریی\"ـەوە ئامادە دەکرێت و ڕاستەوخۆ پێشکەش بە دەسەڵاتی قانووندانان دەکرێت بۆ پەسەندکردن، بەبێ دەستێوەردانی دەسەڵاتی ڕایەدار.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بودجەی دەسەڵاتی دادوەریی لەلایەن \"ئەنجومەنی باڵای دادوەریی\"ـەوە ئامادە دەکرێت و ڕاستەوخۆ پێشکەش بە دەسەڵاتی قانووندانان دەکرێت بۆ پەسەندکردن، بەبێ دەستێوەردانی دەسەڵاتی ڕایەدار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1372"
        },
        {
          "id": "p1375",
          "sourceIndex": 1375,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: سەربەخۆیی تاکەکەسیی دادوەر",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": سەربەخۆیی تاکەکەسیی دادوەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1376",
          "sourceIndex": 1376,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دادوەران تەواو سەربەخۆن و لە کاتی بڕیارداندا تەنیا بەم دەستوورە، قانوون بەرکارەکان، و ویژدانی پیشەیی خۆیانەوە پابەند دەبن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادوەران تەواو سەربەخۆن و لە کاتی بڕیارداندا تەنیا بەم دەستوورە، قانوون بەرکارەکان، و ویژدانی پیشەیی خۆیانەوە پابەند دەبن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1375"
        },
        {
          "id": "p1377",
          "sourceIndex": 1377,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ناشێت بەهۆی بڕیارەکانیانەوە لێپرسینەوەیان لێ بکرێت یان سزا بدرێن، مەگەر لە باریی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی یان ڕەوشتی کە بەپێی قانوونی تایبەت و لە ڕێگەی پڕۆسەیەکی دادپەروەرانە سەلمێندرابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ناشێت بەهۆی بڕیارەکانیانەوە لێپرسینەوەیان لێ بکرێت یان سزا بدرێن، مەگەر لە باریی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی یان ڕەوشتی کە بەپێی قانوونی تایبەت و لە ڕێگەی پڕۆسەیەکی دادپەروەرانە سەلمێندرابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1375"
        },
        {
          "id": "p1378",
          "sourceIndex": 1378,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پاراستنی دادوەران",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پاراستنی دادوەران"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1379",
          "sourceIndex": 1379,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. قانوون پارێزبەندیی پێویست بۆ دادوەران دابین دەکات بۆ پاراستنیان لە هەر جۆرە زۆرهێنان، هەڕەشە، یان دەستێوەردانێک کە کاریگەری لەسەر سەربەخۆیی بڕیارەکانیان دابنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوون پارێزبەندیی پێویست بۆ دادوەران دابین دەکات بۆ پاراستنیان لە هەر جۆرە "
            },
            {
              "text": "زۆرهێنان"
            },
            {
              "text": "، هەڕەشە، یان دەستێوەردانێک کە کاریگەری لەسەر سەربەخۆیی بڕیارەکانیان دابنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1378"
        },
        {
          "id": "p1380",
          "sourceIndex": 1380,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. هەر هەوڵێک بۆ کاریگەریکردنە سەر بڕیاری دادوەر، وەک دەستێوەردانێکی ناقانوونیی هەژمار دەکرێت و سزای قانوونیی بەدوای خۆیدا دەهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک بۆ کاریگەریکردنە سەر بڕیاری دادوەر، وەک دەستێوەردانێکی ناقانوونیی هەژمار دەکرێت و سزای قانوونیی بەدوای خۆیدا دەهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1378"
        },
        {
          "id": "p1381",
          "sourceIndex": 1381,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پابەندبوون بە دەستوور و سەروەریی قانوون",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پابەندبوون بە دەستوور و سەروەریی قانوون"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1382",
          "sourceIndex": 1382,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. سەرجەم دادگاکان و دادوەران پابەندن بە بنەما و بەندەکانی ئەم دەستوورە و دەبێت گشت قانوونەکان و بڕیارەکانیان لەگەڵ دەستووردا یەکبگرنەوە و لە ڕاژەی سەروەریی قانووندا بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرجەم دادگاکان و دادوەران پابەندن بە بنەما و بەندەکانی ئەم دەستوورە و دەبێت گشت قانوونەکان و بڕیارەکانیان لەگەڵ دەستووردا یەکبگرنەوە و لە ڕاژەی سەروەریی قانووندا بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1381"
        },
        {
          "id": "p1383",
          "sourceIndex": 1383,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دادگای باڵا، وەک پارێزەری دەستوور، دەسەڵاتی کۆتایی هەیە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هەموو قانوون و بڕیارەکان لەگەڵ ئەم دەستوورەدا یەکدەگرنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دادگای باڵا، وەک پارێزەری دەستوور، دەسەڵاتی کۆتایی هەیە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هەموو قانوون و بڕیارەکان لەگەڵ ئەم دەستوورەدا یەکدەگرنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1381"
        },
        {
          "id": "p1384",
          "sourceIndex": 1384,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ڕێنەدراوکردنی دەستێوەردان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ڕێنەدراوکردنی دەستێوەردان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1385",
          "sourceIndex": 1385,
          "style": "Normal",
          "text": "هەر جۆرە هەوڵێک بۆ دەستێوەردان لە کاروباری دادوەریی، کاری دادوەران، یان کاریگەری کردنە سەر بڕیارەکانیان، ڕێنەدراوە و بە تاوان هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر جۆرە هەوڵێک بۆ دەستێوەردان لە کاروباری دادوەریی، کاری دادوەران، یان کاریگەری کردنە سەر بڕیارەکانیان، ڕێنەدراوە و بە تاوان هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1384"
        },
        {
          "id": "p1386",
          "sourceIndex": 1386,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1387",
          "sourceIndex": 1387,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان لە نێوان دەسەڵاتی دادوەریی، قانووندانان، و ڕایەداردا بنەمایەکی بنەڕەتیی ئەم دەستوورەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بنەمای جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان لە نێوان دەسەڵاتی دادوەریی، قانووندانان، و ڕایەداردا بنەمایەکی بنەڕەتیی ئەم دەستوورەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1386"
        },
        {
          "id": "p1388",
          "sourceIndex": 1388,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. هیچ دادوەرێک ناتوانێت لە هەمان کاتدا ئەندامی دەسەڵاتی قانووندانان یان ڕایەدار بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ دادوەرێک ناتوانێت لە هەمان کاتدا ئەندامی دەسەڵاتی قانووندانان یان ڕایەدار بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1386"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 27,
      "slug": "clause-27",
      "articleNumber": 27,
      "status": "published",
      "chapterId": 4,
      "title": "پێکهاتەی دەسەڵاتی دادوەریی",
      "body": "دەسەڵاتی دادوەریی لە کۆماری کوردستاندا وەک کۆڵەکەیەکی سەربەخۆ و ژینەکیی دەوڵەت، لە پەرگاڵێکی پلەبەندی دادگاکان و کۆڕێکی باڵای دادوەریی بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری کارگێڕیی دادوەران پێکدێت. ئەم پێکهاتەیە بۆ دابینکردنی دادپەروەریی، سەروەریی قانوون و پاراستنی ماف و ئازادییەکانی شارۆمەندانی کوردستان داندراوە و بەپێی ئەم دەستوورە و قانوون پەیوەندیدارەکان کار دەکات.\n\nیەکەم: پەرگاڵی دادگاکان\n\n١.١. پەرگاڵی دادگاکان لە کۆماری کوردستاندا بە شێوازێکی پلەبەندی ڕێکخراوە و لەم دادگایانەی خوارەوە پێکدێت:\n\nئا. دادگای باڵا: باڵاترین دەزگای دادوەرییە و لە لووتکەی پەرگاڵی دادگاکاندا جێی دەبێتەوە. وەک پارێزەری ڕەهای دەستوور، دەسەڵاتی کۆتایی لەسەر پێداچوونەوەی دەستووریی بە قانوون و کردارەکانی دەسەڵاتەکاندا هەیە و یەکلاکەرەوەی ناکۆکییە دەستووری و قانوونییەکانە (وەک لە بەندی ٢٨دا بە وردی باس دەکرێت).\n\nب. دادگا ناوەندییەکان: ئەم دادگایانە لە پلەی دواتری دادگای باڵا دێن و بە گشتی پێداچوونەوە بە بڕیارەکانی دادگا سەرەتاییەکاندا دەکەن و لە هەندێک جۆری کەیسی دیاریکراودا دەکرێت دادگای پلەی یەکەم بێت.\n\nپ. دادگا سەرەتاییەکان: ئەم دادگایانە یەکەم پلەی دادگاکانن و لە بوارە جیاوازەکاندا (وەک شارستانی، سزایی، تاوانی و کارگێڕی، هتد) هەڵسوکەوت لەگەڵ زۆربەی کەیسە قانوونییەکان دەکەن، بەپێی پسپۆڕییەکەیان کە بە قانوون دیاری کراوە.\n\nت. دادگاکانی دیکە و دادگا تایبەتەکان: بەپێی قانوون و بۆ پێداویستیی تایبەت، دەکرێت دادگای دیکە یان دادگای تایبەت بۆ بوارە دیاریکراوەکان دابمەزرێنرێن وەک دادگای کارگێڕی، دادگای بازرگانی، یان دادگای سەربازی (کە دەسەڵاتیان تەنیا سنووردار دەبێت بە کاروباری سەربازی). مەرجە بنەمای دادپەروەری، سەروەریی قانوون و ماف و ئازادییەکانی مرۆڤ لە گشت ئەم دادگایانەدا بە تەواوی پارێزراو بێت.\n\nدوویەم: کۆڕی باڵای دادوەریی\n\n٢.١. کۆڕی باڵای دادوەریی دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و ئەرکی سەرپەرشتیکردنی گشتیی کاروباری کارگێڕی و پیشەیی دەسەڵاتی دادوەریی و دادوەرانی لە ئەستۆدایە. ئەم کۆڕە ڕۆڵێکی ژینەکی لە دابینکردنی سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی لە کاریگەریی وارگێڕی و دەستێوەردانی دەرەکی دەگێڕێت.\n\n٢.٢. پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی کۆڕی باڵای دادوەریی بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێن، بە شێوازێک کە سەربەخۆیی تەواوی کۆڕەکە مسۆگەر بکات.\n\n٢.٣. ئەرکەکانی کۆڕی باڵای دادوەریی بریتین لە:\n\nئا. دانانی دادوەران (بەپێی بەندی ٢٩)\n\nب. بەرزکردنەوەی پلەکانیان، گواستنەوەیان، لێپرسینەوە لێیان و سزادانیان (بەپێی بەندی ٣٢)\n\nپ. سەرپەرشتیکردنی خوێندنگەی دادوەریی و پرۆگرامی ڕاهێنانی دادوەران، بە شێوازێک کە پیشەییبوون و پاکی لە دەسەڵاتی دادوەرییدا بەرز ڕابگرێت.\n\n٢.٤. کۆڕی باڵای دادوەریی دەتوانێت ڕاوێژکاریی پسپۆڕانە سەبارەت بە پرۆژە قانوونەکانی پەیوەندیدار بە دەسەڵاتی دادوەریی بە دەسەڵاتی قانووندانان و ڕایەدار پێشکەش بکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1390",
          "sourceIndex": 1390,
          "style": "Normal",
          "text": "دەسەڵاتی دادوەریی لە کۆماری کوردستاندا وەک کۆڵەکەیەکی سەربەخۆ و ژینەکیی دەوڵەت، لە پەرگاڵێکی پلەبەندی دادگاکان و کۆڕێکی باڵای دادوەریی بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری کارگێڕیی دادوەران پێکدێت. ئەم پێکهاتەیە بۆ دابینکردنی دادپەروەریی، سەروەریی قانوون و پاراستنی ماف و ئازادییەکانی شارۆمەندانی کوردستان داندراوە و بەپێی ئەم دەستوورە و قانوون پەیوەندیدارەکان کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەریی لە کۆماری کوردستاندا وەک کۆڵەکەیەکی سەربەخۆ و ژینەکیی دەوڵەت، لە پەرگاڵێکی پلەبەندی دادگاکان و کۆڕێکی باڵای دادوەریی بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری کارگێڕیی دادوەران پێکدێت. ئەم پێکهاتەیە بۆ دابینکردنی دادپەروەریی، سەروەریی قانوون "
            },
            {
              "text": "و پاراستنی ماف و ئازادییەکانی شارۆمەندانی کوردستان داندراوە و بەپێی ئەم دەستوورە و قانوون پەیوەندیدارەکان کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1391",
          "sourceIndex": 1391,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پەرگاڵی دادگاکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پەرگاڵی دادگاکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1392",
          "sourceIndex": 1392,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پەرگاڵی دادگاکان لە کۆماری کوردستاندا بە شێوازێکی پلەبەندی ڕێکخراوە و لەم دادگایانەی خوارەوە پێکدێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی دادگاکان لە کۆماری کوردستاندا بە شێوازێکی پلەبەندی ڕێکخراوە و لەم دادگایانەی خوارەوە پێکدێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1391"
        },
        {
          "id": "p1393",
          "sourceIndex": 1393,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دادگای باڵا: باڵاترین دەزگای دادوەرییە و لە لووتکەی پەرگاڵی دادگاکاندا جێی دەبێتەوە. وەک پارێزەری ڕەهای دەستوور، دەسەڵاتی کۆتایی لەسەر پێداچوونەوەی دەستووریی بە قانوون و کردارەکانی دەسەڵاتەکاندا هەیە و یەکلاکەرەوەی ناکۆکییە دەستووری و قانوونییەکانە (وەک لە بەندی ٢٨دا بە وردی باس دەکرێت).",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دادگای باڵا: باڵاترین دەزگای دادوەرییە و لە لووتکەی پەرگاڵی دادگاکاندا جێی دەبێتەوە. وەک پارێزەری ڕەهای دەستوور، دەسەڵاتی کۆتایی لەسەر پێداچوونەوەی دەستووریی بە قانوون و کردارەکانی دەسەڵاتەکاندا هەیە و یەکلاکەرەوەی ناکۆکییە دەستووری و قانوونییەکانە (وەک لە بەندی ٢٨دا بە وردی باس دەکرێت)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1392"
        },
        {
          "id": "p1394",
          "sourceIndex": 1394,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دادگا ناوەندییەکان: ئەم دادگایانە لە پلەی دواتری دادگای باڵا دێن و بە گشتی پێداچوونەوە بە بڕیارەکانی دادگا سەرەتاییەکاندا دەکەن و لە هەندێک جۆری کەیسی دیاریکراودا دەکرێت دادگای پلەی یەکەم بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دادگا ناوەندییەکان: ئەم دادگایانە لە پلەی دواتری دادگای باڵا دێن و بە گشتی پێداچوونەوە بە بڕیارەکانی دادگا سەرەتاییەکاندا دەکەن و لە هەندێک جۆری کەیسی دیاریکراودا دەکرێت دادگای پلەی یەکەم بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1392"
        },
        {
          "id": "p1395",
          "sourceIndex": 1395,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دادگا سەرەتاییەکان: ئەم دادگایانە یەکەم پلەی دادگاکانن و لە بوارە جیاوازەکاندا (وەک شارستانی، سزایی، تاوانی و کارگێڕی، هتد) هەڵسوکەوت لەگەڵ زۆربەی کەیسە قانوونییەکان دەکەن، بەپێی پسپۆڕییەکەیان کە بە قانوون دیاری کراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دادگا سەرەتاییەکان: ئەم دادگایانە یەکەم پلەی دادگاکانن و لە بوارە جیاوازەکاندا (وەک شارستانی، سزایی، تاوانی و کارگێڕی، هتد) هەڵسوکەوت لەگەڵ زۆربەی کەیسە قانوونییەکان دەکەن، بەپێی پسپۆڕییەکەیان کە بە قانوون دیاری کراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1392"
        },
        {
          "id": "p1396",
          "sourceIndex": 1396,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دادگاکانی دیکە و دادگا تایبەتەکان: بەپێی قانوون و بۆ پێداویستیی تایبەت، دەکرێت دادگای دیکە یان دادگای تایبەت بۆ بوارە دیاریکراوەکان دابمەزرێنرێن وەک دادگای کارگێڕی، دادگای بازرگانی، یان دادگای سەربازی (کە دەسەڵاتیان تەنیا سنووردار دەبێت بە کاروباری سەربازی). مەرجە بنەمای دادپەروەری، سەروەریی قانوون و ماف و ئازادییەکانی مرۆڤ لە گشت ئەم دادگایانەدا بە تەواوی پارێزراو بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دادگاکانی دیکە و دادگا تایبەتەکان: بەپێی قانوون و بۆ پێداویستیی تایبەت، دەکرێت دادگای دیکە یان دادگای تایبەت بۆ بوارە دیاریکراوەکان دابمەزرێنرێن وەک دادگای کارگێڕی، دادگای بازرگانی، یان دادگای سەربازی (کە دەسەڵاتیان تەنیا سنووردار دەبێت بە کاروباری سەربازی). مەرجە بنەمای دادپەروەری، سەروەریی قانوون و ماف و ئازادییەکانی مرۆڤ لە گشت ئەم دادگایانەدا بە تەواوی پارێزراو بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1392"
        },
        {
          "id": "p1397",
          "sourceIndex": 1397,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: کۆڕی باڵای دادوەریی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": کۆڕی باڵای دادوەریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1398",
          "sourceIndex": 1398,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. کۆڕی باڵای دادوەریی دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و ئەرکی سەرپەرشتیکردنی گشتیی کاروباری کارگێڕی و پیشەیی دەسەڵاتی دادوەریی و دادوەرانی لە ئەستۆدایە. ئەم کۆڕە ڕۆڵێکی ژینەکی لە دابینکردنی سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی لە کاریگەریی وارگێڕی و دەستێوەردانی دەرەکی دەگێڕێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆڕی باڵای دادوەریی دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و ئەرکی سەرپەرشتیکردنی گشتیی کاروباری کارگێڕی و پیشەیی دەسەڵاتی دادوەریی و دادوەرانی لە ئەستۆدایە. ئەم کۆڕە "
            },
            {
              "text": "ڕۆڵێکی ژینەکی لە دابینکردنی سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی لە کاریگەریی وارگێڕی و دەستێوەردانی دەرەکی دەگێڕێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1397"
        },
        {
          "id": "p1399",
          "sourceIndex": 1399,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی کۆڕی باڵای دادوەریی بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێن، بە شێوازێک کە سەربەخۆیی تەواوی کۆڕەکە مسۆگەر بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی کۆڕی باڵای دادوەریی بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێن، بە شێوازێک کە سەربەخۆیی تەواوی کۆڕەکە مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1397"
        },
        {
          "id": "p1400",
          "sourceIndex": 1400,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ئەرکەکانی کۆڕی باڵای دادوەریی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەرکەکانی کۆڕی باڵای دادوەریی بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1397"
        },
        {
          "id": "p1401",
          "sourceIndex": 1401,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دانانی دادوەران (بەپێی بەندی ٢٩)",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دانانی دادوەران (بەپێی بەندی ٢٩)"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1400"
        },
        {
          "id": "p1402",
          "sourceIndex": 1402,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەرزکردنەوەی پلەکانیان، گواستنەوەیان، لێپرسینەوە لێیان و سزادانیان (بەپێی بەندی ٣٢)",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەرزکردنەوەی پلەکانیان، گواستنەوەیان، لێپرسینەوە لێیان و سزادانیان (بەپێی بەندی ٣٢)"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1400"
        },
        {
          "id": "p1403",
          "sourceIndex": 1403,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. سەرپەرشتیکردنی خوێندنگەی دادوەریی و پرۆگرامی ڕاهێنانی دادوەران، بە شێوازێک کە پیشەییبوون و پاکی لە دەسەڵاتی دادوەرییدا بەرز ڕابگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. سەرپەرشتیکردنی خوێندنگەی دادوەریی و پرۆگرامی ڕاهێنانی دادوەران، بە شێوازێک کە پیشەییبوون و پاکی لە دەسەڵاتی دادوەرییدا بەرز ڕابگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1400"
        },
        {
          "id": "p1404",
          "sourceIndex": 1404,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. کۆڕی باڵای دادوەریی دەتوانێت ڕاوێژکاریی پسپۆڕانە سەبارەت بە پرۆژە قانوونەکانی پەیوەندیدار بە دەسەڵاتی دادوەریی بە دەسەڵاتی قانووندانان و ڕایەدار پێشکەش بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "کۆڕی باڵای دادوەریی"
            },
            {
              "text": " دەتوانێت ڕاوێژکاریی پسپۆڕانە سەبارەت بە پرۆژە قانوونەکانی پەیوەندیدار بە دەسەڵاتی دادوەریی بە دەسەڵاتی قانووندانان و ڕایەدار پێشکەش بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1397"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 28,
      "slug": "clause-28",
      "articleNumber": 28,
      "status": "published",
      "chapterId": 4,
      "title": "دادگای باڵا - پارێزەری ڕەهای دەستوور و سەروەریی قانوون",
      "body": "دادگای باڵا باڵاترین دەزگای دەسەڵاتی دادوەرییە لە کۆماری کوردستاندا و پارێزەری ڕەهای ئەم دەستوورەیە. ئەم دادگایە هێمای باڵادەستیی قانوون و بنەمای دادپەروەریی دەستوورییە و ڕۆڵێکی ژینەکی لە دابینکردنی سەقامگیریی پەرگاڵی دەسەڵاتداریی و پاراستنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان دەگێڕێت. دادگای باڵا خاوەنی دەسەڵاتی بێ مەرجی پێداچوونەوەی دەستوورییە بەسەر گشت قانوون و بڕیار و کردارەکانی دەسەڵاتەکاندا و یەکلاکەرەوەی کۆتایی ناکۆکیی دەستووری و قانوونییەکان لە وڵاتە.\n\nیەکەم: دەسەڵاتی پێداچوونەوەی دەستووریی\n\n١.١. دادگای باڵا خاوەنی دەسەڵاتی تەنیا و ڕەهای پێداچوونەوەی بە دەستووریبوونی گشت قانوونەکانی دەرچوو لە دەسەڵاتی قانووندانان (مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران)، بڕیار و فەرمانەکانی سەرکۆمار، بڕیارنامەکانی کابینەی دەسەڵات و گشت کردار و بڕیارە فەرمییەکانی دەسەڵاتە گشتییەکانە.\n\n١.٢. ئامانجی ئەم پێداچوونەوەیە دڵنیابوونە لەوەی کە هیچ قانوون یان کردارێکی فەرمی پێچەوانەی هیچ بەند و پرەنسیپێکی ئەم دەستوورە نییە، بەتایبەت بنەما نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەم و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندانی کوردستان.\n\n١.٣. پێداچوونەوەی دەستووریی بەپێی قانوونی تایبەت و بە داخوازی لایەنی دیاریکراو (وەک سەرکۆمار، سەرۆکی مەکۆی نیشتمانی، سەرۆکی مەکۆی ژیران، ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی یان مەکۆی ژیران، یان دەسەڵاتی دادوەریی) یان لە ڕێگەی سکاڵای دەستووریی شارۆمەندانەوە ئەنجام دەدرێت.\n\nدوویەم: بڕیاری گەرەکین و پووچەڵکردنەوەی نادەستووری\n\n٢.١. بڕیارەکانی دادگای باڵا سەبارەت بە نادەستووریبوونی قانوون و بڕیار و کردارەکان کۆتایی، گەرەکین و زۆرەملێن بۆ گشت دەسەڵاتەکان، دادگاکانی دیکە و گشت لایەنەکان.\n\n٢.٢. قانوون یان بڕیارێک کە لەلایەن دادگای باڵاوە بە نادەستووری ناسێنرا، لە ڕۆژی دەرچوونی بڕیارەکەوە یان لە هەر وادەیەکی دیکەدا کە دادگا دیاری دەکات، بە پووچەڵ و بێ کاریگەر دادەنرێت.\n\n٢.٣. ناشێت بە هیچ شێوەیەک قانوونێکی نادەستووری ڕایی بکرێت یان کاری پێبکرێت.\n\nسێیەم: یەکلاکردنەوەی ناکۆکییە دەستووری و قانوونییەکان\n\n٣.١. دادگای باڵا خاوەنی دەسەڵاتی یەکلاکردنەوەی کۆتایی ناکۆکییە دەستووری و قانوونییەکان لە نێوان دەسەڵاتی قانووندانان، دەسەڵاتی ڕایەداری و دەسەڵاتی دادوەریی یان لە نێوان دەسەڵاتی ناوەندی کوردستان و دەسەڵاتە خۆماڵییەکان (پارێزگاکان و شارەوانییەکان)، یان لە نێوان دامەزراوە سەربەخۆکان و دەسەڵاتە گشتییەکانە.\n\n٣.٢. بڕیارەکانی دادگای باڵا لەم بارەیەشەوە کۆتایی و پابەندکەرن.\n\nچوارەم: سکاڵای دەستووریی شارۆمەندان\n\n٤.١. شارۆمەندانی کوردستان مافیان هەیە کە بەپێی قانوونی تایبەت سکاڵای دەستووریی لە دادگای باڵا تۆمار بکات، کاتێک هەست بکات ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی کە لەم دەستوورەدا گرەنتی کراون، بەهۆی قانوونێک یان کردارێکی فەرمیی دەوڵەتییەوە پێشێل کراون.\n\n٤.٢. قانوون مەرج و ڕێکارەکانی تۆمارکردنی ئەم سکاڵایانە بۆ دڵنیابوون لە پاراستنی مافەکانی شارۆمەندان و ڕێگرتن لە بەکارهێنانی نادروستی ئەم مافە ڕێکدەخات.\n\nپێنجەم: پێکهاتەی دادگای باڵا\n\n٥.١. دادگای باڵا لە ژمارەیەکی دیاریکراو دادوەر پێکدێ کە ژمارەیان بە قانوون دیاری دەکرێت.\n\n٥.٢. دادوەرانی دادگای باڵا دەبێت لە کەسانی خاوەن ئەزموون، پسپۆڕیی قانوونیی باڵا پێک بێ کە بە تەواوی پاک و بێلایەن بن.\n\n٥.٣. دانانی دادوەرانی دادگای باڵا بە پێشنیاری ئەنجومەنی باڵای دادوەریی وەک لە بەندەکانی ١٧ و ٢٩دا هاتووە، بۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی ڕەبەقیان و دوورخستنەوەیان لە کاریگەریی وارگێڕی و لایەنگری بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران دەبێت.\n\n٥.٤. ماوەی ڕاژەی دادوەرانی دادگای باڵا (وەک هەتا تەمەنی خانەنشینی یان بۆ ماوەیەکی دیاریکراوی درێژ) بۆ گەرەنتیی سەربەخۆییان درێژخایەن دەبێت.\n\nشەشەم: سەربەخۆیی و پاراستنی دادوەرانی دادگای باڵا\n\n٦.١. دادوەرانی دادگای باڵا بەتەواو ی سەربەخۆن و لە کاتی بڕیارداندا تەنیا بە دەستوور و قانوون و ویژدانی خۆیانەوە پابەند دەبن.\n\n٦.٢. ناشێت بە هیچ شێوەیەک دەستێوەردان لە کاروباری دادگای باڵا یان بڕیارەکانی دادوەرانیدا لەلایەن هیچ دەسەڵاتێک یان لایەنێکەوە بکرێت.\n\n٦.٣. قانوون پارێزبەندیی پێویست بۆ دادوەرانی دادگای باڵا بۆ پاراستنیان لە هەر جۆرە زەبر یان هەڕەشەیەک دابین دەکات.\n\nحەوتەم: لێپرسینەوە و لادان\n\nلێپرسینەوە و لادانی دادوەرانی دادگای باڵا تەنیا لە باریی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی، ڕەوشتی یان دەستووریی کە بەپێی قانوون سەلمێندرابێت و بەپێی پڕۆسەیەکی زۆر توند و دیاریکراو لە قانوونی تایبەتدا ئەنجام دەدرێت، کە مافی بەرگریی تەواوی دادوەرەکەی تێدا پارێزراو بێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1406",
          "sourceIndex": 1406,
          "style": "Normal",
          "text": "دادگای باڵا باڵاترین دەزگای دەسەڵاتی دادوەرییە لە کۆماری کوردستاندا و پارێزەری ڕەهای ئەم دەستوورەیە. ئەم دادگایە هێمای باڵادەستیی قانوون و بنەمای دادپەروەریی دەستوورییە و ڕۆڵێکی ژینەکی لە دابینکردنی سەقامگیریی پەرگاڵی دەسەڵاتداریی و پاراستنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان دەگێڕێت. دادگای باڵا خاوەنی دەسەڵاتی بێ مەرجی پێداچوونەوەی دەستوورییە بەسەر گشت قانوون و بڕیار و کردارەکانی دەسەڵاتەکاندا و یەکلاکەرەوەی کۆتایی ناکۆکیی دەستووری و قانوونییەکان لە وڵاتە.",
          "runs": [
            {
              "text": "دادگای باڵا باڵاترین دەزگای دەسەڵاتی دادوەرییە لە کۆماری کوردستاندا و پارێزەری ڕەهای ئەم دەستوورەیە. ئەم دادگایە هێمای باڵادەستیی قانوون و بنەمای دادپەروەریی دەستوورییە و ڕۆڵێکی ژینەکی لە دابینکردنی سەقامگیریی پەرگاڵی دەسەڵاتداریی و پاراستنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان دەگێڕێت. دادگای باڵا خاوەنی دەسەڵاتی بێ مەرجی پێداچوونەوەی دەستوورییە بەسەر گشت قانوون و بڕیار و کردارەکانی دەسەڵاتەکاندا و یەکلاکەرەوەی کۆتایی ناکۆکیی دەستووری و قانوونییەکان لە وڵاتە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1407",
          "sourceIndex": 1407,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: دەسەڵاتی پێداچوونەوەی دەستووریی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: دەسەڵاتی پێداچوونەوەی دەستووریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1408",
          "sourceIndex": 1408,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دادگای باڵا خاوەنی دەسەڵاتی تەنیا و ڕەهای پێداچوونەوەی بە دەستووریبوونی گشت قانوونەکانی دەرچوو لە دەسەڵاتی قانووندانان (مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران)، بڕیار و فەرمانەکانی سەرکۆمار، بڕیارنامەکانی کابینەی دەسەڵات و گشت کردار و بڕیارە فەرمییەکانی دەسەڵاتە گشتییەکانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادگای باڵا خاوەنی دەسەڵاتی تەنیا و ڕەهای پێداچوونەوەی بە دەستووریبوونی گشت قانوونەکانی دەرچوو لە دەسەڵاتی قانووندانان ("
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و مەکۆی ژیران)، بڕیار "
            },
            {
              "text": "و فەرمانەکانی سەرکۆمار، بڕیارنامەکانی کابینەی دەسەڵات و گشت کردار و بڕیارە فەرمییەکانی دەسەڵاتە گشتییەکانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1407"
        },
        {
          "id": "p1409",
          "sourceIndex": 1409,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئامانجی ئەم پێداچوونەوەیە دڵنیابوونە لەوەی کە هیچ قانوون یان کردارێکی فەرمی پێچەوانەی هیچ بەند و پرەنسیپێکی ئەم دەستوورە نییە، بەتایبەت بنەما نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەم و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندانی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی ئەم پێداچوونەوەیە دڵنیابوونە لەوەی کە هیچ قانوون یان کردارێکی فەرمی پێچەوانەی هیچ بەند و پرەنسیپێکی ئەم دەستوورە نییە، بەتایبەت بنەما نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەم و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندانی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1407"
        },
        {
          "id": "p1410",
          "sourceIndex": 1410,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. پێداچوونەوەی دەستووریی بەپێی قانوونی تایبەت و بە داخوازی لایەنی دیاریکراو (وەک سەرکۆمار، سەرۆکی مەکۆی نیشتمانی، سەرۆکی مەکۆی ژیران، ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی یان مەکۆی ژیران، یان دەسەڵاتی دادوەریی) یان لە ڕێگەی سکاڵای دەستووریی شارۆمەندانەوە ئەنجام دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پێداچوونەوەی دەستووریی بەپێی قانوونی تایبەت و بە داخوازی لایەنی دیاریکراو (وەک سەرکۆمار، سەرۆکی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "، سەرۆکی مەکۆی ژیران، ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامانی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " یان مەکۆی ژیران، یان دەسەڵاتی دادوەریی) یان لە ڕێگەی سکاڵای دەستووریی شارۆمەندانەوە ئەنجام دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1407"
        },
        {
          "id": "p1411",
          "sourceIndex": 1411,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: بڕیاری گەرەکین و پووچەڵکردنەوەی نادەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": بڕیاری گەرەکین و پووچەڵکردنەوەی نادەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1412",
          "sourceIndex": 1412,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بڕیارەکانی دادگای باڵا سەبارەت بە نادەستووریبوونی قانوون و بڕیار و کردارەکان کۆتایی، گەرەکین و زۆرەملێن بۆ گشت دەسەڵاتەکان، دادگاکانی دیکە و گشت لایەنەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بڕیارەکانی دادگای باڵا سەبارەت بە نادەستووریبوونی قانوون و بڕیار و کردارەکان کۆتایی، گەرەکین و زۆرەملێن بۆ گشت دەسەڵاتەکان، دادگاکانی دیکە و گشت لایەنەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1411"
        },
        {
          "id": "p1413",
          "sourceIndex": 1413,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. قانوون یان بڕیارێک کە لەلایەن دادگای باڵاوە بە نادەستووری ناسێنرا، لە ڕۆژی دەرچوونی بڕیارەکەوە یان لە هەر وادەیەکی دیکەدا کە دادگا دیاری دەکات، بە پووچەڵ و بێ کاریگەر دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون یان بڕیارێک کە لەلایەن دادگای باڵاوە بە نادەستووری ناسێنرا، لە ڕۆژی دەرچوونی بڕیارەکەوە یان لە هەر وادەیەکی دیکەدا کە دادگا دیاری دەکات، بە پووچەڵ و بێ کاریگەر دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1411"
        },
        {
          "id": "p1414",
          "sourceIndex": 1414,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ناشێت بە هیچ شێوەیەک قانوونێکی نادەستووری ڕایی بکرێت یان کاری پێبکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ناشێت بە هیچ شێوەیەک قانوونێکی نادەستووری ڕایی بکرێت یان کاری پێبکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1411"
        },
        {
          "id": "p1415",
          "sourceIndex": 1415,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: یەکلاکردنەوەی ناکۆکییە دەستووری و قانوونییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: یەکلاکردنەوەی ناکۆکییە دەستووری و قانوونییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1416",
          "sourceIndex": 1416,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دادگای باڵا خاوەنی دەسەڵاتی یەکلاکردنەوەی کۆتایی ناکۆکییە دەستووری و قانوونییەکان لە نێوان دەسەڵاتی قانووندانان، دەسەڵاتی ڕایەداری و دەسەڵاتی دادوەریی یان لە نێوان دەسەڵاتی ناوەندی کوردستان و دەسەڵاتە خۆماڵییەکان (پارێزگاکان و شارەوانییەکان)، یان لە نێوان دامەزراوە سەربەخۆکان و دەسەڵاتە گشتییەکانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادگای باڵا خاوەنی دەسەڵاتی یەکلاکردنەوەی کۆتایی ناکۆکییە دەستووری و قانوونییەکان لە نێوان دەسەڵاتی قانووندانان، دەسەڵاتی ڕایەداری و دەسەڵاتی دادوەریی یان لە نێوان دەسەڵاتی ناوەندی کوردستان و دەسەڵاتە خۆماڵییەکان"
            },
            {
              "text": " (پارێزگاکان و شارەوانییەکان"
            },
            {
              "text": ")، یان لە نێوان دامەزراوە سەربەخۆکان و دەسەڵاتە گشتییەکانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1415"
        },
        {
          "id": "p1417",
          "sourceIndex": 1417,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بڕیارەکانی دادگای باڵا لەم بارەیەشەوە کۆتایی و پابەندکەرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بڕیارەکانی دادگای باڵا لەم بارەیەشەوە کۆتایی و پابەندکەرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1415"
        },
        {
          "id": "p1418",
          "sourceIndex": 1418,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: سکاڵای دەستووریی شارۆمەندان",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: سکاڵای دەستووریی شارۆمەندان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1419",
          "sourceIndex": 1419,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. شارۆمەندانی کوردستان مافیان هەیە کە بەپێی قانوونی تایبەت سکاڵای دەستووریی لە دادگای باڵا تۆمار بکات، کاتێک هەست بکات ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی کە لەم دەستوورەدا گرەنتی کراون، بەهۆی قانوونێک یان کردارێکی فەرمیی دەوڵەتییەوە پێشێل کراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندانی کوردستان مافیان هەیە کە بەپێی قانوونی تایبەت سکاڵای دەستووریی لە دادگای باڵا تۆمار بکات، کاتێک هەست بکات ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی کە لەم دەستوورەدا گرەنتی کراون، بەهۆی قانوونێک یان کردارێکی فەرمیی دەوڵەتییەوە پێشێل کراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1418"
        },
        {
          "id": "p1420",
          "sourceIndex": 1420,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. قانوون مەرج و ڕێکارەکانی تۆمارکردنی ئەم سکاڵایانە بۆ دڵنیابوون لە پاراستنی مافەکانی شارۆمەندان و ڕێگرتن لە بەکارهێنانی نادروستی ئەم مافە ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون مەرج و ڕێکارەکانی تۆمارکردنی ئەم سکاڵایانە بۆ دڵنیابوون لە پاراستنی مافەکانی شارۆمەندان و ڕێگرتن لە بەکارهێنانی نادروستی ئەم مافە ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1418"
        },
        {
          "id": "p1421",
          "sourceIndex": 1421,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: پێکهاتەی دادگای باڵا",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: پێکهاتەی دادگای باڵا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1422",
          "sourceIndex": 1422,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دادگای باڵا لە ژمارەیەکی دیاریکراو دادوەر پێکدێ کە ژمارەیان بە قانوون دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادگای باڵا لە ژمارەیەکی دیاریکراو دادوەر پێکد"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ژمارەیان بە قانوون دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1421"
        },
        {
          "id": "p1423",
          "sourceIndex": 1423,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دادوەرانی دادگای باڵا دەبێت لە کەسانی خاوەن ئەزموون، پسپۆڕیی قانوونیی باڵا پێک بێ کە بە تەواوی پاک و بێلایەن بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دادوەرانی دادگای باڵا دەبێت لە کەسانی خاوەن ئەزموون، پسپۆڕیی قانوونیی باڵا پێک ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بە تەواوی پاک و بێلایەن بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1421"
        },
        {
          "id": "p1424",
          "sourceIndex": 1424,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. دانانی دادوەرانی دادگای باڵا بە پێشنیاری ئەنجومەنی باڵای دادوەریی وەک لە بەندەکانی ١٧ و ٢٩دا هاتووە، بۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی ڕەبەقیان و دوورخستنەوەیان لە کاریگەریی وارگێڕی و لایەنگری بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دانانی دادوەرانی دادگای باڵا بە پێشنیاری ئەنجومەنی باڵای دادوەریی وەک لە بەندەکانی ١٧ و ٢٩دا هاتووە، بۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی ڕەبەقیان و دوورخستنەوەیان لە کاریگەریی وارگێڕی و لایەنگری بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1421"
        },
        {
          "id": "p1425",
          "sourceIndex": 1425,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. ماوەی ڕاژەی دادوەرانی دادگای باڵا (وەک هەتا تەمەنی خانەنشینی یان بۆ ماوەیەکی دیاریکراوی درێژ) بۆ گەرەنتیی سەربەخۆییان درێژخایەن دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ماوەی ڕاژەی دادوەرانی دادگای باڵا (وەک هەتا تەمەنی خانەنشینی یان بۆ ماوەیەکی دیاریکراوی درێژ) بۆ گەرەنتیی سەربەخۆییان درێژخایەن دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1421"
        },
        {
          "id": "p1426",
          "sourceIndex": 1426,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: سەربەخۆیی و پاراستنی دادوەرانی دادگای باڵا",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: سەربەخۆیی و پاراستنی دادوەرانی دادگای باڵا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1427",
          "sourceIndex": 1427,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. دادوەرانی دادگای باڵا بەتەواو ی سەربەخۆن و لە کاتی بڕیارداندا تەنیا بە دەستوور و قانوون و ویژدانی خۆیانەوە پابەند دەبن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادوەرانی دادگای باڵا بەتەواو ی سەربەخۆن و لە کاتی بڕیارداندا تەنیا بە دەستوور و قانوون و ویژدانی خۆیانەوە پابەند دەبن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1426"
        },
        {
          "id": "p1428",
          "sourceIndex": 1428,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. ناشێت بە هیچ شێوەیەک دەستێوەردان لە کاروباری دادگای باڵا یان بڕیارەکانی دادوەرانیدا لەلایەن هیچ دەسەڵاتێک یان لایەنێکەوە بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ناشێت بە هیچ شێوەیەک دەستێوەردان لە کاروباری دادگای باڵا یان بڕیارەکانی دادوەرانیدا لەلایەن هیچ دەسەڵاتێک یان لایەنێکەوە بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1426"
        },
        {
          "id": "p1429",
          "sourceIndex": 1429,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. قانوون پارێزبەندیی پێویست بۆ دادوەرانی دادگای باڵا بۆ پاراستنیان لە هەر جۆرە زەبر یان هەڕەشەیەک دابین دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "قانوون پارێزبەندیی پێویست بۆ دادوەرانی دادگای باڵا بۆ پاراستنیان لە هەر جۆرە "
            },
            {
              "text": "زەبر"
            },
            {
              "text": " یان هەڕەشەیەک دابین دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1426"
        },
        {
          "id": "p1430",
          "sourceIndex": 1430,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: لێپرسینەوە و لادان",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: لێپرسینەوە و لادان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1431",
          "sourceIndex": 1431,
          "style": "Normal",
          "text": "لێپرسینەوە و لادانی دادوەرانی دادگای باڵا تەنیا لە باریی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی، ڕەوشتی یان دەستووریی کە بەپێی قانوون سەلمێندرابێت و بەپێی پڕۆسەیەکی زۆر توند و دیاریکراو لە قانوونی تایبەتدا ئەنجام دەدرێت، کە مافی بەرگریی تەواوی دادوەرەکەی تێدا پارێزراو بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "لێپرسینەوە و لادانی دادوەرانی دادگای باڵا تەنیا لە باریی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی، ڕەوشتی یان دەستووریی کە بەپێی قانوون سەلمێندرابێت و بەپێی پڕۆسەیەکی زۆر توند و دیاریکراو لە قانوونی تایبەتدا ئەنجام دەدرێت، کە مافی بەرگریی تەواوی دادوەرەکەی تێدا پارێزراو بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1430"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 29,
      "slug": "clause-29",
      "articleNumber": 29,
      "status": "published",
      "chapterId": 4,
      "title": "دانان، مەرجەکان و ماوەی ڕاژەی دادوەران - بنەمای سەربەخۆیی تاکەکەسی",
      "body": "دادوەران لە کۆماری کوردستاندا وەک هەڵگرانی ئەرکباریەتی پیرۆزی دادپەروەریی و سەروەریی قانوون، بە شێوەیەکی پیشەیی و لەسەر بنەمای شایستەیی، لێهاتوویی باڵاو پاکی دادەنرێن. ماوەی ڕاژەی و پاراستنیان بە شێوازێک دەبێ کە سەربەخۆیی ڕەبەقی تاکەکەسییان لەهەمبەر هەر جۆرە کاریگەریی وارگێڕی، ئیداری یان دەستێوەردانی دەرەکی مسۆگەر بکات. ئەم بنەمایە ژینەکییە بۆ دابینکردنی دادپەروەریی بێلایەن.\n\nیەکەم: مەرجەکانی دانان\n\n١.١. بەربژێری پۆستی دادوەریی لە گشت پلەکانی دادگاکاندا دەبێت خاوەنی ئەم مەرجە بنەڕەتییە قانوونیی و ڕەوشتییە دیاریکراوانە بێت:\n\nئا. هاووڵاتیی ڕەسەنی کۆماری کوردستان بێت.\n\nب. بڕوانامەی قانوونیی پەسەندکراو لە زانکۆیەکی باوەڕپێکراو و کۆتاییهێنانی پرۆگرامی تایبەتی ئاکادێمیای دادوەریی.\n\nپ. نەبوونی پێشینەی تاوانی گونجاو لە بواری قانووندا، بەپێی پلەی دادگاکە.\n\nت. لێهاتوویی پیشەیی و توانای ئاوەزیی و دەروونیی شایستە بۆ ئەنجامدانی ئەرکەکانی دادوەریی.\n\nج. پاکڕەوشتیی بێ گومان و ناوبانگی باش، دوور لە گەندەڵی و لایەنگریی وارگێڕیی یان کۆمەڵایەتی.\n\nچ. وەفاداریی بێ مەرج و پابەندبوون بەم دەستوورە و ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان.\n\nح. وردەکاریی ئەم مەرجانە و ستانداردەکانیان بە قانوونی تایبەت دیاری دەکرێت.\n\nدوویەم: پڕۆسەی دانان\n\n٢.١. دادوەران، جگە لە دادوەرانی دادگای باڵا، بە پێشنیازی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی و بەپێی قانوون دادەنرێن.\n\n٢.٢. دانانی دادوەرانی دادگای باڵا بە پێشنیازی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی و بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران دەبێت (وەک لە بەندی ٢٧ و ٢٨ـدا هاتووە).\n\n٢.٣. پڕۆسەی دانان دەبێت ڕووەن و لەسەر بنەمای شایستەیی بێت و دوور لە هەر جۆرە کاریگەریی وارگێڕی یان کەسی بێت.\n\nسێیەم: ماوەی ڕاژەی و دابینکردنی سەقامگیری\n\n٣.١. دادوەران، جگە لەوانەی قانوون ماوەی دیاریکراویان بۆ داناوە (وەک هەندێک پۆستی کارگێڕی لە دەسەڵاتی دادوەرییدا)، بۆ ماوەی درێژخایەن و هەتا تەمەنی خانەنشینی ڕاژەی دەکەن.\n\n٣.٢. ناشێت هیچ دادوەرێک لە پۆستەکەی لاببرێت، خانەنشین بکرێت بە زۆر یان پلەکەی دابەزێندرێت، مەگەر بەهۆی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی یان ڕەوشتی کە بەپێی قانوونی تایبەت و لە ڕێگەی پڕۆسەیەکی لێپرسینەوەی دادوەریی دادپەروەرانە و لەلایەن ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە سەلمێندرابێت.\n\n٣.٣. ئەم بنەمایە بۆ گرەنتیی سەربەخۆیی دادوەران و پاراستنیان لە گوشار ژینەکییە.\n\nچوارەم: هەڵسەنگاندن و پەرەپێدانی پیشەیی\n\n٤.١. هەڵسەنگاندنی کار و بەرزکردنەوەی پلەی دادوەران لەلایەن ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە و بەپێی ستانداردە پیشەیی و ڕەوشتییەکان دوور لە هەر جۆرە کاریگەریی وارگێڕی یان دەرەکی ئەنجام دەدرێت.\n\n٤.٢. دەسەڵاتی دادوەریی بە دابینکردنی پرۆگرامی بێوچانی پەرەپێدانی پیشەیی بۆ دادوەران پابەندە.\n\nپێنجەم: ڕێنەدراوی کاری تر و ئاشکراکردنی سامان\n\n٥.١. دادوەران لە ماوەی ڕاژەیاندا ناشێت کاری بازرگانی، پیشەیی یان هەر کارێکی دیکە بکەن کە لەگەڵ پۆستە دادوەرییەکەیاندا ناکۆک بێت، کاریگەری لەسەر بێلایەنی و سەربەخۆییان دابنێت، یان سەرچاوەی بەرژەوەندیی تایبەت بێت.\n\n٥.٢. دادوەران بە ئاشکراکردنی سامانی خۆیان بەپێی قانوون پابەندن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1433",
          "sourceIndex": 1433,
          "style": "Normal",
          "text": "دادوەران لە کۆماری کوردستاندا وەک هەڵگرانی ئەرکباریەتی پیرۆزی دادپەروەریی و سەروەریی قانوون، بە شێوەیەکی پیشەیی و لەسەر بنەمای شایستەیی، لێهاتوویی باڵاو پاکی دادەنرێن. ماوەی ڕاژەی و پاراستنیان بە شێوازێک دەبێ کە سەربەخۆیی ڕەبەقی تاکەکەسییان لەهەمبەر هەر جۆرە کاریگەریی وارگێڕی، ئیداری یان دەستێوەردانی دەرەکی مسۆگەر بکات. ئەم بنەمایە ژینەکییە بۆ دابینکردنی دادپەروەریی بێلایەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "دادوەران لە کۆماری کوردستاندا وەک هەڵگرانی ئەرکباریەتی پیرۆزی دادپەروەریی و سەروەریی قانوون"
            },
            {
              "text": "، بە شێوەیەکی پیشەیی و لەسەر بنەمای شایستەیی، لێهاتوویی باڵاو پاکی دادەنرێن. ماوەی ڕاژەی و پاراستنیان بە شێوازێک دەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "سەربەخۆیی ڕەبەقی تاکەکەسییان لەهەمبەر هەر جۆرە کاریگەریی وارگێڕی، ئیداری یان دەستێوەردانی دەرەکی مسۆگەر بکات. ئەم بنەمایە ژینەکییە بۆ دابینکردنی دادپەروەریی بێلایەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1434",
          "sourceIndex": 1434,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: مەرجەکانی دانان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: مەرجەکانی دانان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1435",
          "sourceIndex": 1435,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. بەربژێری پۆستی دادوەریی لە گشت پلەکانی دادگاکاندا دەبێت خاوەنی ئەم مەرجە بنەڕەتییە قانوونیی و ڕەوشتییە دیاریکراوانە بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەربژێری پۆستی دادوەریی لە گشت پلەکانی دادگاکاندا دەبێت خاوەنی ئەم مەرجە بنەڕەتییە قانوونیی و ڕەوشتییە دیاریکراوانە بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1434"
        },
        {
          "id": "p1436",
          "sourceIndex": 1436,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هاووڵاتیی ڕەسەنی کۆماری کوردستان بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هاووڵاتیی ڕەسەنی کۆماری کوردستان بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1435"
        },
        {
          "id": "p1437",
          "sourceIndex": 1437,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بڕوانامەی قانوونیی پەسەندکراو لە زانکۆیەکی باوەڕپێکراو و کۆتاییهێنانی پرۆگرامی تایبەتی ئاکادێمیای دادوەریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بڕوانامەی قانوونیی پەسەندکراو لە زانکۆیەکی باوەڕپێکراو و کۆتاییهێنانی پرۆگرامی تایبەتی ئاکادێمیای دادوەریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1435"
        },
        {
          "id": "p1438",
          "sourceIndex": 1438,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. نەبوونی پێشینەی تاوانی گونجاو لە بواری قانووندا، بەپێی پلەی دادگاکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. نەبوونی پێشینەی تاوانی گونجاو لە بواری قانووندا، بەپێی پلەی دادگاکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1435"
        },
        {
          "id": "p1439",
          "sourceIndex": 1439,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. لێهاتوویی پیشەیی و توانای ئاوەزیی و دەروونیی شایستە بۆ ئەنجامدانی ئەرکەکانی دادوەریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. لێهاتوویی پیشەیی و توانای ئاوەزیی و دەروونیی شایستە بۆ ئەنجامدانی ئەرکەکانی دادوەریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1435"
        },
        {
          "id": "p1440",
          "sourceIndex": 1440,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. پاکڕەوشتیی بێ گومان و ناوبانگی باش، دوور لە گەندەڵی و لایەنگریی وارگێڕیی یان کۆمەڵایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. پاکڕەوشتیی بێ گومان و ناوبانگی باش، دوور لە گەندەڵی"
            },
            {
              "text": " و لایەنگریی وارگێڕیی یان کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1435"
        },
        {
          "id": "p1441",
          "sourceIndex": 1441,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. وەفاداریی بێ مەرج و پابەندبوون بەم دەستوورە و ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. وەفاداریی بێ مەرج و پابەندبوون بەم دەستوورە و ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1435"
        },
        {
          "id": "p1442",
          "sourceIndex": 1442,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. وردەکاریی ئەم مەرجانە و ستانداردەکانیان بە قانوونی تایبەت دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. وردەکاریی ئەم مەرجانە و ستانداردەکانیان بە قانوونی تایبەت دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1435"
        },
        {
          "id": "p1443",
          "sourceIndex": 1443,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پڕۆسەی دانان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پڕۆسەی دانان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1444",
          "sourceIndex": 1444,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دادوەران، جگە لە دادوەرانی دادگای باڵا، بە پێشنیازی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی و بەپێی قانوون دادەنرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادوەران، جگە لە دادوەرانی دادگای باڵا، بە پێشنیازی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی و بەپێی قانوون دادەنرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1443"
        },
        {
          "id": "p1445",
          "sourceIndex": 1445,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. دانانی دادوەرانی دادگای باڵا بە پێشنیازی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی و بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران دەبێت (وەک لە بەندی ٢٧ و ٢٨ـدا هاتووە).",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دانانی دادوەرانی دادگای باڵا بە پێشنیازی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی و بە ڕەزامەندیی مەکۆی ژیران دەبێت (وەک لە بەندی ٢٧ و ٢٨ـدا هاتووە)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1443"
        },
        {
          "id": "p1446",
          "sourceIndex": 1446,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. پڕۆسەی دانان دەبێت ڕووەن و لەسەر بنەمای شایستەیی بێت و دوور لە هەر جۆرە کاریگەریی وارگێڕی یان کەسی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پڕۆسەی دانان دەبێت ڕووەن"
            },
            {
              "text": " و لەسەر بنەمای شایستەیی بێت و دوور لە هەر جۆرە کاریگەریی وارگێڕی یان کەسی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1443"
        },
        {
          "id": "p1447",
          "sourceIndex": 1447,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ماوەی ڕاژەی و دابینکردنی سەقامگیری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ماوەی ڕاژەی و دابینکردنی سەقامگیری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1448",
          "sourceIndex": 1448,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دادوەران، جگە لەوانەی قانوون ماوەی دیاریکراویان بۆ داناوە (وەک هەندێک پۆستی کارگێڕی لە دەسەڵاتی دادوەرییدا)، بۆ ماوەی درێژخایەن و هەتا تەمەنی خانەنشینی ڕاژەی دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادوەران، جگە لەوانەی قانوون ماوەی دیاریکراویان بۆ داناوە (وەک هەندێک پۆستی کارگێڕی لە دەسەڵاتی دادوەرییدا)، بۆ ماوەی درێژخایەن و هەتا تەمەنی خانەنشینی ڕاژەی دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1447"
        },
        {
          "id": "p1449",
          "sourceIndex": 1449,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ناشێت هیچ دادوەرێک لە پۆستەکەی لاببرێت، خانەنشین بکرێت بە زۆر یان پلەکەی دابەزێندرێت، مەگەر بەهۆی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی یان ڕەوشتی کە بەپێی قانوونی تایبەت و لە ڕێگەی پڕۆسەیەکی لێپرسینەوەی دادوەریی دادپەروەرانە و لەلایەن ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە سەلمێندرابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ناشێت هیچ دادوەرێک لە پۆستەکەی لاببرێت، خانەنشین بکرێت بە زۆر یان پلەکەی دابەزێندرێت، مەگەر بەهۆی پێشێلکاریی جددیی قانوونیی یان ڕەوشتی کە بەپێی قانوونی تایبەت و لە ڕێگەی پڕۆسەیەکی لێپرسینەوەی دادوەریی دادپەروەرانە و لەلایەن ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە سەلمێندرابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1447"
        },
        {
          "id": "p1450",
          "sourceIndex": 1450,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ئەم بنەمایە بۆ گرەنتیی سەربەخۆیی دادوەران و پاراستنیان لە گوشار ژینەکییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم بنەمایە بۆ گرەنتیی سەربەخۆیی دادوەران و پاراستنیان لە گوشار ژینەکییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1447"
        },
        {
          "id": "p1451",
          "sourceIndex": 1451,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: هەڵسەنگاندن و پەرەپێدانی پیشەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: هەڵسەنگاندن و پەرەپێدانی پیشەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1452",
          "sourceIndex": 1452,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. هەڵسەنگاندنی کار و بەرزکردنەوەی پلەی دادوەران لەلایەن ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە و بەپێی ستانداردە پیشەیی و ڕەوشتییەکان دوور لە هەر جۆرە کاریگەریی وارگێڕی یان دەرەکی ئەنجام دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەڵسەنگاندنی کار و بەرزکردنەوەی پلەی دادوەران لەلایەن ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە و بەپێی ستانداردە پیشەیی و ڕەوشتییەکان دوور لە هەر جۆرە کاریگەریی وارگێڕی یان دەرەکی ئەنجام دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1451"
        },
        {
          "id": "p1453",
          "sourceIndex": 1453,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەسەڵاتی دادوەریی بە دابینکردنی پرۆگرامی بێوچانی پەرەپێدانی پیشەیی بۆ دادوەران پابەندە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەریی بە دابینکردنی پرۆگرامی بێوچانی پەرەپێدانی پیشەیی بۆ دادوەران پابەندە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1451"
        },
        {
          "id": "p1454",
          "sourceIndex": 1454,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ڕێنەدراوی کاری تر و ئاشکراکردنی سامان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ڕێنەدراوی کاری تر و ئاشکراکردنی سامان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1455",
          "sourceIndex": 1455,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دادوەران لە ماوەی ڕاژەیاندا ناشێت کاری بازرگانی، پیشەیی یان هەر کارێکی دیکە بکەن کە لەگەڵ پۆستە دادوەرییەکەیاندا ناکۆک بێت، کاریگەری لەسەر بێلایەنی و سەربەخۆییان دابنێت، یان سەرچاوەی بەرژەوەندیی تایبەت بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادوەران لە ماوەی ڕاژەیاندا ناشێت کاری بازرگانی، پیشەیی یان هەر کارێکی دیکە بکەن کە لەگەڵ پۆستە دادوەرییەکەیاندا ناکۆک بێت، کاریگەری لەسەر بێلایەنی و سەربەخۆییان دابنێت، یان سەرچاوەی بەرژەوەندیی تایبەت بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1454"
        },
        {
          "id": "p1456",
          "sourceIndex": 1456,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دادوەران بە ئاشکراکردنی سامانی خۆیان بەپێی قانوون پابەندن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دادوەران بە ئاشکراکردنی سامانی خۆیان بەپێی قانوون پابەندن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1454"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 30,
      "slug": "clause-30",
      "articleNumber": 30,
      "status": "published",
      "chapterId": 4,
      "title": "پڕۆسەی دادگاییکردن و بنەماکانی دادپەروەری",
      "body": "پڕۆسەی دادگاییکردن لە کۆماری کوردستاندا وەک ژینەکترین بەشی دابینکردنی دادپەروەریی و سەروەریی قانوون، دەبێت لەسەر بنەماکانی دادپەروەری، ڕوونایەتی، و پاراستنی گشت مافە بنەڕەتییەکان و شکۆی مرۆیی هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان بنیات بنرێت.\n\nیەکەم: دادگاییکردنی کراوە\n\n١.١. دانیشتنەکانی دادگا بە گشتی بۆ کۆمەڵی کوردستان و مێدیا کراوە دەبن، بۆ دڵنیابوون لە ڕوونایەتی و لێپرسینەوەی دادوەریی.\n\n١.٢. تەنیا لە بارە زۆر تایبەتەکاندا (وەک پاراستنی ڕەوشتی گشتی، ئاسایشی نەتەوەیی یان پاراستنی بەرژەوەندیی منداڵان یان قوربانییانی تاوانە سێکسییەکان) دەکرێت دادگا بە بڕیاری خۆی و بەپێی قانوون، دانیشتنەکان بە نهێنی ئەنجام بدات.\n\nدوویەم: مافی بەرگریی و پارێزەر\n\n٢.١. هەموو کەسێک لە هەر قۆناغێکی لێکۆڵینەوە یان دادگاییکردندا مافی هەیە پارێزەری هەبێت و بە تەواوی لە خۆی بەرگری بکات.\n\n٢.٢. بۆ دڵنیابوون لە یەکسانی لەبەردەم قانووندا دەوڵەت بەپێی قانوون پابەندە بە دابینکردنی پارێزەری خۆڕایی بۆ ئەو شارۆمەندانەی کە توانای دابینکردنی پارێزەریان لە کەیسە سزاییەکاندا نییە.\n\nسێیەم: بنەمای بێتاوانبوون\n\n٣.١. هەموو کەسێک هەتا لەلایەن دادگایەکی پسپۆڕ و بەپێی قانوون و دوای پڕۆسەیەکی دادپەروەرانە بە بڕیاری کۆتایی بە تاوانبار ناسێنرێت، بە بێتاوان دادەنرێت.\n\n٣.٢. باری سەلماندنی تاوان هەمیشە لەسەر شانی داخوازکاریی گشتییە و گومان لە بەرژەوەندیی تۆمەتباردا لێکدەدرێتەوە.\n\nچوارەم: مافی سکاڵا و پێداچوونەوە\n\nهەموو کەسێک مافی هەیە لە دادگا سکاڵا تۆمار بکات و مافی پێداچوونەوە بە بڕیارەکانی دادگا سەرەتاییەکان لە دادگا ناوەندییەکان و دواتریش دادگای باڵای هەیە بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە قانوون دیاری کردووە.\n\nپێنجەم: خێرایی لە بڕیاردان و مافی دادگاییکردنی دادپەروەرانە\n\n٥.١. دەسەڵاتی دادوەریی و دادگاکان پابەندن بەوەی کە کەیسەکان بە خێرایی پێویست و بەبێ دواکەوتنی ناڕەوا یەکلایی بکەنەوە، بەبێ ئەوەی ئەم خێراییە کاریگەریی نەرێنی لەسەر وردی و دادپەروەریی بڕیارەکە دابنێت.\n\n٥.٢. هەموو کەسێک مافی هەیە لە ماوەیەکی گونجاودا و لەلایەن دادگایەکی سەربەخۆ و بێلایەن و دادپەروەرانە دادگایی بکرێت.\n\nشەشەم: زمانی دادگا\n\n٦.١. زمانی کوردی زمانی هەردەمیی و فەرمی دادگاکانە و سەرجەم پڕۆسەکانی دادگاییکردن و دادبینی، دانیشتنەکان و بڕیارەکان بەم زمانە بەڕێوە دەچێت.\n\n٦.٢. بۆ هەر کەسێک کە بانگی دادگا دەکرێت و زمانی کوردی بە باشی نازانێت، دەبێ وەرگێڕی شیاو، پیشەیی و باوەڕپێکراو بۆ زمانی زگماکی ئەو کەسە دابین بکرێت و مافی بەکارهێنانی زمانی خۆی لە دادگادا هەیە.\n\nحەوتەم: ڕێنەدراوکردنی ئەشکەنجە و هەڵسوکەوتی نامرۆڤانە\n\n٧.١. ئەشکەنجەدان و هەر جۆرە هەڵسوکەوتێکی نامرۆڤانە، سووکایەتیپێکەر یان سزادەر، بە تەواوی ڕێنەدراوە.\n\n٧.٢. هیچ دانپێدانانێک کە لەژێر ئەشکەنجە یان زەبری دەرونیدا وەرگیرابێت، لە دادگادا هیچ بەهایەکی قانوونیی نییە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1458",
          "sourceIndex": 1458,
          "style": "Normal",
          "text": "پڕۆسەی دادگاییکردن لە کۆماری کوردستاندا وەک ژینەکترین بەشی دابینکردنی دادپەروەریی و سەروەریی قانوون، دەبێت لەسەر بنەماکانی دادپەروەری، ڕوونایەتی، و پاراستنی گشت مافە بنەڕەتییەکان و شکۆی مرۆیی هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان بنیات بنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پڕۆسەی دادگاییکردن لە کۆماری کوردستاندا وەک ژینەکترین بەشی دابینکردنی دادپەروەریی و سەروەریی قانوون، دەبێت لەسەر بنەماکانی دادپەروەری"
            },
            {
              "text": "، ڕوونایەتی، و پاراستنی گشت مافە بنەڕەتییەکان و شکۆی مرۆیی هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان بنیات بنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1459",
          "sourceIndex": 1459,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: دادگاییکردنی کراوە",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: دادگاییکردنی کراوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1460",
          "sourceIndex": 1460,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دانیشتنەکانی دادگا بە گشتی بۆ کۆمەڵی کوردستان و مێدیا کراوە دەبن، بۆ دڵنیابوون لە ڕوونایەتی و لێپرسینەوەی دادوەریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دانیشتنەکانی دادگا بە گشتی بۆ کۆمەڵی کوردستان و مێدیا"
            },
            {
              "text": " کراوە دەبن، بۆ دڵنیابوون لە ڕوونایەتی و لێپرسینەوەی دادوەریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1459"
        },
        {
          "id": "p1461",
          "sourceIndex": 1461,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. تەنیا لە بارە زۆر تایبەتەکاندا (وەک پاراستنی ڕەوشتی گشتی، ئاسایشی نەتەوەیی یان پاراستنی بەرژەوەندیی منداڵان یان قوربانییانی تاوانە سێکسییەکان) دەکرێت دادگا بە بڕیاری خۆی و بەپێی قانوون، دانیشتنەکان بە نهێنی ئەنجام بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "تەنیا لە بارە زۆر تایبەتەکاندا (وەک پاراستنی ڕەوشتی گشتی، ئاسایشی نەتەوەیی یان پاراستنی بەرژەوەندیی منداڵان یان قوربانییانی تاوانە سێکسییەکان) دەکرێت دادگا بە بڕیاری خۆی و بەپێی قانوون، دانیشتنەکان بە نهێنی ئەنجام بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1459"
        },
        {
          "id": "p1462",
          "sourceIndex": 1462,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مافی بەرگریی و پارێزەر",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مافی بەرگریی و پارێزەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1463",
          "sourceIndex": 1463,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. هەموو کەسێک لە هەر قۆناغێکی لێکۆڵینەوە یان دادگاییکردندا مافی هەیە پارێزەری هەبێت و بە تەواوی لە خۆی بەرگری بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو کەسێک لە هەر قۆناغێکی لێکۆڵینەوە یان دادگاییکردندا مافی هەیە پارێزەری هەبێت و بە تەواوی لە خۆی بەرگری بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1462"
        },
        {
          "id": "p1464",
          "sourceIndex": 1464,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. بۆ دڵنیابوون لە یەکسانی لەبەردەم قانووندا دەوڵەت بەپێی قانوون پابەندە بە دابینکردنی پارێزەری خۆڕایی بۆ ئەو شارۆمەندانەی کە توانای دابینکردنی پارێزەریان لە کەیسە سزاییەکاندا نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بۆ دڵنیابوون لە یەکسانی لەبەردەم قانووندا دەوڵەت بەپێی قانوون پابەندە بە دابینکردنی پارێزەری خۆڕایی بۆ ئەو شارۆمەندانەی کە توانای دابینکردنی پارێزەریان لە کەیسە سزاییەکاندا نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1462"
        },
        {
          "id": "p1465",
          "sourceIndex": 1465,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: بنەمای بێتاوانبوون",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: بنەمای بێتاوانبوون"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1466",
          "sourceIndex": 1466,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. هەموو کەسێک هەتا لەلایەن دادگایەکی پسپۆڕ و بەپێی قانوون و دوای پڕۆسەیەکی دادپەروەرانە بە بڕیاری کۆتایی بە تاوانبار ناسێنرێت، بە بێتاوان دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو کەسێک هەتا لەلایەن دادگایەکی پسپۆڕ و بەپێی قانوون و دوای پڕۆسەیەکی دادپەروەرانە بە بڕیاری کۆتایی بە تاوانبار ناسێنرێت، بە بێتاوان دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1465"
        },
        {
          "id": "p1467",
          "sourceIndex": 1467,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. باری سەلماندنی تاوان هەمیشە لەسەر شانی داخوازکاریی گشتییە و گومان لە بەرژەوەندیی تۆمەتباردا لێکدەدرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "باری سەلماندنی تاوان هەمیشە لەسەر شانی داخوازکاریی گشتییە و گومان لە بەرژەوەندیی تۆمەتباردا لێکدەدرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1465"
        },
        {
          "id": "p1468",
          "sourceIndex": 1468,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: مافی سکاڵا و پێداچوونەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: مافی سکاڵا و پێداچوونەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1469",
          "sourceIndex": 1469,
          "style": "Normal",
          "text": "هەموو کەسێک مافی هەیە لە دادگا سکاڵا تۆمار بکات و مافی پێداچوونەوە بە بڕیارەکانی دادگا سەرەتاییەکان لە دادگا ناوەندییەکان و دواتریش دادگای باڵای هەیە بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە قانوون دیاری کردووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "هەموو کەسێک مافی هەیە لە دادگا سکاڵا تۆمار بکات و مافی پێداچوونەوە بە بڕیارەکانی دادگا سەرەتاییەکان لە دادگا ناوەندییەکان و دواتریش دادگای باڵای هەیە بەپێی ئەو ڕێکارانەی کە قانوون دیاری کردووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1468"
        },
        {
          "id": "p1470",
          "sourceIndex": 1470,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: خێرایی لە بڕیاردان و مافی دادگاییکردنی دادپەروەرانە",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: خێرایی لە بڕیاردان و مافی دادگاییکردنی دادپەروەرانە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1471",
          "sourceIndex": 1471,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەسەڵاتی دادوەریی و دادگاکان پابەندن بەوەی کە کەیسەکان بە خێرایی پێویست و بەبێ دواکەوتنی ناڕەوا یەکلایی بکەنەوە، بەبێ ئەوەی ئەم خێراییە کاریگەریی نەرێنی لەسەر وردی و دادپەروەریی بڕیارەکە دابنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەریی و دادگاکان پابەندن بەوەی کە کەیسەکان بە خێرایی پێویست و بەبێ دواکەوتنی ناڕەوا یەکلایی بکەنەوە، بەبێ ئەوەی ئەم خێراییە کاریگەریی نەرێنی لەسەر وردی و دادپەروەریی بڕیارەکە دابنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1470"
        },
        {
          "id": "p1472",
          "sourceIndex": 1472,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. هەموو کەسێک مافی هەیە لە ماوەیەکی گونجاودا و لەلایەن دادگایەکی سەربەخۆ و بێلایەن و دادپەروەرانە دادگایی بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەموو کەسێک مافی هەیە لە ماوەیەکی گونجاودا و لەلایەن دادگایەکی سەربەخۆ و بێلایەن و دادپەروەرانە دادگایی بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1470"
        },
        {
          "id": "p1473",
          "sourceIndex": 1473,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: زمانی دادگا",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: زمانی دادگا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1474",
          "sourceIndex": 1474,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. زمانی کوردی زمانی هەردەمیی و فەرمی دادگاکانە و سەرجەم پڕۆسەکانی دادگاییکردن و دادبینی، دانیشتنەکان و بڕیارەکان بەم زمانە بەڕێوە دەچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "زمانی کوردی"
            },
            {
              "text": " زمانی هەردەمیی و فەرمی دادگاکانە و سەرجەم پڕۆسەکانی دادگاییکردن و دادبینی، دانیشتنەکان و بڕیارەکان بەم زمانە بەڕێوە دەچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1473"
        },
        {
          "id": "p1475",
          "sourceIndex": 1475,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. بۆ هەر کەسێک کە بانگی دادگا دەکرێت و زمانی کوردی بە باشی نازانێت، دەبێ وەرگێڕی شیاو، پیشەیی و باوەڕپێکراو بۆ زمانی زگماکی ئەو کەسە دابین بکرێت و مافی بەکارهێنانی زمانی خۆی لە دادگادا هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بۆ هەر کەسێک کە بانگی دادگا دەکرێت و زمانی کوردی بە باشی نازانێت، دەبێ وەرگێڕی شیاو، پیشەیی و باوەڕپێکراو بۆ زمانی زگماکی ئەو کەسە دابین بکرێت و مافی بەکارهێنانی زمانی خۆی لە دادگادا هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1473"
        },
        {
          "id": "p1476",
          "sourceIndex": 1476,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: ڕێنەدراوکردنی ئەشکەنجە و هەڵسوکەوتی نامرۆڤانە",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: ڕێنەدراوکردنی ئەشکەنجە و هەڵسوکەوتی نامرۆڤانە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1477",
          "sourceIndex": 1477,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. ئەشکەنجەدان و هەر جۆرە هەڵسوکەوتێکی نامرۆڤانە، سووکایەتیپێکەر یان سزادەر، بە تەواوی ڕێنەدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەشکەنجەدان و هەر جۆرە هەڵسوکەوتێکی نامرۆڤانە، سووکایەتیپێکەر یان سزادەر، بە تەواوی ڕێنەدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1476"
        },
        {
          "id": "p1478",
          "sourceIndex": 1478,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. هیچ دانپێدانانێک کە لەژێر ئەشکەنجە یان زەبری دەرونیدا وەرگیرابێت، لە دادگادا هیچ بەهایەکی قانوونیی نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ دانپێدانانێک کە لەژێر ئەشکەنجە یان "
            },
            {
              "text": "زەبری"
            },
            {
              "text": " دەرونیدا وەرگیرابێت، لە دادگادا هیچ بەهایەکی قانوونیی نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1476"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 31,
      "slug": "clause-31",
      "articleNumber": 31,
      "status": "published",
      "chapterId": 4,
      "title": "دەزگای داخوازکاریی گشتی",
      "body": "دەزگای داخوازکاریی گشتی دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و نوێنەرایەتیی کۆمەڵگا دەکات لە کاروباری قانوونیی و سزایی و بەرپرسیارە لە جووڵاندنی داخوازی گشتی و پاراستنی سەروەریی قانوون. ئەم دەزگایە بەشێکە لە چوارچێوەی دەسەڵاتی دادوەریی و بەپێی ئەم دەستوورە و قانوون پەیوەندیدارەکان کار دەکات.\n\nیەکەم: سەربەخۆیی ئەرکداریەتی\n\n١.١. داخوازکارانی گشتی لە ڕاییکردنی ئەرکەکانیاندا سەربەخۆن و تەنیا بەم دەستوورە، قانوون بەرکارەکان، و فەرمانە ڕەواکانی سەرۆکی دەزگاکەیانەوە پابەندن.\n\n١.٢. لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیاندا، بە تایبەت لە بڕیارەکانی پەیوەندیدار بە جووڵاندنی داخوازی گشتی یان وازهێنان لێی، داخوازکارانی گشتی بە تەواوی سەربەخۆن لە دەسەڵاتی ڕایەدار و هیچ دەستێوەردانێک لە بڕیارەکانیاندا ڕێنەدراوە و بە تاوان هەژمار دەکرێت.\n\nدوویەم: ئەرکە سەرەکییەکان\n\n٢.١. ئەرکە سەرەکییەکانی دەزگای داخوازکاریی گشتی بریتین لە:\n\nئا. لێکۆڵینەوە لە تاوانەکان بەپێی فەرمان و ڕێنوێنییەکانی دەسەڵاتی دادوەریی.\n\nب. جووڵاندنی داخوازی گشتی لە دادگاکان.\n\nپ. چاودێریکردنی ڕاییکردنی قانوونەکان و بڕیارەکانی دادگاکان.\n\nت. پاراستنی ماف و بەرژەوەندیی گشتیی کۆمەڵگا.\n\nسێیەم: پەیوەندی لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریی\n\n٣.١. دەزگای داخوازکاریی گشتی لە چوارچێوەی دەسەڵاتی دادوەرییدا کار دەکات، بەڵام خاوەنی پێکهاتە و کارگێڕیی تایبەت بە خۆیەتی، بەپێی قانوون.\n\n٣.٢. پەیوەندیی نێوان دادگا و داخوازکاریی گشتی لەسەر بنەمای هاوکاری و دابەشکردنی ڕۆڵەکانە بۆ دابینکردنی دادپەروەریی و سەروەریی قانوون\n\nچوارەم: سەرۆکی دەزگای داخوازکاریی گشتی\n\n٤.١. سەرۆکی دەزگای داخوازکاریی گشتی بە شێوازێک دادەنرێ کە سەربەخۆیی ئەم دامەزراوەیە مسۆگەر بکات و ئەرک و بەرپرسیارێتییەکانی بە قانوون دیاری دەکرێت.\n\n٤.٢. پڕۆسەی دانانی سەرۆکی دەزگای داخوازکاریی گشتی دەکرێت پێویستی بە پەسەندکردنی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی یان مەکۆی ژیران بۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی و شایستەیی هەبێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1480",
          "sourceIndex": 1480,
          "style": "Normal",
          "text": "دەزگای داخوازکاریی گشتی دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و نوێنەرایەتیی کۆمەڵگا دەکات لە کاروباری قانوونیی و سزایی و بەرپرسیارە لە جووڵاندنی داخوازی گشتی و پاراستنی سەروەریی قانوون. ئەم دەزگایە بەشێکە لە چوارچێوەی دەسەڵاتی دادوەریی و بەپێی ئەم دەستوورە و قانوون پەیوەندیدارەکان کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەزگای داخوازکاریی گشتی دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و نوێنەرایەتیی کۆمەڵگا دەکات لە کاروباری قانوونیی و سزایی و بەرپرسیارە لە جووڵاندنی داخوازی گشتی و پاراستنی سەروەریی قانوون. ئەم دەزگایە بەشێکە لە چوارچێوەی دەسەڵاتی دادوەریی و بەپێی ئەم دەستوورە و قانوون پەیوەندیدارەکان کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1481",
          "sourceIndex": 1481,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: سەربەخۆیی ئەرکداریەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: سەربەخۆیی ئەرکداریەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1482",
          "sourceIndex": 1482,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. داخوازکارانی گشتی لە ڕاییکردنی ئەرکەکانیاندا سەربەخۆن و تەنیا بەم دەستوورە، قانوون بەرکارەکان، و فەرمانە ڕەواکانی سەرۆکی دەزگاکەیانەوە پابەندن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "داخوازکارانی گشتی لە ڕاییکردنی ئەرکەکانیاندا سەربەخۆن و تەنیا بەم دەستوورە، قانوون بەرکارەکان، و فەرمانە ڕەواکانی سەرۆکی دەزگاکەیانەوە پابەندن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1481"
        },
        {
          "id": "p1483",
          "sourceIndex": 1483,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیاندا، بە تایبەت لە بڕیارەکانی پەیوەندیدار بە جووڵاندنی داخوازی گشتی یان وازهێنان لێی، داخوازکارانی گشتی بە تەواوی سەربەخۆن لە دەسەڵاتی ڕایەدار و هیچ دەستێوەردانێک لە بڕیارەکانیاندا ڕێنەدراوە و بە تاوان هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیاندا، بە تایبەت لە بڕیارەکانی پەیوەندیدار بە جووڵاندنی داخوازی گشتی یان وازهێنان لێی، داخوازکارانی گشتی بە تەواوی سەربەخۆن لە "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی ڕایەدار"
            },
            {
              "text": " و هیچ دەستێوەردانێک لە بڕیارەکانیاندا ڕێنەدراوە و بە تاوان هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1481"
        },
        {
          "id": "p1484",
          "sourceIndex": 1484,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرکە سەرەکییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرکە سەرەکییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1485",
          "sourceIndex": 1485,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ئەرکە سەرەکییەکانی دەزگای داخوازکاریی گشتی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە سەرەکییەکانی دەزگای داخوازکاریی گشتی بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1484"
        },
        {
          "id": "p1486",
          "sourceIndex": 1486,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لێکۆڵینەوە لە تاوانەکان بەپێی فەرمان و ڕێنوێنییەکانی دەسەڵاتی دادوەریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لێکۆڵینەوە لە تاوانەکان بەپێی فەرمان و ڕێنوێنییەکانی دەسەڵاتی دادوەریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1485"
        },
        {
          "id": "p1487",
          "sourceIndex": 1487,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. جووڵاندنی داخوازی گشتی لە دادگاکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. جووڵاندنی داخوازی گشتی لە دادگاکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1485"
        },
        {
          "id": "p1488",
          "sourceIndex": 1488,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. چاودێریکردنی ڕاییکردنی قانوونەکان و بڕیارەکانی دادگاکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. چاودێریکردنی ڕاییکردنی قانوونەکان و بڕیارەکانی دادگاکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1485"
        },
        {
          "id": "p1489",
          "sourceIndex": 1489,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پاراستنی ماف و بەرژەوەندیی گشتیی کۆمەڵگا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پاراستنی ماف و بەرژەوەندیی گشتیی کۆمەڵگا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1485"
        },
        {
          "id": "p1490",
          "sourceIndex": 1490,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پەیوەندی لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پەیوەندی لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1491",
          "sourceIndex": 1491,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەزگای داخوازکاریی گشتی لە چوارچێوەی دەسەڵاتی دادوەرییدا کار دەکات، بەڵام خاوەنی پێکهاتە و کارگێڕیی تایبەت بە خۆیەتی، بەپێی قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەزگای داخوازکاریی گشتی لە چوارچێوەی دەسەڵاتی دادوەرییدا کار دەکات، بەڵام خاوەنی پێکهاتە و کارگێڕیی تایبەت بە خۆیەتی، بەپێی قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1490"
        },
        {
          "id": "p1492",
          "sourceIndex": 1492,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. پەیوەندیی نێوان دادگا و داخوازکاریی گشتی لەسەر بنەمای هاوکاری و دابەشکردنی ڕۆڵەکانە بۆ دابینکردنی دادپەروەریی و سەروەریی قانوون",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پەیوەندیی نێوان دادگا و داخوازکاریی گشتی لەسەر بنەمای هاوکاری و دابەشکردنی ڕۆڵەکانە بۆ دابینکردنی دادپەروەریی و سەروەریی قانوون"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1490"
        },
        {
          "id": "p1493",
          "sourceIndex": 1493,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: سەرۆکی دەزگای داخوازکاریی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: سەرۆکی دەزگای داخوازکاریی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1494",
          "sourceIndex": 1494,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. سەرۆکی دەزگای داخوازکاریی گشتی بە شێوازێک دادەنرێ کە سەربەخۆیی ئەم دامەزراوەیە مسۆگەر بکات و ئەرک و بەرپرسیارێتییەکانی بە قانوون دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرۆکی دەزگای داخوازکاریی گشتی بە شێوازێک دادەنر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "سەربەخۆیی ئەم دامەزراوەیە مسۆگەر بکات و ئەرک و بەرپرسیارێتییەکانی بە قانوون دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1493"
        },
        {
          "id": "p1495",
          "sourceIndex": 1495,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. پڕۆسەی دانانی سەرۆکی دەزگای داخوازکاریی گشتی دەکرێت پێویستی بە پەسەندکردنی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی یان مەکۆی ژیران بۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی و شایستەیی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پڕۆسەی دانانی سەرۆکی دەزگای داخوازکاریی گشتی دەکرێت پێویستی بە پەسەندکردنی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی یان مەکۆی ژیران بۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی و شایستەیی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1493"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 32,
      "slug": "clause-32",
      "articleNumber": 32,
      "status": "published",
      "chapterId": 4,
      "title": "لێپرسینەوە و سزادانی دادوەران و داخوازکارانی گشتی",
      "body": "دادوەران و داخوازکارانی گشتی وەک هەموو شارۆمەندانی کوردستان، لەبەرامبەر قانووندا بەرپرسیارن. بەڵام بە لەبەرچاوگرتنی پێگەی تایبەتیان و بۆ پاراستنی سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی و دەزگای داخوازکاریی گشتی، پڕۆسەی لێپرسینەوە و سزادانیان بە شێوازێکی تایبەت و لە چوارچێوەی قانووندا ڕێکدەخرێت، کە هاوسەنگییەک لە نێوان بەرپرسیارێتی و سەربەخۆییدا دابین دەکات.\n\nیەکەم: دەسەڵاتی لێپرسینەوە و سزادان\n\nلێپرسینەوە لە دادوەران و داخوازکارانی گشتی و سزادانیان تەنیا لەلایەن ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە یان لیژنەیەکی تایبەتمەند و سەربەخۆ لەناو ئەم ئەنجومەنەدا بەپێی قانوونی تایبەت بە لێپرسینەوەی دادوەران و داخوازکارانی گشتی ئەنجام دەدرێت.\n\nدوویەم: بنەمای لێپرسینەوە و جۆری سەرپێچییەکان\n\n٢.١. لێپرسینەوە و سزادان تەنیا لە باریی سەلماندنی یەکێک لەم سەرپێچییە جددییانە ڕێگەپێدراوە:\n\nئا. پێشێلکاریی واتاداری قانوونیی لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیاندا یان لادان لە بنەماکانی دەستوور و قانوون.\n\nب. پێشێلکردنی بنەماکانی پاکڕەوشتیی پیشەیی یان ڕەوشتی کە لەگەڵ شکۆی پۆستەکەیاندا نەگونجێت.\n\nپ. بەد بەکارهێنانی دەسەڵات یان گەندەڵی.\n\nت. لادان لە بێلایەنیی پێویست لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیاندا.\n\nج. نەخۆشیی درێژخایەن یان ناتەواویی جەستەیی یان دەروونی کە کاریگەری لەسەر توانای ئەنجامدانی ئەرکەکانیان دابنێت و بەپێی ڕاپۆرتی لیژنەی پزیشکیی پسپۆڕ پشتڕاست کرابێتەوە.\n\nسێیەم: پڕۆسەی لێپرسینەوە و مافی بەرگریی\n\n٣.١. پڕۆسەی لێپرسینەوە دەبێت دادپەروەرانە، ڕووەن، و بەپێی قانوون بێت.\n\n٣.٢. دادوەر یان داخوازکارە گشتییەکە کە لێپرسینەوەی لێدەکرێت مافی تەواوی بەرگریی لە خۆی، هەبوونی پارێزەر، پێشکەشکردنی بەڵگە و گەواهەکانی هەیە.\n\n٣.٣. بڕیارەکانی لێپرسینەوە و سزادان دەبێت بە پاساو بێت و مافی تانەلێدانی لەلایەن لایەنی پەیوەندیدارەوە لە دادگای باڵا یان دەستەیەکی باڵاتری دیاریکراو لەناو ئەنجومەنی باڵای دادوەرییدا پارێزراوە.\n\nچوارەم: جۆری سزاکان و لادان لە پۆست\n\n٤.١. سزاکانی سەرپێچی بریتین لە ئاگادارکردنەوە، سەرزەنشتکردن، کەمکردنەوەی پلە یان مووچە، گواستنەوە، یان لادانی یەکجارەکی لە پۆست.\n\n٤.٢. لادان لە پۆست تەنیا بۆ پێشێلکاریی زۆر جددی ڕێگەپێدراوە کە کاریگەریی نەرێنیی گەورەی لەسەر دادپەروەریی یان شکۆی دەسەڵاتی دادوەریی هەبێت.\n\n٤.٣. بڕیاری لادان لە پۆست دەبێت کۆتایی بێت و تەنیا لەلایەن دەستەی باڵا لەناو ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە یان بەپێی قانوون بێت.\n\nپێنجەم: پاراستن لە لێپرسینەوەی نادروست\n\nقانوون پارێزبەندیی دادوەران و داخوازکارانی گشتی لە لێپرسینەوە یان دادگاییکردنی نادروست یان بە پاساوی وارگێڕیی دابین دەکات، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە پڕۆسەی لێپرسینەوە تەنیا بۆ چەسپاندنی بەرپرسیارێتیی پیشەیی و قانوونیی بەکاردەهێنرێت و نابێت ببێتە ئامرازێک بۆ زەبرخستنە سەر سەربەخۆییان.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1497",
          "sourceIndex": 1497,
          "style": "Normal",
          "text": "دادوەران و داخوازکارانی گشتی وەک هەموو شارۆمەندانی کوردستان، لەبەرامبەر قانووندا بەرپرسیارن. بەڵام بە لەبەرچاوگرتنی پێگەی تایبەتیان و بۆ پاراستنی سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی و دەزگای داخوازکاریی گشتی، پڕۆسەی لێپرسینەوە و سزادانیان بە شێوازێکی تایبەت و لە چوارچێوەی قانووندا ڕێکدەخرێت، کە هاوسەنگییەک لە نێوان بەرپرسیارێتی و سەربەخۆییدا دابین دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "دادوەران و داخوازکارانی گشتی وەک هەموو شارۆمەندانی کوردستان، لەبەرامبەر قانووندا بەرپرسیارن. بەڵام بە لەبەرچاوگرتنی پێگەی تایبەتیان و بۆ پاراستنی سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەریی و دەزگای داخوازکاریی گشتی، پڕۆسەی لێپرسینەوە و سزادانیان بە شێوازێکی تایبەت و لە چوارچێوەی قانووندا ڕێکدەخرێت، کە هاوسەنگییەک لە نێوان بەرپرسیارێتی و سەربەخۆییدا دابین دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1498",
          "sourceIndex": 1498,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: دەسەڵاتی لێپرسینەوە و سزادان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: دەسەڵاتی لێپرسینەوە و سزادان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1499",
          "sourceIndex": 1499,
          "style": "Normal",
          "text": "لێپرسینەوە لە دادوەران و داخوازکارانی گشتی و سزادانیان تەنیا لەلایەن ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە یان لیژنەیەکی تایبەتمەند و سەربەخۆ لەناو ئەم ئەنجومەنەدا بەپێی قانوونی تایبەت بە لێپرسینەوەی دادوەران و داخوازکارانی گشتی ئەنجام دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "لێپرسینەوە لە دادوەران و داخوازکارانی گشتی و سزادانیان تەنیا لەلایەن ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە یان لیژنەیەکی تایبەتمەند و سەربەخۆ لەناو ئەم ئەنجومەنەدا بەپێی قانوونی تایبەت بە لێپرسینەوەی دادوەران و داخوازکارانی گشتی ئەنجام دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1498"
        },
        {
          "id": "p1500",
          "sourceIndex": 1500,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: بنەمای لێپرسینەوە و جۆری سەرپێچییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": بنەمای لێپرسینەوە و جۆری سەرپێچییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1501",
          "sourceIndex": 1501,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. لێپرسینەوە و سزادان تەنیا لە باریی سەلماندنی یەکێک لەم سەرپێچییە جددییانە ڕێگەپێدراوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لێپرسینەوە و سزادان تەنیا لە باریی سەلماندنی یەکێک لەم سەرپێچییە جددییانە ڕێگەپێدراوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1500"
        },
        {
          "id": "p1502",
          "sourceIndex": 1502,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێشێلکاریی واتاداری قانوونیی لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیاندا یان لادان لە بنەماکانی دەستوور و قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێشێلکاریی واتاداری قانوونیی لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیاندا یان لادان لە بنەماکانی دەستوور و قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1501"
        },
        {
          "id": "p1503",
          "sourceIndex": 1503,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پێشێلکردنی بنەماکانی پاکڕەوشتیی پیشەیی یان ڕەوشتی کە لەگەڵ شکۆی پۆستەکەیاندا نەگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پێشێلکردنی بنەماکانی پاکڕەوشتیی پیشەیی یان ڕەوشتی کە لەگەڵ شکۆی پۆستەکەیاندا نەگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1501"
        },
        {
          "id": "p1504",
          "sourceIndex": 1504,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەد بەکارهێنانی دەسەڵات یان گەندەڵی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەد بەکارهێنانی دەسەڵات یان گەندەڵی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1501"
        },
        {
          "id": "p1505",
          "sourceIndex": 1505,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. لادان لە بێلایەنیی پێویست لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. لادان لە بێلایەنیی پێویست لە ئەنجامدانی ئەرکەکانیاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1501"
        },
        {
          "id": "p1506",
          "sourceIndex": 1506,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. نەخۆشیی درێژخایەن یان ناتەواویی جەستەیی یان دەروونی کە کاریگەری لەسەر توانای ئەنجامدانی ئەرکەکانیان دابنێت و بەپێی ڕاپۆرتی لیژنەی پزیشکیی پسپۆڕ پشتڕاست کرابێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. نەخۆشیی درێژخایەن یان ناتەواویی جەستەیی یان دەروونی کە کاریگەری لەسەر توانای ئەنجامدانی ئەرکەکانیان دابنێت و بەپێی ڕاپۆرتی لیژنەی پزیشکیی پسپۆڕ پشتڕاست کرابێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1501"
        },
        {
          "id": "p1507",
          "sourceIndex": 1507,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پڕۆسەی لێپرسینەوە و مافی بەرگریی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پڕۆسەی لێپرسینەوە و مافی بەرگریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1508",
          "sourceIndex": 1508,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پڕۆسەی لێپرسینەوە دەبێت دادپەروەرانە، ڕووەن، و بەپێی قانوون بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پڕۆسەی لێپرسینەوە دەبێت دادپەروەرانە، ڕووەن، و بەپێی قانوون بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1507"
        },
        {
          "id": "p1509",
          "sourceIndex": 1509,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. دادوەر یان داخوازکارە گشتییەکە کە لێپرسینەوەی لێدەکرێت مافی تەواوی بەرگریی لە خۆی، هەبوونی پارێزەر، پێشکەشکردنی بەڵگە و گەواهەکانی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دادوەر یان داخوازکارە گشتییەکە کە لێپرسینەوەی لێدەکرێت مافی تەواوی بەرگریی لە خۆی، هەبوونی پارێزەر، پێشکەشکردنی بەڵگە و گەواهەکانی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1507"
        },
        {
          "id": "p1510",
          "sourceIndex": 1510,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. بڕیارەکانی لێپرسینەوە و سزادان دەبێت بە پاساو بێت و مافی تانەلێدانی لەلایەن لایەنی پەیوەندیدارەوە لە دادگای باڵا یان دەستەیەکی باڵاتری دیاریکراو لەناو ئەنجومەنی باڵای دادوەرییدا پارێزراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بڕیارەکانی لێپرسینەوە و سزادان دەبێت بە پاساو بێت و مافی تانەلێدانی لەلایەن لایەنی پەیوەندیدارەوە لە دادگای باڵا یان دەستەیەکی باڵاتری دیاریکراو لەناو ئەنجومەنی باڵای دادوەرییدا پارێزراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1507"
        },
        {
          "id": "p1511",
          "sourceIndex": 1511,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: جۆری سزاکان و لادان لە پۆست",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: جۆری سزاکان و لادان لە پۆست"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1512",
          "sourceIndex": 1512,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. سزاکانی سەرپێچی بریتین لە ئاگادارکردنەوە، سەرزەنشتکردن، کەمکردنەوەی پلە یان مووچە، گواستنەوە، یان لادانی یەکجارەکی لە پۆست.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سزاکانی سەرپێچی بریتین لە ئاگادارکردنەوە، سەرزەنشتکردن، کەمکردنەوەی پلە یان مووچە، گواستنەوە، یان لادانی یەکجارەکی لە پۆست"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1511"
        },
        {
          "id": "p1513",
          "sourceIndex": 1513,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. لادان لە پۆست تەنیا بۆ پێشێلکاریی زۆر جددی ڕێگەپێدراوە کە کاریگەریی نەرێنیی گەورەی لەسەر دادپەروەریی یان شکۆی دەسەڵاتی دادوەریی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لادان لە پۆست تەنیا بۆ پێشێلکاریی زۆر جددی ڕێگەپێدراوە کە کاریگەریی نەرێنیی گەورەی لەسەر دادپەروەریی یان شکۆی دەسەڵاتی دادوەریی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1511"
        },
        {
          "id": "p1514",
          "sourceIndex": 1514,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. بڕیاری لادان لە پۆست دەبێت کۆتایی بێت و تەنیا لەلایەن دەستەی باڵا لەناو ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە یان بەپێی قانوون بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بڕیاری لادان لە پۆست دەبێت کۆتایی بێت و تەنیا لەلایەن دەستەی باڵا لەناو ئەنجومەنی باڵای دادوەرییەوە یان بەپێی قانوون بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1511"
        },
        {
          "id": "p1515",
          "sourceIndex": 1515,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: پاراستن لە لێپرسینەوەی نادروست",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: پاراستن لە لێپرسینەوەی نادروست"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1516",
          "sourceIndex": 1516,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوون پارێزبەندیی دادوەران و داخوازکارانی گشتی لە لێپرسینەوە یان دادگاییکردنی نادروست یان بە پاساوی وارگێڕیی دابین دەکات، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە پڕۆسەی لێپرسینەوە تەنیا بۆ چەسپاندنی بەرپرسیارێتیی پیشەیی و قانوونیی بەکاردەهێنرێت و نابێت ببێتە ئامرازێک بۆ زەبرخستنە سەر سەربەخۆییان.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوون پارێزبەندیی دادوەران و داخوازکارانی گشتی لە لێپرسینەوە یان دادگاییکردنی نادروست یان بە پاساوی وارگێڕیی دابین دەکات، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە پڕۆسەی لێپرسینەوە تەنیا بۆ چەسپاندنی بەرپرسیارێتیی پیشەیی و قانوونیی بەکاردەهێنرێت و نابێت ببێتە ئامرازێک بۆ "
            },
            {
              "text": "زەب"
            },
            {
              "text": "رخستنە سەر سەربەخۆییان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1515"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 33,
      "slug": "clause-33",
      "articleNumber": 33,
      "status": "published",
      "chapterId": 4,
      "title": "بوودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی - گەرەنتیی سەربەخۆیی بنەڕەتی",
      "body": "دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی بوودجە و کارگێڕیی سەربەخۆی خۆیەتی، بۆ دڵنیابوون لە توانای جێبەجێکردنی ئەرکەکانی بەبێ کاریگەریی دەسەڵاتەکانی دیکە. ئەم سەربەخۆییە بنەڕەتیە ژینەکییە بۆ سەربەخۆیی ڕەبەقی دادگاکان و دادوەران لە بەڕێوەبردنی کاروباری دادپەروەریی و سەروەریی قانوون.\n\nیەکەم: بوودجەی سەربەخۆ\n\n١.١. دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی بوودجەیەکی ساڵانەی سەربەخۆ دەبێت، کە لە بوودجەی گشتیی دەوڵەت تەرخان دەکرێت و لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە پەسەند دەکرێت.\n\n١.٢. دەسەڵاتی دادوەریی بەرپرسیارە لە بەڕێوەبردنی ئەم بوودجەیە بە شێوەیەکی ڕووەن و بەرپرسیار و بەپێی قانوون.\n\nدوویەم: کارگێڕیی تایبەت\n\nدەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی دەزگای کارگێڕیی تایبەت بە خۆیەتی، بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری کارگێڕی، دارایی، و کارمەندانی جگە لە دادوەران، بەپێی قانوون و لەژێر سەرپەرشتیی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی.\n\nسێیەم: پشتیوانیی دەوڵەت\n\nدەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی سەرچاوەی پێویست (دارایی، لۆجستیکی، مرۆیی) بۆ دەسەڵاتی دادوەریی، بۆ ئەوەی بتوانێت ئەرکەکانی بە شێوەیەکی کارا و سەربەخۆ ڕایی بکات و دابینکردنی دادپەروەریی لەسەرانسەری نیشتماندا مسۆگەر بکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1518",
          "sourceIndex": 1518,
          "style": "Normal",
          "text": "دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی بوودجە و کارگێڕیی سەربەخۆی خۆیەتی، بۆ دڵنیابوون لە توانای جێبەجێکردنی ئەرکەکانی بەبێ کاریگەریی دەسەڵاتەکانی دیکە. ئەم سەربەخۆییە بنەڕەتیە ژینەکییە بۆ سەربەخۆیی ڕەبەقی دادگاکان و دادوەران لە بەڕێوەبردنی کاروباری دادپەروەریی و سەروەریی قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی بوودجە و کارگێڕیی سەربەخۆی خۆیەتی، بۆ دڵنیابوون لە توانای جێبەجێکردنی ئەرکەکانی بەبێ کاریگەریی دەسەڵاتەکانی دیکە. ئەم سەربەخۆییە بنەڕەتیە ژینەکییە بۆ سەربەخۆیی ڕەبەقی دادگاکان و دادوەران لە بەڕێوەبردنی کاروباری دادپەروەریی و سەروەریی قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1519",
          "sourceIndex": 1519,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بوودجەی سەربەخۆ",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بوودجەی سەربەخۆ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1520",
          "sourceIndex": 1520,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی بوودجەیەکی ساڵانەی سەربەخۆ دەبێت، کە لە بوودجەی گشتیی دەوڵەت تەرخان دەکرێت و لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە پەسەند دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی بوودجەیەکی ساڵانەی سەربەخۆ دەبێت، کە لە بوودجەی گشتیی دەوڵەت تەرخان دەکرێت و لەلایەن "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانیی"
            },
            {
              "text": "ەوە پەسەند دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1519"
        },
        {
          "id": "p1521",
          "sourceIndex": 1521,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەسەڵاتی دادوەریی بەرپرسیارە لە بەڕێوەبردنی ئەم بوودجەیە بە شێوەیەکی ڕووەن و بەرپرسیار و بەپێی قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەریی بەرپرسیارە لە بەڕێوەبردنی ئەم بوودجەیە بە شێوەیەکی ڕووەن و بەرپرسیار و بەپێی قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1519"
        },
        {
          "id": "p1522",
          "sourceIndex": 1522,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: کارگێڕیی تایبەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": کارگێڕیی تایبەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1523",
          "sourceIndex": 1523,
          "style": "Normal",
          "text": "دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی دەزگای کارگێڕیی تایبەت بە خۆیەتی، بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری کارگێڕی، دارایی، و کارمەندانی جگە لە دادوەران، بەپێی قانوون و لەژێر سەرپەرشتیی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی دەزگای کارگێڕیی تایبەت بە خۆیەتی، بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری کارگێڕی، دارایی، و کارمەندانی جگە لە دادوەران، بەپێی قانوون و لەژێر سەرپەرشتیی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1522"
        },
        {
          "id": "p1524",
          "sourceIndex": 1524,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پشتیوانیی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پشتیوانیی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1525",
          "sourceIndex": 1525,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی سەرچاوەی پێویست (دارایی، لۆجستیکی، مرۆیی) بۆ دەسەڵاتی دادوەریی، بۆ ئەوەی بتوانێت ئەرکەکانی بە شێوەیەکی کارا و سەربەخۆ ڕایی بکات و دابینکردنی دادپەروەریی لەسەرانسەری نیشتماندا مسۆگەر بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی سەرچاوەی پێویست (دارایی، لۆجستیکی، مرۆیی) بۆ دەسەڵاتی دادوەریی، بۆ ئەوەی بتوانێت ئەرکەکانی بە شێوەیەکی کارا و سەربەخۆ ڕایی بکات و دابینکردنی دادپەروەریی لەسەرانسەری نیشتماندا مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1524"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 34,
      "slug": "clause-34",
      "articleNumber": 34,
      "status": "published",
      "chapterId": 5,
      "title": "ئەرکی باڵای نیشتمانی",
      "body": "پاراستنی سەربەخۆیی، سەروەریی و یەکپارچەیی خاکی کوردستان، و ڕێزگرتن و پابەندبوونی بێ مەرج بەم دەستوورە و قانوونەکانی وڵات، ئەرکێکی پیرۆز و بەرپرسیارێتییەکی ئەخلاقی و قانوونیی سەرشانی هەموو شارۆمەندێک، ڕێکخراوێک، و دامەزراوەیەکە کە لەسەر خاکی کوردستان دەژین یان کار دەکەن. هیچ ماف و ئازادییەک کە لەم دەستوورەدا هاتووە، ناشێت وەک پاساوێک بۆ زیانگەیاندن بە ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان، لاوازکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت، یان تێکدانی پەڕگاڵی گشتی بەکاربهێنرێت.\n\nیەکەم: بنەماکانی ئەرکی نیشتمانی\n\n١.١. وەفاداری بۆ دەوڵەت: هەر شارۆمەند و دامەزراوەیەک پابەندە بە وەفاداریی ڕەبەق بۆ کۆماری کوردستان و دامەزراوە دەستوورییەکانی.\n\n١.٢. پاراستنی سەروەریی: بەرگریکردن لە سەروەریی و یەکپارچەیی خاکی وڵات ئەرکی هەمووانە.\n\n١.٣. پابەندبوون بە دەستوور: ڕێزگرتن و پابەندبوون بەم دەستوورە و هەموو قانوونەکانی وڵات، بنەمای سەرەکیی ژیانی کۆمەڵایەتی و وارگێڕییە.\n\n١.٤. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی: هەر شارۆمەندێک ئەرکیەتی کە هاوکاریی دەزگا هەدارییەکان بکات بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی.\n\nدوویەم: سنووردارکردنی مافەکان لە پێناو بەرژەوەندیی گشتی\n\n٢.١. ماف و ئازادییەکانی ناو ئەم دەستوورە ڕەها نین و لە کاتی پێکدادان لەگەڵ بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمانیدا، دەکرێت بەپێی قانوون سنووردار بکرێن.\n\n٢.٢. ئەم سنووردارکردنە دەبێت تەنیا لە باریی زۆر پێویستدا بێت و لەگەڵ بنەماکانی دیموکراسیدا بگونجێت.\n\n٢.٣. قانوون وردەکاریی ئەو بارانە و میکانیزمی سنووردارکردنەکان دیاری دەکات، بۆ ڕێگریکردن لە بەدبەکارهێنانی دەسەڵات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1530",
          "sourceIndex": 1530,
          "style": "Normal",
          "text": "پاراستنی سەربەخۆیی، سەروەریی و یەکپارچەیی خاکی کوردستان، و ڕێزگرتن و پابەندبوونی بێ مەرج بەم دەستوورە و قانوونەکانی وڵات، ئەرکێکی پیرۆز و بەرپرسیارێتییەکی ئەخلاقی و قانوونیی سەرشانی هەموو شارۆمەندێک، ڕێکخراوێک، و دامەزراوەیەکە کە لەسەر خاکی کوردستان دەژین یان کار دەکەن. هیچ ماف و ئازادییەک کە لەم دەستوورەدا هاتووە، ناشێت وەک پاساوێک بۆ زیانگەیاندن بە ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان، لاوازکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت، یان تێکدانی پەڕگاڵی گشتی بەکاربهێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پاراستنی سەربەخۆیی، سەروەریی و یەکپارچەیی خاکی کوردستان، و ڕێزگرتن و پابەندبوونی بێ مەرج بەم دەستوورە و قانوونەکانی وڵات، ئەرکێکی پیرۆز و بەرپرسیارێتییەکی ئەخلاقی و قانوونیی سەرشانی هەموو شارۆمەندێک، ڕێکخراوێک، و دامەزراوەیەکە کە لەسەر خاکی کوردستان دەژین یان کار دەکەن. هیچ ماف و ئازادییەک کە لەم دەستوورەدا هاتووە، ناشێت وەک پاساوێک بۆ زیانگەیاندن بە ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان، لاوازکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت، یان تێکدانی پەڕگاڵی گشتی بەکاربهێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1531",
          "sourceIndex": 1531,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەماکانی ئەرکی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەماکانی ئەرکی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1532",
          "sourceIndex": 1532,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. وەفاداری بۆ دەوڵەت: هەر شارۆمەند و دامەزراوەیەک پابەندە بە وەفاداریی ڕەبەق بۆ کۆماری کوردستان و دامەزراوە دەستوورییەکانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وەفاداری بۆ دەوڵەت: هەر شارۆمەند و دامەزراوەیەک پابەندە بە وەفاداریی ڕەبەق بۆ کۆماری کوردستان و دامەزراوە دەستوورییەکانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1531"
        },
        {
          "id": "p1533",
          "sourceIndex": 1533,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پاراستنی سەروەریی: بەرگریکردن لە سەروەریی و یەکپارچەیی خاکی وڵات ئەرکی هەمووانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی سەروەریی: بەرگریکردن لە سەروەریی و یەکپارچەیی"
            },
            {
              "text": " خاکی وڵات ئەرکی هەمووانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1531"
        },
        {
          "id": "p1534",
          "sourceIndex": 1534,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. پابەندبوون بە دەستوور: ڕێزگرتن و پابەندبوون بەم دەستوورە و هەموو قانوونەکانی وڵات، بنەمای سەرەکیی ژیانی کۆمەڵایەتی و وارگێڕییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پابەندبوون بە دەستوور: ڕێزگرتن و پابەندبوون بەم دەستوورە و هەموو قانوونەکانی وڵات، بنەمای سەرەکیی ژیانی کۆمەڵایەتی و وارگێڕییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1531"
        },
        {
          "id": "p1535",
          "sourceIndex": 1535,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی: هەر شارۆمەندێک ئەرکیەتی کە هاوکاریی دەزگا هەدارییەکان بکات بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی: هەر شارۆمەندێک ئەرکیەتی کە هاوکاریی دەزگا هەدارییەکان بکات بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1531"
        },
        {
          "id": "p1536",
          "sourceIndex": 1536,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: سنووردارکردنی مافەکان لە پێناو بەرژەوەندیی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": سنووردارکردنی مافەکان لە پێناو بەرژەوەندیی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1537",
          "sourceIndex": 1537,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ماف و ئازادییەکانی ناو ئەم دەستوورە ڕەها نین و لە کاتی پێکدادان لەگەڵ بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمانیدا، دەکرێت بەپێی قانوون سنووردار بکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ماف و ئازادییەکانی ناو ئەم دەستوورە ڕەها نین و لە کاتی پێکدادان لەگەڵ بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمانیدا، دەکرێت بەپێی قانوون سنووردار بکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1536"
        },
        {
          "id": "p1538",
          "sourceIndex": 1538,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم سنووردارکردنە دەبێت تەنیا لە باریی زۆر پێویستدا بێت و لەگەڵ بنەماکانی دیموکراسیدا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم سنووردارکردنە دەبێت تەنیا لە باریی زۆر پێویستدا بێت و لەگەڵ بنەماکانی دیموکراسیدا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1536"
        },
        {
          "id": "p1539",
          "sourceIndex": 1539,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. قانوون وردەکاریی ئەو بارانە و میکانیزمی سنووردارکردنەکان دیاری دەکات، بۆ ڕێگریکردن لە بەدبەکارهێنانی دەسەڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "قانوون وردەکاریی ئەو بارانە و میکانیزمی سنووردارکردنەکان دیاری دەکات، بۆ ڕێگریکردن لە بەدبەکارهێنانی دەسەڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1536"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 35,
      "slug": "clause-35",
      "articleNumber": 35,
      "status": "published",
      "chapterId": 5,
      "title": "ئەرک و چوارچێوەی قانوونیی پارتییە وارگێڕییەکان",
      "body": "پارتییە وارگێڕییەکان، وەک کەرەسەی بنەڕەتی دەسەڵاتی وارگێڕیی و ژیانی کۆمەڵایەتی لەسەر بنەمای ئازادی و دیموکراسی، ئامرازی سەرەکیی پێکهێنانی ویستمەندیی وارگێڕیی نەتەوە و پردی پەیوەندیی نێوان شارۆمەندان و دەسەڵاتن. دامەزراندن و کارکردنیان تەنیا لە چوارچێوەی قانووندا و بە مەبەستی بەشداریکردنی بنیاتنەرانە لە کێبڕکێی تەندرووستی وارگێڕیی و دیموکراتی لە ڕێگای هەڵبژاردنی ئازاد و دێموکراتیک و ڕووەن لەپێناو بەدەستهێنانی دەسەڵاتدا ڕەوایەتیی هەیە و دەبێت ببنە هۆکاری پتەوکردنی یەکێتیی نەتەوەیی، بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی وارگێڕی، و بەهێزکردنی کۆڵەکەکانی کۆماری کوردستان، نەک لاوازکردنیان.\n\nیەکەم: ئەرک و ڕۆڵی بنیاتنەرانە\n\nپارتییە وارگێڕییەکان، وەک دامەزراوەی ژینەکیی ژیانی دیموکراسی و ئازادی، ئەرکیانە لە ڕێگەی ئەم چالاکییە بنەڕەتییانەوە بەشداری لە بنیاتنان و بەهێزکردنی کۆماردا بکەن:\n\n١.١. پێکهێنانی ویستمەندیی وارگێڕیی نەتەوەیی:\n\nئا. کارکردن وەک سەکۆی سەرەکی بۆ کۆکردنەوە و ڕێکخستنی بیروڕا جیاوازەکانی کۆمەڵگا و گۆڕینیان بۆ بەرنامەی وارگێڕیی کردەیی، کە لە پرۆسەی هەڵبژاردندا دەخرێتە بەردەم بڕیاری دەوڵەت.\n\n١.٢. داڕشتنی بەرنامە و وارگێڕیی نیشتمانی:\n\nئا. پێشکەشکردنی دیدگای ستراتیژی و بەرنامەی تۆکمە و گشتگیر بۆ بەڕێوەبردنی دەوڵەت لە بوارەکانی ئابووری، ئاسایش، پەروەردە و وارگێڕیی دەرەوە.\n\nب. مسۆگەرکردنی ئەوەی کە هەموو بەرنامەیەک لەگەڵ بەرژەوەندییە باڵاکان و بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا هاوتەریب بێت.\n\n١.٣. پێگەیاندنی سەرکردە و کادری نیشتمانی:\n\nئا. کارکردن وەک قوتابخانەیەکی وارگێڕی بۆ دۆزینەوە، پێگەیاندن و ئامادەکردنی نەوەیەکی نوێ لە سەرکردە و کادری لێهاتوو.\n\nب. دامەزراندنی پرۆگرامی ڕاهێنانی ناوخۆیی لەسەر بنەماکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن، قانوون و کارگێڕی، کە شایستەی وەرگرتنی بەرپرسیارێتیی باڵا بن لە دامەزراوەکانی دەوڵەتدا.\n\nپ. هاندانی کادرەکانیان بۆ بەدەستهێنانی پسپۆڕی لە بوارە ژینەکییەکانی دەوڵەتداریدا.\n\n١.٤. ڕێکخستنی بەشداریی هەڵبژاردن:\n\nئا. ڕێکخستن و هاندانی شارۆمەندان بۆ بەشداریکردنی کارا لە هەڵبژاردنە گشتییەکاندا وەک بەرزترین کردەی ڕاییکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی.\n\nب. پاڵاوتنی کاندیدی شایستە و خاوەن توانست بۆ پۆستە هەڵبژێردراوەکان، کە نوێنەرایەتیی بەرنامەی پارتییەکە و بەرژەوەندیی گشتی بکەن.\n\n١.٥. هۆشیارکردنەوەی وارگێڕیی شارۆمەندان:\n\nئا. بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی وارگێڕی و شارۆمەندی لە ڕێگەی دیالۆگی بێوچان و ناساندنی ماف و ئەرکەکانی شارۆمەندان.\n\nب. ڕوونکردنەوەی پرسە ئاڵۆزە نیشتمانییەکان بۆ ڕای گشتی، بۆ بەهێزکردنی بنەمای بڕیاردانی ئاگاهانە.\n\n١.٦. نوێنەرایەتی و چاودێریی دیموکراتی:\n\nئا. گواستنەوەی داخوازکاری و گازندەی شارۆمەندان بۆ ناوەندەکانی بڕیار.\n\nب. ڕاییکردنی ئەرکی چاودێریی بنیاتنەرانە بەسەر کاری دەسەڵاتی ڕایەدارەوە، بەتایبەتی کاتێک لە ئۆپۆزسیۆندان.\n\nپ. بەشداریکردنی کاریگەرانە لە کاری لیژنە تایبەتمەندەکانی دەسەڵات لە قانوونداناندا.\n\nت. بوون بە پردی پەیوەندیی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت.\n\n١.٧. پراکتیزەکردنی دیموکراسیی ناوخۆیی:\n\nئا. کارکردن وەک نموونەیەکی بچووککراوەی دیموکراسی، لە ڕێگەی ڕاییکردنی هەڵبژاردنی ناوخۆیی ئازاد و ڕووەن بۆ هەموو ئۆرگانەکانی.\n\nب. ڕێزگرتن لە مافی ئەندامان بۆ ڕەخنەگرتن و بەشداریکردن لە داڕشتنی بڕیاردا، بۆ ئەوەی پارتییەک ببێتە قوتابخانەیەک بۆ پەروەردەکردنی شارۆمەندی دیموکرات.\n\n١.٨. بەهێزکردنی یەکێتیی نەتەوەیی و سەقامگیری:\n\nئا. کارکردن بۆ ئەوەی بەرژەوەندیی باڵای نیشتمانی هەمیشە لە سەرووی بەرژەوەندیی تەسکی پارتییەوە بێت.\n\nب. بنیاتنانی پردی پەیوەندی و هاندانی دیالۆگ لەنێوان توێژە جیاوازەکانی کۆمەڵگادا.\n\nدوویەم: مەرجەکانی دامەزراندن و ڕەوایەتی\n\nهەر پارتییەکی وارگێڕی بۆ بەدەستهێنانی ڕەوایەتیی قانوونیی و درێژەدارییەتی، دەبێت پابەندی ئەم مەرجانە بێت:\n\n٢.١. پابەندبوونی بێ مەرج بە بنەما نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەمی ئەم دەستوورە.\n\n٢.٢. هەبوونی پەیڕەوێکی ناوخۆیی دیموکراتی کە گۆڕینی دەوریی سەرکردایەتی مسۆگەر بکات.\n\n٢.٣. ڕوونایی ڕەبەقی سەرچاوە داراییەکان و ملکەچبوون بۆ چاودێریی قانوونیی.\n\n٢.٤. ئاشکرابوونی ئامانج، پەیڕەو، و بەرنامەکانی بۆ ڕای گشتی.\n\n٢.٥. هەموو دۆخێکدا دەبێ لە پەرگاڵی تۆماری نیشتمانی یان باڵاترین دەزگای نیشتمانی تۆمار کرابێت.\n\nسێیەم: ڕێنەدراوکارییە ڕەهاکان\n\nئەنجامدانی هەر کام لەم کردەوانەی خوارەوە بە پێشێلکاریی بنەڕەتیی دەستوور هەژمار دەکرێت:\n\n٣.١. دامەزراندنی باڵی چەکداری یان پەنابردن بۆ توندوتیژی.\n\n٣.٢. هاندانی دووبەرەکی و پێکدادانی ئێتنیکی، ئایینی، یان ناوچەیی.\n\n٣.٣. وەرگرتنی فەرمان یان یارمەتیی دارایی لە لایەنی بیانی بە مەبەستی زیانگەیاندن بە ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان.\n\n٣.٤. هەر چالاکییەک کە سەروەریی و یەکپارچەیی وڵات بخاتە مەترسییەوە.\n\nچوارەم: هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی\n\nهەڵوەشاندنەوەی پارتییەکی وارگێڕی تەنیا بە بڕیارێکی کۆتایی دادگای باڵا دەبێت، لەسەر بنەمای بەڵگەی سەلمێنراوی پێشێلکردنی یەکێک لە بڕگەکانی ئەم بەندە.\n\nپێنجەم: پشتیوانیی دارایی گشتی و ڕوونایەتی\n\n٥.١. دەوڵەت دەتوانێت بەپێی قانوون، پشتیوانیی دارایی گشتی پێشکەش بەو پارتییە وارگێڕییانە بکات کە لە هەڵبژاردنەکاندا نوێنەرایەتی بەدەست دەهێنن. ئەم پشتیوانییە دەبێت ڕووەن و دادپەروەرانە بێت.\n\n٥.٢. هەموو پارتییەک پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ساڵانەی ڕاپۆرتی وردی دارایی خۆی بۆ ڕای گشتی، کە سەرچاوەی داهات و شێوازی خەرجییەکانی تێدا ڕوون کرابێتەوە.\n\nشەشەم: جیاکردنەوەی ڕەهای پارتی لە دەوڵەت\n\n٦.١. بەکارهێنانی سامانی گشتی، دامەزراوەکانی دەوڵەت، یان کارمەندانی دەوڵەتی بۆ بەرژەوەندیی پارتی بە تەواوی ڕێنەدراوە و بە تاوانی گەندەڵیی نیشتمانی هەژمار دەکرێت.\n\n٦.٢. نابێت هیچ بەرپرسێکی باڵای دەوڵەت لە هەمان کاتدا پۆستی سەرکردایەتیی کارا لە پارتەکەیدا وەربگرێت، بەپێی ئەو وردەکارییانەی کە قانوون دیاری دەکات.\n\nحەوتەم: پێگەی دەستووریی ئۆپۆزسیۆنی بنیاتنەر\n\n٧.١. ئەو لایەن و پارتانەی کە لە دەسەڵاتدا نین، ئۆپۆزسیۆنی فەرمی پێکدەهێنن و ڕۆڵیان وەک چاودێرێکی بنەڕەتیی سەر دەسەڵات و هێزێکی پێشکەشکردنی بەدیلی وارگێڕی، لەلایەن دەستوورەوە پارێزراوە.\n\n٧.٢. قانوون مافی ئۆپۆزسیۆن بۆ دەستگەیشتن بە زانیاری و بەشداریکردن لە لیژنە گرنگەکانی مەکۆی نیشتمانیدا مسۆگەر دەکات.\n\nهەشتەم: ڕێنەدراوکردنی چالاکیی بازرگانی و قۆرخکاریی ئابووری\n\n٨.١. پارتییە وارگێڕییەکان وەک دامەزراوەی وارگێڕی کار دەکەن و بە هیچ شێوەیەک بۆیان نییە خاوەندارێتیی کۆمپانیای بازرگانی بکەن یان بەشدار بن لە چالاکیی ئابووریدا.\n\n٨.٢. هەر هەوڵێک لەلایەن پارتییەکەوە بۆ قۆرخکردنی بازاڕ یان بەکارهێنانی دزەکردنی وارگێڕی بۆ بەدەستهێنانی بەرژەوەندیی ئابووری، بە تاوانێکی گەورە دژی ئابووریی نیشتمانی دادەنرێت.\n\nنۆیەم: بەرپرسیارێتیی سەرکردایەتی و ئاشکراکردنی سامان\n\nسەرۆک و ئەندامانی دەفتەری وارگێریی یان هەر ئۆرگانێکی باڵای هاوشێوەی هەموو پارتییە وارگێڕییەکان، پابەندن بەوەی ساڵانە و بە شێوەیەکی گشتی، سامانی خۆیان و سەرچاوەی داهاتیان بۆ دەستەیەکی تایبەتمەندی سەربەخۆ ئاشکرا بکەن.\n\nدەیەم: ڕێکخستنی قانوونیی\n\nقانوونێکی تایبەت، وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە، لەوانە مەرجەکانی دامەزراندن، شێوازی کارکردن، میکانیزمی پشتیوانی و چاودێریی دارایی، و پڕۆسەی هەڵوەشاندنەوەی پارتییە وارگێڕییەکان، ڕێکدەخات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1541",
          "sourceIndex": 1541,
          "style": "Normal",
          "text": "پارتییە وارگێڕییەکان، وەک کەرەسەی بنەڕەتی دەسەڵاتی وارگێڕیی و ژیانی کۆمەڵایەتی لەسەر بنەمای ئازادی و دیموکراسی، ئامرازی سەرەکیی پێکهێنانی ویستمەندیی وارگێڕیی نەتەوە و پردی پەیوەندیی نێوان شارۆمەندان و دەسەڵاتن. دامەزراندن و کارکردنیان تەنیا لە چوارچێوەی قانووندا و بە مەبەستی بەشداریکردنی بنیاتنەرانە لە کێبڕکێی تەندرووستی وارگێڕیی و دیموکراتی لە ڕێگای هەڵبژاردنی ئازاد و دێموکراتیک و ڕووەن لەپێناو بەدەستهێنانی دەسەڵاتدا ڕەوایەتیی هەیە و دەبێت ببنە هۆکاری پتەوکردنی یەکێتیی نەتەوەیی، بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی وارگێڕی، و بەهێزکردنی کۆڵەکەکانی کۆماری کوردستان، نەک لاوازکردنیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پارتییە وارگێڕییەکان، وەک کەرەسەی بنەڕەتی دەسەڵاتی وارگێڕیی و ژیانی کۆمەڵایەتی لەسەر بنەمای ئازادی و دیموکراسی، ئامرازی سەرەکیی پێکهێنانی ویستمەندیی وارگێڕیی نەتەوە و پردی پەیوەندیی نێوان شارۆمەندان و دەسەڵاتن. دامەزراندن و کارکردنیان تەنیا لە چوارچێوەی قانووندا و بە مەبەستی بەشداریکردنی بنیاتنەرانە لە کێبڕکێی تەندرووستی وارگێڕیی و دیموکراتی لە ڕێگای هەڵبژاردنی ئازاد و دێموکراتیک و ڕووەن لەپێناو بەدەستهێنانی دەسەڵاتدا ڕەوایەتیی هەیە و دەبێت ببنە هۆکاری پتەوکردنی یەکێتیی نەتەوەیی، بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی وارگێڕی، و بەهێزکردنی کۆڵەکەکانی کۆماری کوردستان، نەک لاوازکردنیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1542",
          "sourceIndex": 1542,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرک و ڕۆڵی بنیاتنەرانە",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرک و ڕۆڵی بنیاتنەرانە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1543",
          "sourceIndex": 1543,
          "style": "Normal",
          "text": "پارتییە وارگێڕییەکان، وەک دامەزراوەی ژینەکیی ژیانی دیموکراسی و ئازادی، ئەرکیانە لە ڕێگەی ئەم چالاکییە بنەڕەتییانەوە بەشداری لە بنیاتنان و بەهێزکردنی کۆماردا بکەن:",
          "runs": [
            {
              "text": "پارتییە وارگێڕییەکان"
            },
            {
              "text": "، وەک دامەزراوەی ژینەکیی ژیانی دیموکراسی و ئازادی، ئەرکیانە لە ڕێگەی ئەم چالاکییە بنەڕەتییانەوە بەشداری لە بنیاتنان و بەهێزکردنی کۆماردا بکەن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1542"
        },
        {
          "id": "p1544",
          "sourceIndex": 1544,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پێکهێنانی ویستمەندیی وارگێڕیی نەتەوەیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پێکهێنانی ویستمەندیی وارگێڕیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1542"
        },
        {
          "id": "p1545",
          "sourceIndex": 1545,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کارکردن وەک سەکۆی سەرەکی بۆ کۆکردنەوە و ڕێکخستنی بیروڕا جیاوازەکانی کۆمەڵگا و گۆڕینیان بۆ بەرنامەی وارگێڕیی کردەیی، کە لە پرۆسەی هەڵبژاردندا دەخرێتە بەردەم بڕیاری دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کارکردن وەک سەکۆی سەرەکی بۆ کۆکردنەوە و ڕێکخستنی بیروڕا جیاوازەکانی کۆمەڵگا و گۆڕینیان بۆ بەرنامەی وارگێڕیی کردەیی، کە لە پرۆسەی هەڵبژاردندا دەخرێتە بەردەم بڕیاری دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1544"
        },
        {
          "id": "p1546",
          "sourceIndex": 1546,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. داڕشتنی بەرنامە و وارگێڕیی نیشتمانی:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "داڕشتنی بەرنامە و وارگێڕیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1542"
        },
        {
          "id": "p1547",
          "sourceIndex": 1547,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێشکەشکردنی دیدگای ستراتیژی و بەرنامەی تۆکمە و گشتگیر بۆ بەڕێوەبردنی دەوڵەت لە بوارەکانی ئابووری، ئاسایش، پەروەردە و وارگێڕیی دەرەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێشکەشکردنی دیدگای ستراتیژی و بەرنامەی تۆکمە و گشتگیر بۆ بەڕێوەبردنی دەوڵەت لە بوارەکانی ئابووری، ئاسایش، پەروەردە و وارگێڕیی دەرەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1546"
        },
        {
          "id": "p1548",
          "sourceIndex": 1548,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مسۆگەرکردنی ئەوەی کە هەموو بەرنامەیەک لەگەڵ بەرژەوەندییە باڵاکان و بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا هاوتەریب بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مسۆگەرکردنی ئەوەی کە هەموو بەرنامەیەک لەگەڵ بەرژەوەندییە باڵاکان و بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا هاوتەریب بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1546"
        },
        {
          "id": "p1549",
          "sourceIndex": 1549,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. پێگەیاندنی سەرکردە و کادری نیشتمانی:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پێگەیاندنی سەرکردە و کادری نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1542"
        },
        {
          "id": "p1550",
          "sourceIndex": 1550,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کارکردن وەک قوتابخانەیەکی وارگێڕی بۆ دۆزینەوە، پێگەیاندن و ئامادەکردنی نەوەیەکی نوێ لە سەرکردە و کادری لێهاتوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کارکردن وەک قوتابخانەیەکی وارگێڕی بۆ دۆزینەوە، پێگەیاندن و ئامادەکردنی نەوەیەکی نوێ لە سەرکردە و کادری لێهاتوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1549"
        },
        {
          "id": "p1551",
          "sourceIndex": 1551,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دامەزراندنی پرۆگرامی ڕاهێنانی ناوخۆیی لەسەر بنەماکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن، قانوون و کارگێڕی، کە شایستەی وەرگرتنی بەرپرسیارێتیی باڵا بن لە دامەزراوەکانی دەوڵەتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دامەزراندنی پرۆگرامی ڕاهێنانی ناوخۆیی لەسەر بنەماکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن، قانوون و کارگێڕی، کە شایستەی وەرگرتنی بەرپرسیارێتیی باڵا بن لە دامەزراوەکانی دەوڵەتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1549"
        },
        {
          "id": "p1552",
          "sourceIndex": 1552,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. هاندانی کادرەکانیان بۆ بەدەستهێنانی پسپۆڕی لە بوارە ژینەکییەکانی دەوڵەتداریدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هاندانی کادرەکانیان بۆ بەدەستهێنانی پسپۆڕی لە بوارە ژینەکییەکانی دەوڵەتداریدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1549"
        },
        {
          "id": "p1553",
          "sourceIndex": 1553,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. ڕێکخستنی بەشداریی هەڵبژاردن:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ڕێکخستنی بەشداریی هەڵبژاردن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1542"
        },
        {
          "id": "p1554",
          "sourceIndex": 1554,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕێکخستن و هاندانی شارۆمەندان بۆ بەشداریکردنی کارا لە هەڵبژاردنە گشتییەکاندا وەک بەرزترین کردەی ڕاییکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕێکخستن و هاندانی شارۆمەندان بۆ بەشداریکردنی کارا لە هەڵبژاردنە گشتییەکاندا وەک بەرزترین کردەی ڕاییکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1553"
        },
        {
          "id": "p1555",
          "sourceIndex": 1555,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاڵاوتنی کاندیدی شایستە و خاوەن توانست بۆ پۆستە هەڵبژێردراوەکان، کە نوێنەرایەتیی بەرنامەی پارتییەکە و بەرژەوەندیی گشتی بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاڵاوتنی کاندیدی شایستە و خاوەن توانست بۆ پۆستە هەڵبژێردراوەکان، کە نوێنەرایەتیی بەرنامەی پارتییەکە و بەرژەوەندیی گشتی بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1553"
        },
        {
          "id": "p1556",
          "sourceIndex": 1556,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٥. هۆشیارکردنەوەی وارگێڕیی شارۆمەندان:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هۆشیارکردنەوەی وارگێڕیی شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1542"
        },
        {
          "id": "p1557",
          "sourceIndex": 1557,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی وارگێڕی و شارۆمەندی لە ڕێگەی دیالۆگی بێوچان و ناساندنی ماف و ئەرکەکانی شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی وارگێڕی و شارۆمەندی لە ڕێگەی دیالۆگی بێوچان و ناساندنی ماف و ئەرکەکانی شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1556"
        },
        {
          "id": "p1558",
          "sourceIndex": 1558,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕوونکردنەوەی پرسە ئاڵۆزە نیشتمانییەکان بۆ ڕای گشتی، بۆ بەهێزکردنی بنەمای بڕیاردانی ئاگاهانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕوونکردنەوەی پرسە ئاڵۆزە نیشتمانییەکان بۆ ڕای گشتی، بۆ بەهێزکردنی بنەمای بڕیاردانی ئاگاهانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1556"
        },
        {
          "id": "p1559",
          "sourceIndex": 1559,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٦. نوێنەرایەتی و چاودێریی دیموکراتی:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "نوێنەرایەتی و چاودێریی دیموکراتی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1542"
        },
        {
          "id": "p1560",
          "sourceIndex": 1560,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. گواستنەوەی داخوازکاری و گازندەی شارۆمەندان بۆ ناوەندەکانی بڕیار.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. گواستنەوەی داخوازکاری و گازندەی شارۆمەندان بۆ ناوەندەکانی بڕیار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1559"
        },
        {
          "id": "p1561",
          "sourceIndex": 1561,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕاییکردنی ئەرکی چاودێریی بنیاتنەرانە بەسەر کاری دەسەڵاتی ڕایەدارەوە، بەتایبەتی کاتێک لە ئۆپۆزسیۆندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕاییکردنی ئەرکی چاودێریی بنیاتنەرانە بەسەر کاری دەسەڵاتی ڕایەدارەوە، بەتایبەتی کاتێک لە ئۆپۆزسیۆندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1559"
        },
        {
          "id": "p1562",
          "sourceIndex": 1562,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەشداریکردنی کاریگەرانە لە کاری لیژنە تایبەتمەندەکانی دەسەڵات لە قانوونداناندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەشداریکردنی کاریگەرانە لە کاری لیژنە تایبەتمەندەکانی دەسەڵات لە قانوونداناندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1559"
        },
        {
          "id": "p1563",
          "sourceIndex": 1563,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بوون بە پردی پەیوەندیی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بوون بە پردی پەیوەندیی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1559"
        },
        {
          "id": "p1564",
          "sourceIndex": 1564,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٧. پراکتیزەکردنی دیموکراسیی ناوخۆیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "پراکتیزەکردنی دیموکراسیی ناوخۆیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1542"
        },
        {
          "id": "p1565",
          "sourceIndex": 1565,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کارکردن وەک نموونەیەکی بچووککراوەی دیموکراسی، لە ڕێگەی ڕاییکردنی هەڵبژاردنی ناوخۆیی ئازاد و ڕووەن بۆ هەموو ئۆرگانەکانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کارکردن وەک نموونەیەکی بچووککراوەی دیموکراسی، لە ڕێگەی ڕاییکردنی هەڵبژاردنی ناوخۆیی ئازاد و ڕووەن بۆ هەموو ئۆرگانەکانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1564"
        },
        {
          "id": "p1566",
          "sourceIndex": 1566,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕێزگرتن لە مافی ئەندامان بۆ ڕەخنەگرتن و بەشداریکردن لە داڕشتنی بڕیاردا، بۆ ئەوەی پارتییەک ببێتە قوتابخانەیەک بۆ پەروەردەکردنی شارۆمەندی دیموکرات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕێزگرتن لە مافی ئەندامان بۆ ڕەخنەگرتن و بەشداریکردن لە داڕشتنی بڕیاردا، بۆ ئەوەی پارتییەک ببێتە قوتابخانەیەک بۆ پەروەردەکردنی شارۆمەندی دیموکرات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1564"
        },
        {
          "id": "p1567",
          "sourceIndex": 1567,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٨. بەهێزکردنی یەکێتیی نەتەوەیی و سەقامگیری:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٨. "
            },
            {
              "text": "بەهێزکردنی یەکێتیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " و سەقامگیری"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1542"
        },
        {
          "id": "p1568",
          "sourceIndex": 1568,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کارکردن بۆ ئەوەی بەرژەوەندیی باڵای نیشتمانی هەمیشە لە سەرووی بەرژەوەندیی تەسکی پارتییەوە بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کارکردن بۆ ئەوەی بەرژەوەندیی باڵای نیشتمانی هەمیشە لە سەرووی بەرژەوەندیی تەسکی پارتییەوە بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1567"
        },
        {
          "id": "p1569",
          "sourceIndex": 1569,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بنیاتنانی پردی پەیوەندی و هاندانی دیالۆگ لەنێوان توێژە جیاوازەکانی کۆمەڵگادا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بنیاتنانی پردی پەیوەندی و هاندانی دیالۆگ لەنێوان توێژە جیاوازەکانی کۆمەڵگادا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1567"
        },
        {
          "id": "p1570",
          "sourceIndex": 1570,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مەرجەکانی دامەزراندن و ڕەوایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مەرجەکانی دامەزراندن و ڕەوایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1571",
          "sourceIndex": 1571,
          "style": "Normal",
          "text": "هەر پارتییەکی وارگێڕی بۆ بەدەستهێنانی ڕەوایەتیی قانوونیی و درێژەدارییەتی، دەبێت پابەندی ئەم مەرجانە بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر پارتییەکی وارگێڕی بۆ بەدەستهێنانی ڕەوایەتیی قانوونیی و درێژەدارییەتی، دەبێت پابەندی ئەم مەرجانە بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1570"
        },
        {
          "id": "p1572",
          "sourceIndex": 1572,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پابەندبوونی بێ مەرج بە بنەما نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەمی ئەم دەستوورە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢"
            },
            {
              "text": ".١"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "پابەندبوونی بێ مەرج بە بنەما نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەمی ئەم دەستوورە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1570"
        },
        {
          "id": "p1573",
          "sourceIndex": 1573,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. هەبوونی پەیڕەوێکی ناوخۆیی دیموکراتی کە گۆڕینی دەوریی سەرکردایەتی مسۆگەر بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "هەبوونی پەیڕەوێکی ناوخۆیی دیموکراتی کە گۆڕینی دەوریی سەرکردایەتی مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1570"
        },
        {
          "id": "p1574",
          "sourceIndex": 1574,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ڕوونایی ڕەبەقی سەرچاوە داراییەکان و ملکەچبوون بۆ چاودێریی قانوونیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ڕوونایی"
            },
            {
              "text": " ڕەبەقی سەرچاوە داراییەکان و ملکەچبوون بۆ چاودێریی قانوونیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1570"
        },
        {
          "id": "p1575",
          "sourceIndex": 1575,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. ئاشکرابوونی ئامانج، پەیڕەو، و بەرنامەکانی بۆ ڕای گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئاشکرابوونی ئامانج، پەیڕەو، و بەرنامەکانی بۆ ڕای گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1570"
        },
        {
          "id": "p1576",
          "sourceIndex": 1576,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. هەموو دۆخێکدا دەبێ لە پەرگاڵی تۆماری نیشتمانی یان باڵاترین دەزگای نیشتمانی تۆمار کرابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "هەموو دۆخێکدا دەبێ لە پەرگاڵی تۆماری نیشتمانی یان باڵاترین دەزگای نیشتمانی تۆمار کرابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1570"
        },
        {
          "id": "p1577",
          "sourceIndex": 1577,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ڕێنەدراوکارییە ڕەهاکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ڕێنەدراوکارییە ڕەهاکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1578",
          "sourceIndex": 1578,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەنجامدانی هەر کام لەم کردەوانەی خوارەوە بە پێشێلکاریی بنەڕەتیی دەستوور هەژمار دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەنجامدانی هەر کام لەم کردەوانەی خوارەوە بە پێشێلکاریی بنەڕەتیی دەستوور هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1577"
        },
        {
          "id": "p1579",
          "sourceIndex": 1579,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دامەزراندنی باڵی چەکداری یان پەنابردن بۆ توندوتیژی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی باڵی چەکداری یان پەنابردن بۆ توندوتیژی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1577"
        },
        {
          "id": "p1580",
          "sourceIndex": 1580,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. هاندانی دووبەرەکی و پێکدادانی ئێتنیکی، ئایینی، یان ناوچەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هاندانی دووبەرەکی و پێکدادانی ئێتنیکی، ئایینی، یان ناوچەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1577"
        },
        {
          "id": "p1581",
          "sourceIndex": 1581,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. وەرگرتنی فەرمان یان یارمەتیی دارایی لە لایەنی بیانی بە مەبەستی زیانگەیاندن بە ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "وەرگرتنی فەرمان یان یارمەتیی دارایی لە لایەنی بیانی بە مەبەستی زیانگەیاندن بە ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1577"
        },
        {
          "id": "p1582",
          "sourceIndex": 1582,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. هەر چالاکییەک کە سەروەریی و یەکپارچەیی وڵات بخاتە مەترسییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هەر چالاکییەک کە سەروەریی و یەکپارچەیی وڵات بخاتە مەترسییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1577"
        },
        {
          "id": "p1583",
          "sourceIndex": 1583,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1584",
          "sourceIndex": 1584,
          "style": "Normal",
          "text": "هەڵوەشاندنەوەی پارتییەکی وارگێڕی تەنیا بە بڕیارێکی کۆتایی دادگای باڵا دەبێت، لەسەر بنەمای بەڵگەی سەلمێنراوی پێشێلکردنی یەکێک لە بڕگەکانی ئەم بەندە.",
          "runs": [
            {
              "text": "هەڵوەشاندنەوەی پارتییەکی وارگێڕی"
            },
            {
              "text": " تەنیا بە بڕیارێکی کۆتایی دادگای باڵا دەبێت، لەسەر بنەمای بەڵگەی سەلمێنراوی پێشێلکردنی یەکێک لە بڕگەکانی ئەم بەندە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1583"
        },
        {
          "id": "p1585",
          "sourceIndex": 1585,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: پشتیوانیی دارایی گشتی و ڕوونایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: پشتیوانیی دارایی گشتی و ڕوونایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1586",
          "sourceIndex": 1586,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەت دەتوانێت بەپێی قانوون، پشتیوانیی دارایی گشتی پێشکەش بەو پارتییە وارگێڕییانە بکات کە لە هەڵبژاردنەکاندا نوێنەرایەتی بەدەست دەهێنن. ئەم پشتیوانییە دەبێت ڕووەن و دادپەروەرانە بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دەتوانێت بەپێی قانوون، پشتیوانیی دارایی گشتی پێشکەش بەو پارتییە وارگێڕییانە بکات کە لە هەڵبژاردنەکاندا نوێنەرایەتی بەدەست دەهێنن. ئەم پشتیوانییە دەبێت ڕووەن و دادپەروەرانە بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1585"
        },
        {
          "id": "p1587",
          "sourceIndex": 1587,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. هەموو پارتییەک پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ساڵانەی ڕاپۆرتی وردی دارایی خۆی بۆ ڕای گشتی، کە سەرچاوەی داهات و شێوازی خەرجییەکانی تێدا ڕوون کرابێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەموو پارتییەک پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ساڵانەی ڕاپۆرتی وردی دارایی خۆی بۆ ڕای گشتی، کە سەرچاوەی داهات و شێوازی خەرجییەکانی تێدا ڕوون کرابێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1585"
        },
        {
          "id": "p1588",
          "sourceIndex": 1588,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: جیاکردنەوەی ڕەهای پارتی لە دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: جیاکردنەوەی ڕەهای پارتی لە دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1589",
          "sourceIndex": 1589,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. بەکارهێنانی سامانی گشتی، دامەزراوەکانی دەوڵەت، یان کارمەندانی دەوڵەتی بۆ بەرژەوەندیی پارتی بە تەواوی ڕێنەدراوە و بە تاوانی گەندەڵیی نیشتمانی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی سامانی گشتی، دامەزراوەکانی دەوڵەت، یان کارمەندانی دەوڵەتی بۆ بەرژەوەندیی پارتی بە تەواوی ڕێنەدراوە و بە تاوانی گەندەڵیی نیشتمانی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1588"
        },
        {
          "id": "p1590",
          "sourceIndex": 1590,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. نابێت هیچ بەرپرسێکی باڵای دەوڵەت لە هەمان کاتدا پۆستی سەرکردایەتیی کارا لە پارتەکەیدا وەربگرێت، بەپێی ئەو وردەکارییانەی کە قانوون دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "نابێت هیچ بەرپرسێکی باڵای دەوڵەت لە هەمان کاتدا پۆستی سەرکردایەتیی کارا لە پارتەکەیدا وەربگرێت، بەپێی ئەو وردەکارییانەی کە قانوون دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1588"
        },
        {
          "id": "p1591",
          "sourceIndex": 1591,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: پێگەی دەستووریی ئۆپۆزسیۆنی بنیاتنەر",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: پێگەی دەستووریی ئۆپۆزسیۆنی بنیاتنەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1592",
          "sourceIndex": 1592,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. ئەو لایەن و پارتانەی کە لە دەسەڵاتدا نین، ئۆپۆزسیۆنی فەرمی پێکدەهێنن و ڕۆڵیان وەک چاودێرێکی بنەڕەتیی سەر دەسەڵات و هێزێکی پێشکەشکردنی بەدیلی وارگێڕی، لەلایەن دەستوورەوە پارێزراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەو لایەن و پارتانەی کە لە دەسەڵاتدا نین، ئۆپۆزسیۆنی فەرمی پێکدەهێنن و ڕۆڵیان وەک چاودێرێکی بنەڕەتیی سەر دەسەڵات و هێزێکی پێشکەشکردنی بەدیلی وارگێڕی، لەلایەن دەستوورەوە پارێزراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1591"
        },
        {
          "id": "p1593",
          "sourceIndex": 1593,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. قانوون مافی ئۆپۆزسیۆن بۆ دەستگەیشتن بە زانیاری و بەشداریکردن لە لیژنە گرنگەکانی مەکۆی نیشتمانیدا مسۆگەر دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون مافی ئۆپۆزسیۆن بۆ دەستگەیشتن بە زانیاری و بەشداریکردن لە لیژنە گرنگەکانی "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "دا مسۆگەر دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1591"
        },
        {
          "id": "p1594",
          "sourceIndex": 1594,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: ڕێنەدراوکردنی چالاکیی بازرگانی و قۆرخکاریی ئابووری",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: ڕێنەدراوکردنی چالاکیی بازرگانی و قۆرخکاریی ئابووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1595",
          "sourceIndex": 1595,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. پارتییە وارگێڕییەکان وەک دامەزراوەی وارگێڕی کار دەکەن و بە هیچ شێوەیەک بۆیان نییە خاوەندارێتیی کۆمپانیای بازرگانی بکەن یان بەشدار بن لە چالاکیی ئابووریدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پارتییە وارگێڕییەکان وەک دامەزراوەی وارگێڕی کار دەکەن و بە هیچ شێوەیەک بۆیان نییە خاوەندارێتیی کۆمپانیای بازرگانی بکەن یان بەشدار بن لە چالاکیی ئابووریدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1594"
        },
        {
          "id": "p1596",
          "sourceIndex": 1596,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. هەر هەوڵێک لەلایەن پارتییەکەوە بۆ قۆرخکردنی بازاڕ یان بەکارهێنانی دزەکردنی وارگێڕی بۆ بەدەستهێنانی بەرژەوەندیی ئابووری، بە تاوانێکی گەورە دژی ئابووریی نیشتمانی دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک لەلایەن پارتییەکەوە بۆ قۆرخکردنی بازاڕ یان بەکارهێنانی دزەکردنی وارگێڕی بۆ بەدەستهێنانی بەرژەوەندیی ئابووری، بە تاوانێکی گەورە دژی ئابووریی نیشتمانی دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1594"
        },
        {
          "id": "p1597",
          "sourceIndex": 1597,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: بەرپرسیارێتیی سەرکردایەتی و ئاشکراکردنی سامان",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: بەرپرسیارێتیی سەرکردایەتی و ئاشکراکردنی سامان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1598",
          "sourceIndex": 1598,
          "style": "Normal",
          "text": "سەرۆک و ئەندامانی دەفتەری وارگێریی یان هەر ئۆرگانێکی باڵای هاوشێوەی هەموو پارتییە وارگێڕییەکان، پابەندن بەوەی ساڵانە و بە شێوەیەکی گشتی، سامانی خۆیان و سەرچاوەی داهاتیان بۆ دەستەیەکی تایبەتمەندی سەربەخۆ ئاشکرا بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "سەرۆک و ئەندامانی دەفتەری وارگێریی یان هەر ئۆرگانێکی باڵای هاوشێوەی هەموو پارتییە وارگێڕییەکان"
            },
            {
              "text": "، پابەندن بەوەی ساڵانە و بە شێوەیەکی گشتی، سامانی خۆیان و سەرچاوەی داهاتیان بۆ دەستەیەکی تایبەتمەندی سەربەخۆ ئاشکرا بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1597"
        },
        {
          "id": "p1599",
          "sourceIndex": 1599,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دەیەم: ڕێکخستنی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دەیەم: ڕێکخستنی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1600",
          "sourceIndex": 1600,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە، لەوانە مەرجەکانی دامەزراندن، شێوازی کارکردن، میکانیزمی پشتیوانی و چاودێریی دارایی، و پڕۆسەی هەڵوەشاندنەوەی پارتییە وارگێڕییەکان، ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە، لەوانە مەرجەکانی دامەزراندن، شێوازی کارکردن، میکانیزمی پشتیوانی و چاودێریی دارایی، و پڕۆسەی هەڵوەشاندنەوەی پارتییە وارگێڕییەکان، ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1599"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 36,
      "slug": "clause-36",
      "articleNumber": 36,
      "status": "published",
      "chapterId": 5,
      "title": "ئەرکی بەرگریی نیشتمانی و ڕاژەی گشتی",
      "body": "پاراستنی سەروەریی، یەکپارچەیی وڵات، و پەڕگاڵی دەستووریی کۆماری کوردستان، ئەرکێکی پیرۆز و مافێکی سەوداهەڵنەگری سەرشانی هەموو شارۆمەندێکە. دەوڵەت لەسەر بنەمای \"بەرگریی گشتگیر\" هێزی بەرگریی نیشتمانی دادەمەزرێنێت.\n\nیەکەم: هێزی بەرگریی نیشتمانی\n\n١.١. کۆماری کوردستان خاوەنی هێزێکی بەرگریی نیشتمانیی یەکگرتووە، کە ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە پاراستنی وڵات لە هەر هەڕەشەیەکی دەرەکی و ناوخۆیی کە ئاسایشی نەتەوەیی بخاتە مەترسییەوە.\n\n١.٢. هێزی بەرگریی نیشتمانی بە تەواوی لەژێر فەرمانی دەسەڵاتی قانوونیی و دەستووریی وڵاتدایە و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان سەرکۆمارە.\n\n١.٣. هەر جۆرە چالاکییەکی سەربازی لە دەرەوەی چوارچێوەی ئەم هێزە بە تەواوی ڕێنەدراوە و بە هەوڵێک دژی ئاسایشی دەوڵەت هەژمار دەکرێت.\n\nدوویەم: بنەمای بەرگریی گشتگیر\n\nپەرگاڵی بەرگریی وڵات لەسەر بنەمای بەرگریی گشتگیر دادەمەزرێت، کە پێکدێت لە:\n\n٢.١. هێزێکی پیشەیی هەردەمیی، کە کۆڵەکەی سەرەکی ئارتەش پێکدەهێنێت و بە بەرزترین ئاستی لێهاتوویی و تەکنەلۆژیا پڕچەک دەکرێت.\n\n٢.٢. هێزێکی یەدەگی بەرفراوان، کە لەو شارۆمەندانە پێکدێ کە ڕاژەی گشتییان گەیاندۆتە کۆتایی و لە کاتی پێویستدا بانگهێشت دەکرێنەوە.\n\nسێیەم: ڕاژەی نیشتمانیی ناچاری\n\n٣.١. ڕاژەکردن لە چوارچێوەی پەرگاڵی بەرگریی نیشتمانیدا، ئەرکێکی قانوونییە و هەموو شارۆمەندێکی شایستە دەگرێتەوە.\n\n٣.٢. ئەم ئەرکە ژن و پیاو بە یەکسانی دەگرێتەوە و قانوون وردەکارییەکانی ڕێکدەخات.\n\n٣.٣. قانوون ڕێگە بە جێگرەوەی \"ڕاژەی ژیاری\" (مەدەنی) دەدات بۆ ئەو کەسانەی کە بەهۆی باوەڕی ویژدانی یان هۆکاری پزیشکیی سەلمێنراوەوە ناتوانن چەک هەڵبگرن. ڕاژەی ژیاری لە دامەزراوە گشتییەکان و بۆ بەرژەوەندیی گشتی بەڕێوەدەچێت.\n\nچوارەم: بانگەوازی گشتی و هێزی یەدەگ\n\nلە کاتی جەنگ، داگیرکاری، یان هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر کۆمار، دەوڵەت مافی ڕاگەیاندنی \"بانگەوازی گشتی\" و بانگهێشتکردنی هێزی یەدەگی نیشتمانیی هەیە. هەموو شارۆمەندێک لەم دۆخەدا ئەرکیەتی بەپێی توانا و پسپۆڕی بەشداری لە بەرگریی نیشتمانیدا بکات.\n\nپێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\nقانوونێکی تایبەت وردەکارییەکانی پێکهاتەی هێزی بەرگریی نیشتمانی، ماوە و شێوازی ڕاژەی گشتی و ڕاژەی ژیاری، ماف و ئەرکی سەربازان، و پڕۆسەی بانگەوازی گشتی ڕێکدەخات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1602",
          "sourceIndex": 1602,
          "style": "Normal",
          "text": "پاراستنی سەروەریی، یەکپارچەیی وڵات، و پەڕگاڵی دەستووریی کۆماری کوردستان، ئەرکێکی پیرۆز و مافێکی سەوداهەڵنەگری سەرشانی هەموو شارۆمەندێکە. دەوڵەت لەسەر بنەمای \"بەرگریی گشتگیر\" هێزی بەرگریی نیشتمانی دادەمەزرێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پاراستنی سەروەریی"
            },
            {
              "text": "، یەکپارچەیی"
            },
            {
              "text": " وڵات، و پەڕگاڵی دەستووریی کۆماری کوردستان، ئەرکێکی پیرۆز و مافێکی سەوداهەڵنەگری سەرشانی هەموو شارۆمەندێکە. دەوڵەت لەسەر بنەمای \"بەرگریی گشتگیر\" هێزی بەرگریی نیشتمانی دادەمەزرێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1603",
          "sourceIndex": 1603,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: هێزی بەرگریی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: هێزی بەرگریی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1604",
          "sourceIndex": 1604,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان خاوەنی هێزێکی بەرگریی نیشتمانیی یەکگرتووە، کە ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە پاراستنی وڵات لە هەر هەڕەشەیەکی دەرەکی و ناوخۆیی کە ئاسایشی نەتەوەیی بخاتە مەترسییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": " خاوەنی هێزێکی بەرگریی نیشتمانیی یەکگرتووە، کە ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە پاراستنی وڵات لە هەر هەڕەشەیەکی دەرەکی و ناوخۆیی کە ئاسایشی نەتەوەیی بخاتە مەترسییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1603"
        },
        {
          "id": "p1605",
          "sourceIndex": 1605,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. هێزی بەرگریی نیشتمانی بە تەواوی لەژێر فەرمانی دەسەڵاتی قانوونیی و دەستووریی وڵاتدایە و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان سەرکۆمارە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هێزی بەرگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " بە تەواوی لەژێر فەرمانی دەسەڵاتی قانوونیی و دەستووریی وڵاتدایە و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان سەرکۆمارە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1603"
        },
        {
          "id": "p1606",
          "sourceIndex": 1606,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. هەر جۆرە چالاکییەکی سەربازی لە دەرەوەی چوارچێوەی ئەم هێزە بە تەواوی ڕێنەدراوە و بە هەوڵێک دژی ئاسایشی دەوڵەت هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە چالاکییەکی سەربازی لە دەرەوەی چوارچێوەی ئەم هێزە بە تەواوی ڕێنەدراوە و بە هەوڵێک دژی ئاسایشی دەوڵەت هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1603"
        },
        {
          "id": "p1607",
          "sourceIndex": 1607,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: بنەمای بەرگریی گشتگیر",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": بنەمای بەرگریی گشتگیر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1608",
          "sourceIndex": 1608,
          "style": "Normal",
          "text": "پەرگاڵی بەرگریی وڵات لەسەر بنەمای بەرگریی گشتگیر دادەمەزرێت، کە پێکدێت لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "پەرگاڵی بەرگریی وڵات لەسەر بنەمای بەرگریی گشتگیر دادەمەزرێت، کە پێکدێت لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1607"
        },
        {
          "id": "p1609",
          "sourceIndex": 1609,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. هێزێکی پیشەیی هەردەمیی، کە کۆڵەکەی سەرەکی ئارتەش پێکدەهێنێت و بە بەرزترین ئاستی لێهاتوویی و تەکنەلۆژیا پڕچەک دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هێزێکی پیشەیی هەردەمیی، کە کۆڵەکەی سەرەکی ئارتەش پێکدەهێنێت و بە بەرزترین ئاستی لێهاتوویی و تەکنەلۆژیا پڕچەک دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1607"
        },
        {
          "id": "p1610",
          "sourceIndex": 1610,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. هێزێکی یەدەگی بەرفراوان، کە لەو شارۆمەندانە پێکدێ کە ڕاژەی گشتییان گەیاندۆتە کۆتایی و لە کاتی پێویستدا بانگهێشت دەکرێنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هێزێکی یەدەگی بەرفراوان، کە لەو شارۆمەندانە پێکد"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ڕاژەی گشتییان گەیاندۆتە کۆتایی و لە کاتی پێویستدا بانگهێشت دەکرێنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1607"
        },
        {
          "id": "p1611",
          "sourceIndex": 1611,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ڕاژەی نیشتمانیی ناچاری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ڕاژەی نیشتمانیی ناچاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1612",
          "sourceIndex": 1612,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ڕاژەکردن لە چوارچێوەی پەرگاڵی بەرگریی نیشتمانیدا، ئەرکێکی قانوونییە و هەموو شارۆمەندێکی شایستە دەگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕاژەکردن لە چوارچێوەی پەرگاڵی بەرگریی نیشتمانیدا، ئەرکێکی قانوونییە و هەموو شارۆمەندێکی شایستە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1611"
        },
        {
          "id": "p1613",
          "sourceIndex": 1613,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم ئەرکە ژن و پیاو بە یەکسانی دەگرێتەوە و قانوون وردەکارییەکانی ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرکە ژن و پیاو بە یەکسانی دەگرێتەوە و قانوون وردەکارییەکانی ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1611"
        },
        {
          "id": "p1614",
          "sourceIndex": 1614,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. قانوون ڕێگە بە جێگرەوەی \"ڕاژەی ژیاری\" (مەدەنی) دەدات بۆ ئەو کەسانەی کە بەهۆی باوەڕی ویژدانی یان هۆکاری پزیشکیی سەلمێنراوەوە ناتوانن چەک هەڵبگرن. ڕاژەی ژیاری لە دامەزراوە گشتییەکان و بۆ بەرژەوەندیی گشتی بەڕێوەدەچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "قانوون ڕێگە بە جێگرەوەی \"ڕاژەی ژیاری\" (مەدەنی) دەدات بۆ ئەو کەسانەی کە بەهۆی باوەڕی ویژدانی یان هۆکاری پزیشکیی سەلمێنراوەوە ناتوانن چەک هەڵبگرن. ڕاژەی ژیاری لە دامەزراوە گشتییەکان و بۆ بەرژەوەندیی گشتی بەڕێوەدەچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1611"
        },
        {
          "id": "p1615",
          "sourceIndex": 1615,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: بانگەوازی گشتی و هێزی یەدەگ",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: بانگەوازی گشتی و هێزی یەدەگ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1616",
          "sourceIndex": 1616,
          "style": "Normal",
          "text": "لە کاتی جەنگ، داگیرکاری، یان هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر کۆمار، دەوڵەت مافی ڕاگەیاندنی \"بانگەوازی گشتی\" و بانگهێشتکردنی هێزی یەدەگی نیشتمانیی هەیە. هەموو شارۆمەندێک لەم دۆخەدا ئەرکیەتی بەپێی توانا و پسپۆڕی بەشداری لە بەرگریی نیشتمانیدا بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "لە کاتی جەنگ، داگیرکاری، یان هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر کۆمار، دەوڵەت مافی ڕاگەیاندنی \"بانگەوازی گشتی\" و بانگهێشتکردنی هێزی یەدەگی نیشتمانیی هەیە. هەموو شارۆمەندێک لەم دۆخەدا ئەرکیەتی بەپێی توانا و پسپۆڕی بەشداری لە بەرگریی نیشتمانیدا بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1615"
        },
        {
          "id": "p1617",
          "sourceIndex": 1617,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1618",
          "sourceIndex": 1618,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونێکی تایبەت وردەکارییەکانی پێکهاتەی هێزی بەرگریی نیشتمانی، ماوە و شێوازی ڕاژەی گشتی و ڕاژەی ژیاری، ماف و ئەرکی سەربازان، و پڕۆسەی بانگەوازی گشتی ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت وردەکارییەکانی پێکهاتەی هێزی بەرگریی نیشتمانی، ماوە و شێوازی ڕاژەی گشتی و ڕاژەی ژیاری، ماف و ئەرکی سەربازان، و پڕۆسەی بانگەوازی گشتی ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1617"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 37,
      "slug": "clause-37",
      "articleNumber": 37,
      "status": "published",
      "chapterId": 5,
      "title": "تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی",
      "body": "یەکەم: بنەما و شکۆمەندیی قانوونیی\n\nوەفاداری بۆ کۆماری کوردستان و پاراستنی بوون و سەروەرییەکەی، بەرزترین ئەرک و پەیمانی پیرۆزی نێوان شارۆمەند و نیشتمانە. لەم ڕوانگەیەوە، ناپاکیی نیشتمانی بە قورسترین تاوان دژی بوونی دەوڵەت، شکۆی نەتەوە و ئاسایشی گشتی دادەنرێت. ئەم تاوانە پێشێلکاریی ڕاستەوخۆی ئەو پەیمانە بنەڕەتییەیە کە کۆمار لەسەری دامەزراوە و بە هیچ شێوەیەک جێگەی لێخۆشبوون نییە.\n\nدوویەم: پێناسەی گشتیی تاوان\n\nتاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی، بریتییە لە هەر کردەوەیەکی بە مەبەست و ئاگایانە، کە لەلایەن هەر شارۆمەندێک، بەرپرسێکی دەوڵەتی، یان هەر کەسێکی نیشتەجێی کوردستانەوە ئەنجام بدرێ کە سوێندی وەفاداریی خواردبێت و بە مەبەستی زیانگەیاندن بە سەروەریی، یەکپارچەیی، ئاسایش، یان سەقامگیریی پەڕگاڵی دەستووریی کۆماری کوردستان بێت، یان ببێتە هۆی بەهێزکردنی دوژمن و لاوازبوونی پێگەی دەوڵەت.\n\nسێیەم: پۆلێنکردنی کردەوەکانی ناپاکیی نیشتمانی\n\nبۆ مەبەستی ڕوونیی قانوونیی، کردەوەکانی تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە، بەڵام تەنیا بەمانەوە سنووردار نییە:\n\n٣.١. تاوانی دژ بە سەروەریی و یەکپارچەیی وڵات:\n\nئا. هاندانی شەڕی دەرەکی: ئەنجامدانی هەر کردەوەیەک کە ببێتە هۆی هەڵگیرساندنی شەڕ دژی کۆماری کوردستان یان خستنە مەترسییەوە.\n\nب. خستنە ژێر دەسەڵاتی بیانی: کارکردن بۆ خستنی کۆماری کوردستان یان هەر بەشێک لە خاکەکەی، بە شێوەی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ، ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتێکی بیانی.\n\nپ. هاوکاریکردنی دوژمن: پێشکەشکردنی هەر جۆرە یارمەتییەک، چ شتەکی، چ لۆجستیکی، چ مرۆیی، بە هێزێکی دوژمن لە کاتی جەنگ یان هەر پێکدادانێکی چەکداریدا.\n\nت. ڕادەستکردنی دامەزراوەی سەربازی: ڕادەستکردنی هەر بنکە، قەڵا، کەشتی، فڕۆکە، یان هەر دامەزراوەیەکی سەربازیی گرنگ بە دوژمن.\n\nج. یاخیبوونی چەکداری: دامەزاندن، سەرکردایەتیکردن، یان بەشداریکردن لە هەر گرووپێکی چەکداریی ناوخۆییدا کە ئامانجی تێکدانی ئاسایشی دەوڵەت و دابەشکردنی خاک بێت.\n\n٣.٢. تاوانی دژ بە ئاسایشی دەوڵەت و نهێنییە باڵاکان (سیخوڕی):\n\nئا. ئاشکراکردنی نهێنییە باڵاکان: ئاشکراکردن یان گواستنەوەی هەر زانیاری، بەڵگەنامە، یان تەکنەلۆژیایەک کە بە نهێنیی باڵای سەربازی، هەواڵگریی، دیپلۆماسی، یان ئابووریی ستراتیژی پۆلێن کراوە، بۆ هەر دەوڵەت، ڕێکخراو، یان لایەنێکی بیانی.\n\nب. کۆکردنەوەی زانیاری بۆ دوژمن: بەدەستهێنان یان هەوڵدان بۆ بەدەستهێنانی زانیاریی نهێنی بە مەبەستی گەیاندنی بە لایەنێکی بیانی کە زیان بە بەرژەوەندییەکانی دەوڵەت بگەیەنێت.\n\nپ. چالاکیی هەواڵگریی بێ مۆڵەت: ئەنجامدانی چالاکیی هەواڵگری لەسەر خاکی کوردستان بۆ بەرژەوەندیی لایەنێکی بیانی، تەنانەت ئەگەر زانیاریی نهێنیشی تێدا نەبێت، بە مەرجێک زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنێت.\n\n٣.٣. تاوانی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری و دامەزراوە باڵاکان:\n\nئا. گۆڕینی نادەستووریی پەڕگاڵ: هەوڵدان بۆ گۆڕینی پەڕگاڵی دەستووریی وڵات بە بەکارهێنانی هێز، هەڕەشە، یان هەر شێوازێکی ناقانوونیی دیکە.\n\nب. هێرشکردنە سەر دامەزراوە باڵاکان: ئەنجامدانی هێرشی چەکداری یان توندوتیژی دژی بارەگای سەرۆکایەتی کۆمار، مەکۆی نیشتمانی، مەکۆی ژیران، یان دادگای باڵا.\n\nپ. هێرشکردنە سەر سەرکردە باڵاکان: ئەنجامدان یان پیلانگێڕی بۆ تیرۆرکردنی سەرۆکی دەوڵەت، سەرۆکی مەکۆی نیشتمانی، سەرۆکی مەکۆی ژیران، یان سەرۆکی دادگای باڵا، بە مەبەستی تێکدانی پەڕگاڵی دەوڵەت.\n\nت. ڕێگریکردن لە کاری دامەزراوەکان: بەکارهێنانی هێز یان هەڕەشە بۆ ڕێگریکردن لە کارکردنی ئاسایی دامەزراوە دەستوورییە باڵاکانی دەوڵەت.\n\n٣.٤. تاوانی دژ بە ژێرخانی ژینەکی و ئاسایشی ئابووری:\n\nئا. تێکدانی ژێرخانی ستراتیژی: ئەنجامدانی کردەوەی تێکدەرانەی مەبەستدارانە دژی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات وەک سەرچاوەکانی وزە، بەنداوەکان، تۆڕەکانی پەیوەندی، پەرگاڵی بانکی ناوەندی، یان هێرشی ئەلیکترۆنی (سایبەری) بۆ سەر دامەزراوە هەستیارەکان.\n\nب. شەڕی ئابووری: ئەنجامدانی هەر کردەوەیەک بە هاوکاریی لایەنێکی دەرەکی کە ئامانج لێی داڕمانی ئابووریی کوردستان بێت، وەک تێکدانی بەهای دراوی نیشتمانی یان قاچاخچێتیی ستراتیژی.\n\nچوارەم: بارودۆخی دژوارکەر\n\nئەگەر هەر کام لە تاوانەکانی ئاماژەپێکراو لەلایەن کەسێکەوە ئەنجام بدرێ کە پۆستێکی باڵای دەوڵەتی، سەربازی، یان دادوەریی هەبێت و سوودی لە پۆستەکەی وەرگرتبێت بۆ ئەنجامدانی تاوانەکە، ئەوا بە بارودۆخی دژوارکەر هەژمار دەکرێت و کاریگەریی لەسەر توندیی سزاکەی دەبێت.\n\nپێنجەم: دادگاییکردن و ڕێکارەکان\n\n٥.١. دادگای تایبەتمەند: گشت تاوانەکانی ناپاکیی نیشتمانی لە دادگایەکی تایبەتمەنددا تاوتوێ دەکرێن کە پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت.\n\n٥.٢. پڕۆسەی دادپەروەرانە: سەرەڕای قورسیی تاوانەکە، دەبێت پڕۆسەی دادگاییکردن بە تەواوی دادپەروەرانە بێت و گشت مافە دەستوورییەکانی تۆمەتبار، لەوانە مافی بەرگری و هەبوونی پارێزەر، پارێزراو بێت.\n\nشەشەم: سزا و ئاکامەکان\n\n٦.١. توندترین سزا: هەر کەسێک بەم تاوانە سزا بدرێت، ڕووبەڕووی توندترین سزای دیاریکراو لە قانووندا دەبێتەوە.\n\n٦.٢. لێخۆشنەبوونی هەردەمیی: تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی لێبوردنی گشتی یان تایبەتی نایگرێتەوە و بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابێت.\n\n٦.٣. سزای تەواوکەر: جگە لە سزای سەرەکی، تاوانبار بە شێوەیەکی هەردەمیی لە گشت مافە وارگێڕی و ژیارییەکانی بێبەش دەکرێت و ئەو سامانەی لە ئەنجامی تاوانەکەوە بەدەستی هێناوە، لەلایەن دەوڵەتەوە دەستی بەسەردا دەگیرێت.\n\nحەوتەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\nقانوونێکی تایبەت، وردەکاریی کردەوەکانی تاوانی ناپاکیی نیشتمانی، پێکهاتە و دەسەڵاتی دادگای تایبەتمەند، ڕێکارەکانی دادگاییکردن، و جۆری سزاکان بە شێوەیەکی ورد دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1620",
          "sourceIndex": 1620,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەما و شکۆمەندیی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەما و شکۆمەندیی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1621",
          "sourceIndex": 1621,
          "style": "Normal",
          "text": "وەفاداری بۆ کۆماری کوردستان و پاراستنی بوون و سەروەرییەکەی، بەرزترین ئەرک و پەیمانی پیرۆزی نێوان شارۆمەند و نیشتمانە. لەم ڕوانگەیەوە، ناپاکیی نیشتمانی بە قورسترین تاوان دژی بوونی دەوڵەت، شکۆی نەتەوە و ئاسایشی گشتی دادەنرێت. ئەم تاوانە پێشێلکاریی ڕاستەوخۆی ئەو پەیمانە بنەڕەتییەیە کە کۆمار لەسەری دامەزراوە و بە هیچ شێوەیەک جێگەی لێخۆشبوون نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "وەفاداری بۆ کۆماری کوردستان و پاراستنی بوون و سەروەرییەکەی، بەرزترین ئەرک و پەیمانی پیرۆزی نێوان شارۆمەند و نیشتمانە. لەم ڕوانگەیەوە، ناپاکیی نیشتمانی بە قورسترین تاوان دژی بوونی دەوڵەت، شکۆی نەتەوە و ئاسایشی گشتی دادەنرێت. ئەم تاوانە پێشێلکاریی ڕاستەوخۆی ئەو پەیمانە بنەڕەتییەیە کە کۆمار لەسەری دامەزراوە و بە هیچ شێوەیەک جێگەی لێخۆشبوون نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1620"
        },
        {
          "id": "p1622",
          "sourceIndex": 1622,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێناسەی گشتیی تاوان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێناسەی گشتیی تاوان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1623",
          "sourceIndex": 1623,
          "style": "Normal",
          "text": "تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی، بریتییە لە هەر کردەوەیەکی بە مەبەست و ئاگایانە، کە لەلایەن هەر شارۆمەندێک، بەرپرسێکی دەوڵەتی، یان هەر کەسێکی نیشتەجێی کوردستانەوە ئەنجام بدرێ کە سوێندی وەفاداریی خواردبێت و بە مەبەستی زیانگەیاندن بە سەروەریی، یەکپارچەیی، ئاسایش، یان سەقامگیریی پەڕگاڵی دەستووریی کۆماری کوردستان بێت، یان ببێتە هۆی بەهێزکردنی دوژمن و لاوازبوونی پێگەی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی، بریتییە لە هەر کردەوەیەکی بە مەبەست و ئاگایانە، کە لەلایەن هەر شارۆمەندێک، بەرپرسێکی دەوڵەتی، یان هەر کەسێکی نیشتەجێی کوردستانەوە ئەنجام بدر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "سوێندی وەفاداریی خواردبێت و بە مەبەستی زیانگەیاندن بە سەروەریی، یەکپارچەیی، ئاسایش، یان سەقامگیریی پەڕگاڵی دەستووریی کۆماری کوردستان بێت، یان ببێتە هۆی بەهێزکردنی دوژمن"
            },
            {
              "text": " و لاوازبوونی پێگەی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1622"
        },
        {
          "id": "p1624",
          "sourceIndex": 1624,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پۆلێنکردنی کردەوەکانی ناپاکیی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پۆلێنکردنی کردەوەکانی ناپاکیی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1625",
          "sourceIndex": 1625,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ مەبەستی ڕوونیی قانوونیی، کردەوەکانی تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە، بەڵام تەنیا بەمانەوە سنووردار نییە:",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ مەبەستی ڕوونیی قانوونیی، کردەوەکانی تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە، بەڵام تەنیا بەمانەوە سنووردار نییە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1624"
        },
        {
          "id": "p1626",
          "sourceIndex": 1626,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. تاوانی دژ بە سەروەریی و یەکپارچەیی وڵات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "تاوانی دژ بە سەروەریی و یەکپارچەیی وڵات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1624"
        },
        {
          "id": "p1627",
          "sourceIndex": 1627,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هاندانی شەڕی دەرەکی: ئەنجامدانی هەر کردەوەیەک کە ببێتە هۆی هەڵگیرساندنی شەڕ دژی کۆماری کوردستان یان خستنە مەترسییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هاندانی شەڕی دەرەکی: ئەنجامدانی هەر کردەوەیەک کە ببێتە هۆی هەڵگیرساندنی شەڕ دژی کۆماری کوردستان یان خستنە مەترسییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1626"
        },
        {
          "id": "p1628",
          "sourceIndex": 1628,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. خستنە ژێر دەسەڵاتی بیانی: کارکردن بۆ خستنی کۆماری کوردستان یان هەر بەشێک لە خاکەکەی، بە شێوەی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ، ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتێکی بیانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. خستنە ژێر دەسەڵاتی بیانی: کارکردن بۆ خستنی کۆماری کوردستان یان هەر بەشێک لە خاکەکەی، بە شێوەی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ، ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتێکی بیانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1626"
        },
        {
          "id": "p1629",
          "sourceIndex": 1629,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. هاوکاریکردنی دوژمن: پێشکەشکردنی هەر جۆرە یارمەتییەک، چ شتەکی، چ لۆجستیکی، چ مرۆیی، بە هێزێکی دوژمن لە کاتی جەنگ یان هەر پێکدادانێکی چەکداریدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هاوکاریکردنی دوژمن: پێشکەشکردنی هەر جۆرە یارمەتییەک، چ شتەکی، چ لۆجستیکی، چ مرۆیی، بە هێزێکی دوژمن لە کاتی جەنگ یان هەر پێکدادانێکی چەکداریدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1626"
        },
        {
          "id": "p1630",
          "sourceIndex": 1630,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ڕادەستکردنی دامەزراوەی سەربازی: ڕادەستکردنی هەر بنکە، قەڵا، کەشتی، فڕۆکە، یان هەر دامەزراوەیەکی سەربازیی گرنگ بە دوژمن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ڕادەستکردنی دامەزراوەی سەربازی: ڕادەستکردنی هەر بنکە، قەڵا، کەشتی، فڕۆکە، یان هەر دامەزراوەیەکی سەربازیی گرنگ بە دوژمن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1626"
        },
        {
          "id": "p1631",
          "sourceIndex": 1631,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. یاخیبوونی چەکداری: دامەزاندن، سەرکردایەتیکردن، یان بەشداریکردن لە هەر گرووپێکی چەکداریی ناوخۆییدا کە ئامانجی تێکدانی ئاسایشی دەوڵەت و دابەشکردنی خاک بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. یاخیبوونی چەکداری: دامەزاندن، سەرکردایەتیکردن، یان بەشداریکردن لە هەر گرووپێکی چەکداریی ناوخۆییدا کە ئامانجی تێکدانی ئاسایشی دەوڵەت و دابەشکردنی خاک بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1626"
        },
        {
          "id": "p1632",
          "sourceIndex": 1632,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. تاوانی دژ بە ئاسایشی دەوڵەت و نهێنییە باڵاکان (سیخوڕی):",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "تاوانی دژ بە ئاسایشی دەوڵەت و نهێنییە باڵاکان (سیخوڕی)"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1624"
        },
        {
          "id": "p1633",
          "sourceIndex": 1633,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئاشکراکردنی نهێنییە باڵاکان: ئاشکراکردن یان گواستنەوەی هەر زانیاری، بەڵگەنامە، یان تەکنەلۆژیایەک کە بە نهێنیی باڵای سەربازی، هەواڵگریی، دیپلۆماسی، یان ئابووریی ستراتیژی پۆلێن کراوە، بۆ هەر دەوڵەت، ڕێکخراو، یان لایەنێکی بیانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئاشکراکردنی نهێنییە باڵاکان: ئاشکراکردن یان گواستنەوەی هەر زانیاری، بەڵگەنامە، یان تەکنەلۆژیایەک کە بە نهێنیی باڵای سەربازی، هەواڵگریی، دیپلۆماسی، یان ئابووریی ستراتیژی پۆلێن کراوە، بۆ هەر دەوڵەت، ڕێکخراو، یان لایەنێکی بیانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1632"
        },
        {
          "id": "p1634",
          "sourceIndex": 1634,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کۆکردنەوەی زانیاری بۆ دوژمن: بەدەستهێنان یان هەوڵدان بۆ بەدەستهێنانی زانیاریی نهێنی بە مەبەستی گەیاندنی بە لایەنێکی بیانی کە زیان بە بەرژەوەندییەکانی دەوڵەت بگەیەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کۆکردنەوەی زانیاری بۆ دوژمن: بەدەستهێنان یان هەوڵدان بۆ بەدەستهێنانی زانیاریی نهێنی بە مەبەستی گەیاندنی بە لایەنێکی بیانی کە زیان بە بەرژەوەندییەکانی دەوڵەت بگەیەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1632"
        },
        {
          "id": "p1635",
          "sourceIndex": 1635,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. چالاکیی هەواڵگریی بێ مۆڵەت: ئەنجامدانی چالاکیی هەواڵگری لەسەر خاکی کوردستان بۆ بەرژەوەندیی لایەنێکی بیانی، تەنانەت ئەگەر زانیاریی نهێنیشی تێدا نەبێت، بە مەرجێک زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. چالاکیی هەواڵگریی بێ مۆڵەت: ئەنجامدانی چالاکیی هەواڵگری لەسەر خاکی کوردستان بۆ بەرژەوەندیی لایەنێکی بیانی، تەنانەت ئەگەر زانیاریی نهێنیشی تێدا نەبێت، بە مەرجێک زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1632"
        },
        {
          "id": "p1636",
          "sourceIndex": 1636,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. تاوانی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری و دامەزراوە باڵاکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "تاوانی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری و دامەزراوە باڵاکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1624"
        },
        {
          "id": "p1637",
          "sourceIndex": 1637,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. گۆڕینی نادەستووریی پەڕگاڵ: هەوڵدان بۆ گۆڕینی پەڕگاڵی دەستووریی وڵات بە بەکارهێنانی هێز، هەڕەشە، یان هەر شێوازێکی ناقانوونیی دیکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. گۆڕینی نادەستووریی پەڕگاڵ: هەوڵدان بۆ گۆڕینی پەڕگاڵی دەستووریی وڵات بە بەکارهێنانی هێز، هەڕەشە، یان هەر شێوازێکی ناقانوونیی دیکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1636"
        },
        {
          "id": "p1638",
          "sourceIndex": 1638,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هێرشکردنە سەر دامەزراوە باڵاکان: ئەنجامدانی هێرشی چەکداری یان توندوتیژی دژی بارەگای سەرۆکایەتی کۆمار، مەکۆی نیشتمانی، مەکۆی ژیران، یان دادگای باڵا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هێرشکردنە سەر دامەزراوە باڵاکان: ئەنجامدانی هێرشی چەکداری یان توندوتیژی دژی بارەگای سەرۆکایەتی کۆمار، مەکۆی نیشتمانی، مەکۆی ژیران، یان دادگای باڵا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1636"
        },
        {
          "id": "p1639",
          "sourceIndex": 1639,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. هێرشکردنە سەر سەرکردە باڵاکان: ئەنجامدان یان پیلانگێڕی بۆ تیرۆرکردنی سەرۆکی دەوڵەت، سەرۆکی مەکۆی نیشتمانی، سەرۆکی مەکۆی ژیران، یان سەرۆکی دادگای باڵا، بە مەبەستی تێکدانی پەڕگاڵی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هێرشکردنە سەر سەرکردە باڵاکان: ئەنجامدان یان پیلانگێڕی بۆ تیرۆرکردنی سەرۆکی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "، سەرۆکی مەکۆی نیشتمانی، سەرۆکی مەکۆی ژیران، یان سەرۆکی دادگای باڵا، بە مەبەستی تێکدانی پەڕگاڵی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1636"
        },
        {
          "id": "p1640",
          "sourceIndex": 1640,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ڕێگریکردن لە کاری دامەزراوەکان: بەکارهێنانی هێز یان هەڕەشە بۆ ڕێگریکردن لە کارکردنی ئاسایی دامەزراوە دەستوورییە باڵاکانی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ڕێگریکردن لە کاری دامەزراوەکان: بەکارهێنانی هێز یان هەڕەشە بۆ ڕێگریکردن لە کارکردنی ئاسایی دامەزراوە دەستوورییە باڵاکانی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1636"
        },
        {
          "id": "p1641",
          "sourceIndex": 1641,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. تاوانی دژ بە ژێرخانی ژینەکی و ئاسایشی ئابووری:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "تاوانی دژ بە ژێرخانی ژینەکی و ئاسایشی ئابووری"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1624"
        },
        {
          "id": "p1642",
          "sourceIndex": 1642,
          "style": "Normal",
          "text": "ئا. تێکدانی ژێرخانی ستراتیژی: ئەنجامدانی کردەوەی تێکدەرانەی مەبەستدارانە دژی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات وەک سەرچاوەکانی وزە، بەنداوەکان، تۆڕەکانی پەیوەندی، پەرگاڵی بانکی ناوەندی، یان هێرشی ئەلیکترۆنی (سایبەری) بۆ سەر دامەزراوە هەستیارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تێکدانی ژێرخانی ستراتیژی: ئەنجامدانی کردەوەی تێکدەرانەی مەبەستدارانە دژی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات وەک سەرچاوەکانی وزە، بەنداوەکان، تۆڕەکانی پەیوەندی، پەرگاڵی بانکی ناوەندی، یان هێرشی ئەلیکترۆنی (سایبەری) بۆ سەر دامەزراوە هەستیارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1641"
        },
        {
          "id": "p1643",
          "sourceIndex": 1643,
          "style": "Normal",
          "text": "ب. شەڕی ئابووری: ئەنجامدانی هەر کردەوەیەک بە هاوکاریی لایەنێکی دەرەکی کە ئامانج لێی داڕمانی ئابووریی کوردستان بێت، وەک تێکدانی بەهای دراوی نیشتمانی یان قاچاخچێتیی ستراتیژی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. شەڕی ئابووری: ئەنجامدانی هەر کردەوەیەک بە هاوکاریی لایەنێکی دەرەکی کە ئامانج لێی داڕمانی ئابووریی کوردستان بێت، وەک تێکدانی بەهای دراوی نیشتمانی یان قاچاخچێتیی ستراتیژی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1641"
        },
        {
          "id": "p1644",
          "sourceIndex": 1644,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: بارودۆخی دژوارکەر",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: بارودۆخی "
            },
            {
              "text": "دژوار"
            },
            {
              "text": "کەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1645",
          "sourceIndex": 1645,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەگەر هەر کام لە تاوانەکانی ئاماژەپێکراو لەلایەن کەسێکەوە ئەنجام بدرێ کە پۆستێکی باڵای دەوڵەتی، سەربازی، یان دادوەریی هەبێت و سوودی لە پۆستەکەی وەرگرتبێت بۆ ئەنجامدانی تاوانەکە، ئەوا بە بارودۆخی دژوارکەر هەژمار دەکرێت و کاریگەریی لەسەر توندیی سزاکەی دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەگەر هەر کام لە تاوانەکانی ئاماژەپێکراو لەلایەن کەسێکەوە ئەنجام بدر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "پۆستێکی باڵای دەوڵەتی، سەربازی، یان دادوەریی هەبێت و سوودی لە پۆستەکەی وەرگرتبێت بۆ ئەنجامدانی تاوانەکە، ئەوا بە بارودۆخی "
            },
            {
              "text": "دژوار"
            },
            {
              "text": "کەر هەژمار دەکرێت و کاریگەریی لەسەر توندیی سزاکەی دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1644"
        },
        {
          "id": "p1646",
          "sourceIndex": 1646,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: دادگاییکردن و ڕێکارەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: دادگاییکردن و ڕێکارەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1647",
          "sourceIndex": 1647,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دادگای تایبەتمەند: گشت تاوانەکانی ناپاکیی نیشتمانی لە دادگایەکی تایبەتمەنددا تاوتوێ دەکرێن کە پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادگای تایبەتمەند: گشت تاوانەکانی ناپاکیی نیشتمانی لە دادگایەکی تایبەتمەنددا تاوتوێ دەکرێن کە پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی بە قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1646"
        },
        {
          "id": "p1648",
          "sourceIndex": 1648,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. پڕۆسەی دادپەروەرانە: سەرەڕای قورسیی تاوانەکە، دەبێت پڕۆسەی دادگاییکردن بە تەواوی دادپەروەرانە بێت و گشت مافە دەستوورییەکانی تۆمەتبار، لەوانە مافی بەرگری و هەبوونی پارێزەر، پارێزراو بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پڕۆسەی دادپەروەرانە: سەرەڕای قورسیی تاوانەکە، دەبێت پڕۆسەی دادگاییکردن بە تەواوی دادپەروەرانە بێت و گشت مافە دەستوورییەکانی تۆمەتبار، لەوانە مافی بەرگری و هەبوونی پارێزەر، پارێزراو بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1646"
        },
        {
          "id": "p1649",
          "sourceIndex": 1649,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: سزا و ئاکامەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: سزا و ئاکامەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1650",
          "sourceIndex": 1650,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. توندترین سزا: هەر کەسێک بەم تاوانە سزا بدرێت، ڕووبەڕووی توندترین سزای دیاریکراو لە قانووندا دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "توندترین سزا: هەر کەسێک بەم تاوانە سزا بدرێت، ڕووبەڕووی توندترین سزای دیاریکراو لە قانووندا دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1649"
        },
        {
          "id": "p1651",
          "sourceIndex": 1651,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. لێخۆشنەبوونی هەردەمیی: تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی لێبوردنی گشتی یان تایبەتی نایگرێتەوە و بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لێخۆشنەبوونی هەردەمیی: تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی لێبوردنی گشتی یان تایبەتی نایگرێتەوە و بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1649"
        },
        {
          "id": "p1652",
          "sourceIndex": 1652,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. سزای تەواوکەر: جگە لە سزای سەرەکی، تاوانبار بە شێوەیەکی هەردەمیی لە گشت مافە وارگێڕی و ژیارییەکانی بێبەش دەکرێت و ئەو سامانەی لە ئەنجامی تاوانەکەوە بەدەستی هێناوە، لەلایەن دەوڵەتەوە دەستی بەسەردا دەگیرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "سزای تەواوکەر: جگە لە سزای سەرەکی، تاوانبار بە شێوەیەکی هەردەمیی لە گشت مافە وارگێڕی و ژیارییەکانی بێبەش دەکرێت و ئەو سامانەی لە ئەنجامی تاوانەکەوە بەدەستی هێناوە، لەلایەن دەوڵەتەوە دەستی بەسەردا دەگیرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1649"
        },
        {
          "id": "p1653",
          "sourceIndex": 1653,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1654",
          "sourceIndex": 1654,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی کردەوەکانی تاوانی ناپاکیی نیشتمانی، پێکهاتە و دەسەڵاتی دادگای تایبەتمەند، ڕێکارەکانی دادگاییکردن، و جۆری سزاکان بە شێوەیەکی ورد دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی کردەوەکانی تاوانی ناپاکیی نیشتمانی، پێکهاتە و دەسەڵاتی دادگای تایبەتمەند، ڕێکارەکانی دادگاییکردن، و جۆری سزاکان بە شێوەیەکی ورد دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1653"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 38,
      "slug": "clause-38",
      "articleNumber": 38,
      "status": "published",
      "chapterId": 5,
      "title": "بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم",
      "body": "یەکەم: بنەمای دەستووریی بەرەنگاربوونەوە\n\nکۆماری کوردستان، تێرۆریزم بە هەموو شێوەکانییەوە، بە هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر دەوڵەت، پەڕگاڵی دەستووری، و ئاسایشی نەتەوەیی دادەنێت. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەیەکی هەمەلایەنە و بێ پسانەوە لە ڕێگەی قانوون، هێزی سەربازی، دەزگای هەواڵگری، و ڕێکاری داراییەوە. هیچ کردەوە یان گرووپێکی تێرۆریستی لەژێر هیچ پاساوێکدا ڕەوایەتیی پێ نادرێت و سازشی لەسەر ناکرێت.\n\nدوویەم: پێناسەی قانوونیی کردەوەی تێرۆریستی\n\nهەر کردەوەیەکی بە مەبەست کە بە مەبەستی تێکدانی پەڕگاڵی دەستووری، دروستکردنی ترس و تۆقاندنی گشتی، یان ناچارکردنی دامەزراوەکانی دەوڵەت بە ئەنجامدانی کارێک یان وازهێنان لێی ئەنجام بدرێت، بە تاوانی تێرۆریستی هەژمار دەکرێت. ئەم پێناسەیە بەتایبەتی ئەم کردەوانە دەگرێتەوە:\n\n٢.١. کردەوەی توندوتیژی دژی ژیانی مەردم، بەرپرسانی دەوڵەت، یان نوێنەرانی بیانی.\n\n٢.٢. ڕفاندن و بارمتەگرتن.\n\n٢.٣. بەکارهێنانی شتگەلی تەقەمەنی، کیمیایی، بایۆلۆژی، یان ئەتۆمی.\n\n٢.٤. هێرشی ئەلیکترۆنی (سایبەری) بۆ سەر ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات.\n\n٢.٥. وێرانکردنی دامەزراوە گشتییەکان، شوێنەوارە مێژووییەکان، یان هێڵەکانی وزە و پەیوەندی.\n\n٢.٦. هەر چالاکییەکی ڕێکخراوی دیکە کە بەپێی قانوون بە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی کۆمەڵایەتی پۆلێن کرابێت.\n\nسێیەم: تاوانە پەیوەندیدارەکان\n\nئەم کردەوانەی خوارەوە بە تاوانی سەربەخۆ و هاوشانی کردەوەی تێرۆریستی هەژمار دەکرێن:\n\n٣.١. داراییکردنی تێرۆریزم: دابینکردن یان کۆکردنەوەی هەر جۆرە سامانێک بە مەبەستی بەکارهێنانی بۆ کاری تێرۆریستی.\n\n٣.٢. هاندانی تێرۆریزم: بڵاوکردنەوەی هەر گوتارێک کە پاساو بۆ کردەوەی تێرۆریستی بهێنێتەوە یان هانی ئەنجامدانی بدات.\n\n٣.٣. ڕاکێشان و ڕاهێنان: ڕاکێشانی ئەندام یان ڕێکخستنی هەر جۆرە ڕاهێنانێکی سەربازی یان ئایدۆلۆژی بۆ گرووپە تێرۆریستییەکان.\n\n٣.٤. پەنادان و ئاسانکاری: دابینکردنی پەناگە یان هەر جۆرە ئاسانکارییەکی لۆجستیکی بۆ ئەنجامدەرانی تاوانی تێرۆریستی.\n\nچوارەم: باری قانوونیی تاوانەکە\n\n٤.١. هیچ کردەوەیەکی تێرۆریستی بە تاوانی وارگێڕی دانانرێت.\n\n٤.٢. ئەنجامدەران، نەخشەدانەران و هاندەرانی تاوانی تێرۆریستی، بە شێوەیەکی هەردەمیی لە گشت مافە وارگێڕییەکانیان بێبەش دەکرێن.\n\n٤.٣. ئەو کەسە بیانیانەی کە لەسەر خاکی کوردستان بەشداری لە کردەوەی تێرۆریستیدا دەکەن، مافی وەرگرتنی پەنابەری یان هەر جۆرە پارێزبەندییەکی تایبەتیان نابێت.\n\nپێنجەم: چوارچێوەی دەستووریی بەرەنگاربوونەوە\n\n٥.١. دەوڵەت بۆ بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم، دەزگایەکی نیشتمانیی تایبەتمەند دادەمەزرێنێ کە دەسەڵاتی هەواڵگری، لێکۆڵینەوە و ئۆپەراسیۆنی پێویستی هەبێت.\n\n٥.٢. دادگاییکردنی تاوانە تێرۆریستییەکان لە دەسەڵاتی دادگایەکی تایبەتمەندی ئاسایشی نەتەوەییدایە.\n\n٥.٣. کۆماری کوردستان پابەندە بە هاوکاریی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم.\n\nشەشەم: بنەماکانی سزا\n\n٦.١. سزای تاوانە تێرۆریستییەکان دەبێت لەگەڵ قورسیی تاوانەکەدا بگونجێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای دیاریکراو لە قانووندا ببێتەوە.\n\n٦.٢. ئەم تاوانانە بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابن و ناکەونە ژێر هیچ بڕیارێکی لێبوردنی گشتی یان تایبەتەوە.\n\nحەوتەم: ڕێکخستنی قانوونیی\n\nقانوونێکی تایبەت، وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە، دەسەڵاتە تایبەتەکانی دەزگای دژەتیرۆر و ڕێکارەکانی دادگاییکردن دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1656",
          "sourceIndex": 1656,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای دەستووریی بەرەنگاربوونەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای دەستووریی بەرەنگاربوونەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1657",
          "sourceIndex": 1657,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، تێرۆریزم بە هەموو شێوەکانییەوە، بە هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر دەوڵەت، پەڕگاڵی دەستووری، و ئاسایشی نەتەوەیی دادەنێت. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەیەکی هەمەلایەنە و بێ پسانەوە لە ڕێگەی قانوون، هێزی سەربازی، دەزگای هەواڵگری، و ڕێکاری داراییەوە. هیچ کردەوە یان گرووپێکی تێرۆریستی لەژێر هیچ پاساوێکدا ڕەوایەتیی پێ نادرێت و سازشی لەسەر ناکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، تێرۆریزم بە هەموو شێوەکانییەوە، بە هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر دەوڵەت، پەڕگاڵی دەستووری، و ئاسایشی نەتەوەیی دادەنێت. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەیەکی هەمەلایەنە و بێ پسانەوە لە ڕێگەی قانوون، هێزی سەربازی، دەزگای هەواڵگری، و ڕێکاری داراییەوە. هیچ کردەوە یان گرووپێکی تێرۆریستی لەژێر هیچ پاساوێکدا ڕەوایەتیی پێ نادرێت و سازشی لەسەر ناکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1656"
        },
        {
          "id": "p1658",
          "sourceIndex": 1658,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێناسەی قانوونیی کردەوەی تێرۆریستی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێناسەی قانوونیی کردەوەی تێرۆریستی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1659",
          "sourceIndex": 1659,
          "style": "Normal",
          "text": "هەر کردەوەیەکی بە مەبەست کە بە مەبەستی تێکدانی پەڕگاڵی دەستووری، دروستکردنی ترس و تۆقاندنی گشتی، یان ناچارکردنی دامەزراوەکانی دەوڵەت بە ئەنجامدانی کارێک یان وازهێنان لێی ئەنجام بدرێت، بە تاوانی تێرۆریستی هەژمار دەکرێت. ئەم پێناسەیە بەتایبەتی ئەم کردەوانە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر کردەوەیەکی بە مەبەست کە بە مەبەستی تێکدانی پەڕگاڵی دەستووری، دروستکردنی ترس و تۆقاندنی گشتی، یان ناچارکردنی دامەزراوەکانی دەوڵەت بە ئەنجامدانی کارێک یان وازهێنان لێی ئەنجام بدرێت، بە تاوانی تێرۆریستی هەژمار دەکرێت. ئەم پێناسەیە بەتایبەتی ئەم کردەوانە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1658"
        },
        {
          "id": "p1660",
          "sourceIndex": 1660,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. کردەوەی توندوتیژی دژی ژیانی مەردم، بەرپرسانی دەوڵەت، یان نوێنەرانی بیانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کردەوەی توندوتیژی دژی ژیانی مەردم، بەرپرسانی دەوڵەت، یان نوێنەرانی بیانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1658"
        },
        {
          "id": "p1661",
          "sourceIndex": 1661,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ڕفاندن و بارمتەگرتن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ڕفاندن و بارمتەگرتن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1658"
        },
        {
          "id": "p1662",
          "sourceIndex": 1662,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. بەکارهێنانی شتگەلی تەقەمەنی، کیمیایی، بایۆلۆژی، یان ئەتۆمی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی شتگەلی تەقەمەنی، کیمیایی، بایۆلۆژی، یان ئەتۆمی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1658"
        },
        {
          "id": "p1663",
          "sourceIndex": 1663,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. هێرشی ئەلیکترۆنی (سایبەری) بۆ سەر ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هێرشی ئەلیکترۆنی (سایبەری) بۆ سەر ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1658"
        },
        {
          "id": "p1664",
          "sourceIndex": 1664,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. وێرانکردنی دامەزراوە گشتییەکان، شوێنەوارە مێژووییەکان، یان هێڵەکانی وزە و پەیوەندی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "وێرانکردنی دامەزراوە گشتییەکان، شوێنەوارە مێژووییەکان، یان هێڵەکانی وزە و پەیوەندی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1658"
        },
        {
          "id": "p1665",
          "sourceIndex": 1665,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٦. هەر چالاکییەکی ڕێکخراوی دیکە کە بەپێی قانوون بە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی کۆمەڵایەتی پۆلێن کرابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "هەر چالاکییەکی ڕێکخراوی دیکە کە بەپێی قانوون بە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی کۆمەڵایەتی پۆلێن کرابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1658"
        },
        {
          "id": "p1666",
          "sourceIndex": 1666,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: تاوانە پەیوەندیدارەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: تاوانە پەیوەندیدارەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1667",
          "sourceIndex": 1667,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەم کردەوانەی خوارەوە بە تاوانی سەربەخۆ و هاوشانی کردەوەی تێرۆریستی هەژمار دەکرێن:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم کردەوانەی خوارەوە بە تاوانی سەربەخۆ و هاوشانی کردەوەی تێرۆریستی هەژمار دەکرێن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1666"
        },
        {
          "id": "p1668",
          "sourceIndex": 1668,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. داراییکردنی تێرۆریزم: دابینکردن یان کۆکردنەوەی هەر جۆرە سامانێک بە مەبەستی بەکارهێنانی بۆ کاری تێرۆریستی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "داراییکردنی تێرۆریزم: دابینکردن یان کۆکردنەوەی هەر جۆرە سامانێک بە مەبەستی بەکارهێنانی بۆ کاری تێرۆریستی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1666"
        },
        {
          "id": "p1669",
          "sourceIndex": 1669,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. هاندانی تێرۆریزم: بڵاوکردنەوەی هەر گوتارێک کە پاساو بۆ کردەوەی تێرۆریستی بهێنێتەوە یان هانی ئەنجامدانی بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هاندانی تێرۆریزم: بڵاوکردنەوەی هەر گوتارێک کە پاساو بۆ کردەوەی تێرۆریستی بهێنێتەوە یان هانی ئەنجامدانی بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1666"
        },
        {
          "id": "p1670",
          "sourceIndex": 1670,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ڕاکێشان و ڕاهێنان: ڕاکێشانی ئەندام یان ڕێکخستنی هەر جۆرە ڕاهێنانێکی سەربازی یان ئایدۆلۆژی بۆ گرووپە تێرۆریستییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕاکێشان و ڕاهێنان: ڕاکێشانی ئەندام یان ڕێکخستنی هەر جۆرە ڕاهێنانێکی سەربازی یان ئایدۆلۆژی بۆ گرووپە تێرۆریستییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1666"
        },
        {
          "id": "p1671",
          "sourceIndex": 1671,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. پەنادان و ئاسانکاری: دابینکردنی پەناگە یان هەر جۆرە ئاسانکارییەکی لۆجستیکی بۆ ئەنجامدەرانی تاوانی تێرۆریستی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پەنادان و ئاسانکاری: دابینکردنی پەناگە یان هەر جۆرە ئاسانکارییەکی لۆجستیکی بۆ ئەنجامدەرانی تاوانی تێرۆریستی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1666"
        },
        {
          "id": "p1672",
          "sourceIndex": 1672,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: باری قانوونیی تاوانەکە",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: باری قانوونیی تاوانەکە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1673",
          "sourceIndex": 1673,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. هیچ کردەوەیەکی تێرۆریستی بە تاوانی وارگێڕی دانانرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هیچ کردەوەیەکی تێرۆریستی بە تاوانی وارگێڕی دانانرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1672"
        },
        {
          "id": "p1674",
          "sourceIndex": 1674,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەنجامدەران، نەخشەدانەران و هاندەرانی تاوانی تێرۆریستی، بە شێوەیەکی هەردەمیی لە گشت مافە وارگێڕییەکانیان بێبەش دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەنجامدەران، نەخشەدانەران و هاندەرانی تاوانی تێرۆریستی، بە شێوەیەکی هەردەمیی لە گشت مافە وارگێڕییەکانیان بێبەش دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1672"
        },
        {
          "id": "p1675",
          "sourceIndex": 1675,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. ئەو کەسە بیانیانەی کە لەسەر خاکی کوردستان بەشداری لە کردەوەی تێرۆریستیدا دەکەن، مافی وەرگرتنی پەنابەری یان هەر جۆرە پارێزبەندییەکی تایبەتیان نابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەو کەسە بیانیانەی کە لەسەر خاکی کوردستان بەشداری لە کردەوەی تێرۆریستیدا دەکەن، مافی وەرگرتنی پەنابەری یان هەر جۆرە پارێزبەندییەکی تایبەتیان نابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1672"
        },
        {
          "id": "p1676",
          "sourceIndex": 1676,
          "style": "خاڵ",
          "text": "پێنجەم: چوارچێوەی دەستووریی بەرەنگاربوونەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: چوارچێوەی دەستووریی بەرەنگاربوونەوە"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1672"
        },
        {
          "id": "p1677",
          "sourceIndex": 1677,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەت بۆ بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم، دەزگایەکی نیشتمانیی تایبەتمەند دادەمەزرێنێ کە دەسەڵاتی هەواڵگری، لێکۆڵینەوە و ئۆپەراسیۆنی پێویستی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بۆ بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم، دەزگایەکی نیشتمانیی تایبەتمەند دادەمەزرێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی هەواڵگری، لێکۆڵینەوە و ئۆپەراسیۆنی پێویستی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1672"
        },
        {
          "id": "p1678",
          "sourceIndex": 1678,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دادگاییکردنی تاوانە تێرۆریستییەکان لە دەسەڵاتی دادگایەکی تایبەتمەندی ئاسایشی نەتەوەییدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دادگاییکردنی تاوانە تێرۆریستییەکان لە دەسەڵاتی دادگایەکی تایبەتمەندی ئاسایشی نەتەوەییدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1672"
        },
        {
          "id": "p1679",
          "sourceIndex": 1679,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. کۆماری کوردستان پابەندە بە هاوکاریی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان پابەندە بە هاوکاریی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1672"
        },
        {
          "id": "p1680",
          "sourceIndex": 1680,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: بنەماکانی سزا",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: بنەماکانی سزا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1681",
          "sourceIndex": 1681,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. سزای تاوانە تێرۆریستییەکان دەبێت لەگەڵ قورسیی تاوانەکەدا بگونجێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای دیاریکراو لە قانووندا ببێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سزای تاوانە تێرۆریستییەکان دەبێت لەگەڵ قورسیی تاوانەکەدا بگونجێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای دیاریکراو لە قانووندا ببێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1680"
        },
        {
          "id": "p1682",
          "sourceIndex": 1682,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. ئەم تاوانانە بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابن و ناکەونە ژێر هیچ بڕیارێکی لێبوردنی گشتی یان تایبەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم تاوانانە بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابن و ناکەونە ژێر هیچ بڕیارێکی لێبوردنی گشتی یان تایبەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1680"
        },
        {
          "id": "p1683",
          "sourceIndex": 1683,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: ڕێکخستنی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: ڕێکخستنی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1684",
          "sourceIndex": 1684,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە، دەسەڵاتە تایبەتەکانی دەزگای دژەتیرۆر و ڕێکارەکانی دادگاییکردن دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە، دەسەڵاتە تایبەتەکانی دەزگای دژەتیرۆر و ڕێکارەکانی دادگاییکردن دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1683"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 39,
      "slug": "clause-39",
      "articleNumber": 39,
      "status": "published",
      "chapterId": 5,
      "title": "ڕێنەدراوکردنی سیخوڕی و دەستێوەردانی بیانی",
      "body": "پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕی و ئاسایشی نەتەوەیی لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی دەرەکی، ئەرکێکی باڵای دەستووریی دەوڵەتە. هەر کردەوەیەک کە ئەم سەروەرییە بخاتە مەترسییەوە، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی کۆمار دادەنرێت.\n\nیەکەم: تاوانی سیخوڕی\n\n١.١. هەر کردەوەیەک کە بریتی بێت لە کۆکردنەوە، گواستنەوە، یان ئاشکراکردنی زانیاریی نهێنیی دەوڵەت بۆ لایەنێکی بیانی بە مەبەستی زیانگەیاندن بە ئاسایشی نەتەوەیی، بە تاوانی سیخوڕی هەژمار دەکرێت.\n\n١.٢. ئەم زانیارییانە بوارەکانی بەرگریی نیشتمانی، هەواڵگری، وارگێڕیی دەرەوە، ئاسایشی ئابووری، و تەکنەلۆژیای ستراتیژی دەگرێتەوە.\n\n١.٣. هەوڵدان بۆ ئەنجامدانی سیخوڕی، ڕاکێشانی کەسانی دیکە بۆ ناو تۆڕی سیخوڕی، یان پەنادانی سیخوڕان، بە تاوانی هاوشان هەژمار دەکرێت.\n\nدوویەم: ڕێنەدراوکردنی دەستێوەردانی ناقانوونیی بیانی\n\n٢.١. هەر هەوڵێک لەلایەن هەر دەوڵەت یان لایەنێکی بیانییەوە بۆ کاریگەری کردنە سەر ئەنجامی هەڵبژاردنەکان، یان بڵاوکردنەوەی زانیاریی چەواشە بە شێوەی ڕێکخراو بە مەبەستی تێکدانی ڕای گشتی و پشتسپاردن بە دامەزراوەکانی دەوڵەت، بە کردەوەی دوژمنکارانە دادەنرێت.\n\n٢.٢. کارکردن وەک نوێنەری بەرژەوەندییەکانی دەوڵەتێکی بیانی بەبێ تۆمارکردنی فەرمی و ئاشکراکردنی چالاکییەکان بەپێی قانوون، ڕێنەدراوە.\n\n٢.٣. دامەزراندنی هەر ڕێکخراوێک یان دامەزراوەیەک کە لەلایەن لایەنێکی بیانییەوە دارایی بکرێت و ئامانجی وارگێڕیی شاراوەی هەبێت، بە دەستێوەردانی ناقانوونیی دادەنرێت.\n\nسێیەم: بەرپرسیارێتیی تایبەتی بەرپرسانی دەوڵەت\n\n٣.١. هەر بەرپرسێکی دەوڵەتی، چ ژیاری یان سەربازی، کە پەیوەندیی گوماناوی لەگەڵ لایەنی بیانی دادەمەزرێنێت یان زانیاریی هەستیار لە دەرەوەی چوارچێوەی فەرمی ئاڵوگۆڕ دەکات، ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی قانوونیی توند دەبێتەوە.\n\n٣.٢. وەرگرتنی هەر جۆرە دیاری، بەخشین، یان سوودێکی شتەکی لەلایەن بەرپرسانی دەوڵەتەوە لە لایەنێکی بیانی، کە گومانی کاریگەری خستنە سەر بڕیاری لێبکرێت، بە تاوان هەژمار دەکرێت.\n\nچوارەم: چوارچێوەی قانوونیی و سزا\n\n٤.١. کردەوەکانی سیخوڕی و دەستێوەردانی بیانی بە تاوانی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێن و سزای توندیان لەسەر دەبێت.\n\n٤.٢. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی ئەم تاوانانە، ڕێکارەکانی لێکۆڵینەوە، و جۆری سزاکان دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1686",
          "sourceIndex": 1686,
          "style": "Normal",
          "text": "پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕی و ئاسایشی نەتەوەیی لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی دەرەکی، ئەرکێکی باڵای دەستووریی دەوڵەتە. هەر کردەوەیەک کە ئەم سەروەرییە بخاتە مەترسییەوە، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی کۆمار دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕی و ئاسایشی نەتەوەیی لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی دەرەکی، ئەرکێکی باڵای دەستووریی دەوڵەتە. هەر کردەوەیەک کە ئەم سەروەرییە بخاتە مەترسییەوە، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی کۆمار دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1687",
          "sourceIndex": 1687,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: تاوانی سیخوڕی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: تاوانی سیخوڕی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1688",
          "sourceIndex": 1688,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. هەر کردەوەیەک کە بریتی بێت لە کۆکردنەوە، گواستنەوە، یان ئاشکراکردنی زانیاریی نهێنیی دەوڵەت بۆ لایەنێکی بیانی بە مەبەستی زیانگەیاندن بە ئاسایشی نەتەوەیی، بە تاوانی سیخوڕی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر کردەوەیەک کە بریتی بێت لە کۆکردنەوە، گواستنەوە، یان ئاشکراکردنی زانیاریی نهێنیی دەوڵەت بۆ لایەنێکی بیانی بە مەبەستی زیانگەیاندن بە ئاسایشی نەتەوەیی، بە تاوانی سیخوڕی"
            },
            {
              "text": " هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1687"
        },
        {
          "id": "p1689",
          "sourceIndex": 1689,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم زانیارییانە بوارەکانی بەرگریی نیشتمانی، هەواڵگری، وارگێڕیی دەرەوە، ئاسایشی ئابووری، و تەکنەلۆژیای ستراتیژی دەگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم زانیارییانە بوارەکانی بەرگریی نیشتمانی، هەواڵگری، وارگێڕیی دەرەوە،"
            },
            {
              "text": " ئاسایشی ئابووری، و تەکنەلۆژیای ستراتیژی دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1687"
        },
        {
          "id": "p1690",
          "sourceIndex": 1690,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. هەوڵدان بۆ ئەنجامدانی سیخوڕی، ڕاکێشانی کەسانی دیکە بۆ ناو تۆڕی سیخوڕی، یان پەنادانی سیخوڕان، بە تاوانی هاوشان هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەوڵدان بۆ ئەنجامدانی سیخوڕی، ڕاکێشانی کەسانی دیکە بۆ ناو تۆڕی سیخوڕی، یان پەنادانی سیخوڕان، بە تاوانی هاوشان هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1687"
        },
        {
          "id": "p1691",
          "sourceIndex": 1691,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ڕێنەدراوکردنی دەستێوەردانی ناقانوونیی بیانی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ڕێنەدراوکردنی دەستێوەردانی ناقانوونیی بیانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1692",
          "sourceIndex": 1692,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. هەر هەوڵێک لەلایەن هەر دەوڵەت یان لایەنێکی بیانییەوە بۆ کاریگەری کردنە سەر ئەنجامی هەڵبژاردنەکان، یان بڵاوکردنەوەی زانیاریی چەواشە بە شێوەی ڕێکخراو بە مەبەستی تێکدانی ڕای گشتی و پشتسپاردن بە دامەزراوەکانی دەوڵەت، بە کردەوەی دوژمنکارانە دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک لەلایەن هەر دەوڵەت یان لایەنێکی بیانییەوە بۆ کاریگەری کردنە سەر ئەنجامی هەڵبژاردنەکان، یان بڵاوکردنەوەی زانیاریی چەواشە بە شێوەی ڕێکخراو بە مەبەستی تێکدانی ڕای گشتی و پشتسپاردن بە دامەزراوەکانی دەوڵەت، بە کردەوەی دوژمنکارانە دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1691"
        },
        {
          "id": "p1693",
          "sourceIndex": 1693,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. کارکردن وەک نوێنەری بەرژەوەندییەکانی دەوڵەتێکی بیانی بەبێ تۆمارکردنی فەرمی و ئاشکراکردنی چالاکییەکان بەپێی قانوون، ڕێنەدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کارکردن وەک نوێنەری بەرژەوەندییەکانی دەوڵەتێکی بیانی بەبێ تۆمارکردنی فەرمی و ئاشکراکردنی چالاکییەکان بەپێی قانوون، ڕێنەدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1691"
        },
        {
          "id": "p1694",
          "sourceIndex": 1694,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. دامەزراندنی هەر ڕێکخراوێک یان دامەزراوەیەک کە لەلایەن لایەنێکی بیانییەوە دارایی بکرێت و ئامانجی وارگێڕیی شاراوەی هەبێت، بە دەستێوەردانی ناقانوونیی دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی هەر ڕێکخراوێک یان دامەزراوەیەک کە لەلایەن لایەنێکی بیانییەوە دارایی بکرێت و ئامانجی وارگێڕیی شاراوەی هەبێت، بە دەستێوەردانی ناقانوونیی دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1691"
        },
        {
          "id": "p1695",
          "sourceIndex": 1695,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: بەرپرسیارێتیی تایبەتی بەرپرسانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: بەرپرسیارێتیی تایبەتی بەرپرسانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1696",
          "sourceIndex": 1696,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. هەر بەرپرسێکی دەوڵەتی، چ ژیاری یان سەربازی، کە پەیوەندیی گوماناوی لەگەڵ لایەنی بیانی دادەمەزرێنێت یان زانیاریی هەستیار لە دەرەوەی چوارچێوەی فەرمی ئاڵوگۆڕ دەکات، ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی قانوونیی توند دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر بەرپرسێکی دەوڵەتی، چ ژیاری یان سەربازی، کە پەیوەندیی گوماناوی لەگەڵ لایەنی بیانی دادەمەزرێنێت یان زانیاریی هەستیار لە دەرەوەی چوارچێوەی فەرمی ئاڵوگۆڕ دەکات، ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی قانوونیی توند دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1695"
        },
        {
          "id": "p1697",
          "sourceIndex": 1697,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. وەرگرتنی هەر جۆرە دیاری، بەخشین، یان سوودێکی شتەکی لەلایەن بەرپرسانی دەوڵەتەوە لە لایەنێکی بیانی، کە گومانی کاریگەری خستنە سەر بڕیاری لێبکرێت، بە تاوان هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "وەرگرتنی هەر جۆرە دیاری، بەخشین، یان سوودێکی شتەکی لەلایەن بەرپرسانی دەوڵەتەوە لە لایەنێکی بیانی، کە گومانی کاریگەری خستنە سەر بڕیاری لێبکرێت، بە تاوان هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1695"
        },
        {
          "id": "p1698",
          "sourceIndex": 1698,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: چوارچێوەی قانوونیی و سزا",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: چوارچێوەی قانوونیی و سزا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1699",
          "sourceIndex": 1699,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. کردەوەکانی سیخوڕی و دەستێوەردانی بیانی بە تاوانی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێن و سزای توندیان لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کردەوەکانی سیخوڕی و دەستێوەردانی بیانی بە تاوانی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێن و سزای توندیان لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1698"
        },
        {
          "id": "p1700",
          "sourceIndex": 1700,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی ئەم تاوانانە، ڕێکارەکانی لێکۆڵینەوە، و جۆری سزاکان دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی ئەم تاوانانە، ڕێکارەکانی لێکۆڵینەوە، و جۆری سزاکان دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1698"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 40,
      "slug": "clause-40",
      "articleNumber": 40,
      "status": "published",
      "chapterId": 5,
      "title": "پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەت، ژێرخانی ژینەکی، و زانیاریی تایبەتی شارۆمەندان",
      "body": "دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی زانیارییە هەستیارەکان و ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات وەک بەشێک لە ئاسایشی نەتەوەیی، هاوکات پابەندە بە پاراستنی مافی تایبەتمەندی و نهێنیی زانیاریی شارۆمەندان.\n\nیەکەم: نهێنییە باڵاکانی دەوڵەت\n\n١.١. زانیاری و بەڵگەنامەکانی دەوڵەت کە پەیوەندییان بە ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، وارگێڕیی دەرەوە، و ئابووریی ستراتیژییەوە هەیە، بەپێی قانوون پۆلێن دەکرێن.\n\n١.٢. هەر جۆرە دەستگەیشتنێکی بێ مۆڵەت، کۆپیکردن، گواستنەوە، یان ئاشکراکردنی زانیارییە پۆلێنکراوەکان، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.\n\nدوویەم: پاراستنی ژێرخانی ژینەکی\n\n٢.١. ژێرخانە ژینەکییەکان، لەوانە سەرچاوەکانی وزە و ئاو، تۆڕەکانی پەیوەندی و ژێرخانی ئەلیکترۆنی (سایبەری)، پەرگاڵی گواستنەوە و دامەزراوە هەستیارەکانی دیکە، بە بەشێکی دانەبڕاو لە ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێن.\n\n٢.٢. هەر کردەوەیەکی تێکدەرانە یان هێرشکردنە سەر ئەم ژێرخانانە، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی کۆمار دادەنرێت و سزای توندی لەسەر دەبێت.\n\nسێیەم: دەستگەیشتن بە پۆست و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان\n\n٣.١. پۆست، ڕاژە، دەزگا، ناوەند، بەش، پەڕگاڵ، یان ژینگە کارییەک کە دەستگەیشتنی ڕاستەوخۆی بە نهێنییەکانی دەوڵەت، زانیاریی پۆلێنکراو، ژێرخانی ژینەکی، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، هەواڵگری، ئاسایشی ئەلیکترۆنی، وارگێڕیی دەرەوە، یان بڕیاری سەروەریی کۆمار هەبێت، بە ژینگە کاریی سەروەری یان هەستیار دادەنرێت.\n\n٣.٢. گرتنی پۆستە سەروەرییەکان و کارکردن لە ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکاندا، بە پێویستیی پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنییەکانی دەوڵەت و یەکپارچەیی وڵات، تەنیا بۆ هاووڵاتیانی بە ڕەچەڵەک کورد دەبێت.\n\n٣.٣. ئەم سنووردارکردنە نابێت وەک جیاکاری لە مافە شارۆمەندییە گشتییەکاندا لێک بدرێتەوە؛ بەڵکو ڕێسایەکی سەروەری و ئاسایشییە بۆ ئەو پۆست و ژینگە کارییانەی کە پەیوەندییان بە مانەوە، بەرگری، نهێنی، بڕیاری سەروەری، یان ژێرخانی ژینەکیی کۆمارەوە هەیە.\n\n٣.٤. دیاریکردنی پۆستە سەروەرییەکان و ژینگە کارییە هەستیارەکان، پلەی دەستگەیشتن، مەرجەکانی پشکنینی ئاسایشی، و ڕێکاری مۆڵەتدان، بەپێی قانوونی تایبەت دەکرێت، بە پێوەری ڕوون، سنووردار، پشکنراو و پەیوەست بە پێویستیی سەروەری و ئاسایشی نەتەوەیی.\n\nچوارەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\nقانوونی تایبەت وردەکاریی ئەم بوارانەی خوارەوە ڕێکدەخات:\n\n٤.١. پلەبەندی و شێوازی پۆلێنکردنی نهێنییەکانی دەوڵەت و ماوەی پاراستنیان.\n\n٤.٢. پێناسەکردنی ژێرخانە ژینەکییەکان و داڕشتنی پلانی نیشتمانی بۆ پاراستنیان.\n\n٤.٣. بنەماکانی کۆکردنەوە، هەڵگرتن، و پاراستنی زانیاریی تایبەتی شارۆمەندان.\n\n٥.٤. دیاریکردنی پۆستە سەروەرییەکان، ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان، پلەکانی دەستگەیشتن بە زانیاریی پۆلێنکراو، مەرجەکانی پشکنینی هەداری، و ڕێکاری پێدان، هەڵپەساردن و سڕینەوەی مۆڵەتی دەستگەیشتنی هەداری.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1702",
          "sourceIndex": 1702,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی زانیارییە هەستیارەکان و ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات وەک بەشێک لە ئاسایشی نەتەوەیی، هاوکات پابەندە بە پاراستنی مافی تایبەتمەندی و نهێنیی زانیاریی شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی زانیارییە هەستیارەکان و ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات وەک بەشێک لە ئاسایشی نەتەوەیی، هاوکات پابەندە بە پاراستنی مافی تایبەتمەندی و نهێنیی زانیاریی شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1703",
          "sourceIndex": 1703,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: نهێنییە باڵاکانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: نهێنییە باڵاکانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1704",
          "sourceIndex": 1704,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. زانیاری و بەڵگەنامەکانی دەوڵەت کە پەیوەندییان بە ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، وارگێڕیی دەرەوە، و ئابووریی ستراتیژییەوە هەیە، بەپێی قانوون پۆلێن دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "زانیاری و بەڵگەنامەکانی دەوڵەت کە پەیوەندییان بە ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، وارگێڕیی دەرەوە، و ئابووریی ستراتیژییەوە هەیە، بەپێی قانوون پۆلێن دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1703"
        },
        {
          "id": "p1705",
          "sourceIndex": 1705,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. هەر جۆرە دەستگەیشتنێکی بێ مۆڵەت، کۆپیکردن، گواستنەوە، یان ئاشکراکردنی زانیارییە پۆلێنکراوەکان، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە دەستگەیشتنێکی بێ مۆڵەت، کۆپیکردن، گواستنەوە، یان ئاشکراکردنی زانیارییە پۆلێنکراوەکان، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1703"
        },
        {
          "id": "p1706",
          "sourceIndex": 1706,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پاراستنی ژێرخانی ژینەکی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پاراستنی ژێرخانی ژینەکی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1707",
          "sourceIndex": 1707,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ژێرخانە ژینەکییەکان، لەوانە سەرچاوەکانی وزە و ئاو، تۆڕەکانی پەیوەندی و ژێرخانی ئەلیکترۆنی (سایبەری)، پەرگاڵی گواستنەوە و دامەزراوە هەستیارەکانی دیکە، بە بەشێکی دانەبڕاو لە ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ژێرخانە ژینەکییەکان، لەوانە سەرچاوەکانی وزە و ئاو، تۆڕەکانی پەیوەندی و ژێرخانی ئەلیکترۆنی (سایبەری)، پەرگاڵی گواستنەوە و دامەزراوە هەستیارەکانی دیکە، بە بەشێکی دانەبڕاو لە ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1706"
        },
        {
          "id": "p1708",
          "sourceIndex": 1708,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. هەر کردەوەیەکی تێکدەرانە یان هێرشکردنە سەر ئەم ژێرخانانە، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی کۆمار دادەنرێت و سزای توندی لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر کردەوەیەکی تێکدەرانە یان هێرشکردنە سەر ئەم ژێرخانانە، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی کۆمار دادەنرێت و سزای توندی لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1706"
        },
        {
          "id": "p1709",
          "sourceIndex": 1709,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: دەستگەیشتن بە پۆست و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: دەستگەیشتن بە پۆست و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1710",
          "sourceIndex": 1710,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پۆست، ڕاژە، دەزگا، ناوەند، بەش، پەڕگاڵ، یان ژینگە کارییەک کە دەستگەیشتنی ڕاستەوخۆی بە نهێنییەکانی دەوڵەت، زانیاریی پۆلێنکراو، ژێرخانی ژینەکی، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، هەواڵگری، ئاسایشی ئەلیکترۆنی، وارگێڕیی دەرەوە، یان بڕیاری سەروەریی کۆمار هەبێت، بە ژینگە کاریی سەروەری یان هەستیار دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پۆست، ڕاژە، دەزگا، ناوەند، بەش، پەڕگاڵ، یان ژینگە کارییەک کە دەستگەیشتنی ڕاستەوخۆی بە نهێنییەکانی دەوڵەت، زانیاریی پۆلێنکراو، ژێرخانی ژینەکی، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، هەواڵگری، ئاسایشی ئەلیکترۆنی، وارگێڕیی دەرەوە، یان بڕیاری سەروەریی کۆمار هەبێت، بە ژینگە کاریی سەروەری یان هەستیار دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1709"
        },
        {
          "id": "p1711",
          "sourceIndex": 1711,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. گرتنی پۆستە سەروەرییەکان و کارکردن لە ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکاندا، بە پێویستیی پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنییەکانی دەوڵەت و یەکپارچەیی وڵات، تەنیا بۆ هاووڵاتیانی بە ڕەچەڵەک کورد دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گرتنی پۆستە سەروەرییەکان و کارکردن لە ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکاندا، بە پێویستیی پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "، ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنییەکانی دەوڵەت و یەکپارچەیی وڵات، تەنیا بۆ هاووڵاتیانی بە ڕەچەڵەک کورد دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1709"
        },
        {
          "id": "p1712",
          "sourceIndex": 1712,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ئەم سنووردارکردنە نابێت وەک جیاکاری لە مافە شارۆمەندییە گشتییەکاندا لێک بدرێتەوە؛ بەڵکو ڕێسایەکی سەروەری و ئاسایشییە بۆ ئەو پۆست و ژینگە کارییانەی کە پەیوەندییان بە مانەوە، بەرگری، نهێنی، بڕیاری سەروەری، یان ژێرخانی ژینەکیی کۆمارەوە هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم سنووردارکردنە نابێت وەک جیاکاری لە مافە شارۆمەندییە گشتییەکاندا لێک بدرێتەوە؛ بەڵکو ڕێسایەکی سەروەری و ئاسایشییە بۆ ئەو پۆست و ژینگە کارییانەی کە پەیوەندییان بە مانەوە، بەرگری، نهێنی، بڕیاری سەروەری، یان ژێرخانی ژینەکیی کۆمارەوە هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1709"
        },
        {
          "id": "p1713",
          "sourceIndex": 1713,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. دیاریکردنی پۆستە سەروەرییەکان و ژینگە کارییە هەستیارەکان، پلەی دەستگەیشتن، مەرجەکانی پشکنینی ئاسایشی، و ڕێکاری مۆڵەتدان، بەپێی قانوونی تایبەت دەکرێت، بە پێوەری ڕوون، سنووردار، پشکنراو و پەیوەست بە پێویستیی سەروەری و ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دیاریکردنی پۆستە سەروەرییەکان و ژینگە کارییە هەستیارەکان، پلەی دەستگەیشتن، مەرجەکانی پشکنینی ئاسایشی، و ڕێکاری مۆڵەتدان، بەپێی قانوونی تایبەت دەکرێت، بە پێوەری ڕوون، سنووردار، پشکنراو و پەیوەست بە پێویستیی سەروەری و ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1709"
        },
        {
          "id": "p1714",
          "sourceIndex": 1714,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1715",
          "sourceIndex": 1715,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونی تایبەت وردەکاریی ئەم بوارانەی خوارەوە ڕێکدەخات:",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونی تایبەت وردەکاریی ئەم بوارانەی خوارەوە ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1714"
        },
        {
          "id": "p1716",
          "sourceIndex": 1716,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. پلەبەندی و شێوازی پۆلێنکردنی نهێنییەکانی دەوڵەت و ماوەی پاراستنیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پلەبەندی و شێوازی پۆلێنکردنی نهێنییەکانی دەوڵەت و ماوەی پاراستنیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1714"
        },
        {
          "id": "p1717",
          "sourceIndex": 1717,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. پێناسەکردنی ژێرخانە ژینەکییەکان و داڕشتنی پلانی نیشتمانی بۆ پاراستنیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێناسەکردنی ژێرخانە ژینەکییەکان و داڕشتنی پلانی نیشتمانی بۆ پاراستنیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1714"
        },
        {
          "id": "p1718",
          "sourceIndex": 1718,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. بنەماکانی کۆکردنەوە، هەڵگرتن، و پاراستنی زانیاریی تایبەتی شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بنەماکانی کۆکردنەوە، هەڵگرتن، و پاراستنی زانیاریی تایبەتی شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1714"
        },
        {
          "id": "p1719",
          "sourceIndex": 1719,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. دیاریکردنی پۆستە سەروەرییەکان، ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان، پلەکانی دەستگەیشتن بە زانیاریی پۆلێنکراو، مەرجەکانی پشکنینی هەداری، و ڕێکاری پێدان، هەڵپەساردن و سڕینەوەی مۆڵەتی دەستگەیشتنی هەداری.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دیاریکردنی پۆستە سەروەرییەکان، ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان، پلەکانی دەستگەیشتن بە زانیاریی پۆلێنکراو، مەرجەکانی پشکنینی هەداری، و ڕێکاری پێدان، هەڵپەساردن و سڕینەوەی مۆڵەتی دەستگەیشتنی هەداری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1714"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 41,
      "slug": "clause-41",
      "articleNumber": 41,
      "status": "published",
      "chapterId": 5,
      "title": "بەرپرسیارێتیی نیشتمانیی ڕێکخراوە ژیاری و ئابوورییەکان",
      "body": "ئازادیی دامەزراندنی ڕێکخراو و چالاکیی ئابووری لە چوارچێوەی قانووندا پارێزراوە، بە مەرجێک لەگەڵ ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کۆماردا هاوتەریب بێت. هەموو دامەزراوەیەکی ژیاری و ئابووری بەرپرسیارێتیی نیشتمانیی لە ئەستۆدایە.\n\nیەکەم: ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری\n\n١.١. ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری ئەرکیانە بەشداریی بنیاتنەرانە لە گەشەپێدانی کۆمەڵگادا بکەن و پابەندی تەواوی ئەم دەستوورە و قانوونەکانی وڵات بن.\n\n١.٢. دەبێت سەرچاوەی دارایی ڕێکخراوەکان، بەتایبەت ئەو یارمەتییانەی لە سەرچاوەی دەرەکییەوە وەریدەگرن، بە تەواوی ڕووەن بێت و بەپێی قانوون بۆ دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی دەوڵەت ئاشکرا بکرێت.\n\n١.٣. بەکارهێنانی ڕێکخراوی ژیاری وەک پەرچ بۆ ئەنجامدانی هەر چالاکییەک کە دژ بە سەروەریی و پەڕگاڵی دەستووریی کۆمار بێت، یان ببێتە ئامرازێک بۆ سیخوڕی، هاندانی دووبەرەکی، یان دەستێوەردانی بیانی، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.\n\nدوویەم: دامەزراوە ئابوورییەکان و کەرتی تایبەت\n\n٢.١. کەرتی تایبەت هاوبەشێکی سەرەکییە لە گەشەپێدانی ئابووریی نیشتمانیدا و دەبێت چالاکییەکانی لەگەڵ ستراتیژی گشتی و ئاسایشی ئابووریی وڵاتدا بگونجێت.\n\n٢.٢. ئەو کۆمپانیایانەی کە خاوەندارێتی یان بەڕێوەبردنی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵاتیان لە ئەستۆدایە، بەرپرسیارێتیی قانوونیی تایبەتیان هەیە بۆ پاراستنیان لە هەر هەڕەشەیەک.\n\n٢.٣. هەر کۆمپانیایەک کە بە مەبەست زیان بە ئابووریی نیشتمانی بگەیەنێت، وەک قۆرخکاریی زیانبەخش، تێکدانی بەهای دراوی نیشتمانی، یان هاوکاریکردنی لایەنێکی دوژمنکار کە لەژێر گەمارۆدایە، ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە.\n\nسێیەم: بەرپرسیارێتیی قانوونیی و ڕێکخستن\n\n٣.١. ڕێکخراو و کۆمپانیاکان وەک کەسێتیی قانوونیی، بەرپرسیارێتیی قانوونییان لە ئەستۆدایە و لە باریی پێشێلکردنی بڕگەکانی ئەم بەندەدا، ڕووبەڕووی لێپێچینەوە دەبنەوە.\n\n٣.٢. قانوونی تایبەت، وردەکاریی مەرجەکانی دامەزراندن و کارکردنی ڕێکخراوە ژیارییەکان، چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی نیشتمانیی کەرتی تایبەت، و سزای سەرپێچییەکان دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1721",
          "sourceIndex": 1721,
          "style": "Normal",
          "text": "ئازادیی دامەزراندنی ڕێکخراو و چالاکیی ئابووری لە چوارچێوەی قانووندا پارێزراوە، بە مەرجێک لەگەڵ ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کۆماردا هاوتەریب بێت. هەموو دامەزراوەیەکی ژیاری و ئابووری بەرپرسیارێتیی نیشتمانیی لە ئەستۆدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئازادیی دامەزراندنی ڕێکخراو و چالاکیی ئابووری لە چوارچێوەی قانووندا پارێزراوە، بە مەرجێک لەگەڵ ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کۆماردا هاوتەریب بێت. هەموو دامەزراوەیەکی ژیاری و ئابووری بەرپرسیارێتیی نیشتمانیی لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1722",
          "sourceIndex": 1722,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1723",
          "sourceIndex": 1723,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری ئەرکیانە بەشداریی بنیاتنەرانە لە گەشەپێدانی کۆمەڵگادا بکەن و پابەندی تەواوی ئەم دەستوورە و قانوونەکانی وڵات بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری"
            },
            {
              "text": " ئەرکیانە بەشداریی بنیاتنەرانە لە گەشەپێدانی کۆمەڵگادا بکەن و پابەندی تەواوی ئەم دەستوورە و قانوونەکانی وڵات بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1722"
        },
        {
          "id": "p1724",
          "sourceIndex": 1724,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەبێت سەرچاوەی دارایی ڕێکخراوەکان، بەتایبەت ئەو یارمەتییانەی لە سەرچاوەی دەرەکییەوە وەریدەگرن، بە تەواوی ڕووەن بێت و بەپێی قانوون بۆ دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی دەوڵەت ئاشکرا بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەبێت سەرچاوەی دارایی ڕێکخراوەکان، بەتایبەت ئەو یارمەتییانەی لە سەرچاوەی دەرەکییەوە وەریدەگرن، بە تەواوی ڕووەن بێت و بەپێی قانوون بۆ دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی دەوڵەت ئاشکرا بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1722"
        },
        {
          "id": "p1725",
          "sourceIndex": 1725,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. بەکارهێنانی ڕێکخراوی ژیاری وەک پەرچ بۆ ئەنجامدانی هەر چالاکییەک کە دژ بە سەروەریی و پەڕگاڵی دەستووریی کۆمار بێت، یان ببێتە ئامرازێک بۆ سیخوڕی، هاندانی دووبەرەکی، یان دەستێوەردانی بیانی، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی ڕێکخراوی ژیاری وەک پەرچ بۆ ئەنجامدانی هەر چالاکییەک کە دژ بە سەروەریی و پەڕگاڵی دەستووریی کۆمار بێت، یان ببێتە ئامرازێک بۆ سیخوڕی، هاندانی دووبەرەکی، یان دەستێوەردانی بیانی، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1722"
        },
        {
          "id": "p1726",
          "sourceIndex": 1726,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: دامەزراوە ئابوورییەکان و کەرتی تایبەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": دامەزراوە ئابوورییەکان و کەرتی تایبەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1727",
          "sourceIndex": 1727,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. کەرتی تایبەت هاوبەشێکی سەرەکییە لە گەشەپێدانی ئابووریی نیشتمانیدا و دەبێت چالاکییەکانی لەگەڵ ستراتیژی گشتی و ئاسایشی ئابووریی وڵاتدا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کەرتی تایبەت هاوبەشێکی سەرەکییە لە گەشەپێدانی ئابووریی نیشتمانیدا و دەبێت چالاکییەکانی لەگەڵ ستراتیژی گشتی و ئاسایشی ئابووریی وڵاتدا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1726"
        },
        {
          "id": "p1728",
          "sourceIndex": 1728,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەو کۆمپانیایانەی کە خاوەندارێتی یان بەڕێوەبردنی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵاتیان لە ئەستۆدایە، بەرپرسیارێتیی قانوونیی تایبەتیان هەیە بۆ پاراستنیان لە هەر هەڕەشەیەک.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەو کۆمپانیایانەی کە خاوەندارێتی"
            },
            {
              "text": " یان بەڕێوەبردنی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵاتیان لە ئەستۆدایە، بەرپرسیارێتیی قانوونیی تایبەتیان هەیە بۆ پاراستنیان لە هەر هەڕەشەیەک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1726"
        },
        {
          "id": "p1729",
          "sourceIndex": 1729,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. هەر کۆمپانیایەک کە بە مەبەست زیان بە ئابووریی نیشتمانی بگەیەنێت، وەک قۆرخکاریی زیانبەخش، تێکدانی بەهای دراوی نیشتمانی، یان هاوکاریکردنی لایەنێکی دوژمنکار کە لەژێر گەمارۆدایە، ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر کۆمپانیایەک کە بە مەبەست زیان بە ئابووریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " بگەیەنێت، وەک قۆرخکاریی زیانبەخش، تێکدانی بەهای دراوی نیشتمانی، یان هاوکاریکردنی لایەنێکی دوژمنکار کە لەژێر گەمارۆدایە، ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1726"
        },
        {
          "id": "p1730",
          "sourceIndex": 1730,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: بەرپرسیارێتیی قانوونیی و ڕێکخستن",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: بەرپرسیارێتیی قانوونیی و ڕێکخستن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1731",
          "sourceIndex": 1731,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ڕێکخراو و کۆمپانیاکان وەک کەسێتیی قانوونیی، بەرپرسیارێتیی قانوونییان لە ئەستۆدایە و لە باریی پێشێلکردنی بڕگەکانی ئەم بەندەدا، ڕووبەڕووی لێپێچینەوە دەبنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕێکخراو و کۆمپانیاکان وەک کەسێتیی قانوونیی، بەرپرسیارێتیی قانوونییان لە ئەستۆدایە و لە باریی پێشێلکردنی بڕگەکانی ئەم بەندەدا، ڕووبەڕووی لێپێچینەوە دەبنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1730"
        },
        {
          "id": "p1732",
          "sourceIndex": 1732,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. قانوونی تایبەت، وردەکاریی مەرجەکانی دامەزراندن و کارکردنی ڕێکخراوە ژیارییەکان، چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی نیشتمانیی کەرتی تایبەت، و سزای سەرپێچییەکان دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوونی تایبەت، وردەکاریی مەرجەکانی دامەزراندن و کارکردنی ڕێکخراوە ژیارییەکان، چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی نیشتمانیی کەرتی تایبەت"
            },
            {
              "text": "، و سزای سەرپێچییەکان دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1730"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 42,
      "slug": "clause-42",
      "articleNumber": 42,
      "status": "published",
      "chapterId": 5,
      "title": "پەیمانی نەتەوەیی و ئەرکەکانی شارۆمەند",
      "body": "شارۆمەندی لە کۆماری کوردستاندا پەیمانێکی بوونناسانە و دوولایەنەی پیرۆزە لەنێوان تاک و دەوڵەتدا. لە بەرامبەر پاراستنی ژیان، شکۆ و مافەکانی لەلایەن دەوڵەتەوە، هەر شارۆمەندێک ئەرکی پیرۆزی بەرامبەر بە نەتەوە و دەوڵەت لە ئەستۆدایە، کە بنچینەی مانەوە و بەهێزبوونی کۆمار پێکدەهێنێت.\n\nیەکەم: ئەرکی باڵای وەفاداری\n\nباڵاترین و بنەڕەتیترین ئەرکی هەر شارۆمەندێک، وەفاداریی بێ مەرجە بۆ کۆماری کوردستان و پابەندبوونی ڕەبەقە بە گشت بنەما و بەها نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەمی ئەم دەستوورە، کە ناسنامە و هۆکاری بوونی دەوڵەت پێکدەهێنن.\n\nدوویەم: ڕاییکردنی ئەرکە نیشتمانییەکان\n\nوەک بەرجەستەکردنی وەفادارییە بنەڕەتییەکە، هەر شارۆمەندێک پابەندە بە ڕاییکردنی ئەم ئەرکانەی خوارەوە:\n\n٢.١. پابەندبوون بە قانوون: ڕێزگرتن و پابەندبوونی ڕەها بەم دەستوورە و سەرجەم قانوونەکانی وڵات و هاوکاریکردنی دامەزراوەکانی ڕاییکردنی قانوون.\n\n٢.٢. بەرگریی نیشتمانی: بەشداریکردنی چالاکانە لە ئەرکی بەرگریی نیشتمانیدا بەپێی ئەو چوارچێوەیەی کە لەم دەستوورە و قانوونەکانی دیکەدا دیاری کراوە.\n\n٢.٣. بەشداریکردن لە ئەرکە داراییەکان: پێدانی باج و هەر ئەرکێکی دارایی دیکە بە شێوەیەکی ڕاستگۆیانە، وەک بەشداریکردنێکی نیشتمانی لە بەڕێوەبردنی دەوڵەت و دابینکردنی توانای نەتەوەیی.\n\n٢.٤. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی: وریایی و ئاگادارکردنەوەی دەزگا پەیوەندیدارەکان لە هەر هەڕەشەیەک بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی، یان یەکپارچەیی خاکی کوردستان.\n\n٢.٥. بەرپرسیارێتیی ژیاری: پاراستنی سامانی گشتی، ژینگە، و ڕێزگرتن لە ماف، شکۆ و ئازادییەکانی شارۆمەندانی دیکە وەک بنەمای پێکەوەژیانی نیشتمانی.\n\nسێیەم: ئەرکی دەوڵەت لەبەرامبەر شارۆمەنددا\n\nلەبەرامبەر ڕاییکردنی ئەم ئەرکانەدا، دەوڵەت بە شێوەیەکی دەستووری پابەندە بە پاراستنی ڕەهای ژیان، شکۆ، ماف و ئازادییەکانی هەر شارۆمەندێک، لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا.\n\nچوارەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\nقانوونی تایبەت وردەکاریی ئەم ئەرکانە و ئاکامەکانی پشتگوێخستنیان دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1734",
          "sourceIndex": 1734,
          "style": "Normal",
          "text": "شارۆمەندی لە کۆماری کوردستاندا پەیمانێکی بوونناسانە و دوولایەنەی پیرۆزە لەنێوان تاک و دەوڵەتدا. لە بەرامبەر پاراستنی ژیان، شکۆ و مافەکانی لەلایەن دەوڵەتەوە، هەر شارۆمەندێک ئەرکی پیرۆزی بەرامبەر بە نەتەوە و دەوڵەت لە ئەستۆدایە، کە بنچینەی مانەوە و بەهێزبوونی کۆمار پێکدەهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "شارۆمەندی لە کۆماری کوردستاندا پەیمانێکی بوونناسانە و دوولایەنەی پیرۆزە لەنێوان تاک و دەوڵەتدا. لە بەرامبەر پاراستنی ژیان، شکۆ و مافەکانی لەلایەن دەوڵەتەوە، هەر شارۆمەندێک ئەرکی پیرۆزی بەرامبەر بە نەتەوە و دەوڵەت لە ئەستۆدایە، کە بنچینەی مانەوە و بەهێزبوونی کۆمار پێکدەهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1735",
          "sourceIndex": 1735,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرکی باڵای وەفاداری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرکی باڵای وەفاداری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1736",
          "sourceIndex": 1736,
          "style": "Normal",
          "text": "باڵاترین و بنەڕەتیترین ئەرکی هەر شارۆمەندێک، وەفاداریی بێ مەرجە بۆ کۆماری کوردستان و پابەندبوونی ڕەبەقە بە گشت بنەما و بەها نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەمی ئەم دەستوورە، کە ناسنامە و هۆکاری بوونی دەوڵەت پێکدەهێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "باڵاترین و بنەڕەتیترین ئەرکی هەر شارۆمەندێک، وەفاداریی بێ مەرجە بۆ کۆماری کوردستان و پابەندبوونی ڕەبەقە بە گشت بنەما و بەها نەگۆڕەکانی دەروازەی یەکەمی ئەم دەستوورە، کە ناسنامە"
            },
            {
              "text": " و هۆکاری بوونی دەوڵەت پێکدەهێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1735"
        },
        {
          "id": "p1737",
          "sourceIndex": 1737,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ڕاییکردنی ئەرکە نیشتمانییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ڕاییکردنی ئەرکە نیشتمانییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1738",
          "sourceIndex": 1738,
          "style": "Normal",
          "text": "وەک بەرجەستەکردنی وەفادارییە بنەڕەتییەکە، هەر شارۆمەندێک پابەندە بە ڕاییکردنی ئەم ئەرکانەی خوارەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "وەک بەرجەستەکردنی وەفادارییە بنەڕەتییەکە، هەر شارۆمەندێک پابەندە بە ڕاییکردنی ئەم ئەرکانەی خوارەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1737"
        },
        {
          "id": "p1739",
          "sourceIndex": 1739,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پابەندبوون بە قانوون: ڕێزگرتن و پابەندبوونی ڕەها بەم دەستوورە و سەرجەم قانوونەکانی وڵات و هاوکاریکردنی دامەزراوەکانی ڕاییکردنی قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پابەندبوون بە قانوون: ڕێزگرتن و پابەندبوونی ڕەها بەم دەستوورە و سەرجەم قانوونەکانی وڵات و هاوکاریکردنی دامەزراوەکانی ڕاییکردنی قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1737"
        },
        {
          "id": "p1740",
          "sourceIndex": 1740,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. بەرگریی نیشتمانی: بەشداریکردنی چالاکانە لە ئەرکی بەرگریی نیشتمانیدا بەپێی ئەو چوارچێوەیەی کە لەم دەستوورە و قانوونەکانی دیکەدا دیاری کراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەرگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ": بەشداریکردنی چالاکانە لە ئەرکی بەرگریی نیشتمانیدا بەپێی ئەو چوارچێوەیەی کە لەم دەستوورە و قانوونەکانی دیکەدا دیاری کراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1737"
        },
        {
          "id": "p1741",
          "sourceIndex": 1741,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. بەشداریکردن لە ئەرکە داراییەکان: پێدانی باج و هەر ئەرکێکی دارایی دیکە بە شێوەیەکی ڕاستگۆیانە، وەک بەشداریکردنێکی نیشتمانی لە بەڕێوەبردنی دەوڵەت و دابینکردنی توانای نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەشداریکردن لە ئەرکە داراییەکان: پێدانی باج و هەر ئەرکێکی دارایی دیکە بە شێوەیەکی ڕاستگۆیانە، وەک بەشداریکردنێکی نیشتمانی لە بەڕێوەبردنی دەوڵەت و دابینکردنی توانای نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1737"
        },
        {
          "id": "p1742",
          "sourceIndex": 1742,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی: وریایی و ئاگادارکردنەوەی دەزگا پەیوەندیدارەکان لە هەر هەڕەشەیەک بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی، یان یەکپارچەیی خاکی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی: وریایی و ئاگادارکردنەوەی دەزگا پەیوەندیدارەکان لە هەر هەڕەشەیەک بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی، یان یەکپارچەیی خاکی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1737"
        },
        {
          "id": "p1743",
          "sourceIndex": 1743,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. بەرپرسیارێتیی ژیاری: پاراستنی سامانی گشتی، ژینگە، و ڕێزگرتن لە ماف، شکۆ و ئازادییەکانی شارۆمەندانی دیکە وەک بنەمای پێکەوەژیانی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "بەرپرسیارێتیی ژیاری: پاراستنی سامانی گشتی، ژینگە، و ڕێزگرتن لە ماف، شکۆ و ئازادییەکانی شارۆمەندانی دیکە وەک بنەمای پێکەوەژیانی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1737"
        },
        {
          "id": "p1744",
          "sourceIndex": 1744,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ئەرکی دەوڵەت لەبەرامبەر شارۆمەنددا",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ئەرکی دەوڵەت لەبەرامبەر شارۆمەنددا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1745",
          "sourceIndex": 1745,
          "style": "Normal",
          "text": "لەبەرامبەر ڕاییکردنی ئەم ئەرکانەدا، دەوڵەت بە شێوەیەکی دەستووری پابەندە بە پاراستنی ڕەهای ژیان، شکۆ، ماف و ئازادییەکانی هەر شارۆمەندێک، لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "لەبەرامبەر ڕاییکردنی ئەم ئەرکانەدا، دەوڵەت بە شێوەیەکی دەستووری پابەندە بە پاراستنی ڕەهای ژیان، شکۆ، ماف و ئازادییەکانی هەر شارۆمەندێک، لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1744"
        },
        {
          "id": "p1746",
          "sourceIndex": 1746,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1747",
          "sourceIndex": 1747,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونی تایبەت وردەکاریی ئەم ئەرکانە و ئاکامەکانی پشتگوێخستنیان دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونی تایبەت وردەکاریی ئەم ئەرکانە و ئاکامەکانی پشتگوێخستنیان دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1746"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 43,
      "slug": "clause-43",
      "articleNumber": 43,
      "status": "published",
      "chapterId": 5,
      "title": "پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و نەهێشتنی نەیارشەیدایی",
      "body": "یەکەم: بناغەی دەستووری\n\nشکۆی نەتەوەیی و یادەوەریی مێژوویی، بەهای باڵا و پارێزراوی دەستوورین. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنیان لە هەر هەوڵێک کە ببێتە هۆی شێواندن، سووکایەتیکردن، یان لاوازکردنی ورەی نەتەوەیی، کە وەک هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی دەوڵەت هەژمار دەکرێت.\n\nدوویەم: پێناسەی قانوونیی تاوان\n\nتاوانی نەیارشەیدایی بریتییە لە هەر کردەوە، گوتار، یان پڕۆژەیەکی سیستماتیک و مەبەستدار کە ئامانجی یەکێک یان زیاتر لەم خاڵانەی خوارەوە بێت:\n\n٢.١. شکۆدانان بە دوژمن: ئاساییکردنەوە یان جوانکردنی وێنەی یەکەیەکی دوژمنکار (دەوڵەت، ڕێکخراو، یان ئایدۆلۆژیایەک کە دژایەتیی سەروەریی کوردستانی کردبێت)، بە مەبەستی سڕینەوەی سیمای دوژمنکارانەی.\n\n٢.٢. شێواندنی یادەوەریی نەتەوەیی: نکۆڵیکردن، بچووککردنەوە، یان پاساوهێنانەوە بۆ تاوانەکانی جینۆساید، پاکتاوی نەژادی، یان هەر تاوانێکی دیکەی دژ بە مرۆڤایەتی کە بەرامبەر نەتەوەی کورد ئەنجام دراوە.\n\n٢.٣. تێکدانی ورەی نەتەوەیی: بڵاوکردنەوەی گوتارێک کە گومان لەسەر بوونایەتیی نەتەوەیی دروست بکات، ورەی بەرگریی گشتی لاواز بکات، و بێئومێدی و هەستی خۆبەکەمزانی لەنێو کۆمەڵگادا بڵاو بکاتەوە.\n\nسێیەم: کردەوە نەهێڵراوەکان\n\nئەنجامدانی هەر یەکێک لەم کردەوانەی خوارەوە، بە تاوانی قورسی دژ بە شکۆی نەتەوەیی و ئاسایشی دەوڵەت دادەنرێت و بە توندی نەهێڵراوە:\n\n٣.١. پەرەپێدانی هێمای دوژمن: بەرزکردنەوە، نمایشکردن، یان بڵاوکردنەوەی مەبەستداری ئاڵا، هێما، یان دروشمی ئەو یەکە دوژمنکارانەی کە تاوانیان دژی نەتەوەی کورد ئەنجام داوە.\n\n٣.٢. نکۆڵیکردن لە جینۆساید: نکۆڵیکردنی ئاشکرا، بچووککردنەوە، یان پاساوهێنانەوەی وارگێڕی بۆ تاوانەکانی جینۆساید (وەک ئەنفال و کیمیاباران) و پاکتاوی نەژادی.\n\n٣.٣. شکۆدانان بە تاوانباران: پیاهەڵدان و بە پیرۆزکردنی ئەو سەرکردە و دامەزراوانەی یەکە دوژمنکارەکان کە فەرمانیان بە تاوانکاری دژی کوردستان داوە یان تێیدا بەشدار بوون.\n\n٣.٤. هاوکاریکردنی پڕوپاگەندەی دوژمن: بەرهەمهێنان، بڵاوکردنەوە، یان وەرگێڕانی هەر ناوەڕۆکێکی میدیایی، ئەکادیمی، یان هونەری کە بە مەبەست ئامانجەکانی پڕوپاگەندەی دوژمن پێک بهێنێت.\n\n٣.٥. چالاکیی کولتووریی تێکدەرانە: دامەزراندنی هەر ناوەندێکی \"لێکۆڵینەوە\"، \"کولتووری\"، یان \"پەروەردەیی\" کە لە ژێرەوە کار بۆ بڵاوکردنەوەی ئایدۆلۆژیای دوژمن و تێکدانی شوناسی نەتەوەیی بکات.\n\n٣.٦. هاوکاریی ئابووریی ستراتیژی: ئەنجامدانی هەر چالاکییەکی ئابووری کە بە زانابوون یارمەتیی توانای سەربازی یان هەواڵگریی یەکەیەکی دوژمنکار بدات.\n\nچوارەم: بەرپرسیارێتیی قانوونیی و سنوورەکان\n\nئەم بەندە هەموو تاکێکی شارۆمەند، بەرپرسێکی دەوڵەتی، پارتییەکی وارگێڕی، دامەزراوەیەکی میدیایی، ڕێکخراوێکی کۆمەڵگەی ژیاری و کۆمپانیایەکی تایبەت دەگرێتەوە. هیچ کەس و لایەنێک لە ئاستی ئەم بەندەدا پارێزبەندیی نییە.\n\nپێنجەم: جۆری تاوان و سزا\n\nکردەوەکانی نەیارشەیدایی بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی دەستووری دادەنرێن. سزای ئەم تاوانانە بەپێی قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێ کە دەبێت توندترین سزا لەخۆبگرێت. ئەم تاوانانە بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابن و ناکەونە ژێر هیچ بڕیارێکی لێبوردنی گشتی یان تایبەتەوە.\n\nشەشەم: پاراستنی ئازادیی ڕادەربڕینی ڕەوا\n\nئەم بەندە نابێت وەک پاساوێک بۆ سنووردارکردنی ئازادیی ئەکادیمی، ڕەخنەی ڕەوای بنیاتنەر لە وارگێڕییەکانی دەوڵەت، کاری ڕۆژنامەوانیی پیشەیی، یان گفتوگۆی مێژوویی کە ئامانجی دەرخستنی ڕاستییەکان بێت، لێک بدرێتەوە. قانوون سنووری وردی نێوان ڕەخنەی ڕەوای نیشتمانی و تاوانی نەیارشەیدایی دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1749",
          "sourceIndex": 1749,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بناغەی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بناغەی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1750",
          "sourceIndex": 1750,
          "style": "Normal",
          "text": "شکۆی نەتەوەیی و یادەوەریی مێژوویی، بەهای باڵا و پارێزراوی دەستوورین. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنیان لە هەر هەوڵێک کە ببێتە هۆی شێواندن، سووکایەتیکردن، یان لاوازکردنی ورەی نەتەوەیی، کە وەک هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی دەوڵەت هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "شکۆی نەتەوەیی و یادەوەریی مێژوویی، بەهای باڵا و پارێزراوی دەستوورین. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنیان لە هەر هەوڵێک کە ببێتە هۆی شێواندن، سووکایەتیکردن، یان لاوازکردنی ورەی نەتەوەیی، کە وەک هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی دەوڵەت هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1749"
        },
        {
          "id": "p1751",
          "sourceIndex": 1751,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێناسەی قانوونیی تاوان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێناسەی قانوونیی تاوان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1752",
          "sourceIndex": 1752,
          "style": "Normal",
          "text": "تاوانی نەیارشەیدایی بریتییە لە هەر کردەوە، گوتار، یان پڕۆژەیەکی سیستماتیک و مەبەستدار کە ئامانجی یەکێک یان زیاتر لەم خاڵانەی خوارەوە بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "تاوانی نەیارشەیدایی"
            },
            {
              "text": " بریتییە لە هەر کردەوە، گوتار، یان پڕۆژەیەکی سیستماتیک و مەبەستدار کە ئامانجی یەکێک یان زیاتر لەم خاڵانەی خوارەوە بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1751"
        },
        {
          "id": "p1753",
          "sourceIndex": 1753,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. شکۆدانان بە دوژمن: ئاساییکردنەوە یان جوانکردنی وێنەی یەکەیەکی دوژمنکار (دەوڵەت، ڕێکخراو، یان ئایدۆلۆژیایەک کە دژایەتیی سەروەریی کوردستانی کردبێت)، بە مەبەستی سڕینەوەی سیمای دوژمنکارانەی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "شکۆدانان بە دوژمن"
            },
            {
              "text": ": ئاساییکردنەوە یان جوانکردنی وێنەی یەکەیەکی دوژمنکار (دەوڵەت، ڕێکخراو، یان ئایدۆلۆژیایەک کە دژایەتیی سەروەریی کوردستانی کردبێت)، بە مەبەستی سڕینەوەی سیمای دوژمنکارانەی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1751"
        },
        {
          "id": "p1754",
          "sourceIndex": 1754,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. شێواندنی یادەوەریی نەتەوەیی: نکۆڵیکردن، بچووککردنەوە، یان پاساوهێنانەوە بۆ تاوانەکانی جینۆساید، پاکتاوی نەژادی، یان هەر تاوانێکی دیکەی دژ بە مرۆڤایەتی کە بەرامبەر نەتەوەی کورد ئەنجام دراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "شێواندنی یادەوەریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ": نکۆڵیکردن، بچووککردنەوە، یان پاساوهێنانەوە بۆ تاوانەکانی جینۆساید"
            },
            {
              "text": "، پاکتاوی نەژادی، یان هەر تاوانێکی دیکەی دژ بە مرۆڤایەتی کە بەرامبەر نەتەوەی کورد ئەنجام دراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1751"
        },
        {
          "id": "p1755",
          "sourceIndex": 1755,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. تێکدانی ورەی نەتەوەیی: بڵاوکردنەوەی گوتارێک کە گومان لەسەر بوونایەتیی نەتەوەیی دروست بکات، ورەی بەرگریی گشتی لاواز بکات، و بێئومێدی و هەستی خۆبەکەمزانی لەنێو کۆمەڵگادا بڵاو بکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "تێکدانی ورەی نەتەوەیی: بڵاوکردنەوەی گوتارێک کە گومان لەسەر بوونایەتیی نەتەوەیی دروست بکات، ورەی بەرگریی گشتی لاواز بکات، و بێئومێدی و هەستی خۆبەکەمزانی لەنێو کۆمەڵگادا بڵاو بکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1751"
        },
        {
          "id": "p1756",
          "sourceIndex": 1756,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: کردەوە نەهێڵراوەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: کردەوە نەهێڵراوەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1757",
          "sourceIndex": 1757,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەنجامدانی هەر یەکێک لەم کردەوانەی خوارەوە، بە تاوانی قورسی دژ بە شکۆی نەتەوەیی و ئاسایشی دەوڵەت دادەنرێت و بە توندی نەهێڵراوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەنجامدانی هەر یەکێک لەم کردەوانەی خوارەوە، بە تاوانی قورسی دژ بە شکۆی نەتەوەیی و ئاسایشی دەوڵەت دادەنرێت و بە توندی نەهێڵراوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1756"
        },
        {
          "id": "p1758",
          "sourceIndex": 1758,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پەرەپێدانی هێمای دوژمن: بەرزکردنەوە، نمایشکردن، یان بڵاوکردنەوەی مەبەستداری ئاڵا، هێما، یان دروشمی ئەو یەکە دوژمنکارانەی کە تاوانیان دژی نەتەوەی کورد ئەنجام داوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەرەپێدانی هێمای دوژمن: بەرزکردنەوە، نمایشکردن، یان بڵاوکردنەوەی مەبەستداری ئاڵا، هێما، یان دروشمی ئەو یەکە دوژمنکارانەی کە تاوانیان دژی نەتەوەی کورد ئەنجام داوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1756"
        },
        {
          "id": "p1759",
          "sourceIndex": 1759,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. نکۆڵیکردن لە جینۆساید: نکۆڵیکردنی ئاشکرا، بچووککردنەوە، یان پاساوهێنانەوەی وارگێڕی بۆ تاوانەکانی جینۆساید (وەک ئەنفال و کیمیاباران) و پاکتاوی نەژادی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "نکۆڵیکردن لە جینۆساید: نکۆڵیکردنی ئاشکرا، بچووککردنەوە، یان پاساوهێنانەوەی وارگێڕی بۆ تاوانەکانی جینۆساید (وەک ئەنفال و کیمیاباران) و پاکتاوی نەژادی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1756"
        },
        {
          "id": "p1760",
          "sourceIndex": 1760,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. شکۆدانان بە تاوانباران: پیاهەڵدان و بە پیرۆزکردنی ئەو سەرکردە و دامەزراوانەی یەکە دوژمنکارەکان کە فەرمانیان بە تاوانکاری دژی کوردستان داوە یان تێیدا بەشدار بوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شکۆدانان بە تاوانباران: پیاهەڵدان و بە پیرۆزکردنی ئەو سەرکردە و دامەزراوانەی یەکە دوژمنکارەکان کە فەرمانیان بە تاوانکاری دژی کوردستان داوە یان تێیدا بەشدار بوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1756"
        },
        {
          "id": "p1761",
          "sourceIndex": 1761,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. هاوکاریکردنی پڕوپاگەندەی دوژمن: بەرهەمهێنان، بڵاوکردنەوە، یان وەرگێڕانی هەر ناوەڕۆکێکی میدیایی، ئەکادیمی، یان هونەری کە بە مەبەست ئامانجەکانی پڕوپاگەندەی دوژمن پێک بهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هاوکاریکردنی پڕوپاگەندەی دوژمن: بەرهەمهێنان، بڵاوکردنەوە، یان وەرگێڕانی هەر ناوەڕۆکێکی میدیایی، ئەکادیمی، یان هونەری کە بە مەبەست ئامانجەکانی پڕوپاگەندەی دوژمن پێک بهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1756"
        },
        {
          "id": "p1762",
          "sourceIndex": 1762,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٥. چالاکیی کولتووریی تێکدەرانە: دامەزراندنی هەر ناوەندێکی \"لێکۆڵینەوە\"، \"کولتووری\"، یان \"پەروەردەیی\" کە لە ژێرەوە کار بۆ بڵاوکردنەوەی ئایدۆلۆژیای دوژمن و تێکدانی شوناسی نەتەوەیی بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "چالاکیی کولتووریی تێکدەرانە: دامەزراندنی هەر ناوەندێکی \"لێکۆڵینەوە\"، \"کولتووری\"، یان \"پەروەردەیی\" کە لە ژێرەوە کار بۆ بڵاوکردنەوەی ئایدۆلۆژیای دوژمن و تێکدانی شوناسی نەتەوەیی بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1756"
        },
        {
          "id": "p1763",
          "sourceIndex": 1763,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٦. هاوکاریی ئابووریی ستراتیژی: ئەنجامدانی هەر چالاکییەکی ئابووری کە بە زانابوون یارمەتیی توانای سەربازی یان هەواڵگریی یەکەیەکی دوژمنکار بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "هاوکاریی ئابووریی ستراتیژی: ئەنجامدانی هەر چالاکییەکی ئابووری کە بە زانابوون یارمەتیی توانای سەربازی یان هەواڵگریی یەکەیەکی دوژمنکار بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1756"
        },
        {
          "id": "p1764",
          "sourceIndex": 1764,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: بەرپرسیارێتیی قانوونیی و سنوورەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: بەرپرسیارێتیی قانوونیی و سنوورەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1765",
          "sourceIndex": 1765,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەم بەندە هەموو تاکێکی شارۆمەند، بەرپرسێکی دەوڵەتی، پارتییەکی وارگێڕی، دامەزراوەیەکی میدیایی، ڕێکخراوێکی کۆمەڵگەی ژیاری و کۆمپانیایەکی تایبەت دەگرێتەوە. هیچ کەس و لایەنێک لە ئاستی ئەم بەندەدا پارێزبەندیی نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم بەندە هەموو تاکێکی شارۆمەند، بەرپرسێکی دەوڵەتی، پارتییەکی وارگێڕی، دامەزراوەیەکی میدیایی، ڕێکخراوێکی کۆمەڵگەی ژیاری و کۆمپانیایەکی تایبەت دەگرێتەوە. هیچ کەس و لایەنێک لە ئاستی ئەم بەندەدا پارێزبەندیی نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1764"
        },
        {
          "id": "p1766",
          "sourceIndex": 1766,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: جۆری تاوان و سزا",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: جۆری تاوان و سزا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1767",
          "sourceIndex": 1767,
          "style": "Normal",
          "text": "کردەوەکانی نەیارشەیدایی بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی دەستووری دادەنرێن. سزای ئەم تاوانانە بەپێی قانوونێکی تایبەت دیاری دەکرێ کە دەبێت توندترین سزا لەخۆبگرێت. ئەم تاوانانە بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابن و ناکەونە ژێر هیچ بڕیارێکی لێبوردنی گشتی یان تایبەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "کردەوەکانی نەیارشەیدایی بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی دەستووری دادەنرێن. سزای ئەم تاوانانە بەپێی قانوونێکی تایبەت دیاری دەکر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "دەبێت توندترین سزا لەخۆبگرێت. ئەم تاوانانە بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابن و ناکەونە ژێر هیچ بڕیارێکی لێبوردنی گشتی یان تایبەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1766"
        },
        {
          "id": "p1768",
          "sourceIndex": 1768,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: پاراستنی ئازادیی ڕادەربڕینی ڕەوا",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: پاراستنی ئازادیی ڕادەربڕینی ڕەوا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1769",
          "sourceIndex": 1769,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەم بەندە نابێت وەک پاساوێک بۆ سنووردارکردنی ئازادیی ئەکادیمی، ڕەخنەی ڕەوای بنیاتنەر لە وارگێڕییەکانی دەوڵەت، کاری ڕۆژنامەوانیی پیشەیی، یان گفتوگۆی مێژوویی کە ئامانجی دەرخستنی ڕاستییەکان بێت، لێک بدرێتەوە. قانوون سنووری وردی نێوان ڕەخنەی ڕەوای نیشتمانی و تاوانی نەیارشەیدایی دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم بەندە نابێت وەک پاساوێک بۆ سنووردارکردنی ئازادیی ئەکادیمی، ڕەخنەی ڕەوای بنیاتنەر لە وارگێڕییەکانی دەوڵەت، کاری ڕۆژنامەوانیی پیشەیی، یان گفتوگۆی مێژوویی کە ئامانجی دەرخستنی ڕاستییەکان بێت، لێک بدرێتەوە. قانوون سنووری وردی نێوان ڕەخنەی ڕەوای نیشتمانی و تاوانی نەیارشەیدایی دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1768"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 44,
      "slug": "clause-44",
      "articleNumber": 44,
      "status": "published",
      "chapterId": 5,
      "title": "جینۆساید وەک تاوانی لێنەبوردە و ئەرکی هەردەمیی نەتەوە",
      "body": "کۆماری کوردستان، کردەوە سیستماتیکەکانی جینۆساید، قەڵاچۆکردن و پاکتاوی نەژادی کە بە درێژایی مێژوو بەرامبەر بە نەتەوەی کورد ئەنجام دراون، وەک ڕاستییەکی مێژوویی نەسڕاوە و برینێکی دامەزرێنەری بوونی نەتەوەیی دەناسێنێت. دەوڵەت وەک وەڵامێکی مێژوویی بەم تاوانانە، بوونی خۆی وەک گەرەنتیی سەرەکیی \"هەرگیز دووبارە نەبوونەوە\" دەچەسپێنێت و پابەند دەبێت بە گرتنەبەری گشت ڕێکارێکی قانوونیی و دیپلۆماسی بۆ بەدەستهێنانی دادی مێژوویی.\n\nیەکەم: بنەمای دەستووری و دۆخی حاشاهەڵنەگر\n\n١.١. مێژووی جینۆسایدی کورد، جیا لە بەسەرهاتێکی ڕابردوو، بەڵکوو یەکێک لە بنەماکانی بوونناسانەی دەستوور و سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەوڵەتی سەربەخۆیە.\n\n١.٢. بەرپرسیارێتیی ئەم تاوانانە بە تێپەڕبوونی کات و گۆڕانی ڕژێمەکان کۆتایی نایەت و وەک قەرزێکی قانوونیی و ڕەوشتی لەسەر شانی دەوڵەتە بەرپرسیارەکان دەمێنێتەوە.\n\nدوویەم: پێناسی دەستووریی جینۆسایدی کوردستان\n\n٢.١. بۆ مەبەستی ئەم دەستوورە، جینۆسایدی نەتەوەی کورد بریتییە لە هەر کردەوەیەکی مەبەست بۆ لەناوبردنی گشتی یان بەشەکیی نەتەوەکە، کە ئەم جۆرانە دەگرێتەوە:\n\nئا. جینۆسایدی فیزیکی: کوشتاری بەکۆمەڵ، کیمیاباران و تاقیکردنەوەی چەکی نەهێڵکراو لەسەر جەستەی نەتەوە.\n\nب. پاکتاوی دیمۆگرافی: ڕاگواستنی زۆرەملێ، دەرکردنی نەتەوەی کورد لە وارگەی مێژوویی خۆی و نیشتەجێکردنی پێکهاتەی بێگانە بە مەبەستی شێواندنی شوناسی خاک.\n\nپ. جینۆسایدی سپی (کولتووری): ڕێنەدراوکردنی زمانی کوردی، سڕینەوەی ناوی کوردی لەسەر شوێنە جوگرافییەکان و سەپاندنی سیستماتیکی وارگێڕیی تواندنەوەی نەتەوەیی.\n\nت. جینۆسایدی ژینگەیی: تێکدانی مەبەستی سەرچاوە ئاوییەکان، وێرانکردنی دارستانەکان و گوندەکان بە مەبەستی مەحاڵکردنی ژیان لەسەر خاکی کوردستان.\n\nسێیەم: ئەرکی نیشتمانیی یادکردنەوە و ئەرشیڤکردن\n\n٣.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی یادەوەریی بەکۆمەڵ لە ڕێگەی دامەزراندنی مۆنۆمێنت، مۆزەخانەی نیشتمانیی جینۆساید و دیاریکردنی ڕۆژێکی ساڵانە بۆ پرسەی نەتەوەیی.\n\n٣.٢. پاراستنی دیجیتاڵیی بەڵگەنامە و گەواییدەرە لەناو پەڕگاڵی \"دەوڵەتی ژیر\"ـدا وەک \"داراییەکی ستراتیژیی پارێزراو\" هەژمار دەکرێ کە نابێت فەرامۆش بکرێت.\n\nچوارەم: پەروەردەی هوشیارکەرەوە و توێژینەوە\n\n٤.١. مێژووی جینۆسایدی کورد لە هەر چوار پارچەی کوردستان، دەبێت وەک بەشێکی بنەڕەتی و ناچاری تێکەڵی پرۆگرامی خوێندنی هەموو قۆناغەکان بکرێت، بۆ پێگەیاندنی نەوەیەک کە لە مەترسییە بوونایەتییەکان تێبگات.\n\n٤.٢. دەوڵەت پشتیوانیی بێسنووری دارایی و زانستی لە ناوەندە ئەکادیمییەکانی پسپۆڕ لە بواری جینۆسایدناسی و مێژووی ستەملێکراوی کوردستان دەکات.\n\nپێنجەم: تاوانبارکردنی نکۆڵیکردن و شێواندن\n\n٥.١. نکۆڵیکردنی ئاشکرا، بچووککردنەوە، یان پاساوهێنانەوە بۆ هەر کام لە کردەوەکانی جینۆساید دژی نەتەوەی کورد، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.\n\n٥.٢. هەر جۆرە شکۆدانان، پیاهەڵدان یان بە پیرۆزکردنی ئەو سەرکردە، دەزگا و ئایدیۆلۆژیایانەی کە فەرمانیان بە جینۆساید داوە یان تێیدا بەشدار بوون، ڕێنەدراوە و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە.\n\nشەشەم: بەرپرسیارێتیی نێودەوڵەتی و وارگێڕیی بژێران\n\n٦.١. بەرپرسیارێتیی قانوونیی و مێژوویی جینۆساید، دەکەوێتە ئەستۆی ئەو دەوڵەتە داگیرکەرانەی کە تاوانەکەیان ئەنجام داوە و گشت ئەو یەکە وارگێرییە پاشماگگرانەی کە جێگەیان گرتوونەتەوە.\n\n٦.٢. دەوڵەتی کوردستان ئەرکدار دەکرێت بە بەکارهێنانی هەموو کەناڵە دیپلۆماسی و قانوونییەکان بۆ سەپاندنی ئەم بژێرانە بەسەر لایەنە بەرپرسیارەکاندا:\n\nئا. بژێری ئابووری: بۆبژاردنی شتەکیی قوربانیان، و هەڵگرتنی تێچووی تەواوی ئاوەدانکردنەوەی ژێرخانی ناوچە وێرانکراوەکان.\n\nب. بژێری واتایی: ناچارکردنی دەوڵەتە بەرپرسیارەکان بە داخوازی لێبوردنی فەرمی و بێ مەرج، و گەڕاندنەوەی ڕوفاتی تەواوی قوربانیان بۆ ناشتنێکی شکۆمەندانە.\n\nپ. بژێری پەروەردەیی: پابەندکردنی ئەو دەوڵەتانە بە گۆڕینی پرۆگرامی خوێندنیان بۆ داننان بە تاوانەکانیان دژی کورد، وەک مەرجێکی بنەڕەتی بۆ دروستکردنی هەر پەیوەندییەکی ئاسایی.\n\nت. بژێری سەربەشی (ئیمتیاز): ناچارکردنی دەوڵەتە بەرپرسیارەکان بە دەرکردنی قانوونی تایبەت بۆ پێدانی ئاسانکاریی بێهاوتا بە هاووڵاتیان و کۆمپانیاکانی کوردستان (وەک لێخۆشبوونی باج و هاتووچۆی ئازاد) وەک بۆبژاردنیی مێژوویی.\n\nحەوتەم: دادی نێودەوڵەتی و ڕاوەدوونانی تاوانباران\n\n٧.١. دەوڵەتی کوردستان ئەرکی لە ئەستۆدایە بۆ ڕاوەدوونانی قانوونیی گشت ئەو کەسانەی دەستیان لە جینۆسایدی کورددا هەبووە، لە هەر شوێنێکی جیهان بن، و کارکردن بۆ دادگاییکردنیان وەک تاوانباری جەنگ.\n\nهەشتەم: پاراستنی ڕزگاربووان و پاشماگیان\n\n٨.١. دەوڵەت بەرپرسیارە لە دابینکردنی خۆشبژێویی هەمەلایەنە (شتەکی، دەروونی و کۆمەڵایەتی) بۆ هەموو ڕزگاربووانی جینۆساید و کەسوکاریان.\n\n٨.٢. پاراستنی پاشماگی زارەکی و نووسراوی ڕزگاربووان وەک بەشێک لە \"یادەوەریی نەتەوەیی\" ئەرکێکی دەستووریی بێپسانەوەیە.\n\nنۆیەم: چوارچێوەی قانوونیی و ڕاییکردن\n\n٩.١. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی میکانیزمەکانی یادکردنەوە، شێوازی داخوازکردنی بژێرەکان و ڕێکارەکانی لێپرسینەوە لە تاوانباران ڕێک دەخات.\n\n٩.٢. جێبەجێکردنی ئەم بەندە نابێت بکەوێتە ژێر کاریگەریی ململانێ وارگێڕییە کاتییەکانەوە و هەمیشە وەک یەکەمایەتیی باڵای دەوڵەت دەمێنێتەوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1771",
          "sourceIndex": 1771,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، کردەوە سیستماتیکەکانی جینۆساید، قەڵاچۆکردن و پاکتاوی نەژادی کە بە درێژایی مێژوو بەرامبەر بە نەتەوەی کورد ئەنجام دراون، وەک ڕاستییەکی مێژوویی نەسڕاوە و برینێکی دامەزرێنەری بوونی نەتەوەیی دەناسێنێت. دەوڵەت وەک وەڵامێکی مێژوویی بەم تاوانانە، بوونی خۆی وەک گەرەنتیی سەرەکیی \"هەرگیز دووبارە نەبوونەوە\" دەچەسپێنێت و پابەند دەبێت بە گرتنەبەری گشت ڕێکارێکی قانوونیی و دیپلۆماسی بۆ بەدەستهێنانی دادی مێژوویی.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، کردەوە سیستماتیکەکانی جینۆساید، قەڵاچۆکردن و پاکتاوی نەژادی کە بە درێژایی مێژوو بەرامبەر بە نەتەوەی کورد ئەنجام دراون، وەک ڕاستییەکی مێژوویی نەسڕاوە و برینێکی دامەزرێنەری بوونی نەتەوەیی دەناسێنێت. دەوڵەت وەک وەڵامێکی مێژوویی بەم تاوانانە، بوونی خۆی وەک گەرەنتیی سەرەکیی \"هەرگیز دووبارە نەبوونەوە\" دەچەسپێنێت و پابەند دەبێت بە گرتنەبەری گشت ڕێکارێکی قانوونیی و دیپلۆماسی بۆ بەدەستهێنانی دادی مێژوویی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1772",
          "sourceIndex": 1772,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای دەستووری و دۆخی حاشاهەڵنەگر",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای دەستووری و "
            },
            {
              "text": "دۆخی"
            },
            {
              "text": " "
            },
            {
              "text": "حاشاهەڵنەگر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1773",
          "sourceIndex": 1773,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مێژووی جینۆسایدی کورد، جیا لە بەسەرهاتێکی ڕابردوو، بەڵکوو یەکێک لە بنەماکانی بوونناسانەی دەستوور و سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەوڵەتی سەربەخۆیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مێژووی جینۆسایدی کورد، جیا لە بەسەرهاتێکی ڕابردوو، بەڵکوو یەکێک لە بنەماکانی بوونناسانەی دەستوور و سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەوڵەتی سەربەخۆیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1772"
        },
        {
          "id": "p1774",
          "sourceIndex": 1774,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. بەرپرسیارێتیی ئەم تاوانانە بە تێپەڕبوونی کات و گۆڕانی ڕژێمەکان کۆتایی نایەت و وەک قەرزێکی قانوونیی و ڕەوشتی لەسەر شانی دەوڵەتە بەرپرسیارەکان دەمێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەرپرسیارێتیی ئەم تاوانانە بە تێپەڕبوونی کات و گۆڕانی ڕژێمەکان کۆتایی نایەت و وەک قەرزێکی قانوونیی و ڕەوشتی لەسەر شانی دەوڵەتە بەرپرسیارەکان دەمێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1772"
        },
        {
          "id": "p1775",
          "sourceIndex": 1775,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێناسی دەستووریی جینۆسایدی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێناسی دەستووریی جینۆسایدی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1776",
          "sourceIndex": 1776,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بۆ مەبەستی ئەم دەستوورە، جینۆسایدی نەتەوەی کورد بریتییە لە هەر کردەوەیەکی مەبەست بۆ لەناوبردنی گشتی یان بەشەکیی نەتەوەکە، کە ئەم جۆرانە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ مەبەستی ئەم دەستوورە، جینۆسایدی نەتەوەی کورد بریتییە لە هەر کردەوەیەکی مەبەست بۆ لەناوبردنی گشتی یان بەشەکیی نەتەوەکە، کە ئەم جۆرانە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1775"
        },
        {
          "id": "p1777",
          "sourceIndex": 1777,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. جینۆسایدی فیزیکی: کوشتاری بەکۆمەڵ، کیمیاباران و تاقیکردنەوەی چەکی نەهێڵکراو لەسەر جەستەی نەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. جینۆسایدی فیزیکی: کوشتاری بەکۆمەڵ، کیمیاباران و تاقیکردنەوەی چەکی نەهێڵکراو لەسەر جەستەی نەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1776"
        },
        {
          "id": "p1778",
          "sourceIndex": 1778,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاکتاوی دیمۆگرافی: ڕاگواستنی زۆرەملێ، دەرکردنی نەتەوەی کورد لە وارگەی مێژوویی خۆی و نیشتەجێکردنی پێکهاتەی بێگانە بە مەبەستی شێواندنی شوناسی خاک.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاکتاوی دیمۆگرافی"
            },
            {
              "text": ": ڕاگواستنی زۆرەملێ، دەرکردنی نەتەوەی کورد لە وارگەی مێژوویی خۆی و نیشتەجێکردنی پێکهاتەی بێگانە بە مەبەستی شێواندنی شوناسی خاک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1776"
        },
        {
          "id": "p1779",
          "sourceIndex": 1779,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. جینۆسایدی سپی (کولتووری): ڕێنەدراوکردنی زمانی کوردی، سڕینەوەی ناوی کوردی لەسەر شوێنە جوگرافییەکان و سەپاندنی سیستماتیکی وارگێڕیی تواندنەوەی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. جینۆسایدی سپی"
            },
            {
              "text": " (کولتووری): ڕێنەدراوکردنی زمانی کوردی، سڕینەوەی ناوی کوردی لەسەر شوێنە جوگرافییەکان و سەپاندنی سیستماتیکی وارگێڕیی تواندنەوەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1776"
        },
        {
          "id": "p1780",
          "sourceIndex": 1780,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. جینۆسایدی ژینگەیی: تێکدانی مەبەستی سەرچاوە ئاوییەکان، وێرانکردنی دارستانەکان و گوندەکان بە مەبەستی مەحاڵکردنی ژیان لەسەر خاکی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. جینۆسایدی ژینگەیی"
            },
            {
              "text": ": تێکدانی مەبەستی سەرچاوە ئاوییەکان، وێرانکردنی دارستانەکان و گوندەکان بە مەبەستی مەحاڵکردنی ژیان لەسەر خاکی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1776"
        },
        {
          "id": "p1781",
          "sourceIndex": 1781,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ئەرکی نیشتمانیی یادکردنەوە و ئەرشیڤکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ئەرکی نیشتمانیی یادکردنەوە و ئەرشیڤکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1782",
          "sourceIndex": 1782,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی یادەوەریی بەکۆمەڵ لە ڕێگەی دامەزراندنی مۆنۆمێنت، مۆزەخانەی نیشتمانیی جینۆساید و دیاریکردنی ڕۆژێکی ساڵانە بۆ پرسەی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی یادەوەریی بەکۆمەڵ لە ڕێگەی دامەزراندنی مۆنۆمێنت، مۆزەخانەی نیشتمانیی جینۆساید و دیاریکردنی ڕۆژێکی ساڵانە بۆ پرسەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1781"
        },
        {
          "id": "p1783",
          "sourceIndex": 1783,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. پاراستنی دیجیتاڵیی بەڵگەنامە و گەواییدەرە لەناو پەڕگاڵی \"دەوڵەتی ژیر\"ـدا وەک \"داراییەکی ستراتیژیی پارێزراو\" هەژمار دەکرێ کە نابێت فەرامۆش بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی دیجیتاڵیی بەڵگەنامە و گەواییدەرە لەناو پەڕگاڵی \"دەوڵەتی ژیر\"ـدا وەک \"داراییەکی ستراتیژیی پارێزراو\" هەژمار دەکر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "نابێت فەرامۆش بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1781"
        },
        {
          "id": "p1784",
          "sourceIndex": 1784,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پەروەردەی هوشیارکەرەوە و توێژینەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پەروەردەی هوشیارکەرەوە و توێژینەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1785",
          "sourceIndex": 1785,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. مێژووی جینۆسایدی کورد لە هەر چوار پارچەی کوردستان، دەبێت وەک بەشێکی بنەڕەتی و ناچاری تێکەڵی پرۆگرامی خوێندنی هەموو قۆناغەکان بکرێت، بۆ پێگەیاندنی نەوەیەک کە لە مەترسییە بوونایەتییەکان تێبگات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مێژووی جینۆسایدی کورد لە هەر چوار پارچەی کوردستان، دەبێت وەک بەشێکی بنەڕەتی و ناچاری تێکەڵی پرۆگرامی خوێندنی هەموو قۆناغەکان بکرێت، بۆ پێگەیاندنی نەوەیەک کە لە مەترسییە بوونایەتییەکان تێبگات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1784"
        },
        {
          "id": "p1786",
          "sourceIndex": 1786,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەوڵەت پشتیوانیی بێسنووری دارایی و زانستی لە ناوەندە ئەکادیمییەکانی پسپۆڕ لە بواری جینۆسایدناسی و مێژووی ستەملێکراوی کوردستان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پشتیوانیی بێسنووری دارایی و زانستی لە ناوەندە ئەکادیمییەکانی پسپۆڕ لە بواری جینۆسایدناسی و مێژووی ستەملێکراوی کوردستان دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1784"
        },
        {
          "id": "p1787",
          "sourceIndex": 1787,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: تاوانبارکردنی نکۆڵیکردن و شێواندن",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: تاوانبارکردنی نکۆڵیکردن و شێواندن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1788",
          "sourceIndex": 1788,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. نکۆڵیکردنی ئاشکرا، بچووککردنەوە، یان پاساوهێنانەوە بۆ هەر کام لە کردەوەکانی جینۆساید دژی نەتەوەی کورد، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "نکۆڵیکردنی ئاشکرا، بچووککردنەوە، یان پاساوهێنانەوە بۆ هەر کام لە کردەوەکانی جینۆساید دژی نەتەوەی کورد، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1787"
        },
        {
          "id": "p1789",
          "sourceIndex": 1789,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. هەر جۆرە شکۆدانان، پیاهەڵدان یان بە پیرۆزکردنی ئەو سەرکردە، دەزگا و ئایدیۆلۆژیایانەی کە فەرمانیان بە جینۆساید داوە یان تێیدا بەشدار بوون، ڕێنەدراوە و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە شکۆدانان، پیاهەڵدان یان بە پیرۆزکردنی ئەو سەرکردە، دەزگا و ئایدیۆلۆژیایانەی کە فەرمانیان بە جینۆساید داوە یان تێیدا بەشدار بوون، ڕێنەدراوە و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1787"
        },
        {
          "id": "p1790",
          "sourceIndex": 1790,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: بەرپرسیارێتیی نێودەوڵەتی و وارگێڕیی بژێران",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: بەرپرسیارێتیی نێودەوڵەتی و وارگێڕیی بژێران"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1791",
          "sourceIndex": 1791,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. بەرپرسیارێتیی قانوونیی و مێژوویی جینۆساید، دەکەوێتە ئەستۆی ئەو دەوڵەتە داگیرکەرانەی کە تاوانەکەیان ئەنجام داوە و گشت ئەو یەکە وارگێرییە پاشماگگرانەی کە جێگەیان گرتوونەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەرپرسیارێتیی قانوونیی و مێژوویی جینۆساید، دەکەوێتە ئەستۆی ئەو دەوڵەتە داگیرکەرانەی کە تاوانەکەیان ئەنجام داوە و گشت ئەو یەکە وارگێرییە پاشماگگرانەی کە جێگەیان گرتوونەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1790"
        },
        {
          "id": "p1792",
          "sourceIndex": 1792,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. دەوڵەتی کوردستان ئەرکدار دەکرێت بە بەکارهێنانی هەموو کەناڵە دیپلۆماسی و قانوونییەکان بۆ سەپاندنی ئەم بژێرانە بەسەر لایەنە بەرپرسیارەکاندا:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی کوردستان ئەرکدار دەکرێت بە بەکارهێنانی هەموو کەناڵە دیپلۆماسی و قانوونییەکان بۆ سەپاندنی ئەم بژێرانە بەسەر لایەنە بەرپرسیارەکاندا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1790"
        },
        {
          "id": "p1793",
          "sourceIndex": 1793,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بژێری ئابووری: بۆبژاردنی شتەکیی قوربانیان، و هەڵگرتنی تێچووی تەواوی ئاوەدانکردنەوەی ژێرخانی ناوچە وێرانکراوەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بژێری ئابووری: بۆبژاردنی شتەکیی قوربانیان، و هەڵگرتنی تێچووی تەواوی ئاوەدانکردنەوەی ژێرخانی ناوچە وێرانکراوەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1792"
        },
        {
          "id": "p1794",
          "sourceIndex": 1794,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بژێری واتایی: ناچارکردنی دەوڵەتە بەرپرسیارەکان بە داخوازی لێبوردنی فەرمی و بێ مەرج، و گەڕاندنەوەی ڕوفاتی تەواوی قوربانیان بۆ ناشتنێکی شکۆمەندانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بژێری واتایی: ناچارکردنی دەوڵەتە بەرپرسیارەکان بە داخوازی لێبوردنی فەرمی و بێ مەرج، و گەڕاندنەوەی ڕوفاتی تەواوی قوربانیان بۆ ناشتنێکی شکۆمەندانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1792"
        },
        {
          "id": "p1795",
          "sourceIndex": 1795,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بژێری پەروەردەیی: پابەندکردنی ئەو دەوڵەتانە بە گۆڕینی پرۆگرامی خوێندنیان بۆ داننان بە تاوانەکانیان دژی کورد، وەک مەرجێکی بنەڕەتی بۆ دروستکردنی هەر پەیوەندییەکی ئاسایی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بژێری پەروەردەیی: پابەندکردنی ئەو دەوڵەتانە بە گۆڕینی پرۆگرامی خوێندنیان بۆ داننان بە تاوانەکانیان دژی کورد، وەک مەرجێکی بنەڕەتی بۆ دروستکردنی هەر پەیوەندییەکی ئاسایی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1792"
        },
        {
          "id": "p1796",
          "sourceIndex": 1796,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بژێری سەربەشی (ئیمتیاز): ناچارکردنی دەوڵەتە بەرپرسیارەکان بە دەرکردنی قانوونی تایبەت بۆ پێدانی ئاسانکاریی بێهاوتا بە هاووڵاتیان و کۆمپانیاکانی کوردستان (وەک لێخۆشبوونی باج و هاتووچۆی ئازاد) وەک بۆبژاردنیی مێژوویی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بژێری سەربەشی (ئیمتیاز): ناچارکردنی دەوڵەتە بەرپرسیارەکان بە دەرکردنی قانوونی تایبەت بۆ پێدانی ئاسانکاریی بێهاوتا بە هاووڵاتیان و کۆمپانیاکانی کوردستان (وەک لێخۆشبوونی باج و هاتووچۆی ئازاد) وەک بۆبژاردنیی مێژوویی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1792"
        },
        {
          "id": "p1797",
          "sourceIndex": 1797,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: دادی نێودەوڵەتی و ڕاوەدوونانی تاوانباران",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: دادی نێودەوڵەتی و ڕاوەدوونانی تاوانباران"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1798",
          "sourceIndex": 1798,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. دەوڵەتی کوردستان ئەرکی لە ئەستۆدایە بۆ ڕاوەدوونانی قانوونیی گشت ئەو کەسانەی دەستیان لە جینۆسایدی کورددا هەبووە، لە هەر شوێنێکی جیهان بن، و کارکردن بۆ دادگاییکردنیان وەک تاوانباری جەنگ.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی کوردستان"
            },
            {
              "text": " ئەرکی لە ئەستۆدایە بۆ ڕاوەدوونانی قانوونیی گشت ئەو کەسانەی دەستیان لە جینۆسایدی کورددا هەبووە، لە هەر شوێنێکی جیهان بن، و کارکردن بۆ دادگاییکردنیان وەک تاوانباری جەنگ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1797"
        },
        {
          "id": "p1799",
          "sourceIndex": 1799,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: پاراستنی ڕزگاربووان و پاشماگیان",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: پاراستنی ڕزگاربووان و پاشماگیان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1800",
          "sourceIndex": 1800,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. دەوڵەت بەرپرسیارە لە دابینکردنی خۆشبژێویی هەمەلایەنە (شتەکی، دەروونی و کۆمەڵایەتی) بۆ هەموو ڕزگاربووانی جینۆساید و کەسوکاریان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بەرپرسیارە لە دابینکردنی خۆشبژێویی هەمەلایەنە (شتەکی، دەروونی و کۆمەڵایەتی) بۆ هەموو ڕزگاربووانی جینۆساید و کەسوکاریان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1799"
        },
        {
          "id": "p1801",
          "sourceIndex": 1801,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. پاراستنی پاشماگی زارەکی و نووسراوی ڕزگاربووان وەک بەشێک لە \"یادەوەریی نەتەوەیی\" ئەرکێکی دەستووریی بێپسانەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی پاشماگی زارەکی و نووسراوی ڕزگاربووان وەک بەشێک لە \"یادەوەریی نەتەوەیی\" ئەرکێکی دەستووریی بێپسانەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1799"
        },
        {
          "id": "p1802",
          "sourceIndex": 1802,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: چوارچێوەی قانوونیی و ڕاییکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: چوارچێوەی قانوونیی و ڕاییکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1803",
          "sourceIndex": 1803,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی میکانیزمەکانی یادکردنەوە، شێوازی داخوازکردنی بژێرەکان و ڕێکارەکانی لێپرسینەوە لە تاوانباران ڕێک دەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی میکانیزمەکانی یادکردنەوە، شێوازی داخوازکردنی بژێرەکان و ڕێکارەکانی لێپرسینەوە لە تاوانباران ڕێک دەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1802"
        },
        {
          "id": "p1804",
          "sourceIndex": 1804,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. جێبەجێکردنی ئەم بەندە نابێت بکەوێتە ژێر کاریگەریی ململانێ وارگێڕییە کاتییەکانەوە و هەمیشە وەک یەکەمایەتیی باڵای دەوڵەت دەمێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "جێبەجێکردنی ئەم بەندە نابێت بکەوێتە ژێر کاریگەریی ململانێ وارگێڕییە کاتییەکانەوە و هەمیشە وەک یەکەمایەتیی باڵای دەوڵەت دەمێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1802"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 45,
      "slug": "clause-45",
      "articleNumber": 45,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "پاراستنی مافی ژیان و سنووردارکردنی سزای لەسێدارەدان",
      "body": "یەکەم: بنەمای پیرۆزیی مافی ژیان\n\nمافی ژیان، پیرۆزترین و بنەڕەتیترین مافی مرۆڤە و لەلایەن دەوڵەتەوە بە توندی دەپارێزرێت. لەسەر ئەم بنەما نەگۆڕە، سزای لەسێدارەدان لە پەڕگاڵی سزایی کۆماری کوردستاندا هەڵوەشاوەیە و باڵاترین سزا، زیندانیکردنی هەتاهەتاییە.\n\nدوویەم: کاراکردنەوەی کاتی و مەرجدار\n\nسەرەڕای بنەمای گشتی، تەنیا لە دۆخی ڕاگەیاندنی فەرمیی جەنگ، بەرگری لە بەرامبەر داگیرکاریی دەرەکی، یان هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر دەوڵەت، مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت، بە قانوونێکی تایبەت و بە زۆرینەی سێ لەسەر چواری (٣/٤)ـی کۆی ئەندامانی، بە شێوەیەکی کاتی و بۆ ماوەیەکی دیاریکراو، سزای لەسێدارەدان تەنیا بۆ چەند تاوانێکی دیاریکراو کارا بکاتەوە.\n\nسێیەم: تاوانە تایبەتەکان\n\nسزای لەسێدارەدان تەنیا بۆ ئەو تاوانانەی خوارەوە ڕایی دەکرێت، بەو مەرجەی لە ماوەی ئەو دۆخە نائاساییەدا ئەنجام درابن و زیانێکی کارەساتباریان بە بوونی دەوڵەت و نەتەوە گەیاندبێت:\n\n٣.١. تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی: ئەو کردەوانەی کە ڕاستەوخۆ دەبنە هۆی داڕمانی هێڵەکانی بەرگریی دەوڵەت یان سپاردنی بەشێکی ستراتیژیی خاکی نیشتمان بە دوژمن.\n\n٣.٢. تاوانی تێرۆریستیی بەرفراوان: ئەو کردەوە تێرۆریستییانەی کە بە بەکارهێنانی چەکی کۆمەڵکوژ یان لە ڕێگەی هێرشی بەرفراوانەوە ئامانج لێی کوشتاری بەکۆمەڵ بێت.\n\n٣.٣. تاوانی جینۆساید: هەر کردەوەیەک بە مەبەستی لەناوبردنی فیزیکیی بەشێک یان هەمووی نەتەوەی کورد یان هەر پێکهاتەیەکی دیکەی کوردستان.\n\nچوارەم: ڕێکارە دادوەرییە توندەکان\n\nهەر بڕیارێکی لەسێدارەدان دەبێت ئەم مەرج و ڕێکارانەی خوارەوەی تێدا بێت:\n\n٤.١. دەبێت لەلایەن لقی تایبەتی دادگای باڵای ئاسایشی نەتەوەییەوە و بە کۆی دەنگی گشت دادوەرانی، پاش دادگاییکردنێکی تەواو دادپەروەرانە، دەربچێت.\n\n٤.٢. بڕیارەکە پێویستی بە پەسەندکردنی کۆتایی لەلایەن سەرکۆمارەوە هەیە، کە مافی هەیە سزاکە بۆ زیندانیکردنی هەتاهەتایی سووک بکات.\n\nپێنجەم: هەڵوەشاندنەوەی خۆگەڕ\n\nبە کۆتاییهاتنی دۆخی جەنگ یان ئەو بارە نائاساییەی کە لە بڕگەی دوویەمدا ئاماژەی پێکراوە، ڕاییکردنی گشت بڕیارەکانی لەسێدارەدان کە تا ئەو کاتە جێبەجێ نەکراون، ڕادەگیرێت و سزاکان بە شێوەیەکی خۆگەڕ (ئۆتۆماتیک) بۆ زیندانیکردنی هەتاهەتایی دەگۆڕدرێن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1809",
          "sourceIndex": 1809,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای پیرۆزیی مافی ژیان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای پیرۆزیی مافی ژیان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1810",
          "sourceIndex": 1810,
          "style": "Normal",
          "text": "مافی ژیان، پیرۆزترین و بنەڕەتیترین مافی مرۆڤە و لەلایەن دەوڵەتەوە بە توندی دەپارێزرێت. لەسەر ئەم بنەما نەگۆڕە، سزای لەسێدارەدان لە پەڕگاڵی سزایی کۆماری کوردستاندا هەڵوەشاوەیە و باڵاترین سزا، زیندانیکردنی هەتاهەتاییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "مافی ژیان، پیرۆزترین و بنەڕەتیترین مافی مرۆڤە و لەلایەن دەوڵەتەوە بە توندی دەپارێزرێت. لەسەر ئەم بنەما نەگۆڕە، سزای لەسێدارەدان لە پەڕگاڵی سزایی کۆماری کوردستاندا هەڵوەشاوەیە و باڵاترین سزا، زیندانیکردنی هەتاهەتاییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1809"
        },
        {
          "id": "p1811",
          "sourceIndex": 1811,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: کاراکردنەوەی کاتی و مەرجدار",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": کاراکردنەوەی کاتی و مەرجدار"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1812",
          "sourceIndex": 1812,
          "style": "Normal",
          "text": "سەرەڕای بنەمای گشتی، تەنیا لە دۆخی ڕاگەیاندنی فەرمیی جەنگ، بەرگری لە بەرامبەر داگیرکاریی دەرەکی، یان هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر دەوڵەت، مەکۆی نیشتمانی دەتوانێت، بە قانوونێکی تایبەت و بە زۆرینەی سێ لەسەر چواری (٣/٤)ـی کۆی ئەندامانی، بە شێوەیەکی کاتی و بۆ ماوەیەکی دیاریکراو، سزای لەسێدارەدان تەنیا بۆ چەند تاوانێکی دیاریکراو کارا بکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "سەرەڕای بنەمای گشتی، تەنیا لە دۆخی ڕاگەیاندنی فەرمیی جەنگ، بەرگری لە بەرامبەر داگیرکاریی دەرەکی، یان هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتی بۆ سەر دەوڵەت، مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " دەتوانێت، بە قانوونێکی تایبەت و بە زۆرینەی سێ لەسەر چواری (٣/٤)ـی کۆی ئەندامانی، بە شێوەیەکی کاتی و بۆ ماوەیەکی دیاریکراو، سزای لەسێدارەدان تەنیا بۆ چەند تاوانێکی دیاریکراو کارا بکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1811"
        },
        {
          "id": "p1813",
          "sourceIndex": 1813,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: تاوانە تایبەتەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: تاوانە تایبەتەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1814",
          "sourceIndex": 1814,
          "style": "Normal",
          "text": "سزای لەسێدارەدان تەنیا بۆ ئەو تاوانانەی خوارەوە ڕایی دەکرێت، بەو مەرجەی لە ماوەی ئەو دۆخە نائاساییەدا ئەنجام درابن و زیانێکی کارەساتباریان بە بوونی دەوڵەت و نەتەوە گەیاندبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "سزای لەسێدارەدان تەنیا بۆ ئەو تاوانانەی خوارەوە ڕایی دەکرێت، بەو مەرجەی لە ماوەی ئەو دۆخە نائاساییەدا ئەنجام درابن و زیانێکی کارەساتباریان بە بوونی دەوڵەت و نەتەوە گەیاندبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1813"
        },
        {
          "id": "p1815",
          "sourceIndex": 1815,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی: ئەو کردەوانەی کە ڕاستەوخۆ دەبنە هۆی داڕمانی هێڵەکانی بەرگریی دەوڵەت یان سپاردنی بەشێکی ستراتیژیی خاکی نیشتمان بە دوژمن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ": ئەو کردەوانەی کە ڕاستەوخۆ دەبنە هۆی داڕمانی هێڵەکانی بەرگریی دەوڵەت یان سپاردنی بەشێکی ستراتیژیی خاکی نیشتمان بە دوژمن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1813"
        },
        {
          "id": "p1816",
          "sourceIndex": 1816,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. تاوانی تێرۆریستیی بەرفراوان: ئەو کردەوە تێرۆریستییانەی کە بە بەکارهێنانی چەکی کۆمەڵکوژ یان لە ڕێگەی هێرشی بەرفراوانەوە ئامانج لێی کوشتاری بەکۆمەڵ بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "تاوانی تێرۆریستیی بەرفراوان: ئەو کردەوە تێرۆریستییانەی کە بە بەکارهێنانی چەکی کۆمەڵکوژ یان لە ڕێگەی هێرشی بەرفراوانەوە ئامانج لێی کوشتاری بەکۆمەڵ بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1813"
        },
        {
          "id": "p1817",
          "sourceIndex": 1817,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. تاوانی جینۆساید: هەر کردەوەیەک بە مەبەستی لەناوبردنی فیزیکیی بەشێک یان هەمووی نەتەوەی کورد یان هەر پێکهاتەیەکی دیکەی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "تاوانی جینۆساید: هەر کردەوەیەک بە مەبەستی لەناوبردنی فیزیکیی بەشێک یان هەمووی نەتەوەی کورد یان هەر پێکهاتەیەکی دیکەی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1813"
        },
        {
          "id": "p1818",
          "sourceIndex": 1818,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕێکارە دادوەرییە توندەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕێکارە دادوەرییە توندەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1819",
          "sourceIndex": 1819,
          "style": "Normal",
          "text": "هەر بڕیارێکی لەسێدارەدان دەبێت ئەم مەرج و ڕێکارانەی خوارەوەی تێدا بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر بڕیارێکی لەسێدارەدان دەبێت ئەم مەرج و ڕێکارانەی خوارەوەی تێدا بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1818"
        },
        {
          "id": "p1820",
          "sourceIndex": 1820,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەبێت لەلایەن لقی تایبەتی دادگای باڵای ئاسایشی نەتەوەییەوە و بە کۆی دەنگی گشت دادوەرانی، پاش دادگاییکردنێکی تەواو دادپەروەرانە، دەربچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەبێت لەلایەن لقی تایبەتی دادگای باڵای ئاسایشی نەتەوەییەوە و بە کۆی دەنگی گشت دادوەرانی، پاش دادگاییکردنێکی تەواو دادپەروەرانە، دەربچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1818"
        },
        {
          "id": "p1821",
          "sourceIndex": 1821,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. بڕیارەکە پێویستی بە پەسەندکردنی کۆتایی لەلایەن سەرکۆمارەوە هەیە، کە مافی هەیە سزاکە بۆ زیندانیکردنی هەتاهەتایی سووک بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بڕیارەکە پێویستی بە پەسەندکردنی کۆتایی لەلایەن سەرکۆمارەوە هەیە، کە مافی هەیە سزاکە بۆ زیندانیکردنی هەتاهەتایی سووک بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1818"
        },
        {
          "id": "p1822",
          "sourceIndex": 1822,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: هەڵوەشاندنەوەی خۆگەڕ",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: هەڵوەشاندنەوەی خۆگەڕ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1823",
          "sourceIndex": 1823,
          "style": "Normal",
          "text": "بە کۆتاییهاتنی دۆخی جەنگ یان ئەو بارە نائاساییەی کە لە بڕگەی دوویەمدا ئاماژەی پێکراوە، ڕاییکردنی گشت بڕیارەکانی لەسێدارەدان کە تا ئەو کاتە جێبەجێ نەکراون، ڕادەگیرێت و سزاکان بە شێوەیەکی خۆگەڕ (ئۆتۆماتیک) بۆ زیندانیکردنی هەتاهەتایی دەگۆڕدرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "بە کۆتاییهاتنی دۆخی جەنگ یان ئەو بارە نائاساییەی کە لە بڕگەی "
            },
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": "دا ئاماژەی پێکراوە، ڕاییکردنی گشت بڕیارەکانی لەسێدارەدان کە تا ئەو کاتە جێبەجێ نەکراون، ڕادەگیرێت و سزاکان بە شێوەیەکی خۆگەڕ (ئۆتۆماتیک) بۆ زیندانیکردنی هەتاهەتایی دەگۆڕدرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1822"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 46,
      "slug": "clause-46",
      "articleNumber": 46,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "شارۆمەندی، شوناس و بنەمای یەکسانی",
      "body": "یەکەم: بنەمای گشتی شارۆمەندی\n\nشارۆمەندێتی کۆماری کوردستان پەیوەندییەکی قانوونی و گیانەکی نێوان تاک و دەوڵەتە، و بناغەی ماف، ئەرک، پابەندی و بەشداری لە ژیانی کۆمار پێکدەهێنێت. ئەم پەیوەندییە لە چوارچێوەی دەستوور، سەروەریی قانوون، شوناسی کوردستانی، و وەفاداری بۆ کۆمار ڕێکدەخرێت.\n\nدوویەم: پێناسەی دەستووری هاووڵاتی و شارۆمەند\n\n٢.١. کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی نەتەوەیی کورد دامەزراوە، و سەروەریی نەتەوەیی ئەم کۆمارە لە نەتەوەی کوردەوە سەرچاوە دەگرێت. لەم چوارچێوەیەدا، هاووڵاتی ئاماژەیە بە هەر تاکێکی بە ڕەچەڵەک کورد، کە بە بوونی دەوڵەت یان بەبێ بوونی دەوڵەت، خاوەنی پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەیی بە خاکی کوردستان، وارگەی نەتەوەیی، سەروەریی نەتەوەیی و پشکداریی ڕەسەنی لە خاوەندارێتیی وڵاتە.\n\n٢.٢. هاووڵاتیی بە ڕەچەڵەک کورد، کاتێک لە چوارچێوەی کۆماری کوردستاندا بەپێی دەستوور و قانوون پێگەی قانوونیی شارۆمەندی هەبێت، هەم هاووڵاتییە و هەم شارۆمەندە. هاووڵاتیبوون پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەییە؛ شارۆمەندبوون پێگەی قانوونیی ئەندامێتیی کۆمارە.\n\n٢.٣. شارۆمەند ئاماژەیە بە هەموو ئەو تاکانەی کە بەپێی ئەم دەستوورە و قانوونەکانی کۆمار، شارۆمەندی کوردستانیان هەیە. شارۆمەند دەتوانێت هاووڵاتیی بە ڕەچەڵەک کورد بێت، یان ناکوردێکی نیشتەجێی کوردستان، ئەندامی کەمینە، یان کەسێک بێ کە بەپێی قانوونی تایبەت شارۆمەندی کوردستان وەردەگرێت.\n\n٢.٤. جیاوازیی دەستووری نێوان هاووڵاتی و شارۆمەند لە جیاوازیی نێوان پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەیی و پێگەی قانوونیی شارۆمەندی سەرچاوە دەگرێت. هاووڵاتی پێگەی ڕەچەڵەکی و نەتەوەیی دەردەبڕێت و پەیوەستە بە پشکداریی ڕەسەن لە خاک، وارگەی نەتەوەیی و سەروەریی نەتەوەیی؛ شارۆمەند پێگەی قانوونی و دەستووریی تاک لەناو کۆماردا ڕێکدەخات و بنەمای ماف، ئەرک، پابەندی و بەشداری لە ژیانی کۆماردا دیاری دەکات.\n\n٢.٥. ناکوردی نیشتەجێی کوردستان یان ئەو کەسەی بەپێی قانوون شارۆمەندی کوردستان وەردەگرێت، لە چوارچێوەی دەستووردا شارۆمەندە و لە ماف و ئەرکە قانوونییەکاندا لەگەڵ شارۆمەندانی دیکە یەکسانە؛ بەڵام ئەم پێگەی قانوونییە نابێت وەک هاووڵاتیبوونی ڕەسەنی، پشکداریی نەتەوەیی لە خاوەندارێتیی خاک، یان سەرچاوەبوون بۆ سەروەریی نەتەوەیی لێک بدرێتەوە.\n\n٢.٦. ئەم جیاوازییە نابێتە هۆی هیچ جیاکارییەک لە ماف، ئەرک، دادگاییکردن، پاراستن، ڕاژەی گشتی و پێگەی قانوونیی شارۆمەنداندا. هەموو شارۆمەندانی کوردستان، بەبێ جیاوازی ڕەچەڵەک، زمان، ئایین، ڕەگەز، کولتوور، یان پێگەی کۆمەڵایەتی، لەبەردەم قانوون یەکسانن؛ بەڵام بنەمای هاووڵاتیبوون و پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەیی دەبێت لە پێناسەی سەروەریی نەتەوەیی، خاوەندارێتیی وارگەی نەتەوەیی و پشکداریی ڕەسەنیی نەتەوەی کورد پارێزراو بێت.\n\nسێیەم: شێوازەکانی بەدەستهێنانی شارۆمەندی\n\n٣.١. ڕەچەڵەک؛ مافی خوێن: شارۆمەندی کوردستان لە بنەڕەتدا لەسەر بنەمای ڕەچەڵەک دادەمەزرێت. هەر کەسێک لە دایک یان باوکێکی هاووڵاتی کورد لەدایک بێت، مافی وەرگرتنی شارۆمەندی کوردستان هەیە، جا لە ناوخۆ یان دەرەوەی وڵات لەدایک بووبێت.\n\n٣.٢. خاک؛ مافی وارگەی نەتەوەیی: تەنیا لەدایکبوون لەسەر خاکی کوردستان بە شێوەی خۆگەڕ مافی وەرگرتنی شارۆمەندی نادات. قانوون تەنیا لە باری زۆر تایبەتدا، بۆ ڕێگری لە دروستبوونی بێدەوڵەتی، ڕێکارەکانی پێدانی شارۆمەندی بەو کەسانە ڕێکدەخات کە نیشتەجێی درێژخایەنی کوردستانن و هیچ شارۆمەندیەکی دیکەیان نییە.\n\n٣.٣. نیشتەجێبوون و وەرگرتنی شارۆمەندی: قانوونی تایبەت، بە شێوەی توند و دیاریکراو، مەرجەکانی پێدانی شارۆمەندی بە کەسانی بیانی دیاری دەکات کە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن لە کوردستان نیشتەجێ بوون. ئەم مەرجانە دەبێت لانیکەم ئەمانە لەخۆبگرن:\n\nئا. پابەندی ڕوون و وەفاداری بۆ دەستوور، سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، و سەروەریی قانوون.\n\nب. شارەزایی گونجاو لە زمانی کوردی و ناسینی مێژوو، کولتوور، شوناس، و بنەما دامەزراوەییەکانی کۆماری کوردستان.\n\nپ. توانای ئابووری سەربەخۆ و بەشداری لە گەشەی نیشتمانی.\n\nت. نەبوونی پێشینەی تاوانی قورس، تێرۆریزم، سیخوڕی، ناپاکی نیشتمانی، یان هەر هەڕەشەیەک بۆ ئاسایشی نەتەوەیی.\n\nج. نەبوونی پەیوەندی کردەوەیی بە دەوڵەتی دوژمنکار، ڕێکخراوی دوژمنکار، یان هەر لایەنێک کە هەڕەشە بۆ سەروەری، یەکپارچەیی وڵات، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی کوردستان دروست دەکات.\n\nچوارەم: یەکسانی ڕەها لەبەردەم قانووندا\n\n٤.١. هەموو شارۆمەندانی کوردستان، بەبێ گوێدانە ئەوەی هاووڵاتی کوردن، ناکوردی کوردستانن، ئەندامی کەمینەیەکن، و بەبێ جیاوازی زمان، ڕەگەز، کولتوور، یان پێگەی کۆمەڵایەتی، لەبەردەم قانوون و لە مافی شارۆمەندی یەکسانن.\n\n٤.٢. هەموو شارۆمەندان بە یەکسانی خاوەنی مافە شارۆمەندی، ئازادییە بنەڕەتییە قانوونیەکان، و هەمان ئەرک و بەرپرسیارەتی نیشتمانیین.\n\n٤.٣. پێناسەی جیاواز بۆ هاووڵاتی و شارۆمەند نابێ بە جیاکاری، بێبەشکردن، یان کەمکردنەوەی مافە قانوونیەکان لەبەرامبەر هیچ شارۆمەندێکدا بەکاربهێنرێت.\n\nپێنجەم: پاراستن، لەدەستدان و سزای سەرپێچی لە شارۆمەندی\n\n٥.١. هاووڵاتی بە ڕەچەڵەک کورد، بە هۆی ڕەسەنێتی نەتەوەیی و پشکداری ڕەسەنی دەوڵەت، خاک، سەروەریی نەتەوەیی و خاوەندارێتی لە وارگەی نەتەوەیی، هیچ کات پێگەی شارۆمەندی کوردستان لەدەست نادات.\n\n٥.٢. سەرپێچی هاووڵاتی بە ڕەچەڵەک کورد لە دەستوور، قانوون، ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی، نابێتە هۆی لێسەندنەوەی شارۆمەندی، بەڵام تووشی سزای دیاریکراوی قانوونی دەبێتەوە.\n\n٥.٣. شارۆمەندی خاوەنی ڕەچەڵەکی ناکوردی، ئەگەر بە کردەوەی سەلمێندراو، بەڵگەی ڕوون، و بڕیاری دادگایی کۆتایی، وەک هەڕەشە بۆ ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، سەروەریی نەتەوەیی، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی دیاری بکرێت، دەتوانێت پێگەی شارۆمەندی کوردستان لەدەست بدات، جگە لەو سزایانەی قانوون بۆ کردەوەکەی دیاری دەکات.\n\n٥.٤. لەدەستدانی شارۆمەندی بۆ شارۆمەندی خاوەنی ڕەچەڵەکی ناکوردی تەنیا بەپێی قانوونی تایبەت، ڕێکاری دادپەروەرانە، بڕیاری دادگایی کۆتایی، و پاراستنی مافی دادگاییکردن جێبەجێ دەکرێت.\n\n٥.٤. ئەو کەسەی بەپێی ئەم بەندە پێگەی شارۆمەندی لەدەست دەدات، دەتوانێت بەپێی قانوون و بڕیاری دادگایی کۆتایی لە وڵات دەربکرێت، یان دوور بخرێتەوە، ئەگەر ئەو ڕێکارە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، سەروەریی نەتەوەیی، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی پێویست بێت.\n\nشەشەم: چوارچێوەی قانوونی\n\nقانوونی تایبەت وردەکاری هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە ڕێکدەخات، لەوانە مەرج و ڕێکارەکانی بەدەستهێنان، سەلماندن، تۆمارکردن، لەدەستدان، گێڕانەوە، پێداچوونەوە، و دادگاییکردنی بابەتە پەیوەستەکانی شارۆمەندیی. هیچ بڕیارێک لە بابەتی شارۆمەندیی نابێ له دەرەوەی دەستوور، سەروەریی قانوون، بڕیاری دادگایی کۆتایی، و ڕێکاری دادپەروەرانە جێبەجێ بکرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1825",
          "sourceIndex": 1825,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای گشتی شارۆمەندی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای گشتی شارۆمەندی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1826",
          "sourceIndex": 1826,
          "style": "Normal",
          "text": "شارۆمەندێتی کۆماری کوردستان پەیوەندییەکی قانوونی و گیانەکی نێوان تاک و دەوڵەتە، و بناغەی ماف، ئەرک، پابەندی و بەشداری لە ژیانی کۆمار پێکدەهێنێت. ئەم پەیوەندییە لە چوارچێوەی دەستوور، سەروەریی قانوون، شوناسی کوردستانی، و وەفاداری بۆ کۆمار ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "شارۆمەندێتی کۆماری کوردستان پەیوەندییەکی قانوونی و گیانەکی نێوان تاک و دەوڵەتە، و بناغەی ماف، ئەرک، پابەندی و بەشداری لە ژیانی کۆمار پێکدەهێنێت. ئەم پەیوەندییە لە چوارچێوەی دەستوور، سەروەریی قانوون"
            },
            {
              "text": "، شوناسی کوردستانی، و وەفاداری بۆ کۆمار ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1825"
        },
        {
          "id": "p1827",
          "sourceIndex": 1827,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێناسەی دەستووری هاووڵاتی و شارۆمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێناسەی دەستووری هاووڵاتی و شارۆمەند"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1828",
          "sourceIndex": 1828,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی نەتەوەیی کورد دامەزراوە، و سەروەریی نەتەوەیی ئەم کۆمارە لە نەتەوەی کوردەوە سەرچاوە دەگرێت. لەم چوارچێوەیەدا، هاووڵاتی ئاماژەیە بە هەر تاکێکی بە ڕەچەڵەک کورد، کە بە بوونی دەوڵەت یان بەبێ بوونی دەوڵەت، خاوەنی پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەیی بە خاکی کوردستان، وارگەی نەتەوەیی، سەروەریی نەتەوەیی و پشکداریی ڕەسەنی لە خاوەندارێتیی وڵاتە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی نەتەوەیی کورد دامەزراوە، و سەروەریی نەتەوەیی ئەم کۆمارە لە نەتەوەی کوردەوە سەرچاوە دەگرێت. لەم چوارچێوەیەدا، هاووڵاتی"
            },
            {
              "text": " ئاماژەیە بە هەر تاکێکی بە ڕەچەڵەک کورد، کە بە بوونی دەوڵەت یان بەبێ بوونی دەوڵەت، "
            },
            {
              "text": "خاوەنی پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەیی بە خاکی کوردستان، وارگەی نەتەوەیی، سەروەریی نەتەوەیی و پشکداریی ڕەسەنی لە خاوەندارێتیی وڵاتە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1827"
        },
        {
          "id": "p1829",
          "sourceIndex": 1829,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. هاووڵاتیی بە ڕەچەڵەک کورد، کاتێک لە چوارچێوەی کۆماری کوردستاندا بەپێی دەستوور و قانوون پێگەی قانوونیی شارۆمەندی هەبێت، هەم هاووڵاتییە و هەم شارۆمەندە. هاووڵاتیبوون پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەییە؛ شارۆمەندبوون پێگەی قانوونیی ئەندامێتیی کۆمارە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هاووڵاتیی بە ڕەچەڵەک کورد، کاتێک لە چوارچێوەی کۆماری کوردستاندا بەپێی دەستوور و قانوون پێگەی قانوونیی شارۆمەندی هەبێت، هەم هاووڵاتییە و هەم شارۆمەندە. هاووڵاتیبوون پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەییە؛ شارۆمەندبوون پێگەی قانوونیی ئەندامێتیی کۆمارە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1827"
        },
        {
          "id": "p1830",
          "sourceIndex": 1830,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. شارۆمەند ئاماژەیە بە هەموو ئەو تاکانەی کە بەپێی ئەم دەستوورە و قانوونەکانی کۆمار، شارۆمەندی کوردستانیان هەیە. شارۆمەند دەتوانێت هاووڵاتیی بە ڕەچەڵەک کورد بێت، یان ناکوردێکی نیشتەجێی کوردستان، ئەندامی کەمینە، یان کەسێک بێ کە بەپێی قانوونی تایبەت شارۆمەندی کوردستان وەردەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەند ئاماژەیە بە هەموو ئەو تاکانەی کە بەپێی ئەم دەستوورە و قانوونەکانی کۆمار، شارۆمەندی کوردستانیان هەیە. شارۆمەند دەتوانێت هاووڵاتیی بە ڕەچەڵەک کورد بێت، یان ناکوردێکی نیشتەجێی کوردستان، ئەندامی کەمینە، یان کەسێک ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوونی تایبەت شارۆمەندی کوردستان وەردەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1827"
        },
        {
          "id": "p1831",
          "sourceIndex": 1831,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. جیاوازیی دەستووری نێوان هاووڵاتی و شارۆمەند لە جیاوازیی نێوان پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەیی و پێگەی قانوونیی شارۆمەندی سەرچاوە دەگرێت. هاووڵاتی پێگەی ڕەچەڵەکی و نەتەوەیی دەردەبڕێت و پەیوەستە بە پشکداریی ڕەسەن لە خاک، وارگەی نەتەوەیی و سەروەریی نەتەوەیی؛ شارۆمەند پێگەی قانوونی و دەستووریی تاک لەناو کۆماردا ڕێکدەخات و بنەمای ماف، ئەرک، پابەندی و بەشداری لە ژیانی کۆماردا دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "جیاوازیی دەستووری نێوان هاووڵاتی و شارۆمەند لە جیاوازیی نێوان پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەیی و پێگەی قانوونیی شارۆمەندی سەرچاوە دەگرێت. هاووڵاتی پێگەی ڕەچەڵەکی و نەتەوەیی دەردەبڕێت و پەیوەستە بە پشکداریی ڕەسەن لە خاک، وارگەی نەتەوەیی و سەروەریی نەتەوەیی؛ شارۆمەند پێگەی قانوونی و دەستووریی تاک لەناو کۆماردا ڕێکدەخات و بنەمای ماف، ئەرک، پابەندی و بەشداری لە ژیانی کۆماردا دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1827"
        },
        {
          "id": "p1832",
          "sourceIndex": 1832,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. ناکوردی نیشتەجێی کوردستان یان ئەو کەسەی بەپێی قانوون شارۆمەندی کوردستان وەردەگرێت، لە چوارچێوەی دەستووردا شارۆمەندە و لە ماف و ئەرکە قانوونییەکاندا لەگەڵ شارۆمەندانی دیکە یەکسانە؛ بەڵام ئەم پێگەی قانوونییە نابێت وەک هاووڵاتیبوونی ڕەسەنی، پشکداریی نەتەوەیی لە خاوەندارێتیی خاک، یان سەرچاوەبوون بۆ سەروەریی نەتەوەیی لێک بدرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ناکوردی نیشتەجێی کوردستان یان ئەو کەسەی بەپێی قانوون شارۆمەندی کوردستان وەردەگرێت، لە چوارچێوەی دەستووردا شارۆمەندە و لە ماف و ئەرکە قانوونییەکاندا لەگەڵ شارۆمەندانی دیکە یەکسانە؛ بەڵام ئەم پێگەی قانوونییە نابێت وەک هاووڵاتیبوونی ڕەسەنی، پشکداریی نەتەوەیی لە خاوەندارێتیی خاک، یان سەرچاوەبوون بۆ سەروەریی نەتەوەیی لێک بدرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1827"
        },
        {
          "id": "p1833",
          "sourceIndex": 1833,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٦. ئەم جیاوازییە نابێتە هۆی هیچ جیاکارییەک لە ماف، ئەرک، دادگاییکردن، پاراستن، ڕاژەی گشتی و پێگەی قانوونیی شارۆمەنداندا. هەموو شارۆمەندانی کوردستان، بەبێ جیاوازی ڕەچەڵەک، زمان، ئایین، ڕەگەز، کولتوور، یان پێگەی کۆمەڵایەتی، لەبەردەم قانوون یەکسانن؛ بەڵام بنەمای هاووڵاتیبوون و پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەیی دەبێت لە پێناسەی سەروەریی نەتەوەیی، خاوەندارێتیی وارگەی نەتەوەیی و پشکداریی ڕەسەنیی نەتەوەی کورد پارێزراو بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "ئەم جیاوازییە نابێتە هۆی هیچ جیاکارییەک لە ماف، ئەرک، دادگاییکردن، پاراستن، ڕاژەی گشتی"
            },
            {
              "text": " و پێگەی قانوونیی شارۆمەنداندا. هەموو شارۆمەندانی کوردستان، بەبێ جیاوازی ڕەچەڵەک، زمان، ئایین، ڕەگەز، کولتوور، یان پێگەی کۆمەڵایەتی، لەبەردەم قانوون یەکسانن؛ بەڵام بنەمای هاووڵاتیبوون و پەیوەندیی ڕەسەنیی نەتەوەیی دەبێت لە "
            },
            {
              "text": "پێناسەی سەروەریی نەتەوەیی، خاوەندارێتیی وارگەی نەتەوەیی و پشکداریی ڕەسەنیی نەتەوەی کورد پارێزراو بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1827"
        },
        {
          "id": "p1834",
          "sourceIndex": 1834,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: شێوازەکانی بەدەستهێنانی شارۆمەندی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: شێوازەکانی بەدەستهێنانی شارۆمەندی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1835",
          "sourceIndex": 1835,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ڕەچەڵەک؛ مافی خوێن: شارۆمەندی کوردستان لە بنەڕەتدا لەسەر بنەمای ڕەچەڵەک دادەمەزرێت. هەر کەسێک لە دایک یان باوکێکی هاووڵاتی کورد لەدایک بێت، مافی وەرگرتنی شارۆمەندی کوردستان هەیە، جا لە ناوخۆ یان دەرەوەی وڵات لەدایک بووبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕەچەڵەک؛ مافی خوێن: شارۆمەندی کوردستان لە بنەڕەتدا لەسەر بنەمای ڕەچەڵەک دادەمەزرێت. هەر کەسێک لە دایک یان باوکێکی هاووڵاتی کورد لەدایک بێت، مافی وەرگرتنی شارۆمەندی کوردستان هەیە، جا لە ناوخۆ یان دەرەوەی وڵات لەدایک بووبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1834"
        },
        {
          "id": "p1836",
          "sourceIndex": 1836,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. خاک؛ مافی وارگەی نەتەوەیی: تەنیا لەدایکبوون لەسەر خاکی کوردستان بە شێوەی خۆگەڕ مافی وەرگرتنی شارۆمەندی نادات. قانوون تەنیا لە باری زۆر تایبەتدا، بۆ ڕێگری لە دروستبوونی بێدەوڵەتی، ڕێکارەکانی پێدانی شارۆمەندی بەو کەسانە ڕێکدەخات کە نیشتەجێی درێژخایەنی کوردستانن و هیچ شارۆمەندیەکی دیکەیان نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "خاک؛ مافی وارگەی نەتەوەیی: تەنیا لەدایکبوون لەسەر خاکی کوردستان بە شێوەی خۆگەڕ مافی وەرگرتنی شارۆمەندی نادات. قانوون تەنیا لە باری زۆر تایبەتدا، بۆ ڕێگری لە دروستبوونی بێدەوڵەتی، ڕێکارەکانی پێدانی شارۆمەندی بەو کەسانە ڕێکدەخات کە نیشتەجێی درێژخایەنی کوردستانن و هیچ شارۆمەندیەکی دیکەیان نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1834"
        },
        {
          "id": "p1837",
          "sourceIndex": 1837,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. نیشتەجێبوون و وەرگرتنی شارۆمەندی: قانوونی تایبەت، بە شێوەی توند و دیاریکراو، مەرجەکانی پێدانی شارۆمەندی بە کەسانی بیانی دیاری دەکات کە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن لە کوردستان نیشتەجێ بوون. ئەم مەرجانە دەبێت لانیکەم ئەمانە لەخۆبگرن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "نیشتەجێبوون و وەرگرتنی شارۆمەندی: قانوونی تایبەت، بە شێوەی توند و دیاریکراو، مەرجەکانی پێدانی شارۆمەندی بە کەسانی بیانی دیاری دەکات کە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن لە کوردستان نیشتەجێ بوون. ئەم مەرجانە دەبێت لانیکەم ئەمانە لەخۆبگرن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1834"
        },
        {
          "id": "p1838",
          "sourceIndex": 1838,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پابەندی ڕوون و وەفاداری بۆ دەستوور، سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، و سەروەریی قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پابەندی ڕوون و وەفاداری بۆ دەستوور، سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، و سەروەریی قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1837"
        },
        {
          "id": "p1839",
          "sourceIndex": 1839,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. شارەزایی گونجاو لە زمانی کوردی و ناسینی مێژوو، کولتوور، شوناس، و بنەما دامەزراوەییەکانی کۆماری کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. شارەزایی گونجاو لە زمانی کوردی و ناسینی مێژوو، کولتوور، شوناس، و بنەما دامەزراوەییەکانی کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1837"
        },
        {
          "id": "p1840",
          "sourceIndex": 1840,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. توانای ئابووری سەربەخۆ و بەشداری لە گەشەی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. توانای ئابووری سەربەخۆ و بەشداری لە گەشەی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1837"
        },
        {
          "id": "p1841",
          "sourceIndex": 1841,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. نەبوونی پێشینەی تاوانی قورس، تێرۆریزم، سیخوڕی، ناپاکی نیشتمانی، یان هەر هەڕەشەیەک بۆ ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. نەبوونی پێشینەی تاوانی قورس، تێرۆریزم، سیخوڕی، ناپاکی نیشتمانی، یان هەر هەڕەشەیەک بۆ ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1837"
        },
        {
          "id": "p1842",
          "sourceIndex": 1842,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. نەبوونی پەیوەندی کردەوەیی بە دەوڵەتی دوژمنکار، ڕێکخراوی دوژمنکار، یان هەر لایەنێک کە هەڕەشە بۆ سەروەری، یەکپارچەیی وڵات، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی کوردستان دروست دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. نەبوونی پەیوەندی کردەوەیی بە دەوڵەتی دوژمنکار، ڕێکخراوی دوژمنکار، یان هەر لایەنێک کە هەڕەشە بۆ سەروەری، یەکپارچەیی وڵات، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی کوردستان دروست دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1837"
        },
        {
          "id": "p1843",
          "sourceIndex": 1843,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: یەکسانی ڕەها لەبەردەم قانووندا",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: یەکسانی ڕەها لەبەردەم قانووندا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1844",
          "sourceIndex": 1844,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. هەموو شارۆمەندانی کوردستان، بەبێ گوێدانە ئەوەی هاووڵاتی کوردن، ناکوردی کوردستانن، ئەندامی کەمینەیەکن، و بەبێ جیاوازی زمان، ڕەگەز، کولتوور، یان پێگەی کۆمەڵایەتی، لەبەردەم قانوون و لە مافی شارۆمەندی یەکسانن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو شارۆمەندانی کوردستان، بەبێ گوێدانە ئەوەی هاووڵاتی کوردن، ناکوردی کوردستانن، ئەندامی کەمینەیەکن، و بەبێ جیاوازی زمان، ڕەگەز، کولتوور، یان پێگەی کۆمەڵایەتی، لەبەردەم قانوون و لە مافی شارۆمەندی یەکسانن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1843"
        },
        {
          "id": "p1845",
          "sourceIndex": 1845,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. هەموو شارۆمەندان بە یەکسانی خاوەنی مافە شارۆمەندی، ئازادییە بنەڕەتییە قانوونیەکان، و هەمان ئەرک و بەرپرسیارەتی نیشتمانیین.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەموو شارۆمەندان بە یەکسانی خاوەنی مافە شارۆمەندی، ئازادییە بنەڕەتییە قانوونیەکان، و هەمان ئەرک و بەرپرسیارەتی نیشتمانیین"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1843"
        },
        {
          "id": "p1846",
          "sourceIndex": 1846,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. پێناسەی جیاواز بۆ هاووڵاتی و شارۆمەند نابێ بە جیاکاری، بێبەشکردن، یان کەمکردنەوەی مافە قانوونیەکان لەبەرامبەر هیچ شارۆمەندێکدا بەکاربهێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پێناسەی جیاواز بۆ هاووڵاتی و شارۆمەند نابێ بە جیاکاری، بێبەشکردن، یان کەمکردنەوەی مافە قانوونیەکان لەبەرامبەر هیچ شارۆمەندێکدا بەکاربهێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1843"
        },
        {
          "id": "p1847",
          "sourceIndex": 1847,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: پاراستن، لەدەستدان و سزای سەرپێچی لە شارۆمەندی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: پاراستن، لەدەستدان و سزای سەرپێچی لە شارۆمەندی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1848",
          "sourceIndex": 1848,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. هاووڵاتی بە ڕەچەڵەک کورد، بە هۆی ڕەسەنێتی نەتەوەیی و پشکداری ڕەسەنی دەوڵەت، خاک، سەروەریی نەتەوەیی و خاوەندارێتی لە وارگەی نەتەوەیی، هیچ کات پێگەی شارۆمەندی کوردستان لەدەست نادات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هاووڵاتی بە ڕەچەڵەک کورد، بە هۆی ڕەسەنێتی نەتەوەیی و پشکداری ڕەسەنی دەوڵەت، خاک، سەروەریی نەتەوەیی و خاوەندارێتی لە وارگەی نەتەوەیی، هیچ کات پێگەی شارۆمەندی کوردستان لەدەست نادات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1847"
        },
        {
          "id": "p1849",
          "sourceIndex": 1849,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. سەرپێچی هاووڵاتی بە ڕەچەڵەک کورد لە دەستوور، قانوون، ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی، نابێتە هۆی لێسەندنەوەی شارۆمەندی، بەڵام تووشی سزای دیاریکراوی قانوونی دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرپێچی هاووڵاتی بە ڕەچەڵەک کورد لە دەستوور، قانوون، ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی، نابێتە هۆی لێسەندنەوەی شارۆمەندی، بەڵام تووشی سزای دیاریکراوی قانوونی دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1847"
        },
        {
          "id": "p1850",
          "sourceIndex": 1850,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. شارۆمەندی خاوەنی ڕەچەڵەکی ناکوردی، ئەگەر بە کردەوەی سەلمێندراو، بەڵگەی ڕوون، و بڕیاری دادگایی کۆتایی، وەک هەڕەشە بۆ ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، سەروەریی نەتەوەیی، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی دیاری بکرێت، دەتوانێت پێگەی شارۆمەندی کوردستان لەدەست بدات، جگە لەو سزایانەی قانوون بۆ کردەوەکەی دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندی خاوەنی ڕەچەڵەکی ناکوردی، ئەگەر بە کردەوەی سەلمێندراو، بەڵگەی ڕوون، و بڕیاری دادگایی کۆتایی، وەک هەڕەشە بۆ ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، سەروەریی نەتەوەیی، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی دیاری بکرێت، دەتوانێت پێگەی شارۆمەندی کوردستان لەدەست بدات، جگە لەو سزایانەی قانوون بۆ کردەوەکەی دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1847"
        },
        {
          "id": "p1851",
          "sourceIndex": 1851,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. لەدەستدانی شارۆمەندی بۆ شارۆمەندی خاوەنی ڕەچەڵەکی ناکوردی تەنیا بەپێی قانوونی تایبەت، ڕێکاری دادپەروەرانە، بڕیاری دادگایی کۆتایی، و پاراستنی مافی دادگاییکردن جێبەجێ دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "لەدەستدانی شارۆمەندی بۆ شارۆمەندی خاوەنی ڕەچەڵەکی ناکوردی تەنیا بەپێی قانوونی تایبەت، ڕێکاری دادپەروەرانە، بڕیاری دادگایی کۆتایی، و پاراستنی مافی دادگاییکردن جێبەجێ دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1847"
        },
        {
          "id": "p1852",
          "sourceIndex": 1852,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. ئەو کەسەی بەپێی ئەم بەندە پێگەی شارۆمەندی لەدەست دەدات، دەتوانێت بەپێی قانوون و بڕیاری دادگایی کۆتایی لە وڵات دەربکرێت، یان دوور بخرێتەوە، ئەگەر ئەو ڕێکارە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، سەروەریی نەتەوەیی، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی پێویست بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەو کەسەی بەپێی ئەم بەندە پێگەی شارۆمەندی لەدەست دەدات، دەتوانێت بەپێی قانوون و بڕیاری دادگایی کۆتایی لە وڵات دەربکرێت، یان دوور بخرێتەوە، ئەگەر ئەو ڕێکارە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، سەروەریی نەتەوەیی، یان بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی پێویست بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1847"
        },
        {
          "id": "p1853",
          "sourceIndex": 1853,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: چوارچێوەی قانوونی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: چوارچێوەی قانوونی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1854",
          "sourceIndex": 1854,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونی تایبەت وردەکاری هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە ڕێکدەخات، لەوانە مەرج و ڕێکارەکانی بەدەستهێنان، سەلماندن، تۆمارکردن، لەدەستدان، گێڕانەوە، پێداچوونەوە، و دادگاییکردنی بابەتە پەیوەستەکانی شارۆمەندیی. هیچ بڕیارێک لە بابەتی شارۆمەندیی نابێ له دەرەوەی دەستوور، سەروەریی قانوون، بڕیاری دادگایی کۆتایی، و ڕێکاری دادپەروەرانە جێبەجێ بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونی تایبەت وردەکاری هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە ڕێکدەخات، لەوانە مەرج و ڕێکارەکانی بەدەستهێنان، سەلماندن، تۆمارکردن، لەدەستدان، گێڕانەوە، پێداچوونەوە، و دادگاییکردنی بابەتە پەیوەستەکانی شارۆمەندیی. هیچ بڕیارێک لە بابەتی شارۆمەندیی نابێ له دەرەوەی دەستوور، سەروەریی قانوون، بڕیاری دادگایی کۆتایی، و ڕێکاری دادپەروەرانە جێبەجێ بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1853"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 47,
      "slug": "clause-47",
      "articleNumber": 47,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان",
      "body": "شکۆی مرۆڤ سەوداهەڵنەگرە و پاراستنی ئەم شکۆیە ئەرکی هەموو دەسەڵاتێکی دەوڵەتە. دەوڵەت پاراستن و ڕێزگرتن لە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی هەموو شارۆمەندان گەرەنتی دەکات. ئەم ماف و ئازادییانە ڕەها نین و تەنیا بە قانوون و لە پێناو پاراستنی بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە، ئاسایشی نەتەوەیی، پەڕگاڵی گشتی، یان مافی کەسانی دیکەدا سنووردار دەکرێن.\n\nیەکەم: مافی ژیان، ئازادی و شکۆی مرۆڤایەتی\n\n١.١. مافی ژیان بنەڕەتیترین مافە و بەپێی قانوون دەپارێزرێت. هیچ کەسێک نابێت بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە لە ژیان بێبەش بکرێت.\n\n١.٢. ئازادیی کەسی پارێزراوە. هیچ کەسێک نابێت دەستگیر بکرێت، زیندانی بکرێت، یان لە ئازادی بێبەش بکرێت، مەگەر لەسەر بنەمای قانوون و بە بڕیارێکی دادوەریی ڕەوا.\n\n١.٣. ئەشکەنجەدان، هەڵسوکەوتی نامرۆڤانە یان سووکایەتیپێکەر بە هەموو شێوەیەک نەهێڵراوە.\n\nدوویەم: ئازادیی بیروڕا و دەربڕین\n\n٢.١. هەموو شارۆمەندێک مافی ئازادیی بیرکردنەوە، ویژدان و دەربڕینی هەیە. ئەم مافە ئازادیی هەڵگرتنی بۆچوون و وەرگرتن و گەیاندنی زانیاری و بیرۆکە بەبێ دەستێوەردانی دەسەڵاتی گشتی دەگرێتەوە.\n\n٢.٢. ڕاییکردنی ئەم ئازادییانە ئەرک و بەرپرسیارێتیی لەگەڵدایە و دەکرێت بەپێی قانوون و لە پێناو پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، پەڕگاڵی گشتی، یان پاراستنی ماف و ناوبانگی کەسانی دیکەدا سنووردار بکرێت.\n\nسێیەم: ئازادیی ڕاگەیاندن و ڕۆژنامەگەری\n\n٣.١. ئازادیی ڕۆژنامەگەری و میدیاکانی دیکە گەرەنتی کراوە. سانسۆری پێشوەختە نەهێڵراوە.\n\n٣.٢. قانوون چوارچێوەی کارکردنی میدیاکان ڕێکدەخات بۆ دڵنیابوون لە پابەندبوونیان بە بنەماکانی پیشەییبوون، ڕاستگۆیی، و پاراستنی شکۆی مرۆڤ و ئاسایشی نەتەوەیی.\n\nچوارەم: ئازادیی ئایین و باوەڕ\n\n٤.١. هەموو کەسێک مافی ئازادیی بیرکردنەوە، ویژدان و ئایینی هەیە. ئەم مافە ئازادیی هەبوون یان نەبوونی ئایین، گۆڕینی ئایین یان باوەڕ، و دەربڕینیان بە شێوەی تاکەکەسی یان بەکۆمەڵ لە ڕێگەی پەرستن، فێرکردن، و ڕێوڕەسمەوە دەگرێتەوە.\n\n٤.٢. سەپاندنی باوەڕێکی دیاریکراو بە زۆرەملێ، بەتایبەت بەسەر منداڵاندا، نەهێڵراوە.\n\n٤.٣. هیچ باوەڕێکی ئایینی نابێت وەک پاساوێک بۆ ئەنجامدانی هەر کردەوەیەک بەکاربهێنرێ کە دژ بەم دەستوورە، قانوونەکانی وڵات، یان مافە بنەڕەتییەکانی تاک بێت.\n\nپێنجەم: مافی گردبوونەوە و خۆپیشاندان\n\nشارۆمەندان مافی گردبوونەوەی ئاشتیانە و دامەزراندنی کۆمەڵە و ڕێکخراویان هەیە. ڕاییکردنی ئەم مافە بە قانوون ڕێکدەخرێت بۆ پاراستنی ئاسایشی گشتی و مافی کەسانی دیکە.\n\nشەشەم: مافی تایبەتمەندی و نهێنیی پەیوەندییەکان\n\n٦.١. ژیانی تایبەتی، خێزانی، ماڵ و پەیوەندییەکانی هەر شارۆمەندێک پارێزراون و سەوداهەڵنەگرن.\n\n٦.٢. هیچ پشکنین و دەستێوەردانێک لەم بوارانەدا ڕێگەپێدراو نییە، مەگەر بە بڕیارێکی دادوەریی ڕەوا و بەپێی ئەو بارانەی کە قانوون دیاری کردووە.\n\nحەوتەم: ئازادیی هاتووچۆ و نیشتەجێبوون\n\n٧.١. هەموو شارۆمەندێک مافی ئازادیی هاتووچۆ و هەڵبژاردنی شوێنی نیشتەجێبوونی لەناو خاکی کوردستاندا هەیە.\n\n٧.٢. ئەم مافە تەنیا بە قانوون و لە پێناو پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی یان تەندروستیی گشتیدا سنووردار دەکرێت.\n\n٧.٣. ڕاییکردنی ئەم مافە نابێت ببێتە هۆی جێبەجێکردنی وارگێریی گۆڕینی دیمۆگرافیای هیچ ناوچەیەکی کوردستان.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1856",
          "sourceIndex": 1856,
          "style": "Normal",
          "text": "شکۆی مرۆڤ سەوداهەڵنەگرە و پاراستنی ئەم شکۆیە ئەرکی هەموو دەسەڵاتێکی دەوڵەتە. دەوڵەت پاراستن و ڕێزگرتن لە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی هەموو شارۆمەندان گەرەنتی دەکات. ئەم ماف و ئازادییانە ڕەها نین و تەنیا بە قانوون و لە پێناو پاراستنی بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە، ئاسایشی نەتەوەیی، پەڕگاڵی گشتی، یان مافی کەسانی دیکەدا سنووردار دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "شکۆی مرۆڤ سەوداهەڵنەگرە و پاراستنی ئەم شکۆیە ئەرکی هەموو دەسەڵاتێکی دەوڵەتە. دەوڵەت پاراستن و ڕێزگرتن لە ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی هەموو شارۆمەندان گەرەنتی دەکات. ئەم ماف و ئازادییانە ڕەها نین و تەنیا بە قانوون و لە پێناو پاراستنی بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە، ئاسایشی نەتەوەیی، پەڕگاڵی گشتی، یان مافی کەسانی دیکەدا سنووردار دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1857",
          "sourceIndex": 1857,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: مافی ژیان، ئازادی و شکۆی مرۆڤایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: مافی ژیان، ئازادی و شکۆی مرۆڤایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1858",
          "sourceIndex": 1858,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مافی ژیان بنەڕەتیترین مافە و بەپێی قانوون دەپارێزرێت. هیچ کەسێک نابێت بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە لە ژیان بێبەش بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی ژیان بنەڕەتیترین مافە و بەپێی قانوون دەپارێزرێت. هیچ کەسێک نابێت بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە لە ژیان بێبەش بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1857"
        },
        {
          "id": "p1859",
          "sourceIndex": 1859,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئازادیی کەسی پارێزراوە. هیچ کەسێک نابێت دەستگیر بکرێت، زیندانی بکرێت، یان لە ئازادی بێبەش بکرێت، مەگەر لەسەر بنەمای قانوون و بە بڕیارێکی دادوەریی ڕەوا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئازادیی کەسی پارێزراوە. هیچ کەسێک نابێت دەستگیر بکرێت، زیندانی بکرێت، یان لە ئازادی بێبەش بکرێت، مەگەر لەسەر بنەمای قانوون و بە بڕیارێکی دادوەریی ڕەوا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1857"
        },
        {
          "id": "p1860",
          "sourceIndex": 1860,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ئەشکەنجەدان، هەڵسوکەوتی نامرۆڤانە یان سووکایەتیپێکەر بە هەموو شێوەیەک نەهێڵراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەشکەنجەدان، هەڵسوکەوتی نامرۆڤانە یان سووکایەتیپێکەر بە هەموو شێوەیەک نەهێڵراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1857"
        },
        {
          "id": "p1861",
          "sourceIndex": 1861,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئازادیی بیروڕا و دەربڕین",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئازادیی بیروڕا و دەربڕین"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1862",
          "sourceIndex": 1862,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. هەموو شارۆمەندێک مافی ئازادیی بیرکردنەوە، ویژدان و دەربڕینی هەیە. ئەم مافە ئازادیی هەڵگرتنی بۆچوون و وەرگرتن و گەیاندنی زانیاری و بیرۆکە بەبێ دەستێوەردانی دەسەڵاتی گشتی دەگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو شارۆمەندێک مافی ئازادیی بیرکردنەوە، ویژدان و دەربڕینی هەیە. ئەم مافە ئازادیی هەڵگرتنی بۆچوون و وەرگرتن و گەیاندنی زانیاری و بیرۆکە بەبێ دەستێوەردانی دەسەڵاتی گشتی دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1861"
        },
        {
          "id": "p1863",
          "sourceIndex": 1863,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ڕاییکردنی ئەم ئازادییانە ئەرک و بەرپرسیارێتیی لەگەڵدایە و دەکرێت بەپێی قانوون و لە پێناو پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، پەڕگاڵی گشتی، یان پاراستنی ماف و ناوبانگی کەسانی دیکەدا سنووردار بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ڕاییکردنی ئەم ئازادییانە ئەرک و بەرپرسیارێتیی لەگەڵدایە و دەکرێت بەپێی قانوون و لە پێناو پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، پەڕگاڵی گشتی، یان پاراستنی ماف و ناوبانگی کەسانی دیکەدا سنووردار بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1861"
        },
        {
          "id": "p1864",
          "sourceIndex": 1864,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ئازادیی ڕاگەیاندن و ڕۆژنامەگەری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ئازادیی ڕاگەیاندن و ڕۆژنامەگەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1865",
          "sourceIndex": 1865,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ئازادیی ڕۆژنامەگەری و میدیاکانی دیکە گەرەنتی کراوە. سانسۆری پێشوەختە نەهێڵراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئازادیی ڕۆژنامەگەری و میدیاکانی دیکە گەرەنتی کراوە. سانسۆری پێشوەختە نەهێڵراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1864"
        },
        {
          "id": "p1866",
          "sourceIndex": 1866,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. قانوون چوارچێوەی کارکردنی میدیاکان ڕێکدەخات بۆ دڵنیابوون لە پابەندبوونیان بە بنەماکانی پیشەییبوون، ڕاستگۆیی، و پاراستنی شکۆی مرۆڤ و ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون چوارچێوەی کارکردنی میدیاکان ڕێکدەخات بۆ دڵنیابوون لە پابەندبوونیان بە بنەماکانی پیشەییبوون، ڕاستگۆیی، و پاراستنی شکۆی مرۆڤ و ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1864"
        },
        {
          "id": "p1867",
          "sourceIndex": 1867,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ئازادیی ئایین و باوەڕ",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ئازادیی ئایین و باوەڕ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1868",
          "sourceIndex": 1868,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. هەموو کەسێک مافی ئازادیی بیرکردنەوە، ویژدان و ئایینی هەیە. ئەم مافە ئازادیی هەبوون یان نەبوونی ئایین، گۆڕینی ئایین یان باوەڕ، و دەربڕینیان بە شێوەی تاکەکەسی یان بەکۆمەڵ لە ڕێگەی پەرستن، فێرکردن، و ڕێوڕەسمەوە دەگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو کەسێک مافی ئازادیی بیرکردنەوە، ویژدان و ئایینی هەیە. ئەم مافە ئازادیی هەبوون یان نەبوونی ئایین، گۆڕینی ئایین یان باوەڕ، و دەربڕینیان بە شێوەی تاکەکەسی یان بەکۆمەڵ لە ڕێگەی پەرستن، فێرکردن، و ڕێوڕەسمەوە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1867"
        },
        {
          "id": "p1869",
          "sourceIndex": 1869,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. سەپاندنی باوەڕێکی دیاریکراو بە زۆرەملێ، بەتایبەت بەسەر منداڵاندا، نەهێڵراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەپاندنی باوەڕێکی دیاریکراو بە زۆرەملێ، بەتایبەت بەسەر منداڵاندا، نەهێڵراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1867"
        },
        {
          "id": "p1870",
          "sourceIndex": 1870,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. هیچ باوەڕێکی ئایینی نابێت وەک پاساوێک بۆ ئەنجامدانی هەر کردەوەیەک بەکاربهێنرێ کە دژ بەم دەستوورە، قانوونەکانی وڵات، یان مافە بنەڕەتییەکانی تاک بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هیچ باوەڕێکی ئایینی نابێت وەک پاساوێک بۆ ئەنجامدانی هەر کردەوەیەک بەکاربهێنر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "دژ بەم دەستوورە، قانوونەکانی وڵات، یان مافە بنەڕەتییەکانی تاک بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1867"
        },
        {
          "id": "p1871",
          "sourceIndex": 1871,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: مافی گردبوونەوە و خۆپیشاندان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: مافی گردبوونەوە و خۆپیشاندان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1872",
          "sourceIndex": 1872,
          "style": "Normal",
          "text": "شارۆمەندان مافی گردبوونەوەی ئاشتیانە و دامەزراندنی کۆمەڵە و ڕێکخراویان هەیە. ڕاییکردنی ئەم مافە بە قانوون ڕێکدەخرێت بۆ پاراستنی ئاسایشی گشتی و مافی کەسانی دیکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "شارۆمەندان مافی گردبوونەوەی ئاشتیانە و دامەزراندنی کۆمەڵە و ڕێکخراویان هەیە. ڕاییکردنی ئەم مافە بە قانوون ڕێکدەخرێت بۆ پاراستنی ئاسایشی گشتی و مافی کەسانی دیکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1871"
        },
        {
          "id": "p1873",
          "sourceIndex": 1873,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: مافی تایبەتمەندی و نهێنیی پەیوەندییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: مافی تایبەتمەندی و نهێنیی پەیوەندییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1874",
          "sourceIndex": 1874,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. ژیانی تایبەتی، خێزانی، ماڵ و پەیوەندییەکانی هەر شارۆمەندێک پارێزراون و سەوداهەڵنەگرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ژیانی تایبەتی، خێزانی، ماڵ و پەیوەندییەکانی هەر شارۆمەندێک پارێزراون و "
            },
            {
              "text": "سەوداهەڵنەگرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1873"
        },
        {
          "id": "p1875",
          "sourceIndex": 1875,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. هیچ پشکنین و دەستێوەردانێک لەم بوارانەدا ڕێگەپێدراو نییە، مەگەر بە بڕیارێکی دادوەریی ڕەوا و بەپێی ئەو بارانەی کە قانوون دیاری کردووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ پشکنین و دەستێوەردانێک لەم بوارانەدا ڕێگەپێدراو نییە، مەگەر بە بڕیارێکی دادوەریی ڕەوا و بەپێی ئەو بارانەی کە قانوون دیاری کردووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1873"
        },
        {
          "id": "p1876",
          "sourceIndex": 1876,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: ئازادیی هاتووچۆ و نیشتەجێبوون",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: ئازادیی هاتووچۆ و نیشتەجێبوون"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1877",
          "sourceIndex": 1877,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. هەموو شارۆمەندێک مافی ئازادیی هاتووچۆ و هەڵبژاردنی شوێنی نیشتەجێبوونی لەناو خاکی کوردستاندا هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو شارۆمەندێک مافی ئازادیی هاتووچۆ و هەڵبژاردنی شوێنی نیشتەجێبوونی لەناو خاکی کوردستاندا هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1876"
        },
        {
          "id": "p1878",
          "sourceIndex": 1878,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. ئەم مافە تەنیا بە قانوون و لە پێناو پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی یان تەندروستیی گشتیدا سنووردار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم مافە تەنیا بە قانوون و لە پێناو پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی یان تەندروستیی گشتیدا سنووردار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1876"
        },
        {
          "id": "p1879",
          "sourceIndex": 1879,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. ڕاییکردنی ئەم مافە نابێت ببێتە هۆی جێبەجێکردنی وارگێریی گۆڕینی دیمۆگرافیای هیچ ناوچەیەکی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕاییکردنی ئەم مافە نابێت ببێتە هۆی جێبەجێکردنی وارگێریی گۆڕینی دیمۆگرافیای هیچ ناوچەیەکی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1876"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 48,
      "slug": "clause-48",
      "articleNumber": 48,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "دادپەروەریی نەتەوەیی و خۆشبژێوی وەک کۆڵەکەی هێزی دەوڵەت",
      "body": "دەوڵەت لەسەر ئەو بنەمایە دامەزراوە کە خۆشبژێوی گشتیی شارۆمەندان و دادی کۆمەڵایەتی، نەک تەنیا ئامانجێکی مرۆیی، بەڵکو کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەیی و خۆڕاگریی کۆمەڵگان. بنیاتنانی نەتەوەیەکی تەندروست، پەروەردەکراو و بەرهەمهێنەر، وەبەرهێنانێکی ستراتیژییە لە داهاتووی کۆماردا. لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت ئەرکدارە بە مسۆگەرکردنی ژیانێکی شایستە بۆ گشت شارۆمەندان، وەک بناغەیەک بۆ بەهێزکردنی یەکڕیزی و ورەی بەرگریی نەتەوەیی.\n\nیەکەم: ئەرکە بنەڕەتییەکان\n\nدەوڵەت لە ڕێگەی گەشەپێدانی ئابووریی ڕاوەستاو و دابەشکردنی دادپەروەرانەی سامانە نیشتمانییەکان، کار بۆ دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆ گشت شارۆمەندان دەکات، بە ئامانجی بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی بەرهەمدار و خاوەن شکۆ.\n\nدوویەم: مافی تەندروستی وەک سەرمایەی نەتەوەیی\n\n٢.١. دەوڵەت تەندروستیی شارۆمەندان وەک سەرمایەیەکی ستراتیژیی نەتەوەیی سەیر دەکات. لەسەر ئەم بنەمایە، پەرگاڵێکی تەندروستیی گشتگیر و چلۆنایەتی بەرز دادەمەزرێنێ کە بە خۆڕایی یان بە نرخی گونجاو بۆ گشت شارۆمندان بەردەست بێت.\n\n٢.٢. پاراستنی تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی کۆمەڵگا، وەک مەرجێکی بنەڕەتی بۆ ورەبەرزی و خۆڕاگریی نەتەوەیی، ئەرکی دەوڵەتە.\n\nسێیەم: مافی پەروەردە وەک کارگەی بنیاتنانی شارۆمەند\n\nپەروەردە مافێکی بنەڕەتیی گشت شارۆمەندانە. دەوڵەت پەرگاڵێکی پەروەردەی گشتیی بێبەرامبەر دادەمەزرێنێ کە ئامانجی پێگەیاندنی نەوەیەکی خاوەن شوناس، ئاوەزمەند و پابەند بە دەستوور بێت، کە توانای بەشداریکردنی کارایان لە بنیاتنانی دەوڵەتدا هەبێت.\n\nچوارەم: ئاسایشی کۆمەڵایەتی و یەکڕیزیی نەتەوەیی\n\nدەوڵەت پەرگاڵێکی ئاسایشی کۆمەڵایەتی دادەمەزرێنێ کە ئامانجی پاراستنی یەکڕیزیی کۆمەڵایەتی و ڕێگریکردنە لە دروستبوونی هەر کەلێنێک کە ببێتە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی ناوخۆ. ئەم پەرگاڵە ژیانێکی شایستە بۆ توێژە لاوازەکان (کەمتوانایان، بەساڵاچووان، هەتیوان، و خێزانە هەژارەکان) مسۆگەر دەکات.\n\nپێنجەم: مافی نیشتەجێبوون و سەقامگیریی خێزان\n\nدەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەک کە ئاسانکاری بۆ هەموو شارۆمەندێک بکات بۆ بەدەستهێنانی ماڵی شایستە، وەک بناغەیەک بۆ بنیاتنانی خێزانی سەقامگیر کە بەردی بناغەی کۆمەڵگایەکی بەهێز پێکدەهێنن.\n\nشەشەم: مافی کارکردن وەک ئەرک و مافێکی نیشتمانی\n\n٦.١. مافی کارکردن و هەبوونی ژینگەیەکی کاری تەندروست پارێزراوە. دەوڵەت کار بۆ دابینکردنی دەرفەتی کار دەکات وەک ئامرازێک بۆ بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی.\n\n٦.٢. لە بەرامبەردا، کارکردن و بەشداریکردن لە بەرهەمهێنانی نیشتمانیدا ئەرکێکی شارۆمەندییە. دەوڵەت مافەکانی کارکەران دەپارێزێت و هانی کولتووری کارکردنی بەرهەمدار دەدات.\n\nحەوتەم: مافی بەکارهێنەران و پاراستنی ئابووریی ناوخۆ\n\nمافی بەکارهێنەران بۆ بەدەستهێنانی کاڵا و ڕاژەداریی چلۆنایەتی بەرز و سەلامەت پارێزراوە. دەوڵەت لە ڕێگەی چاودێریکردنی بازاڕەوە، ئابووریی نیشتمانی و تەندروستیی گشتی لە زیانەکانی کاڵای چلۆنایەتی نزم و قۆرخکاریی نادادپەروەرانە دەپارێزێت.\n\nهەشتەم: یەکسانیی ڕەگەزی وەک سەرچاوەی هێزی نەتەوەیی\n\nدەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی یەکسانیی تەواو لەنێوان ژن و پیاودا لە گشت بوارەکانی ژیاندا. ئەم بنەمایە وەک ئامرازێکی ستراتیژی بۆ ڕزگارکردن و بەکارخستنی تەواوی توانای مرۆیی نەتەوە دادەنرێت، کە مەرجی بنەڕەتیی پێشکەوتن و خۆڕاگریی کۆمارە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1881",
          "sourceIndex": 1881,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت لەسەر ئەو بنەمایە دامەزراوە کە خۆشبژێوی گشتیی شارۆمەندان و دادی کۆمەڵایەتی، نەک تەنیا ئامانجێکی مرۆیی، بەڵکو کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەیی و خۆڕاگریی کۆمەڵگان. بنیاتنانی نەتەوەیەکی تەندروست، پەروەردەکراو و بەرهەمهێنەر، وەبەرهێنانێکی ستراتیژییە لە داهاتووی کۆماردا. لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت ئەرکدارە بە مسۆگەرکردنی ژیانێکی شایستە بۆ گشت شارۆمەندان، وەک بناغەیەک بۆ بەهێزکردنی یەکڕیزی و ورەی بەرگریی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت لەسەر ئەو بنەمایە دامەزراوە کە خۆشبژێوی گشتیی شارۆمەندان و دادی کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": "، نەک تەنیا ئامانجێکی مرۆیی، بەڵکو کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەیی و خۆڕاگریی کۆمەڵگان. بنیاتنانی نەتەوەیەکی تەندروست، پەروەردەکراو و بەرهەمهێنەر، وەبەرهێنانێکی ستراتیژییە لە داهاتووی کۆماردا. لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت ئەرکدارە بە "
            },
            {
              "text": "مسۆگەرکردنی ژیانێکی شایستە بۆ گشت شارۆمەندان، وەک بناغەیەک بۆ بەهێزکردنی یەکڕیزی و ورەی بەرگریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1882",
          "sourceIndex": 1882,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرکە بنەڕەتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرکە بنەڕەتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1883",
          "sourceIndex": 1883,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت لە ڕێگەی گەشەپێدانی ئابووریی ڕاوەستاو و دابەشکردنی دادپەروەرانەی سامانە نیشتمانییەکان، کار بۆ دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆ گشت شارۆمەندان دەکات، بە ئامانجی بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی بەرهەمدار و خاوەن شکۆ.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت لە ڕێگەی گەشەپێدانی ئابووریی ڕاوەستاو و دابەشکردنی دادپەروەرانەی سامانە نیشتمانییەکان، کار بۆ دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆ گشت شارۆمەندان دەکات، بە ئامانجی بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی بەرهەمدار و خاوەن شکۆ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1882"
        },
        {
          "id": "p1884",
          "sourceIndex": 1884,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مافی تەندروستی وەک سەرمایەی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مافی تەندروستی وەک سەرمایەی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1885",
          "sourceIndex": 1885,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت تەندروستیی شارۆمەندان وەک سەرمایەیەکی ستراتیژیی نەتەوەیی سەیر دەکات. لەسەر ئەم بنەمایە، پەرگاڵێکی تەندروستیی گشتگیر و چلۆنایەتی بەرز دادەمەزرێنێ کە بە خۆڕایی یان بە نرخی گونجاو بۆ گشت شارۆمندان بەردەست بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت تەندروستیی شارۆمەندان وەک سەرمایەیەکی ستراتیژیی نەتەوەیی سەیر دەکات. لەسەر ئەم بنەمایە، پەرگاڵێکی تەندروستیی گشتگیر و چلۆنایەتی بەرز دادەمەزرێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بە خۆڕایی یان بە نرخی گونجاو بۆ گشت شارۆمندان بەردەست بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1884"
        },
        {
          "id": "p1886",
          "sourceIndex": 1886,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پاراستنی تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی کۆمەڵگا، وەک مەرجێکی بنەڕەتی بۆ ورەبەرزی و خۆڕاگریی نەتەوەیی، ئەرکی دەوڵەتە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی کۆمەڵگا، وەک مەرجێکی بنەڕەتی بۆ ورەبەرزی و خۆڕاگریی نەتەوەیی، ئەرکی دەوڵەتە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1884"
        },
        {
          "id": "p1887",
          "sourceIndex": 1887,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: مافی پەروەردە وەک کارگەی بنیاتنانی شارۆمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: مافی پەروەردە وەک کارگەی بنیاتنانی شارۆمەند"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1888",
          "sourceIndex": 1888,
          "style": "Normal",
          "text": "پەروەردە مافێکی بنەڕەتیی گشت شارۆمەندانە. دەوڵەت پەرگاڵێکی پەروەردەی گشتیی بێبەرامبەر دادەمەزرێنێ کە ئامانجی پێگەیاندنی نەوەیەکی خاوەن شوناس، ئاوەزمەند و پابەند بە دەستوور بێت، کە توانای بەشداریکردنی کارایان لە بنیاتنانی دەوڵەتدا هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پەروەردە مافێکی بنەڕەتیی گشت شارۆمەندانە. دەوڵەت پەرگاڵێکی پەروەردەی گشتیی بێبەرامبەر دادەمەزرێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ئامانجی پێگەیاندنی نەوەیەکی خاوەن شوناس، ئاوەزمەند و پابەند بە دەستوور بێت، کە توانای بەشداریکردنی کارایان لە بنیاتنانی دەوڵەتدا هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1887"
        },
        {
          "id": "p1889",
          "sourceIndex": 1889,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ئاسایشی کۆمەڵایەتی و یەکڕیزیی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ئاسایشی کۆمەڵایەتی و یەکڕیزیی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1890",
          "sourceIndex": 1890,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت پەرگاڵێکی ئاسایشی کۆمەڵایەتی دادەمەزرێنێ کە ئامانجی پاراستنی یەکڕیزیی کۆمەڵایەتی و ڕێگریکردنە لە دروستبوونی هەر کەلێنێک کە ببێتە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی ناوخۆ. ئەم پەرگاڵە ژیانێکی شایستە بۆ توێژە لاوازەکان (کەمتوانایان، بەساڵاچووان، هەتیوان، و خێزانە هەژارەکان) مسۆگەر دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت پەرگاڵێکی ئاسایشی کۆمەڵایەتی دادەمەزرێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ئامانجی پاراستنی یەکڕیزیی کۆمەڵایەتی و ڕێگریکردنە لە دروستبوونی هەر کەلێنێک کە ببێتە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی ناوخۆ. ئەم پەرگاڵە ژیانێکی شایستە بۆ توێژە لاوازەکان (کەمتوانایان، بەساڵاچووان، هەتیوان، و خێزانە هەژارەکان) مسۆگەر دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1889"
        },
        {
          "id": "p1891",
          "sourceIndex": 1891,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: مافی نیشتەجێبوون و سەقامگیریی خێزان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: مافی نیشتەجێبوون و سەقامگیریی خێزان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1892",
          "sourceIndex": 1892,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەک کە ئاسانکاری بۆ هەموو شارۆمەندێک بکات بۆ بەدەستهێنانی ماڵی شایستە، وەک بناغەیەک بۆ بنیاتنانی خێزانی سەقامگیر کە بەردی بناغەی کۆمەڵگایەکی بەهێز پێکدەهێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەک کە ئاسانکاری بۆ هەموو شارۆمەندێک بکات بۆ بەدەستهێنانی ماڵی شایستە، وەک بناغەیەک بۆ بنیاتنانی خێزانی سەقامگیر کە بەردی بناغەی کۆمەڵگایەکی بەهێز پێکدەهێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1891"
        },
        {
          "id": "p1893",
          "sourceIndex": 1893,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: مافی کارکردن وەک ئەرک و مافێکی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: مافی کارکردن وەک ئەرک و مافێکی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1894",
          "sourceIndex": 1894,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. مافی کارکردن و هەبوونی ژینگەیەکی کاری تەندروست پارێزراوە. دەوڵەت کار بۆ دابینکردنی دەرفەتی کار دەکات وەک ئامرازێک بۆ بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی کارکردن و هەبوونی ژینگەیەکی کاری تەندروست پارێزراوە. دەوڵەت کار بۆ دابینکردنی دەرفەتی کار دەکات وەک ئامرازێک بۆ بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1893"
        },
        {
          "id": "p1895",
          "sourceIndex": 1895,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. لە بەرامبەردا، کارکردن و بەشداریکردن لە بەرهەمهێنانی نیشتمانیدا ئەرکێکی شارۆمەندییە. دەوڵەت مافەکانی کارکەران دەپارێزێت و هانی کولتووری کارکردنی بەرهەمدار دەدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لە بەرامبەردا، کارکردن و بەشداریکردن لە بەرهەمهێنانی نیشتمانیدا ئەرکێکی شارۆمەندییە. دەوڵەت مافەکانی کارکەران دەپارێزێت و هانی کولتووری کارکردنی بەرهەمدار دەدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1893"
        },
        {
          "id": "p1896",
          "sourceIndex": 1896,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: مافی بەکارهێنەران و پاراستنی ئابووریی ناوخۆ",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: مافی بەکارهێنەران و پاراستنی ئابووریی ناوخۆ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1897",
          "sourceIndex": 1897,
          "style": "Normal",
          "text": "مافی بەکارهێنەران بۆ بەدەستهێنانی کاڵا و ڕاژەداریی چلۆنایەتی بەرز و سەلامەت پارێزراوە. دەوڵەت لە ڕێگەی چاودێریکردنی بازاڕەوە، ئابووریی نیشتمانی و تەندروستیی گشتی لە زیانەکانی کاڵای چلۆنایەتی نزم و قۆرخکاریی نادادپەروەرانە دەپارێزێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "مافی بەکارهێنەران بۆ بەدەستهێنانی کاڵا و ڕاژەداریی چلۆنایەتی بەرز و سەلامەت پارێزراوە. دەوڵەت لە ڕێگەی چاودێریکردنی بازاڕەوە، ئابووریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و تەندروستیی گشتی لە زیانەکانی کاڵای چلۆنایەتی نزم و قۆرخکاریی نادادپەروەرانە دەپارێزێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1896"
        },
        {
          "id": "p1898",
          "sourceIndex": 1898,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: یەکسانیی ڕەگەزی وەک سەرچاوەی هێزی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: یەکسانیی ڕەگەزی وەک سەرچاوەی هێزی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1899",
          "sourceIndex": 1899,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی یەکسانیی تەواو لەنێوان ژن و پیاودا لە گشت بوارەکانی ژیاندا. ئەم بنەمایە وەک ئامرازێکی ستراتیژی بۆ ڕزگارکردن و بەکارخستنی تەواوی توانای مرۆیی نەتەوە دادەنرێت، کە مەرجی بنەڕەتیی پێشکەوتن و خۆڕاگریی کۆمارە.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی یەکسانیی تەواو لەنێوان ژن و پیاودا لە گشت بوارەکانی ژیاندا. ئەم بنەمایە وەک ئامرازێکی ستراتیژی بۆ ڕزگارکردن و بەکارخستنی تەواوی توانای مرۆیی نەتەوە دادەنرێت، کە مەرجی بنەڕەتیی پێشکەوتن و خۆڕاگریی کۆمارە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1898"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 49,
      "slug": "clause-49",
      "articleNumber": 49,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "پێگە و مافی کەمینەکان",
      "body": "یەکەم: پەیمانی شارۆمەندی و یەکسانیی بنەڕەتی\n\n١.١. ئەو کەمینە ئێتنیکیانەی کە بە درێژایی مێژوو لەسەر خاکی کوردستان ژیاون، شارۆمەندی خاوەن مافی تەواوی قانوونیی خۆیان لە کۆماری کوردستانن. پێگەیان لەسەر بنەمای پەیمانێکی دوولایەنە دامەزراوە: لە بەرامبەر گەرەنتیی تەواوی مافەکانیان لەلایەن دەوڵەتەوە، ئەوان پابەندی وەفاداریی بێ مەرجن بۆ ئەم دەستوورە، دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان، و سەروەریی نەتەوەی کورد.\n\n١.٢. هەموو شارۆمەندانی سەر بە کەمینە ئێتنیکییەکان، لەبەردەم قانووندا لەگەڵ هاووڵاتییە کوردەکاندا بە تەواوی یەکسانن و خاوەنی هەمان ماف و ئەرکی نیشتمانین.\n\nدوویەم: مافە تایبەتەکان\n\nجگە لەو مافە گشتییانەی کە هەموو شارۆمەندێک هەیەتی، ئەندامانی کەمینە ئێتنیکییەکان خاوەنی ئەم مافانەن:\n\n٢.١. پاراستنی شوناسی کولتووری: مافی پاراستن و پەرەپێدانی کولتوور، زمان، و نەریتی تایبەتی خۆیان هەیە، بە مەرجێک لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور و پەڕگاڵی گشتیدا ناکۆک نەبێت.\n\n٢.٢. زمانی دایک: لە کاتێکدا زمانی کوردی تاکە زمانی فەرمیی دەوڵەتە و فێربوونی لە پەرگاڵی پەروەردەدا ناچارییە، ئەندامانی کەمینەکان مافی بەکارهێنانی زمانی دایکی خۆیان لە ژیانی تایبەت، چالاکیی کولتووری، و دامەزراوە تایبەتەکانی خۆیاندا هەیە. قانوون دەتوانێت میکانیزمی خوێندنی زمانی دایک لە چوارچێوەی پەرگاڵی پەروەردەی گشتیدا بەپێی داخوازکاریی ڕێک بخات.\n\n٢.٣. خاوەندارێتیی مڵک: وەک هەر شارۆمەندێکی تر، مافی تەواوی خاوەندارێتی، کڕین، فرۆشتن و بە پاشماگ بەجێهێشتنی مڵکی تایبەتیان (خانوو، باڵەخانە، زەوی کشتوکاڵی، کارگە، هتد) هەیە. ئەم مافە نابێ وەک ئامرازی وارگێڕیی کەڵکی لێ وەربگیرێت.\n\nسێیەم: ئەرکە نیشتمانییە یەکسانەکان\n\nئەندامانی کەمینە ئێتنیکییەکان، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پێکهاتەی نیشتمانی، هاوشانی هاووڵاتییە کوردەکان، بە شێوەیەکی یەکسان پابەندن بە ڕاییکردنی ئەم ئەرکانەوە:\n\n٣.١. ڕاژەی سەربازی و بەشداریکردن لە بەرگریی نیشتمانیدا.\n\n٣.٢. پێدانی باج و پابەندبوون بە ئەرکە داراییەکانی دەوڵەت.\n\n٣.٣. ڕێزگرتن و پابەندبوون بەم دەستوورە و سەرجەم قانوونەکانی وڵات.\n\nچوارەم: هێڵی سووری سەروەریی نەتەوەیی\n\n٤.١. مافی بەکۆمەڵی خاوەندارێتیی خاک (وارگەی نەتەوەیی) و سەروەریی نەتەوەیی دەوڵەتی کوردستان، تەنیا و تەنیا مافێکی ڕەسەن و تایبەتی نەتەوەی کوردە.\n\n٤.٢. هیچ کەمینەیەکی ئێتنیکی مافی داخوازکردنی خاک، ئۆتۆنۆمی، یان هەر جۆرە پێکهاتەیەکی وارگێڕی کە یەکپارچەیی خاکی کوردستان بخاتە مەترسییەوە، نییە.\n\n٤.٣. هەر هەوڵێک لەم چوارچێوەیەدا بە کردەوەی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی ئەم دەستوورە هەژمار دەکرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1901",
          "sourceIndex": 1901,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پەیمانی شارۆمەندی و یەکسانیی بنەڕەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پەیمانی شارۆمەندی و یەکسانیی بنەڕەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1902",
          "sourceIndex": 1902,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئەو کەمینە ئێتنیکیانەی کە بە درێژایی مێژوو لەسەر خاکی کوردستان ژیاون، شارۆمەندی خاوەن مافی تەواوی قانوونیی خۆیان لە کۆماری کوردستانن. پێگەیان لەسەر بنەمای پەیمانێکی دوولایەنە دامەزراوە: لە بەرامبەر گەرەنتیی تەواوی مافەکانیان لەلایەن دەوڵەتەوە، ئەوان پابەندی وەفاداریی بێ مەرجن بۆ ئەم دەستوورە، دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان، و سەروەریی نەتەوەی کورد.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەو کەمینە ئێتنیکیانەی کە بە درێژایی مێژوو لەسەر خاکی کوردستان ژیاون، شارۆمەندی خاوەن مافی تەواوی قانوونیی خۆیان لە کۆماری کوردستانن. پێگەیان لەسەر بنەمای پەیمانێکی دوولایەنە دامەزراوە: لە بەرامبەر گەرەنتیی تەواوی مافەکانیان لەلایەن دەوڵەتەوە، ئەوان پابەندی وەفاداریی بێ مەرجن بۆ ئەم دەستوورە، دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان، و سەروەریی"
            },
            {
              "text": " نەتەوەی کورد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1901"
        },
        {
          "id": "p1903",
          "sourceIndex": 1903,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. هەموو شارۆمەندانی سەر بە کەمینە ئێتنیکییەکان، لەبەردەم قانووندا لەگەڵ هاووڵاتییە کوردەکاندا بە تەواوی یەکسانن و خاوەنی هەمان ماف و ئەرکی نیشتمانین.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەموو شارۆمەندانی سەر بە کەمینە ئێتنیکییەکان، لەبەردەم قانووندا لەگەڵ هاووڵاتییە کوردەکاندا بە تەواوی یەکسانن و خاوەنی هەمان ماف و ئەرکی نیشتمانین"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1901"
        },
        {
          "id": "p1904",
          "sourceIndex": 1904,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مافە تایبەتەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مافە تایبەتەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1905",
          "sourceIndex": 1905,
          "style": "Normal",
          "text": "جگە لەو مافە گشتییانەی کە هەموو شارۆمەندێک هەیەتی، ئەندامانی کەمینە ئێتنیکییەکان خاوەنی ئەم مافانەن:",
          "runs": [
            {
              "text": "جگە لەو مافە گشتییانەی کە هەموو شارۆمەندێک هەیەتی، ئەندامانی کەمینە ئێتنیکییەکان خاوەنی ئەم مافانەن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1904"
        },
        {
          "id": "p1906",
          "sourceIndex": 1906,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پاراستنی شوناسی کولتووری: مافی پاراستن و پەرەپێدانی کولتوور، زمان، و نەریتی تایبەتی خۆیان هەیە، بە مەرجێک لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور و پەڕگاڵی گشتیدا ناکۆک نەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی شوناسی کولتووری: مافی پاراستن و پەرەپێدانی کولتوور، زمان، و نەریتی تایبەتی خۆیان هەیە، بە مەرجێک لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور و پەڕگاڵی گشتیدا ناکۆک نەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1904"
        },
        {
          "id": "p1907",
          "sourceIndex": 1907,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. زمانی دایک: لە کاتێکدا زمانی کوردی تاکە زمانی فەرمیی دەوڵەتە و فێربوونی لە پەرگاڵی پەروەردەدا ناچارییە، ئەندامانی کەمینەکان مافی بەکارهێنانی زمانی دایکی خۆیان لە ژیانی تایبەت، چالاکیی کولتووری، و دامەزراوە تایبەتەکانی خۆیاندا هەیە. قانوون دەتوانێت میکانیزمی خوێندنی زمانی دایک لە چوارچێوەی پەرگاڵی پەروەردەی گشتیدا بەپێی داخوازکاریی ڕێک بخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "زمانی دایک: لە کاتێکدا زمانی کوردی"
            },
            {
              "text": " تاکە زمانی فەرمیی دەوڵەتە و فێربوونی لە پەرگاڵی پەروەردەدا ناچارییە، ئەندامانی کەمینەکان مافی بەکارهێنانی زمانی دایکی خۆیان لە ژیانی تایبەت، چالاکیی کولتووری، و دامەزراوە تایبەتەکانی خۆیاندا هەیە. قانوون دەتوانێت میکانیزمی خوێندنی زمانی دایک لە چوارچێوەی پەرگاڵی پەروەردەی گشتیدا بەپێی داخوازکاریی ڕێک بخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1904"
        },
        {
          "id": "p1908",
          "sourceIndex": 1908,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. خاوەندارێتیی مڵک: وەک هەر شارۆمەندێکی تر، مافی تەواوی خاوەندارێتی، کڕین، فرۆشتن و بە پاشماگ بەجێهێشتنی مڵکی تایبەتیان (خانوو، باڵەخانە، زەوی کشتوکاڵی، کارگە، هتد) هەیە. ئەم مافە نابێ وەک ئامرازی وارگێڕیی کەڵکی لێ وەربگیرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "خاوەندارێتیی مڵک: وەک هەر شارۆمەندێکی تر، مافی تەواوی خاوەندارێتی"
            },
            {
              "text": "، کڕین، فرۆشتن و بە پاشماگ بەجێهێشتنی مڵکی تایبەتیان (خانوو، باڵەخانە، زەوی کشتوکاڵی، کارگە، هتد) هەیە. ئەم مافە نابێ وەک ئامرازی وارگێڕیی کەڵکی لێ وەربگیرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1904"
        },
        {
          "id": "p1909",
          "sourceIndex": 1909,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ئەرکە نیشتمانییە یەکسانەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ئەرکە نیشتمانییە یەکسانەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1910",
          "sourceIndex": 1910,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەندامانی کەمینە ئێتنیکییەکان، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پێکهاتەی نیشتمانی، هاوشانی هاووڵاتییە کوردەکان، بە شێوەیەکی یەکسان پابەندن بە ڕاییکردنی ئەم ئەرکانەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەندامانی کەمینە ئێتنیکییەکان، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پێکهاتەی نیشتمانی، هاوشانی هاووڵاتییە کوردەکان، بە شێوەیەکی یەکسان پابەندن بە ڕاییکردنی ئەم ئەرکانەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1909"
        },
        {
          "id": "p1911",
          "sourceIndex": 1911,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ڕاژەی سەربازی و بەشداریکردن لە بەرگریی نیشتمانیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕاژەی سەربازی و بەشداریکردن لە بەرگریی نیشتمانیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1909"
        },
        {
          "id": "p1912",
          "sourceIndex": 1912,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. پێدانی باج و پابەندبوون بە ئەرکە داراییەکانی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێدانی باج و پابەندبوون بە ئەرکە داراییەکانی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1909"
        },
        {
          "id": "p1913",
          "sourceIndex": 1913,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ڕێزگرتن و پابەندبوون بەم دەستوورە و سەرجەم قانوونەکانی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕێزگرتن و پابەندبوون بەم دەستوورە و سەرجەم قانوونەکانی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1909"
        },
        {
          "id": "p1914",
          "sourceIndex": 1914,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: هێڵی سووری سەروەریی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: هێڵی سووری سەروەریی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1915",
          "sourceIndex": 1915,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. مافی بەکۆمەڵی خاوەندارێتیی خاک (وارگەی نەتەوەیی) و سەروەریی نەتەوەیی دەوڵەتی کوردستان، تەنیا و تەنیا مافێکی ڕەسەن و تایبەتی نەتەوەی کوردە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی بەکۆمەڵی خاوەندارێتیی خاک (وارگەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ") و سەروەریی نەتەوەیی دەوڵەتی کوردستان"
            },
            {
              "text": "، تەنیا و تەنیا مافێکی ڕەسەن و تایبەتی نەتەوەی کوردە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1914"
        },
        {
          "id": "p1916",
          "sourceIndex": 1916,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. هیچ کەمینەیەکی ئێتنیکی مافی داخوازکردنی خاک، ئۆتۆنۆمی، یان هەر جۆرە پێکهاتەیەکی وارگێڕی کە یەکپارچەیی خاکی کوردستان بخاتە مەترسییەوە، نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ کەمینەیەکی ئێتنیکی مافی داخوازکردنی خاک، ئۆتۆنۆمی، یان هەر جۆرە پێکهاتەیەکی وارگێڕی کە یەکپارچەیی خاکی کوردستان بخاتە مەترسییەوە، نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1914"
        },
        {
          "id": "p1917",
          "sourceIndex": 1917,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. هەر هەوڵێک لەم چوارچێوەیەدا بە کردەوەی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی ئەم دەستوورە هەژمار دەکرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک لەم چوارچێوەیەدا بە کردەوەی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی ئەم دەستوورە هەژمار دەکرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1914"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 50,
      "slug": "clause-50",
      "articleNumber": 50,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "سنووردارکردنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان",
      "body": "ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی ناو ئەم دەستوورە پارێزراون. ئەم مافانە ڕەها نین و سنووردارکردنیان تەنیا لە چوارچێوەی ئەو مەرجانەدا ڕێگەپێدراوە کە لەم بەندەدا هاتوون.\n\nیەکەم: بنەمای قانوونییبوون و ئامانجە ڕەواکان\n\n١.١. هەر سنووردارکردنێک دەبێت بە قانوون بێت، کە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە دەرچووبێت و بە شێوەیەکی ڕوون داڕێژرابێت. سنووردارکردن بە بڕیاری کارگێڕی ڕێگەپێدراو نییە، مەگەر قانوون بە شێوەیەکی دیاریکراو ڕێگەی پێدابێت.\n\n١.٢. سنووردارکردن تەنیا بۆ یەکێک لەم ئامانجە ڕەوایانەی خوارەوە ڕێگەپێدراوە:\n\nئا. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی.\n\nب. پاراستنی پەڕگاڵی گشتی.\n\nپ. پاراستنی تەندروستی یان ڕەوشتی گشتی.\n\nت. پاراستنی ماف و ئازادییەکانی کەسانی دیکە.\n\nدوویەم: بنەماکانی پێویستی و هاوسەنگی\n\n٢.١. دەبێت هەر سنووردارکردنێک لە کۆمەڵگایەکی دیموکراتیدا پێویست بێت و لەگەڵ ئەو ئامانجەی بۆی دانراوە هاوسەنگ بێت.\n\n٢.٢. نابێت هیچ سنووردارکردنێک ناوەڕۆک و گەوهەری مافەکە پێشێل بکات و دەبێت کەمترین کاریگەریی لەسەر ئازادیی تاک هەبێت.\n\nسێیەم: چاودێریی دادوەریی\n\n٣.١. هەموو قانوون و بڕیارێکی سنووردارکەر دەکەوێتە ژێر چاودێریی دەسەڵاتی دادوەرییەوە.\n\n٣.٢. دادگای باڵا دەسەڵاتی کۆتایی هەیە بۆ هەڵسەنگاندنی دەستووریبوونی هەر سنووردارکردنێک و لە ئەگەری پێشێلکردنی مەرجەکانی ئەم بەندەدا، دەتوانێت پووچەڵی بکاتەوە.\n\nچوارەم: دۆخی نائاسایی و مافە سەوداهەڵنەگرەکان\n\n٤.١. لە دۆخی جەنگ یان باری نائاسایی فەرمیدا، کە بوونی دەوڵەت بخاتە مەترسییەوە، دەکرێت هەندێک لە ماف و ئازادییەکان بە شێوەیەکی کاتی و بەپێی قانوون سنووردار بکرێن.\n\n٤.٢. سەرەڕای ئەوەش، ئەم مافانەی خوارەوە لە هیچ بارودۆخێکدا سنووردار ناکرێن و سەوداهەڵنەگرن:\n\nئا. مافی ژیان (جگە لەو بارانەی لە بەندی ٤٥ـدا هاتووە).\n\nب. ڕێنەدراوکردنی ئەشکەنجە و هەڵسوکەوتی نامرۆڤانە.\n\nپ. ڕێنەدراوکردنی بەکۆیلەکردن.\n\nت. ئازادیی ویژدان و بیرکردنەوە.\n\nج. بنەمای \"هیچ تاوانێک و هیچ سزایەک بەبێ قانوون بوونی نییە\".",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1919",
          "sourceIndex": 1919,
          "style": "Normal",
          "text": "ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی ناو ئەم دەستوورە پارێزراون. ئەم مافانە ڕەها نین و سنووردارکردنیان تەنیا لە چوارچێوەی ئەو مەرجانەدا ڕێگەپێدراوە کە لەم بەندەدا هاتوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکانی ناو ئەم دەستوورە پارێزراون. ئەم مافانە ڕەها نین و سنووردارکردنیان تەنیا لە چوارچێوەی ئەو مەرجانەدا ڕێگەپێدراوە کە لەم بەندەدا هاتوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1920",
          "sourceIndex": 1920,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای قانوونییبوون و ئامانجە ڕەواکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای قانوونییبوون و ئامانجە ڕەواکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1921",
          "sourceIndex": 1921,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. هەر سنووردارکردنێک دەبێت بە قانوون بێت، کە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە دەرچووبێت و بە شێوەیەکی ڕوون داڕێژرابێت. سنووردارکردن بە بڕیاری کارگێڕی ڕێگەپێدراو نییە، مەگەر قانوون بە شێوەیەکی دیاریکراو ڕێگەی پێدابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر سنووردارکردنێک دەبێت بە قانوون بێت، کە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە دەرچووبێت و بە شێوەیەکی ڕوون داڕێژرابێت. سنووردارکردن بە بڕیاری کارگێڕی ڕێگەپێدراو نییە، مەگەر قانوون بە شێوەیەکی دیاریکراو ڕێگەی پێدابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1920"
        },
        {
          "id": "p1922",
          "sourceIndex": 1922,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. سنووردارکردن تەنیا بۆ یەکێک لەم ئامانجە ڕەوایانەی خوارەوە ڕێگەپێدراوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سنووردارکردن تەنیا بۆ یەکێک لەم ئامانجە ڕەوایانەی خوارەوە ڕێگەپێدراوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1920"
        },
        {
          "id": "p1923",
          "sourceIndex": 1923,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1922"
        },
        {
          "id": "p1924",
          "sourceIndex": 1924,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاراستنی پەڕگاڵی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاراستنی پەڕگاڵی گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1922"
        },
        {
          "id": "p1925",
          "sourceIndex": 1925,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پاراستنی تەندروستی یان ڕەوشتی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پاراستنی تەندروستی یان ڕەوشتی گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1922"
        },
        {
          "id": "p1926",
          "sourceIndex": 1926,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پاراستنی ماف و ئازادییەکانی کەسانی دیکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پاراستنی ماف و ئازادییەکانی کەسانی دیکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1922"
        },
        {
          "id": "p1927",
          "sourceIndex": 1927,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: بنەماکانی پێویستی و هاوسەنگی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": بنەماکانی پێویستی و هاوسەنگی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1928",
          "sourceIndex": 1928,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەبێت هەر سنووردارکردنێک لە کۆمەڵگایەکی دیموکراتیدا پێویست بێت و لەگەڵ ئەو ئامانجەی بۆی دانراوە هاوسەنگ بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەبێت هەر سنووردارکردنێک لە کۆمەڵگایەکی دیموکراتیدا پێویست بێت و لەگەڵ ئەو ئامانجەی بۆی دانراوە هاوسەنگ بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1927"
        },
        {
          "id": "p1929",
          "sourceIndex": 1929,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. نابێت هیچ سنووردارکردنێک ناوەڕۆک و گەوهەری مافەکە پێشێل بکات و دەبێت کەمترین کاریگەریی لەسەر ئازادیی تاک هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "نابێت هیچ سنووردارکردنێک ناوەڕۆک و گەوهەری مافەکە پێشێل بکات و دەبێت کەمترین کاریگەریی لەسەر ئازادیی تاک هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1927"
        },
        {
          "id": "p1930",
          "sourceIndex": 1930,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: چاودێریی دادوەریی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: چاودێریی دادوەریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1931",
          "sourceIndex": 1931,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. هەموو قانوون و بڕیارێکی سنووردارکەر دەکەوێتە ژێر چاودێریی دەسەڵاتی دادوەرییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو قانوون و بڕیارێکی سنووردارکەر دەکەوێتە ژێر چاودێریی دەسەڵاتی دادوەرییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1930"
        },
        {
          "id": "p1932",
          "sourceIndex": 1932,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. دادگای باڵا دەسەڵاتی کۆتایی هەیە بۆ هەڵسەنگاندنی دەستووریبوونی هەر سنووردارکردنێک و لە ئەگەری پێشێلکردنی مەرجەکانی ئەم بەندەدا، دەتوانێت پووچەڵی بکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دادگای باڵا دەسەڵاتی کۆتایی هەیە بۆ هەڵسەنگاندنی دەستووریبوونی هەر سنووردارکردنێک و لە ئەگەری پێشێلکردنی مەرجەکانی ئەم بەندەدا، دەتوانێت پووچەڵی بکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1930"
        },
        {
          "id": "p1933",
          "sourceIndex": 1933,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دۆخی نائاسایی و مافە سەوداهەڵنەگرەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دۆخی نائاسایی و مافە "
            },
            {
              "text": "سەوداهەڵنەگر"
            },
            {
              "text": "ەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1934",
          "sourceIndex": 1934,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. لە دۆخی جەنگ یان باری نائاسایی فەرمیدا، کە بوونی دەوڵەت بخاتە مەترسییەوە، دەکرێت هەندێک لە ماف و ئازادییەکان بە شێوەیەکی کاتی و بەپێی قانوون سنووردار بکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە دۆخی جەنگ یان باری نائاسایی فەرمیدا، کە بوونی دەوڵەت بخاتە مەترسییەوە، دەکرێت هەندێک لە ماف و ئازادییەکان بە شێوەیەکی کاتی و بەپێی قانوون سنووردار بکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1933"
        },
        {
          "id": "p1935",
          "sourceIndex": 1935,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. سەرەڕای ئەوەش، ئەم مافانەی خوارەوە لە هیچ بارودۆخێکدا سنووردار ناکرێن و سەوداهەڵنەگرن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرەڕای ئەوەش، ئەم مافانەی خوارەوە لە هیچ بارودۆخێکدا سنووردار ناکرێن و سەوداهەڵنەگرن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1933"
        },
        {
          "id": "p1936",
          "sourceIndex": 1936,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مافی ژیان (جگە لەو بارانەی لە بەندی ٤٥ـدا هاتووە).",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مافی ژیان (جگە لەو بارانەی لە بەندی ٤٥ـدا هاتووە)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1935"
        },
        {
          "id": "p1937",
          "sourceIndex": 1937,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕێنەدراوکردنی ئەشکەنجە و هەڵسوکەوتی نامرۆڤانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕێنەدراوکردنی ئەشکەنجە و هەڵسوکەوتی نامرۆڤانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1935"
        },
        {
          "id": "p1938",
          "sourceIndex": 1938,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕێنەدراوکردنی بەکۆیلەکردن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕێنەدراوکردنی بەکۆیلەکردن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1935"
        },
        {
          "id": "p1939",
          "sourceIndex": 1939,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ئازادیی ویژدان و بیرکردنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ئازادیی ویژدان و بیرکردنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1935"
        },
        {
          "id": "p1940",
          "sourceIndex": 1940,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. بنەمای \"هیچ تاوانێک و هیچ سزایەک بەبێ قانوون بوونی نییە\".",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. بنەمای \"هیچ تاوانێک و هیچ سزایەک بەبێ قانوون بوونی نییە"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p1935"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 51,
      "slug": "clause-51",
      "articleNumber": 51,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "پاشماگ بۆ نەوەکانی داهاتوو",
      "body": "یەکەم: بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان\n\nدەوڵەت لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان دامەزراوە. گشت وارگێڕی و بڕیارێکی ستراتیژی دەبێت ماف و بەرژەوەندییەکانی نەوەکانی داهاتوو لەبەرچاو بگرێت و ئامانجی گواستنەوەی پاشماگێکی بەهێزی نیشتمانی بێت.\n\nدوویەم: ئەرکەکانی دەوڵەت\n\nدەوڵەت بۆ ڕاییکردنی بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە:\n\n٢.١. پەیڕەوکردنی گەشەی ڕاوەستاو: پەیڕەوکردنی وارگێڕیی گەشەی ڕاوەستاو لە گشت بوارەکاندا، بە شێوەیەک کە دابینکردنی پێداویستییەکانی نەوەی ئێستا، توانای نەوەکانی داهاتوو بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی خۆیان نەخاتە مەترسییەوە.\n\n٢.٢. پاراستنی سامانی سروشتی: پاراستن و بەڕێوەبردنی ژیرانەی سامانە سروشتییەکان، بەتایبەت سەرچاوە ژێرزەمینییەکان، وەک سپێردەیەکی نێوان نەوەکان.\n\n٢.٣. دامەزراندنی سندوقی نیشتمانیی پاشەڕۆژیی: دامەزراندنی \"سندوقی نیشتمانیی پاشەڕۆژیی (سندوقی نەوەکانی داهاتوو)\" بەپێی قانوون، بۆ هەڵگرتن و وەبەرهێنانی بەشێک لە داهاتی سامانە سروشتییەکان، کە داهاتەکەی تەنیا بۆ نەوەکانی داهاتوو و پڕۆژە ستراتیژییە درێژخایەنەکان بەکاردەهێنرێت.\n\n٢.٤. وەبەرهێنان لە سەرمایەی مرۆیی: وەبەرهێنانی بێوچان لە سەرمایەی مرۆیی، لە ڕێگەی دابینکردنی پەرگاڵێکی پەروەردەیی و تەندروستیی پێشکەوتوو و پشتیوانیکردنی توێژینەوەی زانستی.\n\n٢.٥. پاراستنی پاشماگی کولتووری: پاراستن و دەوڵەمەندکردنی پاشماگی کولتووری، مێژوویی و زمانیی نەتەوە، وەک گەنجینەیەکی پارێزراو بۆ نەوەکانی داهاتوو.\n\n٢.٦. بنیاتنانی دامەزراوەی سەقامگیر: بنیاتنانی دامەزراوەی دەوڵەتیی بەهێز و پەرگاڵێکی قانوونیی سەقامگیر، وەک گرەنتییەک بۆ پاراستنی ماف و ئازادییەکانی نەوەکانی داهاتوو.\n\nسێیەم: چاودێریی دەستووری\n\nقانوون دەتوانێت دامەزراندنی \"کۆمیسیۆنی باڵای نەوەکانی داهاتوو\" یان هەر دامەزراوەیەکی هاوشێوە ڕێک بخات، کە ئەرکی چاودێریکردنی پابەندبوونی دەوڵەت بەم بەندە و پاراستنی بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نیشتمانی لە ئەستۆ بێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1942",
          "sourceIndex": 1942,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1943",
          "sourceIndex": 1943,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان دامەزراوە. گشت وارگێڕی و بڕیارێکی ستراتیژی دەبێت ماف و بەرژەوەندییەکانی نەوەکانی داهاتوو لەبەرچاو بگرێت و ئامانجی گواستنەوەی پاشماگێکی بەهێزی نیشتمانی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان دامەزراوە. گشت وارگێڕی و بڕیارێکی ستراتیژی دەبێت ماف و بەرژەوەندییەکانی نەوەکانی داهاتوو لەبەرچاو بگرێت و ئامانجی گواستنەوەی پاشماگێکی بەهێزی نیشتمانی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1942"
        },
        {
          "id": "p1944",
          "sourceIndex": 1944,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرکەکانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرکەکانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1945",
          "sourceIndex": 1945,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت بۆ ڕاییکردنی بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت بۆ ڕاییکردنی بنەمای بەرپرسیارێتیی نێوان نەوەکان، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1944"
        },
        {
          "id": "p1946",
          "sourceIndex": 1946,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پەیڕەوکردنی گەشەی ڕاوەستاو: پەیڕەوکردنی وارگێڕیی گەشەی ڕاوەستاو لە گشت بوارەکاندا، بە شێوەیەک کە دابینکردنی پێداویستییەکانی نەوەی ئێستا، توانای نەوەکانی داهاتوو بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی خۆیان نەخاتە مەترسییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەیڕەوکردنی گەشەی ڕاوەستاو: پەیڕەوکردنی وارگێڕیی گەشەی ڕاوەستاو لە گشت بوارەکاندا، بە شێوەیەک کە دابینکردنی پێداویستییەکانی نەوەی ئێستا، توانای نەوەکانی داهاتوو بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی خۆیان نەخاتە مەترسییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1944"
        },
        {
          "id": "p1947",
          "sourceIndex": 1947,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پاراستنی سامانی سروشتی: پاراستن و بەڕێوەبردنی ژیرانەی سامانە سروشتییەکان، بەتایبەت سەرچاوە ژێرزەمینییەکان، وەک سپێردەیەکی نێوان نەوەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی سامانی سروشتی: پاراستن و بەڕێوەبردنی ژیرانەی سامانە سروشتییەکان، بەتایبەت سەرچاوە ژێرزەمینییەکان، وەک "
            },
            {
              "text": "سپێردەیە"
            },
            {
              "text": "کی نێوان نەوەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1944"
        },
        {
          "id": "p1948",
          "sourceIndex": 1948,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. دامەزراندنی سندوقی نیشتمانیی پاشەڕۆژیی: دامەزراندنی \"سندوقی نیشتمانیی پاشەڕۆژیی (سندوقی نەوەکانی داهاتوو)\" بەپێی قانوون، بۆ هەڵگرتن و وەبەرهێنانی بەشێک لە داهاتی سامانە سروشتییەکان، کە داهاتەکەی تەنیا بۆ نەوەکانی داهاتوو و پڕۆژە ستراتیژییە درێژخایەنەکان بەکاردەهێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی سندوقی نیشتمانیی پاشەڕۆژیی: دامەزراندنی \"سندوقی نیشتمانیی پاشەڕۆژیی (سندوقی نەوەکانی داهاتوو)\" بەپێی قانوون، بۆ هەڵگرتن و وەبەرهێنانی بەشێک لە داهاتی سامانە سروشتییەکان"
            },
            {
              "text": "، کە داهاتەکەی تەنیا بۆ نەوەکانی داهاتوو و پڕۆژە ستراتیژییە درێژخایەنەکان بەکاردەهێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1944"
        },
        {
          "id": "p1949",
          "sourceIndex": 1949,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. وەبەرهێنان لە سەرمایەی مرۆیی: وەبەرهێنانی بێوچان لە سەرمایەی مرۆیی، لە ڕێگەی دابینکردنی پەرگاڵێکی پەروەردەیی و تەندروستیی پێشکەوتوو و پشتیوانیکردنی توێژینەوەی زانستی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "وەبەرهێنان لە سەرمایەی مرۆیی: وەبەرهێنانی بێوچان لە سەرمایەی مرۆیی، لە ڕێگەی دابینکردنی پەرگاڵێکی پەروەردەیی و تەندروستیی پێشکەوتوو و پشتیوانیکردنی توێژینەوەی زانستی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1944"
        },
        {
          "id": "p1950",
          "sourceIndex": 1950,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. پاراستنی پاشماگی کولتووری: پاراستن و دەوڵەمەندکردنی پاشماگی کولتووری، مێژوویی و زمانیی نەتەوە، وەک گەنجینەیەکی پارێزراو بۆ نەوەکانی داهاتوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی پاشماگی کولتووری: پاراستن و دەوڵەمەندکردنی پاشماگی کولتووری، مێژوویی و زمانیی نەتەوە، وەک گەنجینەیەکی پارێزراو بۆ نەوەکانی داهاتوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1944"
        },
        {
          "id": "p1951",
          "sourceIndex": 1951,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٦. بنیاتنانی دامەزراوەی سەقامگیر: بنیاتنانی دامەزراوەی دەوڵەتیی بەهێز و پەرگاڵێکی قانوونیی سەقامگیر، وەک گرەنتییەک بۆ پاراستنی ماف و ئازادییەکانی نەوەکانی داهاتوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "بنیاتنانی دامەزراوەی سەقامگیر: بنیاتنانی دامەزراوەی دەوڵەتیی بەهێز و پەرگاڵێکی قانوونیی سەقامگیر، وەک گرەنتییەک بۆ پاراستنی ماف و ئازادییەکانی نەوەکانی داهاتوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1944"
        },
        {
          "id": "p1952",
          "sourceIndex": 1952,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: چاودێریی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: چاودێریی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1953",
          "sourceIndex": 1953,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوون دەتوانێت دامەزراندنی \"کۆمیسیۆنی باڵای نەوەکانی داهاتوو\" یان هەر دامەزراوەیەکی هاوشێوە ڕێک بخات، کە ئەرکی چاودێریکردنی پابەندبوونی دەوڵەت بەم بەندە و پاراستنی بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نیشتمانی لە ئەستۆ بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوون دەتوانێت دامەزراندنی \"کۆمیسیۆنی باڵای نەوەکانی داهاتوو\" یان هەر دامەزراوەیەکی هاوشێوە ڕێک بخات، کە ئەرکی چاودێریکردنی پابەندبوونی دەوڵەت بەم بەندە و پاراستنی بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نیشتمانی لە ئەستۆ بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1952"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 52,
      "slug": "clause-52",
      "articleNumber": 52,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "بەشداریی لاوان",
      "body": "یەکەم: پێگەی ستراتیژیی لاوان\n\nدەوڵەت دان بە پێگەی ستراتیژیی لاواندا دەنێت وەک هێزی بزوێنەری داهاتووی نەتەوە، و پابەندە بە دابینکردنی هەموو دەرفەتێک بۆ بەشداریی کارایان لە گشت بوارەکانی ژیانی گشتیدا.\n\nدوویەم: ئەرکەکانی دەوڵەت\n\nدەوڵەت بۆ ڕاییکردنی ئەم بنەمایە، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە:\n\n٢.١. مافی بەشداریی وارگێڕی: دەوڵەت مافی لاوان بۆ بەشداریی چالاکانە لە ژیانی وارگێڕیدا لە ڕێگەی مافی دەنگدان، خۆپاڵاوتن بۆ پۆستە هەڵبژێردراوەکان، و دامەزراندنی ڕێکخراوی تایبەت بە خۆیان، بەپێی قانوون گەرەنتی دەکات.\n\n٢.٢. دابینکردنی دەرفەتی یەکسان: دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی دەرفەتی یەکسان بۆ لاوان لە بوارەکانی پەروەردە، کار، و وەرگرتنی پۆستی گشتی، لەسەر بنەمای شایستەیی و بەبێ هیچ جیاکارییەک.\n\n٢.٣. پەرەپێدانی تواناکان: دەوڵەت لە ڕێگەی دامەزراوە پەیوەندیدارەکانەوە، پرۆگرامی نیشتمانی بۆ پەرەپێدانی تواناکانی لاوان لە بوارەکانی سەرکردایەتی، داهێنان، و بەڕێوەبردندا دادەڕێژێت.\n\n٢.٤. مسۆگەرکردنی نوێنەرایەتی: دەوڵەت بۆ مسۆگەرکردنی نوێنەرایەتیی کارای لاوان لە دامەزراوە هەڵبژێردراو و دانراوەکانی دەوڵەتدا، لەسەر ئاستی ناوەندی و خۆماڵی کار دەکات.\n\n٢.٥. پاراستنی گشتی: دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی لاوان لە هەر جۆرە توندوتیژی، بەکارهێنانی شتە هۆشبەرەکان، و هەر کاریگەرییەکی نەرێنیی دیکە کە هەڕەشە لە گەشەی تەندروستیان بکات.\n\nسێیەم: چاودێریی دەستووری\n\nقانوون دەتوانێت دامەزراندنی \"کۆڕی باڵای کاروباری لاوان\" یان هەر دامەزراوەیەکی هاوشێوە ڕێک بخات، کە ئەرکی چاودێریکردنی ڕاییکردنی وارگێڕییەکانی تایبەت بە لاوان و دڵنیابوون لە پاراستنی مافەکانیان لە ئەستۆ بێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1955",
          "sourceIndex": 1955,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگەی ستراتیژیی لاوان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگەی ستراتیژیی لاوان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1956",
          "sourceIndex": 1956,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت دان بە پێگەی ستراتیژیی لاواندا دەنێت وەک هێزی بزوێنەری داهاتووی نەتەوە، و پابەندە بە دابینکردنی هەموو دەرفەتێک بۆ بەشداریی کارایان لە گشت بوارەکانی ژیانی گشتیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت دان بە پێگەی ستراتیژیی لاواندا دەنێت وەک هێزی بزوێنەری داهاتووی نەتەوە، و پابەندە بە دابینکردنی هەموو دەرفەتێک بۆ بەشداریی کارایان لە گشت بوارەکانی ژیانی گشتیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1955"
        },
        {
          "id": "p1957",
          "sourceIndex": 1957,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرکەکانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرکەکانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1958",
          "sourceIndex": 1958,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت بۆ ڕاییکردنی ئەم بنەمایە، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت بۆ ڕاییکردنی ئەم بنەمایە، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1957"
        },
        {
          "id": "p1959",
          "sourceIndex": 1959,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. مافی بەشداریی وارگێڕی: دەوڵەت مافی لاوان بۆ بەشداریی چالاکانە لە ژیانی وارگێڕیدا لە ڕێگەی مافی دەنگدان، خۆپاڵاوتن بۆ پۆستە هەڵبژێردراوەکان، و دامەزراندنی ڕێکخراوی تایبەت بە خۆیان، بەپێی قانوون گەرەنتی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی بەشداریی وارگێڕی: دەوڵەت مافی لاوان بۆ بەشداریی چالاکانە لە ژیانی وارگێڕیدا لە ڕێگەی مافی دەنگدان، خۆپاڵاوتن بۆ پۆستە هەڵبژێردراوەکان، و دامەزراندنی ڕێکخراوی تایبەت بە خۆیان، بەپێی قانوون گەرەنتی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1957"
        },
        {
          "id": "p1960",
          "sourceIndex": 1960,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. دابینکردنی دەرفەتی یەکسان: دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی دەرفەتی یەکسان بۆ لاوان لە بوارەکانی پەروەردە، کار، و وەرگرتنی پۆستی گشتی، لەسەر بنەمای شایستەیی و بەبێ هیچ جیاکارییەک.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دابینکردنی دەرفەتی یەکسان: دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی دەرفەتی یەکسان بۆ لاوان لە بوارەکانی پەروەردە، کار، و وەرگرتنی پۆستی گشتی، لەسەر بنەمای شایستەیی و بەبێ هیچ جیاکارییەک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1957"
        },
        {
          "id": "p1961",
          "sourceIndex": 1961,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. پەرەپێدانی تواناکان: دەوڵەت لە ڕێگەی دامەزراوە پەیوەندیدارەکانەوە، پرۆگرامی نیشتمانی بۆ پەرەپێدانی تواناکانی لاوان لە بوارەکانی سەرکردایەتی، داهێنان، و بەڕێوەبردندا دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پەرەپێدانی تواناکان: دەوڵەت لە ڕێگەی دامەزراوە پەیوەندیدارەکانەوە، پرۆگرامی نیشتمانی بۆ پەرەپێدانی تواناکانی لاوان لە بوارەکانی سەرکردایەتی، داهێنان، و بەڕێوەبردندا دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1957"
        },
        {
          "id": "p1962",
          "sourceIndex": 1962,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. مسۆگەرکردنی نوێنەرایەتی: دەوڵەت بۆ مسۆگەرکردنی نوێنەرایەتیی کارای لاوان لە دامەزراوە هەڵبژێردراو و دانراوەکانی دەوڵەتدا، لەسەر ئاستی ناوەندی و خۆماڵی کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "مسۆگەرکردنی نوێنەرایەتی: دەوڵەت بۆ مسۆگەرکردنی نوێنەرایەتیی کارای لاوان لە دامەزراوە هەڵبژێردراو و دانراوەکانی دەوڵەتدا، لەسەر ئاستی ناوەندی و خۆماڵی کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1957"
        },
        {
          "id": "p1963",
          "sourceIndex": 1963,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. پاراستنی گشتی: دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی لاوان لە هەر جۆرە توندوتیژی، بەکارهێنانی شتە هۆشبەرەکان، و هەر کاریگەرییەکی نەرێنیی دیکە کە هەڕەشە لە گەشەی تەندروستیان بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی گشتی: دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی لاوان لە هەر جۆرە توندوتیژی، بەکارهێنانی شتە هۆشبەرەکان، و هەر کاریگەرییەکی نەرێنیی دیکە کە هەڕەشە لە گەشەی تەندروستیان بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1957"
        },
        {
          "id": "p1964",
          "sourceIndex": 1964,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: چاودێریی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: چاودێریی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1965",
          "sourceIndex": 1965,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوون دەتوانێت دامەزراندنی \"کۆڕی باڵای کاروباری لاوان\" یان هەر دامەزراوەیەکی هاوشێوە ڕێک بخات، کە ئەرکی چاودێریکردنی ڕاییکردنی وارگێڕییەکانی تایبەت بە لاوان و دڵنیابوون لە پاراستنی مافەکانیان لە ئەستۆ بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوون دەتوانێت دامەزراندنی \"کۆڕی باڵای کاروباری لاوان\" یان هەر دامەزراوەیەکی هاوشێوە ڕێک بخات، کە ئەرکی چاودێریکردنی ڕاییکردنی وارگێڕییەکانی تایبەت بە لاوان و دڵنیابوون لە پاراستنی مافەکانیان لە ئەستۆ بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1964"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 53,
      "slug": "clause-53",
      "articleNumber": 53,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "کۆمەڵگەی ژیاری",
      "body": "یەکەم: پێگە و مافی دامەزراندن\n\n١.١. دەوڵەت دان بە گرنگیی کۆمەڵگەی ژیاریدا دەنێت وەک کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی کۆمەڵگایەکی دیموکراتی و کراوە. ئازادیی دامەزراندن و کارکردنی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری بەپێی ئەم دەستوورە گەرەنتی کراوە.\n\n١.٢. هەموو شارۆمەندێک مافی دامەزراندن، بەئەندامبوون، و کارکردنی ئازادانەی لە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاریدا هەیە، لەوانە ڕێکخراوە نادەوڵەتییەکان، سەندیکاکان، و کۆمەڵە پیشەیی و خێرخوازییەکان.\n\nدوویەم: ڕۆڵ و بەرپرسیارێتی\n\n٢.١. دەوڵەت دان بە ڕۆڵی بنیاتنەرانەی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاریدا دەنێت لە هۆشیارکردنەوەی کۆمەڵگا، پاراستنی ماف و ئازادییەکان، چاودێریکردنی دەسەڵات، و بەشداریکردن لە ژیانی گشتیدا.\n\n٢.٢. هەموو ڕێکخراوێکی کۆمەڵگەی ژیاری پابەندە بە ڕوونایی تەواو لە سەرچاوە داراییەکان و شێوازی خەرجییەکانیدا. وەرگرتنی هەر جۆرە یارمەتییەکی دارایی لە سەرچاوەی دەرەکی، دەبێت بە تەواوی ئاشکرا بێت و بەپێی قانوون تۆمار بکرێت.\n\nسێیەم: نەهێڵراوەکان\n\n٣.١. بەکارهێنانی ڕێکخراوی کۆمەڵگەی ژیاری وەک پەرچ بۆ هەر چالاکییەکی ناقانوونیی، بەتایبەت ئەوانەی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی دەستووریی کۆمارن، بە توندی نەهێڵراوە.\n\n٣.٢. ڕێکخراوەکان نابێت ببنە ئامرازێک بۆ هاندانی توندوتیژی، ڕقوکینەی ئێتنیکی یان ئایینی، یان تێکدانی ئاشتیی کۆمەڵایەتی.\n\nچوارەم: چوارچێوەی قانوونیی و پشتیوانیی دەوڵەت\n\n٤.١. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی مەرجەکانی دامەزراندن، کارکردن، چاودێریی دارایی، و میکانیزمی لێپرسینەوە لە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری ڕێکدەخات.\n\n٤.٢. دەوڵەت دەتوانێت، بەپێی قانوون و لەسەر بنەمای ڕوونایەتی، پشتیوانیی دارایی پێشکەش بەو ڕێکخراوانە بکات کە کار بۆ بەرژەوەندیی گشتی دەکەن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1967",
          "sourceIndex": 1967,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگە و مافی دامەزراندن",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگە و مافی دامەزراندن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1968",
          "sourceIndex": 1968,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت دان بە گرنگیی کۆمەڵگەی ژیاریدا دەنێت وەک کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی کۆمەڵگایەکی دیموکراتی و کراوە. ئازادیی دامەزراندن و کارکردنی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری بەپێی ئەم دەستوورە گەرەنتی کراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دان بە گرنگیی کۆمەڵگەی ژیاریدا دەنێت وەک کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی کۆمەڵگایەکی دیموکراتی و کراوە. ئازادیی دامەزراندن و کارکردنی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری"
            },
            {
              "text": " بەپێی ئەم دەستوورە گەرەنتی کراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1967"
        },
        {
          "id": "p1969",
          "sourceIndex": 1969,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. هەموو شارۆمەندێک مافی دامەزراندن، بەئەندامبوون، و کارکردنی ئازادانەی لە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاریدا هەیە، لەوانە ڕێکخراوە نادەوڵەتییەکان، سەندیکاکان، و کۆمەڵە پیشەیی و خێرخوازییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەموو شارۆمەندێک مافی دامەزراندن، بەئەندامبوون، و کارکردنی ئازادانەی لە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاریدا هەیە، لەوانە ڕێکخراوە نادەوڵەتییەکان، سەندیکاکان، و کۆمەڵە پیشەیی و خێرخوازییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1967"
        },
        {
          "id": "p1970",
          "sourceIndex": 1970,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ڕۆڵ و بەرپرسیارێتی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ڕۆڵ و بەرپرسیارێتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1971",
          "sourceIndex": 1971,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت دان بە ڕۆڵی بنیاتنەرانەی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاریدا دەنێت لە هۆشیارکردنەوەی کۆمەڵگا، پاراستنی ماف و ئازادییەکان، چاودێریکردنی دەسەڵات، و بەشداریکردن لە ژیانی گشتیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دان بە ڕۆڵی بنیاتنەرانەی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاریدا دەنێت لە هۆشیارکردنەوەی کۆمەڵگا، پاراستنی ماف و ئازادییەکان، چاودێریکردنی دەسەڵات، و بەشداریکردن لە ژیانی گشتیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1970"
        },
        {
          "id": "p1972",
          "sourceIndex": 1972,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. هەموو ڕێکخراوێکی کۆمەڵگەی ژیاری پابەندە بە ڕوونایی تەواو لە سەرچاوە داراییەکان و شێوازی خەرجییەکانیدا. وەرگرتنی هەر جۆرە یارمەتییەکی دارایی لە سەرچاوەی دەرەکی، دەبێت بە تەواوی ئاشکرا بێت و بەپێی قانوون تۆمار بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەموو ڕێکخراوێکی کۆمەڵگەی ژیاری پابەندە بە ڕوونایی"
            },
            {
              "text": " تەواو لە سەرچاوە داراییەکان و شێوازی خەرجییەکانیدا. وەرگرتنی هەر جۆرە یارمەتییەکی دارایی لە سەرچاوەی دەرەکی، دەبێت بە تەواوی ئاشکرا بێت و بەپێی قانوون تۆمار بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1970"
        },
        {
          "id": "p1973",
          "sourceIndex": 1973,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: نەهێڵراوەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: نەهێڵراوەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1974",
          "sourceIndex": 1974,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. بەکارهێنانی ڕێکخراوی کۆمەڵگەی ژیاری وەک پەرچ بۆ هەر چالاکییەکی ناقانوونیی، بەتایبەت ئەوانەی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی دەستووریی کۆمارن، بە توندی نەهێڵراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی ڕێکخراوی کۆمەڵگەی ژیاری وەک پەرچ بۆ هەر چالاکییەکی ناقانوونیی، بەتایبەت ئەوانەی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی دەستووریی کۆمارن، بە توندی نەهێڵراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1973"
        },
        {
          "id": "p1975",
          "sourceIndex": 1975,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ڕێکخراوەکان نابێت ببنە ئامرازێک بۆ هاندانی توندوتیژی، ڕقوکینەی ئێتنیکی یان ئایینی، یان تێکدانی ئاشتیی کۆمەڵایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ڕێکخراوەکان نابێت ببنە ئامرازێک بۆ هاندانی توندوتیژی، ڕقوکینەی ئێتنیکی یان ئایینی، یان تێکدانی ئاشتیی کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1973"
        },
        {
          "id": "p1976",
          "sourceIndex": 1976,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: چوارچێوەی قانوونیی و پشتیوانیی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: چوارچێوەی قانوونیی و پشتیوانیی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1977",
          "sourceIndex": 1977,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی مەرجەکانی دامەزراندن، کارکردن، چاودێریی دارایی، و میکانیزمی لێپرسینەوە لە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی مەرجەکانی دامەزراندن، کارکردن، چاودێریی دارایی، و میکانیزمی لێپرسینەوە لە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی ژیاری ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1976"
        },
        {
          "id": "p1978",
          "sourceIndex": 1978,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەوڵەت دەتوانێت، بەپێی قانوون و لەسەر بنەمای ڕوونایەتی، پشتیوانیی دارایی پێشکەش بەو ڕێکخراوانە بکات کە کار بۆ بەرژەوەندیی گشتی دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دەتوانێت، بەپێی قانوون و لەسەر بنەمای ڕوونایەتی، پشتیوانیی دارایی پێشکەش بەو ڕێکخراوانە بکات کە کار بۆ بەرژەوەندیی گشتی دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1976"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 54,
      "slug": "clause-54",
      "articleNumber": 54,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵی",
      "body": "یەکەم: بنەمای گشتی\n\nپاراستنی زانیاریی کەسی و ژیانی تایبەت لە جیهانی دیجیتاڵیدا، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە و درێژکراوەی مافی تایبەتمەندییە. کۆکردنەوە، هەڵگرتن، و بەکارهێنانی زانیاریی کەسی تەنیا بە ڕەزامەندیی ئاشکرای خاوەنەکەی یان بەپێی بنەمایەکی قانوونیی ڕوون و دیاریکراو ڕێگەپێدراوە.\n\nدوویەم: مافەکانی شارۆمەند\n\nهەر شارۆمەندێک خاوەنی ئەم مافانەیە سەبارەت بە زانیارییە کەسییەکانی:\n\n٢.١. مافی ئاگاداربوونەوە: مافی ئەوەی هەیە بزانێت کام دامەزراوەی گشتی یان تایبەت زانیارییەکانی کۆدەکاتەوە و بۆ چ مەبەستێک.\n\n٢.٢. مافی دەستگەیشتن: مافی دەستگەیشتن بە زانیارییە کەسییەکانی خۆی کە لەلایەن هەر لایەنێکەوە هەڵگیراوە.\n\n٢.٣. مافی ڕاستکردنەوە و سڕینەوە: مافی داخوازکردنی ڕاستکردنەوەی زانیاریی چەوت و سڕینەوەی ئەو زانیارییانەی کە چیتر بۆ ئەو مەبەستەی بۆی کۆکراوەتەوە پێویست نین (مافی لەبیرکران)، بەپێی قانوون.\n\nسێیەم: ئەرکەکانی دەوڵەت و چوارچێوەی قانوونیی\n\n٣.١. دەوڵەت بە دەرکردنی قانوونێکی تایبەت پابەندە کە بنەماکانی کۆکردنەوەی زانیاری (وەک کەمترین زانیاریی پێویست و دیاریکردنی مەبەست)، ماوەی هەڵگرتن، و شێوازی پاراستنیان ڕێک بخات.\n\n٣.٢. بەپێی قانوون، \"دەستەی نیشتمانیی پاراستنی زانیاری\" وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ دادەمەزرێت بۆ چاودێریکردنی ڕاییکردنی قانوونەکان و وەرگرتنی سکاڵای شارۆمەندان.\n\n٣.٣. دەوڵەت بەرپرسیارە لە دابینکردنی ئاسایشی ئەلیکترۆنی (سایبەری) بۆ پاراستنی تۆڕ و بنکەی زانیارییە نیشتمانییەکان لە هەر هێرش و دەستدرێژییەک.\n\nچوارەم: سنووردارکردن لە پێناو ئاسایشی نەتەوەیی\n\nهەر سنووردارکردنێک بۆ ئەم مافانە، بە پاساوی ئاسایشی نەتەوەیی یان لێکۆڵینەوە لە تاوان، دەبێت بەپێی قانوون بێت و تەنیا بە بڕیاری دادگای پسپۆڕ و بۆ ماوەیەکی دیاریکراو ڕێگەپێدراوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1980",
          "sourceIndex": 1980,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1981",
          "sourceIndex": 1981,
          "style": "Normal",
          "text": "پاراستنی زانیاریی کەسی و ژیانی تایبەت لە جیهانی دیجیتاڵیدا، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە و درێژکراوەی مافی تایبەتمەندییە. کۆکردنەوە، هەڵگرتن، و بەکارهێنانی زانیاریی کەسی تەنیا بە ڕەزامەندیی ئاشکرای خاوەنەکەی یان بەپێی بنەمایەکی قانوونیی ڕوون و دیاریکراو ڕێگەپێدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پاراستنی زانیاریی کەسی و ژیانی تایبەت لە جیهانی دیجیتاڵیدا، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە و درێژکراوەی مافی تایبەتمەندییە. کۆکردنەوە، هەڵگرتن، و بەکارهێنانی زانیاریی کەسی تەنیا بە ڕەزامەندیی ئاشکرای خاوەنەکەی یان بەپێی بنەمایەکی قانوونیی ڕوون و دیاریکراو ڕێگەپێدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1980"
        },
        {
          "id": "p1982",
          "sourceIndex": 1982,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مافەکانی شارۆمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مافەکانی شارۆمەند"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1983",
          "sourceIndex": 1983,
          "style": "Normal",
          "text": "هەر شارۆمەندێک خاوەنی ئەم مافانەیە سەبارەت بە زانیارییە کەسییەکانی:",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر شارۆمەندێک خاوەنی ئەم مافانەیە سەبارەت بە زانیارییە کەسییەکانی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1982"
        },
        {
          "id": "p1984",
          "sourceIndex": 1984,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. مافی ئاگاداربوونەوە: مافی ئەوەی هەیە بزانێت کام دامەزراوەی گشتی یان تایبەت زانیارییەکانی کۆدەکاتەوە و بۆ چ مەبەستێک.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی ئاگاداربوونەوە: مافی ئەوەی هەیە بزانێت کام دامەزراوەی گشتی یان تایبەت زانیارییەکانی کۆدەکاتەوە و بۆ چ مەبەستێک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1982"
        },
        {
          "id": "p1985",
          "sourceIndex": 1985,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. مافی دەستگەیشتن: مافی دەستگەیشتن بە زانیارییە کەسییەکانی خۆی کە لەلایەن هەر لایەنێکەوە هەڵگیراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مافی دەستگەیشتن: مافی دەستگەیشتن بە زانیارییە کەسییەکانی خۆی کە لەلایەن هەر لایەنێکەوە هەڵگیراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1982"
        },
        {
          "id": "p1986",
          "sourceIndex": 1986,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. مافی ڕاستکردنەوە و سڕینەوە: مافی داخوازکردنی ڕاستکردنەوەی زانیاریی چەوت و سڕینەوەی ئەو زانیارییانەی کە چیتر بۆ ئەو مەبەستەی بۆی کۆکراوەتەوە پێویست نین (مافی لەبیرکران)، بەپێی قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "مافی ڕاستکردنەوە و سڕینەوە: مافی داخوازکردنی ڕاستکردنەوەی زانیاریی چەوت و سڕینەوەی ئەو زانیارییانەی کە چیتر بۆ ئەو مەبەستەی بۆی کۆکراوەتەوە پێویست نین (مافی لەبیرکران)، بەپێی قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1982"
        },
        {
          "id": "p1987",
          "sourceIndex": 1987,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ئەرکەکانی دەوڵەت و چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ئەرکەکانی دەوڵەت و چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1988",
          "sourceIndex": 1988,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت بە دەرکردنی قانوونێکی تایبەت پابەندە کە بنەماکانی کۆکردنەوەی زانیاری (وەک کەمترین زانیاریی پێویست و دیاریکردنی مەبەست)، ماوەی هەڵگرتن، و شێوازی پاراستنیان ڕێک بخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە دەرکردنی قانوونێکی تایبەت پابەندە کە بنەماکانی کۆکردنەوەی زانیاری (وەک کەمترین زانیاریی پێویست و دیاریکردنی مەبەست)، ماوەی هەڵگرتن، و شێوازی پاراستنیان ڕێک بخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1987"
        },
        {
          "id": "p1989",
          "sourceIndex": 1989,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بەپێی قانوون، \"دەستەی نیشتمانیی پاراستنی زانیاری\" وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ دادەمەزرێت بۆ چاودێریکردنی ڕاییکردنی قانوونەکان و وەرگرتنی سکاڵای شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون، \"دەستەی نیشتمانیی پاراستنی زانیاری\" وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ دادەمەزرێت بۆ چاودێریکردنی ڕاییکردنی قانوونەکان و وەرگرتنی سکاڵای شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1987"
        },
        {
          "id": "p1990",
          "sourceIndex": 1990,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. دەوڵەت بەرپرسیارە لە دابینکردنی ئاسایشی ئەلیکترۆنی (سایبەری) بۆ پاراستنی تۆڕ و بنکەی زانیارییە نیشتمانییەکان لە هەر هێرش و دەستدرێژییەک.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بەرپرسیارە لە دابینکردنی ئاسایشی ئەلیکترۆنی (سایبەری) بۆ پاراستنی تۆڕ و بنکەی زانیارییە نیشتمانییەکان لە هەر هێرش و دەستدرێژییەک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1987"
        },
        {
          "id": "p1991",
          "sourceIndex": 1991,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: سنووردارکردن لە پێناو ئاسایشی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: سنووردارکردن لە پێناو ئاسایشی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1992",
          "sourceIndex": 1992,
          "style": "Normal",
          "text": "هەر سنووردارکردنێک بۆ ئەم مافانە، بە پاساوی ئاسایشی نەتەوەیی یان لێکۆڵینەوە لە تاوان، دەبێت بەپێی قانوون بێت و تەنیا بە بڕیاری دادگای پسپۆڕ و بۆ ماوەیەکی دیاریکراو ڕێگەپێدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر سنووردارکردنێک بۆ ئەم مافانە، بە پاساوی ئاسایشی نەتەوەیی یان لێکۆڵینەوە لە تاوان، دەبێت بەپێی قانوون بێت و تەنیا بە بڕیاری دادگای پسپۆڕ و بۆ ماوەیەکی دیاریکراو ڕێگەپێدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p1991"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 55,
      "slug": "clause-55",
      "articleNumber": 55,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "مافی دەستگەیشتن بە زانیاری و ژینگەی دیجیتاڵی",
      "body": "کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای کۆمەڵگایەکی زانیاری-تەوەر و شارۆمەندی ئاگادار دادەمەزرێت. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی مافی دەستگەیشتن بە زانیاری و پەرەپێدانی ژێرخانی پێویست بۆ ئەم مەبەستە.\n\nیەکەم: مافی دەستگەیشتن بە زانیاریی گشتی\n\n١.١. هەموو شارۆمەندێک مافی دەستگەیشتنی بە زانیاری و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دامەزراوە گشتییەکان هەیە.\n\n١.٢. ئەم مافە تەنیا بە قانوون و لە پێناو پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنیی پڕۆسەی دادوەریی، یان پاراستنی زانیاریی تایبەتیی کەسیدا سنووردار دەکرێت.\n\n١.٣. دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی میکانیزمێکی ڕووەن و کارا بۆ ڕاییکردنی ئەم مافە.\n\nدوویەم: مافی دەستگەیشتن بە ئینتەرنێت\n\n٢.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی دەستگەیشتنی گشتگیر، هەرزان، و چلۆنایەتی بەرزی ئینتەرنێت بۆ سەرانسەری وڵات.\n\n٢.٢. پچڕاندن یان سنووردارکردنی ئارەزوومەندانەی ئینتەرنێت نەهێڵراوە و تەنیا بەپێی قانوون و بە بڕیاری دادوەریی ڕێگەپێدراوە.\n\nسێیەم: ژێرخانی نیشتمانیی پەیوەندییەکان\n\nدەوڵەت بەرپرسیارە لە پەرەپێدانی بێوچانی ژێرخانێکی مۆدێرن و پارێزراوی تەکنەلۆژیای زانیاری و پەیوەندییەکان، وەک کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی گەشەی ئابووری و کۆمەڵایەتی.\n\nچوارەم: بەرپرسیارێتی لە پانتایی گشتیدا\n\n٤.١. ئازادیی مێدیا، کە لەم دەستوورەدا گەرەنتی کراوە، هاوتایە لەگەڵ بەرپرسیارێتیی بڵاوکردنەوەی زانیاریی دروست و ڕێزگرتن لە ئاوەزیی گشتی.\n\n٤.٢. بڵاوکردنەوەی سیستماتیکی زانیاریی چەواشە، پڕوپاگەندەی ژاراوی، یان ئەو ناوەڕۆکانەی کە خورافەپەرستی بە شێوەیەک بڵاو دەکەنەوە کە زیان بە تەندروستیی گشتی و ئاسایشی کۆمەڵایەتی بگەیەنێت، لەگەڵ بنەماکانی کۆمەڵگایەکی زانیاریدا ناگونجێت. قانوون ئەم بوارە ڕێکدەخات بەبێ ئەوەی گەوهەری ئازادیی ڕادەربڕین پێشێل بکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p1994",
          "sourceIndex": 1994,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای کۆمەڵگایەکی زانیاری-تەوەر و شارۆمەندی ئاگادار دادەمەزرێت. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی مافی دەستگەیشتن بە زانیاری و پەرەپێدانی ژێرخانی پێویست بۆ ئەم مەبەستە.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": " لەسەر بنەمای کۆمەڵگایەکی زانیاری-تەوەر و شارۆمەندی ئاگادار دادەمەزرێت. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی مافی دەستگەیشتن بە زانیاری و پەرەپێدانی ژێرخانی پێویست بۆ ئەم مەبەستە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1995",
          "sourceIndex": 1995,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: مافی دەستگەیشتن بە زانیاریی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: مافی دەستگەیشتن بە زانیاریی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p1996",
          "sourceIndex": 1996,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. هەموو شارۆمەندێک مافی دەستگەیشتنی بە زانیاری و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دامەزراوە گشتییەکان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو شارۆمەندێک مافی دەستگەیشتنی بە زانیاری و بەڵگەنامە فەرمییەکانی دامەزراوە گشتییەکان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1995"
        },
        {
          "id": "p1997",
          "sourceIndex": 1997,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم مافە تەنیا بە قانوون و لە پێناو پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنیی پڕۆسەی دادوەریی، یان پاراستنی زانیاریی تایبەتیی کەسیدا سنووردار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم مافە تەنیا بە قانوون و لە پێناو پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنیی پڕۆسەی دادوەریی، یان پاراستنی زانیاریی تایبەتیی کەسیدا سنووردار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1995"
        },
        {
          "id": "p1998",
          "sourceIndex": 1998,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی میکانیزمێکی ڕووەن و کارا بۆ ڕاییکردنی ئەم مافە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی میکانیزمێکی ڕووەن"
            },
            {
              "text": " و کارا بۆ ڕاییکردنی ئەم مافە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1995"
        },
        {
          "id": "p1999",
          "sourceIndex": 1999,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مافی دەستگەیشتن بە ئینتەرنێت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مافی دەستگەیشتن بە ئینتەرنێت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2000",
          "sourceIndex": 2000,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی دەستگەیشتنی گشتگیر، هەرزان، و چلۆنایەتی بەرزی ئینتەرنێت بۆ سەرانسەری وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی دەستگەیشتنی گشتگیر، هەرزان، و چلۆنایەتی بەرزی ئینتەرنێت بۆ سەرانسەری وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1999"
        },
        {
          "id": "p2001",
          "sourceIndex": 2001,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پچڕاندن یان سنووردارکردنی ئارەزوومەندانەی ئینتەرنێت نەهێڵراوە و تەنیا بەپێی قانوون و بە بڕیاری دادوەریی ڕێگەپێدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پچڕاندن یان سنووردارکردنی ئارەزوومەندانەی ئینتەرنێت نەهێڵراوە و تەنیا بەپێی قانوون و بە بڕیاری دادوەریی ڕێگەپێدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p1999"
        },
        {
          "id": "p2002",
          "sourceIndex": 2002,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ژێرخانی نیشتمانیی پەیوەندییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ژێرخانی نیشتمانیی پەیوەندییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2003",
          "sourceIndex": 2003,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت بەرپرسیارە لە پەرەپێدانی بێوچانی ژێرخانێکی مۆدێرن و پارێزراوی تەکنەلۆژیای زانیاری و پەیوەندییەکان، وەک کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی گەشەی ئابووری و کۆمەڵایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت بەرپرسیارە لە پەرەپێدانی بێوچانی ژێرخانێکی مۆدێرن و پارێزراوی تەکنەلۆژیای زانیاری و پەیوەندییەکان، وەک کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی گەشەی ئابووری و کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2002"
        },
        {
          "id": "p2004",
          "sourceIndex": 2004,
          "style": "خاڵ",
          "text": "چوارەم: بەرپرسیارێتی لە پانتایی گشتیدا",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: بەرپرسیارێتی لە پانتایی گشتیدا"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2002"
        },
        {
          "id": "p2005",
          "sourceIndex": 2005,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. ئازادیی مێدیا، کە لەم دەستوورەدا گەرەنتی کراوە، هاوتایە لەگەڵ بەرپرسیارێتیی بڵاوکردنەوەی زانیاریی دروست و ڕێزگرتن لە ئاوەزیی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئازادیی مێدیا"
            },
            {
              "text": "، کە لەم دەستوورەدا گەرەنتی کراوە، هاوتایە لەگەڵ بەرپرسیارێتیی بڵاوکردنەوەی زانیاریی دروست و ڕێزگرتن لە ئاوەزیی گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2002"
        },
        {
          "id": "p2006",
          "sourceIndex": 2006,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. بڵاوکردنەوەی سیستماتیکی زانیاریی چەواشە، پڕوپاگەندەی ژاراوی، یان ئەو ناوەڕۆکانەی کە خورافەپەرستی بە شێوەیەک بڵاو دەکەنەوە کە زیان بە تەندروستیی گشتی و ئاسایشی کۆمەڵایەتی بگەیەنێت، لەگەڵ بنەماکانی کۆمەڵگایەکی زانیاریدا ناگونجێت. قانوون ئەم بوارە ڕێکدەخات بەبێ ئەوەی گەوهەری ئازادیی ڕادەربڕین پێشێل بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بڵاوکردنەوەی سیستماتیکی زانیاریی چەواشە، پڕوپاگەندەی ژاراوی، یان ئەو ناوەڕۆکانەی کە خورافەپەرستی بە شێوەیەک بڵاو دەکەنەوە کە زیان بە تەندروستیی گشتی و ئاسایشی کۆمەڵایەتی بگەیەنێت، لەگەڵ بنەماکانی کۆمەڵگایەکی زانیاریدا ناگونجێت. قانوون ئەم بوارە ڕێکدەخات بەبێ ئەوەی گەوهەری ئازادیی ڕادەربڕین پێشێل بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2002"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 56,
      "slug": "clause-56",
      "articleNumber": 56,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "مافی نیشتەجێبوون و دابینکردنی سەرپەنا",
      "body": "یەکەم: بنەمای گشتی و مافی دەستووری\n\n١.١. مافی هەبوونی سەرپەنایەکی شایستە و ژینگەیەکی نیشتەجێبوونی تەندروست، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە.\n\n١.٢. دەوڵەت ئەرکدارە بە گرتنەبەری هەموو ڕێکارێکی پێویست بۆ دڵنیابوون لەوەی هیچ شارۆمەندێک بێ ماڵ و سەرپەنا نامێنێتەوە، بە ئامانجی ئازادکردنی توانای مرۆیی نەتەوە بۆ بەشداریکردن لە گەشەی نیشتمانیدا.\n\nدوویەم: ئەرکە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت\n\nدەوڵەت بۆ ڕاییکردنی ئەم مافە، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە:\n\n٢.١. بەرنامەی نیشتمانیی نیشتەجێبوون: دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندن و ڕاییکردنی \"بەرنامەی نیشتمانیی نیشتەجێبوون\" کە ئامانجی دابینکردنی مافی خاوەندارێتیی پارچە زەوییەکی نیشتەجێبوونە بۆ هەر شارۆمەندێک کە دەگاتە تەمەنی قانوونیی. قەبارەی ئەم زەوییە بە قانوون دیاری دەکرێت و نابێت لە سەد (١٠٠) مەتر دووجا کەمتر بێت.\n\n٢.٢. پشتیوانیی تەلارسازی: ئەم بەرنامەیە دابینکردنی پشتیوانیی دارایی و لۆجستیکی پێویست بۆ ئەنجامدانی پڕۆژە تەلارسازییەکان بە ستانداردێکی بەرز و مۆدێرن لەخۆدەگرێت. وردەکاریی ماف و ئەرکی شارۆمەند لە ئاوەدانکردنەوەی ئەم مڵکەدا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.\n\n٢.٣. نەخشەڕێژیی ستراتیژی: دەوڵەت نەخشەی ستراتیژیی درێژخایەن بۆ دابینکردنی نیشتەجێبوون دادەڕێژێت، بە لەبەرچاوگرتنی گەشەی دانیشتووان، پاراستنی ژینگە و پاراستنی سیما کولتوورییەکانی ناوچە جیاوازەکان.\n\n٢.٤. ڕێکخستنی کەرتی نیشتەجێبوون: قانوون کەرتی نیشتەجێبوون و تەلارسازی ڕێکدەخات، بۆ دڵنیابوون لە ستانداردەکان، پاراستنی مافی خاوەن مڵک و کرێچی، و ڕێگریکردن لە قۆرخکاری و بەرزبوونەوەی ناڕەوای نرخەکان.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2008",
          "sourceIndex": 2008,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای گشتی و مافی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای گشتی و مافی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2009",
          "sourceIndex": 2009,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مافی هەبوونی سەرپەنایەکی شایستە و ژینگەیەکی نیشتەجێبوونی تەندروست، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی هەبوونی سەرپەنایەکی شایستە و ژینگەیەکی نیشتەجێبوونی تەندروست، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2008"
        },
        {
          "id": "p2010",
          "sourceIndex": 2010,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەوڵەت ئەرکدارە بە گرتنەبەری هەموو ڕێکارێکی پێویست بۆ دڵنیابوون لەوەی هیچ شارۆمەندێک بێ ماڵ و سەرپەنا نامێنێتەوە، بە ئامانجی ئازادکردنی توانای مرۆیی نەتەوە بۆ بەشداریکردن لە گەشەی نیشتمانیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە گرتنەبەری هەموو ڕێکارێکی پێویست بۆ دڵنیابوون لەوەی هیچ شارۆمەندێک بێ ماڵ و سەرپەنا نامێنێتەوە، بە ئامانجی ئازادکردنی توانای مرۆیی نەتەوە بۆ بەشداریکردن لە گەشەی نیشتمانیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2008"
        },
        {
          "id": "p2011",
          "sourceIndex": 2011,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرکە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرکە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2012",
          "sourceIndex": 2012,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت بۆ ڕاییکردنی ئەم مافە، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت بۆ ڕاییکردنی ئەم مافە، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2011"
        },
        {
          "id": "p2013",
          "sourceIndex": 2013,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بەرنامەی نیشتمانیی نیشتەجێبوون: دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندن و ڕاییکردنی \"بەرنامەی نیشتمانیی نیشتەجێبوون\" کە ئامانجی دابینکردنی مافی خاوەندارێتیی پارچە زەوییەکی نیشتەجێبوونە بۆ هەر شارۆمەندێک کە دەگاتە تەمەنی قانوونیی. قەبارەی ئەم زەوییە بە قانوون دیاری دەکرێت و نابێت لە سەد (١٠٠) مەتر دووجا کەمتر بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەرنامەی نیشتمانیی نیشتەجێبوون: دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندن و ڕاییکردنی \"بەرنامەی نیشتمانیی نیشتەجێبوون\" کە ئامانجی دابینکردنی مافی خاوەندارێتیی "
            },
            {
              "text": "پارچە زەوییەکی نیشتەجێبوونە بۆ هەر شارۆمەندێک کە دەگاتە تەمەنی قانوونیی. قەبارەی ئەم زەوییە بە قانوون دیاری دەکرێت و نابێت لە سەد (١٠٠) مەتر دووجا کەمتر بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2011"
        },
        {
          "id": "p2014",
          "sourceIndex": 2014,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پشتیوانیی تەلارسازی: ئەم بەرنامەیە دابینکردنی پشتیوانیی دارایی و لۆجستیکی پێویست بۆ ئەنجامدانی پڕۆژە تەلارسازییەکان بە ستانداردێکی بەرز و مۆدێرن لەخۆدەگرێت. وردەکاریی ماف و ئەرکی شارۆمەند لە ئاوەدانکردنەوەی ئەم مڵکەدا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پشتیوانیی تەلارسازی: ئەم بەرنامەیە دابینکردنی پشتیوانیی دارایی و لۆجستیکی پێویست بۆ ئەنجامدانی پڕۆژە تەلارسازییەکان بە ستانداردێکی بەرز و مۆدێرن لەخۆدەگرێت. وردەکاریی ماف و ئەرکی شارۆمەند لە ئاوەدانکردنەوەی ئەم مڵکەدا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2011"
        },
        {
          "id": "p2015",
          "sourceIndex": 2015,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. نەخشەڕێژیی ستراتیژی: دەوڵەت نەخشەی ستراتیژیی درێژخایەن بۆ دابینکردنی نیشتەجێبوون دادەڕێژێت، بە لەبەرچاوگرتنی گەشەی دانیشتووان، پاراستنی ژینگە و پاراستنی سیما کولتوورییەکانی ناوچە جیاوازەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "نەخشەڕێژیی ستراتیژی: دەوڵەت نەخشەی ستراتیژیی درێژخایەن بۆ دابینکردنی نیشتەجێبوون دادەڕێژێت، بە لەبەرچاوگرتنی گەشەی دانیشتووان، پاراستنی ژینگە و پاراستنی سیما کولتوورییەکانی ناوچە جیاوازەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2011"
        },
        {
          "id": "p2016",
          "sourceIndex": 2016,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. ڕێکخستنی کەرتی نیشتەجێبوون: قانوون کەرتی نیشتەجێبوون و تەلارسازی ڕێکدەخات، بۆ دڵنیابوون لە ستانداردەکان، پاراستنی مافی خاوەن مڵک و کرێچی، و ڕێگریکردن لە قۆرخکاری و بەرزبوونەوەی ناڕەوای نرخەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ڕێکخستنی کەرتی نیشتەجێبوون: قانوون کەرتی نیشتەجێبوون و تەلارسازی ڕێکدەخات، بۆ دڵنیابوون لە ستانداردەکان، پاراستنی مافی خاوەن مڵک و کرێچی، و ڕێگریکردن لە قۆرخکاری و بەرزبوونەوەی ناڕەوای نرخەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2011"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 57,
      "slug": "clause-57",
      "articleNumber": 57,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "پشتیوانی لە داهێنانی ئابووری و پڕۆژەی نوێباو",
      "body": "دەوڵەت داهێنانی ئابووری و پڕۆژە نوێباوەکان وەک بنەمایەکی ستراتیژیی گەشەی نیشتمانی و خۆشبژێویی گشتی دەناسێنێت و پابەندە بە پشتیوانیکردنیان بە شێوەیەکی سیستماتیک.\n\nیەکەم: پێشخستنی ژینگەی داهێنان\n\nدەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەپێدانی داهێنان، لە ڕێگەی:\n\n١.١. مسۆگەرکردنی ژێرخانی تەکنەلۆژیی پێشکەوتوو و دەستگەیشتنی ئاسان بە زانیاری.\n\nئا. بەستنەوەی ناوەندە زانستی و ئەکادیمییەکان بە کەرتی بەرهەمهێنانەوە بۆ گۆڕینی بیرۆکە بۆ پڕۆژەی کرداری.\n\nدوویەم: میکانیزمی پشتیوانیی دامەزراوەیی\n\nدەوڵەت بۆ پشتیوانیکردنی کردەیی لە پڕۆژە نوێباوەکان، دامەزراوە یان سندوقی تایبەتمەند دادەمەزرێنێ کە ئەرکی دابینکردنی ئەم ڕاژانەی لە ئەستۆ بێت:\n\n٢.١. پشتیوانیی دارایی (فاینانس) بۆ قۆناغە سەرەتاییەکانی پڕۆژەکان.\n\n٢.٢. پێشکەشکردنی ڕاوێژکاریی پسپۆڕانە لە بوارەکانی بەڕێوەبردن، بازاڕسازی و قانووندا.\n\n٢.٣. ئاسانکاریی کارگێڕی و قانوونیی بۆ تۆمارکردن و دەستپێکردنی پڕۆژەکان.\n\nسێیەم: هاندانی کێبڕکێی جیهانی\n\n٣.١. دەوڵەت یەکەمایەتی دەدات بەو پڕۆژە نوێباوانەی کە توانای کێبڕکێیان لەسەر ئاستی جیهانیدا هەیە و دەتوانن بەرهەمی نیشتمانی هەناردە بکەن.\n\n٣.٢. قانوون میکانیزمی تایبەت بۆ پشتیوانی لە هەناردەکردن و دەستگەیشتن بە بازاڕە نێودەوڵەتییەکان دادەنێت.\n\nچوارەم: پێوەری ڕوونایەتی و شایستەیی\n\n٤.١. هەموو جۆرە پشتیوانییەکی گشتی بۆ پڕۆژە نوێباوەکان دەبێت لەسەر بنەمای شایستەیی، داهێنەری، و کاریگەریی ئابووریی پێشبینیکراو بێت.\n\n٤.٢. پڕۆسەی هەڵبژاردنی پڕۆژەکان دەبێت ڕووەن و لەسەر بنەمای کێبڕکێی ئازاد بێت.\n\n٤.٣. هەر جۆرە گەندەڵی یان لادانێک لەم بنەمایانە، بە تاوان دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت.\n\nپێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\nقانوونێکی تایبەت، وردەکاریی دامەزراندنی سندوق و دامەزراوەکانی پشتیوانی، مەرجەکانی سوودمەندبوون، و میکانیزمەکانی هەڵسەنگاندن و چاودێری ڕێکدەخات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2018",
          "sourceIndex": 2018,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت داهێنانی ئابووری و پڕۆژە نوێباوەکان وەک بنەمایەکی ستراتیژیی گەشەی نیشتمانی و خۆشبژێویی گشتی دەناسێنێت و پابەندە بە پشتیوانیکردنیان بە شێوەیەکی سیستماتیک.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت داهێنانی ئابووری و پڕۆژە نوێباوەکان وەک بنەمایەکی ستراتیژیی گەشەی نیشتمانی و خۆشبژێویی"
            },
            {
              "text": " گشتی دەناسێنێت و پابەندە بە پشتیوانیکردنیان بە شێوەیەکی سیستماتیک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2019",
          "sourceIndex": 2019,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێشخستنی ژینگەی داهێنان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێشخستنی ژینگەی داهێنان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2020",
          "sourceIndex": 2020,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەپێدانی داهێنان، لە ڕێگەی:",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەپێدانی داهێنان، لە ڕێگەی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2019"
        },
        {
          "id": "p2021",
          "sourceIndex": 2021,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مسۆگەرکردنی ژێرخانی تەکنەلۆژیی پێشکەوتوو و دەستگەیشتنی ئاسان بە زانیاری.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مسۆگەرکردنی ژێرخانی تەکنەلۆژیی پێشکەوتوو و دەستگەیشتنی ئاسان بە زانیاری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2019"
        },
        {
          "id": "p2022",
          "sourceIndex": 2022,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەستنەوەی ناوەندە زانستی و ئەکادیمییەکان بە کەرتی بەرهەمهێنانەوە بۆ گۆڕینی بیرۆکە بۆ پڕۆژەی کرداری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. "
            },
            {
              "text": "بەستنەوەی ناوەندە زانستی و ئەکادیمییەکان بە کەرتی بەرهەمهێنانەوە بۆ گۆڕینی بیرۆکە بۆ پڕۆژەی کرداری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2021"
        },
        {
          "id": "p2023",
          "sourceIndex": 2023,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: میکانیزمی پشتیوانیی دامەزراوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": میکانیزمی پشتیوانیی دامەزراوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2024",
          "sourceIndex": 2024,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت بۆ پشتیوانیکردنی کردەیی لە پڕۆژە نوێباوەکان، دامەزراوە یان سندوقی تایبەتمەند دادەمەزرێنێ کە ئەرکی دابینکردنی ئەم ڕاژانەی لە ئەستۆ بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت بۆ پشتیوانیکردنی کردەیی لە پڕۆژە نوێباوەکان، دامەزراوە یان سندوقی تایبەتمەند دادەمەزرێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ئەرکی دابینکردنی ئەم ڕاژانەی لە ئەستۆ بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2023"
        },
        {
          "id": "p2025",
          "sourceIndex": 2025,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پشتیوانیی دارایی (فاینانس) بۆ قۆناغە سەرەتاییەکانی پڕۆژەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پشتیوانیی دارایی (فاینانس) بۆ قۆناغە سەرەتاییەکانی پڕۆژەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2023"
        },
        {
          "id": "p2026",
          "sourceIndex": 2026,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پێشکەشکردنی ڕاوێژکاریی پسپۆڕانە لە بوارەکانی بەڕێوەبردن، بازاڕسازی و قانووندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێشکەشکردنی ڕاوێژکاریی پسپۆڕانە لە بوارەکانی بەڕێوەبردن، بازاڕسازی و قانووندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2023"
        },
        {
          "id": "p2027",
          "sourceIndex": 2027,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ئاسانکاریی کارگێڕی و قانوونیی بۆ تۆمارکردن و دەستپێکردنی پڕۆژەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئاسانکاریی کارگێڕی و قانوونیی بۆ تۆمارکردن و دەستپێکردنی پڕۆژەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2023"
        },
        {
          "id": "p2028",
          "sourceIndex": 2028,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: هاندانی کێبڕکێی جیهانی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: هاندانی کێبڕکێی جیهانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2029",
          "sourceIndex": 2029,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت یەکەمایەتی دەدات بەو پڕۆژە نوێباوانەی کە توانای کێبڕکێیان لەسەر ئاستی جیهانیدا هەیە و دەتوانن بەرهەمی نیشتمانی هەناردە بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت یەکەمایەتی دەدات بەو پڕۆژە نوێباوانەی کە توانای کێبڕکێیان لەسەر ئاستی جیهانیدا هەیە و دەتوانن بەرهەمی نیشتمانی هەناردە بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2028"
        },
        {
          "id": "p2030",
          "sourceIndex": 2030,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. قانوون میکانیزمی تایبەت بۆ پشتیوانی لە هەناردەکردن و دەستگەیشتن بە بازاڕە نێودەوڵەتییەکان دادەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون میکانیزمی تایبەت بۆ پشتیوانی لە هەناردەکردن و دەستگەیشتن بە بازاڕە نێودەوڵەتییەکان دادەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2028"
        },
        {
          "id": "p2031",
          "sourceIndex": 2031,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پێوەری ڕوونایەتی و شایستەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پێوەری ڕوونایەتی و شایستەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2032",
          "sourceIndex": 2032,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. هەموو جۆرە پشتیوانییەکی گشتی بۆ پڕۆژە نوێباوەکان دەبێت لەسەر بنەمای شایستەیی، داهێنەری، و کاریگەریی ئابووریی پێشبینیکراو بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو جۆرە پشتیوانییەکی گشتی بۆ پڕۆژە نوێباوەکان دەبێت لەسەر بنەمای شایستەیی، داهێنەری، و کاریگەریی ئابووریی پێشبینیکراو بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2031"
        },
        {
          "id": "p2033",
          "sourceIndex": 2033,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. پڕۆسەی هەڵبژاردنی پڕۆژەکان دەبێت ڕووەن و لەسەر بنەمای کێبڕکێی ئازاد بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پڕۆسەی هەڵبژاردنی پڕۆژەکان دەبێت ڕووەن"
            },
            {
              "text": " و لەسەر بنەمای کێبڕکێی ئازاد بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2031"
        },
        {
          "id": "p2034",
          "sourceIndex": 2034,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. هەر جۆرە گەندەڵی یان لادانێک لەم بنەمایانە، بە تاوان دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە گەندەڵی"
            },
            {
              "text": " یان لادانێک لەم بنەمایانە، بە تاوان دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2031"
        },
        {
          "id": "p2035",
          "sourceIndex": 2035,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2036",
          "sourceIndex": 2036,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی دامەزراندنی سندوق و دامەزراوەکانی پشتیوانی، مەرجەکانی سوودمەندبوون، و میکانیزمەکانی هەڵسەنگاندن و چاودێری ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی دامەزراندنی سندوق و دامەزراوەکانی پشتیوانی، مەرجەکانی سوودمەندبوون، و میکانیزمەکانی هەڵسەنگاندن و چاودێری ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2035"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 58,
      "slug": "clause-58",
      "articleNumber": 58,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "ئاسایشی کۆمەڵایەتی و خۆشبژێویی گشتی",
      "body": "دابینکردنی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و ژیانێکی شکۆمەندانە بۆ گشت شارۆمەندان، ئەرکێکی بنەڕەتیی دەوڵەتە. دەوڵەت پابەندە بە پەیڕەوکردنی وارگێڕییەک کە ئامانج لێی بەرزکردنەوەی ئاستی خۆشبژێویی گشتی و بەختەوەری بێت. لە کۆماری کوردستان پێویستە خۆشبژێوی و بەختەوەری نەک هەر بە مەبەستی ئاسوودەیی، بەڵکو گەشەتەوەر بێت تاکو کۆمەڵگای کوردستان لە پەتای تەوەزەلی بپارێزرێت. دەوڵەتی کوردستان ئەرکی شانییەتی کە گەڵاڵەکانی وارگێڕیی خۆشبژێوی و بەختەوەریی لەسەر بناغەی بەرپرسیارەتیی دوولایەنە لەنێوان شارۆمەند و دەوڵەتدا بێت.\n\nیەکەم: پەرگاڵی نیشتمانیی ئاسایشی کۆمەڵایەتی\n\n١.١. دەوڵەت پەرگاڵێکی گشتگیر و تۆکمەی ئاسایشی کۆمەڵایەتی دادەمەزرێنێت. ئامانجی ئەم پەرگاڵە جیا لە دابینکردنی پشتیوانی، بەڵکو تواناسازیی تاکەکانە بۆ گەڕانەوەیان بۆ ژیانێکی چالاک و بەرهەمدار، بە شێوەیەک کە ڕێگری لە پشتبەستنی هەردەمیی و تەوەزەلی بکرێت.\n\n١.٢. ئەم پەرگاڵە بژێویی شایستە بۆ ئەو شارۆمەندانە مسۆگەر دەکات کە بەهۆی نەخۆشی، بەساڵاچوون، بێکاریی کاتی، یان کەمتواناییەوە ناتوانن بژێویی خۆیان دابین بکەن، لەگەڵ دابینکردنی پرۆگرامی تایبەت بە ڕاهێنان و گونجاندنەوەیان.\n\n١.٣. پشتیوانیی تایبەت بۆ توێژە لاوازەکانی کۆمەڵگا (وەک خێزانە هەژارەکان، هەتیوان، و کەسانی بێسەرپەنا) دابین دەکرێت، بۆ دڵنیابوون لەوەی هیچ شارۆمەندێک پەراوێز ناخرێت.\n\nدوویەم: بنەمای بەرپرسیارێتیی هاوبەش\n\n٢.١. دەوڵەت بەرپرسیارە لە دابینکردنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەی تاک، لە ڕێگەی دابینکردنی پەروەردە، تەندروستی، و دەرفەتی کاری دادپەروەرانەوە.\n\n٢.٢. لە بەرامبەردا، هەر شارۆمەندێکی خاوەن توانای کارکردن، بەرپرسیارە لە هەوڵدانی بێپسانەوە بۆ پەرەپێدانی تواناکانی خۆی، بەشداریکردنی چالاکانە لە ئابووریی نیشتمانیدا، و خۆبەدوورگرتن لە پشتبەستنی ناپێویست بە پەرگاڵی پشتیوانیی گشتی.\n\nسێیەم: ستراتیژی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی گشتی\n\n٣.١. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی گشتی\"، کە ئامانجی بەرزکردنەوەی چلۆنایەتی ژیانە لەسەر بنەمای پێوەرە زانستییەکان.\n\n٣.٢. بەپێی قانوون، دەکرێت دامەزراوەیەکی تایبەتمەند بۆ چاودێریکردن و پێوانەکردنی ئاستی خۆشبژێویی گشتی و پێشکەشکردنی ڕاسپاردە بۆ باشترکردنی دابمەزرێت.\n\nچوارەم: داڕشتنی گەڵاڵەی وارگێڕیی لەسەر بنەمای زانستی\n\nداڕشتنی هەموو گەڵاڵەیەکی وارگێڕیی پەیوەست بە ئاسایشی کۆمەڵایەتی و خۆشبژێویی، دەبێت پشت بە داتای ورد، توێژینەوەی زانستی، و ئەزموونە جیهانییە سەرکەوتووەکان ببەستێت.\n\nپێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\nقانوونێکی تایبەت، وردەکاریی پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتی، ماف و ئەرکی شارۆمەندان و دەوڵەت لە چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی هاوبەشدا، و میکانیزمەکانی ڕاییکردنی ستراتیژی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی، ڕێکدەخات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2038",
          "sourceIndex": 2038,
          "style": "Normal",
          "text": "دابینکردنی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و ژیانێکی شکۆمەندانە بۆ گشت شارۆمەندان، ئەرکێکی بنەڕەتیی دەوڵەتە. دەوڵەت پابەندە بە پەیڕەوکردنی وارگێڕییەک کە ئامانج لێی بەرزکردنەوەی ئاستی خۆشبژێویی گشتی و بەختەوەری بێت. لە کۆماری کوردستان پێویستە خۆشبژێوی و بەختەوەری نەک هەر بە مەبەستی ئاسوودەیی، بەڵکو گەشەتەوەر بێت تاکو کۆمەڵگای کوردستان لە پەتای تەوەزەلی بپارێزرێت. دەوڵەتی کوردستان ئەرکی شانییەتی کە گەڵاڵەکانی وارگێڕیی خۆشبژێوی و بەختەوەریی لەسەر بناغەی بەرپرسیارەتیی دوولایەنە لەنێوان شارۆمەند و دەوڵەتدا بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "دابینکردنی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و ژیانێکی شکۆمەندانە بۆ گشت شارۆمەندان، ئەرکێکی بنەڕەتیی دەوڵەتە. دەوڵەت پابەندە بە پەیڕەوکردنی وارگێڕییەک کە ئامانج لێی بەرزکردنەوەی ئاستی خۆشبژێویی گشتی و بەختەوەری بێت. لە کۆماری کوردستان پێویستە خۆشبژێوی و بەختەوەری نەک هەر بە مەبەستی ئاسوودەیی، بەڵکو گەشەتەوەر بێت تاکو کۆمەڵگای کوردستان لە پەتای تەوەزەلی بپارێزرێت. دەوڵەتی کوردستان ئەرکی شانییەتی کە گەڵاڵەکانی وارگێڕیی خۆشبژێوی و بەختەوەریی لەسەر بناغەی بەرپرسیارەتیی دوولایەنە لەنێوان شارۆمەند و دەوڵەتدا بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2039",
          "sourceIndex": 2039,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پەرگاڵی نیشتمانیی ئاسایشی کۆمەڵایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پەرگاڵی نیشتمانیی ئاسایشی کۆمەڵایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2040",
          "sourceIndex": 2040,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت پەرگاڵێکی گشتگیر و تۆکمەی ئاسایشی کۆمەڵایەتی دادەمەزرێنێت. ئامانجی ئەم پەرگاڵە جیا لە دابینکردنی پشتیوانی، بەڵکو تواناسازیی تاکەکانە بۆ گەڕانەوەیان بۆ ژیانێکی چالاک و بەرهەمدار، بە شێوەیەک کە ڕێگری لە پشتبەستنی هەردەمیی و تەوەزەلی بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پەرگاڵێکی گشتگیر و تۆکمەی ئاسایشی کۆمەڵایەتی دادەمەزرێنێت. ئامانجی ئەم پەرگاڵە جیا لە دابینکردنی پشتیوانی، بەڵکو تواناسازیی تاکەکانە بۆ گەڕانەوەیان بۆ ژیانێکی چالاک و بەرهەمدار، بە شێوەیەک کە ڕێگری لە پشتبەستنی هەردەمیی و تەوەزەلی بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2039"
        },
        {
          "id": "p2041",
          "sourceIndex": 2041,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم پەرگاڵە بژێویی شایستە بۆ ئەو شارۆمەندانە مسۆگەر دەکات کە بەهۆی نەخۆشی، بەساڵاچوون، بێکاریی کاتی، یان کەمتواناییەوە ناتوانن بژێویی خۆیان دابین بکەن، لەگەڵ دابینکردنی پرۆگرامی تایبەت بە ڕاهێنان و گونجاندنەوەیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەرگاڵە بژێویی شایستە بۆ ئەو شارۆمەندانە مسۆگەر دەکات کە بەهۆی نەخۆشی، بەساڵاچوون، بێکاریی کاتی، یان کەمتواناییەوە ناتوانن بژێویی خۆیان دابین بکەن، لەگەڵ دابینکردنی پرۆگرامی تایبەت بە ڕاهێنان و گونجاندنەوەیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2039"
        },
        {
          "id": "p2042",
          "sourceIndex": 2042,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. پشتیوانیی تایبەت بۆ توێژە لاوازەکانی کۆمەڵگا (وەک خێزانە هەژارەکان، هەتیوان، و کەسانی بێسەرپەنا) دابین دەکرێت، بۆ دڵنیابوون لەوەی هیچ شارۆمەندێک پەراوێز ناخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پشتیوانیی تایبەت بۆ توێژە لاوازەکانی کۆمەڵگا (وەک خێزانە هەژارەکان، هەتیوان، و کەسانی بێسەرپەنا) دابین دەکرێت، بۆ دڵنیابوون لەوەی هیچ شارۆمەندێک پەراوێز ناخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2039"
        },
        {
          "id": "p2043",
          "sourceIndex": 2043,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: بنەمای بەرپرسیارێتیی هاوبەش",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": بنەمای بەرپرسیارێتیی هاوبەش"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2044",
          "sourceIndex": 2044,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت بەرپرسیارە لە دابینکردنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەی تاک، لە ڕێگەی دابینکردنی پەروەردە، تەندروستی، و دەرفەتی کاری دادپەروەرانەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بەرپرسیارە لە دابینکردنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەی تاک، لە ڕێگەی دابینکردنی پەروەردە، تەندروستی، و دەرفەتی کاری دادپەروەرانەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2043"
        },
        {
          "id": "p2045",
          "sourceIndex": 2045,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. لە بەرامبەردا، هەر شارۆمەندێکی خاوەن توانای کارکردن، بەرپرسیارە لە هەوڵدانی بێپسانەوە بۆ پەرەپێدانی تواناکانی خۆی، بەشداریکردنی چالاکانە لە ئابووریی نیشتمانیدا، و خۆبەدوورگرتن لە پشتبەستنی ناپێویست بە پەرگاڵی پشتیوانیی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لە بەرامبەردا، هەر شارۆمەندێکی خاوەن توانای کارکردن، بەرپرسیارە لە هەوڵدانی بێپسانەوە بۆ پەرەپێدانی تواناکانی خۆی، بەشداریکردنی چالاکانە لە ئابووریی نیشتمانیدا، و خۆبەدوورگرتن لە پشتبەستنی ناپێویست بە پەرگاڵی پشتیوانیی گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2043"
        },
        {
          "id": "p2046",
          "sourceIndex": 2046,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ستراتیژی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ستراتیژی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2047",
          "sourceIndex": 2047,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی گشتی\"، کە ئامانجی بەرزکردنەوەی چلۆنایەتی ژیانە لەسەر بنەمای پێوەرە زانستییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی گشتی\"، کە ئامانجی بەرزکردنەوەی چلۆنایەتی ژیانە لەسەر بنەمای پێوەرە زانستییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2046"
        },
        {
          "id": "p2048",
          "sourceIndex": 2048,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بەپێی قانوون، دەکرێت دامەزراوەیەکی تایبەتمەند بۆ چاودێریکردن و پێوانەکردنی ئاستی خۆشبژێویی گشتی و پێشکەشکردنی ڕاسپاردە بۆ باشترکردنی دابمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون، دەکرێت دامەزراوەیەکی تایبەتمەند بۆ چاودێریکردن و پێوانەکردنی ئاستی خۆشبژێویی گشتی و پێشکەشکردنی ڕاسپاردە بۆ باشترکردنی دابمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2046"
        },
        {
          "id": "p2049",
          "sourceIndex": 2049,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: داڕشتنی گەڵاڵەی وارگێڕیی لەسەر بنەمای زانستی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: داڕشتنی گەڵاڵەی وارگێڕیی لەسەر بنەمای زانستی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2050",
          "sourceIndex": 2050,
          "style": "Normal",
          "text": "داڕشتنی هەموو گەڵاڵەیەکی وارگێڕیی پەیوەست بە ئاسایشی کۆمەڵایەتی و خۆشبژێویی، دەبێت پشت بە داتای ورد، توێژینەوەی زانستی، و ئەزموونە جیهانییە سەرکەوتووەکان ببەستێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "داڕشتنی هەموو گەڵاڵەیەکی وارگێڕیی پەیوەست بە ئاسایشی کۆمەڵایەتی و خۆشبژێویی، دەبێت پشت بە داتای ورد، توێژینەوەی زانستی، و ئەزموونە جیهانییە سەرکەوتووەکان ببەستێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2049"
        },
        {
          "id": "p2051",
          "sourceIndex": 2051,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2052",
          "sourceIndex": 2052,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتی، ماف و ئەرکی شارۆمەندان و دەوڵەت لە چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی هاوبەشدا، و میکانیزمەکانی ڕاییکردنی ستراتیژی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی، ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتی، ماف و ئەرکی شارۆمەندان و دەوڵەت لە چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی هاوبەشدا، و میکانیزمەکانی ڕاییکردنی ستراتیژی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی، ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2051"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 59,
      "slug": "clause-59",
      "articleNumber": 59,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "مافەکانی کەمتوانایان",
      "body": "یەکەم: بنەمای یەکسانی و شکۆمەندی\n\nشارۆمەندانی کەمتوانا خاوەنی تەواوی ماف و شکۆی مرۆڤایەتین و بەشێکی دانەبڕاوی کۆمەڵگان. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی مافەکانیان و مسۆگەرکردنی بەشداریی تەواو و کارایان لە هەموو بوارەکانی ژیاندا.\n\nدوویەم: ئەرکەکانی دەوڵەت\n\nدەوڵەت بۆ ڕاییکردنی مافەکانی کەمتوانایان، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە:\n\n٢.١. نەهێشتنی جیاکاری: دەوڵەت هەموو جۆرە جیاکارییەک لەسەر بنەمای کەمتوانایی لە بوارەکانی پەروەردە، کار، و دەستگەیشتن بە ڕاژە گشتییەکاندا ڕێنەدراو دەکات و دەرفەتی یەکسان مسۆگەر دەکات.\n\n٢.٢. گونجاندنی ژینگەی گشتی: دەوڵەت پابەندە بە گونجاندنی ژینگەی گشتی، لەوانە باڵەخانەکان، ئامرازەکانی گواستنەوە، و ژێرخانی زانیاری، بۆ مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی تەواوی کەمتوانایان.\n\n٢.٣. دابینکردنی پشتیوانیی تایبەت: دەوڵەت پەرگاڵێکی پشتیوانیی گشتگیر بۆ کەمتوانایان دادەمەزرێنێت، کە دابینکردنی ئامرازی یارمەتیدەر، ڕاژەی تەندروستیی تایبەتمەند، و پرۆگرامی تواناسازی لەخۆدەگرێت، بە ئامانجی دابینکردنی ژیانێکی سەربەخۆ و شکۆمەندانە.\n\nسێیەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\nقانوونێکی تایبەت، وردەکاریی ماف و ئەرکەکانی دەوڵەت و میکانیزمەکانی ڕاییکردنی ئەم بەندە دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2054",
          "sourceIndex": 2054,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای یەکسانی و شکۆمەندی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای یەکسانی و شکۆمەندی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2055",
          "sourceIndex": 2055,
          "style": "Normal",
          "text": "شارۆمەندانی کەمتوانا خاوەنی تەواوی ماف و شکۆی مرۆڤایەتین و بەشێکی دانەبڕاوی کۆمەڵگان. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی مافەکانیان و مسۆگەرکردنی بەشداریی تەواو و کارایان لە هەموو بوارەکانی ژیاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "شارۆمەندانی کەمتوانا خاوەنی تەواوی ماف و شکۆی مرۆڤایەتین و بەشێکی دانەبڕاوی کۆمەڵگان. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی مافەکانیان و مسۆگەرکردنی بەشداریی تەواو و کارایان لە هەموو بوارەکانی ژیاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2054"
        },
        {
          "id": "p2056",
          "sourceIndex": 2056,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرکەکانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرکەکانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2057",
          "sourceIndex": 2057,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت بۆ ڕاییکردنی مافەکانی کەمتوانایان، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت بۆ ڕاییکردنی مافەکانی کەمتوانایان، پابەندە بەم ئەرکانەی خوارەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2056"
        },
        {
          "id": "p2058",
          "sourceIndex": 2058,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. نەهێشتنی جیاکاری: دەوڵەت هەموو جۆرە جیاکارییەک لەسەر بنەمای کەمتوانایی لە بوارەکانی پەروەردە، کار، و دەستگەیشتن بە ڕاژە گشتییەکاندا ڕێنەدراو دەکات و دەرفەتی یەکسان مسۆگەر دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "نەهێشتنی جیاکاری: دەوڵەت هەموو جۆرە جیاکارییەک لەسەر بنەمای کەمتوانایی لە بوارەکانی پەروەردە، کار، و دەستگەیشتن بە ڕاژە گشتییەکاندا ڕێنەدراو دەکات و دەرفەتی یەکسان مسۆگەر دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2056"
        },
        {
          "id": "p2059",
          "sourceIndex": 2059,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. گونجاندنی ژینگەی گشتی: دەوڵەت پابەندە بە گونجاندنی ژینگەی گشتی، لەوانە باڵەخانەکان، ئامرازەکانی گواستنەوە، و ژێرخانی زانیاری، بۆ مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی تەواوی کەمتوانایان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گونجاندنی ژینگەی گشتی: دەوڵەت پابەندە بە گونجاندنی ژینگەی گشتی، لەوانە باڵەخانەکان، ئامرازەکانی گواستنەوە، و ژێرخانی زانیاری، بۆ مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی تەواوی کەمتوانایان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2056"
        },
        {
          "id": "p2060",
          "sourceIndex": 2060,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. دابینکردنی پشتیوانیی تایبەت: دەوڵەت پەرگاڵێکی پشتیوانیی گشتگیر بۆ کەمتوانایان دادەمەزرێنێت، کە دابینکردنی ئامرازی یارمەتیدەر، ڕاژەی تەندروستیی تایبەتمەند، و پرۆگرامی تواناسازی لەخۆدەگرێت، بە ئامانجی دابینکردنی ژیانێکی سەربەخۆ و شکۆمەندانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دابینکردنی پشتیوانیی تایبەت: دەوڵەت پەرگاڵێکی پشتیوانیی گشتگیر بۆ کەمتوانایان دادەمەزرێنێت، کە دابینکردنی ئامرازی یارمەتیدەر، ڕاژەی تەندروستیی تایبەتمەند، و پرۆگرامی تواناسازی لەخۆدەگرێت، بە ئامانجی دابینکردنی ژیانێکی سەربەخۆ و شکۆمەندانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2056"
        },
        {
          "id": "p2061",
          "sourceIndex": 2061,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2062",
          "sourceIndex": 2062,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی ماف و ئەرکەکانی دەوڵەت و میکانیزمەکانی ڕاییکردنی ئەم بەندە دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی ماف و ئەرکەکانی دەوڵەت و میکانیزمەکانی ڕاییکردنی ئەم بەندە دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2061"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 60,
      "slug": "clause-60",
      "articleNumber": 60,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "مافەکانی منداڵ و پاراستنی ژینەکییان",
      "body": "منداڵان داهاتووی وڵاتن و سەرمایەی ژینەکیی کۆماری کوردستان پێکدێنن. دەوڵەت و کۆمەڵگا ئەرکیانە ژینگەیەکی تەندروست و لەبار بۆ گەشەکردن و پێگەیشتنیان دابین بکەن و لە هەموو جۆرە زیان و پێشێلکارییەک بیانپارێزن. لە هەموو بڕیار و ڕێکارێکی قانوونیی و کارگێڕیدا، بەرژەوەندیی باڵای منداڵ بە پێوەری سەرەکی دادەنرێت.\n\nیەکەم: سوبێکتێتی و شکۆی زگماکی\n\n١.١. کۆماری کوردستان منداڵ وەک سوبێکتێکی قانوونیی سەربەخۆ و خاوەن شکۆیەکی زگماکی دەناسێنێت، کە مافەکانی لە سەرووی گشت بەرژەوەندییە وارگێڕییەکانەوەیە.\n\n١.٢. دەوڵەت گەرەنتی دەکات کە لە هیچ بارودۆخێکدا، تەنانەت لە کاتی جەنگ و دۆخە نائاساییەکانیشدا، نابێت ئاسایشی دەروونی، جەستەیی و پەروەردەیی منداڵ بکرێتە قوربانی یان پشتگوێ بخرێت.\n\n١.٣. پاراستنی منداڵ بەرپرسیارێتییەکی هاوبەشی \"دەوڵەت-کۆمەڵگە-خێزان\"ـە و لە کاتی کورتھێنانی هەر یەکێکیان، دەوڵەت وەک پارێزەری کۆتایی و بۆ مسۆگەرکردنی مافەکانی منداڵ ڕاستەوخۆ دەستوەردان دەکات.\n\nدوویەم: مافە بنەڕەتییەکان و ئەرکەکانی دەوڵەت\n\nهەر منداڵێک، بەبێ هیچ جیاکارییەک، خاوەنی ئەم مافانەیە کە دەوڵەت گەرەنتییان دەکات:\n\n٢.١. مافی ژیان، مانەوە و گەشەکردن: دەوڵەت گەرەنتیی ژیان و گەشەکردنی تەندروستی جەستەیی، دەروونی، سۆزداری، کۆمەڵایەتی و هزریی منداڵ دەکات، لە ڕێگەی دابینکردنی خۆراک، جلوبەرگ، سەرپەنا، چاودێریی تەندروستی و پەروەردەی پێویستەوە.\n\n٢.٢. مافی ناسنامە، ناونیشان و شارۆمەندی: هەر منداڵێک لە کاتی لەدایکبوونیەوە مافی تۆمارکردن، ناونان، و بەدەستهێنانی شارۆمەندیی هەیە بەپێی ئەو بنەمایانەی لە بەندی (٤٦)ی ئەم دەستوورەدا هاتووە.\n\n٢.٣. مافی پەروەردەیەکی چلۆنایەتی بەرز: خوێندنی بنەڕەتی ناچاری و بێبەرامبەرە. پەرگاڵی پەروەردە دەبێت ئامانجی گەشەپێدانی تەواوی کەسایەتیی منداڵ و ئامادەکردنی بێت بۆ ژیانێکی بەرپرسیارانە لە کۆمەڵگایەکی ئازاددا.\n\n٢.٤. مافی یاری، پشوودان و بەشداریی کولتووری: منداڵ مافی یاری، پشوودان و بەشداریی ئازادانەی لە چالاکیی کولتووری و هونەریدا هەیە کە لەگەڵ تەمەن و پێگەیشتنیدا بگونجێت.\n\n٢.٥. مافی دەربڕینی بیروڕا: منداڵ، بە لەبەرچاوگرتنی تەمەن و پێگەیشتنی، مافی دەربڕینی ئازادانەی بیروڕای خۆی هەیە لەو پرسانەی کاریگەرییان لەسەر ژیانی هەیە، و دەبێت بیروڕاکەی بە هەند وەربگیرێت، بەتایبەت لە پڕۆسە دادوەری و کارگێڕییەکاندا.\n\nسێیەم: پاراستنی گشتگیر لە توندوتیژی و چەوساندنەوە\n\n٣.١. دەوڵەت منداڵ لە هەموو جۆرە توندوتیژی، سووکایەتیپێکردن، پشتگوێخستن و چەوساندنەوەیەکی جەستەیی، دەروونی و سێکسی، چ لەناو خێزان یان لە دەرەوەیدا، دەپارێزێت.\n\n٣.٢. بەکارهێنانی منداڵ لە کاری زۆرەملێ، ململانێی چەکداری، بازرگانیی ناقانوونیی و شتە هۆشبەرەکاندا بە تاوان هەژمار دەکرێت و بە توندی نەهێڵراوە. قانوون توندترین سزا بۆ پێشێلکاران دادەنێت.\n\nچوارەم: پاراستنی تایبەت و دادپەروەری\n\n٤.١. مافی خێزان و پاراستنی منداڵانی بێسەرپەرشت: منداڵ مافی هەیە لەناو خێزاندا گەورە بێت. دەوڵەت پشتیوانیی خێزان دەکات و بۆ منداڵانی بێحاوێنەر، چاودێریی گونجاو (وەک خێزانی جێگرەوە) دابین دەکات.\n\n٤.٢. دادپەروەریی تایبەت بە منداڵان: پەرگاڵێکی دادپەروەریی تایبەت بەو منداڵانە دادەمەزرێ کە تەمەنیان لەنێوان ١٥ بۆ ١٨ ساڵیدایە. ئەم پەرگاڵە دەبێت مافەکانی منداڵ بپارێزێت و ئامانجی نەک تەنیا سزا سەرەکیی چاکسازی و گەڕاندنەوەی بۆناو کۆمەڵگا بێت.\n\nپێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی و دامەزراوەیی\n\n٥.١. قانوونێکی تایبەت ، وردەکاریی مافەکان، میکانیزمەکانی پاراستنی منداڵ، و ئەرکەکانی دەوڵەت و خێزان لەم بوارەدا ڕێکدەخات.\n\n٥.٢. بەپێی قانوون، دەکرێت دەزگایەکی نیشتمانیی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردن و پاراستنی مافەکانی منداڵان دابمەزرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2064",
          "sourceIndex": 2064,
          "style": "Normal",
          "text": "منداڵان داهاتووی وڵاتن و سەرمایەی ژینەکیی کۆماری کوردستان پێکدێنن. دەوڵەت و کۆمەڵگا ئەرکیانە ژینگەیەکی تەندروست و لەبار بۆ گەشەکردن و پێگەیشتنیان دابین بکەن و لە هەموو جۆرە زیان و پێشێلکارییەک بیانپارێزن. لە هەموو بڕیار و ڕێکارێکی قانوونیی و کارگێڕیدا، بەرژەوەندیی باڵای منداڵ بە پێوەری سەرەکی دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "منداڵان داهاتووی وڵاتن و سەرمایەی ژینەکیی کۆماری کوردستان پێکدێنن. دەوڵەت و کۆمەڵگا ئەرکیانە ژینگەیەکی تەندروست و لەبار بۆ گەشەکردن و پێگەیشتنیان دابین بکەن و لە هەموو جۆرە زیان و پێشێلکارییەک بیانپارێزن. لە هەموو بڕیار و ڕێکارێکی قانوونیی و کارگێڕیدا، بەرژەوەندیی باڵای منداڵ بە پێوەری سەرەکی دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2065",
          "sourceIndex": 2065,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: سوبێکتێتی و شکۆی زگماکی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: سوبێکتێتی و شکۆی زگماکی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2066",
          "sourceIndex": 2066,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان منداڵ وەک سوبێکتێکی قانوونیی سەربەخۆ و خاوەن شکۆیەکی زگماکی دەناسێنێت، کە مافەکانی لە سەرووی گشت بەرژەوەندییە وارگێڕییەکانەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان منداڵ وەک سوبێکتێکی قانوونیی سەربەخۆ و خاوەن شکۆیەکی زگماکی دەناسێنێت، کە مافەکانی لە سەرووی گشت بەرژەوەندییە وارگێڕییەکانەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2065"
        },
        {
          "id": "p2067",
          "sourceIndex": 2067,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەوڵەت گەرەنتی دەکات کە لە هیچ بارودۆخێکدا، تەنانەت لە کاتی جەنگ و دۆخە نائاساییەکانیشدا، نابێت ئاسایشی دەروونی، جەستەیی و پەروەردەیی منداڵ بکرێتە قوربانی یان پشتگوێ بخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت گەرەنتی دەکات کە لە هیچ بارودۆخێکدا، تەنانەت لە کاتی جەنگ و دۆخە نائاساییەکانیشدا، نابێت ئاسایشی دەروونی، جەستەیی و پەروەردەیی منداڵ بکرێتە قوربانی یان پشتگوێ بخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2065"
        },
        {
          "id": "p2068",
          "sourceIndex": 2068,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. پاراستنی منداڵ بەرپرسیارێتییەکی هاوبەشی \"دەوڵەت-کۆمەڵگە-خێزان\"ـە و لە کاتی کورتھێنانی هەر یەکێکیان، دەوڵەت وەک پارێزەری کۆتایی و بۆ مسۆگەرکردنی مافەکانی منداڵ ڕاستەوخۆ دەستوەردان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی منداڵ بەرپرسیارێتییەکی هاوبەشی \"دەوڵەت-کۆمەڵگە-خێزان\"ـە و لە کاتی کورتھێنانی هەر یەکێکیان، دەوڵەت وەک پارێزەری کۆتایی و بۆ مسۆگەرکردنی مافەکانی منداڵ ڕاستەوخۆ دەستوەردان دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2065"
        },
        {
          "id": "p2069",
          "sourceIndex": 2069,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مافە بنەڕەتییەکان و ئەرکەکانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مافە بنەڕەتییەکان و ئەرکەکانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2070",
          "sourceIndex": 2070,
          "style": "Normal",
          "text": "هەر منداڵێک، بەبێ هیچ جیاکارییەک، خاوەنی ئەم مافانەیە کە دەوڵەت گەرەنتییان دەکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر منداڵێک، بەبێ هیچ جیاکارییەک، خاوەنی ئەم مافانەیە کە دەوڵەت گەرەنتییان دەکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2069"
        },
        {
          "id": "p2071",
          "sourceIndex": 2071,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. مافی ژیان، مانەوە و گەشەکردن: دەوڵەت گەرەنتیی ژیان و گەشەکردنی تەندروستی جەستەیی، دەروونی، سۆزداری، کۆمەڵایەتی و هزریی منداڵ دەکات، لە ڕێگەی دابینکردنی خۆراک، جلوبەرگ، سەرپەنا، چاودێریی تەندروستی و پەروەردەی پێویستەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی ژیان، مانەوە و گەشەکردن: دەوڵەت گەرەنتیی ژیان و گەشەکردنی تەندروستی جەستەیی، دەروونی، سۆزداری، کۆمەڵایەتی و هزریی منداڵ دەکات، لە ڕێگەی دابینکردنی خۆراک، جلوبەرگ، سەرپەنا، چاودێریی تەندروستی و پەروەردەی پێویستەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2069"
        },
        {
          "id": "p2072",
          "sourceIndex": 2072,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. مافی ناسنامە، ناونیشان و شارۆمەندی: هەر منداڵێک لە کاتی لەدایکبوونیەوە مافی تۆمارکردن، ناونان، و بەدەستهێنانی شارۆمەندیی هەیە بەپێی ئەو بنەمایانەی لە بەندی (٤٦)ی ئەم دەستوورەدا هاتووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مافی ناسنامە"
            },
            {
              "text": "، ناونیشان و شارۆمەندی: هەر منداڵێک لە کاتی لەدایکبوونیەوە مافی تۆمارکردن، ناونان، و بەدەستهێنانی شارۆمەندیی هەیە بەپێی ئەو بنەمایانەی لە بەندی (٤٦)ی ئەم دەستوورەدا هاتووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2069"
        },
        {
          "id": "p2073",
          "sourceIndex": 2073,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. مافی پەروەردەیەکی چلۆنایەتی بەرز: خوێندنی بنەڕەتی ناچاری و بێبەرامبەرە. پەرگاڵی پەروەردە دەبێت ئامانجی گەشەپێدانی تەواوی کەسایەتیی منداڵ و ئامادەکردنی بێت بۆ ژیانێکی بەرپرسیارانە لە کۆمەڵگایەکی ئازاددا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "مافی پەروەردەیەکی چلۆنایەتی بەرز: خوێندنی بنەڕەتی ناچاری و بێبەرامبەرە. پەرگاڵی پەروەردە دەبێت ئامانجی گەشەپێدانی تەواوی کەسایەتیی منداڵ و ئامادەکردنی بێت بۆ ژیانێکی بەرپرسیارانە لە کۆمەڵگایەکی ئازاددا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2069"
        },
        {
          "id": "p2074",
          "sourceIndex": 2074,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. مافی یاری، پشوودان و بەشداریی کولتووری: منداڵ مافی یاری، پشوودان و بەشداریی ئازادانەی لە چالاکیی کولتووری و هونەریدا هەیە کە لەگەڵ تەمەن و پێگەیشتنیدا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "مافی یاری، پشوودان و بەشداریی کولتووری: منداڵ مافی یاری، پشوودان و بەشداریی ئازادانەی لە چالاکیی کولتووری و هونەریدا هەیە کە لەگەڵ تەمەن و پێگەیشتنیدا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2069"
        },
        {
          "id": "p2075",
          "sourceIndex": 2075,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. مافی دەربڕینی بیروڕا: منداڵ، بە لەبەرچاوگرتنی تەمەن و پێگەیشتنی، مافی دەربڕینی ئازادانەی بیروڕای خۆی هەیە لەو پرسانەی کاریگەرییان لەسەر ژیانی هەیە، و دەبێت بیروڕاکەی بە هەند وەربگیرێت، بەتایبەت لە پڕۆسە دادوەری و کارگێڕییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "مافی دەربڕینی بیروڕا: منداڵ، بە لەبەرچاوگرتنی تەمەن و پێگەیشتنی، مافی دەربڕینی ئازادانەی بیروڕای خۆی هەیە لەو پرسانەی کاریگەرییان لەسەر ژیانی هەیە، و دەبێت بیروڕاکەی بە هەند وەربگیرێت، بەتایبەت لە پڕۆسە دادوەری و کارگێڕییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2069"
        },
        {
          "id": "p2076",
          "sourceIndex": 2076,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پاراستنی گشتگیر لە توندوتیژی و چەوساندنەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پاراستنی گشتگیر لە توندوتیژی و چەوساندنەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2077",
          "sourceIndex": 2077,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت منداڵ لە هەموو جۆرە توندوتیژی، سووکایەتیپێکردن، پشتگوێخستن و چەوساندنەوەیەکی جەستەیی، دەروونی و سێکسی، چ لەناو خێزان یان لە دەرەوەیدا، دەپارێزێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت منداڵ لە هەموو جۆرە توندوتیژی، سووکایەتیپێکردن، پشتگوێخستن و چەوساندنەوەیەکی جەستەیی، دەروونی و سێکسی، چ لەناو خێزان یان لە دەرەوەیدا، دەپارێزێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2076"
        },
        {
          "id": "p2078",
          "sourceIndex": 2078,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بەکارهێنانی منداڵ لە کاری زۆرەملێ، ململانێی چەکداری، بازرگانیی ناقانوونیی و شتە هۆشبەرەکاندا بە تاوان هەژمار دەکرێت و بە توندی نەهێڵراوە. قانوون توندترین سزا بۆ پێشێلکاران دادەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی منداڵ لە کاری زۆرەملێ، ململانێی چەکداری، بازرگانیی ناقانوونیی و شتە هۆشبەرەکاندا بە تاوان هەژمار دەکرێت و بە توندی نەهێڵراوە. قانوون توندترین سزا بۆ پێشێلکاران دادەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2076"
        },
        {
          "id": "p2079",
          "sourceIndex": 2079,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پاراستنی تایبەت و دادپەروەری",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پاراستنی تایبەت و دادپەروەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2080",
          "sourceIndex": 2080,
          "style": "Normal",
          "text": "٤.١. مافی خێزان و پاراستنی منداڵانی بێسەرپەرشت: منداڵ مافی هەیە لەناو خێزاندا گەورە بێت. دەوڵەت پشتیوانیی خێزان دەکات و بۆ منداڵانی بێحاوێنەر، چاودێریی گونجاو (وەک خێزانی جێگرەوە) دابین دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی خێزان و پاراستنی منداڵانی بێسەرپەرشت: منداڵ مافی هەیە لەناو خێزاندا گەورە بێت. دەوڵەت پشتیوانیی خێزان دەکات و بۆ منداڵانی بێحاوێنەر، چاودێریی گونجاو (وەک خێزانی جێگرەوە) دابین دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2079"
        },
        {
          "id": "p2081",
          "sourceIndex": 2081,
          "style": "Normal",
          "text": "٤.٢. دادپەروەریی تایبەت بە منداڵان: پەرگاڵێکی دادپەروەریی تایبەت بەو منداڵانە دادەمەزرێ کە تەمەنیان لەنێوان ١٥ بۆ ١٨ ساڵیدایە. ئەم پەرگاڵە دەبێت مافەکانی منداڵ بپارێزێت و ئامانجی نەک تەنیا سزا سەرەکیی چاکسازی و گەڕاندنەوەی بۆناو کۆمەڵگا بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دادپەروەریی تایبەت بە منداڵان: پەرگاڵێکی دادپەروەریی تایبەت بەو منداڵانە دادەمەزر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "تەمەنیان لەنێوان ١٥ بۆ ١٨ ساڵیدایە. ئەم پەرگاڵە دەبێت مافەکانی منداڵ بپارێزێت و ئامانجی نەک تەنیا سزا سەرەکیی چاکسازی و گەڕاندنەوەی بۆناو کۆمەڵگا بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2079"
        },
        {
          "id": "p2082",
          "sourceIndex": 2082,
          "style": "Normal",
          "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی و دامەزراوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی و دامەزراوەیی"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2079"
        },
        {
          "id": "p2083",
          "sourceIndex": 2083,
          "style": "Normal",
          "text": "٥.١. قانوونێکی تایبەت ، وردەکاریی مافەکان، میکانیزمەکانی پاراستنی منداڵ، و ئەرکەکانی دەوڵەت و خێزان لەم بوارەدا ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت ، وردەکاریی مافەکان، میکانیزمەکانی پاراستنی منداڵ، و ئەرکەکانی دەوڵەت و خێزان لەم بوارەدا ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2079"
        },
        {
          "id": "p2084",
          "sourceIndex": 2084,
          "style": "Normal",
          "text": "٥.٢. بەپێی قانوون، دەکرێت دەزگایەکی نیشتمانیی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردن و پاراستنی مافەکانی منداڵان دابمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون، دەکرێت دەزگایەکی نیشتمانیی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردن و پاراستنی مافەکانی منداڵان دابمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2079"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 61,
      "slug": "clause-61",
      "articleNumber": 61,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "مافەکانی کار و پاراستنی کارکەران",
      "body": "کۆماری کوردستان دان بە کاری مرۆڤدا وەک بنچینەی شکۆی تاکەکەسی و هێزی بزوێنەری گەشەی ئابووریی نیشتمانی دەنێت. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی تۆکمە کە مافەکانی کارکەران بپارێزێت و ژینگەیەکی کاری دادپەروەرانە و بەرهەمدار بۆ گشت شارۆمەندان مسۆگەر بکات.\n\nیەکەم: بنەمای گشتی و مافی کارکردن\n\nمافی کارکردن، وەک بنەمایەکی شکۆی مرۆڤ و گەشەی نیشتمانی، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە. دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی وارگێڕەیەک کە دەرفەتی کاری شایستە بڕەخسێنێت و ژینگەیەکی کاری دادپەروەرانە و پارێزراو مسۆگەر بکات.\n\nدوویەم: مافی کارکردنی دادپەروەرانە و سەلامەت\n\nهەر کارکەرێک خاوەنی ئەم مافە بنەڕەتییانەیە:\n\n٢.١. ژینگەیەکی کاری سەلامەت و تەندروست: دەوڵەت بە قانوون ژینگەیەکی کاری سەلامەت مسۆگەر دەکات و هەر جۆرە کارێک کە زیان بە تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی کارکەر بگەیەنێت، ڕێکدەخات و چاودێریی دەکات.\n\n٢.٢. مووچەی دادپەروەرانە و مەرجی کاری شایستە: کارکەران مافی وەرگرتنی مووچەیەکی دادپەروەرانەیان هەیە کە لەگەڵ بژێویی ژیانێکی شکۆمەندانەدا بگونجێت. هەروەها، مافی دیاریکردنی کاتژمێری کار، پشووی حەفتانە و ساڵانەی بە مووچەوە، بەپێی قانوون پارێزراوە.\n\nسێیەم: ئازادیی سەندیکایی و دانوستانی بەکۆمەڵ\n\n٣.١. کارکەران و خاوەنکاران مافی دامەزراندنی سەندیکا و ڕێکخراوی پیشەیی سەربەخۆی خۆیان هەیە، بۆ بەرگریکردن لە ماف و بەرژەوەندییە هاوبەشەکانیان، بەبێ دەستێوەردانی پێشوەختە.\n\n٣.٢. مافی دانوستانی بەکۆمەڵ و بەستنی ڕێککەوتنی کار بەپێی قانوون گەرەنتی کراوە.\n\n٣.٣. ڕاییکردنی ئازادیی سەندیکایی دەبێت لە چوارچێوەی قانووندا بێت و نابێت دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی گشتی بەکاربهێنرێت.\n\nچوارەم: ڕێنەدراوکردنی کاری زۆرەملێ و جیاکاری\n\n٤.١. کاری زۆرەملێ و بەکۆیلەکردن بە هەموو شێوەیەک ڕێنەدراوە.\n\n٤.٢. هەر جۆرە جیاکارییەک لە دامەزراندن و ژینگەی کاردا لەسەر بنەمای ڕەگەز، ڕەچەڵەک، ئایین، یان بیروڕای وارگێڕی ڕێنەدراوە و دەرفەتی یەکسان دەبێت بۆ هەمووان مسۆگەر بکرێت.\n\nپێنجەم: ئاسایشی کۆمەڵایەتی بۆ کارکەران\n\nدەوڵەت پەرگاڵێکی گشتگیری ئاسایشی کۆمەڵایەتی دادەمەزرێنێ کە کارکەران لە بەرامبەر بێکاری، نەخۆشی، پەککەوتن، و لە کاتی خانەنشینیدا بپارێزێت.\n\nشەشەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\nقانوونێکی تایبەت، وردەکاریی مافەکانی کار، پەیوەندیی نێوان کارکەر و خاوەنکار، ستانداردەکانی تەناهی، و میکانیزمەکانی چارەسەرکردنی کێشەکان ڕێکدەخات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2086",
          "sourceIndex": 2086,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان دان بە کاری مرۆڤدا وەک بنچینەی شکۆی تاکەکەسی و هێزی بزوێنەری گەشەی ئابووریی نیشتمانی دەنێت. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی تۆکمە کە مافەکانی کارکەران بپارێزێت و ژینگەیەکی کاری دادپەروەرانە و بەرهەمدار بۆ گشت شارۆمەندان مسۆگەر بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان دان بە کاری مرۆڤدا وەک بنچینەی شکۆی تاکەکەسی و هێزی بزوێنەری گەشەی ئابووریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " دەنێت. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی تۆکمە کە مافەکانی کارکەران بپارێزێت و ژینگەیەکی کاری دادپەروەرانە و بەرهەمدار بۆ گشت شارۆمەندان مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2087",
          "sourceIndex": 2087,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای گشتی و مافی کارکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای گشتی و مافی کارکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2088",
          "sourceIndex": 2088,
          "style": "Normal",
          "text": "مافی کارکردن، وەک بنەمایەکی شکۆی مرۆڤ و گەشەی نیشتمانی، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە. دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی وارگێڕەیەک کە دەرفەتی کاری شایستە بڕەخسێنێت و ژینگەیەکی کاری دادپەروەرانە و پارێزراو مسۆگەر بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "مافی کارکردن، وەک بنەمایەکی شکۆی مرۆڤ و گەشەی نیشتمانی، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە. دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی وارگێڕەیەک کە دەرفەتی کاری شایستە بڕەخسێنێت و ژینگەیەکی کاری دادپەروەرانە و پارێزراو مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2087"
        },
        {
          "id": "p2089",
          "sourceIndex": 2089,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مافی کارکردنی دادپەروەرانە و سەلامەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مافی کارکردنی دادپەروەرانە و سەلامەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2090",
          "sourceIndex": 2090,
          "style": "Normal",
          "text": "هەر کارکەرێک خاوەنی ئەم مافە بنەڕەتییانەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر کارکەرێک خاوەنی ئەم مافە بنەڕەتییانەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2089"
        },
        {
          "id": "p2091",
          "sourceIndex": 2091,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ژینگەیەکی کاری سەلامەت و تەندروست: دەوڵەت بە قانوون ژینگەیەکی کاری سەلامەت مسۆگەر دەکات و هەر جۆرە کارێک کە زیان بە تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی کارکەر بگەیەنێت، ڕێکدەخات و چاودێریی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ژینگەیەکی کاری سەلامەت و تەندروست: دەوڵەت بە قانوون ژینگەیەکی کاری سەلامەت مسۆگەر دەکات و هەر جۆرە کارێک کە زیان بە تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی کارکەر بگەیەنێت، ڕێکدەخات و چاودێریی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2089"
        },
        {
          "id": "p2092",
          "sourceIndex": 2092,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. مووچەی دادپەروەرانە و مەرجی کاری شایستە: کارکەران مافی وەرگرتنی مووچەیەکی دادپەروەرانەیان هەیە کە لەگەڵ بژێویی ژیانێکی شکۆمەندانەدا بگونجێت. هەروەها، مافی دیاریکردنی کاتژمێری کار، پشووی حەفتانە و ساڵانەی بە مووچەوە، بەپێی قانوون پارێزراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مووچەی دادپەروەرانە و مەرجی کاری شایستە: کارکەران مافی وەرگرتنی مووچەیەکی دادپەروەرانەیان هەیە کە لەگەڵ بژێویی ژیانێکی شکۆمەندانەدا بگونجێت. هەروەها، مافی دیاریکردنی کاتژمێری کار، پشووی حەفتانە و ساڵانەی بە مووچەوە، بەپێی قانوون پارێزراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2089"
        },
        {
          "id": "p2093",
          "sourceIndex": 2093,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ئازادیی سەندیکایی و دانوستانی بەکۆمەڵ",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ئازادیی سەندیکایی و دانوستانی بەکۆمەڵ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2094",
          "sourceIndex": 2094,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. کارکەران و خاوەنکاران مافی دامەزراندنی سەندیکا و ڕێکخراوی پیشەیی سەربەخۆی خۆیان هەیە، بۆ بەرگریکردن لە ماف و بەرژەوەندییە هاوبەشەکانیان، بەبێ دەستێوەردانی پێشوەختە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کارکەران و خاوەنکاران مافی دامەزراندنی سەندیکا و ڕێکخراوی پیشەیی سەربەخۆی خۆیان هەیە، بۆ بەرگریکردن لە ماف و بەرژەوەندییە هاوبەشەکانیان، بەبێ دەستێوەردانی پێشوەختە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2093"
        },
        {
          "id": "p2095",
          "sourceIndex": 2095,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. مافی دانوستانی بەکۆمەڵ و بەستنی ڕێککەوتنی کار بەپێی قانوون گەرەنتی کراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مافی دانوستانی بەکۆمەڵ و بەستنی ڕێککەوتنی کار بەپێی قانوون گەرەنتی کراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2093"
        },
        {
          "id": "p2096",
          "sourceIndex": 2096,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ڕاییکردنی ئازادیی سەندیکایی دەبێت لە چوارچێوەی قانووندا بێت و نابێت دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی گشتی بەکاربهێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕاییکردنی ئازادیی سەندیکایی دەبێت لە چوارچێوەی قانووندا بێت و نابێت دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی گشتی بەکاربهێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2093"
        },
        {
          "id": "p2097",
          "sourceIndex": 2097,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕێنەدراوکردنی کاری زۆرەملێ و جیاکاری",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕێنەدراوکردنی کاری زۆرەملێ و جیاکاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2098",
          "sourceIndex": 2098,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. کاری زۆرەملێ و بەکۆیلەکردن بە هەموو شێوەیەک ڕێنەدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کاری زۆرەملێ و بەکۆیلەکردن بە هەموو شێوەیەک ڕێنەدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2097"
        },
        {
          "id": "p2099",
          "sourceIndex": 2099,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. هەر جۆرە جیاکارییەک لە دامەزراندن و ژینگەی کاردا لەسەر بنەمای ڕەگەز، ڕەچەڵەک، ئایین، یان بیروڕای وارگێڕی ڕێنەدراوە و دەرفەتی یەکسان دەبێت بۆ هەمووان مسۆگەر بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە جیاکارییەک لە دامەزراندن و ژینگەی کاردا لەسەر بنەمای ڕەگەز، ڕەچەڵەک، ئایین، یان بیروڕای وارگێڕی ڕێنەدراوە و دەرفەتی یەکسان دەبێت بۆ هەمووان مسۆگەر بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2097"
        },
        {
          "id": "p2100",
          "sourceIndex": 2100,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ئاسایشی کۆمەڵایەتی بۆ کارکەران",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ئاسایشی کۆمەڵایەتی بۆ کارکەران"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2101",
          "sourceIndex": 2101,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت پەرگاڵێکی گشتگیری ئاسایشی کۆمەڵایەتی دادەمەزرێنێ کە کارکەران لە بەرامبەر بێکاری، نەخۆشی، پەککەوتن، و لە کاتی خانەنشینیدا بپارێزێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت پەرگاڵێکی گشتگیری ئاسایشی کۆمەڵایەتی دادەمەزرێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "کارکەران لە بەرامبەر بێکاری، نەخۆشی، پەککەوتن، و لە کاتی خانەنشینیدا بپارێزێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2100"
        },
        {
          "id": "p2102",
          "sourceIndex": 2102,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2103",
          "sourceIndex": 2103,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی مافەکانی کار، پەیوەندیی نێوان کارکەر و خاوەنکار، ستانداردەکانی تەناهی، و میکانیزمەکانی چارەسەرکردنی کێشەکان ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی مافەکانی کار، پەیوەندیی نێوان کارکەر و خاوەنکار، ستانداردەکانی "
            },
            {
              "text": "تەناهی"
            },
            {
              "text": "، و میکانیزمەکانی چارەسەرکردنی کێشەکان ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2102"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 62,
      "slug": "clause-62",
      "articleNumber": 62,
      "status": "published",
      "chapterId": 6,
      "title": "مافەکانی کڕیاران",
      "body": "کۆماری کوردستان دان بە مافی کڕیاراندا دەنێت وەک بنەمایەکی بنەڕەتیی بازاڕێکی ئازاد و دادپەروەرانە. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی تەندروستی، تەناهی و بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی شارۆمەندان لە ڕێگەی چوارچێوەیەکی قانوونیی تۆکمەوە.\n\nیەکەم: مافە بنەڕەتییەکانی کڕیاران\n\nهەر شارۆمەندێک وەک کڕیار، خاوەنی ئەم مافە پارێزراوانەیە:\n\n١.١. مافی تەناهی و چلۆنایەتی: مافی بەدەستهێنانی کاڵا و ڕاژەداریی سەلامەت و چلۆنایەتی بەرزی هەیە. خستنە بازاڕی هەر بەرهەمێک کە زیان بە تەندروستی یان تەناهی گشتی بگەیەنێت، نەهێڵراوە.\n\n١.٢. مافی زانیاریی دروست و ڕوونایەتی: کڕیاران مافی وەرگرتنی زانیاریی دروست، تەواو و ڕوونیان هەیە سەبارەت بە سروشت، پێکهاتە، نرخ و مەترسییەکانی هەر کاڵا و ڕاژەدارییەک.\n\n١.٣. مافی بۆبژاردنی و سکاڵا: لە ئەگەری زیانلێکەوتن بەهۆی کاڵایەکی ناتەواو یان ڕاژەدارییەکی زیانبەخشەوە، کڕیاران مافی بۆبژاردنی دادپەروەرانە و سکاڵا تۆمارکردنیان لەلایەن دامەزراوە پەیوەندیدارەکانەوە هەیە.\n\nدوویەم: ئەرکەکانی دەوڵەت\n\nدەوڵەت بۆ پاراستنی ئەم مافانە، پابەندە بە:\n\n٢.١. دامەزراندنی دەزگای چاودێری: دامەزراندنی دەزگایەکی نیشتمانیی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی بازاڕ، دڵنیابوون لە پابەندبوون بە ستانداردەکان، و ڕێگریکردن لە قۆرخکاری و هەر هەڵسوکەوتێکی نادادپەروەرانە.\n\n٢.٢. دانانی ستانداردی ناچاری: دانانی ستانداردی چلۆنایەتی و تەناهی ناچاری بۆ کاڵا و ڕاژەدارییە ژینەکییەکان وەک خۆراک، دەرمان، و پێداویستییەکانی منداڵان.\n\nسێیەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\nقانوونێکی تایبەت، وردەکاریی مافەکانی کڕیاران، ئەرکەکانی بەرهەمهێنەران و فرۆشیاران، و دەسەڵاتەکانی دەزگای چاودێری ڕێکدەخات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2105",
          "sourceIndex": 2105,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان دان بە مافی کڕیاراندا دەنێت وەک بنەمایەکی بنەڕەتیی بازاڕێکی ئازاد و دادپەروەرانە. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی تەندروستی، تەناهی و بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی شارۆمەندان لە ڕێگەی چوارچێوەیەکی قانوونیی تۆکمەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان دان بە مافی کڕیاراندا دەنێت وەک بنەمایەکی بنەڕەتیی بازاڕێکی ئازاد و دادپەروەرانە. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی تەندروستی، "
            },
            {
              "text": "تەناهی"
            },
            {
              "text": " و بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی شارۆمەندان لە ڕێگەی چوارچێوەیەکی قانوونیی تۆکمەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2106",
          "sourceIndex": 2106,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: مافە بنەڕەتییەکانی کڕیاران",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: مافە بنەڕەتییەکانی کڕیاران"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2107",
          "sourceIndex": 2107,
          "style": "Normal",
          "text": "هەر شارۆمەندێک وەک کڕیار، خاوەنی ئەم مافە پارێزراوانەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر شارۆمەندێک وەک کڕیار، خاوەنی ئەم مافە پارێزراوانەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2106"
        },
        {
          "id": "p2108",
          "sourceIndex": 2108,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مافی تەناهی و چلۆنایەتی: مافی بەدەستهێنانی کاڵا و ڕاژەداریی سەلامەت و چلۆنایەتی بەرزی هەیە. خستنە بازاڕی هەر بەرهەمێک کە زیان بە تەندروستی یان تەناهی گشتی بگەیەنێت، نەهێڵراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی "
            },
            {
              "text": "تەناهی"
            },
            {
              "text": " و چلۆنایەتی: مافی بەدەستهێنانی کاڵا و ڕاژەداریی سەلامەت و چلۆنایەتی بەرزی هەیە. خستنە بازاڕی هەر بەرهەمێک کە زیان بە تەندروستی یان "
            },
            {
              "text": "تەناه"
            },
            {
              "text": "ی گشتی بگەیەنێت، نەهێڵراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2106"
        },
        {
          "id": "p2109",
          "sourceIndex": 2109,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. مافی زانیاریی دروست و ڕوونایەتی: کڕیاران مافی وەرگرتنی زانیاریی دروست، تەواو و ڕوونیان هەیە سەبارەت بە سروشت، پێکهاتە، نرخ و مەترسییەکانی هەر کاڵا و ڕاژەدارییەک.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مافی زانیاریی دروست و ڕوونایەتی: کڕیاران مافی وەرگرتنی زانیاریی دروست، تەواو و ڕوونیان هەیە سەبارەت بە سروشت، پێکهاتە، نرخ و مەترسییەکانی هەر کاڵا و ڕاژەدارییەک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2106"
        },
        {
          "id": "p2110",
          "sourceIndex": 2110,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. مافی بۆبژاردنی و سکاڵا: لە ئەگەری زیانلێکەوتن بەهۆی کاڵایەکی ناتەواو یان ڕاژەدارییەکی زیانبەخشەوە، کڕیاران مافی بۆبژاردنی دادپەروەرانە و سکاڵا تۆمارکردنیان لەلایەن دامەزراوە پەیوەندیدارەکانەوە هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "مافی بۆبژاردنی و سکاڵا: لە ئەگەری زیانلێکەوتن بەهۆی کاڵایەکی ناتەواو یان ڕاژەدارییەکی زیانبەخشەوە، کڕیاران مافی بۆبژاردنی دادپەروەرانە و سکاڵا تۆمارکردنیان لەلایەن دامەزراوە پەیوەندیدارەکانەوە هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2106"
        },
        {
          "id": "p2111",
          "sourceIndex": 2111,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرکەکانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرکەکانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2112",
          "sourceIndex": 2112,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت بۆ پاراستنی ئەم مافانە، پابەندە بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت بۆ پاراستنی ئەم مافانە، پابەندە بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2111"
        },
        {
          "id": "p2113",
          "sourceIndex": 2113,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دامەزراندنی دەزگای چاودێری: دامەزراندنی دەزگایەکی نیشتمانیی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی بازاڕ، دڵنیابوون لە پابەندبوون بە ستانداردەکان، و ڕێگریکردن لە قۆرخکاری و هەر هەڵسوکەوتێکی نادادپەروەرانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی دەزگای چاودێری: دامەزراندنی دەزگایەکی نیشتمانیی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی بازاڕ، دڵنیابوون لە پابەندبوون بە ستانداردەکان، و ڕێگریکردن لە قۆرخکاری و هەر هەڵسوکەوتێکی نادادپەروەرانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2111"
        },
        {
          "id": "p2114",
          "sourceIndex": 2114,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. دانانی ستانداردی ناچاری: دانانی ستانداردی چلۆنایەتی و تەناهی ناچاری بۆ کاڵا و ڕاژەدارییە ژینەکییەکان وەک خۆراک، دەرمان، و پێداویستییەکانی منداڵان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دانانی ستانداردی ناچاری: دانانی ستانداردی چلۆنایەتی و "
            },
            {
              "text": "تەناهی"
            },
            {
              "text": " ناچاری بۆ کاڵا و ڕاژەدارییە ژینەکییەکان وەک خۆراک، دەرمان، و پێداویستییەکانی منداڵان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2111"
        },
        {
          "id": "p2115",
          "sourceIndex": 2115,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2116",
          "sourceIndex": 2116,
          "style": "Normal",
          "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی مافەکانی کڕیاران، ئەرکەکانی بەرهەمهێنەران و فرۆشیاران، و دەسەڵاتەکانی دەزگای چاودێری ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی مافەکانی کڕیاران، ئەرکەکانی بەرهەمهێنەران و فرۆشیاران، و دەسەڵاتەکانی دەزگای چاودێری ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2115"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 63,
      "slug": "clause-63",
      "articleNumber": 63,
      "status": "published",
      "chapterId": 7,
      "title": "دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە",
      "body": "فەلسەفەی بەرگری لە کۆماری کوردستاندا لەسەر بنەمای خۆپاراستنی پاسیڤ و چاوەڕوانیکردنی هەڕەشە دانەمەزراوە، بەڵکو ئەرکێکی ژینەکی، دینامیکی و بێوچانی دەستووریی دەوڵەتە بۆ مسۆگەرکردنی مانەوە و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە لە جیهانێکی پڕ گۆڕانکاریدا. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت دۆکترینی \"بەرگریی چالاک\" پەیڕەو دەکات بۆ پووچەڵکردنەوەی پێشوەختەی هەڕەشەکان، پێش ئەوەی بگۆڕدرێن بۆ مەترسیی بوونایەتی.\n\nیەکەم: پێناسەی دۆکترینی بەرگریی چالاک\n\n١.١. دۆکترینی بەرگریی چالاک، دەسەڵاتی دەستووری دەبەخشێتە دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی دەوڵەت، لەوانە هێزی بەرگریی نیشتمانی، دەزگا هەواڵگرییەکان و یەکە تایبەتمەندەکان، بۆ گرتنەبەری گشت ڕێکارێکی پێویستی هەواڵگری، دیپلۆماسی، ئەلیکترۆنی و سەربازی، بە ئامانجی:\n\nئا. ناسینەوە، شیکردنەوە و بەدواداچوونی وردی ئەو هەڕەشانەی کە چ لەناوخۆ یان لە دەرەوەی سنوورەکانەوە، مەترسیی ڕاستەقینە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی، یان بەرژەوەندییە ژینەکییەکانی کۆمار دروست دەکەن.\n\nب. پووچەڵکردنەوە و پەکخستنی پیلان، چالاکی و ژێرخانی ئەو هێزە دوژمنکارانە (چ دەوڵەتی و چ نادەوڵەتی) کە ئامانجیان زیانگەیاندنە بە دەوڵەت، پێش ئەوەی بگەنە قۆناغی ڕاییکردنی کرداری.\n\nپ. لەناوبردنی سەرچاوە و توانای هەڕەشەکان لە هەر شوێنێک بن، کاتێک مەترسییەکی مسۆگەر و ڕاستەوخۆ بۆ سەر ژیانی شارۆمەندان، یەکپارچەیی وڵات، یان سەقامگیریی پەڕگاڵی دەستووریی کۆمار دروست دەکەن.\n\nدوویەم: مەرجە دەستوورییەکانی ڕاییکردن\n\n٢.١. ڕاییکردنی دۆکترینی بەرگریی چالاک، بەتایبەت هەر کردەوەیەکی سەربازی لە دەرەوەی سنوورەکانی وڵات، دەبێت بە توندی پابەندی ئەم مەرجە دەستوورییانەی خوارەوە بێت:\n\nئا. دەبێت لەسەر بنەمای بەڵگەی هەواڵگریی ڕەتنەکراوە بێ کە بوونی هەڕەشەیەکی مسۆگەر و ڕاستەوخۆ بسەلمێنێت.\n\nب. دەبێت بڕیاری کۆتایی لەلایەن سەرکۆمارەوە، وەک فەرماندەی گشتیی باڵای هێزە چەکدارەکان، و لەسەر ڕاسپاردەی فەرمیی \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" دەربچێت.\n\nپ. دەبێت کردەوەکە بە شێوەیەکی توند هاوسەنگ بێت لەگەڵ قەبارەی هەڕەشەکەدا و گشت ڕێکارێکی پێویست بگیرێتەبەر بۆ ڕێگریکردن لە زیانگەیاندن بە کەسانی ناسەربازی و ژێرخانی ژیاری.\n\nت. دەبێت ڕاییکردنی کردەوەکە لەگەڵ بنەماکانی قانوونی نێودەوڵەتی و قانوونەکانی ململانێی چەکداریدا بگونجێت.\n\nسێیەم: پانتایی گشتگیری دۆکترینەکە\n\n٣.١. دۆکترینی بەرگریی چالاک تەنیا بواری سەربازیی کلاسیک ناگرێتەوە، بەڵکو بە شێوەیەکی گشتگیر ئەم بوارانەی خوارەوەش لەخۆدەگرێت:\n\nئا. بەرگریی ئەلیکترۆنی و پووچەڵکردنەوەی هێرشە ئەلیکترۆنییەکان بۆ سەر ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات.\n\nب. بەرەنگاربوونەوەی شەڕی زانیاری و پڕوپاگەندەی دوژمنکارانە کە ئامانجی تێکدانی ورەی نەتەوەیی و سەقامگیریی کۆمەڵایەتی بێت.\n\nپ. پاراستنی ژێرخانە ستراتیژییە ئابووری و تەکنۆلۆژییەکان لە کردەوەی تێکدەرانە.\n\nت. بەرەنگاربوونەوەی هەر هەوڵێکی ڕێکخراو بۆ دروستکردنی پشێوی و تێکدانی پەڕگاڵی گشتی.\n\nچوارەم: چاودێریی دەستووری و چوارچێوەی قانوونیی\n\n٤.١. سەرکۆمار پابەندە بە ئاگادارکردنەوەی دەستبەجێی سەرۆکایەتیی هەردوو مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران لە هەر کردەوەیەکی گەورەی سەربازی کە لە چوارچێوەی ئەم دۆکترینەدا ئەنجام دەدرێت.\n\n٤.٢. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی ڕێکارەکانی بڕیاردان، میکانیزمەکانی چاودێری، و سنووری دەسەڵاتەکان لە چوارچێوەی دۆکترینی بەرگریی چالاکدا ڕێکدەخات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2121",
          "sourceIndex": 2121,
          "style": "Normal",
          "text": "فەلسەفەی بەرگری لە کۆماری کوردستاندا لەسەر بنەمای خۆپاراستنی پاسیڤ و چاوەڕوانیکردنی هەڕەشە دانەمەزراوە، بەڵکو ئەرکێکی ژینەکی، دینامیکی و بێوچانی دەستووریی دەوڵەتە بۆ مسۆگەرکردنی مانەوە و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە لە جیهانێکی پڕ گۆڕانکاریدا. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت دۆکترینی \"بەرگریی چالاک\" پەیڕەو دەکات بۆ پووچەڵکردنەوەی پێشوەختەی هەڕەشەکان، پێش ئەوەی بگۆڕدرێن بۆ مەترسیی بوونایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "فەلسەفەی بەرگری لە کۆماری کوردستاندا لەسەر بنەمای خۆپاراستنی پاسیڤ و چاوەڕوانیکردنی هەڕەشە دانەمەزراوە، بەڵکو ئەرکێکی ژینەکی، دینامیکی و بێوچانی دەستووریی دەوڵەتە بۆ مسۆگەرکردنی مانەوە و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە لە جیهانێکی پڕ گۆڕانکاریدا. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت دۆکترینی \"بەرگریی چالاک\" پەیڕەو دەکات بۆ پووچەڵکردنەوەی پێشوەختەی هەڕەشەکان، پێش ئەوەی بگۆڕدرێن بۆ مەترسیی بوونایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2122",
          "sourceIndex": 2122,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێناسەی دۆکترینی بەرگریی چالاک",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێناسەی دۆکترینی بەرگریی چالاک"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2123",
          "sourceIndex": 2123,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دۆکترینی بەرگریی چالاک، دەسەڵاتی دەستووری دەبەخشێتە دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی دەوڵەت، لەوانە هێزی بەرگریی نیشتمانی، دەزگا هەواڵگرییەکان و یەکە تایبەتمەندەکان، بۆ گرتنەبەری گشت ڕێکارێکی پێویستی هەواڵگری، دیپلۆماسی، ئەلیکترۆنی و سەربازی، بە ئامانجی:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دۆکترینی بەرگریی چالاک، دەسەڵاتی دەستووری دەبەخشێتە دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی دەوڵەت، لەوانە هێزی بەرگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "، دەزگا هەواڵگرییەکان و یەکە تایبەتمەندەکان، بۆ گرتنەبەری گشت ڕێکارێکی پێویستی هەواڵگری، دیپلۆماسی، ئەلیکترۆنی و سەربازی، بە ئامانجی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2122"
        },
        {
          "id": "p2124",
          "sourceIndex": 2124,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ناسینەوە، شیکردنەوە و بەدواداچوونی وردی ئەو هەڕەشانەی کە چ لەناوخۆ یان لە دەرەوەی سنوورەکانەوە، مەترسیی ڕاستەقینە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی، یان بەرژەوەندییە ژینەکییەکانی کۆمار دروست دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ناسینەوە، شیکردنەوە و بەدواداچوونی وردی ئەو هەڕەشانەی کە چ لەناوخۆ یان لە دەرەوەی سنوورەکانەوە، مەترسیی ڕاستەقینە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی، یان بەرژەوەندییە ژینەکییەکانی کۆمار دروست دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2123"
        },
        {
          "id": "p2125",
          "sourceIndex": 2125,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پووچەڵکردنەوە و پەکخستنی پیلان، چالاکی و ژێرخانی ئەو هێزە دوژمنکارانە (چ دەوڵەتی و چ نادەوڵەتی) کە ئامانجیان زیانگەیاندنە بە دەوڵەت، پێش ئەوەی بگەنە قۆناغی ڕاییکردنی کرداری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پووچەڵکردنەوە و پەکخستنی پیلان، چالاکی و ژێرخانی ئەو هێزە دوژمنکارانە (چ دەوڵەتی و چ نادەوڵەتی) کە ئامانجیان زیانگەیاندنە بە دەوڵەت، پێش ئەوەی بگەنە قۆناغی ڕاییکردنی کرداری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2123"
        },
        {
          "id": "p2126",
          "sourceIndex": 2126,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. لەناوبردنی سەرچاوە و توانای هەڕەشەکان لە هەر شوێنێک بن، کاتێک مەترسییەکی مسۆگەر و ڕاستەوخۆ بۆ سەر ژیانی شارۆمەندان، یەکپارچەیی وڵات، یان سەقامگیریی پەڕگاڵی دەستووریی کۆمار دروست دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. لەناوبردنی سەرچاوە و توانای هەڕەشەکان لە هەر شوێنێک بن، کاتێک مەترسییەکی مسۆگەر و ڕاستەوخۆ بۆ سەر ژیانی شارۆمەندان، یەکپارچەیی وڵات، یان سەقامگیریی پەڕگاڵی دەستووریی کۆمار دروست دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2123"
        },
        {
          "id": "p2127",
          "sourceIndex": 2127,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مەرجە دەستوورییەکانی ڕاییکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مەرجە دەستوورییەکانی ڕاییکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2128",
          "sourceIndex": 2128,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ڕاییکردنی دۆکترینی بەرگریی چالاک، بەتایبەت هەر کردەوەیەکی سەربازی لە دەرەوەی سنوورەکانی وڵات، دەبێت بە توندی پابەندی ئەم مەرجە دەستوورییانەی خوارەوە بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕاییکردنی دۆکترینی بەرگریی چالاک، بەتایبەت هەر کردەوەیەکی سەربازی لە دەرەوەی سنوورەکانی وڵات، دەبێت بە توندی پابەندی ئەم مەرجە دەستوورییانەی خوارەوە بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2127"
        },
        {
          "id": "p2129",
          "sourceIndex": 2129,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەبێت لەسەر بنەمای بەڵگەی هەواڵگریی ڕەتنەکراوە بێ کە بوونی هەڕەشەیەکی مسۆگەر و ڕاستەوخۆ بسەلمێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەبێت لەسەر بنەمای بەڵگەی هەواڵگریی ڕەتنەکراوە ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بوونی هەڕەشەیەکی مسۆگەر و ڕاستەوخۆ بسەلمێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2128"
        },
        {
          "id": "p2130",
          "sourceIndex": 2130,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەبێت بڕیاری کۆتایی لەلایەن سەرکۆمارەوە، وەک فەرماندەی گشتیی باڵای هێزە چەکدارەکان، و لەسەر ڕاسپاردەی فەرمیی \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" دەربچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەبێت بڕیاری کۆتایی لەلایەن سەرکۆمارەوە، وەک فەرماندەی گشتیی باڵای هێزە چەکدارەکان، و لەسەر ڕاسپاردەی فەرمیی \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" دەربچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2128"
        },
        {
          "id": "p2131",
          "sourceIndex": 2131,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەبێت کردەوەکە بە شێوەیەکی توند هاوسەنگ بێت لەگەڵ قەبارەی هەڕەشەکەدا و گشت ڕێکارێکی پێویست بگیرێتەبەر بۆ ڕێگریکردن لە زیانگەیاندن بە کەسانی ناسەربازی و ژێرخانی ژیاری.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەبێت کردەوەکە بە شێوەیەکی توند هاوسەنگ بێت لەگەڵ قەبارەی هەڕەشەکەدا و گشت ڕێکارێکی پێویست بگیرێتەبەر بۆ ڕێگریکردن لە زیانگەیاندن بە کەسانی ناسەربازی و ژێرخانی ژیاری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2128"
        },
        {
          "id": "p2132",
          "sourceIndex": 2132,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دەبێت ڕاییکردنی کردەوەکە لەگەڵ بنەماکانی قانوونی نێودەوڵەتی و قانوونەکانی ململانێی چەکداریدا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دەبێت ڕاییکردنی کردەوەکە لەگەڵ بنەماکانی قانوونی نێودەوڵەتی و قانوونەکانی ململانێی چەکداریدا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2128"
        },
        {
          "id": "p2133",
          "sourceIndex": 2133,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پانتایی گشتگیری دۆکترینەکە",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پانتایی گشتگیری دۆکترینەکە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2134",
          "sourceIndex": 2134,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دۆکترینی بەرگریی چالاک تەنیا بواری سەربازیی کلاسیک ناگرێتەوە، بەڵکو بە شێوەیەکی گشتگیر ئەم بوارانەی خوارەوەش لەخۆدەگرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دۆکترینی بەرگریی چالاک تەنیا بواری سەربازیی کلاسیک ناگرێتەوە، بەڵکو بە شێوەیەکی گشتگیر ئەم بوارانەی خوارەوەش لەخۆدەگرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2133"
        },
        {
          "id": "p2135",
          "sourceIndex": 2135,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەرگریی ئەلیکترۆنی و پووچەڵکردنەوەی هێرشە ئەلیکترۆنییەکان بۆ سەر ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەرگریی ئەلیکترۆنی و پووچەڵکردنەوەی هێرشە ئەلیکترۆنییەکان بۆ سەر ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2134"
        },
        {
          "id": "p2136",
          "sourceIndex": 2136,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەرەنگاربوونەوەی شەڕی زانیاری و پڕوپاگەندەی دوژمنکارانە کە ئامانجی تێکدانی ورەی نەتەوەیی و سەقامگیریی کۆمەڵایەتی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەرەنگاربوونەوەی شەڕی زانیاری"
            },
            {
              "text": " و پڕوپاگەندەی دوژمنکارانە کە ئامانجی تێکدانی ورەی نەتەوەیی و سەقامگیریی کۆمەڵایەتی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2134"
        },
        {
          "id": "p2137",
          "sourceIndex": 2137,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پاراستنی ژێرخانە ستراتیژییە ئابووری و تەکنۆلۆژییەکان لە کردەوەی تێکدەرانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پاراستنی ژێرخانە ستراتیژییە ئابووری و تەکنۆلۆژییەکان لە کردەوەی تێکدەرانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2134"
        },
        {
          "id": "p2138",
          "sourceIndex": 2138,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بەرەنگاربوونەوەی هەر هەوڵێکی ڕێکخراو بۆ دروستکردنی پشێوی و تێکدانی پەڕگاڵی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بەرەنگاربوونەوەی هەر هەوڵێکی ڕێکخراو بۆ دروستکردنی پشێوی و تێکدانی پەڕگاڵی گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2134"
        },
        {
          "id": "p2139",
          "sourceIndex": 2139,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: چاودێریی دەستووری و چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: چاودێریی دەستووری و چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2140",
          "sourceIndex": 2140,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. سەرکۆمار پابەندە بە ئاگادارکردنەوەی دەستبەجێی سەرۆکایەتیی هەردوو مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران لە هەر کردەوەیەکی گەورەی سەربازی کە لە چوارچێوەی ئەم دۆکترینەدا ئەنجام دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": " پابەندە بە ئاگادارکردنەوەی دەستبەجێی سەرۆکایەتیی هەردوو مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران لە هەر کردەوەیەکی گەورەی سەربازی کە لە چوارچێوەی ئەم دۆکترینەدا ئەنجام دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2139"
        },
        {
          "id": "p2141",
          "sourceIndex": 2141,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی ڕێکارەکانی بڕیاردان، میکانیزمەکانی چاودێری، و سنووری دەسەڵاتەکان لە چوارچێوەی دۆکترینی بەرگریی چالاکدا ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی ڕێکارەکانی بڕیاردان، میکانیزمەکانی چاودێری، و سنووری دەسەڵاتەکان لە چوارچێوەی دۆکترینی بەرگریی چالاکدا ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2139"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 64,
      "slug": "clause-64",
      "articleNumber": 64,
      "status": "published",
      "chapterId": 7,
      "title": "کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی",
      "body": "کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی، باڵاترین دامەزراوەی دەستووریی ڕاوێژکاری و هاوئاهەنگیی ستراتیژییە لە کۆماری کوردستاندا، کە ئەرکی یەکخستنی ئامرازەکانی هێزی نەتەوەیی و داڕشتنی وارگێڕیی یەکگرتووی دەوڵەتی لە ئەستۆدایە بۆ پاراستنی بوون، سەروەریی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان.\n\nیەکەم: دامەزراندن و پێگەی دەستووری\n\n١.١. بەپێی ئەم دەستوورە، \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" دادەمەزرێت و ڕاستەوخۆ لەژێر سەرپەرشتی و سەرۆکایەتیی سەرکۆماردایە.\n\n١.٢. ئەم کۆڕە وەک ناوەندی داڕشتنی ستراتیژیی باڵای دەوڵەت کار دەکات و بڕیار و ڕاسپاردەکانی بنەمای سەرەکیی جووڵاندنی دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی وڵاتن لە بواری ئاسایشی نەتەوەییدا.\n\nدوویەم: پێکهاتە\n\n٢.١. کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بە سەرۆکایەتیی سەرکۆمار، لە ئەندامانی باڵای دەسەڵاتی ڕایەدار و فەرماندە باڵاکانی هێزی بەرگری و دەزگا هەواڵگرییەکان پێکدێت.\n\n٢.٢. قانوونێکی تایبەت وردەکاریی پێکهاتە و میکانیزمی کارکردنی کۆڕەکە دیاری دەکات، بەڵام دەبێت لانیکەم ئەم ئەندامانەی خوارەوە لەخۆبگرێت:\n\nئا. سەرکۆمار (سەرۆکی کۆڕ).\n\nب. شالیاری کاروباری بەرگری.\n\nپ. شالیاری کاروباری ناوخۆ.\n\nت. شالیاری کاروباری دەرەوە.\n\nج. شالیاری کاروباری دارایی.\n\nچ. ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی سەرکۆمار.\n\nح. فەرماندەی گشتیی ئارتەشی کوردستان.\n\nخ. سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی.\n\nسێیەم: ئەرک و دەسەڵاتەکان\n\nئەرکی سەرەکیی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بریتییە لە یەکخستن و ئاڕاستەکردنی گشت تواناکانی دەوڵەت، کە ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە:\n\n٣.١. داڕشتنی ستراتیژیی نەتەوەیی: هەڵسەنگاندنی بێپسانەوەی مەترسییە ڕاستەوخۆ و هەلە ستراتیژییە پشکنراوەکان لەسەر ئاستی ناوخۆیی، هەرێمی و جیهانی، بە تایبەتی ئەوانەی پەیوەستن بە سەروەریی خاک، ئاسایشی نەتەوەیی، ژێرخانی ژینەکی، مانەوەی دامەزراوەکانی دەوڵەت، خۆشبژێویی گشتی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی؛ هەروەها دیاریکردنی یەکینەی بەرژەوەندییە ژینەکییەکانی نیشتمان و داڕشتنی ستراتیژیی یەکگرتووی ئاسایشی نەتەوەیی بەپێی دەستوور و قانوون.\n\n٣.٢. بەڕێوەبردنی قەیران: لە کاتێکدا کە هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ، پشتڕاستکراو و قورس بۆ سەروەریی خاک، ئاسایشی نەتەوەیی، ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، یان بەردەوامیی دامەزراوە ژینەکییەکانی دەوڵەت دروست ببێت، کۆڕەکە وەک ناوەندی فەرماندەیی و هاوئاهەنگیی قەیران کار دەکات. ئەم دۆخانە بریتین لە هەڕەشەی ڕاستەوخۆی جەنگ، هێرشی تێرۆریستییەکی قورس کە ئاسایشی گشتی یان دامەزراوە ژینەکییەکان بخاتە مەترسی، کارەساتی سروشتی یان مرۆیییەک کە ژیانی بەکۆمەڵ یان ڕاژە گشتییە بنەڕەتییەکان پەکبخات، یان هەر دۆخێکی دیکە کە بەپێی قانوون و بە پێوەری دیاریکراو وەک قەیرانی نیشتمانی دەستنیشان کرابێت. کۆڕەکە لەم بارانەدا ئەرکی هەڵسەنگاندنی دۆخ، هاوئاهەنگیکردنی دامەزراوە پەیوەندیدارەکان، دابینکردنی یەکپارچەیی بڕیار و پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی کرداری و خێرا بە سەرکۆمار لە ئەستۆ دەگرێت.\n\n٣.٣. پۆلێنکردنی پۆست و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان: کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی، بەپێی دەستوور و قانوونی تایبەت، ڕاسپاردە و پێوەری ستراتیژی بۆ دیاریکردنی پۆستە سەروەرییەکان، ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان، پلەکانی دەستگەیشتن بە زانیاریی پۆلێنکراو، مەرجەکانی پشکنینی هەداری، و ڕێکاری پێدان، هەڵپەساردن و سڕینەوەی مۆڵەتی دەستگەیشتنی هەداری دادەڕێژێت. ئەم پێوەرانە دەبێت سنووردار، ڕووەن، پشکنراو و پەیوەست بن بە پێویستیی پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، نهێنییەکانی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، هەواڵگری، ژێرخانی ژینەکی و بڕیاری سەروەریی کۆمار.\n\n٣.٤. هاوئاهەنگیی نێوان دامەزراوەکان: مسۆگەرکردنی هاوئاهەنگیی تەواو لەنێوان کاروبارەکان، ئارتەش، و گشت دەزگا هەواڵگری و هەدارییەکاندا، بۆ ڕاییکردنی یەکگرتووانەی وارگێڕیی ئاسایشی نەتەوەیی و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە پێکدادان یان بۆشاییەک لە کارەکاندا.\n\n٣.٥. پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی بنەمایی: پێشکەشکردنی ڕاوێژی ستراتیژی بە سەرکۆمار و کابینەی دەسەڵات. هەرچەندە بڕیاری کۆتایی لە دەسەڵاتی سەرکۆماردایە، بەڵام ڕاسپاردەکانی ئەم کۆڕە، بنەمای دەستووری و بنەڕەتیی گشت بڕیارە چارەنووسسازەکانی پەیوەست بە ئاسایشی نەتەوەیی پێکدەهێنن.\n\nچوارەم: میکانیزمی کار و پاراستنی نهێنی\n\n٤.١. کۆڕی باڵا بە شێوەیەکی دەوری، یان لە کاتی پێویستدا بە بانگهێشتی سەرکۆمار، کۆدەبێتەوە.\n\n٤.٢. کۆڕەکە خاوەنی سکرتاریەتێکی تایبەت و پیشەیی دەبێ کە لەلایەن ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەییەوە سەرپەرشتی دەکرێت، بۆ ئامادەکردنی دۆسییەکان، بەدواداچوونی بڕیارەکان و پێشکەشکردنی شیکاریی ستراتیژی.\n\n٤.٣. گشت گفتوگۆ، زانیاری و بەڵگەنامەکانی کۆڕ بە نهێنیی باڵای دەوڵەتی هەژمار دەکرێن. ئاشکراکردنی هەر بەشێکیان، بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و ناپاکیی نیشتمانی دادەنرێت و سزاکەی بەپێی قانوون دیاری دەکرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2143",
          "sourceIndex": 2143,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی، باڵاترین دامەزراوەی دەستووریی ڕاوێژکاری و هاوئاهەنگیی ستراتیژییە لە کۆماری کوردستاندا، کە ئەرکی یەکخستنی ئامرازەکانی هێزی نەتەوەیی و داڕشتنی وارگێڕیی یەکگرتووی دەوڵەتی لە ئەستۆدایە بۆ پاراستنی بوون، سەروەریی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی، باڵاترین دامەزراوەی دەستووریی ڕاوێژکاری و هاوئاهەنگیی ستراتیژییە لە کۆماری کوردستاندا، کە ئەرکی یەکخستنی ئامرازەکانی هێزی نەتەوەیی و داڕشتنی وارگێڕیی یەکگرتووی دەوڵەتی لە ئەستۆدایە بۆ پاراستنی بوون، سەروەریی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2144",
          "sourceIndex": 2144,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: دامەزراندن و پێگەی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: دامەزراندن و پێگەی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2145",
          "sourceIndex": 2145,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. بەپێی ئەم دەستوورە، \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" دادەمەزرێت و ڕاستەوخۆ لەژێر سەرپەرشتی و سەرۆکایەتیی سەرکۆماردایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی ئەم دەستوورە، \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" دادەمەزرێت و ڕاستەوخۆ لەژێر سەرپەرشتی و سەرۆکایەتیی سەرکۆماردایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2144"
        },
        {
          "id": "p2146",
          "sourceIndex": 2146,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم کۆڕە وەک ناوەندی داڕشتنی ستراتیژیی باڵای دەوڵەت کار دەکات و بڕیار و ڕاسپاردەکانی بنەمای سەرەکیی جووڵاندنی دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی وڵاتن لە بواری ئاسایشی نەتەوەییدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم کۆڕە وەک ناوەندی داڕشتنی ستراتیژیی باڵای دەوڵەت کار دەکات و بڕیار و ڕاسپاردەکانی بنەمای سەرەکیی جووڵاندنی دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی وڵاتن لە بواری ئاسایشی نەتەوەییدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2144"
        },
        {
          "id": "p2147",
          "sourceIndex": 2147,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێکهاتە",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێکهاتە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2148",
          "sourceIndex": 2148,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بە سەرۆکایەتیی سەرکۆمار، لە ئەندامانی باڵای دەسەڵاتی ڕایەدار و فەرماندە باڵاکانی هێزی بەرگری و دەزگا هەواڵگرییەکان پێکدێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بە سەرۆکایەتیی سەرکۆمار، لە ئەندامانی باڵای دەسەڵاتی ڕایەدار"
            },
            {
              "text": " و فەرماندە باڵاکانی هێزی بەرگری و دەزگا هەواڵگرییەکان پێکدێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2147"
        },
        {
          "id": "p2149",
          "sourceIndex": 2149,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. قانوونێکی تایبەت وردەکاریی پێکهاتە و میکانیزمی کارکردنی کۆڕەکە دیاری دەکات، بەڵام دەبێت لانیکەم ئەم ئەندامانەی خوارەوە لەخۆبگرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت وردەکاریی پێکهاتە و میکانیزمی کارکردنی کۆڕەکە دیاری دەکات، بەڵام دەبێت لانیکەم ئەم ئەندامانەی خوارەوە لەخۆبگرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2147"
        },
        {
          "id": "p2150",
          "sourceIndex": 2150,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سەرکۆمار (سەرۆکی کۆڕ).",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سەرکۆمار (سەرۆکی کۆڕ)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2149"
        },
        {
          "id": "p2151",
          "sourceIndex": 2151,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. شالیاری کاروباری بەرگری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. شالیاری کاروباری بەرگری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2149"
        },
        {
          "id": "p2152",
          "sourceIndex": 2152,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. شالیاری کاروباری ناوخۆ.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. شالیاری کاروباری ناوخۆ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2149"
        },
        {
          "id": "p2153",
          "sourceIndex": 2153,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. شالیاری کاروباری دەرەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. شالیاری کاروباری دەرەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2149"
        },
        {
          "id": "p2154",
          "sourceIndex": 2154,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. شالیاری کاروباری دارایی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. شالیاری کاروباری دارایی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2149"
        },
        {
          "id": "p2155",
          "sourceIndex": 2155,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی سەرکۆمار.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2149"
        },
        {
          "id": "p2156",
          "sourceIndex": 2156,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. فەرماندەی گشتیی ئارتەشی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. فەرماندەی گشتیی ئارتەشی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2149"
        },
        {
          "id": "p2157",
          "sourceIndex": 2157,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "خ. سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "خ. سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2149"
        },
        {
          "id": "p2158",
          "sourceIndex": 2158,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ئەرک و دەسەڵاتەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ئەرک و دەسەڵاتەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2159",
          "sourceIndex": 2159,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەرکی سەرەکیی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بریتییە لە یەکخستن و ئاڕاستەکردنی گشت تواناکانی دەوڵەت، کە ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەرکی سەرەکیی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بریتییە لە یەکخستن و ئاڕاستەکردنی گشت تواناکانی دەوڵەت، کە ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2158"
        },
        {
          "id": "p2160",
          "sourceIndex": 2160,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "٣.١. داڕشتنی ستراتیژیی نەتەوەیی: هەڵسەنگاندنی بێپسانەوەی مەترسییە ڕاستەوخۆ و هەلە ستراتیژییە پشکنراوەکان لەسەر ئاستی ناوخۆیی، هەرێمی و جیهانی، بە تایبەتی ئەوانەی پەیوەستن بە سەروەریی خاک، ئاسایشی نەتەوەیی، ژێرخانی ژینەکی، مانەوەی دامەزراوەکانی دەوڵەت، خۆشبژێویی گشتی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی؛ هەروەها دیاریکردنی یەکینەی بەرژەوەندییە ژینەکییەکانی نیشتمان و داڕشتنی ستراتیژیی یەکگرتووی ئاسایشی نەتەوەیی بەپێی دەستوور و قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.١. "
            },
            {
              "text": "داڕشتنی ستراتیژیی نەتەوەیی: هەڵسەنگاندنی بێپسانەوەی مەترسییە ڕاستەوخۆ و هەلە ستراتیژییە پشکنراوەکان لەسەر ئاستی ناوخۆیی، هەرێمی و جیهانی، بە تایبەتی ئەوانەی پەیوەستن بە سەروەریی خاک، ئاسایشی نەتەوەیی، ژێرخانی ژینەکی، مانەوەی دامەزراوەکانی دەوڵەت، خۆشبژێویی گشتی و بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی؛ هەروەها دیاریکردنی یەکینەی بەرژەوەندییە ژینەکییەکانی نیشتمان و داڕشتنی ستراتیژیی یەکگرتووی ئاسایشی نەتەوەیی بەپێی دەستوور و قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2158"
        },
        {
          "id": "p2161",
          "sourceIndex": 2161,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "٣.٢. بەڕێوەبردنی قەیران: لە کاتێکدا کە هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ، پشتڕاستکراو و قورس بۆ سەروەریی خاک، ئاسایشی نەتەوەیی، ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، یان بەردەوامیی دامەزراوە ژینەکییەکانی دەوڵەت دروست ببێت، کۆڕەکە وەک ناوەندی فەرماندەیی و هاوئاهەنگیی قەیران کار دەکات. ئەم دۆخانە بریتین لە هەڕەشەی ڕاستەوخۆی جەنگ، هێرشی تێرۆریستییەکی قورس کە ئاسایشی گشتی یان دامەزراوە ژینەکییەکان بخاتە مەترسی، کارەساتی سروشتی یان مرۆیییەک کە ژیانی بەکۆمەڵ یان ڕاژە گشتییە بنەڕەتییەکان پەکبخات، یان هەر دۆخێکی دیکە کە بەپێی قانوون و بە پێوەری دیاریکراو وەک قەیرانی نیشتمانی دەستنیشان کرابێت. کۆڕەکە لەم بارانەدا ئەرکی هەڵسەنگاندنی دۆخ، هاوئاهەنگیکردنی دامەزراوە پەیوەندیدارەکان، دابینکردنی یەکپارچەیی بڕیار و پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی کرداری و خێرا بە سەرکۆمار لە ئەستۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.٢"
            },
            {
              "text": ". بەڕێوەبردنی قەیران: لە کاتێکدا کە هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ، پشتڕاستکراو و قورس بۆ سەروەریی خاک، ئاسایشی نەتەوەیی، ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، یان بەردەوامیی دامەزراوە ژینەکییەکانی دەوڵەت دروست ببێت، کۆڕەکە وەک ناوەندی فەرماندەیی و هاوئاهەنگیی قەیران کار دەکات. ئەم دۆخانە بریتین لە هەڕەشەی ڕاستەوخۆی جەنگ، هێرشی تێرۆریستییەکی قورس کە ئاسایشی گشتی یان دامەزراوە ژینەکییەکان بخاتە مەترسی، کارەساتی سروشتی یان مرۆیییەک کە ژیانی "
            },
            {
              "text": "بەکۆمەڵ یان ڕاژە گشتییە بنەڕەتییەکان پەکبخات، یان هەر دۆخێکی دیکە کە بەپێی قانوون و بە پێوەری دیاریکراو وەک قەیرانی نیشتمانی دەستنیشان کرابێت. کۆڕەکە لەم بارانەدا ئەرکی هەڵسەنگاندنی دۆخ، هاوئاهەنگیکردنی دامەزراوە پەیوەندیدارەکان، دابینکردنی یەکپارچەیی بڕیار و پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی کرداری و خێرا بە سەرکۆمار لە ئەستۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2158"
        },
        {
          "id": "p2162",
          "sourceIndex": 2162,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "٣.٣. پۆلێنکردنی پۆست و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان: کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی، بەپێی دەستوور و قانوونی تایبەت، ڕاسپاردە و پێوەری ستراتیژی بۆ دیاریکردنی پۆستە سەروەرییەکان، ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان، پلەکانی دەستگەیشتن بە زانیاریی پۆلێنکراو، مەرجەکانی پشکنینی هەداری، و ڕێکاری پێدان، هەڵپەساردن و سڕینەوەی مۆڵەتی دەستگەیشتنی هەداری دادەڕێژێت. ئەم پێوەرانە دەبێت سنووردار، ڕووەن، پشکنراو و پەیوەست بن بە پێویستیی پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، نهێنییەکانی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، هەواڵگری، ژێرخانی ژینەکی و بڕیاری سەروەریی کۆمار.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.٣"
            },
            {
              "text": ". پۆلێنکردنی پۆست و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان: کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی، بەپێی دەستوور و قانوونی تایبەت، ڕاسپاردە و پێوەری ستراتیژی بۆ دیاریکردنی پۆستە سەروەرییەکان، ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان، پلەکانی دەستگەیشتن بە زانیاریی پۆلێنکراو، مەرجەکانی پشکنینی هەداری، و ڕێکاری پێدان، هەڵپەساردن و سڕینەوەی مۆڵەتی دەستگەیشتنی هەداری دادەڕێژێت. ئەم پێوەرانە دەبێت سنووردار، ڕووەن، پشکنراو و پەیوەست بن بە پێویستیی پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی"
            },
            {
              "text": " وڵات، نهێنییەکانی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، بەرگری، هەواڵگری، ژێرخانی ژینەکی و بڕیاری سەروەریی کۆمار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2158"
        },
        {
          "id": "p2163",
          "sourceIndex": 2163,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "٣.٤. هاوئاهەنگیی نێوان دامەزراوەکان: مسۆگەرکردنی هاوئاهەنگیی تەواو لەنێوان کاروبارەکان، ئارتەش، و گشت دەزگا هەواڵگری و هەدارییەکاندا، بۆ ڕاییکردنی یەکگرتووانەی وارگێڕیی ئاسایشی نەتەوەیی و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە پێکدادان یان بۆشاییەک لە کارەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.٤"
            },
            {
              "text": ". هاوئاهەنگیی نێوان دامەزراوەکان: مسۆگەرکردنی هاوئاهەنگیی تەواو لەنێوان کاروبارەکان، ئارتەش، و گشت دەزگا هەواڵگری و هەدارییەکاندا، بۆ ڕاییکردنی یەکگرتووانەی وارگێڕیی ئاسایشی نەتەوەیی و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە پێکدادان یان بۆشاییەک لە کارەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2158"
        },
        {
          "id": "p2164",
          "sourceIndex": 2164,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "٣.٥. پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی بنەمایی: پێشکەشکردنی ڕاوێژی ستراتیژی بە سەرکۆمار و کابینەی دەسەڵات. هەرچەندە بڕیاری کۆتایی لە دەسەڵاتی سەرکۆماردایە، بەڵام ڕاسپاردەکانی ئەم کۆڕە، بنەمای دەستووری و بنەڕەتیی گشت بڕیارە چارەنووسسازەکانی پەیوەست بە ئاسایشی نەتەوەیی پێکدەهێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.٥"
            },
            {
              "text": ". پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی بنەمایی: پێشکەشکردنی ڕاوێژی ستراتیژی بە سەرکۆمار و کابینەی دەسەڵات"
            },
            {
              "text": ". هەرچەندە بڕیاری کۆتایی لە دەسەڵاتی سەرکۆماردایە، بەڵام ڕاسپاردەکانی ئەم کۆڕە، بنەمای دەستووری و بنەڕەتیی گشت بڕیارە چارەنووسسازەکانی پەیوەست بە ئاسایشی نەتەوەیی پێکدەهێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2158"
        },
        {
          "id": "p2165",
          "sourceIndex": 2165,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: میکانیزمی کار و پاراستنی نهێنی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: میکانیزمی کار و پاراستنی نهێنی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2166",
          "sourceIndex": 2166,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. کۆڕی باڵا بە شێوەیەکی دەوری، یان لە کاتی پێویستدا بە بانگهێشتی سەرکۆمار، کۆدەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆڕی باڵا بە شێوەیەکی دەوری، یان لە کاتی پێویستدا بە بانگهێشتی سەرکۆمار، کۆدەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2165"
        },
        {
          "id": "p2167",
          "sourceIndex": 2167,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. کۆڕەکە خاوەنی سکرتاریەتێکی تایبەت و پیشەیی دەبێ کە لەلایەن ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەییەوە سەرپەرشتی دەکرێت، بۆ ئامادەکردنی دۆسییەکان، بەدواداچوونی بڕیارەکان و پێشکەشکردنی شیکاریی ستراتیژی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کۆڕەکە خاوەنی سکرتاریەتێکی تایبەت و پیشەیی دەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لەلایەن ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەییەوە سەرپەرشتی دەکرێت، بۆ ئامادەکردنی دۆسییەکان، بەدواداچوونی بڕیارەکان و پێشکەشکردنی شیکاریی ستراتیژی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2165"
        },
        {
          "id": "p2168",
          "sourceIndex": 2168,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. گشت گفتوگۆ، زانیاری و بەڵگەنامەکانی کۆڕ بە نهێنیی باڵای دەوڵەتی هەژمار دەکرێن. ئاشکراکردنی هەر بەشێکیان، بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و ناپاکیی نیشتمانی دادەنرێت و سزاکەی بەپێی قانوون دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "گشت گفتوگۆ، زانیاری و بەڵگەنامەکانی کۆڕ بە نهێنیی باڵای دەوڵەتی هەژمار دەکرێن. ئاشکراکردنی هەر بەشێکیان، بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و ناپاکیی نیشتمانی دادەنرێت و سزاکەی بەپێی قانوون دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2165"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 65,
      "slug": "clause-65",
      "articleNumber": 65,
      "status": "published",
      "chapterId": 7,
      "title": "هێزی بەرگریی نیشتمانی (ئارتەش)",
      "body": "هێزی بەرگریی نیشتمانی ئامرازی چەکداریی و مسۆگەرکەری سەروەریی نەتەوەییە. ئەرکی بنەڕەتیی بریتییە لە پاراستنی بێ دوودڵی دەوڵەت و نیشتمان، و تەنیا دڵسۆزیی بۆ ئەم دەستوورە و ویستمەندیی سەروەریی کۆماری کوردستانە.\n\nیەکەم: پێگە، ئەرک و چوارچێوەی دەستووری\n\nهێزی بەرگریی نیشتمانی، تاکە هێزی چەکداریی-لەشکەریی یەکگرتوو و قانوونیی کۆماری کوردستانە. ئەرکی بنەڕەتی و ژینەکیی بریتییە لە:\n\n١.١. بەرگریکردنی ڕەها لە دەوڵەت لەبەرامبەر هەر جۆرە دەستدرێژی و هەڕەشەیەکی چەکداریی دەرەکیدا.\n\n١.٢. مسۆگەرکردنی پێشێلنەکردنی یەکپارچەیی وڵات و سنوورەکانی کۆمار.\n\n١.٣. پاراستنی پەڕگاڵی دەستووری لەبەرامبەر ئەو هەڕەشە بوونایەتییانەی کە لە توانای دامەزراوەکانی ئاسایشی ناوخۆ بەدەرن.\n\nدوویەم: دۆکترینی بنیاتنان و ئامادەیی\n\n٢.١. ئارتەش لەسەر بنەمای \"دۆکترینی بەرگریی زیرەک و گشتگیر\" دادەمەزرێت و پەرەی پێدەدرێت، بە ئامانجی گەیشتن بە باڵادەستیی چۆنایەتی و مسۆگەرکردنی ڕێپێگریی ستراتیژی.\n\n٢.٢. ئەم دۆکترینە لەسەر ئەم کۆڵەکە بنەڕەتییانە دامەزراوە:\n\nئا. یەکخستنی پێکهاتەیی: هاوئاهەنگی و تێکەڵکردنی تەواوی تواناکانی هێزی وشکانی، ئاسمانی، و یەکە تایبەتمەندەکان، بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی هاوبەشی خێرا و کاریگەر.\n\nب. باڵادەستیی تەکنەلۆژی و داهێنان: وەبەرهێنان، بەکارهێنان، و گەشەپێدانی درێژەداری تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو، بەتایبەتی لە بوارەکانی ژیریی دەستکرد، پەرگاڵە خۆگەڕەکان، شەڕی ئەلیکترۆنی، و ئاسایشی ئەلیکترۆنی.\n\nپ. پیشەییبوونی ڕەها: بنیاتنانی هێزێکی پیشەیی کە لەسەر بنەمای بەرزترین ستانداردی ڕاهێنانی بێوچان، دیسیپلینی پۆڵایینی سەربازی، وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت، و توانای خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانکارییەکانی گۆڕەپانی جەنگدا دامەزرا بێت.\n\nسێیەم: بێلایەنیی وارگێڕی و پابەندبوون بە دەسەڵاتی ژیاری\n\n٣.١. ئارتەش بە شێوەیەکی ڕەها و بێ مەرج، ملکەچی دەسەڵاتی ژیاریی قانوونیی دەوڵەتە، کە لەلایەن سەرکۆمارەوە وەک فەرماندەی گشتیی باڵای هێزە چەکدارەکان نوێنەرایەتی دەکرێت.\n\n٣.٢. هەر جۆرە چالاکییەکی وارگێڕی، دەربڕینی لایەنگریی پارتی، یان هەوڵێک بۆ دەستێوەردان لە کاروباری دەسەڵاتداریدا لەلایەن هەر ئەندامێکی ئارتەشەوە، بە توندی نەهێڵراوە.\n\n٣.٣. ئەنجامدانی کردەوەی لەم شێوەیە، بە تاوانێکی قورس دژی پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای لەسەر دەبێت.\n\nچوارەم: پابەندبوون بە قانوون و ڕەوشتی لەشکەری\n\n٤.١. ئارتەش لە گشت ئۆپەراسیۆن و چالاکییەکانیدا، بە توندی پابەندە بە بنەماکانی ئەم دەستوورە، قانوون بەرکارەکانی وڵات، و گشت ئەو پەیماننامە و قانوون نێودەوڵەتییە مرۆییانەی کە کۆماری کوردستان پەسەندی کردوون.\n\n٤.٢. بنەماکانی ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ، جیاکردنەوەی نێوان ئامانجی لەشکەری و ژیاری، و کەمکردنەوەی زیان بۆ شارۆمەندانی ناسەربازی، بەشێکی دانەبڕاو لە پەیڕەو و ڕەوشتی سەربازیی ئارتەشن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2170",
          "sourceIndex": 2170,
          "style": "Normal",
          "text": "هێزی بەرگریی نیشتمانی ئامرازی چەکداریی و مسۆگەرکەری سەروەریی نەتەوەییە. ئەرکی بنەڕەتیی بریتییە لە پاراستنی بێ دوودڵی دەوڵەت و نیشتمان، و تەنیا دڵسۆزیی بۆ ئەم دەستوورە و ویستمەندیی سەروەریی کۆماری کوردستانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "هێزی بەرگریی نیشتمانی ئامرازی چەکداریی و مسۆگەرکەری سەروەریی نەتەوەییە. ئەرکی بنەڕەتیی بریتییە لە پاراستنی بێ دوودڵی دەوڵەت و نیشتمان، و تەنیا دڵسۆزیی بۆ ئەم دەستوورە و ویستمەندیی سەروەریی کۆماری کوردستانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2171",
          "sourceIndex": 2171,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگە، ئەرک و چوارچێوەی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگە، ئەرک و چوارچێوەی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2172",
          "sourceIndex": 2172,
          "style": "Normal",
          "text": "هێزی بەرگریی نیشتمانی، تاکە هێزی چەکداریی-لەشکەریی یەکگرتوو و قانوونیی کۆماری کوردستانە. ئەرکی بنەڕەتی و ژینەکیی بریتییە لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "هێزی بەرگریی نیشتمانی، تاکە هێزی چەکداریی-لەشکەریی یەکگرتوو و قانوونیی کۆماری کوردستانە. ئەرکی بنەڕەتی و ژینەکیی بریتییە لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2171"
        },
        {
          "id": "p2173",
          "sourceIndex": 2173,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. بەرگریکردنی ڕەها لە دەوڵەت لەبەرامبەر هەر جۆرە دەستدرێژی و هەڕەشەیەکی چەکداریی دەرەکیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١.١"
            },
            {
              "text": ". بەرگریکردنی ڕەها لە دەوڵەت لەبەرامبەر هەر جۆرە دەستدرێژی و هەڕەشەیەکی چەکداریی دەرەکیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2171"
        },
        {
          "id": "p2174",
          "sourceIndex": 2174,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. مسۆگەرکردنی پێشێلنەکردنی یەکپارچەیی وڵات و سنوورەکانی کۆمار.",
          "runs": [
            {
              "text": "١.٢"
            },
            {
              "text": ". مسۆگەرکردنی پێشێلنەکردنی یەکپارچەیی وڵات و سنوورەکانی کۆمار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2171"
        },
        {
          "id": "p2175",
          "sourceIndex": 2175,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. پاراستنی پەڕگاڵی دەستووری لەبەرامبەر ئەو هەڕەشە بوونایەتییانەی کە لە توانای دامەزراوەکانی ئاسایشی ناوخۆ بەدەرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١.٣"
            },
            {
              "text": ". پاراستنی پەڕگاڵی دەستووری لەبەرامبەر ئەو هەڕەشە بوونایەتییانەی کە لە توانای دامەزراوەکانی ئاسایشی ناوخۆ بەدەرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2171"
        },
        {
          "id": "p2176",
          "sourceIndex": 2176,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: دۆکترینی بنیاتنان و ئامادەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": دۆکترینی بنیاتنان و ئامادەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2177",
          "sourceIndex": 2177,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ئارتەش لەسەر بنەمای \"دۆکترینی بەرگریی زیرەک و گشتگیر\" دادەمەزرێت و پەرەی پێدەدرێت، بە ئامانجی گەیشتن بە باڵادەستیی چۆنایەتی و مسۆگەرکردنی ڕێپێگریی ستراتیژی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئارتەش لەسەر بنەمای \"دۆکترینی بەرگریی زیرەک و گشتگیر\" دادەمەزرێت و پەرەی پێدەدرێت، بە ئامانجی گەیشتن بە باڵادەستیی چۆنایەتی و مسۆگەرکردنی ڕێپێگریی ستراتیژی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2176"
        },
        {
          "id": "p2178",
          "sourceIndex": 2178,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم دۆکترینە لەسەر ئەم کۆڵەکە بنەڕەتییانە دامەزراوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دۆکترینە لەسەر ئەم کۆڵەکە بنەڕەتییانە دامەزراوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2176"
        },
        {
          "id": "p2179",
          "sourceIndex": 2179,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. یەکخستنی پێکهاتەیی: هاوئاهەنگی و تێکەڵکردنی تەواوی تواناکانی هێزی وشکانی، ئاسمانی، و یەکە تایبەتمەندەکان، بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی هاوبەشی خێرا و کاریگەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. یەکخستنی پێکهاتەیی: هاوئاهەنگی و تێکەڵکردنی تەواوی تواناکانی هێزی وشکانی، ئاسمانی، و یەکە تایبەتمەندەکان، بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی هاوبەشی خێرا و کاریگەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2178"
        },
        {
          "id": "p2180",
          "sourceIndex": 2180,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. باڵادەستیی تەکنەلۆژی و داهێنان: وەبەرهێنان، بەکارهێنان، و گەشەپێدانی درێژەداری تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو، بەتایبەتی لە بوارەکانی ژیریی دەستکرد، پەرگاڵە خۆگەڕەکان، شەڕی ئەلیکترۆنی، و ئاسایشی ئەلیکترۆنی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. باڵادەستیی تەکنەلۆژی و داهێنان: وەبەرهێنان، بەکارهێنان، و گەشەپێدانی درێژەداری تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو، بەتایبەتی لە بوارەکانی ژیریی دەستکرد، پەرگاڵە خۆگەڕەکان، شەڕی ئەلیکترۆنی، و ئاسایشی ئەلیکترۆنی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2178"
        },
        {
          "id": "p2181",
          "sourceIndex": 2181,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پیشەییبوونی ڕەها: بنیاتنانی هێزێکی پیشەیی کە لەسەر بنەمای بەرزترین ستانداردی ڕاهێنانی بێوچان، دیسیپلینی پۆڵایینی سەربازی، وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت، و توانای خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانکارییەکانی گۆڕەپانی جەنگدا دامەزرا بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پیشەییبوونی ڕەها: بنیاتنانی هێزێکی پیشەیی کە لەسەر بنەمای بەرزترین ستانداردی ڕاهێنانی بێوچان، دیسیپلینی پۆڵایینی سەربازی، وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت، و توانای خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانکارییەکانی گۆڕەپانی جەنگدا دامەزرا بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2178"
        },
        {
          "id": "p2182",
          "sourceIndex": 2182,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: بێلایەنیی وارگێڕی و پابەندبوون بە دەسەڵاتی ژیاری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: بێلایەنیی وارگێڕی و پابەندبوون بە دەسەڵاتی ژیاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2183",
          "sourceIndex": 2183,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ئارتەش بە شێوەیەکی ڕەها و بێ مەرج، ملکەچی دەسەڵاتی ژیاریی قانوونیی دەوڵەتە، کە لەلایەن سەرکۆمارەوە وەک فەرماندەی گشتیی باڵای هێزە چەکدارەکان نوێنەرایەتی دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئارتەش بە شێوەیەکی ڕەها و بێ مەرج، ملکەچی دەسەڵاتی ژیاریی قانوونیی دەوڵەتە، کە لەلایەن سەرکۆمارەوە وەک فەرماندەی گشتیی باڵای هێزە چەکدارەکان نوێنەرایەتی دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2182"
        },
        {
          "id": "p2184",
          "sourceIndex": 2184,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. هەر جۆرە چالاکییەکی وارگێڕی، دەربڕینی لایەنگریی پارتی، یان هەوڵێک بۆ دەستێوەردان لە کاروباری دەسەڵاتداریدا لەلایەن هەر ئەندامێکی ئارتەشەوە، بە توندی نەهێڵراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە چالاکییەکی وارگێڕی"
            },
            {
              "text": "، دەربڕینی لایەنگریی پارتی، یان هەوڵێک بۆ دەستێوەردان لە کاروباری دەسەڵاتداریدا لەلایەن هەر ئەندامێکی ئارتەشەوە، بە توندی نەهێڵراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2182"
        },
        {
          "id": "p2185",
          "sourceIndex": 2185,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ئەنجامدانی کردەوەی لەم شێوەیە، بە تاوانێکی قورس دژی پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەنجامدانی کردەوەی لەم شێوەیە، بە تاوانێکی قورس دژی پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2182"
        },
        {
          "id": "p2186",
          "sourceIndex": 2186,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پابەندبوون بە قانوون و ڕەوشتی لەشکەری",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پابەندبوون بە قانوون و ڕەوشتی لەشکەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2187",
          "sourceIndex": 2187,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. ئارتەش لە گشت ئۆپەراسیۆن و چالاکییەکانیدا، بە توندی پابەندە بە بنەماکانی ئەم دەستوورە، قانوون بەرکارەکانی وڵات، و گشت ئەو پەیماننامە و قانوون نێودەوڵەتییە مرۆییانەی کە کۆماری کوردستان پەسەندی کردوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئارتەش لە گشت ئۆپەراسیۆن و چالاکییەکانیدا، بە توندی پابەندە بە بنەماکانی ئەم دەستوورە، قانوون بەرکارەکانی وڵات، و گشت ئەو پەیماننامە و قانوون نێودەوڵەتییە مرۆییانەی کە کۆماری کوردستان پەسەندی کردوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2186"
        },
        {
          "id": "p2188",
          "sourceIndex": 2188,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. بنەماکانی ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ، جیاکردنەوەی نێوان ئامانجی لەشکەری و ژیاری، و کەمکردنەوەی زیان بۆ شارۆمەندانی ناسەربازی، بەشێکی دانەبڕاو لە پەیڕەو و ڕەوشتی سەربازیی ئارتەشن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بنەماکانی ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ، جیاکردنەوەی نێوان ئامانجی لەشکەری و ژیاری، و کەمکردنەوەی زیان بۆ شارۆمەندانی ناسەربازی، بەشێکی دانەبڕاو لە پەیڕەو و ڕەوشتی سەربازیی ئارتەشن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2186"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 66,
      "slug": "clause-66",
      "articleNumber": 66,
      "status": "published",
      "chapterId": 7,
      "title": "ڕاژەی نیشتمانی و هێزی یەدەگ",
      "body": "پاراستنی دەوڵەت و مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتیی سەروەریی نەتەوەیی، ئەرکێکی هاوبەشە کە لەسەر شانی دەوڵەت و هەر شارۆمەندێکە. لەم ڕوانگەیەوە، ڕاژەی نیشتمانی وەک ئەرکێکی پیرۆز و قۆناغێکی بنەڕەتیی بنیاتنانی شارۆمەندیی بەرپرسیار دادەنرێت، کە ئامانج لێی سەرەڕای ئامادەیی سەربازی، هەروەها چەسپاندنی یەکێتیی نەتەوەیی، ورەی بەرگریی گشتی، و ئامادەکردنی نەوەکانە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی گشت ئاڵنگارییەک.\n\nیەکەم: ڕاژەی نیشتمانیی ناچاری\n\n١.١. ڕاژەکردن لە چوارچێوەی پەرگاڵی بەرگریی نیشتمانیدا، ئەرکێکی قانوونییە.\n\n١.٢. ئەم ئەرکە هەموو شارۆمەندێکی شایستە دەگرێتەوە کە تەمەنی قانوونیی تەواو کردووە.\n\n١.٣. ڕاییکردنی ئەم ئەرکە ژن و پیاو بە شێوەیەکی یەکسان دەگرێتەوە.\n\n١.٤. قانوون وردەکارییەکانی ماوە، مەرجەکان و شێوازی ڕاییکردنی ڕاژەی نیشتمانی دیاری دەکات.\n\nدوویەم: ڕاژەی ژیاریی جێگرەوە\n\n٢.١. ئەو شارۆمەندانەی کە بەهۆی ناتوانایی جەستەیی یان دەروونیی سەلمێنراوەوە توانای ئەنجامدانی ڕاژەی چەکدارییان نییە، ڕاژەی ژیاریی جێگرەوە ئەنجام دەدەن.\n\n٢.٢. ئەم ناتواناییە تەنیا لەلایەن \"لیژنەی پزیشکیی پسپۆڕی سەربازی\"ـیەوە پشتڕاست دەکرێتەوە.\n\n٢.٣. ڕاژەی ژیاری لە بوارەکانی بەرگریی شارستانی، یارمەتیی مرۆیی، ڕاژەداریی گشتیی ستراتیژی و پاراستنی ژینگەدا بەڕێوەدەچێت.\n\n٢.٤. ئەم ڕاژەیە وەک ئەرکێکی هاوتا بە ڕاژەی سەربازی دادەنرێت و ماوە و مەرجەکانی بەپێی قانوون یەکسان دەبن.\n\n٢.٥. هەر هەوڵێک بۆ بەدەستهێنانی ئەم مافە بە شێوەی ناقانوونیی، بە تاوان هەژمار دەکرێت و سزای توندی لەسەر دەبێت.\n\nسێیەم: هێزی یەدەگی نیشتمانی و دۆکترینی \"نەتەوەی چەکدار\"\n\n٣.١. دەوڵەت پەرگاڵێکی هێزی یەدەگی نیشتمانیی گشتگیر دادەمەزرێنێت، کە لەو شارۆمندانە پێکدێ کە ڕاژەی نیشتمانییان تەواو کردووە.\n\n٣.٢. ئەم هێزە وەک بەرجەستەبوونی مۆدێرنی دۆکترینی \"نەتەوەی چەکدار\"، پردی پەیوەندیی نێوان ئارتەشی پیشەیی و کۆمەڵگا پێکدەهێنێت و بە شێوەیەکی دەوری ڕاهێنانی پێدەکرێت.\n\n٣.٣. هێزی یەدەگی نیشتمانی وەک هێزێکی ڕێپێگریی ستراتیژی کار دەکات و ئەرکێکی دوولایەنەی هەیە:\n\nئا. لە کاتی جەنگدا: پشتیوانیکردنی ڕاستەوخۆی ئارتەش، پاراستنی دامەزراوە ژینەکییەکان و مسۆگەرکردنی ئاسایشی ناوخۆیی.\n\nب. لە کاتی ئاشتیدا: ڕووبەڕووبوونەوەی کارەساتە سروشتییەکان، قەیرانە تەندروستییە گەورەکان و بەشداریکردن لە پڕۆژە نیشتمانییە ستراتیژییەکاندا.\n\nچوارەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\n٤.١. قانوونێکی تایبەت گشت وردەکارییەکانی پەیوەست بە ڕاژەی نیشتمانی و هێزی یەدەگ ڕێکدەخات.\n\n٤.٢. ئەم قانوونە دەبێت بە ڕوونی ئەم بوارانە دیاری بکات:\n\nئا. مەرج و تەمەنی شایستەبوون بۆ ڕاژە.\n\nب. پڕۆسەی دادپەروەرانە بۆ پۆلێنکردنی تاکەکان بۆ ڕاژەی سەربازی یان ژیاری.\n\nپ. ماف و ئەرکەکانی شارۆمەندان لە ماوەی ڕاژەی نیشتمانیدا.\n\nت. پێکهاتە، ڕاهێنان و میکانیزمی بانگهێشتکردنی هێزی یەدەگی نیشتمانی.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2190",
          "sourceIndex": 2190,
          "style": "Normal",
          "text": "پاراستنی دەوڵەت و مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتیی سەروەریی نەتەوەیی، ئەرکێکی هاوبەشە کە لەسەر شانی دەوڵەت و هەر شارۆمەندێکە. لەم ڕوانگەیەوە، ڕاژەی نیشتمانی وەک ئەرکێکی پیرۆز و قۆناغێکی بنەڕەتیی بنیاتنانی شارۆمەندیی بەرپرسیار دادەنرێت، کە ئامانج لێی سەرەڕای ئامادەیی سەربازی، هەروەها چەسپاندنی یەکێتیی نەتەوەیی، ورەی بەرگریی گشتی، و ئامادەکردنی نەوەکانە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی گشت ئاڵنگارییەک.",
          "runs": [
            {
              "text": "پاراستنی دەوڵەت و مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتیی سەروەریی نەتەوەیی، ئەرکێکی هاوبەشە کە لەسەر شانی دەوڵەت و هەر شارۆمەندێکە. لەم ڕوانگەیەوە، ڕاژەی نیشتمانی وەک ئەرکێکی پیرۆز و قۆناغێکی بنەڕەتیی بنیاتنانی شارۆمەندیی بەرپرسیار دادەنرێت، کە ئامانج لێی سەرەڕای ئامادەیی سەربازی، هەروەها چەسپاندنی یەکێتیی نەتەوەیی، ورەی بەرگریی گشتی، و ئامادەکردنی نەوەکانە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی گشت ئاڵنگارییەک."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2191",
          "sourceIndex": 2191,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ڕاژەی نیشتمانیی ناچاری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ڕاژەی نیشتمانیی ناچاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2192",
          "sourceIndex": 2192,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ڕاژەکردن لە چوارچێوەی پەرگاڵی بەرگریی نیشتمانیدا، ئەرکێکی قانوونییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕاژەکردن لە چوارچێوەی پەرگاڵی بەرگریی نیشتمانیدا، ئەرکێکی قانوونییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2191"
        },
        {
          "id": "p2193",
          "sourceIndex": 2193,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم ئەرکە هەموو شارۆمەندێکی شایستە دەگرێتەوە کە تەمەنی قانوونیی تەواو کردووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرکە هەموو شارۆمەندێکی شایستە دەگرێتەوە کە تەمەنی قانوونیی تەواو کردووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2191"
        },
        {
          "id": "p2194",
          "sourceIndex": 2194,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ڕاییکردنی ئەم ئەرکە ژن و پیاو بە شێوەیەکی یەکسان دەگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕاییکردنی ئەم ئەرکە ژن و پیاو بە شێوەیەکی یەکسان دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2191"
        },
        {
          "id": "p2195",
          "sourceIndex": 2195,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. قانوون وردەکارییەکانی ماوە، مەرجەکان و شێوازی ڕاییکردنی ڕاژەی نیشتمانی دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "قانوون وردەکارییەکانی ماوە، مەرجەکان و شێوازی ڕاییکردنی ڕاژەی نیشتمانی دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2191"
        },
        {
          "id": "p2196",
          "sourceIndex": 2196,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ڕاژەی ژیاریی جێگرەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ڕاژەی ژیاریی جێگرەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2197",
          "sourceIndex": 2197,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ئەو شارۆمەندانەی کە بەهۆی ناتوانایی جەستەیی یان دەروونیی سەلمێنراوەوە توانای ئەنجامدانی ڕاژەی چەکدارییان نییە، ڕاژەی ژیاریی جێگرەوە ئەنجام دەدەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەو شارۆمەندانەی کە بەهۆی ناتوانایی جەستەیی یان دەروونیی سەلمێنراوەوە توانای ئەنجامدانی ڕاژەی چەکدارییان نییە، ڕاژەی ژیاریی جێگرەوە ئەنجام دەدەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2196"
        },
        {
          "id": "p2198",
          "sourceIndex": 2198,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم ناتواناییە تەنیا لەلایەن \"لیژنەی پزیشکیی پسپۆڕی سەربازی\"ـیەوە پشتڕاست دەکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ناتواناییە تەنیا لەلایەن \"لیژنەی پزیشکیی پسپۆڕی سەربازی\"ـیەوە پشتڕاست دەکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2196"
        },
        {
          "id": "p2199",
          "sourceIndex": 2199,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ڕاژەی ژیاری لە بوارەکانی بەرگریی شارستانی، یارمەتیی مرۆیی، ڕاژەداریی گشتیی ستراتیژی و پاراستنی ژینگەدا بەڕێوەدەچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕاژەی ژیاری لە بوارەکانی بەرگریی شارستانی، یارمەتیی مرۆیی، ڕاژەداریی گشتیی ستراتیژی و پاراستنی ژینگەدا بەڕێوەدەچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2196"
        },
        {
          "id": "p2200",
          "sourceIndex": 2200,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. ئەم ڕاژەیە وەک ئەرکێکی هاوتا بە ڕاژەی سەربازی دادەنرێت و ماوە و مەرجەکانی بەپێی قانوون یەکسان دەبن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەم ڕاژەیە وەک ئەرکێکی هاوتا بە ڕاژەی سەربازی دادەنرێت و ماوە و مەرجەکانی بەپێی قانوون یەکسان دەبن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2196"
        },
        {
          "id": "p2201",
          "sourceIndex": 2201,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. هەر هەوڵێک بۆ بەدەستهێنانی ئەم مافە بە شێوەی ناقانوونیی، بە تاوان هەژمار دەکرێت و سزای توندی لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک بۆ بەدەستهێنانی ئەم مافە بە شێوەی ناقانوونیی، بە تاوان هەژمار دەکرێت و سزای توندی لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2196"
        },
        {
          "id": "p2202",
          "sourceIndex": 2202,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: هێزی یەدەگی نیشتمانی و دۆکترینی \"نەتەوەی چەکدار\"",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: هێزی یەدەگی نیشتمانی و دۆکترینی \"نەتەوەی چەکدار"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2203",
          "sourceIndex": 2203,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت پەرگاڵێکی هێزی یەدەگی نیشتمانیی گشتگیر دادەمەزرێنێت، کە لەو شارۆمندانە پێکدێ کە ڕاژەی نیشتمانییان تەواو کردووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پەرگاڵێکی هێزی یەدەگی نیشتمانیی گشتگیر دادەمەزرێنێت، کە لەو شارۆمندانە پێکد"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ڕاژەی نیشتمانییان تەواو کردووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2202"
        },
        {
          "id": "p2204",
          "sourceIndex": 2204,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم هێزە وەک بەرجەستەبوونی مۆدێرنی دۆکترینی \"نەتەوەی چەکدار\"، پردی پەیوەندیی نێوان ئارتەشی پیشەیی و کۆمەڵگا پێکدەهێنێت و بە شێوەیەکی دەوری ڕاهێنانی پێدەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم هێزە وەک بەرجەستەبوونی مۆدێرنی دۆکترینی \"نەتەوەی چەکدار\"، پردی پەیوەندیی نێوان ئارتەشی پیشەیی و کۆمەڵگا پێکدەهێنێت و بە شێوەیەکی دەوری ڕاهێنانی پێدەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2202"
        },
        {
          "id": "p2205",
          "sourceIndex": 2205,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. هێزی یەدەگی نیشتمانی وەک هێزێکی ڕێپێگریی ستراتیژی کار دەکات و ئەرکێکی دوولایەنەی هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هێزی یەدەگی نیشتمانی وەک هێزێکی ڕێپێگریی ستراتیژی کار دەکات و ئەرکێکی دوولایەنەی هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2202"
        },
        {
          "id": "p2206",
          "sourceIndex": 2206,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لە کاتی جەنگدا: پشتیوانیکردنی ڕاستەوخۆی ئارتەش، پاراستنی دامەزراوە ژینەکییەکان و مسۆگەرکردنی ئاسایشی ناوخۆیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لە کاتی جەنگدا: پشتیوانیکردنی ڕاستەوخۆی ئارتەش، پاراستنی دامەزراوە ژینەکییەکان و مسۆگەرکردنی ئاسایشی ناوخۆیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2205"
        },
        {
          "id": "p2207",
          "sourceIndex": 2207,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. لە کاتی ئاشتیدا: ڕووبەڕووبوونەوەی کارەساتە سروشتییەکان، قەیرانە تەندروستییە گەورەکان و بەشداریکردن لە پڕۆژە نیشتمانییە ستراتیژییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. لە کاتی ئاشتیدا: ڕووبەڕووبوونەوەی کارەساتە سروشتییەکان، قەیرانە تەندروستییە گەورەکان و بەشداریکردن لە پڕۆژە نیشتمانییە ستراتیژییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2205"
        },
        {
          "id": "p2208",
          "sourceIndex": 2208,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2209",
          "sourceIndex": 2209,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. قانوونێکی تایبەت گشت وردەکارییەکانی پەیوەست بە ڕاژەی نیشتمانی و هێزی یەدەگ ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت گشت وردەکارییەکانی پەیوەست بە ڕاژەی نیشتمانی و هێزی یەدەگ ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2208"
        },
        {
          "id": "p2210",
          "sourceIndex": 2210,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەم قانوونە دەبێت بە ڕوونی ئەم بوارانە دیاری بکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم قانوونە دەبێت بە ڕوونی ئەم بوارانە دیاری بکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2208"
        },
        {
          "id": "p2211",
          "sourceIndex": 2211,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مەرج و تەمەنی شایستەبوون بۆ ڕاژە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مەرج و تەمەنی شایستەبوون بۆ ڕاژە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2210"
        },
        {
          "id": "p2212",
          "sourceIndex": 2212,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پڕۆسەی دادپەروەرانە بۆ پۆلێنکردنی تاکەکان بۆ ڕاژەی سەربازی یان ژیاری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پڕۆسەی دادپەروەرانە بۆ پۆلێنکردنی تاکەکان بۆ ڕاژەی سەربازی یان ژیاری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2210"
        },
        {
          "id": "p2213",
          "sourceIndex": 2213,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ماف و ئەرکەکانی شارۆمەندان لە ماوەی ڕاژەی نیشتمانیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ماف و ئەرکەکانی شارۆمەندان لە ماوەی ڕاژەی نیشتمانیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2210"
        },
        {
          "id": "p2214",
          "sourceIndex": 2214,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پێکهاتە، ڕاهێنان و میکانیزمی بانگهێشتکردنی هێزی یەدەگی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پێکهاتە، ڕاهێنان و میکانیزمی بانگهێشتکردنی هێزی یەدەگی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2210"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 67,
      "slug": "clause-67",
      "articleNumber": 67,
      "status": "published",
      "chapterId": 7,
      "title": "پەڕگاڵی نێوخۆیی و پۆلیسی نیشتمانی",
      "body": "پۆلیسی نیشتمانی، هێزی ژیاریی دەوڵەتە بۆ ڕاییکردنی قانوون، پاراستنی ماف و ئازادییەکانی شارۆمەندان و چەسپاندنی پەڕگاڵی گشتی. ڕەوایەتیی دەسەڵاتی پۆلیس لە قانوونەوە هەڵدەقوڵێت و ئامانجی سەرەکیی ڕاژەی کۆمەڵگایە. ئەم دامەزراوەیە لەسەر بنەماکانی پیشەییبوون، بێلایەنی و ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ کار دەکات.\n\nیەکەم: پێگە، ئەرک و چوارچێوەی دەستووری\n\n١.١. پۆلیسی نیشتمانی، تاکە هێزی ژیاریی چەکداریی کۆماری کوردستانە کە بەرپرسیارە لە پاراستنی ئاسایشی ناوخۆیی.\n\n١.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی بریتین لە:\n\nئا. ڕاییکردنی قانوونەکان و بڕیارە دادوەرییەکان.\n\nب. پاراستنی پەڕگاڵی گشتی، ژیانی شارۆمەندان و سامانی گشتی و تایبەت.\n\nپ. ڕێگریکردن و لێکۆڵینەوە لە تاوانەکان.\n\nت. مسۆگەرکردنی ژینگەیەکی ئارام بۆ ڕاییکردنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان.\n\nدوویەم: جیاکاریی بنەڕەتی لەگەڵ هێزی بەرگریی نیشتمانی\n\n٢.١. جیاکردنەوەی ئەرکی تەناهی و ئاسایشی ناوخۆ (پۆلیس) لە ئەرکی بەرگریی دەرەکی (ئارتەش)، بنەمایەکی دەستووریی سەوداهەڵنەگرە.\n\n٢.٢. دەستێوەردانی ئارتەش لە کاروباری ئاسایشی ناوخۆیی و ڕاییکردنی قانووندا بە توندی نەهێڵراوە، مەگەر تەنیا لەم دۆخە زۆر تایبەتانەدا:\n\nئا. ڕاگەیاندنی فەرمیی باری نائاسایی کە هەڕەشەی ڕووخانی پەڕگاڵی دەستووری لێبکرێت.\n\nب. کاتێک توانای پۆلیسی نیشتمانی بە شێوەیەکی سەلمێنراو بۆ کۆنترۆڵکردنی دۆخەکە بەس نەبێت.\n\nپ. تەنیا بە فەرمانێکی ڕاستەوخۆ و نووسراوی سەرکۆمار و بەپێی قانوونێکی تایبەت کە ماوە و سنووری دەستێوەردانەکە دیاری دەکات.\n\nسێیەم: بنەماکانی لێپرسینەوە و چاودێری\n\n٣.١. پۆلیسی نیشتمانی دەکەوێتە ژێر چاودێری و لێپرسینەوەی تۆکمەوە بۆ مسۆگەرکردنی پابەندبوونی بە قانوون و ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ.\n\n٣.٢. ئەم میکانیزمانە دوو ئاست دەگرنەوە:\n\nئا. لێپرسینەوەی ناوخۆیی: لە ڕێگەی دەستەیەکی تایبەتمەند بە ستانداردی پیشەیی و لێپرسینەوە لەناو خودی دامەزراوەی پۆلیسدا، کە بە قانوون ڕێکدەخرێت.\n\nب. چاودێریی دەرەکی: لە ڕێگەی دەستەیەکی سەربەخۆی ژیاری بۆ چاودێریکردنی پۆلیس و لیژنە تایبەتمەندەکانی مەکۆی نیشتمانییەوە.\n\nچوارەم: پرەنسیپەکانی بەکارهێنانی هێز\n\n٤.١. بەکارهێنانی هێز لەلایەن پۆلیسەوە دەبێت بە توندی پابەندی پرەنسیپەکانی قانوونییبوون، پێویستی و هاوسەنگی بێت.\n\n٤.٢. هێز تەنیا وەک دوا چارەسەر و کاتێک بەکاردەهێنرێ کە ڕێگەی دیکە کاریگەر نەبن، و دەبێت کەمترین ئاستی پێویست بێت بۆ بەدەستهێنانی ئامانجێکی قانوونیی.\n\n٤.٣. ئامانجی سەرەکی لە هەر بارودۆخێکدا، کەمکردنەوەی پێکدادان و پاراستنی ژیانی هەموو لایەکە.\n\nپێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\n٥.١. قانوونێکی تایبەت، پێکهاتە، ئەرک، دەسەڵات، ستانداردی دامەزراندن و ڕاهێنان، و میکانیزمەکانی لێپرسینەوەی پۆلیسی نیشتمانی، بەپێی بنەماکانی ئەم بەندە ڕێکدەخات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2216",
          "sourceIndex": 2216,
          "style": "Normal",
          "text": "پۆلیسی نیشتمانی، هێزی ژیاریی دەوڵەتە بۆ ڕاییکردنی قانوون، پاراستنی ماف و ئازادییەکانی شارۆمەندان و چەسپاندنی پەڕگاڵی گشتی. ڕەوایەتیی دەسەڵاتی پۆلیس لە قانوونەوە هەڵدەقوڵێت و ئامانجی سەرەکیی ڕاژەی کۆمەڵگایە. ئەم دامەزراوەیە لەسەر بنەماکانی پیشەییبوون، بێلایەنی و ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پۆلیسی نیشتمانی، هێزی ژیاریی دەوڵەتە بۆ ڕاییکردنی قانوون، پاراستنی ماف و ئازادییەکانی شارۆمەندان و چەسپاندنی پەڕگاڵی گشتی. ڕەوایەتیی دەسەڵاتی پۆلیس لە قانوونەوە هەڵدەقوڵێت و ئامانجی سەرەکیی ڕاژەی کۆمەڵگایە. ئەم دامەزراوەیە لەسەر بنەماکانی پیشەییبوون، بێلایەنی و ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2217",
          "sourceIndex": 2217,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگە، ئەرک و چوارچێوەی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگە، ئەرک و چوارچێوەی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2218",
          "sourceIndex": 2218,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پۆلیسی نیشتمانی، تاکە هێزی ژیاریی چەکداریی کۆماری کوردستانە کە بەرپرسیارە لە پاراستنی ئاسایشی ناوخۆیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پۆلیسی نیشتمانی، تاکە هێزی ژیاریی چەکداریی کۆماری کوردستانە کە بەرپرسیارە لە پاراستنی ئاسایشی ناوخۆیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2217"
        },
        {
          "id": "p2219",
          "sourceIndex": 2219,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە بنەڕەتییەکانی بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2217"
        },
        {
          "id": "p2220",
          "sourceIndex": 2220,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕاییکردنی قانوونەکان و بڕیارە دادوەرییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕاییکردنی قانوونەکان و بڕیارە دادوەرییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2219"
        },
        {
          "id": "p2221",
          "sourceIndex": 2221,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاراستنی پەڕگاڵی گشتی، ژیانی شارۆمەندان و سامانی گشتی و تایبەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاراستنی پەڕگاڵی گشتی، ژیانی شارۆمەندان و سامانی گشتی و تایبەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2219"
        },
        {
          "id": "p2222",
          "sourceIndex": 2222,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕێگریکردن و لێکۆڵینەوە لە تاوانەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕێگریکردن و لێکۆڵینەوە لە تاوانەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2219"
        },
        {
          "id": "p2223",
          "sourceIndex": 2223,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. مسۆگەرکردنی ژینگەیەکی ئارام بۆ ڕاییکردنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. مسۆگەرکردنی ژینگەیەکی ئارام بۆ ڕاییکردنی ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2219"
        },
        {
          "id": "p2224",
          "sourceIndex": 2224,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: جیاکاریی بنەڕەتی لەگەڵ هێزی بەرگریی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": جیاکاریی بنەڕەتی لەگەڵ هێزی بەرگریی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2225",
          "sourceIndex": 2225,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. جیاکردنەوەی ئەرکی تەناهی و ئاسایشی ناوخۆ (پۆلیس) لە ئەرکی بەرگریی دەرەکی (ئارتەش)، بنەمایەکی دەستووریی سەوداهەڵنەگرە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "جیاکردنەوەی ئەرکی تەناهی و ئاسایشی ناوخۆ (پۆلیس) لە ئەرکی بەرگریی دەرەکی (ئارتەش)، بنەمایەکی دەستووریی سەوداهەڵنەگرە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2224"
        },
        {
          "id": "p2226",
          "sourceIndex": 2226,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. دەستێوەردانی ئارتەش لە کاروباری ئاسایشی ناوخۆیی و ڕاییکردنی قانووندا بە توندی نەهێڵراوە، مەگەر تەنیا لەم دۆخە زۆر تایبەتانەدا:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەستێوەردانی ئارتەش لە کاروباری ئاسایشی ناوخۆیی و ڕاییکردنی قانووندا بە توندی نەهێڵراوە، مەگەر تەنیا لەم دۆخە زۆر تایبەتانەدا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2224"
        },
        {
          "id": "p2227",
          "sourceIndex": 2227,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕاگەیاندنی فەرمیی باری نائاسایی کە هەڕەشەی ڕووخانی پەڕگاڵی دەستووری لێبکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕاگەیاندنی فەرمیی باری نائاسایی کە هەڕەشەی ڕووخانی پەڕگاڵی دەستووری لێبکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2226"
        },
        {
          "id": "p2228",
          "sourceIndex": 2228,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کاتێک توانای پۆلیسی نیشتمانی بە شێوەیەکی سەلمێنراو بۆ کۆنترۆڵکردنی دۆخەکە بەس نەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کاتێک توانای پۆلیسی نیشتمانی بە شێوەیەکی سەلمێنراو بۆ کۆنترۆڵکردنی دۆخەکە بەس نەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2226"
        },
        {
          "id": "p2229",
          "sourceIndex": 2229,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. تەنیا بە فەرمانێکی ڕاستەوخۆ و نووسراوی سەرکۆمار و بەپێی قانوونێکی تایبەت کە ماوە و سنووری دەستێوەردانەکە دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. تەنیا بە فەرمانێکی ڕاستەوخۆ و نووسراوی سەرکۆمار و بەپێی قانوونێکی تایبەت کە ماوە و سنووری دەستێوەردانەکە دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2226"
        },
        {
          "id": "p2230",
          "sourceIndex": 2230,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: بنەماکانی لێپرسینەوە و چاودێری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: بنەماکانی لێپرسینەوە و چاودێری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2231",
          "sourceIndex": 2231,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پۆلیسی نیشتمانی دەکەوێتە ژێر چاودێری و لێپرسینەوەی تۆکمەوە بۆ مسۆگەرکردنی پابەندبوونی بە قانوون و ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پۆلیسی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " دەکەوێتە ژێر چاودێری و لێپرسینەوەی تۆکمەوە بۆ مسۆگەرکردنی پابەندبوونی بە قانوون و ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2230"
        },
        {
          "id": "p2232",
          "sourceIndex": 2232,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم میکانیزمانە دوو ئاست دەگرنەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم میکانیزمانە دوو ئاست دەگرنەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2230"
        },
        {
          "id": "p2233",
          "sourceIndex": 2233,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لێپرسینەوەی ناوخۆیی: لە ڕێگەی دەستەیەکی تایبەتمەند بە ستانداردی پیشەیی و لێپرسینەوە لەناو خودی دامەزراوەی پۆلیسدا، کە بە قانوون ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لێپرسینەوەی ناوخۆیی: لە ڕێگەی دەستەیەکی تایبەتمەند بە ستانداردی پیشەیی و لێپرسینەوە لەناو خودی دامەزراوەی پۆلیسدا، کە بە قانوون ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2232"
        },
        {
          "id": "p2234",
          "sourceIndex": 2234,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. چاودێریی دەرەکی: لە ڕێگەی دەستەیەکی سەربەخۆی ژیاری بۆ چاودێریکردنی پۆلیس و لیژنە تایبەتمەندەکانی مەکۆی نیشتمانییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. چاودێریی دەرەکی: لە ڕێگەی دەستەیەکی سەربەخۆی ژیاری بۆ چاودێریکردنی پۆلیس و لیژنە تایبەتمەندەکانی مەکۆی نیشتمانییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2232"
        },
        {
          "id": "p2235",
          "sourceIndex": 2235,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پرەنسیپەکانی بەکارهێنانی هێز",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پرەنسیپەکانی بەکارهێنانی هێز"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2236",
          "sourceIndex": 2236,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. بەکارهێنانی هێز لەلایەن پۆلیسەوە دەبێت بە توندی پابەندی پرەنسیپەکانی قانوونییبوون، پێویستی و هاوسەنگی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی هێز لەلایەن پۆلیسەوە دەبێت بە توندی پابەندی پرەنسیپەکانی قانوونییبوون، پێویستی و هاوسەنگی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2235"
        },
        {
          "id": "p2237",
          "sourceIndex": 2237,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. هێز تەنیا وەک دوا چارەسەر و کاتێک بەکاردەهێنرێ کە ڕێگەی دیکە کاریگەر نەبن، و دەبێت کەمترین ئاستی پێویست بێت بۆ بەدەستهێنانی ئامانجێکی قانوونیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هێز تەنیا وەک دوا چارەسەر و کاتێک بەکاردەهێنر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ڕێگەی دیکە کاریگەر نەبن، و دەبێت کەمترین ئاستی پێویست بێت بۆ بەدەستهێنانی ئامانجێکی قانوونیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2235"
        },
        {
          "id": "p2238",
          "sourceIndex": 2238,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. ئامانجی سەرەکی لە هەر بارودۆخێکدا، کەمکردنەوەی پێکدادان و پاراستنی ژیانی هەموو لایەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی سەرەکی لە هەر بارودۆخێکدا، کەمکردنەوەی پێکدادان و پاراستنی ژیانی هەموو لایەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2235"
        },
        {
          "id": "p2239",
          "sourceIndex": 2239,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2240",
          "sourceIndex": 2240,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. قانوونێکی تایبەت، پێکهاتە، ئەرک، دەسەڵات، ستانداردی دامەزراندن و ڕاهێنان، و میکانیزمەکانی لێپرسینەوەی پۆلیسی نیشتمانی، بەپێی بنەماکانی ئەم بەندە ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، پێکهاتە، ئەرک، دەسەڵات، ستانداردی دامەزراندن و ڕاهێنان، و میکانیزمەکانی لێپرسینەوەی پۆلیسی نیشتمانی، بەپێی بنەماکانی ئەم بەندە ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2239"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 68,
      "slug": "clause-68",
      "articleNumber": 68,
      "status": "published",
      "chapterId": 7,
      "title": "دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی",
      "body": "لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی نەتەوەی کورد وەک قوربانییەکی داگیرکاری، و لە پێناو مسۆگەرکردنی ئەوەی کە سەروەریی دەوڵەت هەرگیز ناکەوێتە مەترسییەوە، \"دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی\" وەک کەرەسەی پێشبینی و پارێزەری ستراتیژیی کۆمار دادەمەزرێت. ئەرکی بنەڕەتیی ئەم دەزگایە بریتییە لە پاراستنی بێ ئەملاوئەولای ئەم دەستوورە، سەروەریی دەوڵەت، و ئاسایشی نەتەوەیی.\n\nیەکەم: ئەرک و دەسەڵاتە ستراتیژییەکان\n\n١.١. دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی ئەرکی بنەڕەتیی بریتییە لە پاراستنی دەوڵەت لەبەرامبەر هەموو هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا، کە ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە:\n\nئا. هەواڵگریی دەرەکی: کۆکردنەوە، شیکردنەوە و بەرهەمهێنانی هەواڵگری لەسەر ئاستی دەرەکی، بە مەبەستی دابینکردنی زانیاریی ورد و کاتی بۆ داڕێژەرانی وارگێڕیی دەرەوە و پلانی بەرگریی نیشتمانی.\n\nب. بەرەنگاربوونەوەی هەواڵگریی دوژمن: بەرەنگاربوونەوەی چالاکیی هەواڵگریی دوژمن لەناوخۆی وڵاتدا، بە مەبەستی پاراستنی دامەزراوەکانی دەوڵەت، ژێرخانی ستراتیژی و نهێنییە نیشتمانییەکان لە دزەکردن، سیخوڕی و تێکدانکاری.\n\nپ. کردەی نادیار: ئەنجامدانی کردەی نادیار لە دەرەوەی سنوورەکان، تەنیا کاتێک کە هەڕەشەیەکی بوونایەتیی ڕاستەوخۆ لەسەر مانەوەی کۆمار هەبێت و ڕێگاچارەی دیپلۆماسی و سەربازیی ئاشکرا کاریگەر نەبێت. ئەم کردانە دەبێت بە فەرمانی تایبەتی سەرکۆمار و لەژێر چاودێریی توندی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەییدا بێت.\n\nدوویەم: چوارچێوەی ستراتیژی و دۆکترینی هەواڵگری\n\n٢.١. دەزگاکە لەسەر بنەمای \"دۆکترینی بەرگریی پێشوەختە\" کار دەکات؛ ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە ناسینەوە و پووچەڵکردنەوەی هەڕەشەکان پێش ئەوەی بگەنە ئاستی کرداری.\n\n٢.٢. دەزگاکە هاوسەنگییەک لەنێوان هەواڵگریی مرۆیی و هەواڵگریی تەکنەلۆژیدا ڕادەگرێت، بۆ مسۆگەرکردنی دروستی و فرەڕەهەندیی زانیارییەکان.\n\n٢.٣. بێلایەنیی وارگێڕیی ڕەها بنەمای سەرەکیی کارکردنی دەزگاکەیە. دەزگاکە ڕاژەی \"دەوڵەت\" وەک بوونەوەرێکی دەستووریی هەردەمیی دەکات، نەک هیچ دەسەڵات، پارت، یان کەسایەتییەکی وارگێڕیی کاتی. سوێندی وەفاداریی کارمەندانی تەنیا بۆ دەستوور و کۆمارە.\n\nسێیەم: هاوکاریی نێودەوڵەتی و سەروەریی نەتەوەیی\n\n٣.١. هەموو جۆرە هاوکاری و هاوئاهەنگییەک لەگەڵ دەزگا بیانییەکان لەسەر بنەمای \"هاوپەیمانیی هەواڵگری\" و بەرژەوەندیی هاوبەشە، نەک لەسەر بنەمای ژێردەستەیی.\n\n٣.٢. دەزگاکە بە هیچ شێوەیەک ڕاژەی هەواڵگری پێشکەش بە هیچ دەوڵەتێکی تر ناکات، مەگەر لە چوارچێوەی هاوپەیمانییەکی یەکساندا بێت.\n\n٣.٣. دەزگاکە هاوکاریی چالاک لەگەڵ دەوڵەتە هاوپەیمانەکاندا دەکات لە دژی تیرۆریزم، دژەکوردستانیزم و هەموو جۆرە توندڕەوییەک کە ئاسایشی جیهانی دەخاتە مەترسییەوە.\n\nچوارەم: قەڵغانی دەستووری و پاراستنی مافەکان\n\n٤.١. چاودێریکردنی شارۆمەندانی کوردستان لەسەر بنەمای بیروڕای وارگێڕی، ئایینی، یان چالاکیی ژیاریی قانوونیی، بە شێوەیەکی ڕەها نەهێڵراوە و بە تاوانێکی قورسی دژە-دەستووری هەژمار دەکرێت.\n\n٤.٢. دەزگاکە بە هیچ شێوەیەک نابێت ببێتە ئامرازی سەرکوتی وارگێڕیی نێوخۆیی.\n\n٤.٣. پاراستنی نهێنیی ژیانی تایبەتی، پەیوەندییەکان و زانیارییە کەسییەکانی شارۆمەندان ئەرکێکی بنەڕەتیی دەزگاکەیە. هیچ کردەوەیەک بۆ کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر شارۆمەندێک ئەنجام نادرێت، مەگەر بە فەرمانی دادوەری لە لقی تایبەتمەندی دادگای باڵاوە بێت و گومانی توند و بەڵگەدار لەسەر تێوەگلانی لە تاوانەکانی تیرۆر، سیخوڕی، یان ناپاکیی نیشتمانی هەبێت.\n\nپێنجەم: ژێردەستەیی و لێپرسینەوەی دیموکراتی\n\n٥.١. دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی لەژێر فەرمانی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردایە.\n\n٥.٢. دەزگاکە لە ڕووی ستراتیژی و بودجەوە لەبەرامبەر \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" وەڵامدەرەوەیە.\n\n٥.٣. دەسەڵاتی قانووندانان، لە ڕێگەی \"لیژنەی تایبەتمەندی کۆڕی نیشتمانی بۆ کاروباری هەواڵگری\"، مافی تەواوی چاودێریکردن و لێپرسینەوەی لە کارەکانی دەزگاکە هەیە.\n\n٥.٤. دەزگاکە ساڵانە ڕاپۆرتێکی گشتگیر پێشکەش بە سەرکۆمار و لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانی دەکات. پوختەیەکی گشتیی ڕاپۆرتەکە، کە نهێنییە ئۆپەراسیۆنییەکانی تێدا نەبێت، بۆ ڕای گشتی بڵاودەکرێتەوە.\n\nشەشەم: نهێنیپارێزی و پۆلێنکردنی زانیاری\n\n٦.١. هەموو کارمەند و کارەکانی دەزگاکە دەکەونە ژێر قانوونی توندی \"پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەت\". ئاشکراکردنی هەر زانیارییەکی پۆلێنکراو بە تاوانی ناپاکیی نیشتمانی هەژمار دەکرێت.\n\n٦.٢. قانوون پۆلێنکردنی زانیارییەکان لەسەر ئاستی جیاوازی نهێنی دیاری دەکات و میکانیزمێک بۆ لابردنی پۆلێنی نهێنی لەسەر بەڵگەنامە مێژووییەکان دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی قانوونیی دادەنێت.\n\nحەوتەم: دامەزراندن و پێکهاتەی کارمەندان\n\n٧.١. دامەزراندن لەم دەزگایەدا تەنیا لەسەر بنەمای لێهاتوویی ڕەها، وەفاداریی بێمەرج بۆ دەستوور و کۆمار، و دڵسۆزیی نیشتمانی دەبێت.\n\n٧.٢. هەموو کارمەندان دەبێت لە پشکنینی وردی ئاسایشی، پزیشکی و دەروونی دەربچن و پێش دەستبەکاربوون، سوێندی دەستووریی تایبەت بخۆن.\n\nهەشتەم: بنەماکانی بودجە و سەرچاوە داراییەکان\n\n٨.١. بودجەی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی وەک بەشێک لە بودجەی گشتیی دەوڵەت، لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە پەسەند دەکرێت.\n\n٨.٢. وردەکاریی بودجەکە تەنیا لەلایەن لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانییەوە گفتوگۆی لەسەر دەکرێت و چاودێری دەکرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2242",
          "sourceIndex": 2242,
          "style": "Normal",
          "text": "لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی نەتەوەی کورد وەک قوربانییەکی داگیرکاری، و لە پێناو مسۆگەرکردنی ئەوەی کە سەروەریی دەوڵەت هەرگیز ناکەوێتە مەترسییەوە، \"دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی\" وەک کەرەسەی پێشبینی و پارێزەری ستراتیژیی کۆمار دادەمەزرێت. ئەرکی بنەڕەتیی ئەم دەزگایە بریتییە لە پاراستنی بێ ئەملاوئەولای ئەم دەستوورە، سەروەریی دەوڵەت، و ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی نەتەوەی کورد وەک قوربانییەکی داگیرکاری، و لە پێناو مسۆگەرکردنی ئەوەی کە سەروەریی دەوڵەت هەرگیز ناکەوێتە مەترسییەوە، \"دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی\" وەک کەرەسەی پێشبینی و پارێزەری ستراتیژیی کۆمار دادەمەزرێت. ئەرکی بنەڕەتیی ئەم دەزگایە بریتییە لە پاراستنی بێ ئەملاوئەولای ئەم دەستوورە، سەروەریی دەوڵەت، و ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2243",
          "sourceIndex": 2243,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرک و دەسەڵاتە ستراتیژییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرک و دەسەڵاتە ستراتیژییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2244",
          "sourceIndex": 2244,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی ئەرکی بنەڕەتیی بریتییە لە پاراستنی دەوڵەت لەبەرامبەر هەموو هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا، کە ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " ئەرکی بنەڕەتیی بریتییە لە پاراستنی دەوڵەت لەبەرامبەر هەموو هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا، کە ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2243"
        },
        {
          "id": "p2245",
          "sourceIndex": 2245,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هەواڵگریی دەرەکی: کۆکردنەوە، شیکردنەوە و بەرهەمهێنانی هەواڵگری لەسەر ئاستی دەرەکی، بە مەبەستی دابینکردنی زانیاریی ورد و کاتی بۆ داڕێژەرانی وارگێڕیی دەرەوە و پلانی بەرگریی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هەواڵگریی دەرەکی: کۆکردنەوە، شیکردنەوە و بەرهەمهێنانی هەواڵگری لەسەر ئاستی دەرەکی، بە مەبەستی دابینکردنی زانیاریی ورد و کاتی بۆ داڕێژەرانی وارگێڕیی دەرەوە و پلانی بەرگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2244"
        },
        {
          "id": "p2246",
          "sourceIndex": 2246,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەرەنگاربوونەوەی هەواڵگریی دوژمن: بەرەنگاربوونەوەی چالاکیی هەواڵگریی دوژمن لەناوخۆی وڵاتدا، بە مەبەستی پاراستنی دامەزراوەکانی دەوڵەت، ژێرخانی ستراتیژی و نهێنییە نیشتمانییەکان لە دزەکردن، سیخوڕی و تێکدانکاری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەرەنگاربوونەوەی هەواڵگریی دوژمن"
            },
            {
              "text": ": بەرەنگاربوونەوەی چالاکیی هەواڵگریی دوژمن لەناوخۆی وڵاتدا، بە مەبەستی پاراستنی دامەزراوەکانی دەوڵەت، ژێرخانی ستراتیژی و نهێنییە نیشتمانییەکان لە دزەکردن، سیخوڕی و تێکدانکاری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2244"
        },
        {
          "id": "p2247",
          "sourceIndex": 2247,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کردەی نادیار: ئەنجامدانی کردەی نادیار لە دەرەوەی سنوورەکان، تەنیا کاتێک کە هەڕەشەیەکی بوونایەتیی ڕاستەوخۆ لەسەر مانەوەی کۆمار هەبێت و ڕێگاچارەی دیپلۆماسی و سەربازیی ئاشکرا کاریگەر نەبێت. ئەم کردانە دەبێت بە فەرمانی تایبەتی سەرکۆمار و لەژێر چاودێریی توندی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەییدا بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کردەی نادیار: ئەنجامدانی کردەی نادیار لە دەرەوەی سنوورەکان، تەنیا کاتێک کە هەڕەشەیەکی بوونایەتیی ڕاستەوخۆ لەسەر مانەوەی کۆمار هەبێت و ڕێگاچارەی دیپلۆماسی و سەربازیی ئاشکرا کاریگەر نەبێت. ئەم کردانە دەبێت بە فەرمانی تایبەتی سەرکۆمار و لەژێر چاودێریی توندی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەییدا بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2244"
        },
        {
          "id": "p2248",
          "sourceIndex": 2248,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: چوارچێوەی ستراتیژی و دۆکترینی هەواڵگری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": چوارچێوەی ستراتیژی و دۆکترینی هەواڵگری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2249",
          "sourceIndex": 2249,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەزگاکە لەسەر بنەمای \"دۆکترینی بەرگریی پێشوەختە\" کار دەکات؛ ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە ناسینەوە و پووچەڵکردنەوەی هەڕەشەکان پێش ئەوەی بگەنە ئاستی کرداری.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەزگاکە لەسەر بنەمای \"دۆکترینی بەرگریی پێشوەختە\" کار دەکات؛ ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە ناسینەوە و پووچەڵکردنەوەی هەڕەشەکان پێش ئەوەی بگەنە ئاستی کرداری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2248"
        },
        {
          "id": "p2250",
          "sourceIndex": 2250,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. دەزگاکە هاوسەنگییەک لەنێوان هەواڵگریی مرۆیی و هەواڵگریی تەکنەلۆژیدا ڕادەگرێت، بۆ مسۆگەرکردنی دروستی و فرەڕەهەندیی زانیارییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەزگاکە هاوسەنگییەک لەنێوان هەواڵگریی مرۆیی و هەواڵگریی تەکنەلۆژیدا ڕادەگرێت، بۆ مسۆگەرکردنی دروستی و فرەڕەهەندیی زانیارییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2248"
        },
        {
          "id": "p2251",
          "sourceIndex": 2251,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. بێلایەنیی وارگێڕیی ڕەها بنەمای سەرەکیی کارکردنی دەزگاکەیە. دەزگاکە ڕاژەی \"دەوڵەت\" وەک بوونەوەرێکی دەستووریی هەردەمیی دەکات، نەک هیچ دەسەڵات، پارت، یان کەسایەتییەکی وارگێڕیی کاتی. سوێندی وەفاداریی کارمەندانی تەنیا بۆ دەستوور و کۆمارە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بێلایەنیی وارگێڕیی ڕەها بنەمای سەرەکیی کارکردنی دەزگاکەیە. دەزگاکە ڕاژەی \"دەوڵەت\" وەک بوونەوەرێکی دەستووریی هەردەمیی دەکات، نەک هیچ دەسەڵات، پارت، یان کەسایەتییەکی وارگێڕیی کاتی. سوێندی وەفاداریی کارمەندانی تەنیا بۆ دەستوور و کۆمارە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2248"
        },
        {
          "id": "p2252",
          "sourceIndex": 2252,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: هاوکاریی نێودەوڵەتی و سەروەریی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: هاوکاریی نێودەوڵەتی و سەروەریی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2253",
          "sourceIndex": 2253,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. هەموو جۆرە هاوکاری و هاوئاهەنگییەک لەگەڵ دەزگا بیانییەکان لەسەر بنەمای \"هاوپەیمانیی هەواڵگری\" و بەرژەوەندیی هاوبەشە، نەک لەسەر بنەمای ژێردەستەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو جۆرە هاوکاری و هاوئاهەنگییەک لەگەڵ دەزگا بیانییەکان لەسەر بنەمای \"هاوپەیمانیی هەواڵگری\" و بەرژەوەندیی هاوبەشە، نەک لەسەر بنەمای ژێردەستەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2252"
        },
        {
          "id": "p2254",
          "sourceIndex": 2254,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. دەزگاکە بە هیچ شێوەیەک ڕاژەی هەواڵگری پێشکەش بە هیچ دەوڵەتێکی تر ناکات، مەگەر لە چوارچێوەی هاوپەیمانییەکی یەکساندا بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەزگاکە بە هیچ شێوەیەک ڕاژەی هەواڵگری پێشکەش بە هیچ دەوڵەتێکی تر ناکات، مەگەر لە چوارچێوەی هاوپەیمانییەکی یەکساندا بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2252"
        },
        {
          "id": "p2255",
          "sourceIndex": 2255,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. دەزگاکە هاوکاریی چالاک لەگەڵ دەوڵەتە هاوپەیمانەکاندا دەکات لە دژی تیرۆریزم، دژەکوردستانیزم و هەموو جۆرە توندڕەوییەک کە ئاسایشی جیهانی دەخاتە مەترسییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەزگاکە هاوکاریی چالاک لەگەڵ دەوڵەتە هاوپەیمانەکاندا دەکات لە دژی تیرۆریزم، دژەکوردستانیزم و هەموو جۆرە توندڕەوییەک کە ئاسایشی جیهانی دەخاتە مەترسییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2252"
        },
        {
          "id": "p2256",
          "sourceIndex": 2256,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: قەڵغانی دەستووری و پاراستنی مافەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: قەڵغانی دەستووری و پاراستنی مافەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2257",
          "sourceIndex": 2257,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. چاودێریکردنی شارۆمەندانی کوردستان لەسەر بنەمای بیروڕای وارگێڕی، ئایینی، یان چالاکیی ژیاریی قانوونیی، بە شێوەیەکی ڕەها نەهێڵراوە و بە تاوانێکی قورسی دژە-دەستووری هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "چاودێریکردنی شارۆمەندانی کوردستان لەسەر بنەمای بیروڕای وارگێڕی، ئایینی، یان چالاکیی ژیاریی قانوونیی، بە شێوەیەکی ڕەها نەهێڵراوە و بە تاوانێکی قورسی دژە-دەستووری هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2256"
        },
        {
          "id": "p2258",
          "sourceIndex": 2258,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەزگاکە بە هیچ شێوەیەک نابێت ببێتە ئامرازی سەرکوتی وارگێڕیی نێوخۆیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەزگاکە بە هیچ شێوەیەک نابێت ببێتە ئامرازی سەرکوتی وارگێڕیی نێوخۆیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2256"
        },
        {
          "id": "p2259",
          "sourceIndex": 2259,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. پاراستنی نهێنیی ژیانی تایبەتی، پەیوەندییەکان و زانیارییە کەسییەکانی شارۆمەندان ئەرکێکی بنەڕەتیی دەزگاکەیە. هیچ کردەوەیەک بۆ کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر شارۆمەندێک ئەنجام نادرێت، مەگەر بە فەرمانی دادوەری لە لقی تایبەتمەندی دادگای باڵاوە بێت و گومانی توند و بەڵگەدار لەسەر تێوەگلانی لە تاوانەکانی تیرۆر، سیخوڕی، یان ناپاکیی نیشتمانی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی نهێنیی ژیانی تایبەتی، پەیوەندییەکان و زانیارییە کەسییەکانی شارۆمەندان ئەرکێکی بنەڕەتیی دەزگاکەیە. هیچ کردەوەیەک بۆ کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر شارۆمەندێک ئەنجام نادرێت، مەگەر بە فەرمانی دادوەری لە لقی تایبەتمەندی دادگای باڵاوە بێت و گومانی توند و بەڵگەدار لەسەر تێوەگلانی لە تاوانەکانی تیرۆر، سیخوڕی، یان ناپاکیی نیشتمانی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2256"
        },
        {
          "id": "p2260",
          "sourceIndex": 2260,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ژێردەستەیی و لێپرسینەوەی دیموکراتی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ژێردەستەیی و لێپرسینەوەی دیموکراتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2261",
          "sourceIndex": 2261,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی لەژێر فەرمانی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی لەژێر فەرمانی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2260"
        },
        {
          "id": "p2262",
          "sourceIndex": 2262,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دەزگاکە لە ڕووی ستراتیژی و بودجەوە لەبەرامبەر \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" وەڵامدەرەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەزگاکە لە ڕووی ستراتیژی و بودجەوە لەبەرامبەر \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" وەڵامدەرەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2260"
        },
        {
          "id": "p2263",
          "sourceIndex": 2263,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. دەسەڵاتی قانووندانان، لە ڕێگەی \"لیژنەی تایبەتمەندی کۆڕی نیشتمانی بۆ کاروباری هەواڵگری\"، مافی تەواوی چاودێریکردن و لێپرسینەوەی لە کارەکانی دەزگاکە هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی قانووندانان، لە ڕێگەی \"لیژنەی تایبەتمەندی کۆڕی نیشتمانی بۆ کاروباری هەواڵگری\"، مافی تەواوی چاودێریکردن و لێپرسینەوەی لە کارەکانی دەزگاکە هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2260"
        },
        {
          "id": "p2264",
          "sourceIndex": 2264,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. دەزگاکە ساڵانە ڕاپۆرتێکی گشتگیر پێشکەش بە سەرکۆمار و لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانی دەکات. پوختەیەکی گشتیی ڕاپۆرتەکە، کە نهێنییە ئۆپەراسیۆنییەکانی تێدا نەبێت، بۆ ڕای گشتی بڵاودەکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دەزگاکە ساڵانە ڕاپۆرتێکی گشتگیر پێشکەش بە سەرکۆمار و لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانی دەکات. پوختەیەکی گشتیی ڕاپۆرتەکە، کە نهێنییە ئۆپەراسیۆنییەکانی تێدا نەبێت، بۆ ڕای گشتی بڵاودەکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2260"
        },
        {
          "id": "p2265",
          "sourceIndex": 2265,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: نهێنیپارێزی و پۆلێنکردنی زانیاری",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: نهێنیپارێزی و پۆلێنکردنی زانیاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2266",
          "sourceIndex": 2266,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. هەموو کارمەند و کارەکانی دەزگاکە دەکەونە ژێر قانوونی توندی \"پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەت\". ئاشکراکردنی هەر زانیارییەکی پۆلێنکراو بە تاوانی ناپاکیی نیشتمانی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو کارمەند و کارەکانی دەزگاکە دەکەونە ژێر قانوونی توندی \"پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەت\". ئاشکراکردنی هەر زانیارییەکی پۆلێنکراو بە تاوانی ناپاکیی نیشتمانی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2265"
        },
        {
          "id": "p2267",
          "sourceIndex": 2267,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. قانوون پۆلێنکردنی زانیارییەکان لەسەر ئاستی جیاوازی نهێنی دیاری دەکات و میکانیزمێک بۆ لابردنی پۆلێنی نهێنی لەسەر بەڵگەنامە مێژووییەکان دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی قانوونیی دادەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون پۆلێنکردنی زانیارییەکان لەسەر ئاستی جیاوازی نهێنی دیاری دەکات و میکانیزمێک بۆ لابردنی پۆلێنی نهێنی لەسەر بەڵگەنامە مێژووییەکان دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی قانوونیی دادەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2265"
        },
        {
          "id": "p2268",
          "sourceIndex": 2268,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: دامەزراندن و پێکهاتەی کارمەندان",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: دامەزراندن و پێکهاتەی کارمەندان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2269",
          "sourceIndex": 2269,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. دامەزراندن لەم دەزگایەدا تەنیا لەسەر بنەمای لێهاتوویی ڕەها، وەفاداریی بێمەرج بۆ دەستوور و کۆمار، و دڵسۆزیی نیشتمانی دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندن لەم دەزگایەدا تەنیا لەسەر بنەمای لێهاتوویی ڕەها، وەفاداریی بێمەرج بۆ دەستوور و کۆمار، و دڵسۆزیی نیشتمانی دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2268"
        },
        {
          "id": "p2270",
          "sourceIndex": 2270,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. هەموو کارمەندان دەبێت لە پشکنینی وردی ئاسایشی، پزیشکی و دەروونی دەربچن و پێش دەستبەکاربوون، سوێندی دەستووریی تایبەت بخۆن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەموو کارمەندان دەبێت لە پشکنینی وردی ئاسایشی، پزیشکی و دەروونی دەربچن و پێش دەستبەکاربوون، سوێندی دەستووریی تایبەت بخۆن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2268"
        },
        {
          "id": "p2271",
          "sourceIndex": 2271,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: بنەماکانی بودجە و سەرچاوە داراییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: بنەماکانی بودجە و سەرچاوە داراییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2272",
          "sourceIndex": 2272,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. بودجەی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی وەک بەشێک لە بودجەی گشتیی دەوڵەت، لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە پەسەند دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بودجەی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی وەک بەشێک لە بودجەی گشتیی دەوڵەت، لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە پەسەند دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2271"
        },
        {
          "id": "p2273",
          "sourceIndex": 2273,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. وردەکاریی بودجەکە تەنیا لەلایەن لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانییەوە گفتوگۆی لەسەر دەکرێت و چاودێری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "وردەکاریی بودجەکە تەنیا لەلایەن لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانییەوە گفتوگۆی لەسەر دەکرێت و چاودێری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2271"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 69,
      "slug": "clause-69",
      "articleNumber": 69,
      "status": "published",
      "chapterId": 7,
      "title": "تەکنەلۆژی و پیشەسازیی بەرگریی نیشتمانی",
      "body": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای داننان بەوەی کە سەروەریی ڕاستەقینە و ئاسایشی درێژخایەن لە سەردەمی مۆدێرندا بە شێوەیەکی ژینەکی بەستراوەتەوە بە باڵادەستی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژییەوە، گواستنەوەی ستراتیژی لە دۆخی کڕیاری تەکنەلۆژیاوە بۆ پێگەی داهێنەر و بەرهەمهێنەری تەکنەلۆژیای خۆماڵی، وەک ئامانجێکی باڵای نیشتمانی دادەنێت. ئەم ستراتیژییە بۆ کەمکردنەوەی لاوازییە ستراتیژییەکان و مسۆگەرکردنی پاشەڕۆژی نەتەوە ژینەکییە.\n\nیەکەم: بنەمای ستراتیژی\n\n١.١. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەکی نیشتمانیی گشتگیر بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی تەکنەلۆژی لە بواری بەرگریدا، بە ئامانجی کەمکردنەوەی پشتبەستن بە سەرچاوەی دەرەکی و بەهێزکردنی توانای ڕێپێگریی ستراتیژی.\n\nدوویەم: دامەزراوەی نیشتمانی بۆ داهێنانی بەرگری\n\n٢.١. بەپێی قانوون، دامەزراوەیەکی نیشتمانی بۆ داهێنان و توێژینەوەی پێشکەوتووی بەرگری دادەمەزرێت.\n\n٢.٢. ئەرکی سەرەکیی ئەم دامەزراوەیە بریتی دەبێت لە سەرپەرشتیکردن و ڕاییکردنی پڕۆژەی ستراتیژیی درێژخایەن، بەتایبەتی لەم بوارانەدا:\n\nئا. ژیریی دەستکرد و فێربوونی ئامێر، بۆ بەکارهێنان لە پەرگاڵەکانی فەرماندەیی، شیکاریی هەواڵگری و ئاراستەکردنی پەرگاڵە چەکییە زیرەکەکاندا.\n\nب. پەرگاڵە خۆگەڕەکان، بۆ گەشەپێدانی توانای نیشتمانی لە دروستکردن و بەکارهێنانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی هێرشبەر و چاودێر و ڕۆبۆتە سەربازییەکانی وشکانی و دەریایی.\n\nپ. زانستی هاژەکی و پەرگاڵی جووڵەپێدان، بۆ گەیشتن بە خۆبژێوی لە بواری پەرگاڵە مووشەکییە بەرگری و ستراتیژییەکاندا.\n\nت. تەکنەلۆژیای کوانتەم و بۆشایی ئاسمان، بۆ وەبەرهێنان لە بواری کۆمپیوتەری کوانتەمی، پەرگاڵەکانی نهێنیکردن و پەرەپێدانی توانای نیشتمانی لە بواری مانگی دەستکرد بۆ مەبەستی پەیوەندی و چاودێری.\n\nسێیەم: بنیاتنانی ژینگەی پیشەسازیی-بەرگری\n\n٣.١. دەوڵەت بە شێوەیەکی چالاک کار بۆ بنیاتنانی ژینگەیەکی پیشەسازیی-بەرگریی نیشتمانیی تۆکمە دەکات لە ڕێگەی:\n\nئا. دروستکردنی هاوبەشییەکی ستراتیژیی پتەو لەنێوان کەرتی گشتی، کەرتی تایبەتی ناوخۆیی، و ناوەندە ئەکادیمی و توێژینەوەییەکاندا.\n\nب. دابینکردنی پاڵپشتیی دارایی، ئاسانکاریی قانوونیی، و پێدانی یەکەمایەتی لە گرێبەستە درێژخایەنەکانی دەوڵەتدا بەو کۆمپانیا و دامەزراوە خۆماڵییانەی کە لە بواری داهێنانی تەکنەلۆژیای بەرگریدا کار دەکەن.\n\nچوارەم: وەبەرهێنان لە توانای مرۆیی\n\n٤.١. دەوڵەت بنیاتنانی بنکەیەکی مرۆیی پسپۆڕ و لێهاتوو وەک بەردی بناغەی ئەم ستراتیژییە دادەنێت و پابەندە بە:\n\nئا. داڕشتنی بەرنامەی نیشتمانی بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنی بەهرەکان لە قۆناغە سەرەتاییەکانی خوێندنەوە.\n\nب. تەرخانکردنی بوودجەی تایبەت بۆ خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لە بوارە ستراتیژییەکاندا.\n\nپ. ڕەخساندنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەڕانەوە و بەکارخستنی پسپۆڕە کوردەکانی دەرەوەی وڵات.\n\nپێنجەم: چوارچێوەی ڕەوشتی و قانوونیی\n\n٥.١. گەشەپێدان و بەکارهێنانی گشت پەرگاڵە چەکییە خۆگەڕ و زیرەکەکان، دەکەوێتە ژێر چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی توندەوە.\n\n٥.٢. قانوون مسۆگەر دەکات کە \"کۆنترۆڵی مرۆیی واتادار\" هەمیشە وەک پرەنسیپێکی بنەڕەتی دەمێنێتەوە.\n\n٥.٣. بەکارهێنانی ئەم تەکنەلۆژیایانە دەبێت بە تەواوی لەگەڵ بنەماکانی قانوونی نێودەوڵەتیی مرۆیی و مافەکانی مرۆڤدا بگونجێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2275",
          "sourceIndex": 2275,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای داننان بەوەی کە سەروەریی ڕاستەقینە و ئاسایشی درێژخایەن لە سەردەمی مۆدێرندا بە شێوەیەکی ژینەکی بەستراوەتەوە بە باڵادەستی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژییەوە، گواستنەوەی ستراتیژی لە دۆخی کڕیاری تەکنەلۆژیاوە بۆ پێگەی داهێنەر و بەرهەمهێنەری تەکنەلۆژیای خۆماڵی، وەک ئامانجێکی باڵای نیشتمانی دادەنێت. ئەم ستراتیژییە بۆ کەمکردنەوەی لاوازییە ستراتیژییەکان و مسۆگەرکردنی پاشەڕۆژی نەتەوە ژینەکییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای داننان بەوەی کە سەروەریی ڕاستەقینە و ئاسایشی درێژخایەن لە سەردەمی مۆدێرندا بە شێوەیەکی ژینەکی بەستراوەتەوە بە باڵادەستی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژییەوە، گواستنەوەی ستراتیژی لە دۆخی کڕیاری تەکنەلۆژیاوە بۆ پێگەی داهێنەر و بەرهەمهێنەری تەکنەلۆژیای خۆماڵی، وەک ئامانجێکی باڵای نیشتمانی دادەنێت. ئەم ستراتیژییە بۆ کەمکردنەوەی لاوازییە ستراتیژییەکان و مسۆگەرکردنی پاشەڕۆژی نەتەوە ژینەکییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2276",
          "sourceIndex": 2276,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2277",
          "sourceIndex": 2277,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەکی نیشتمانیی گشتگیر بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی تەکنەلۆژی لە بواری بەرگریدا، بە ئامانجی کەمکردنەوەی پشتبەستن بە سەرچاوەی دەرەکی و بەهێزکردنی توانای ڕێپێگریی ستراتیژی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەکی نیشتمانیی گشتگیر بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی تەکنەلۆژی لە بواری بەرگریدا، بە ئامانجی کەمکردنەوەی پشتبەستن بە سەرچاوەی دەرەکی و بەهێزکردنی توانای ڕێپێگریی ستراتیژی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2276"
        },
        {
          "id": "p2278",
          "sourceIndex": 2278,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: دامەزراوەی نیشتمانی بۆ داهێنانی بەرگری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": دامەزراوەی نیشتمانی بۆ داهێنانی بەرگری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2279",
          "sourceIndex": 2279,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بەپێی قانوون، دامەزراوەیەکی نیشتمانی بۆ داهێنان و توێژینەوەی پێشکەوتووی بەرگری دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون، دامەزراوەیەکی نیشتمانی بۆ داهێنان و توێژینەوەی پێشکەوتووی بەرگری دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2278"
        },
        {
          "id": "p2280",
          "sourceIndex": 2280,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەرکی سەرەکیی ئەم دامەزراوەیە بریتی دەبێت لە سەرپەرشتیکردن و ڕاییکردنی پڕۆژەی ستراتیژیی درێژخایەن، بەتایبەتی لەم بوارانەدا:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی سەرەکیی ئەم دامەزراوەیە بریتی دەبێت لە سەرپەرشتیکردن و ڕاییکردنی پڕۆژەی ستراتیژیی درێژخایەن، بەتایبەتی لەم بوارانەدا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2278"
        },
        {
          "id": "p2281",
          "sourceIndex": 2281,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ژیریی دەستکرد و فێربوونی ئامێر، بۆ بەکارهێنان لە پەرگاڵەکانی فەرماندەیی، شیکاریی هەواڵگری و ئاراستەکردنی پەرگاڵە چەکییە زیرەکەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ژیریی دەستکرد و فێربوونی ئامێر، بۆ بەکارهێنان لە پەرگاڵەکانی فەرماندەیی، شیکاریی هەواڵگری و ئاراستەکردنی پەرگاڵە چەکییە زیرەکەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2280"
        },
        {
          "id": "p2282",
          "sourceIndex": 2282,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پەرگاڵە خۆگەڕەکان، بۆ گەشەپێدانی توانای نیشتمانی لە دروستکردن و بەکارهێنانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی هێرشبەر و چاودێر و ڕۆبۆتە سەربازییەکانی وشکانی و دەریایی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پەرگاڵە خۆگەڕەکان، بۆ گەشەپێدانی توانای نیشتمانی لە دروستکردن و بەکارهێنانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی هێرشبەر و چاودێر و ڕۆبۆتە سەربازییەکانی وشکانی و دەریایی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2280"
        },
        {
          "id": "p2283",
          "sourceIndex": 2283,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. زانستی هاژەکی و پەرگاڵی جووڵەپێدان، بۆ گەیشتن بە خۆبژێوی لە بواری پەرگاڵە مووشەکییە بەرگری و ستراتیژییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. زانستی هاژەکی و پەرگاڵی جووڵەپێدان، بۆ گەیشتن بە خۆبژێوی لە بواری پەرگاڵە مووشەکییە بەرگری و ستراتیژییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2280"
        },
        {
          "id": "p2284",
          "sourceIndex": 2284,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. تەکنەلۆژیای کوانتەم و بۆشایی ئاسمان، بۆ وەبەرهێنان لە بواری کۆمپیوتەری کوانتەمی، پەرگاڵەکانی نهێنیکردن و پەرەپێدانی توانای نیشتمانی لە بواری مانگی دەستکرد بۆ مەبەستی پەیوەندی و چاودێری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. تەکنەلۆژیای کوانتەم و بۆشایی ئاسمان، بۆ وەبەرهێنان لە بواری کۆمپیوتەری کوانتەمی، پەرگاڵەکانی نهێنیکردن و پەرەپێدانی توانای نیشتمانی لە بواری مانگی دەستکرد بۆ مەبەستی پەیوەندی و چاودێری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2280"
        },
        {
          "id": "p2285",
          "sourceIndex": 2285,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: بنیاتنانی ژینگەی پیشەسازیی-بەرگری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: بنیاتنانی ژینگەی پیشەسازیی-بەرگری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2286",
          "sourceIndex": 2286,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت بە شێوەیەکی چالاک کار بۆ بنیاتنانی ژینگەیەکی پیشەسازیی-بەرگریی نیشتمانیی تۆکمە دەکات لە ڕێگەی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە شێوەیەکی چالاک کار بۆ بنیاتنانی ژینگەیەکی پیشەسازیی-بەرگریی نیشتمانیی تۆکمە دەکات لە ڕێگەی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2285"
        },
        {
          "id": "p2287",
          "sourceIndex": 2287,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دروستکردنی هاوبەشییەکی ستراتیژیی پتەو لەنێوان کەرتی گشتی، کەرتی تایبەتی ناوخۆیی، و ناوەندە ئەکادیمی و توێژینەوەییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دروستکردنی هاوبەشییەکی ستراتیژیی پتەو لەنێوان کەرتی گشتی، کەرتی تایبەتی ناوخۆیی، و ناوەندە ئەکادیمی و توێژینەوەییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2286"
        },
        {
          "id": "p2288",
          "sourceIndex": 2288,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دابینکردنی پاڵپشتیی دارایی، ئاسانکاریی قانوونیی، و پێدانی یەکەمایەتی لە گرێبەستە درێژخایەنەکانی دەوڵەتدا بەو کۆمپانیا و دامەزراوە خۆماڵییانەی کە لە بواری داهێنانی تەکنەلۆژیای بەرگریدا کار دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دابینکردنی پاڵپشتیی دارایی، ئاسانکاریی قانوونیی، و پێدانی یەکەمایەتی لە گرێبەستە درێژخایەنەکانی دەوڵەتدا بەو کۆمپانیا و دامەزراوە خۆماڵییانەی کە لە بواری داهێنانی تەکنەلۆژیای بەرگریدا کار دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2286"
        },
        {
          "id": "p2289",
          "sourceIndex": 2289,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: وەبەرهێنان لە توانای مرۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: وەبەرهێنان لە توانای مرۆیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2290",
          "sourceIndex": 2290,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت بنیاتنانی بنکەیەکی مرۆیی پسپۆڕ و لێهاتوو وەک بەردی بناغەی ئەم ستراتیژییە دادەنێت و پابەندە بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بنیاتنانی بنکەیەکی مرۆیی پسپۆڕ و لێهاتوو وەک بەردی بناغەی ئەم ستراتیژییە دادەنێت و پابەندە بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2289"
        },
        {
          "id": "p2291",
          "sourceIndex": 2291,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتنی بەرنامەی نیشتمانی بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنی بەهرەکان لە قۆناغە سەرەتاییەکانی خوێندنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داڕشتنی بەرنامەی نیشتمانی بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنی بەهرەکان لە قۆناغە سەرەتاییەکانی خوێندنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2290"
        },
        {
          "id": "p2292",
          "sourceIndex": 2292,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. تەرخانکردنی بوودجەی تایبەت بۆ خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لە بوارە ستراتیژییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. تەرخانکردنی بوودجەی تایبەت بۆ خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی لە بوارە ستراتیژییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2290"
        },
        {
          "id": "p2293",
          "sourceIndex": 2293,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕەخساندنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەڕانەوە و بەکارخستنی پسپۆڕە کوردەکانی دەرەوەی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕەخساندنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەڕانەوە و بەکارخستنی پسپۆڕە کوردەکانی دەرەوەی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2290"
        },
        {
          "id": "p2294",
          "sourceIndex": 2294,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: چوارچێوەی ڕەوشتی و قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: چوارچێوەی ڕەوشتی و قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2295",
          "sourceIndex": 2295,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. گەشەپێدان و بەکارهێنانی گشت پەرگاڵە چەکییە خۆگەڕ و زیرەکەکان، دەکەوێتە ژێر چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی توندەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گەشەپێدان و بەکارهێنانی گشت پەرگاڵە چەکییە خۆگەڕ و زیرەکەکان، دەکەوێتە ژێر چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی توندەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2294"
        },
        {
          "id": "p2296",
          "sourceIndex": 2296,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. قانوون مسۆگەر دەکات کە \"کۆنترۆڵی مرۆیی واتادار\" هەمیشە وەک پرەنسیپێکی بنەڕەتی دەمێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون مسۆگەر دەکات کە \"کۆنترۆڵی مرۆیی واتادار\" هەمیشە وەک پرەنسیپێکی بنەڕەتی دەمێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2294"
        },
        {
          "id": "p2297",
          "sourceIndex": 2297,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. بەکارهێنانی ئەم تەکنەلۆژیایانە دەبێت بە تەواوی لەگەڵ بنەماکانی قانوونی نێودەوڵەتیی مرۆیی و مافەکانی مرۆڤدا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی ئەم تەکنەلۆژیایانە دەبێت بە تەواوی لەگەڵ بنەماکانی قانوونی نێودەوڵەتیی مرۆیی و مافەکانی مرۆڤدا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2294"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 70,
      "slug": "clause-70",
      "articleNumber": 70,
      "status": "published",
      "chapterId": 7,
      "title": "فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش",
      "body": "کۆماری کوردستان، وارگەی دیجیتاڵی وەک درێژکراوەی دانەبڕاوی سەروەریی نەتەوەیی و گۆڕەپانی پێنجەمی جەنگی هاوچەرخ دەناسێنێت. لەم سۆنگەیەوە، و بۆ بەرجەستەکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی لەم ڕەهەندە ژینەکییەدا، \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\" وەک لقێکی ستراتیژی و هێزێکی نوخبەی هێرشبەر لەنێو پێکهاتەی هێزی بەرگریی نیشتمانیدا دادەمەزرێت. ئەرکی دەستووریی ئەم فەرماندەییە، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی ستراتیژیی کۆمارە لە وارگەی دیجیتاڵیدا، نەک تەنیا بۆ بەرگریکردن، بەڵکو بۆ سەپاندنی ویستمەندیی نەتەوەیی و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان.\n\nیەکەم: ئەرکە ستراتیژییەکان\n\n١.١. ئەرکی بنەڕەتیی فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی کۆمارە لە وارگەی دیجیتاڵیدا، لە ڕێگەی ڕاییکردنی ئەم ئەرکە ستراتیژییانەوە:\n\nئا. ڕێپێگریی ستراتیژی: بنیاتنان و نمایشکردنی توانایەکی هێرشبەرانەی ئەلیکترۆنی کە ببێتە هۆی سەپاندنی تێچوویەکی مەزن بەسەر هەر دوژمنێکدا و بەمەش هەر بیرکردنەوەیەک لە دەستدرێژی بۆ سەر بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان، لە بنەڕەتەوە پەک بخات.\n\nب. کرداری هێرشبەرانەی پێشوەختە: لە چوارچێوەی دۆکترینی بەرگریی چالاکدا، پووچەڵکردنەوەی هەڕەشە ئەلیکترۆنییەکان لە سەرچاوەکانیانەوە، پێش ئەوەی زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنن.\n\nپ. گۆجکردنی ستراتیژی: لە کاتی جەنگدا، ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی هێرشبەرانە بۆ پەکخستنی ژێرخانی فەرماندەیی، کۆنترۆڵ، پەیوەندی و هەواڵگریی هێزەکانی دوژمن.\n\nت. پشتیوانیی ئۆپەراسیۆنیی یەکگرتوو: دابینکردنی پشتیوانیی ئەلیکترۆنیی چالاک بۆ سەرخستنی ئۆپەراسیۆنەکانی هێزی وشکانی و ئاسمانیی ئارتەش.\n\nدوویەم: چوارچێوەی قانوونیی و زنجیرەی فەرمان\n\n٢.١. فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش دەکەوێتە ژێر فەرمانی ڕاستەوخۆی سەرکۆمارەوە وەک فەرماندەی گشتیی باڵای هێزە چەکدارەکان.\n\n٢.٢. ئەنجامدانی هەر ئۆپەراسیۆنێکی هێرشبەرانەی ستراتیژی لە دەرەوەی سنوورەکان، تەنیا بە فەرمانی سەرکۆمار و لەسەر بنەمای ڕاسپاردەی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی دەبێت.\n\n٢.٣. گشت کردەوەیەک دەبێت پابەندی بنەماکانی ئەم دەستوورە و قانوون نێودەوڵەتییەکانی جەنگ بێ کە کۆماری کوردستان پەسەندی کردوون.\n\nسێیەم: ڕێنەدراوکردنی ڕەهای بەکارهێنانی ناوخۆیی\n\n٣.١. بەکارهێنانی توانای هێرشبەرانەی فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش بۆ هەر مەبەستێکی ناوخۆیی، بە شێوەیەکی ڕەها نەهێڵراوە، بەتایبەتی بۆ چاودێریکردنی شارۆمەندان، سنووردارکردنی ئازادییەکان، یان سەرکوتکردنی وارگێڕی.\n\n٣.٢. ئەنجامدانی کردەوەیەکی لەم شێوەیە، بە تاوانێکی قورسی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە.\n\n٣.٣. ئەرکی ئەم فەرماندەییە تەنیا پاراستنی کۆمارە لە هەڕەشەی دەرەکی، نەک چاودێریکردنی شارۆمەندانی.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2299",
          "sourceIndex": 2299,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، وارگەی دیجیتاڵی وەک درێژکراوەی دانەبڕاوی سەروەریی نەتەوەیی و گۆڕەپانی پێنجەمی جەنگی هاوچەرخ دەناسێنێت. لەم سۆنگەیەوە، و بۆ بەرجەستەکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی لەم ڕەهەندە ژینەکییەدا، \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\" وەک لقێکی ستراتیژی و هێزێکی نوخبەی هێرشبەر لەنێو پێکهاتەی هێزی بەرگریی نیشتمانیدا دادەمەزرێت. ئەرکی دەستووریی ئەم فەرماندەییە، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی ستراتیژیی کۆمارە لە وارگەی دیجیتاڵیدا، نەک تەنیا بۆ بەرگریکردن، بەڵکو بۆ سەپاندنی ویستمەندیی نەتەوەیی و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، وارگەی دیجیتاڵی وەک درێژکراوەی دانەبڕاوی سەروەریی نەتەوەیی و گۆڕەپانی پێنجەمی جەنگی هاوچەرخ دەناسێنێت. لەم سۆنگەیەوە، و بۆ بەرجەستەکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی لەم ڕەهەندە ژینەکییەدا، \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\" وەک لقێکی ستراتیژی و هێزێکی نوخبەی هێرشبەر لەنێو پێکهاتەی هێزی بەرگریی نیشتمانیدا دادەمەزرێت. ئەرکی دەستووریی ئەم فەرماندەییە، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی ستراتیژیی "
            },
            {
              "text": "کۆمارە لە وارگەی دیجیتاڵیدا، نەک تەنیا بۆ بەرگریکردن، بەڵکو بۆ سەپاندنی ویستمەندیی نەتەوەیی و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2300",
          "sourceIndex": 2300,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرکە ستراتیژییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرکە ستراتیژییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2301",
          "sourceIndex": 2301,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئەرکی بنەڕەتیی فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی کۆمارە لە وارگەی دیجیتاڵیدا، لە ڕێگەی ڕاییکردنی ئەم ئەرکە ستراتیژییانەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی بنەڕەتیی فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی کۆمارە لە وارگەی دیجیتاڵیدا، لە ڕێگەی ڕاییکردنی ئەم ئەرکە ستراتیژییانەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2300"
        },
        {
          "id": "p2302",
          "sourceIndex": 2302,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕێپێگریی ستراتیژی: بنیاتنان و نمایشکردنی توانایەکی هێرشبەرانەی ئەلیکترۆنی کە ببێتە هۆی سەپاندنی تێچوویەکی مەزن بەسەر هەر دوژمنێکدا و بەمەش هەر بیرکردنەوەیەک لە دەستدرێژی بۆ سەر بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان، لە بنەڕەتەوە پەک بخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕێپێگریی ستراتیژی: بنیاتنان و نمایشکردنی توانایەکی هێرشبەرانەی ئەلیکترۆنی کە ببێتە هۆی سەپاندنی تێچوویەکی مەزن بەسەر هەر دوژمنێکدا و بەمەش هەر بیرکردنەوەیەک لە دەستدرێژی بۆ سەر بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان، لە بنەڕەتەوە پەک بخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2301"
        },
        {
          "id": "p2303",
          "sourceIndex": 2303,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کرداری هێرشبەرانەی پێشوەختە: لە چوارچێوەی دۆکترینی بەرگریی چالاکدا، پووچەڵکردنەوەی هەڕەشە ئەلیکترۆنییەکان لە سەرچاوەکانیانەوە، پێش ئەوەی زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کرداری هێرشبەرانەی پێشوەختە: لە چوارچێوەی دۆکترینی بەرگریی چالاکدا، پووچەڵکردنەوەی هەڕەشە ئەلیکترۆنییەکان لە سەرچاوەکانیانەوە، پێش ئەوەی زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2301"
        },
        {
          "id": "p2304",
          "sourceIndex": 2304,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. گۆجکردنی ستراتیژی: لە کاتی جەنگدا، ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی هێرشبەرانە بۆ پەکخستنی ژێرخانی فەرماندەیی، کۆنترۆڵ، پەیوەندی و هەواڵگریی هێزەکانی دوژمن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. گۆجکردنی ستراتیژی: لە کاتی جەنگدا، ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی هێرشبەرانە بۆ پەکخستنی ژێرخانی فەرماندەیی، کۆنترۆڵ، پەیوەندی و هەواڵگریی هێزەکانی دوژمن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2301"
        },
        {
          "id": "p2305",
          "sourceIndex": 2305,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پشتیوانیی ئۆپەراسیۆنیی یەکگرتوو: دابینکردنی پشتیوانیی ئەلیکترۆنیی چالاک بۆ سەرخستنی ئۆپەراسیۆنەکانی هێزی وشکانی و ئاسمانیی ئارتەش.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پشتیوانیی ئۆپەراسیۆنیی یەکگرتوو: دابینکردنی پشتیوانیی ئەلیکترۆنیی چالاک بۆ سەرخستنی ئۆپەراسیۆنەکانی هێزی وشکانی و ئاسمانیی ئارتەش"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2301"
        },
        {
          "id": "p2306",
          "sourceIndex": 2306,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: چوارچێوەی قانوونیی و زنجیرەی فەرمان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": چوارچێوەی قانوونیی و زنجیرەی فەرمان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2307",
          "sourceIndex": 2307,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش دەکەوێتە ژێر فەرمانی ڕاستەوخۆی سەرکۆمارەوە وەک فەرماندەی گشتیی باڵای هێزە چەکدارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش دەکەوێتە ژێر فەرمانی ڕاستەوخۆی سەرکۆمارەوە وەک فەرماندەی گشتیی باڵای هێزە چەکدارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2306"
        },
        {
          "id": "p2308",
          "sourceIndex": 2308,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەنجامدانی هەر ئۆپەراسیۆنێکی هێرشبەرانەی ستراتیژی لە دەرەوەی سنوورەکان، تەنیا بە فەرمانی سەرکۆمار و لەسەر بنەمای ڕاسپاردەی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەنجامدانی هەر ئۆپەراسیۆنێکی هێرشبەرانەی ستراتیژی لە دەرەوەی سنوورەکان، تەنیا بە فەرمانی سەرکۆمار و لەسەر بنەمای ڕاسپاردەی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2306"
        },
        {
          "id": "p2309",
          "sourceIndex": 2309,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. گشت کردەوەیەک دەبێت پابەندی بنەماکانی ئەم دەستوورە و قانوون نێودەوڵەتییەکانی جەنگ بێ کە کۆماری کوردستان پەسەندی کردوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "گشت کردەوەیەک دەبێت پابەندی بنەماکانی ئەم دەستوورە و قانوون نێودەوڵەتییەکانی جەنگ ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان پەسەندی کردوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2306"
        },
        {
          "id": "p2310",
          "sourceIndex": 2310,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ڕێنەدراوکردنی ڕەهای بەکارهێنانی ناوخۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ڕێنەدراوکردنی ڕەهای بەکارهێنانی ناوخۆیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2311",
          "sourceIndex": 2311,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. بەکارهێنانی توانای هێرشبەرانەی فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش بۆ هەر مەبەستێکی ناوخۆیی، بە شێوەیەکی ڕەها نەهێڵراوە، بەتایبەتی بۆ چاودێریکردنی شارۆمەندان، سنووردارکردنی ئازادییەکان، یان سەرکوتکردنی وارگێڕی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی توانای هێرشبەرانەی فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش بۆ هەر مەبەستێکی ناوخۆیی، بە شێوەیەکی ڕەها نەهێڵراوە، بەتایبەتی بۆ چاودێریکردنی شارۆمەندان، سنووردارکردنی ئازادییەکان، یان سەرکوتکردنی وارگێڕی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2310"
        },
        {
          "id": "p2312",
          "sourceIndex": 2312,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەنجامدانی کردەوەیەکی لەم شێوەیە، بە تاوانێکی قورسی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەنجامدانی کردەوەیەکی لەم شێوەیە"
            },
            {
              "text": "،"
            },
            {
              "text": " بە تاوانێکی قورسی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2310"
        },
        {
          "id": "p2313",
          "sourceIndex": 2313,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ئەرکی ئەم فەرماندەییە تەنیا پاراستنی کۆمارە لە هەڕەشەی دەرەکی، نەک چاودێریکردنی شارۆمەندانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی ئەم فەرماندەییە تەنیا پاراستنی کۆمارە لە هەڕەشەی دەرەکی، نەک چاودێریکردنی شارۆمەندانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2310"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 71,
      "slug": "clause-71",
      "articleNumber": 71,
      "status": "published",
      "chapterId": 7,
      "title": "باری جەنگ و دۆخی ئاوارتە",
      "body": "ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە توندترین ڕێکاری دەستوورییە و تەنیا لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشەیەکی بوونایەتی، ڕاستەوخۆ، قورس و پشکنراو بۆ سەر نەتەوە، دەوڵەت، یەکپارچەیی وڵات، پەرگاڵی دەستووری، ئاسایشی نەتەوەیی، یان ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان ڕێگەپێدراوە. ئەم بەندە چوارچێوەیەکی قانوونیی توند و ڕوون دادەڕێژێت بۆ بەخشینی دەسەڵاتی پێویست، کاتی و سنووردار بە دەوڵەت بۆ مسۆگەرکردنی مانەوەی نیشتمان، هاوکات لەگەڵ دانانی بەربەستی دەستووریی پێشێلنەکراو لەبەردەم هەر هەوڵێکدا بۆ بەکارهێنانی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە بە مەبەستی تێکدانی پەرگاڵی دەستووری، هەڵپەساردنی سەروەریی قانوون، یان پێشێلکردنی مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان.\n\nیەکەم: پێناسە و مانەوەی سەروەری\n\n١.١. باری جەنگ بریتییە لە بارودۆخێکی تایبەت و دەستووری کە لە کاتی دەستدرێژیی سەربازیی ڕاستەوخۆ، هەڕەشەیەکی مسۆگەر و نزیکی دەرەکی، یان هەر دۆخێکی چەکداریی دەرەکی ڕێگەپێدراوە کە مانەوەی دەوڵەت، یەکپارچەیی وڵات، سەروەریی نەتەوەیی، یان ئاسایشی نەتەوەیی بخاتە مەترسییەکی بوونایەتییەوە.\n\n١.٢. دۆخی ئاوارتە بریتییە لە بارودۆخێکی تایبەت، کاتی، دیاریکراو و پشکنراوی دەستووری کە لە کاتی هەڕەشەیەکی ناوخۆیی یان قەیرانێکی گشتیی قورس ڕێگەپێدراوە، ئەگەر ئەو هەڕەشە یان قەیرانە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ مانەوەی دەوڵەت، پەرگاڵی دەستووری، دامەزراوە قانوونییەکان، ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، ژێرخانی ژینەکی، یان کارکردنی دامەزراوە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت بخاتە مەترسییەکی بوونایەتییەوە.\n\n١.٣. باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە نابێت بەهۆی ناکۆکیی وارگێڕی، گۆڕانکاریی کاتی لە پشتیوانیی گشتی، ناڕەزایی شارۆمەندان، ململا‌نێی پارتایەتی، ڕەخنەی گشتی، خۆپیشاندان، یان ئاسانیی بەڕێوەبردنی دەسەڵات ڕابگەیەنرێت، مەگەر ئەو دۆخانە بە شێوەیەکی پشکنراو و قورس ببنە هەڕەشەی بوونایەتی بۆ سەر دەوڵەت، پەرگاڵی دەستووری یان ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان.\n\n١.٤. لە باری جەنگ و دۆخی ئاوارتەدا، بۆ یەکگرتوویی بڕیار، خێرایی کاردانەوە، پاراستنی مانەوەی دەوڵەت و مسۆگەرکردنی ئاسایشی نەتەوەیی، سەرکۆمار وەک سەروەری ئاوارتە و فەرماندەی باڵای قەیران ڕۆڵی ناوەندی و کۆتایی لە ڕایەداریی باری جەنگ و دۆخی ئاوارتەدا دەگێڕێت. ئەم سەروەرییە سەروەرییەکی کاتی، دەستووری، سنووردار و پەیوەست بە چارەسەرکردنی قەیرانەکەیە و نابێت وەک گواستنەوەی یەکجاریی سەروەریی، هەڵپەساردنی دەستوور، یان لابردنی سەروەریی قانوون لێک بدرێتەوە.\n\n١.٥. سەرکۆمار لە باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتەدا دەسەڵاتی ڕایەداریی ئاوارتە، فەرماندەیی، هاوئاهەنگکردنی دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت، و دەرکردنی فەرمانی پێویست بۆ بەڕێوەبردنی قەیران، پاراستنی مانەوەی دەوڵەت، یەکپارچەیی خاک، ئاسایشی نەتەوەیی و ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان بەکار دەهێنێت. ئەم دەسەڵاتە دەبێت پێویست، هاوسەنگ، ڕووەن، کاتی، پشکنراو و ڕاستەوخۆ پەیوەست بە جۆر و قەبارەی هەڕەشەکە بێت، و دەکەوێتە ژێر چاودێریی مەکۆی نیشتمانی، پێداچوونەوەی دادوەری و لێپرسینەوەی پاش کۆتاییهاتنی دۆخەکە.\n\nدوویەم: مەرجەکانی ڕاگەیاندن\n\n٢.١. ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە تەنیا لە یەکێک لەم بارە چارەنووسسازانەی خوارەوەدا ڕێگەپێدراوە:\n\nئا. ڕووبەڕووبوونەوەی دەستدرێژیی سەربازیی ڕاستەوخۆ، یان هەڕەشەیەکی مسۆگەر، نزیک و پشکنراوی دەرەکی.\n\nب. سەرهەڵدانی پشێویی چەکداری، یاخیبوونی چەکداری، تێرۆری قورس، یان هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی کە ببێتە مەترسیی بوونایەتی بۆ سەر دەوڵەت، پەرگاڵی دەستووری، دامەزراوە قانوونییەکان، یان ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، و کۆنترۆڵکردنی لە توانای ڕێکارە ئاساییەکانی ئاسایشی ناوخۆ بەدەر بێت.\n\nپ. کارەساتی سروشتی، کارەساتی مرۆیی، قەیرانی هەداریی گشتی، هێرشی ئەلیکترۆنیی قورس، یان تێکچوونی ژێرخانی ژینەکی کە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ مانەوەی دەوڵەت، ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، ئاسایشی نەتەوەیی، یان کارکردنی دامەزراوە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت بخاتە مەترسییەکی بوونایەتییەوە.\n\n٢.٢. ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە تەنیا کاتێک ڕێگەپێدراوە کە ڕێکارە ئاساییەکانی دەستووری، قانوونی و کارگێڕی بە تەنیا ناتوانن هەڕەشەکە بە شێوەیەکی کاریگەر، پێویست و هاوسەنگ چارەسەر بکەن.\n\nسێیەم: پڕۆسەی ڕاگەیاندن و پەسەندکردن\n\n٣.١. بڕیاری ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە لەلایەن سەرکۆمارەوە، لەسەر بنەمای ڕاسپاردەی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی، دەردەچێت.\n\n٣.٢. بڕیارەکە دەبێت دەستبەجێ بۆ پەسەندکردن پێشکەش بە مەکۆی نیشتمانی بکرێت، و مەکۆی نیشتمانی پابەندە لە ماوەیەکدا کە لە چل و هەشت (٤٨) کاتژمێر تێپەڕ نەکات، دانیشتنی نائاسایی ببەستێت.\n\n٣.٣. باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە تەنیا کاتێک کاریگەریی قانوونیی دەبێ کە بە زۆرینەی سێ لەسەر چواری (٣/٤) کۆی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی پەسەند بکرێت. ئەگەر ڕەزامەندیی پێویست بەدەست نەهێنرێت، بڕیارەکە لە بنەڕەتەوە پووچەڵە و هیچ کاریگەریی دەستووری یان قانوونیی نییە.\n\n٣.٤. ماوەی سەرەتایی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە نابێت لە سی (٣٠) ڕۆژ تێپەڕ بکات. درێژکردنەوەی ئەم ماوەیە بۆ هەر جارێکی دیکە، پێویستی بە هەمان پڕۆسە، هەمان زۆرینە و هەمان پشکنینی پێویستیی دەستووری هەیە.\n\n٣.٥. بڕیاری ڕاگەیاندن دەبێت بە ڕوونی هۆکارەکان، سنووری خاکی و دامەزراوەیی، ماوەی کاتی، جۆری هەڕەشە، سنووری دەسەڵاتە ئاوارتەکان، و مافە سنووردارکراوەکان ـ ئەگەر هەبن ـ دیاری بکات.\n\nچوارەم: مافە پارێزراو و سەوداهەڵنەگرەکان\n\n٤.١. تەنانەت لە باری جەنگ یان دۆخی هەرە ئاوارتەشدا، ئەم ماف و بنەما بنەڕەتییانەی خوارەوە بە هیچ شێوەیەک هەڵناپەسێردرێن، سنووردار ناکرێن و پێشێل ناکرێن:\n\nئا. مافی ژیان، جگە لەو بارانەی لە بەندی ٤٥ـی ئەم دەستوورەدا هاتووە.\n\nب. ڕێنەدراوکردنی ڕەهای ئەشکەنجە و هەر جۆرە هەڵسوکەوتێکی نامرۆڤانە، سووکایەتیپێکەر، یان کەمکەرەوەی شکۆی مرۆڤ.\n\nپ. ڕێنەدراوکردنی بەکۆیلەکردن، بازرگانیکردن بە مرۆڤ، و کارکردنی بەزۆر.\n\nت. ئازادیی ویژدان، بیرکردنەوە، باوەڕ و ئایین.\n\nج. بنەمای ئەوەی هیچ تاوانێک و هیچ سزایەک بەبێ قانوونی پێشوەختە بوونی نییە.\n\nچ. بنەما بنەڕەتییەکانی دادگاییکردنی دادپەروەرانە، بەتایبەتی بنەمای بێتاوانبوون تا سەلماندنی تاوان، مافی بەرگری، و مافی دەستگەیشتن بە دادگا.\n\nح. سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری، دەسەڵاتەکانی دادگای باڵا، و مافی پێداچوونەوەی دادوەری.\n\nخ. ماف و پاراستنی بنەڕەتیی منداڵان، کەمئەندامان، برینداران، ئاوارەکان و ئەو کەسانەی لە دۆخی لاوازیدان، بەپێی قانوون و پێوەرە مرۆیی و نێودەوڵەتییەکان.\n\nپێنجەم: سنووری دەسەڵاتەکان و چاودێری\n\n٥.١. لە ماوەی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتەدا، سەرکۆمار دەتوانێت فەرمانی ڕایەدار دەربکات کە هێزی قانوونیان هەیە، بەڵام تەنیا بۆ ئەو مەبەستانەی کە ڕاستەوخۆ پەیوەندییان بە چارەسەرکردنی قەیرانەکە، پاراستنی مانەوەی دەوڵەت، و مسۆگەرکردنی ئاسایشی نەتەوەییەوە هەیە.\n\n٥.٢. فەرمانە ڕایەدارییەکانی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە نابێت ئەم دەستوورە هەموار بکەنەوە، دەستوور هەڵبپەسێرن، کاری دامەزراوە هەڵبژێردراوەکان ڕابگرن، مەکۆی نیشتمانی هەڵبوەشێننەوە، سەربەخۆیی دادوەری سنووردار بکەن، یان مافە سەوداهەڵنەگرەکان لاببەن.\n\n٥.٣. هەر سنووردارکردنێکی مافەکانی دیکە دەبێت کاتی، پێویست، هاوسەنگ، ڕووەن، پشکنراو و ڕاستەوخۆ پەیوەست بە قەبارە و جۆری هەڕەشەکە بێت.\n\n٥.٤. هەر سنووردارکردنێک و هەر فەرمانێکی ڕایەدار دەکەوێتە ژێر چاودێریی بێوچانی دەسەڵاتی دادوەری و پێداچوونەوەی دادگای باڵا. هیچ فەرمانێک نابێت لە چاودێریی دادوەری بپارێزرێت.\n\n٥.٥. مەکۆی نیشتمانی لە ماوەی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتەدا مافی چاودێریی بەردەوام، بانگهێشتکردنی بەرپرسان، و پێداچوونەوە بە فەرمان و ڕێکارەکان هەیە.\n\n٥.٦. دوای کۆتاییهاتنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە، مەکۆی نیشتمانی پابەندە لێکۆڵینەوەیەکی گشتی، ڕووەن و پشکنراو لە گشت ئەو ڕێکار، فەرمان، سنووردارکردن و خەرجیانە بکات کە لەو ماوەیەدا گیراونەتە بەر.\n\n٥.٧. هەر بەکارهێنانێکی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە بۆ تێکدانی پەرگاڵی دەستووری، سنووردارکردنی نادادپەروەرانەی مافەکان، درێژکردنەوەی ناپێویستی دەسەڵات، هەڵوەشاندنەوەی لێپرسینەوە، یان دەستکەوتنی بەرژەوەندیی وارگێڕی، پارتایەتی، بنەماڵەیی یان تایبەت، بە پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور و سەروەریی قانوون هەژمار دەکرێت.\n\nشەشەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\n٦.١. قانوونێکی تایبەت وردەکاریی دەسەڵاتەکان، ڕێکاری ڕاگەیاندن و پەسەندکردن، سنووردارکردنی مافەکان، فەرمانە ڕایەدارییەکان، میکانیزمەکانی چاودێری، پێداچوونەوەی دادگای باڵا، لێکۆڵینەوەی پاش کۆتاییهاتنی دۆخەکە، و لێپرسینەوە لە کاتی باری جەنگ و دۆخی ئاوارتەدا ڕێکدەخات.\n\n٦.٢. ئەو قانوونە تایبەتە نابێت هیچ دەسەڵاتێک دابنێ کە دژ بە مانەوەی سەروەری لەلای نەتەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، مافە سەوداهەڵنەگرەکان، سەربەخۆیی دادوەری، یان چاودێریی مەکۆی نیشتمانی بێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2315",
          "sourceIndex": 2315,
          "style": "Normal",
          "text": "ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە توندترین ڕێکاری دەستوورییە و تەنیا لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشەیەکی بوونایەتی، ڕاستەوخۆ، قورس و پشکنراو بۆ سەر نەتەوە، دەوڵەت، یەکپارچەیی وڵات، پەرگاڵی دەستووری، ئاسایشی نەتەوەیی، یان ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان ڕێگەپێدراوە. ئەم بەندە چوارچێوەیەکی قانوونیی توند و ڕوون دادەڕێژێت بۆ بەخشینی دەسەڵاتی پێویست، کاتی و سنووردار بە دەوڵەت بۆ مسۆگەرکردنی مانەوەی نیشتمان، هاوکات لەگەڵ دانانی بەربەستی دەستووریی پێشێلنەکراو لەبەردەم هەر هەوڵێکدا بۆ بەکارهێنانی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە بە مەبەستی تێکدانی پەرگاڵی دەستووری، هەڵپەساردنی سەروەریی قانوون، یان پێشێلکردنی مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە توندترین ڕێکاری دەستوورییە و تەنیا لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشەیەکی بوونایەتی، ڕاستەوخۆ، قورس و پشکنراو بۆ سەر نەتەوە، دەوڵەت، یەکپارچەیی وڵات، پەرگاڵی دەستووری، ئاسایشی نەتەوەیی، یان ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان ڕێگەپێدراوە. ئەم بەندە چوارچێوەیەکی قانوونیی توند و ڕوون دادەڕێژێت بۆ بەخشینی دەسەڵاتی پێویست، کاتی و سنووردار بە دەوڵەت بۆ مسۆگەرکردنی مانەوەی نیشتمان، هاوکات لەگەڵ دانانی بەربەستی دەستووریی پێشێلنەکراو لەبەردەم هەر هەوڵێکدا بۆ بەکارهێنانی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە بە مەبەستی تێکدانی پەرگاڵی دەستووری، هەڵپەساردنی سەروەریی قانوون، یان پێشێلکردنی مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2316",
          "sourceIndex": 2316,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێناسە و مانەوەی سەروەری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێناسە و مانەوەی سەروەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2317",
          "sourceIndex": 2317,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. باری جەنگ بریتییە لە بارودۆخێکی تایبەت و دەستووری کە لە کاتی دەستدرێژیی سەربازیی ڕاستەوخۆ، هەڕەشەیەکی مسۆگەر و نزیکی دەرەکی، یان هەر دۆخێکی چەکداریی دەرەکی ڕێگەپێدراوە کە مانەوەی دەوڵەت، یەکپارچەیی وڵات، سەروەریی نەتەوەیی، یان ئاسایشی نەتەوەیی بخاتە مەترسییەکی بوونایەتییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "باری جەنگ بریتییە لە بارودۆخێکی تایبەت و دەستووری کە لە کاتی دەستدرێژیی سەربازیی ڕاستەوخۆ، هەڕەشەیەکی مسۆگەر و نزیکی دەرەکی، یان هەر دۆخێکی "
            },
            {
              "text": "چەکداریی دەرەکی ڕێگەپێدراوە کە مانەوەی دەوڵەت، یەکپارچەیی وڵات، سەروەریی نەتەوەیی، یان ئاسایشی نەتەوەیی بخاتە مەترسییەکی بوونایەتییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2316"
        },
        {
          "id": "p2318",
          "sourceIndex": 2318,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دۆخی ئاوارتە بریتییە لە بارودۆخێکی تایبەت، کاتی، دیاریکراو و پشکنراوی دەستووری کە لە کاتی هەڕەشەیەکی ناوخۆیی یان قەیرانێکی گشتیی قورس ڕێگەپێدراوە، ئەگەر ئەو هەڕەشە یان قەیرانە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ مانەوەی دەوڵەت، پەرگاڵی دەستووری، دامەزراوە قانوونییەکان، ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، ژێرخانی ژینەکی، یان کارکردنی دامەزراوە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت بخاتە مەترسییەکی بوونایەتییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دۆخی ئاوارتە بریتییە لە بارودۆخێکی تایبەت، کاتی، دیاریکراو و پشکنراوی دەستووری کە لە کاتی هەڕەشەیەکی ناوخۆیی یان قەیرانێکی گشتیی قورس ڕێگەپێدراوە، ئەگەر ئەو هەڕەشە یان قەیرانە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ مانەوەی دەوڵەت، پەرگاڵی دەستووری، دامەزراوە قانوونییەکان، ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، ژێرخانی ژینەکی، یان کارکردنی دامەزراوە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت بخاتە مەترسییەکی بوونایەتییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2316"
        },
        {
          "id": "p2319",
          "sourceIndex": 2319,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە نابێت بەهۆی ناکۆکیی وارگێڕی، گۆڕانکاریی کاتی لە پشتیوانیی گشتی، ناڕەزایی شارۆمەندان، ململا‌نێی پارتایەتی، ڕەخنەی گشتی، خۆپیشاندان، یان ئاسانیی بەڕێوەبردنی دەسەڵات ڕابگەیەنرێت، مەگەر ئەو دۆخانە بە شێوەیەکی پشکنراو و قورس ببنە هەڕەشەی بوونایەتی بۆ سەر دەوڵەت، پەرگاڵی دەستووری یان ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە نابێت بەهۆی ناکۆکیی وارگێڕی، گۆڕانکاریی کاتی لە پشتیوانیی گشتی، ناڕەزایی شارۆمەندان، ململا‌نێی پارتایەتی، ڕەخنەی گشتی، خۆپیشاندان، یان ئاسانیی بەڕێوەبردنی دەسەڵات ڕابگەیەنرێت، مەگەر ئەو دۆخانە بە شێوەیەکی پشکنراو و قورس ببنە هەڕەشەی بوونایەتی"
            },
            {
              "text": " بۆ سەر دەوڵەت، پەرگاڵی دەستووری یان ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2316"
        },
        {
          "id": "p2320",
          "sourceIndex": 2320,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. لە باری جەنگ و دۆخی ئاوارتەدا، بۆ یەکگرتوویی بڕیار، خێرایی کاردانەوە، پاراستنی مانەوەی دەوڵەت و مسۆگەرکردنی ئاسایشی نەتەوەیی، سەرکۆمار وەک سەروەری ئاوارتە و فەرماندەی باڵای قەیران ڕۆڵی ناوەندی و کۆتایی لە ڕایەداریی باری جەنگ و دۆخی ئاوارتەدا دەگێڕێت. ئەم سەروەرییە سەروەرییەکی کاتی، دەستووری، سنووردار و پەیوەست بە چارەسەرکردنی قەیرانەکەیە و نابێت وەک گواستنەوەی یەکجاریی سەروەریی، هەڵپەساردنی دەستوور، یان لابردنی سەروەریی قانوون لێک بدرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "لە باری جەنگ و دۆخی ئاوارتەدا، بۆ یەکگرتوویی بڕیار، خێرایی کاردانەوە، پاراستنی مانەوەی دەوڵەت و مسۆگەرکردنی ئاسایشی نەتەوەیی، سەرکۆمار وەک سەروەری ئاوارتە و فەرماندەی باڵای قەیران ڕۆڵی ناوەندی و کۆتایی لە ڕایەداریی باری جەنگ و دۆخی ئاوارتەدا دەگێڕێت. ئەم سەروەرییە سەروەرییەکی کاتی، دەستووری، سنووردار و پەیوەست بە چارەسەرکردنی قەیرانەکەیە و نابێت وەک گواستنەوەی یەکجاریی سەروەریی، هەڵپەساردنی دەستوور، یان لابردنی سەروەریی قانوون"
            },
            {
              "text": " لێک بدرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2316"
        },
        {
          "id": "p2321",
          "sourceIndex": 2321,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٥. سەرکۆمار لە باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتەدا دەسەڵاتی ڕایەداریی ئاوارتە، فەرماندەیی، هاوئاهەنگکردنی دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت، و دەرکردنی فەرمانی پێویست بۆ بەڕێوەبردنی قەیران، پاراستنی مانەوەی دەوڵەت، یەکپارچەیی خاک، ئاسایشی نەتەوەیی و ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان بەکار دەهێنێت. ئەم دەسەڵاتە دەبێت پێویست، هاوسەنگ، ڕووەن، کاتی، پشکنراو و ڕاستەوخۆ پەیوەست بە جۆر و قەبارەی هەڕەشەکە بێت، و دەکەوێتە ژێر چاودێریی مەکۆی نیشتمانی، پێداچوونەوەی دادوەری و لێپرسینەوەی پاش کۆتاییهاتنی دۆخەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار لە باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتەدا دەسەڵاتی ڕایەداریی ئاوارتە، فەرماندەیی، هاوئاهەنگکردنی دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت، و دەرکردنی فەرمانی پێویست بۆ بەڕێوەبردنی قەیران، پاراستنی مانەوەی دەوڵەت، یەکپارچەیی خاک، ئاسایشی نەتەوەیی و ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان بەکار دەهێنێت. ئەم دەسەڵاتە دەبێت پێویست، هاوسەنگ، ڕووەن، کاتی، پشکنراو و ڕاستەوخۆ پەیوەست بە جۆر و قەبارەی هەڕەشەکە بێت، و دەکەوێتە ژێر چاودێریی مەکۆی نیشتمانی، پێداچوونەوەی دادوەری و لێپرسینەوەی پاش کۆتاییهاتنی دۆخەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2316"
        },
        {
          "id": "p2322",
          "sourceIndex": 2322,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مەرجەکانی ڕاگەیاندن",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مەرجەکانی ڕاگەیاندن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2323",
          "sourceIndex": 2323,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە تەنیا لە یەکێک لەم بارە چارەنووسسازانەی خوارەوەدا ڕێگەپێدراوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە تەنیا لە یەکێک لەم بارە چارەنووسسازانەی خوارەوەدا ڕێگەپێدراوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2322"
        },
        {
          "id": "p2324",
          "sourceIndex": 2324,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕووبەڕووبوونەوەی دەستدرێژیی سەربازیی ڕاستەوخۆ، یان هەڕەشەیەکی مسۆگەر، نزیک و پشکنراوی دەرەکی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕووبەڕووبوونەوەی دەستدرێژیی سەربازیی ڕاستەوخۆ، یان هەڕەشەیەکی مسۆگەر، نزیک و پشکنراوی دەرەکی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2323"
        },
        {
          "id": "p2325",
          "sourceIndex": 2325,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. سەرهەڵدانی پشێویی چەکداری، یاخیبوونی چەکداری، تێرۆری قورس، یان هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی کە ببێتە مەترسیی بوونایەتی بۆ سەر دەوڵەت، پەرگاڵی دەستووری، دامەزراوە قانوونییەکان، یان ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، و کۆنترۆڵکردنی لە توانای ڕێکارە ئاساییەکانی ئاسایشی ناوخۆ بەدەر بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. سەرهەڵدانی پشێویی چەکداری، یاخیبوونی چەکداری، تێرۆری قورس، یان هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی کە ببێتە مەترسیی بوونایەتی بۆ سەر دەوڵەت، پەرگاڵی دەستووری، دامەزراوە قانوونییەکان، یان ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، و کۆنترۆڵکردنی لە توانای ڕێکارە ئاساییەکانی ئاسایشی ناوخۆ بەدەر بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2323"
        },
        {
          "id": "p2326",
          "sourceIndex": 2326,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کارەساتی سروشتی، کارەساتی مرۆیی، قەیرانی هەداریی گشتی، هێرشی ئەلیکترۆنیی قورس، یان تێکچوونی ژێرخانی ژینەکی کە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ مانەوەی دەوڵەت، ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، ئاسایشی نەتەوەیی، یان کارکردنی دامەزراوە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت بخاتە مەترسییەکی بوونایەتییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کارەساتی سروشتی، کارەساتی مرۆیی، قەیرانی هەداریی گشتی، هێرشی ئەلیکترۆنیی قورس، یان تێکچوونی ژێرخانی ژینەکی کە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ مانەوەی دەوڵەت، ژیانی بەکۆمەڵی شارۆمەندان، ئاسایشی نەتەوەیی، یان کارکردنی دامەزراوە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت بخاتە مەترسییەکی بوونایەتییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2323"
        },
        {
          "id": "p2327",
          "sourceIndex": 2327,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە تەنیا کاتێک ڕێگەپێدراوە کە ڕێکارە ئاساییەکانی دەستووری، قانوونی و کارگێڕی بە تەنیا ناتوانن هەڕەشەکە بە شێوەیەکی کاریگەر، پێویست و هاوسەنگ چارەسەر بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە تەنیا کاتێک ڕێگەپێدراوە کە ڕێکارە ئاساییەکانی دەستووری، قانوونی و کارگێڕی بە تەنیا ناتوانن هەڕەشەکە بە شێوەیەکی کاریگەر، پێویست و هاوسەنگ چارەسەر بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2322"
        },
        {
          "id": "p2328",
          "sourceIndex": 2328,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پڕۆسەی ڕاگەیاندن و پەسەندکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پڕۆسەی ڕاگەیاندن و پەسەندکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2329",
          "sourceIndex": 2329,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. بڕیاری ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە لەلایەن سەرکۆمارەوە، لەسەر بنەمای ڕاسپاردەی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی، دەردەچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بڕیاری ڕاگەیاندنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە لەلایەن سەرکۆمارەوە، لەسەر بنەمای ڕاسپاردەی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی، دەردەچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2328"
        },
        {
          "id": "p2330",
          "sourceIndex": 2330,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بڕیارەکە دەبێت دەستبەجێ بۆ پەسەندکردن پێشکەش بە مەکۆی نیشتمانی بکرێت، و مەکۆی نیشتمانی پابەندە لە ماوەیەکدا کە لە چل و هەشت (٤٨) کاتژمێر تێپەڕ نەکات، دانیشتنی نائاسایی ببەستێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بڕیارەکە دەبێت دەستبەجێ بۆ پەسەندکردن پێشکەش بە مەکۆی نیشتمانی بکرێت، و مەکۆی نیشتمانی پابەندە لە ماوەیەکدا کە لە چل و هەشت (٤٨) کاتژمێر تێپەڕ نەکات، دانیشتنی نائاسایی ببەستێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2328"
        },
        {
          "id": "p2331",
          "sourceIndex": 2331,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە تەنیا کاتێک کاریگەریی قانوونیی دەبێ کە بە زۆرینەی سێ لەسەر چواری (٣/٤) کۆی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی پەسەند بکرێت. ئەگەر ڕەزامەندیی پێویست بەدەست نەهێنرێت، بڕیارەکە لە بنەڕەتەوە پووچەڵە و هیچ کاریگەریی دەستووری یان قانوونیی نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە تەنیا کاتێک کاریگەریی قانوونیی دەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بە زۆرینەی سێ لەسەر چواری (٣/٤) کۆی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی پەسەند بکرێت. ئەگەر "
            },
            {
              "text": "ڕەزامەندیی پێویست بەدەست نەهێنرێت، بڕیارەکە لە بنەڕەتەوە پووچەڵە و هیچ کاریگەریی دەستووری یان قانوونیی نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2328"
        },
        {
          "id": "p2332",
          "sourceIndex": 2332,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. ماوەی سەرەتایی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە نابێت لە سی (٣٠) ڕۆژ تێپەڕ بکات. درێژکردنەوەی ئەم ماوەیە بۆ هەر جارێکی دیکە، پێویستی بە هەمان پڕۆسە، هەمان زۆرینە و هەمان پشکنینی پێویستیی دەستووری هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ماوەی سەرەتایی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە نابێت لە سی (٣٠) ڕۆژ تێپەڕ بکات. درێژکردنەوەی ئەم ماوەیە بۆ هەر جارێکی دیکە، پێویستی بە هەمان پڕۆسە، هەمان زۆرینە و هەمان پشکنینی پێویستیی دەستووری هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2328"
        },
        {
          "id": "p2333",
          "sourceIndex": 2333,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٥. بڕیاری ڕاگەیاندن دەبێت بە ڕوونی هۆکارەکان، سنووری خاکی و دامەزراوەیی، ماوەی کاتی، جۆری هەڕەشە، سنووری دەسەڵاتە ئاوارتەکان، و مافە سنووردارکراوەکان ـ ئەگەر هەبن ـ دیاری بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "بڕیاری ڕاگەیاندن دەبێت بە ڕوونی هۆکارەکان، سنووری خاکی و دامەزراوەیی، ماوەی کاتی، جۆری هەڕەشە، سنووری دەسەڵاتە ئاوارتەکان، و مافە سنووردارکراوەکان ـ ئەگەر هەبن ـ دیاری بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2328"
        },
        {
          "id": "p2334",
          "sourceIndex": 2334,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: مافە پارێزراو و سەوداهەڵنەگرەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: مافە پارێزراو و سەوداهەڵنەگرەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2335",
          "sourceIndex": 2335,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. تەنانەت لە باری جەنگ یان دۆخی هەرە ئاوارتەشدا، ئەم ماف و بنەما بنەڕەتییانەی خوارەوە بە هیچ شێوەیەک هەڵناپەسێردرێن، سنووردار ناکرێن و پێشێل ناکرێن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "تەنانەت لە باری جەنگ یان دۆخی هەرە ئاوارتەشدا، ئەم ماف و بنەما بنەڕەتییانەی خوارەوە بە هیچ شێوەیەک هەڵناپەسێردرێن، سنووردار ناکرێن و پێشێل ناکرێن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2334"
        },
        {
          "id": "p2336",
          "sourceIndex": 2336,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مافی ژیان، جگە لەو بارانەی لە بەندی ٤٥ـی ئەم دەستوورەدا هاتووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مافی ژیان، جگە لەو بارانەی لە بەندی ٤٥ـی ئەم دەستوورەدا هاتووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2335"
        },
        {
          "id": "p2337",
          "sourceIndex": 2337,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕێنەدراوکردنی ڕەهای ئەشکەنجە و هەر جۆرە هەڵسوکەوتێکی نامرۆڤانە، سووکایەتیپێکەر، یان کەمکەرەوەی شکۆی مرۆڤ.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕێنەدراوکردنی ڕەهای ئەشکەنجە و هەر جۆرە هەڵسوکەوتێکی نامرۆڤانە، سووکایەتیپێکەر، یان کەمکەرەوەی شکۆی مرۆڤ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2335"
        },
        {
          "id": "p2338",
          "sourceIndex": 2338,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕێنەدراوکردنی بەکۆیلەکردن، بازرگانیکردن بە مرۆڤ، و کارکردنی بەزۆر.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕێنەدراوکردنی بەکۆیلەکردن، بازرگانیکردن بە مرۆڤ، و کارکردنی بەزۆر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2335"
        },
        {
          "id": "p2339",
          "sourceIndex": 2339,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ئازادیی ویژدان، بیرکردنەوە، باوەڕ و ئایین.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ئازادیی ویژدان، بیرکردنەوە، باوەڕ و ئایین"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2335"
        },
        {
          "id": "p2340",
          "sourceIndex": 2340,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. بنەمای ئەوەی هیچ تاوانێک و هیچ سزایەک بەبێ قانوونی پێشوەختە بوونی نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. بنەمای ئەوەی هیچ تاوانێک و هیچ سزایەک بەبێ قانوونی پێشوەختە بوونی نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2335"
        },
        {
          "id": "p2341",
          "sourceIndex": 2341,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. بنەما بنەڕەتییەکانی دادگاییکردنی دادپەروەرانە، بەتایبەتی بنەمای بێتاوانبوون تا سەلماندنی تاوان، مافی بەرگری، و مافی دەستگەیشتن بە دادگا.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. بنەما بنەڕەتییەکانی دادگاییکردنی دادپەروەرانە، بەتایبەتی بنەمای بێتاوانبوون تا سەلماندنی تاوان، مافی بەرگری، و مافی دەستگەیشتن بە دادگا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2335"
        },
        {
          "id": "p2342",
          "sourceIndex": 2342,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری، دەسەڵاتەکانی دادگای باڵا، و مافی پێداچوونەوەی دادوەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری، دەسەڵاتەکانی دادگای باڵا، و مافی پێداچوونەوەی دادوەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2335"
        },
        {
          "id": "p2343",
          "sourceIndex": 2343,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "خ. ماف و پاراستنی بنەڕەتیی منداڵان، کەمئەندامان، برینداران، ئاوارەکان و ئەو کەسانەی لە دۆخی لاوازیدان، بەپێی قانوون و پێوەرە مرۆیی و نێودەوڵەتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "خ. ماف و پاراستنی بنەڕەتیی منداڵان، کەمئەندامان، برینداران، ئاوارەکان و ئەو کەسانەی لە دۆخی لاوازیدان، بەپێی قانوون و پێوەرە مرۆیی و نێودەوڵەتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2335"
        },
        {
          "id": "p2344",
          "sourceIndex": 2344,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: سنووری دەسەڵاتەکان و چاودێری",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: سنووری دەسەڵاتەکان و چاودێری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2345",
          "sourceIndex": 2345,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. لە ماوەی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتەدا، سەرکۆمار دەتوانێت فەرمانی ڕایەدار دەربکات کە هێزی قانوونیان هەیە، بەڵام تەنیا بۆ ئەو مەبەستانەی کە ڕاستەوخۆ پەیوەندییان بە چارەسەرکردنی قەیرانەکە، پاراستنی مانەوەی دەوڵەت، و مسۆگەرکردنی ئاسایشی نەتەوەییەوە هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە ماوەی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتەدا، سەرکۆمار دەتوانێت فەرمانی ڕایەدار دەربکات کە هێزی قانوونیان هەیە، بەڵام تەنیا بۆ ئەو مەبەستانەی کە ڕاستەوخۆ پەیوەندییان بە چارەسەرکردنی قەیرانەکە، پاراستنی مانەوەی دەوڵەت، و مسۆگەرکردنی ئاسایشی نەتەوەییەوە هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2344"
        },
        {
          "id": "p2346",
          "sourceIndex": 2346,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. فەرمانە ڕایەدارییەکانی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە نابێت ئەم دەستوورە هەموار بکەنەوە، دەستوور هەڵبپەسێرن، کاری دامەزراوە هەڵبژێردراوەکان ڕابگرن، مەکۆی نیشتمانی هەڵبوەشێننەوە، سەربەخۆیی دادوەری سنووردار بکەن، یان مافە سەوداهەڵنەگرەکان لاببەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "فەرمانە ڕایەدارییەکانی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە نابێت ئەم دەستوورە هەموار بکەنەوە، دەستوور هەڵبپەسێرن، کاری دامەزراوە هەڵبژێردراوەکان ڕابگرن، مەکۆی نیشتمانی هەڵبوەشێننەوە، سەربەخۆیی دادوەری سنووردار بکەن، یان مافە سەوداهەڵنەگرەکان لاببەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2344"
        },
        {
          "id": "p2347",
          "sourceIndex": 2347,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. هەر سنووردارکردنێکی مافەکانی دیکە دەبێت کاتی، پێویست، هاوسەنگ، ڕووەن، پشکنراو و ڕاستەوخۆ پەیوەست بە قەبارە و جۆری هەڕەشەکە بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر سنووردارکردنێکی مافەکانی دیکە دەبێت کاتی، پێویست، هاوسەنگ، ڕووەن، پشکنراو و ڕاستەوخۆ پەیوەست بە قەبارە و جۆری هەڕەشەکە بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2344"
        },
        {
          "id": "p2348",
          "sourceIndex": 2348,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. هەر سنووردارکردنێک و هەر فەرمانێکی ڕایەدار دەکەوێتە ژێر چاودێریی بێوچانی دەسەڵاتی دادوەری و پێداچوونەوەی دادگای باڵا. هیچ فەرمانێک نابێت لە چاودێریی دادوەری بپارێزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هەر سنووردارکردنێک و هەر فەرمانێکی ڕایەدار دەکەوێتە ژێر چاودێریی بێوچانی دەسەڵاتی دادوەری و پێداچوونەوەی دادگای باڵا. هیچ فەرمانێک نابێت لە چاودێریی دادوەری بپارێزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2344"
        },
        {
          "id": "p2349",
          "sourceIndex": 2349,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٥. مەکۆی نیشتمانی لە ماوەی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتەدا مافی چاودێریی بەردەوام، بانگهێشتکردنی بەرپرسان، و پێداچوونەوە بە فەرمان و ڕێکارەکان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی لە ماوەی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتەدا مافی چاودێریی بەردەوام، بانگهێشتکردنی بەرپرسان، و پێداچوونەوە بە فەرمان و ڕێکارەکان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2344"
        },
        {
          "id": "p2350",
          "sourceIndex": 2350,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٦. دوای کۆتاییهاتنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە، مەکۆی نیشتمانی پابەندە لێکۆڵینەوەیەکی گشتی، ڕووەن و پشکنراو لە گشت ئەو ڕێکار، فەرمان، سنووردارکردن و خەرجیانە بکات کە لەو ماوەیەدا گیراونەتە بەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "دوای کۆتاییهاتنی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە، مەکۆی نیشتمانی پابەندە لێکۆڵینەوەیەکی گشتی، ڕووەن و پشکنراو لە گشت ئەو ڕێکار، فەرمان، سنووردارکردن و خەرجیانە بکات کە لەو ماوەیەدا گیراونەتە بەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2344"
        },
        {
          "id": "p2351",
          "sourceIndex": 2351,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٧. هەر بەکارهێنانێکی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە بۆ تێکدانی پەرگاڵی دەستووری، سنووردارکردنی نادادپەروەرانەی مافەکان، درێژکردنەوەی ناپێویستی دەسەڵات، هەڵوەشاندنەوەی لێپرسینەوە، یان دەستکەوتنی بەرژەوەندیی وارگێڕی، پارتایەتی، بنەماڵەیی یان تایبەت، بە پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور و سەروەریی قانوون هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "هەر بەکارهێنانێکی باری جەنگ یان دۆخی ئاوارتە بۆ تێکدانی پەرگاڵی دەستووری، سنووردارکردنی نادادپەروەرانەی مافەکان، درێژکردنەوەی ناپێویستی دەسەڵات، هەڵوەشاندنەوەی لێپرسینەوە، یان دەستکەوتنی بەرژەوەندیی وارگێڕی، پارتایەتی، بنەماڵەیی یان تایبەت، بە پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە دەستوور و سەروەریی قانوون هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2344"
        },
        {
          "id": "p2352",
          "sourceIndex": 2352,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2353",
          "sourceIndex": 2353,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. قانوونێکی تایبەت وردەکاریی دەسەڵاتەکان، ڕێکاری ڕاگەیاندن و پەسەندکردن، سنووردارکردنی مافەکان، فەرمانە ڕایەدارییەکان، میکانیزمەکانی چاودێری، پێداچوونەوەی دادگای باڵا، لێکۆڵینەوەی پاش کۆتاییهاتنی دۆخەکە، و لێپرسینەوە لە کاتی باری جەنگ و دۆخی ئاوارتەدا ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت وردەکاریی دەسەڵاتەکان، ڕێکاری ڕاگەیاندن و پەسەندکردن، سنووردارکردنی مافەکان، فەرمانە ڕایەدارییەکان، میکانیزمەکانی چاودێری، پێداچوونەوەی دادگای باڵا، لێکۆڵینەوەی پاش کۆتاییهاتنی دۆخەکە، و لێپرسینەوە لە کاتی باری جەنگ و دۆخی ئاوارتەدا ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2352"
        },
        {
          "id": "p2354",
          "sourceIndex": 2354,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. ئەو قانوونە تایبەتە نابێت هیچ دەسەڵاتێک دابنێ کە دژ بە مانەوەی سەروەری لەلای نەتەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، مافە سەوداهەڵنەگرەکان، سەربەخۆیی دادوەری، یان چاودێریی مەکۆی نیشتمانی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەو قانوونە تایبەتە نابێت هیچ دەسەڵاتێک دابن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "دژ بە مانەوەی سەروەری لەلای نەتەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، مافە سەوداهەڵنەگرەکان، سەربەخۆیی دادوەری، یان چاودێریی مەکۆی نیشتمانی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2352"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 72,
      "slug": "clause-72",
      "articleNumber": 72,
      "status": "published",
      "chapterId": 8,
      "title": "بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوە",
      "body": "کۆماری کوردستان وارگێڕیی دەرەوەی خۆی لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی نەتەوەی کورد وەک قوربانییەکی سیستماتیکی نادادپەروەریی نێودەوڵەتی، و لەسەر ئەرکێکی دەستووری بۆ بەشداریی چالاکانە لە بنیاتنانی پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانەتر دادەمەزرێنێت. ئەم بەندە ئەو چوارچێوە فەلسەفی و قانوونییانە دیاری دەکات کە پێگەی دەوڵەت وەک سوبێکتێکی مێژووساز لە ئاستی نێودەوڵەتیدا ڕێک دەخات.\n\nیەکەم: هەڵوێستی ڕەخنەگرانەی دەستووری بەرامبەر پەرگاڵی جیهانی\n\n١.١. کۆماری کوردستان دان بەو ڕاستییە دەستووری و مێژووییەدا دەنێ کە پەرگاڵی نێودەوڵەتیی هەنووکەیی، سەرەڕای بانگەشە قانوونییەکانی، هێشتا بە شێوەیەکی بەرفراوان لەژێر هەژموونی پێوەرە نایەکسانەکان و پاشماوەی ستراکچەریی (پێکهاتەیی) داگیرکاریدایە کە لە سەدەکانی ڕابردووەوە بەسەر نەتەوەکانی ناوچەکەدا سەپێنراوە.\n\n١.٢. دەوڵەت ئەم بارودۆخە نایەکسانە بە سەرچاوەی سەرەکیی پێشێلکردنی بنەمای \"یەکسانیی سەروەریی نەتەوەکان\" دەناسێنێت، کە بووەتە هۆی زەوتکردنی مافی خۆبڕیاردەریی و ڕەواییدانی ناقانوونیی بەو سنوورە دەستکردانەی کە دژ بە لۆژیکی مێژوویی و جوگرافیی وارگەی نەتەوەیی کوردستان کێشراون.\n\n١.٣. کۆماری کوردستان پابەندە بە ناساندنی ئەم نادادپەروەرییانە لە سەکۆ جیهانییەکاندا و کار دەکات بۆ گۆڕینی لۆژیکی \"بەرژەوەندیی هێزە گەورەکان\" بۆ لۆژیکی \"باڵادەستیی دادی نێودەوڵەتی\".\n\nدوویەم: ئەرکی مێژوویی و وارگێڕیی واتایی لە ئاستی جیهانی\n\n٢.١. وارگێڕیی دەرەوەی کۆمار نەک هەر ئامرازێک بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە شتەکییەکان، بەڵکوو فەرمانێکی دەستوورییە بۆ نواندنی هێزی واتایی نەتەوە و کارکردن وەک ئەکتەرێکی پێشەنگ لەم بوارانەدا:\n\nئا. داکۆکیکردنی بێ مەرج لە پرەنسیپی \"یەکسانیی شارستانییەکان\" و دانەدواوەی هەر جۆرە پلەبەندییەکی کولتووری یان نەژادی لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا.\n\nب. بوون بە دەنگی قانوونیی و دیپلۆماسیی گشت ئەو مەردم و نەتەوە بێدەوڵەت و ستەملێکراوانەی کە لە پەرگاڵی جیهانیدا پەراوێز خراون، وەک بەشێک لە بەرپرسیارێتیی مرۆیی و ئەخلاقیی کۆمار.\n\nپ. کارکردنی چالاکانە بۆ تێپەڕاندنی ململانێیە ئایدیۆلۆژییەکان و جێگیرکردنی زمانێکی دیپلۆماسی کە لەسەر بنەمای ئاوەزمەندی، زانست و ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆیی دامەزرابێت.\n\nسێیەم: پەیمانی سەروەری و پابەندبوونی مەرجدار بە قانوونی نێودەوڵەتی\n\n٣.١. کۆماری کوردستان جەخت دەکاتەوە کە لە قۆناغی خەباتی ڕزگاریدا، نەتەوەی کورد هیچ پابەندییەکی قانوونیی بەرامبەر بەو پەیماننامە و ڕێککەوتنانە نەبووە کە بە بێ ڕەزامەندیی ئەو و بۆ مەبەستی دابەشکردنی وارگەی نەتەوەییەکەی واژۆ کراون، و گشت ئەو دەقانە بە پووچەڵ هەژمار دەکات.\n\n٣.٢. وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ، کۆماری کوردستان ئامادەیی خۆی بۆ ئەندامێتیی بەرپرسیارانە لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا ڕادەگەیەنێت و پابەندی بنەما مرۆڤدۆستانەکانی قانوونی نێودەوڵەتی و چارتەری نەتەوە یەکگرتووەکان دەبێت، بەو مەرجە ڕەهایەی کە ئەم پابەندبوونە نەکەوێتە دژایەتییەوە لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە و سەروەریی نەتەوەیی کوردستان.\n\n٣.٣. دەوڵەت تەنیا ئەو بڕیار و ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییانە وەک \"قانوونی کارپێکراو\" دەناسێنێ کە لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانی کوردستانەوە پەسەند کرابن؛ لە کاتی هەر پێکدادانێکدا، \"دەستووری کۆمار\" سەرچاوەی باڵا و یەکلاکەرەوەی کۆتایی دەبێت.\n\n٣.٤. کۆماری کوردستان مافی دەستووریی خۆی دەپارێزێت بۆ پێداچوونەوە بە گشت ئەو بڕیارە مێژووییانەی کە زیانیان بە بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە گەیاندووە، و بەکارهێنانی ئامرازە قانوونییەکان بۆ ساغکردنەوەی مافە زەوتکراوەکانی لەسەر ئاستی جیهانی.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2359",
          "sourceIndex": 2359,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان وارگێڕیی دەرەوەی خۆی لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی نەتەوەی کورد وەک قوربانییەکی سیستماتیکی نادادپەروەریی نێودەوڵەتی، و لەسەر ئەرکێکی دەستووری بۆ بەشداریی چالاکانە لە بنیاتنانی پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانەتر دادەمەزرێنێت. ئەم بەندە ئەو چوارچێوە فەلسەفی و قانوونییانە دیاری دەکات کە پێگەی دەوڵەت وەک سوبێکتێکی مێژووساز لە ئاستی نێودەوڵەتیدا ڕێک دەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان وارگێڕیی دەرەوەی خۆی لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی نەتەوەی کورد وەک قوربانییەکی سیستماتیکی نادادپەروەریی نێودەوڵەتی، و لەسەر ئەرکێکی دەستووری بۆ بەشداریی چالاکانە لە بنیاتنانی پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانەتر دادەمەزرێنێت. ئەم بەندە ئەو چوارچێوە فەلسەفی و قانوونییانە دیاری دەکات کە پێگەی دەوڵەت وەک سوبێکتێکی مێژووساز لە ئاستی نێودەوڵەتیدا ڕێک دەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2360",
          "sourceIndex": 2360,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: هەڵوێستی ڕەخنەگرانەی دەستووری بەرامبەر پەرگاڵی جیهانی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: هەڵوێستی ڕەخنەگرانەی دەستووری بەرامبەر پەرگاڵی جیهانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2361",
          "sourceIndex": 2361,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان دان بەو ڕاستییە دەستووری و مێژووییەدا دەنێ کە پەرگاڵی نێودەوڵەتیی هەنووکەیی، سەرەڕای بانگەشە قانوونییەکانی، هێشتا بە شێوەیەکی بەرفراوان لەژێر هەژموونی پێوەرە نایەکسانەکان و پاشماوەی ستراکچەریی (پێکهاتەیی) داگیرکاریدایە کە لە سەدەکانی ڕابردووەوە بەسەر نەتەوەکانی ناوچەکەدا سەپێنراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان دان بەو ڕاستییە دەستووری و مێژووییەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی نێودەوڵەتیی هەنووکەیی، سەرەڕای بانگەشە قانوونییەکانی، هێشتا بە شێوەیەکی بەرفراوان لەژێر هەژموونی پێوەرە نایەکسانەکان و پاشماوەی ستراکچەریی (پێکهاتەیی) داگیرکاریدایە کە لە سەدەکانی ڕابردووەوە بەسەر نەتەوەکانی ناوچەکەدا سەپێنراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2360"
        },
        {
          "id": "p2362",
          "sourceIndex": 2362,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەوڵەت ئەم بارودۆخە نایەکسانە بە سەرچاوەی سەرەکیی پێشێلکردنی بنەمای \"یەکسانیی سەروەریی نەتەوەکان\" دەناسێنێت، کە بووەتە هۆی زەوتکردنی مافی خۆبڕیاردەریی و ڕەواییدانی ناقانوونیی بەو سنوورە دەستکردانەی کە دژ بە لۆژیکی مێژوویی و جوگرافیی وارگەی نەتەوەیی کوردستان کێشراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەم بارودۆخە نایەکسانە بە سەرچاوەی سەرەکیی پێشێلکردنی بنەمای \"یەکسانیی سەروەریی نەتەوەکان\" دەناسێنێت، کە بووەتە هۆی زەوتکردنی مافی خۆبڕیاردەریی و ڕەواییدانی ناقانوونیی بەو سنوورە دەستکردانەی کە دژ بە لۆژیکی مێژوویی و جوگرافیی وارگەی نەتەوەیی کوردستان کێشراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2360"
        },
        {
          "id": "p2363",
          "sourceIndex": 2363,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. کۆماری کوردستان پابەندە بە ناساندنی ئەم نادادپەروەرییانە لە سەکۆ جیهانییەکاندا و کار دەکات بۆ گۆڕینی لۆژیکی \"بەرژەوەندیی هێزە گەورەکان\" بۆ لۆژیکی \"باڵادەستیی دادی نێودەوڵەتی\".",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان پابەندە بە ناساندنی ئەم نادادپەروەرییانە لە سەکۆ جیهانییەکاندا و کار دەکات بۆ گۆڕینی لۆژیکی \"بەرژەوەندیی هێزە گەورەکان\" بۆ لۆژیکی \"باڵادەستیی دادی نێودەوڵەتی"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2360"
        },
        {
          "id": "p2364",
          "sourceIndex": 2364,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرکی مێژوویی و وارگێڕیی واتایی لە ئاستی جیهانی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرکی مێژوویی و وارگێڕیی واتایی لە ئاستی جیهانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2365",
          "sourceIndex": 2365,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. وارگێڕیی دەرەوەی کۆمار نەک هەر ئامرازێک بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە شتەکییەکان، بەڵکوو فەرمانێکی دەستوورییە بۆ نواندنی هێزی واتایی نەتەوە و کارکردن وەک ئەکتەرێکی پێشەنگ لەم بوارانەدا:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وارگێڕیی دەرەوەی کۆمار نەک هەر ئامرازێک بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە شتەکییەکان، بەڵکوو فەرمانێکی دەستوورییە بۆ نواندنی هێزی واتایی نەتەوە و کارکردن وەک ئەکتەرێکی پێشەنگ لەم بوارانەدا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2364"
        },
        {
          "id": "p2366",
          "sourceIndex": 2366,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داکۆکیکردنی بێ مەرج لە پرەنسیپی \"یەکسانیی شارستانییەکان\" و دانەدواوەی هەر جۆرە پلەبەندییەکی کولتووری یان نەژادی لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داکۆکیکردنی بێ مەرج لە پرەنسیپی \"یەکسانیی شارستانییەکان\" و دانەدواوەی هەر جۆرە پلەبەندییەکی کولتووری یان نەژادی لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2365"
        },
        {
          "id": "p2367",
          "sourceIndex": 2367,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بوون بە دەنگی قانوونیی و دیپلۆماسیی گشت ئەو مەردم و نەتەوە بێدەوڵەت و ستەملێکراوانەی کە لە پەرگاڵی جیهانیدا پەراوێز خراون، وەک بەشێک لە بەرپرسیارێتیی مرۆیی و ئەخلاقیی کۆمار.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بوون بە دەنگی قانوونیی و دیپلۆماسیی گشت ئەو مەردم و نەتەوە بێدەوڵەت و ستەملێکراوانەی کە لە پەرگاڵی جیهانیدا پەراوێز خراون، وەک بەشێک لە بەرپرسیارێتیی مرۆیی و ئەخلاقیی کۆمار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2365"
        },
        {
          "id": "p2368",
          "sourceIndex": 2368,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کارکردنی چالاکانە بۆ تێپەڕاندنی ململانێیە ئایدیۆلۆژییەکان و جێگیرکردنی زمانێکی دیپلۆماسی کە لەسەر بنەمای ئاوەزمەندی، زانست و ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆیی دامەزرابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کارکردنی چالاکانە بۆ تێپەڕاندنی ململانێیە ئایدیۆلۆژییەکان و جێگیرکردنی زمانێکی دیپلۆماسی کە لەسەر بنەمای ئاوەزمەندی، زانست و ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆیی دامەزرابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2365"
        },
        {
          "id": "p2369",
          "sourceIndex": 2369,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پەیمانی سەروەری و پابەندبوونی مەرجدار بە قانوونی نێودەوڵەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پەیمانی سەروەری و پابەندبوونی مەرجدار بە قانوونی نێودەوڵەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2370",
          "sourceIndex": 2370,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. کۆماری کوردستان جەخت دەکاتەوە کە لە قۆناغی خەباتی ڕزگاریدا، نەتەوەی کورد هیچ پابەندییەکی قانوونیی بەرامبەر بەو پەیماننامە و ڕێککەوتنانە نەبووە کە بە بێ ڕەزامەندیی ئەو و بۆ مەبەستی دابەشکردنی وارگەی نەتەوەییەکەی واژۆ کراون، و گشت ئەو دەقانە بە پووچەڵ هەژمار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان جەخت دەکاتەوە کە لە قۆناغی خەباتی ڕزگاریدا، نەتەوەی کورد هیچ پابەندییەکی قانوونیی بەرامبەر بەو پەیماننامە و ڕێککەوتنانە نەبووە کە بە بێ ڕەزامەندیی ئەو و بۆ مەبەستی دابەشکردنی وارگەی نەتەوەییەکەی واژۆ کراون، و گشت ئەو دەقانە بە پووچەڵ هەژمار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2369"
        },
        {
          "id": "p2371",
          "sourceIndex": 2371,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ، کۆماری کوردستان ئامادەیی خۆی بۆ ئەندامێتیی بەرپرسیارانە لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا ڕادەگەیەنێت و پابەندی بنەما مرۆڤدۆستانەکانی قانوونی نێودەوڵەتی و چارتەری نەتەوە یەکگرتووەکان دەبێت، بەو مەرجە ڕەهایەی کە ئەم پابەندبوونە نەکەوێتە دژایەتییەوە لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە و سەروەریی نەتەوەیی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ، کۆماری کوردستان ئامادەیی خۆی بۆ ئەندامێتیی بەرپرسیارانە لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا ڕادەگەیەنێت و پابەندی بنەما مرۆڤدۆستانەکانی قانوونی نێودەوڵەتی و چارتەری نەتەوە یەکگرتووەکان دەبێت، بەو مەرجە ڕەهایەی کە ئەم پابەندبوونە نەکەوێتە دژایەتییەوە لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە و سەروەریی نەتەوەیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2369"
        },
        {
          "id": "p2372",
          "sourceIndex": 2372,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. دەوڵەت تەنیا ئەو بڕیار و ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییانە وەک \"قانوونی کارپێکراو\" دەناسێنێ کە لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانی کوردستانەوە پەسەند کرابن؛ لە کاتی هەر پێکدادانێکدا، \"دەستووری کۆمار\" سەرچاوەی باڵا و یەکلاکەرەوەی کۆتایی دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت تەنیا ئەو بڕیار و ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییانە وەک \"قانوونی کارپێکراو\" دەناسێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانی کوردستانەوە پەسەند کرابن؛ لە کاتی هەر پێکدادانێکدا، \"دەستووری کۆمار\" سەرچاوەی باڵا و یەکلاکەرەوەی کۆتایی دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2369"
        },
        {
          "id": "p2373",
          "sourceIndex": 2373,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. کۆماری کوردستان مافی دەستووریی خۆی دەپارێزێت بۆ پێداچوونەوە بە گشت ئەو بڕیارە مێژووییانەی کە زیانیان بە بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە گەیاندووە، و بەکارهێنانی ئامرازە قانوونییەکان بۆ ساغکردنەوەی مافە زەوتکراوەکانی لەسەر ئاستی جیهانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان مافی دەستووریی خۆی دەپارێزێت بۆ پێداچوونەوە بە گشت ئەو بڕیارە مێژووییانەی کە زیانیان بە بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە گەیاندووە، و "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی ئامرازە قانوونییەکان بۆ ساغکردنەوەی مافە زەوتکراوەکانی لەسەر ئاستی جیهانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2369"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 73,
      "slug": "clause-73",
      "articleNumber": 73,
      "status": "published",
      "chapterId": 8,
      "title": "پرەنسیپە ڕێنوێنکەرەکانی وارگێڕیی دەرەوە",
      "body": "وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای کۆمەڵێک پرەنسیپی بنەڕەتی دادەمەزرێت، کە ئامانج لێی پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان، بەهێزکردنی ئاسایشی نەتەوەیی، و بەشداریکردنی بنیاتنەرانەیە لە داڕشتنی پەرگاڵێکی جیهانیی ئارام و دادپەروەردا.\n\nیەکەم: پرەنسیپە بنەڕەتییەکان\n\nوارگێڕیی دەرەوەی کۆمار بەم پرەنسیپانەی خوارەوە ڕێنوێنی دەکرێت:\n\n١.١. ڕێزگرتنی دوولایەنە لە سەروەریی و یەکپارچەیی وڵات: کۆماری کوردستان پابەندە بە پرەنسیپی ڕێزگرتنی دوولایەنە لە سەروەریی، سەربەخۆیی وارگێڕی و یەکپارچەیی خاکی گشت دەوڵەتان. ئەم پابەندبوونە لەسەر بنەمای هەڵسوکەوتی هاوتا و ڕێزی بێ مەرجی ئەوان بۆ سەروەریی و یەکپارچەیی خاکی کوردستان دادەمەزرێت.\n\n١.٢. دەستوەرنەدان لە کاروباری ناوخۆیی: پابەندبوونی تەواو بە پرەنسیپی دەستوەرنەدان لە کاروباری ناوخۆیی دەوڵەتانی دیکەدا، و لە هەمان کاتدا دانەدواوەی ڕەهای هەر جۆرە دەستێوەردانێکی دەرەکی لە کاروباری ناوخۆیی کۆماردا.\n\n١.٣. چارەسەری ئاشتییانەی ناکۆکییەکان: پەیڕەوکردنی بنەمای چارەسەرکردنی ناکۆکییە نێودەوڵەتییەکان لە ڕێگەی دیالۆگ، دانوستان و ئامرازە دیپلۆماسییەکانەوە، و خۆبەدوورگرتن لە بەکارهێنانی هێز یان هەڕەشەکردن پێی، مەگەر بۆ مەبەستی بەرگریی ڕەوا و لە چوارچێوەی بنەماکانی ئەم دەستوورەدا.\n\n١.٤. بێلایەنیی پرەنسیپدار: پەیڕەوکردنی وارگێڕیی بێلایەنی لەو ململانێ هەرێمی و جیهانییانەی کە ڕاستەوخۆ پەیوەندییان بە ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانەوە نییە. سەرەڕای ئەمە، کۆمار لەبەرامبەر تاوانەکانی جینۆساید، پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ، و زەوتکردنی مافی خۆبڕیاردەریی نەتەوەکاندا بێلایەن نامێنێتەوە و بەپێی توانا و بەرژەوەندییەکانی، پشتیوانی لە بنەماکانی دادپەروەریی نێودەوڵەتی دەکات.\n\n١.٥. هاوپەیمانێتی لەسەر بنەمای بەرژەوەندیی نەتەوەیی: بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی تەنیا لەسەر بنەمای پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی و بەهێزکردنی ئاسایشی کۆمار. هەر جۆرە هاوپەیمانێتییەک دەبێت ڕێز لە سەروەریی تەواوی کوردستان بگرێت و نابێت ببێتە هۆی سنووردارکردنی سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕیی وڵات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2375",
          "sourceIndex": 2375,
          "style": "Normal",
          "text": "وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای کۆمەڵێک پرەنسیپی بنەڕەتی دادەمەزرێت، کە ئامانج لێی پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان، بەهێزکردنی ئاسایشی نەتەوەیی، و بەشداریکردنی بنیاتنەرانەیە لە داڕشتنی پەرگاڵێکی جیهانیی ئارام و دادپەروەردا.",
          "runs": [
            {
              "text": "وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای کۆمەڵێک پرەنسیپی بنەڕەتی دادەمەزرێت، کە ئامانج لێی پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان، بەهێزکردنی ئاسایشی نەتەوەیی، و بەشداریکردنی بنیاتنەرانەیە لە داڕشتنی پەرگاڵێکی جیهانیی ئارام و دادپەروەردا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2376",
          "sourceIndex": 2376,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پرەنسیپە بنەڕەتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پرەنسیپە بنەڕەتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2377",
          "sourceIndex": 2377,
          "style": "Normal",
          "text": "وارگێڕیی دەرەوەی کۆمار بەم پرەنسیپانەی خوارەوە ڕێنوێنی دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "وارگێڕیی دەرەوەی کۆمار بەم پرەنسیپانەی خوارەوە ڕێنوێنی دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2376"
        },
        {
          "id": "p2378",
          "sourceIndex": 2378,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ڕێزگرتنی دوولایەنە لە سەروەریی و یەکپارچەیی وڵات: کۆماری کوردستان پابەندە بە پرەنسیپی ڕێزگرتنی دوولایەنە لە سەروەریی، سەربەخۆیی وارگێڕی و یەکپارچەیی خاکی گشت دەوڵەتان. ئەم پابەندبوونە لەسەر بنەمای هەڵسوکەوتی هاوتا و ڕێزی بێ مەرجی ئەوان بۆ سەروەریی و یەکپارچەیی خاکی کوردستان دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕێزگرتنی دوولایەنە لە سەروەریی و یەکپارچەیی وڵات: کۆماری کوردستان پابەندە بە پرەنسیپی ڕێزگرتنی دوولایەنە لە سەروەریی، سەربەخۆیی وارگێڕی و یەکپارچەیی خاکی گشت دەوڵەتان. ئەم پابەندبوونە لەسەر بنەمای هەڵسوکەوتی هاوتا و ڕێزی بێ مەرجی ئەوان بۆ سەروەریی و یەکپارچەیی خاکی کوردستان دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2376"
        },
        {
          "id": "p2379",
          "sourceIndex": 2379,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەستوەرنەدان لە کاروباری ناوخۆیی: پابەندبوونی تەواو بە پرەنسیپی دەستوەرنەدان لە کاروباری ناوخۆیی دەوڵەتانی دیکەدا، و لە هەمان کاتدا دانەدواوەی ڕەهای هەر جۆرە دەستێوەردانێکی دەرەکی لە کاروباری ناوخۆیی کۆماردا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەستوەرنەدان لە کاروباری ناوخۆیی: پابەندبوونی تەواو بە پرەنسیپی دەستوەرنەدان لە کاروباری ناوخۆیی دەوڵەتانی دیکەدا، و لە هەمان کاتدا دانەدواوەی ڕەهای هەر جۆرە دەستێوەردانێکی دەرەکی لە کاروباری ناوخۆیی کۆماردا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2376"
        },
        {
          "id": "p2380",
          "sourceIndex": 2380,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. چارەسەری ئاشتییانەی ناکۆکییەکان: پەیڕەوکردنی بنەمای چارەسەرکردنی ناکۆکییە نێودەوڵەتییەکان لە ڕێگەی دیالۆگ، دانوستان و ئامرازە دیپلۆماسییەکانەوە، و خۆبەدوورگرتن لە بەکارهێنانی هێز یان هەڕەشەکردن پێی، مەگەر بۆ مەبەستی بەرگریی ڕەوا و لە چوارچێوەی بنەماکانی ئەم دەستوورەدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "چارەسەری ئاشتییانەی ناکۆکییەکان: پەیڕەوکردنی بنەمای چارەسەرکردنی ناکۆکییە نێودەوڵەتییەکان لە ڕێگەی دیالۆگ، دانوستان و ئامرازە دیپلۆماسییەکانەوە، و خۆبەدوورگرتن لە بەکارهێنانی هێز یان هەڕەشەکردن پێی، مەگەر بۆ مەبەستی بەرگریی ڕەوا و لە چوارچێوەی بنەماکانی ئەم دەستوورەدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2376"
        },
        {
          "id": "p2381",
          "sourceIndex": 2381,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. بێلایەنیی پرەنسیپدار: پەیڕەوکردنی وارگێڕیی بێلایەنی لەو ململانێ هەرێمی و جیهانییانەی کە ڕاستەوخۆ پەیوەندییان بە ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانەوە نییە. سەرەڕای ئەمە، کۆمار لەبەرامبەر تاوانەکانی جینۆساید، پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ، و زەوتکردنی مافی خۆبڕیاردەریی نەتەوەکاندا بێلایەن نامێنێتەوە و بەپێی توانا و بەرژەوەندییەکانی، پشتیوانی لە بنەماکانی دادپەروەریی نێودەوڵەتی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "بێلایەنیی پرەنسیپدار: پەیڕەوکردنی وارگێڕیی بێلایەنی لەو ململانێ هەرێمی و جیهانییانەی کە ڕاستەوخۆ پەیوەندییان بە ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانەوە نییە. سەرەڕای ئەمە، کۆمار لەبەرامبەر تاوانەکانی جینۆساید، پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ، "
            },
            {
              "text": "و زەوتکردنی مافی خۆبڕیاردەریی نەتەوەکاندا بێلایەن نامێنێتەوە و بەپێی توانا و بەرژەوەندییەکانی، پشتیوانی لە بنەماکانی دادپەروەریی نێودەوڵەتی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2376"
        },
        {
          "id": "p2382",
          "sourceIndex": 2382,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٥. هاوپەیمانێتی لەسەر بنەمای بەرژەوەندیی نەتەوەیی: بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی تەنیا لەسەر بنەمای پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی و بەهێزکردنی ئاسایشی کۆمار. هەر جۆرە هاوپەیمانێتییەک دەبێت ڕێز لە سەروەریی تەواوی کوردستان بگرێت و نابێت ببێتە هۆی سنووردارکردنی سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕیی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هاوپەیمانێتی لەسەر بنەمای بەرژەوەندیی نەتەوەیی: بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی تەنیا لەسەر بنەمای پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی و بەهێزکردنی ئاسایشی کۆمار. هەر جۆرە هاوپەیمانێتییەک دەبێت ڕێز لە سەروەریی تەواوی کوردستان بگرێت و نابێت ببێتە هۆی سنووردارکردنی سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕیی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2376"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 74,
      "slug": "clause-74",
      "articleNumber": 74,
      "status": "published",
      "chapterId": 8,
      "title": "پەیوەندیی نێوان قانوونی نیشتمانی و قانوونی نێودەوڵەتی",
      "body": "ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووریی پەیوەندیی نێوان پەرگاڵی قانوونیی ناوخۆیی کۆماری کوردستان و قانوونی نێودەوڵەتی دادەڕێژێت، هاوکات بنەماکانی پابەندبوون بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و سەروەریی ڕەهای ئەم دەستوورە وەک سەرچاوەی کۆتایی هەموو قانوونمەندییەک لە وڵاتدا دەچەسپێنێت.\n\nیەکەم: پابەندبوون بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی\n\n١.١. کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ، پابەندبوونی خۆی بە ئاشتی و ئاسایشی جیهانی و بنیاتنانی پەرگاڵێکی نێودەوڵەتیی دادپەروەرانە دووپات دەکاتەوە.\n\n١.٢. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت کار بۆ بەدەستهێنانی ئەندامێتیی کارا لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و گشت ڕێکخراو و دامەزراوە نێودەوڵەتییەکانی دیکەدا دەکات.\n\n١.٣. دەوڵەت پابەندی بنەما و ئامانجەکانی پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان و قانوون دانپێدانراوە نێودەوڵەتییەکان دەبێت، بە مەرجێک لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا ناکۆک نەبن.\n\nدوویەم: میکانیزمی پەسەندکردن و پلەی قانوونیی\n\n٢.١. ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییانەی کە بەپێی ڕێکارە دەستوورییەکان لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانی کوردستانەوە پەسەند دەکرێن، دەبنە بەشێکی دانەبڕاو لە پەرگاڵی قانوونیی ناوخۆیی وڵات.\n\n٢.٢. ئەم پەیماننامانە هێزێکی قانوونییان دەبێ کە لە سەرووی قانوون ئاساییەکانەوەیە، بەڵام بە هەموو شێوەیەک لە ژێر دەسەڵاتی ڕەهای ئەم دەستوورەوەن.\n\nسێیەم: سەروەریی ڕەهای دەستوور\n\n٣.١. سەروەریی ئەم دەستوورە، وەک دەرئەنجامی ویستمەندیی دامەزرێنەری نەتەوەی کورد و باڵاترین قانوونی وڵات، ڕەها و پێشێلنەکراوە.\n\n٣.٢. هیچ پەیماننامە، ڕێککەوتننامە، یان بڕیارێکی نێودەوڵەتی ناتوانێت بەسەر بەندە نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا زاڵ بێت، بەتایبەت ئەو بەندانەی کە شوناس، فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، یەکپارچەیی وڵات و فەلسەفەی بوونی دەوڵەت پێکدەهێنن.\n\n٣.٣. هەر پەیماننامەیەک یان بەشێک لە پەیماننامەیەک کە لەگەڵ ناوەڕۆک و ڕۆحی ئەم بەندە نەگۆڕانەدا ناکۆک بێت، لەنێو پەرگاڵی قانوونیی کوردستاندا هیچ هێز و کاریگەرییەکی نییە و لە بنەڕەتەوە پووچەڵە.\n\nچوارەم: میکانیزمی پێداچوونەوەی دەستووری\n\n٤.١. پێش پەسەندکردنی کۆتایی هەر پەیماننامەیەکی نێودەوڵەتیی گرنگ، سەرکۆمار یان ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی، مافیان هەیە داخواز لە دادگای باڵا بکەن کە پێداچوونەوە بە گونجانی ئەو پەیماننامەیە لەگەڵ گشت بەندەکانی ئەم دەستوورەدا بکات.\n\n٤.٢. ئەگەر دادگای باڵا بڕیاری دا کە پەیماننامەکە یان بەشێک لێی لەگەڵ دەستووردا ناکۆکە، ئەوا پەسەندکردنی ئەو پەیماننامەیە ڕادەگیرێت.\n\n٤.٣. پەسەندکردن تەنیا کاتێک دەکرێت دەست پێبکاتەوە کە دەستوورەکە خۆی بەپێی ئەو ڕێکارە توندانەی بۆی دیاری کراوە، هەموار بکرێتەوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2384",
          "sourceIndex": 2384,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووریی پەیوەندیی نێوان پەرگاڵی قانوونیی ناوخۆیی کۆماری کوردستان و قانوونی نێودەوڵەتی دادەڕێژێت، هاوکات بنەماکانی پابەندبوون بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و سەروەریی ڕەهای ئەم دەستوورە وەک سەرچاوەی کۆتایی هەموو قانوونمەندییەک لە وڵاتدا دەچەسپێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووریی پەیوەندیی نێوان پەرگاڵی قانوونیی ناوخۆیی کۆماری کوردستان و قانوونی نێودەوڵەتی دادەڕێژێت، هاوکات بنەماکانی پابەندبوون بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و سەروەریی ڕەهای ئەم دەستوورە وەک سەرچاوەی کۆتایی هەموو قانوونمەندییەک لە وڵاتدا دەچەسپێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2385",
          "sourceIndex": 2385,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پابەندبوون بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پابەندبوون بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2386",
          "sourceIndex": 2386,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ، پابەندبوونی خۆی بە ئاشتی و ئاسایشی جیهانی و بنیاتنانی پەرگاڵێکی نێودەوڵەتیی دادپەروەرانە دووپات دەکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ، پابەندبوونی خۆی بە ئاشتی و ئاسایشی جیهانی و بنیاتنانی پەرگاڵێکی نێودەوڵەتیی دادپەروەرانە دووپات دەکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2385"
        },
        {
          "id": "p2387",
          "sourceIndex": 2387,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت کار بۆ بەدەستهێنانی ئەندامێتیی کارا لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و گشت ڕێکخراو و دامەزراوە نێودەوڵەتییەکانی دیکەدا دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەسەر ئەم بنەمایە، دەوڵەت کار بۆ بەدەستهێنانی ئەندامێتیی کارا لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و گشت ڕێکخراو و دامەزراوە نێودەوڵەتییەکانی دیکەدا دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2385"
        },
        {
          "id": "p2388",
          "sourceIndex": 2388,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. دەوڵەت پابەندی بنەما و ئامانجەکانی پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان و قانوون دانپێدانراوە نێودەوڵەتییەکان دەبێت، بە مەرجێک لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا ناکۆک نەبن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندی بنەما و ئامانجەکانی پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان و قانوون دانپێدانراوە نێودەوڵەتییەکان دەبێت، بە مەرجێک لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا ناکۆک نەبن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2385"
        },
        {
          "id": "p2389",
          "sourceIndex": 2389,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: میکانیزمی پەسەندکردن و پلەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": میکانیزمی پەسەندکردن و پلەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2390",
          "sourceIndex": 2390,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییانەی کە بەپێی ڕێکارە دەستوورییەکان لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانی کوردستانەوە پەسەند دەکرێن، دەبنە بەشێکی دانەبڕاو لە پەرگاڵی قانوونیی ناوخۆیی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییانەی کە بەپێی ڕێکارە دەستوورییەکان لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانی کوردستانەوە پەسەند دەکرێن، دەبنە بەشێکی دانەبڕاو لە پەرگاڵی قانوونیی ناوخۆیی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2389"
        },
        {
          "id": "p2391",
          "sourceIndex": 2391,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم پەیماننامانە هێزێکی قانوونییان دەبێ کە لە سەرووی قانوون ئاساییەکانەوەیە، بەڵام بە هەموو شێوەیەک لە ژێر دەسەڵاتی ڕەهای ئەم دەستوورەوەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەیماننامانە هێزێکی قانوونییان دەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لە سەرووی قانوون ئاساییەکانەوەیە، بەڵام بە هەموو شێوەیەک لە ژێر دەسەڵاتی ڕەهای ئەم دەستوورەوەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2389"
        },
        {
          "id": "p2392",
          "sourceIndex": 2392,
          "style": "خاڵ",
          "text": "سێیەم: سەروەریی ڕەهای دەستوور",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: سەروەریی ڕەهای دەستوور"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2389"
        },
        {
          "id": "p2393",
          "sourceIndex": 2393,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. سەروەریی ئەم دەستوورە، وەک دەرئەنجامی ویستمەندیی دامەزرێنەری نەتەوەی کورد و باڵاترین قانوونی وڵات، ڕەها و پێشێلنەکراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەروەریی ئەم دەستوورە، وەک دەرئەنجامی ویستمەندیی دامەزرێنەری نەتەوەی کورد و باڵاترین قانوونی وڵات، ڕەها و پێشێلنەکراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2389"
        },
        {
          "id": "p2394",
          "sourceIndex": 2394,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. هیچ پەیماننامە، ڕێککەوتننامە، یان بڕیارێکی نێودەوڵەتی ناتوانێت بەسەر بەندە نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا زاڵ بێت، بەتایبەت ئەو بەندانەی کە شوناس، فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، یەکپارچەیی وڵات و فەلسەفەی بوونی دەوڵەت پێکدەهێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ پەیماننامە، ڕێککەوتننامە، یان بڕیارێکی نێودەوڵەتی ناتوانێت بەسەر بەندە نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا زاڵ بێت، بەتایبەت ئەو بەندانەی کە شوناس، فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت، یەکپارچەیی وڵات و فەلسەفەی بوونی دەوڵەت پێکدەهێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2389"
        },
        {
          "id": "p2395",
          "sourceIndex": 2395,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. هەر پەیماننامەیەک یان بەشێک لە پەیماننامەیەک کە لەگەڵ ناوەڕۆک و ڕۆحی ئەم بەندە نەگۆڕانەدا ناکۆک بێت، لەنێو پەرگاڵی قانوونیی کوردستاندا هیچ هێز و کاریگەرییەکی نییە و لە بنەڕەتەوە پووچەڵە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر پەیماننامەیەک یان بەشێک لە پەیماننامەیەک کە لەگەڵ ناوەڕۆک و ڕۆحی ئەم بەندە نەگۆڕانەدا ناکۆک بێت، لەنێو پەرگاڵی قانوونیی کوردستاندا هیچ هێز و کاریگەرییەکی نییە و لە بنەڕەتەوە پووچەڵە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2389"
        },
        {
          "id": "p2396",
          "sourceIndex": 2396,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: میکانیزمی پێداچوونەوەی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: میکانیزمی پێداچوونەوەی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2397",
          "sourceIndex": 2397,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. پێش پەسەندکردنی کۆتایی هەر پەیماننامەیەکی نێودەوڵەتیی گرنگ، سەرکۆمار یان ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی، مافیان هەیە داخواز لە دادگای باڵا بکەن کە پێداچوونەوە بە گونجانی ئەو پەیماننامەیە لەگەڵ گشت بەندەکانی ئەم دەستوورەدا بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پێش پەسەندکردنی کۆتایی هەر پەیماننامەیەکی نێودەوڵەتیی گرنگ، سەرکۆمار یان ژمارەیەکی دیاریکراو لە ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی، مافیان هەیە داخواز لە دادگای باڵا بکەن کە پێداچوونەوە بە گونجانی ئەو پەیماننامەیە لەگەڵ گشت بەندەکانی ئەم دەستوورەدا بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2396"
        },
        {
          "id": "p2398",
          "sourceIndex": 2398,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەگەر دادگای باڵا بڕیاری دا کە پەیماننامەکە یان بەشێک لێی لەگەڵ دەستووردا ناکۆکە، ئەوا پەسەندکردنی ئەو پەیماننامەیە ڕادەگیرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەگەر دادگای باڵا بڕیاری دا کە پەیماننامەکە یان بەشێک لێی لەگەڵ دەستووردا ناکۆکە، ئەوا پەسەندکردنی ئەو پەیماننامەیە ڕادەگیرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2396"
        },
        {
          "id": "p2399",
          "sourceIndex": 2399,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. پەسەندکردن تەنیا کاتێک دەکرێت دەست پێبکاتەوە کە دەستوورەکە خۆی بەپێی ئەو ڕێکارە توندانەی بۆی دیاری کراوە، هەموار بکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پەسەندکردن تەنیا کاتێک دەکرێت دەست پێبکاتەوە کە دەستوورەکە خۆی بەپێی ئەو ڕێکارە توندانەی بۆی دیاری کراوە، هەموار بکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2396"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 75,
      "slug": "clause-75",
      "articleNumber": 75,
      "status": "published",
      "chapterId": 8,
      "title": "دیپلۆماسی و نوێنەرایەتیی نێودەوڵەتی",
      "body": "ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووریی بەڕێوەبردنی دیپلۆماسی و نوێنەرایەتیی نێودەوڵەتی دادەڕێژێت و دەزگای دیپلۆماسی وەک ئامرازێکی ستراتیژی بۆ پاراستن و پەرەپێدانی بەرژەوەندییە باڵاکانی دەوڵەت لەسەر گۆڕەپانی جیهان پێناسە دەکات.\n\nیەکەم: دەسەڵاتی باڵا و ڕایەداری\n\n١.١. دەسەڵاتی داڕشتن و ئاڕاستەکردنی وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پاراستنی سەروەری و ئاسایشی نەتەوەیی، بە شێوەیەکی تایبەت لە ئەستۆی سەرکۆماردایە.\n\n١.٢. سەرکۆمار ئەم ئەرکە بە ڕاوێژ لەگەڵ کۆڕی باڵای ئاسايشی نەتەوەیی ڕادەپەڕێنێت و کاروباری دەرەوە و دەزگای دیپلۆماسیی وڵات ئامرازی سەرەکیی ڕاییکردنی ئەم وارگێڕییەن.\n\nدوویەم: دەزگای دیپلۆماسیی کوردستان\n\n٢.١. دەزگای دیپلۆماسیی کوردستان وەک هێزێکی پیشەیی، دیسپلینکراو و نوخبە دادەمەزرێت، کە لەسەر بنەمای لێهاتوویی، پسپۆڕی و وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و نیشتمان کار دەکات.\n\n٢.٢. ئەرکی ئەم دەزگایە ئەوەیە کە وەک پاسەوانانی هێڵی پێشەوەی بەرگری لە سەروەریی، ئاسایش و بەرژەوەندییە نەتەوەییەکانی کۆمار لەسەر گۆڕەپانی جیهان کار بکات.\n\nسێیەم: ئەرکی دیپلۆماتکاران\n\n٣.١. دیپلۆماتکاری کورد جیا لە فەرمانبەرێکی دەوڵەت، هەروەها نوێنەری مێژووی نەتەوە و بەرجەستەبوونی ئاواتەکانیەتی بۆ داهاتوو. ئەرکە سەرەکییەکانی بریتین لە:\n\nئا. بەرگریکردن لە سەروەریی، یەکپارچەیی وڵات و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان لە هەموو سەکۆ نێودەوڵەتییەکاندا.\n\nب. پەرەپێدانی بەرژەوەندییە ئابوورییەکان و ڕاکێشانی وەبەرهێنانی ستراتیژی بۆ بەهێزکردنی ژێرخانی نیشتمانی.\n\nپ. ناساندنی شوناسی کولتووری و شارستانیی نەتەوەی کورد لە جیهاندا.\n\nت. بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە و بەرژەوەندیی هاوبەش.\n\nج. پاراستنی ماف و شکۆی شارۆمەندانی کوردستان لە دەرەوەی وڵات.\n\nچوارەم: بنیاتنانی ژێرخانی هزری و ستراتیژی\n\n٤.١. دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی هزری و ستراتیژیی تۆکمە بۆ پشتیوانیکردنی دەزگای دیپلۆماسی.\n\n٤.٢. ئەم ژێرخانە، دامەزراندنی تۆڕێک لە ژووری هزر، ناوەندی توێژینەوەی ستراتیژی و پلاتفۆرمی دیالۆگی پسپۆرانە لەگەڵ ناوەندە ئەکادیمییەکان لەخۆ دەگرێت.\n\n٤.٣. ئامانج لەم کارە، تێپەڕاندنی دیپلۆماسیی کاردانەوەیی و بەرهەمهێنانی وارگێڕییەکی دەرەوەی پێشەنگ و پشتئەستوور بە شیکاریی قووڵە، کە توانای پێشبینیکردنی گۆڕانکارییە جیهانییەکان و ناسینەوەی هەڕەشە و دەرفەتە ستراتیژییەکانی هەبێت.\n\nپێنجەم: دیپلۆماسیی گشتی و دیجیتاڵی\n\n٥.١. کۆماری کوردستان دان بە هێزی دیپلۆماسیی گشتی و دیجیتاڵیدا دەنێت وەک ئامرازێک بۆ گەیاندنی ڕاستەوخۆی پەیامی کوردستان بە جیهان.\n\n٥.٢. دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار لەسەر بەکارهێنانی کولتوور، هونەر، زانست، وەرزش و میدیا دەکات بۆ بنیاتنانی پردی تێگەیشتن و هاوپشتی و بەمەش قووڵاییەکی ستراتیژی بۆ وارگێڕیی دەرەوەی وڵات دابین دەکات.\n\nشەشەم: دانان و بانگهێشتکردنەوەی باڵیۆزان\n\n٦.١. دانان و بانگهێشتکردنەوەی باڵیۆزان و نوێنەرانی دیپلۆماسی لە دەسەڵاتی سەرکۆماردایە.\n\n٦.٢. دانانی باڵیۆزان بۆ پۆستە ستراتیژییەکان، دەکرێت بەپێی قانوون پێویستی بە پەسەندکردنی مەکۆی ژیران هەبێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2401",
          "sourceIndex": 2401,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووریی بەڕێوەبردنی دیپلۆماسی و نوێنەرایەتیی نێودەوڵەتی دادەڕێژێت و دەزگای دیپلۆماسی وەک ئامرازێکی ستراتیژی بۆ پاراستن و پەرەپێدانی بەرژەوەندییە باڵاکانی دەوڵەت لەسەر گۆڕەپانی جیهان پێناسە دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووریی بەڕێوەبردنی دیپلۆماسی و نوێنەرایەتیی نێودەوڵەتی دادەڕێژێت و دەزگای دیپلۆماسی وەک ئامرازێکی ستراتیژی بۆ پاراستن و پەرەپێدانی بەرژەوەندییە باڵاکانی دەوڵەت لەسەر گۆڕەپانی جیهان پێناسە دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2402",
          "sourceIndex": 2402,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: دەسەڵاتی باڵا و ڕایەداری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: دەسەڵاتی باڵا و ڕایەداری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2403",
          "sourceIndex": 2403,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەسەڵاتی داڕشتن و ئاڕاستەکردنی وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پاراستنی سەروەری و ئاسایشی نەتەوەیی، بە شێوەیەکی تایبەت لە ئەستۆی سەرکۆماردایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی داڕشتن و ئاڕاستەکردنی وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پاراستنی سەروەری و ئاسایشی نەتەوەیی، بە شێوەیەکی تایبەت لە ئەستۆی سەرکۆماردایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2402"
        },
        {
          "id": "p2404",
          "sourceIndex": 2404,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. سەرکۆمار ئەم ئەرکە بە ڕاوێژ لەگەڵ کۆڕی باڵای ئاسايشی نەتەوەیی ڕادەپەڕێنێت و کاروباری دەرەوە و دەزگای دیپلۆماسیی وڵات ئامرازی سەرەکیی ڕاییکردنی ئەم وارگێڕییەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرکۆمار ئەم ئەرکە بە ڕاوێژ لەگەڵ کۆڕی باڵای ئاسايشی نەتەوەیی ڕادەپەڕێنێت و کاروباری دەرەوە و دەزگای دیپلۆماسیی وڵات ئامرازی سەرەکیی ڕاییکردنی ئەم وارگێڕییەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2402"
        },
        {
          "id": "p2405",
          "sourceIndex": 2405,
          "style": "خاڵ",
          "text": "دوویەم: دەزگای دیپلۆماسیی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": دەزگای دیپلۆماسیی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2402"
        },
        {
          "id": "p2406",
          "sourceIndex": 2406,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەزگای دیپلۆماسیی کوردستان وەک هێزێکی پیشەیی، دیسپلینکراو و نوخبە دادەمەزرێت، کە لەسەر بنەمای لێهاتوویی، پسپۆڕی و وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و نیشتمان کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەزگای دیپلۆماسیی کوردستان وەک هێزێکی پیشەیی، دیسپلینکراو و نوخبە دادەمەزرێت، کە لەسەر بنەمای لێهاتوویی، پسپۆڕی و وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و نیشتمان کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2402"
        },
        {
          "id": "p2407",
          "sourceIndex": 2407,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەرکی ئەم دەزگایە ئەوەیە کە وەک پاسەوانانی هێڵی پێشەوەی بەرگری لە سەروەریی، ئاسایش و بەرژەوەندییە نەتەوەییەکانی کۆمار لەسەر گۆڕەپانی جیهان کار بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی ئەم دەزگایە ئەوەیە کە وەک پاسەوانانی هێڵی پێشەوەی بەرگری لە سەروەریی، ئاسایش و بەرژەوەندییە نەتەوەییەکانی کۆمار لەسەر گۆڕەپانی جیهان کار بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2402"
        },
        {
          "id": "p2408",
          "sourceIndex": 2408,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ئەرکی دیپلۆماتکاران",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ئەرکی دیپلۆماتکاران"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2409",
          "sourceIndex": 2409,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دیپلۆماتکاری کورد جیا لە فەرمانبەرێکی دەوڵەت، هەروەها نوێنەری مێژووی نەتەوە و بەرجەستەبوونی ئاواتەکانیەتی بۆ داهاتوو. ئەرکە سەرەکییەکانی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دیپلۆماتکاری کورد جیا لە فەرمانبەرێکی دەوڵەت، هەروەها نوێنەری مێژووی نەتەوە و بەرجەستەبوونی ئاواتەکانیەتی بۆ داهاتوو. ئەرکە سەرەکییەکانی بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2408"
        },
        {
          "id": "p2410",
          "sourceIndex": 2410,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەرگریکردن لە سەروەریی، یەکپارچەیی وڵات و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان لە هەموو سەکۆ نێودەوڵەتییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەرگریکردن لە سەروەریی، یەکپارچەیی وڵات و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان لە هەموو سەکۆ نێودەوڵەتییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2409"
        },
        {
          "id": "p2411",
          "sourceIndex": 2411,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پەرەپێدانی بەرژەوەندییە ئابوورییەکان و ڕاکێشانی وەبەرهێنانی ستراتیژی بۆ بەهێزکردنی ژێرخانی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پەرەپێدانی بەرژەوەندییە ئابوورییەکان و ڕاکێشانی وەبەرهێنانی ستراتیژی بۆ بەهێزکردنی ژێرخانی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2409"
        },
        {
          "id": "p2412",
          "sourceIndex": 2412,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ناساندنی شوناسی کولتووری و شارستانیی نەتەوەی کورد لە جیهاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ناساندنی شوناسی کولتووری و شارستانیی نەتەوەی کورد لە جیهاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2409"
        },
        {
          "id": "p2413",
          "sourceIndex": 2413,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە و بەرژەوەندیی هاوبەش.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە و بەرژەوەندیی هاوبەش"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2409"
        },
        {
          "id": "p2414",
          "sourceIndex": 2414,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. پاراستنی ماف و شکۆی شارۆمەندانی کوردستان لە دەرەوەی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. پاراستنی ماف و شکۆی شارۆمەندانی کوردستان لە دەرەوەی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2409"
        },
        {
          "id": "p2415",
          "sourceIndex": 2415,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: بنیاتنانی ژێرخانی هزری و ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: بنیاتنانی ژێرخانی هزری و ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2416",
          "sourceIndex": 2416,
          "style": "Normal",
          "text": "٤.١. دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی هزری و ستراتیژیی تۆکمە بۆ پشتیوانیکردنی دەزگای دیپلۆماسی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی هزری و ستراتیژیی تۆکمە بۆ پشتیوانیکردنی دەزگای دیپلۆماسی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2415"
        },
        {
          "id": "p2417",
          "sourceIndex": 2417,
          "style": "Normal",
          "text": "٤.٢. ئەم ژێرخانە، دامەزراندنی تۆڕێک لە ژووری هزر، ناوەندی توێژینەوەی ستراتیژی و پلاتفۆرمی دیالۆگی پسپۆرانە لەگەڵ ناوەندە ئەکادیمییەکان لەخۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ژێرخانە، دامەزراندنی تۆڕێک لە ژووری هزر، ناوەندی توێژینەوەی ستراتیژی و پلاتفۆرمی دیالۆگی پسپۆرانە لەگەڵ ناوەندە ئەکادیمییەکان لەخۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2415"
        },
        {
          "id": "p2418",
          "sourceIndex": 2418,
          "style": "Normal",
          "text": "٤.٣. ئامانج لەم کارە، تێپەڕاندنی دیپلۆماسیی کاردانەوەیی و بەرهەمهێنانی وارگێڕییەکی دەرەوەی پێشەنگ و پشتئەستوور بە شیکاریی قووڵە، کە توانای پێشبینیکردنی گۆڕانکارییە جیهانییەکان و ناسینەوەی هەڕەشە و دەرفەتە ستراتیژییەکانی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئامانج لەم کارە، تێپەڕاندنی دیپلۆماسیی کاردانەوەیی و بەرهەمهێنانی وارگێڕییەکی دەرەوەی پێشەنگ و پشتئەستوور بە شیکاریی قووڵە، کە توانای پێشبینیکردنی گۆڕانکارییە جیهانییەکان و ناسینەوەی هەڕەشە و دەرفەتە ستراتیژییەکانی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2415"
        },
        {
          "id": "p2419",
          "sourceIndex": 2419,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: دیپلۆماسیی گشتی و دیجیتاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: دیپلۆماسیی گشتی و دیجیتاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2420",
          "sourceIndex": 2420,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. کۆماری کوردستان دان بە هێزی دیپلۆماسیی گشتی و دیجیتاڵیدا دەنێت وەک ئامرازێک بۆ گەیاندنی ڕاستەوخۆی پەیامی کوردستان بە جیهان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان دان بە هێزی دیپلۆماسیی گشتی و دیجیتاڵیدا دەنێت وەک ئامرازێک بۆ گەیاندنی ڕاستەوخۆی پەیامی کوردستان بە جیهان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2419"
        },
        {
          "id": "p2421",
          "sourceIndex": 2421,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار لەسەر بەکارهێنانی کولتوور، هونەر، زانست، وەرزش و میدیا دەکات بۆ بنیاتنانی پردی تێگەیشتن و هاوپشتی و بەمەش قووڵاییەکی ستراتیژی بۆ وارگێڕیی دەرەوەی وڵات دابین دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار لەسەر بەکارهێنانی کولتوور، هونەر، زانست، وەرزش و میدیا دەکات بۆ بنیاتنانی پردی تێگەیشتن و هاوپشتی و بەمەش قووڵاییەکی ستراتیژی بۆ وارگێڕیی دەرەوەی وڵات دابین دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2419"
        },
        {
          "id": "p2422",
          "sourceIndex": 2422,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: دانان و بانگهێشتکردنەوەی باڵیۆزان",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: دانان و بانگهێشتکردنەوەی باڵیۆزان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2423",
          "sourceIndex": 2423,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. دانان و بانگهێشتکردنەوەی باڵیۆزان و نوێنەرانی دیپلۆماسی لە دەسەڵاتی سەرکۆماردایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دانان و بانگهێشتکردنەوەی باڵیۆزان و نوێنەرانی دیپلۆماسی لە دەسەڵاتی سەرکۆماردایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2422"
        },
        {
          "id": "p2424",
          "sourceIndex": 2424,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. دانانی باڵیۆزان بۆ پۆستە ستراتیژییەکان، دەکرێت بەپێی قانوون پێویستی بە پەسەندکردنی مەکۆی ژیران هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دانانی باڵیۆزان بۆ پۆستە ستراتیژییەکان، دەکرێت بەپێی قانوون پێویستی بە پەسەندکردنی مەکۆی ژیران هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2422"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 76,
      "slug": "clause-76",
      "articleNumber": 76,
      "status": "published",
      "chapterId": 8,
      "title": "دیدگای ستراتیژی بۆ پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانە و بەرپرسیارێتیی گەردوونی",
      "body": "کۆماری کوردستان وەک نەتەوەی کورد لە دۆخی دەوڵەتداریدا، لەسەر بنەمای چارەنووسی هاوبەشی مرۆڤایەتی و وەک ئەرکێکی مێژوویی، دیدگایەکی ستراتیژیی دوورمەودا بۆ داڕشتنەوەی پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانە پەیڕەو دەکات. ئامانجی ئەم دیدگایە گواستنەوەی مرۆڤایەتییە لە دۆخی ململانێ نەتەوەیی و هەرێمییەکانەوە بەرەو ئاسۆی \"بەرپرسیارێتیی گەردوونی\"، بە شێوازێک کە توانای وەڵامدانەوەی ئاڵەنگارییە بوونایەتییەکانی داهاتووی هەبێت.\n\nیەکەم: شیکردنەوەی دەستووریی ئالەنگارییە جیهانییەکان\n\n١.١. کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی خۆی، دان بەوەدا دەنێ کە پەڕگاڵی نێودەوڵەتیی هەنووکەیی لە چارەسەرکردنی قەیرانە بنەڕەتییەکانی مرۆڤایەتیدا تووشی کورتهێنانی ستراکچەری بووە. ئەم کورتهێنانە دەرئەنجامی ئاسەوارە قانوونیی و وارگێرییەکانی ئەو مۆدێلە کلاسیکییانەیە کە تێیدا سەروەریی قانوون فیدای بەرژەوەندییە یەکلایەنەکان کراوە.\n\n١.٢. دەوڵەت ئەم دیاردە قانوونییانەی خوارەوە وەک هەڕەشەی جیهانی دەناسێنێ کە پێویستیان بە چاکسازیی ڕیشەیی هەیە:\n\nئا. پیادەکردنی نایەکسان و هەڵبژاردەیی بنەماکانی قانوونی نێودەوڵەتی، بەتایبەت لە بواری مافی خۆبڕیاردەریی گەلاندا، کە بووەتە هۆی دروستبوونی دۆخی \"بێدەوڵەتیی سیستماتیک\" بۆ نەتەوە ڕەسەنەکان.\n\nب. ناسەقامگیریی بەردەوامی هەرێمی کە لەو دابەشکارییە جوگرافییە نالۆژیکییانەوە سەرچاوە دەگرێ کە بەبێ ڕەچاوکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی گەلان سەپێنراون.\n\nپ. نەبوونی میکانیزمێکی جیهانیی پابەندکەر بۆ بەڕێوەبردنی قەیرانە ژینگەیی، ئابووری و مرۆییەکان کە لە سنووری دەوڵەتە تاقانەکان تێدەپەڕن.\n\nدوویەم: ئامانجی باڵا: بنیاتنانی پەڕگاڵی گشتگیری جیهانی\n\n٢.١. کۆماری کوردستان وەک ئامانجێکی ستراتیژیی پلە-باڵا، کار بۆ پەرەپێدانی هزری \"دەستوورگەرایی جیهانی\" دەکات، کە تێیدا پەیوەندییەکانی نێوان دەوڵەت و نەتەوەکان لەسەر بنەمای دەستوورێکی جیهانیی دیموکراتی ڕێک دەخرێنەوە.\n\n٢.٢. ئەم پەڕگاڵە نوێیە دەبێت وەک پەیمانێکی گەردوونی، ئەم بنەما دەستوورییانە مسۆگەر بکات:\n\nئا. کۆتاییهێنان بە دیاردەی \"نەتەوەی بێدەوڵەت\" لە ڕێگەی گۆڕینی مافی خۆبڕیاردەری لە \"پرەنسیپێکی وارگێڕی\"ـیەوە بۆ \"فەرمانێکی قانوونیی جێبەجێکراو\"، بە شێوەیەک کە هەر نەتەوەیەک مافی دامەزراندنی دەوڵەتی سەروەری خۆی لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی هەبێت.\n\nب. دامەزراندنی دەسەڵاتێکی دادوەریی جیهانیی سەربەخۆ کە خاوەنی هێزی ڕاییکردنی ڕاستەوخۆ بێت بۆ سزادانی پێشێلکارانی مافەکانی مرۆڤ و تاوانبارانی دژ بە ژینگەی هەسارەکە.\n\nپ. بەڕێوەبردنی هاوبەشی \"سامانە گەردوونییەکان\" (Global Commons) وەک ژینگە، زەریاکان و بۆشایی ئاسمان، لە ڕێگەی دامەزراوەی فرەنەتەوەیی ڕووەنەوە کە بەرژەوەندیی نەوەکانی داهاتووی مرۆڤایەتی لەبەرچاو بگرێت.\n\nت. گۆڕینی پڕۆسەی چارەسەری ناکۆکییەکان لە ململانێی چەکدارییەوە بۆ \"ناوبژیوانیی قانوونیی پابەندکەر\" لەژێر سایەی چەتری دەستووری جیهانی.\n\nسێیەم: \"بەرپرسیارێتیی گەردوونی\" وەک ئەرکی شارستانی\n\n٣.١. کۆماری کوردستان دان بەوەدا دەنێ کە ژیانی مرۆڤایەتی لەسەر هەسارەی زەوی ڕووبەڕووی مەترسیی بوونایەتیی دەرەکی و گەردوونی دەبێتەوە. لێرەوە، تێپەڕاندنی ململانێ زەمینییەکان دەبێتە پێویستییەکی دەستووری بۆ یەکخستنی تواناکانی مرۆڤ.\n\n٣.٢. دەوڵەت کار بۆ چەسپاندنی ئەم ئامانجانە دەکات وەک بەشێک لە بەرپرسیارێتیی گەردوونی:\n\nئا. پەرەپێدانی پەرگاڵێکی بەرگریی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی هەسارەکە لە هەڕەشە گەردوونییەکان.\n\nب. یەکخستنی هەوڵە زانستییەکان بۆ مسۆگەرکردنی مانەوەی درێژخایەنی جۆری مرۆڤ لە ڕێگەی گەشەپێدانی زانستەکانی بۆشایی ئاسمان و تەکنەلۆژیای ژیان-پارێز.\n\nچوارەم: ئەرکە دەستوورییەکانی دەزگای دیپلۆماسی و زانستی\n\n٤.١. دەوڵەت پابەندە بە بەکارهێنانی \"دیپلۆماسیی هزری و زانستی\" بۆ کردنەوەی دیالۆگێکی جیهانی لەسەر ئەم دیدگایە و ناساندنی وەک بەدیلێکی قانوونیی بۆ پەرگاڵی ئێستا.\n\n٤.٢. کۆماری کوردستان وەک نموونەیەکی دەسەڵاتداریی پێشەنگ کار دەکات؛ لە ڕێگەی دامەزراندنی هاوپەیمانێتی لەگەڵ ئەو دەوڵەت و هێزانەی کە باوەڕیان بە یەکپارچەیی چارەنووسی مرۆڤایەتی هەیە.\n\n٤.٣. دەوڵەت بە قانوون ئەرکدار دەکرێت بە وەبەرهێنانی ستراتیژی لەو بوارە تەکنەلۆژی و زانستییانەی کە ڕاژەی پاراستنی هەسارەکە و بەرپرسیارێتیی گەردوونی دەکەن، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە هێزی نەتەوەیی کوردستان.\n\n٤.٤. هەر چالاکییەکی نێودەوڵەتیی کۆماری کوردستان دەبێت ڕەنگدانەوەی ئەم باوەڕە بێ کە \"ئاسایشی کوردستان\" بەشێکی دانەبڕاوە لە \"ئاسایشی هەسارەکە\" و داهاتووی مرۆڤایەتی.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2426",
          "sourceIndex": 2426,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان وەک نەتەوەی کورد لە دۆخی دەوڵەتداریدا، لەسەر بنەمای چارەنووسی هاوبەشی مرۆڤایەتی و وەک ئەرکێکی مێژوویی، دیدگایەکی ستراتیژیی دوورمەودا بۆ داڕشتنەوەی پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانە پەیڕەو دەکات. ئامانجی ئەم دیدگایە گواستنەوەی مرۆڤایەتییە لە دۆخی ململانێ نەتەوەیی و هەرێمییەکانەوە بەرەو ئاسۆی \"بەرپرسیارێتیی گەردوونی\"، بە شێوازێک کە توانای وەڵامدانەوەی ئاڵەنگارییە بوونایەتییەکانی داهاتووی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان وەک نەتەوەی کورد لە دۆخی دەوڵەتداریدا، لەسەر بنەمای چارەنووسی هاوبەشی مرۆڤایەتی و وەک ئەرکێکی مێژوویی، دیدگایەکی ستراتیژیی دوورمەودا بۆ داڕشتنەوەی پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانە پەیڕەو دەکات. ئامانجی ئەم دیدگایە گواستنەوەی مرۆڤایەتییە لە دۆخی ململانێ نەتەوەیی و هەرێمییەکانەوە بەرەو ئاسۆی \"بەرپرسیارێتیی گەردوونی\"، بە شێوازێک کە توانای وەڵامدانەوەی ئاڵەنگارییە بوونایەتییەکانی داهاتووی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2427",
          "sourceIndex": 2427,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: شیکردنەوەی دەستووریی ئالەنگارییە جیهانییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: شیکردنەوەی دەستووریی ئالەنگارییە جیهانییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2428",
          "sourceIndex": 2428,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی خۆی، دان بەوەدا دەنێ کە پەڕگاڵی نێودەوڵەتیی هەنووکەیی لە چارەسەرکردنی قەیرانە بنەڕەتییەکانی مرۆڤایەتیدا تووشی کورتهێنانی ستراکچەری بووە. ئەم کورتهێنانە دەرئەنجامی ئاسەوارە قانوونیی و وارگێرییەکانی ئەو مۆدێلە کلاسیکییانەیە کە تێیدا سەروەریی قانوون فیدای بەرژەوەندییە یەکلایەنەکان کراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی خۆی، دان بەوەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی نێودەوڵەتیی هەنووکەیی لە چارەسەرکردنی قەیرانە بنەڕەتییەکانی مرۆڤایەتیدا تووشی کورتهێنانی ستراکچەری بووە. ئەم کورتهێنانە دەرئەنجامی ئاسەوارە قانوونیی و وارگێرییەکانی ئەو مۆدێلە کلاسیکییانەیە کە تێیدا سەروەریی قانوون فیدای بەرژەوەندییە یەکلایەنەکان کراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2427"
        },
        {
          "id": "p2429",
          "sourceIndex": 2429,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەوڵەت ئەم دیاردە قانوونییانەی خوارەوە وەک هەڕەشەی جیهانی دەناسێنێ کە پێویستیان بە چاکسازیی ڕیشەیی هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەم دیاردە قانوونییانەی خوارەوە وەک هەڕەشەی جیهانی دەناسێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "پێویستیان بە چاکسازیی ڕیشەیی هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2427"
        },
        {
          "id": "p2430",
          "sourceIndex": 2430,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پیادەکردنی نایەکسان و هەڵبژاردەیی بنەماکانی قانوونی نێودەوڵەتی، بەتایبەت لە بواری مافی خۆبڕیاردەریی گەلاندا، کە بووەتە هۆی دروستبوونی دۆخی \"بێدەوڵەتیی سیستماتیک\" بۆ نەتەوە ڕەسەنەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پیادەکردنی نایەکسان و هەڵبژاردەیی بنەماکانی قانوونی نێودەوڵەتی، بەتایبەت لە بواری مافی خۆبڕیاردەریی گەلاندا، کە بووەتە هۆی دروستبوونی دۆخی \"بێدەوڵەتیی سیستماتیک\" بۆ نەتەوە ڕەسەنەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2429"
        },
        {
          "id": "p2431",
          "sourceIndex": 2431,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ناسەقامگیریی بەردەوامی هەرێمی کە لەو دابەشکارییە جوگرافییە نالۆژیکییانەوە سەرچاوە دەگرێ کە بەبێ ڕەچاوکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی گەلان سەپێنراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ناسەقامگیریی بەردەوامی هەرێمی کە لەو دابەشکارییە جوگرافییە نالۆژیکییانەوە سەرچاوە دەگر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بەبێ ڕەچاوکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی گەلان سەپێنراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2429"
        },
        {
          "id": "p2432",
          "sourceIndex": 2432,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. نەبوونی میکانیزمێکی جیهانیی پابەندکەر بۆ بەڕێوەبردنی قەیرانە ژینگەیی، ئابووری و مرۆییەکان کە لە سنووری دەوڵەتە تاقانەکان تێدەپەڕن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. نەبوونی میکانیزمێکی جیهانیی پابەندکەر بۆ بەڕێوەبردنی قەیرانە ژینگەیی، ئابووری و مرۆییەکان کە لە سنووری دەوڵەتە تاقانەکان تێدەپەڕن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2429"
        },
        {
          "id": "p2433",
          "sourceIndex": 2433,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئامانجی باڵا: بنیاتنانی پەڕگاڵی گشتگیری جیهانی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئامانجی باڵا: بنیاتنانی پەڕگاڵی گشتگیری جیهانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2434",
          "sourceIndex": 2434,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. کۆماری کوردستان وەک ئامانجێکی ستراتیژیی پلە-باڵا، کار بۆ پەرەپێدانی هزری \"دەستوورگەرایی جیهانی\" دەکات، کە تێیدا پەیوەندییەکانی نێوان دەوڵەت و نەتەوەکان لەسەر بنەمای دەستوورێکی جیهانیی دیموکراتی ڕێک دەخرێنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان وەک ئامانجێکی ستراتیژیی پلە-باڵا، کار بۆ پەرەپێدانی هزری \"دەستوورگەرایی جیهانی\" دەکات، کە تێیدا پەیوەندییەکانی نێوان دەوڵەت و نەتەوەکان لەسەر بنەمای دەستوورێکی جیهانیی دیموکراتی ڕێک دەخرێنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2433"
        },
        {
          "id": "p2435",
          "sourceIndex": 2435,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم پەڕگاڵە نوێیە دەبێت وەک پەیمانێکی گەردوونی، ئەم بنەما دەستوورییانە مسۆگەر بکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەڕگاڵە نوێیە دەبێت وەک پەیمانێکی گەردوونی، ئەم بنەما دەستوورییانە مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2433"
        },
        {
          "id": "p2436",
          "sourceIndex": 2436,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کۆتاییهێنان بە دیاردەی \"نەتەوەی بێدەوڵەت\" لە ڕێگەی گۆڕینی مافی خۆبڕیاردەری لە \"پرەنسیپێکی وارگێڕی\"ـیەوە بۆ \"فەرمانێکی قانوونیی جێبەجێکراو\"، بە شێوەیەک کە هەر نەتەوەیەک مافی دامەزراندنی دەوڵەتی سەروەری خۆی لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کۆتاییهێنان بە دیاردەی "
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "نەتەوەی بێدەوڵەت\" لە ڕێگەی گۆڕینی مافی خۆبڕیاردەری لە \"پرەنسیپێکی وارگێڕی\"ـیەوە بۆ \"فەرمانێکی قانوونیی جێبەجێکراو\"، بە شێوەیەک کە هەر نەتەوەیەک مافی دامەزراندنی دەوڵەتی سەروەری خۆی لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2435"
        },
        {
          "id": "p2437",
          "sourceIndex": 2437,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دامەزراندنی دەسەڵاتێکی دادوەریی جیهانیی سەربەخۆ کە خاوەنی هێزی ڕاییکردنی ڕاستەوخۆ بێت بۆ سزادانی پێشێلکارانی مافەکانی مرۆڤ و تاوانبارانی دژ بە ژینگەی هەسارەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دامەزراندنی دەسەڵاتێکی دادوەریی جیهانیی سەربەخۆ کە خاوەنی هێزی ڕاییکردنی ڕاستەوخۆ بێت بۆ سزادانی پێشێلکارانی مافەکانی مرۆڤ و تاوانبارانی دژ بە ژینگەی هەسارەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2435"
        },
        {
          "id": "p2438",
          "sourceIndex": 2438,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەڕێوەبردنی هاوبەشی \"سامانە گەردوونییەکان\" (Global Commons) وەک ژینگە، زەریاکان و بۆشایی ئاسمان، لە ڕێگەی دامەزراوەی فرەنەتەوەیی ڕووەنەوە کە بەرژەوەندیی نەوەکانی داهاتووی مرۆڤایەتی لەبەرچاو بگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەڕێوەبردنی هاوبەشی \"سامانە گەردوونییەکان"
            },
            {
              "text": "\" (Global Commons) "
            },
            {
              "text": "وەک ژینگە، زەریاکان و بۆشایی ئاسمان، لە ڕێگەی دامەزراوەی فرەنەتەوەیی ڕووەنەوە کە بەرژەوەندیی نەوەکانی داهاتووی مرۆڤایەتی لەبەرچاو بگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2435"
        },
        {
          "id": "p2439",
          "sourceIndex": 2439,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. گۆڕینی پڕۆسەی چارەسەری ناکۆکییەکان لە ململانێی چەکدارییەوە بۆ \"ناوبژیوانیی قانوونیی پابەندکەر\" لەژێر سایەی چەتری دەستووری جیهانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. گۆڕینی پڕۆسەی چارەسەری ناکۆکییەکان لە ململانێی چەکدارییەوە بۆ \"ناوبژیوانیی قانوونیی پابەندکەر\" لەژێر سایەی چەتری دەستووری جیهانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2435"
        },
        {
          "id": "p2440",
          "sourceIndex": 2440,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: \"بەرپرسیارێتیی گەردوونی\" وەک ئەرکی شارستانی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: \"بەرپرسیارێتیی گەردوونی\" وەک ئەرکی شارستانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2441",
          "sourceIndex": 2441,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. کۆماری کوردستان دان بەوەدا دەنێ کە ژیانی مرۆڤایەتی لەسەر هەسارەی زەوی ڕووبەڕووی مەترسیی بوونایەتیی دەرەکی و گەردوونی دەبێتەوە. لێرەوە، تێپەڕاندنی ململانێ زەمینییەکان دەبێتە پێویستییەکی دەستووری بۆ یەکخستنی تواناکانی مرۆڤ.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان دان بەوەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ژیانی مرۆڤایەتی لەسەر هەسارەی زەوی ڕووبەڕووی مەترسیی بوونایەتیی دەرەکی و گەردوونی دەبێتەوە. لێرەوە، تێپەڕاندنی ململانێ زەمینییەکان دەبێتە پێویستییەکی دەستووری بۆ یەکخستنی تواناکانی مرۆڤ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2440"
        },
        {
          "id": "p2442",
          "sourceIndex": 2442,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. دەوڵەت کار بۆ چەسپاندنی ئەم ئامانجانە دەکات وەک بەشێک لە بەرپرسیارێتیی گەردوونی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت کار بۆ چەسپاندنی ئەم ئامانجانە دەکات وەک بەشێک لە بەرپرسیارێتیی گەردوونی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2440"
        },
        {
          "id": "p2443",
          "sourceIndex": 2443,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پەرەپێدانی پەرگاڵێکی بەرگریی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی هەسارەکە لە هەڕەشە گەردوونییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پەرەپێدانی پەرگاڵێکی بەرگریی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی هەسارەکە لە هەڕەشە گەردوونییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2442"
        },
        {
          "id": "p2444",
          "sourceIndex": 2444,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. یەکخستنی هەوڵە زانستییەکان بۆ مسۆگەرکردنی مانەوەی درێژخایەنی جۆری مرۆڤ لە ڕێگەی گەشەپێدانی زانستەکانی بۆشایی ئاسمان و تەکنەلۆژیای ژیان-پارێز.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. یەکخستنی هەوڵە زانستییەکان بۆ مسۆگەرکردنی مانەوەی درێژخایەنی جۆری مرۆڤ لە ڕێگەی گەشەپێدانی زانستەکانی بۆشایی ئاسمان و تەکنەلۆژیای ژیان-پارێز"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2442"
        },
        {
          "id": "p2445",
          "sourceIndex": 2445,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ئەرکە دەستوورییەکانی دەزگای دیپلۆماسی و زانستی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ئەرکە دەستوورییەکانی دەزگای دیپلۆماسی و زانستی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2446",
          "sourceIndex": 2446,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت پابەندە بە بەکارهێنانی \"دیپلۆماسیی هزری و زانستی\" بۆ کردنەوەی دیالۆگێکی جیهانی لەسەر ئەم دیدگایە و ناساندنی وەک بەدیلێکی قانوونیی بۆ پەرگاڵی ئێستا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە بەکارهێنانی \"دیپلۆماسیی هزری و زانستی\" بۆ کردنەوەی دیالۆگێکی جیهانی لەسەر ئەم دیدگایە و ناساندنی وەک بەدیلێکی قانوونیی بۆ پەرگاڵی ئێستا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2445"
        },
        {
          "id": "p2447",
          "sourceIndex": 2447,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. کۆماری کوردستان وەک نموونەیەکی دەسەڵاتداریی پێشەنگ کار دەکات؛ لە ڕێگەی دامەزراندنی هاوپەیمانێتی لەگەڵ ئەو دەوڵەت و هێزانەی کە باوەڕیان بە یەکپارچەیی چارەنووسی مرۆڤایەتی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان وەک نموونەیەکی دەسەڵاتداریی پێشەنگ کار دەکات؛ لە ڕێگەی دامەزراندنی هاوپەیمانێتی لەگەڵ ئەو دەوڵەت و هێزانەی کە باوەڕیان بە یەکپارچەیی چارەنووسی مرۆڤایەتی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2445"
        },
        {
          "id": "p2448",
          "sourceIndex": 2448,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. دەوڵەت بە قانوون ئەرکدار دەکرێت بە وەبەرهێنانی ستراتیژی لەو بوارە تەکنەلۆژی و زانستییانەی کە ڕاژەی پاراستنی هەسارەکە و بەرپرسیارێتیی گەردوونی دەکەن، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە هێزی نەتەوەیی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە قانوون ئەرکدار دەکرێت بە وەبەرهێنانی ستراتیژی لەو بوارە تەکنەلۆژی و زانستییانەی کە ڕاژەی پاراستنی هەسارەکە و بەرپرسیارێتیی گەردوونی دەکەن، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە هێزی نەتەوەیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2445"
        },
        {
          "id": "p2449",
          "sourceIndex": 2449,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. هەر چالاکییەکی نێودەوڵەتیی کۆماری کوردستان دەبێت ڕەنگدانەوەی ئەم باوەڕە بێ کە \"ئاسایشی کوردستان\" بەشێکی دانەبڕاوە لە \"ئاسایشی هەسارەکە\" و داهاتووی مرۆڤایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هەر چالاکییەکی نێودەوڵەتیی کۆماری کوردستان دەبێت ڕەنگدانەوەی ئەم باوەڕە ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "\"ئاسایشی کوردستان\" بەشێکی دانەبڕاوە لە \"ئاسایشی هەسارەکە\" و داهاتووی مرۆڤایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2445"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 77,
      "slug": "clause-77",
      "articleNumber": 77,
      "status": "published",
      "chapterId": 8,
      "title": "پەیوەندییە ستراتیژییەکان لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و بەرەنگاربوونەوەی دژەجووبوون",
      "body": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای درێژەدارییەتی مێژوویی و هاوچارەنووسیی نێوان هەردوو نەتەوەی کورد و جوو، چوارچێوەی قانوونیی پەیوەندییە ستراتیژییەکانی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و پابەندبوونی خۆی بە بەرەنگاربوونەوەی جیهانیی دژەجووبوون دەچەسپێنێت.\n\nیەکەم: دانپێدانانی دەستووری و هاوپەیمانیی ستراتیژی\n\n١.١. کۆماری کوردستان، بە پشتبەستن بە مافی ڕەوای نەتەوەکان بۆ خۆبڕیاردەری، بە فەرمی دان بە دەوڵەتی ئیسرائیلدا دەنێت وەک یەکەیەکی سەروەر لەسەر وارگەی مێژوویی نەتەوەی جوو بەو جۆرەی کە خۆیان پێناسەی دەکەن هەتا هەموو ئەو شوێنانەی دەگاتە دراوسێیەتی سنوورەکانی خاکی کوردستان.\n\n١.٢. پەیوەندیی نێوان هەردوو دەوڵەت لەسەر بنەمای هاوپەیمانییەکی ستراتیژیی هەمەلایەنە دادەمەزرێت، بە ئامانجی پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی و ڕووبەڕووبوونەوەی هاوبەشی ئەو هێزە ئەمپریاڵ، داگیرکەر و هەژموونخوازانەی کە هەڕەشەن بۆ سەر هەردووک نەتەوە کورد و جوو و بەگشتی سەقامگیریی ناوچەکە.\n\nدوویەم: پێگەی قانوونیی کوردە جووەکان و مافی گەڕانەوە\n\n٢.١. دەوڵەت دان بەو ڕاستییە دەستوورییەدا دەنێ کە ئەو بەشەی نەتەوەی کورد کە پەیڕەوی ئایینی جوو دەکەن، بەشێکی ڕەسەن و دانەبڕاون لە پێکهاتەی نەتەوەیی کورد.\n\n٢.٢. گشت ئەو کوردە جووانەی کە بەهۆی بارودۆخی مێژووییەوە لە کوردستان دابڕاون، لەگەڵ نەوەکانیان، خاوەنی \"مافی گەڕانەوە\"ـی بێ مەرجن؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە گرتنەبەری ڕێکاری قانوونیی و کارگێڕی بۆ گێڕانەوەی شارۆمەندیی کوردستان بۆیان بە شێوەیەکی فەرمی.\n\n٢.٣. دەوڵەت پارێزەری پاشماگی کولتووری، مێژوویی و ئایینیی پێکهاتەی جووی کوردستانە و وەک سامانێکی نیشتمانیی پارێزراو هەڵسوکەوتیان لەگەڵ دەکات.\n\nسێیەم: تاوانبارکردنی دژەجووبوون و نکۆڵیکردن لە هۆلۆکۆست\n\n٣.١. هەر جۆرە گوتار، پڕوپاگەندە، یان کردەوەیەکی دژەجووبوون لە کۆماری کوردستاندا بە توندی ڕێپێنەدراوە و وەک \"تاوانی کینە\" دژی بنەماکانی ئەم دەستوورە پێناسە دەکرێت.\n\n٣.٢. نکۆڵیکردن، بچووککردنەوە، یان هەر هەوڵێک بۆ پاساوهێنانەوە بۆ تاوانی هۆلۆکۆست، بە تاوانێکی قورس دژی یادەوەریی مرۆڤایەتی و ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێت.\n\n٣.٣. دەوڵەت پابەندە بە ڕاییکردنی پرۆگرامی پەروەردەیی بۆ هوشیارکردنەوەی نەوەکان بەرامبەر بە مەترسییەکانی ڕق و کینەی نەژادی و ئایینی، وەک گرەنتییەک بۆ پاراستنی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی.\n\nچوارەم: سەربەخۆیی بڕیار و هاوبەشیی قانوونیی\n\n٤.١. ئەم هاوپەیمانییە ستراتیژییە لە چوارچێوەی ڕێزگرتنی دوولایەنە لە سەروەریی و بەرژەوەندییە باڵاکانی هەردوو نەتەوە پەیڕەو دەکرێت.\n\n٤.٢. کۆماری کوردستان وارگێڕیی دەرەوەی سەربەخۆی خۆی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە دەپارێزێت و گشت بڕیارەکان لەسەر پرسە نێودەوڵەتییەکان لەسەر بنەمای قانوون نێودەوڵەتییەکان و ئامانجە ستراتیژییەکانی وڵات دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2451",
          "sourceIndex": 2451,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای درێژەدارییەتی مێژوویی و هاوچارەنووسیی نێوان هەردوو نەتەوەی کورد و جوو، چوارچێوەی قانوونیی پەیوەندییە ستراتیژییەکانی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و پابەندبوونی خۆی بە بەرەنگاربوونەوەی جیهانیی دژەجووبوون دەچەسپێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای درێژەدارییەتی مێژوویی و هاوچارەنووسیی نێوان هەردوو نەتەوەی کورد و جوو، چوارچێوەی قانوونیی پەیوەندییە ستراتیژییەکانی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و پابەندبوونی خۆی بە بەرەنگاربوونەوەی جیهانیی دژەجووبوون دەچەسپێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2452",
          "sourceIndex": 2452,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: دانپێدانانی دەستووری و هاوپەیمانیی ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: دانپێدانانی دەستووری و هاوپەیمانیی ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2453",
          "sourceIndex": 2453,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان، بە پشتبەستن بە مافی ڕەوای نەتەوەکان بۆ خۆبڕیاردەری، بە فەرمی دان بە دەوڵەتی ئیسرائیلدا دەنێت وەک یەکەیەکی سەروەر لەسەر وارگەی مێژوویی نەتەوەی جوو بەو جۆرەی کە خۆیان پێناسەی دەکەن هەتا هەموو ئەو شوێنانەی دەگاتە دراوسێیەتی سنوورەکانی خاکی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، بە پشتبەستن بە مافی ڕەوای نەتەوەکان بۆ خۆبڕیاردەری، بە فەرمی دان بە دەوڵەتی ئیسرائیلدا دەنێت وەک یەکەیەکی سەروەر لەسەر وارگەی مێژوویی نەتەوەی جوو بەو جۆرەی کە خۆیان پێناسەی دەکەن هەتا هەموو ئەو شوێنانەی دەگاتە دراوسێیەتی سنوورەکانی خاکی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2452"
        },
        {
          "id": "p2454",
          "sourceIndex": 2454,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پەیوەندیی نێوان هەردوو دەوڵەت لەسەر بنەمای هاوپەیمانییەکی ستراتیژیی هەمەلایەنە دادەمەزرێت، بە ئامانجی پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی و ڕووبەڕووبوونەوەی هاوبەشی ئەو هێزە ئەمپریاڵ، داگیرکەر و هەژموونخوازانەی کە هەڕەشەن بۆ سەر هەردووک نەتەوە کورد و جوو و بەگشتی سەقامگیریی ناوچەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پەیوەندیی نێوان هەردوو دەوڵەت لەسەر بنەمای هاوپەیمانییەکی ستراتیژیی هەمەلایەنە دادەمەزرێت، بە ئامانجی پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی و ڕووبەڕووبوونەوەی هاوبەشی ئەو هێزە ئەمپریاڵ، داگیرکەر و هەژموونخوازانەی کە هەڕەشەن بۆ سەر هەردووک نەتەوە کورد و جوو و بەگشتی سەقامگیریی ناوچەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2452"
        },
        {
          "id": "p2455",
          "sourceIndex": 2455,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێگەی قانوونیی کوردە جووەکان و مافی گەڕانەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێگەی قانوونیی کوردە جووەکان و مافی گەڕانەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2456",
          "sourceIndex": 2456,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت دان بەو ڕاستییە دەستوورییەدا دەنێ کە ئەو بەشەی نەتەوەی کورد کە پەیڕەوی ئایینی جوو دەکەن، بەشێکی ڕەسەن و دانەبڕاون لە پێکهاتەی نەتەوەیی کورد.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دان بەو ڕاستییە دەستوورییەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ئەو بەشەی نەتەوەی کورد کە پەیڕەوی ئایینی جوو دەکەن، بەشێکی ڕەسەن و دانەبڕاون لە پێکهاتەی نەتەوەیی کورد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2455"
        },
        {
          "id": "p2457",
          "sourceIndex": 2457,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. گشت ئەو کوردە جووانەی کە بەهۆی بارودۆخی مێژووییەوە لە کوردستان دابڕاون، لەگەڵ نەوەکانیان، خاوەنی \"مافی گەڕانەوە\"ـی بێ مەرجن؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە گرتنەبەری ڕێکاری قانوونیی و کارگێڕی بۆ گێڕانەوەی شارۆمەندیی کوردستان بۆیان بە شێوەیەکی فەرمی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گشت ئەو کوردە جووانەی کە بەهۆی بارودۆخی مێژووییەوە لە کوردستان دابڕاون، لەگەڵ نەوەکانیان، خاوەنی \"مافی گەڕانەوە\"ـی بێ مەرجن؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە گرتنەبەری ڕێکاری قانوونیی و کارگێڕی بۆ گێڕانەوەی شارۆمەندیی کوردستان بۆیان بە شێوەیەکی فەرمی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2455"
        },
        {
          "id": "p2458",
          "sourceIndex": 2458,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. دەوڵەت پارێزەری پاشماگی کولتووری، مێژوویی و ئایینیی پێکهاتەی جووی کوردستانە و وەک سامانێکی نیشتمانیی پارێزراو هەڵسوکەوتیان لەگەڵ دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پارێزەری پاشماگی کولتووری، مێژوویی و ئایینیی پێکهاتەی جووی کوردستانە و وەک سامانێکی نیشتمانیی پارێزراو هەڵسوکەوتیان لەگەڵ دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2455"
        },
        {
          "id": "p2459",
          "sourceIndex": 2459,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: تاوانبارکردنی دژەجووبوون و نکۆڵیکردن لە هۆلۆکۆست",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: تاوانبارکردنی دژەجووبوون و نکۆڵیکردن لە هۆلۆکۆست"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2460",
          "sourceIndex": 2460,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. هەر جۆرە گوتار، پڕوپاگەندە، یان کردەوەیەکی دژەجووبوون لە کۆماری کوردستاندا بە توندی ڕێپێنەدراوە و وەک \"تاوانی کینە\" دژی بنەماکانی ئەم دەستوورە پێناسە دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە گوتار، پڕوپاگەندە، یان کردەوەیەکی دژەجووبوون لە کۆماری کوردستاندا بە توندی ڕێپێنەدراوە و وەک \"تاوانی کینە\" دژی بنەماکانی ئەم دەستوورە پێناسە دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2459"
        },
        {
          "id": "p2461",
          "sourceIndex": 2461,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. نکۆڵیکردن، بچووککردنەوە، یان هەر هەوڵێک بۆ پاساوهێنانەوە بۆ تاوانی هۆلۆکۆست، بە تاوانێکی قورس دژی یادەوەریی مرۆڤایەتی و ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "نکۆڵیکردن، بچووککردنەوە، یان هەر هەوڵێک بۆ پاساوهێنانەوە بۆ تاوانی هۆلۆکۆست، بە تاوانێکی قورس دژی یادەوەریی مرۆڤایەتی و ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2459"
        },
        {
          "id": "p2462",
          "sourceIndex": 2462,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. دەوڵەت پابەندە بە ڕاییکردنی پرۆگرامی پەروەردەیی بۆ هوشیارکردنەوەی نەوەکان بەرامبەر بە مەترسییەکانی ڕق و کینەی نەژادی و ئایینی، وەک گرەنتییەک بۆ پاراستنی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە ڕاییکردنی پرۆگرامی پەروەردەیی بۆ هوشیارکردنەوەی نەوەکان بەرامبەر بە مەترسییەکانی ڕق و کینەی نەژادی و ئایینی، وەک گرەنتییەک بۆ پاراستنی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2459"
        },
        {
          "id": "p2463",
          "sourceIndex": 2463,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: سەربەخۆیی بڕیار و هاوبەشیی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: سەربەخۆیی بڕیار و هاوبەشیی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2464",
          "sourceIndex": 2464,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. ئەم هاوپەیمانییە ستراتیژییە لە چوارچێوەی ڕێزگرتنی دوولایەنە لە سەروەریی و بەرژەوەندییە باڵاکانی هەردوو نەتەوە پەیڕەو دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم هاوپەیمانییە ستراتیژییە لە چوارچێوەی ڕێزگرتنی دوولایەنە لە سەروەریی و بەرژەوەندییە باڵاکانی هەردوو نەتەوە پەیڕەو دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2463"
        },
        {
          "id": "p2465",
          "sourceIndex": 2465,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. کۆماری کوردستان وارگێڕیی دەرەوەی سەربەخۆی خۆی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە دەپارێزێت و گشت بڕیارەکان لەسەر پرسە نێودەوڵەتییەکان لەسەر بنەمای قانوون نێودەوڵەتییەکان و ئامانجە ستراتیژییەکانی وڵات دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان وارگێڕیی دەرەوەی سەربەخۆی خۆی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە دەپارێزێت و گشت بڕیارەکان لەسەر پرسە نێودەوڵەتییەکان لەسەر بنەمای قانوون نێودەوڵەتییەکان و ئامانجە ستراتیژییەکانی وڵات دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2463"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 78,
      "slug": "clause-78",
      "articleNumber": 78,
      "status": "published",
      "chapterId": 8,
      "title": "پەیوەندیی مێژوویی و پەیمانی ستراتیژی لەگەڵ نەوەکانی ماد",
      "body": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای دانپێدانانی مێژوویی و ڕیشە هاوبەشەکان، چوارچێوەی دەستووریی پەیوەندییە تایبەت و ستراتیژییەکانی لەگەڵ نەتەوەکانی دیکەی نەوەی ماددا دادەڕێژێت.\n\nیەکەم: بنەمای فەلسەفی و ڕیشەی هاوبەش\n\n١.١. کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای ڕاستەواییە نەگۆڕەکانی مێژوو، جوگرافیا و کولتوور، دان بەو پەیوەندییە قووڵ و دانەبڕاوەدا دەنێ کە لەنێوان نەتەوەی کورد و نەتەوەکانی بەلوچستان و دەوەری کاسپیەن—بەتایبەت گیلەک، تات و تاڵش—دا هەیە.\n\n١.٢. ئەم نەتەوانە وەک نەوەکانی ڕەسەنی ماد و نیشتەجێی هەزاران ساڵەی زنجیرە چیاکانی زاگرۆس و ئەڵبورز، خاوەنی پاشماگێکی هاوبەشی زمان، کولتوور و چارەنووسن.\n\n١.٣. ئەم پەیوەندیی خوێن و چارەنووسە، کە لەلایەن ئایدۆلۆژیا ئیمپریالی و داگیرکارییەکانی ناوچەکەوە هەوڵی سڕینەوە و پەرتکردنی دراوە، بە بەشێکی دانەبڕاو لە شوناسی ستراتیژیی کۆماری کوردستان دادەنرێت.\n\nدوویەم: هاوپەیمانیی سرووشتی و پەیمانی ستراتیژی\n\n٢.١. لەسەر بنەمای ئەم ڕیشە هاوبەشە و بەرەنگاربوونەوەی هاوبەشیان دژی داگیرکاری، کۆماری کوردستان ئەم نەتەوانە بە هاوپەیمانی سرووشتی و بنەڕەتیی خۆی دادەنێت.\n\n٢.٢. ئەمە پەیمانێکی ستراتیژیی نەگۆڕە کە وەک کەرەسەێکی پتەو لەبەرامبەر ئەو هێز و ئایدۆلۆژیا ئیمپریاڵانەدا کار دەکات کە هەڕەشەن بۆ سەر بوون و شوناسی هەموو لایەک.\n\n٢.٣. دەوڵەت کار بۆ پتەوکردنی ئەم پەیمانە لە هەموو بوارەکانی وارگێڕی، ئابووری، کولتووری، تەناهی و هەواڵگریدا دەکات، بە ئامانجی دروستکردنی باڵانسێکی هێزی نوێ لە ناوچەکەدا.\n\nسێیەم: بووژاندنەوەی کولتووری و بنیاتنانی ناسنامەی هاوبەش\n\n٣.١. کۆماری کوردستان بە ئەرکی ژینەکیی خۆی دەزانێ کە بە شێوەیەکی چالاک و دامەزراوەیی، پشتیوانی لە بووژاندنەوە و پەرەپێدانی زمان و کولتوور و مێژووی ئەم نەتەوانە بکات.\n\n٣.٢. بۆ ئەم مەبەستە، دەوڵەت کار بۆ دامەزراندنی ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئەکادیمیی هاوبەش، دامەزراوەی کولتووری و پلاتفۆرمی مێدیایی دەکات، بە ئامانجی زیندووکردنەوەی پاشماگی شارستانیەتی ماد.\n\nچوارەم: هاوپشتیی وارگێڕی و مافی خۆبڕیاردەری\n\n٤.١. کۆماری کوردستان بە شێوەیەکی بێ مەرج، پشتیوانی لە مافی خۆبڕیاردەری و دەوڵەتسازیی بەلوچستان و نەتەوەکانی مەڵبەندی کاسپیەن دەکات بۆ بنیاتنانی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆیان.\n\n٤.٢. تا ئەو کاتەی دەگەن بە پێگەی نەتەوەیی خۆیان، کۆماری کوردستان بەڵێن دەدات کە لەسەر گۆڕەپانی نێودەوڵەتی و لە هەموو سەکۆ دیپلۆماسییەکاندا ببێتە داکۆکیکارێکی سەرسەختی مافەکانیان.\n\nپێنجەم: ڕێزگرتن لە سەروەریی یەکتر و دەستوەرنەدان\n\n٥.١. ئەم پەیمانە ستراتیژییە لەسەر بنەمای یەکسانیی تەواو، ڕێزی دوولایەنە و برایەتیی نەتەوەیی دامەزراوە.\n\n٥.٢. کۆماری کوردستان بە هیچ شێوەیەک دەست لە کاروباری ناوخۆییان وەرنادات و هیچ مۆدێلێکی وارگێڕی یان ئیدارییان بەسەردا ناسەپێنێت.\n\n٥.٣. ئامانجی کۆتایی، بنیاتنانی هاوپەیمانییەکە کە تێیدا هەموو لایەک بەهێز بن و پێکەوە داهاتوویەکی ئازاد و دادپەروەرانە لە چوارچێوەی یەکێتییەکی فرەنەتەوەیی ئازاد و یەکساندا مسۆگەر بکەن.\n\nشەشەم: پێگەی دەستووریی لوڕەکان\n\n٦.١. لوڕەکان، وەک هەموو پێکهێنەرانی دیکەی نەتەوەکەمان، کوردی ڕەسەن و لە نەوەکانی ماد، میتانی، سۆمەر و سەرلەبەری شارستانییەتی دێرینی کوردستانن.\n\n٦.٢. داگیرکەری ئێرانی لە ماوەی سەدەی ڕابردوودا گومانی لە کوردبوونیان ساز کردووە بۆ لەتکردنی جەستەی نەتەوەیی کورد.\n\n٦.٣. ئەم دەستوورە ڕێگە بە هیچ پرسیار و گومانێک لەسەر کوردبوونی ڕەهای لوڕەکان نادات و هەر هەوڵێک بۆ دروستکردنی شوناسێکی جیاواز بۆیان، بە کردەوەیەکی دژە-نیشتمانی دادەنێت.\n\n٦.٤. ئەم دەستوورە ڕێگە نادات ڕوانگەیەک ساز ببێ کە وارگەی لوڕەکان بە جوگرافیایەک بەناوی \"لوڕستان\" سنووردار بکرێتەوە. بەڵکو بەپێی ڕاستیی کوردبوونیان، وارگەی نەتەوەیی لوڕەکان وەک کوردی ڕەسەن، هەر هەموو کوردستانە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2467",
          "sourceIndex": 2467,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای دانپێدانانی مێژوویی و ڕیشە هاوبەشەکان، چوارچێوەی دەستووریی پەیوەندییە تایبەت و ستراتیژییەکانی لەگەڵ نەتەوەکانی دیکەی نەوەی ماددا دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای دانپێدانانی مێژوویی و ڕیشە هاوبەشەکان، چوارچێوەی دەستووریی پەیوەندییە تایبەت و ستراتیژییەکانی لەگەڵ نەتەوەکانی دیکەی نەوەی ماددا دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2468",
          "sourceIndex": 2468,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای فەلسەفی و ڕیشەی هاوبەش",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای فەلسەفی و ڕیشەی هاوبەش"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2469",
          "sourceIndex": 2469,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای ڕاستەواییە نەگۆڕەکانی مێژوو، جوگرافیا و کولتوور، دان بەو پەیوەندییە قووڵ و دانەبڕاوەدا دەنێ کە لەنێوان نەتەوەی کورد و نەتەوەکانی بەلوچستان و دەوەری کاسپیەن—بەتایبەت گیلەک، تات و تاڵش—دا هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای ڕاستەواییە نەگۆڕەکانی مێژوو، جوگرافیا و کولتوور، دان بەو پەیوەندییە قووڵ و دانەبڕاوەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لەنێوان نەتەوەی کورد و نەتەوەکانی بەلوچستان و دەوەری کاسپیەن—بەتایبەت گیلەک، تات و تاڵش—دا هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2468"
        },
        {
          "id": "p2470",
          "sourceIndex": 2470,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم نەتەوانە وەک نەوەکانی ڕەسەنی ماد و نیشتەجێی هەزاران ساڵەی زنجیرە چیاکانی زاگرۆس و ئەڵبورز، خاوەنی پاشماگێکی هاوبەشی زمان، کولتوور و چارەنووسن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم نەتەوانە وەک نەوەکانی ڕەسەنی ماد و نیشتەجێی هەزاران ساڵەی زنجیرە چیاکانی زاگرۆس و ئەڵبورز، خاوەنی پاشماگێکی هاوبەشی زمان، کولتوور و چارەنووسن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2468"
        },
        {
          "id": "p2471",
          "sourceIndex": 2471,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ئەم پەیوەندیی خوێن و چارەنووسە، کە لەلایەن ئایدۆلۆژیا ئیمپریالی و داگیرکارییەکانی ناوچەکەوە هەوڵی سڕینەوە و پەرتکردنی دراوە، بە بەشێکی دانەبڕاو لە شوناسی ستراتیژیی کۆماری کوردستان دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەیوەندیی خوێن و چارەنووسە، کە لەلایەن ئایدۆلۆژیا ئیمپریالی و داگیرکارییەکانی ناوچەکەوە هەوڵی سڕینەوە و پەرتکردنی دراوە، بە بەشێکی دانەبڕاو لە شوناسی ستراتیژیی کۆماری کوردستان دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2468"
        },
        {
          "id": "p2472",
          "sourceIndex": 2472,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: هاوپەیمانیی سرووشتی و پەیمانی ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": هاوپەیمانیی سرووشتی و پەیمانی ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2473",
          "sourceIndex": 2473,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. لەسەر بنەمای ئەم ڕیشە هاوبەشە و بەرەنگاربوونەوەی هاوبەشیان دژی داگیرکاری، کۆماری کوردستان ئەم نەتەوانە بە هاوپەیمانی سرووشتی و بنەڕەتیی خۆی دادەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لەسەر بنەمای ئەم ڕیشە هاوبەشە و بەرەنگاربوونەوەی هاوبەشیان دژی داگیرکاری، کۆماری کوردستان ئەم نەتەوانە بە هاوپەیمانی سرووشتی و بنەڕەتیی خۆی دادەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2472"
        },
        {
          "id": "p2474",
          "sourceIndex": 2474,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەمە پەیمانێکی ستراتیژیی نەگۆڕە کە وەک کەرەسەێکی پتەو لەبەرامبەر ئەو هێز و ئایدۆلۆژیا ئیمپریاڵانەدا کار دەکات کە هەڕەشەن بۆ سەر بوون و شوناسی هەموو لایەک.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەمە پەیمانێکی ستراتیژیی نەگۆڕە کە وەک کەرەسەێکی پتەو لەبەرامبەر ئەو هێز و ئایدۆلۆژیا ئیمپریاڵانەدا کار دەکات کە هەڕەشەن بۆ سەر بوون و شوناسی هەموو لایەک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2472"
        },
        {
          "id": "p2475",
          "sourceIndex": 2475,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. دەوڵەت کار بۆ پتەوکردنی ئەم پەیمانە لە هەموو بوارەکانی وارگێڕی، ئابووری، کولتووری، تەناهی و هەواڵگریدا دەکات، بە ئامانجی دروستکردنی باڵانسێکی هێزی نوێ لە ناوچەکەدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت کار بۆ پتەوکردنی ئەم پەیمانە لە هەموو بوارەکانی وارگێڕی، ئابووری، کولتووری، تەناهی و هەواڵگریدا دەکات، بە ئامانجی دروستکردنی باڵانسێکی هێزی نوێ لە ناوچەکەدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2472"
        },
        {
          "id": "p2476",
          "sourceIndex": 2476,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: بووژاندنەوەی کولتووری و بنیاتنانی ناسنامەی هاوبەش",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: بووژاندنەوەی کولتووری و بنیاتنانی ناسنامەی هاوبەش"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2477",
          "sourceIndex": 2477,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. کۆماری کوردستان بە ئەرکی ژینەکیی خۆی دەزانێ کە بە شێوەیەکی چالاک و دامەزراوەیی، پشتیوانی لە بووژاندنەوە و پەرەپێدانی زمان و کولتوور و مێژووی ئەم نەتەوانە بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان بە ئەرکی ژینەکیی خۆی دەزان"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بە شێوەیەکی چالاک و دامەزراوەیی، پشتیوانی لە بووژاندنەوە و پەرەپێدانی زمان و کولتوور و مێژووی ئەم نەتەوانە بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2476"
        },
        {
          "id": "p2478",
          "sourceIndex": 2478,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بۆ ئەم مەبەستە، دەوڵەت کار بۆ دامەزراندنی ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئەکادیمیی هاوبەش، دامەزراوەی کولتووری و پلاتفۆرمی مێدیایی دەکات، بە ئامانجی زیندووکردنەوەی پاشماگی شارستانیەتی ماد.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بۆ ئەم مەبەستە، دەوڵەت کار بۆ دامەزراندنی ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئەکادیمیی هاوبەش، دامەزراوەی کولتووری و پلاتفۆرمی مێدیایی دەکات، بە ئامانجی زیندووکردنەوەی پاشماگی شارستانیەتی ماد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2476"
        },
        {
          "id": "p2479",
          "sourceIndex": 2479,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: هاوپشتیی وارگێڕی و مافی خۆبڕیاردەری",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: هاوپشتیی وارگێڕی و مافی خۆبڕیاردەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2480",
          "sourceIndex": 2480,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. کۆماری کوردستان بە شێوەیەکی بێ مەرج، پشتیوانی لە مافی خۆبڕیاردەری و دەوڵەتسازیی بەلوچستان و نەتەوەکانی مەڵبەندی کاسپیەن دەکات بۆ بنیاتنانی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان بە شێوەیەکی بێ مەرج، پشتیوانی لە مافی خۆبڕیاردەری و دەوڵەتسازیی بەلوچستان و نەتەوەکانی مەڵبەندی کاسپیەن دەکات بۆ بنیاتنانی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2479"
        },
        {
          "id": "p2481",
          "sourceIndex": 2481,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. تا ئەو کاتەی دەگەن بە پێگەی نەتەوەیی خۆیان، کۆماری کوردستان بەڵێن دەدات کە لەسەر گۆڕەپانی نێودەوڵەتی و لە هەموو سەکۆ دیپلۆماسییەکاندا ببێتە داکۆکیکارێکی سەرسەختی مافەکانیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "تا ئەو کاتەی دەگەن بە پێگەی نەتەوەیی خۆیان، کۆماری کوردستان بەڵێن دەدات کە لەسەر گۆڕەپانی نێودەوڵەتی و لە هەموو سەکۆ دیپلۆماسییەکاندا ببێتە داکۆکیکارێکی سەرسەختی مافەکانیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2479"
        },
        {
          "id": "p2482",
          "sourceIndex": 2482,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ڕێزگرتن لە سەروەریی یەکتر و دەستوەرنەدان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ڕێزگرتن لە سەروەریی یەکتر و دەستوەرنەدان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2483",
          "sourceIndex": 2483,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. ئەم پەیمانە ستراتیژییە لەسەر بنەمای یەکسانیی تەواو، ڕێزی دوولایەنە و برایەتیی نەتەوەیی دامەزراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەیمانە ستراتیژییە لەسەر بنەمای یەکسانیی تەواو، ڕێزی دوولایەنە و برایەتیی نەتەوەیی دامەزراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2482"
        },
        {
          "id": "p2484",
          "sourceIndex": 2484,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. کۆماری کوردستان بە هیچ شێوەیەک دەست لە کاروباری ناوخۆییان وەرنادات و هیچ مۆدێلێکی وارگێڕی یان ئیدارییان بەسەردا ناسەپێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان بە هیچ شێوەیەک دەست لە کاروباری ناوخۆییان وەرنادات و هیچ مۆدێلێکی وارگێڕی یان ئیدارییان بەسەردا ناسەپێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2482"
        },
        {
          "id": "p2485",
          "sourceIndex": 2485,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. ئامانجی کۆتایی، بنیاتنانی هاوپەیمانییەکە کە تێیدا هەموو لایەک بەهێز بن و پێکەوە داهاتوویەکی ئازاد و دادپەروەرانە لە چوارچێوەی یەکێتییەکی فرەنەتەوەیی ئازاد و یەکساندا مسۆگەر بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی کۆتایی، بنیاتنانی هاوپەیمانییەکە کە تێیدا هەموو لایەک بەهێز بن و پێکەوە داهاتوویەکی ئازاد و دادپەروەرانە لە چوارچێوەی یەکێتییەکی فرەنەتەوەیی ئازاد و یەکساندا مسۆگەر بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2482"
        },
        {
          "id": "p2486",
          "sourceIndex": 2486,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: پێگەی دەستووریی لوڕەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: پێگەی دەستووریی لوڕەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2487",
          "sourceIndex": 2487,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. لوڕەکان، وەک هەموو پێکهێنەرانی دیکەی نەتەوەکەمان، کوردی ڕەسەن و لە نەوەکانی ماد، میتانی، سۆمەر و سەرلەبەری شارستانییەتی دێرینی کوردستانن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لوڕەکان، وەک هەموو پێکهێنەرانی دیکەی نەتەوەکەمان، کوردی ڕەسەن و لە نەوەکانی ماد، میتانی، سۆمەر و سەرلەبەری شارستانییەتی دێرینی کوردستانن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2486"
        },
        {
          "id": "p2488",
          "sourceIndex": 2488,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. داگیرکەری ئێرانی لە ماوەی سەدەی ڕابردوودا گومانی لە کوردبوونیان ساز کردووە بۆ لەتکردنی جەستەی نەتەوەیی کورد.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "داگیرکەری ئێرانی لە ماوەی سەدەی ڕابردوودا گومانی لە کوردبوونیان ساز کردووە بۆ لەتکردنی جەستەی نەتەوەیی کورد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2486"
        },
        {
          "id": "p2489",
          "sourceIndex": 2489,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. ئەم دەستوورە ڕێگە بە هیچ پرسیار و گومانێک لەسەر کوردبوونی ڕەهای لوڕەکان نادات و هەر هەوڵێک بۆ دروستکردنی شوناسێکی جیاواز بۆیان، بە کردەوەیەکی دژە-نیشتمانی دادەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەستوورە ڕێگە بە هیچ پرسیار و گومانێک لەسەر کوردبوونی ڕەهای لوڕەکان نادات و هەر هەوڵێک بۆ دروستکردنی شوناسێکی جیاواز بۆیان، بە کردەوەیەکی دژە-نیشتمانی دادەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2486"
        },
        {
          "id": "p2490",
          "sourceIndex": 2490,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٤. ئەم دەستوورە ڕێگە نادات ڕوانگەیەک ساز ببێ کە وارگەی لوڕەکان بە جوگرافیایەک بەناوی \"لوڕستان\" سنووردار بکرێتەوە. بەڵکو بەپێی ڕاستیی کوردبوونیان، وارگەی نەتەوەیی لوڕەکان وەک کوردی ڕەسەن، هەر هەموو کوردستانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەستوورە ڕێگە نادات ڕوانگەیەک ساز بب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "وارگەی لوڕەکان بە جوگرافیایەک بەناوی \"لوڕستان\" سنووردار بکرێتەوە. بەڵکو بەپێی ڕاستیی کوردبوونیان، وارگەی نەتەوەیی لوڕەکان وەک کوردی ڕەسەن، هەر هەموو کوردستانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2486"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 79,
      "slug": "clause-79",
      "articleNumber": 79,
      "status": "published",
      "chapterId": 8,
      "title": "دیپلۆماسیی ئابووری و سامانە نەتەوەییەکان",
      "body": "کۆماری کوردستان، سوورە لەسەر ئەوەی کە سامانە سروشتییەکان مڵکی ڕەهای نەتەوەن و پێسپاردەیەکن لە دەستی نەوەی ئێستادا بۆ نەوەکانی داهاتوو. لەم سۆنگەیەوە، وارگێڕیی ئابووری و وزەی دەرەکیی وڵات لەسەر بنەمای سەروەریی تەواو، خۆڕاگریی ستراتیژی و دادپەروەریی نێوان نەوەکان دادەڕێژرێت. ئامانجی سەرەکیی بریتییە لە گۆڕینی ئەم سامانە کاتییە بۆ هێزێکی وارگێڕی و ئابووریی درێژەدار کە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و خۆشبژێویی گشتی بکات.\n\nیەکەم: بنەمای بنەڕەتی: ئابووری وەک درێژکراوەی وارگێڕیی دەرەوە\n\n١.١. کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای تێگەیشتنێکی ستراتیژی، ئابووری و وارگێڕیی دەرەوە بە دوو ڕەهەندی دانەبڕاوی یەک هێزی نەتەوەیی دادەنێت.\n\n١.٢. لەم سۆنگەیەوە، دیپلۆماسیی ئابووریی وڵات، وەک ئامرازێکی بنچینەیی بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانی ئاسایشی نەتەوەیی، بەهێزکردنی سەروەریی دەوڵەت، و مسۆگەرکردنی گەشەیەکی ئابووریی بەرهەمهێنەری فرەبناغە پەیڕەو دەکرێت.\n\n١.٣. هەر ڕێککەوتنێکی ئابووریی نێودەوڵەتی، نەک تەنیا لەسەر بنەمای سوودی بازرگانی، بەڵکو لەسەر بنەمای بەشداریی لە بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی ئاسایشی نەتەوەیی و سەقامگیریی درێژخایەندا هەڵدەسەنگێنرێت.\n\nدوویەم: وزە وەک ئامرازی هێزی نەتەوەیی و جێگیریی جیهانی\n\n٢.١. دەوڵەت سەرچاوە وزە ستراتیژییەکانی وەک ئامرازێکی سەرەکیی وارگێڕیی دەرەوە بەکاردەهێنێت بۆ بنیاتنانی هاوپەیمانیی ستراتیژی، مسۆگەرکردنی پشتیوانیی وارگێڕی و سەپاندنی کاریگەریی ئەرێنیی کۆمار لەسەر ئاستی هەرێمی و جیهانی.\n\n٢.٢. وارگێڕیی وزەی دەوڵەت لەسەر بنەمای بەشداریکردن لە \"ئاسایشی وزەی جیهانی\" دادەڕێژرێت. کوردستان کار بۆ ئەوە دەکات کە ببێتە سەرچاوەیەکی متمانەپێکراوی وزە بۆ بازاڕەکانی جیهان و بەمەش بەشداری لە جێگیریی ئابووریی جیهانیدا دەکات.\n\nسێیەم: سەروەریی ڕەهای نەتەوەیی لەسەر سامانە سروشتییەکان\n\n٣.١. سەرجەم سامانە سروشتییەکانی ژێرخاک و سەرخاکی کوردستان، مڵکی ڕەها، دانەبڕاو و دەستلێهەڵنەگیراوی نەتەوەی کوردن و سەروەرییەکەشیان لە ڕێگەی دەوڵەتەوە ڕایی دەکرێت.\n\n٣.٢. ئەم سەروەرییە نە دەفرۆشرێت، نە دەبەخشرێت و نە دەکەوێتە ژێر هیچ جۆرە دانوستانێکەوە کە کەم بکرێتەوە.\n\n٣.٣. هەر گرێبەست و ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی لە بواری وزە و سامانە سروشتییەکاندا، دەبێت:\n\nئا. بە شێوەیەکی ڕوون و بێگومان دان بەم سەروەرییە ڕەهایەدا بنێت.\n\nب. مافی \"خاوەندارێتی\" نەداتە لایەنی بیانی، بەڵکو تەنیا مافی \"وەبەرهێنان و بەرهەمهێنان\" لە چوارچێوەی قانوونەکانی کۆماردا ببەخشێت.\n\nپ. پێش واژۆکردنی کۆتایی، لەلایەن \"کۆڕی باڵای وزەی نیشتمانی\"ـیەوە پەسەند بکرێت و بخرێتە بەردەم لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانی بۆ چاودێری.\n\nچوارەم: خۆڕاگریی ئابووری و ئاسایشی وزەی ناوخۆیی\n\n٤.١. دەوڵەت \"ستراتیژی نیشتمانیی خۆڕاگریی ئابووری\" دادەڕێژێت، کە بریتییە لە:\n\nئا. فرەچەشنکردنی سەرچاوەکانی داهاتی نەتەوەیی.\n\nب. بنیاتنانی یەدەگی ستراتیژیی وزە و خۆراک.\n\nپ. پەرەپێدانی پیشەسازیی ناوخۆیی.\n\nت. کەمکردنەوەی پشتبەستن بە هاوردەکردنی کاڵا ستراتیژییەکان.\n\n٤.٢. ئاسایشی وزەی ناوخۆیی هەمیشە لە پێشینەی کارەکانی دەوڵەتە و دڵنیایی لە دابینکردنی پێداویستییەکانی وزەی شارۆمەندان و پیشەسازیی ناوخۆیی بە نرخی گونجاو دەدات.\n\nپێنجەم: دامەزراوەی نیشتمانیی نەوت و گاز\n\n٥.١. بەپێی قانوونی تایبەت، \"دامەزراوەی نیشتمانیی نەوت و گازی کوردستان\" دادەمەزرێت. ئەم دامەزراوەیە وەک یەکەیەکی بازرگانیی دەوڵەت، بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی کەرتی نەوت و گاز، لەژێر چاودێریی وارگێڕیی \"کۆڕی باڵای وزە\"ـدا.\n\n٥.٢. ئەم دامەزراوەیە لەسەر بنەمای کارامەیی و پیشەگەری کار دەکات و دوور دەبێت لە دەستێوەردانی پارتایەتی.\n\nشەشەم: سندوقی نەوەکان\n\n٦.١. بەشێکی دیاریکراو لە داهاتی نەوت و گاز، کە بە قانوون ڕێکدەخرێت، دەخرێتە سەر \"سندوقی نەوەکان\" بە مەبەستی مسۆگەرکردنی دادپەروەریی نێوان نەوەکان و گۆڕینی سامانی سروشتیی کاتی بۆ سامانی خاوەن درێژەدارییەتی.\n\n٦.٢. ئەم سندوقە بۆ وەبەرهێنانی درێژخایەن لە بواری ژێرخانی ستراتیژی، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و پەروەردەی باڵادا بەکاردەهێنرێت.\n\n٦.٣. بەڕێوەبردنی ئەم سندوقە لەلایەن دەستەیەکی سەربەخۆی پسپۆڕانەوە دەبێت و لەژێر چاودێریی توندی مەکۆی نیشتمانی و دامەزراوەی باڵای چاودێریی داراییدا دەبێت.\n\nحەوتەم: دیپلۆماسیی ژێرخانی ستراتیژی\n\n٧.١. دەوڵەت، وارگێڕیی بنیاتنانی \"کۆریدۆری وزە و بازرگانی\" پەیڕەو دەکات کە کوردستان دەکاتە ناوەندێکی گرنگی وزە و بازرگانی لە نێوان ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوادا.\n\n٧.٢. ئەم ژێرخانانە ئامرازی ستراتیژین بۆ بەستنەوەی چارەنووسی ئابووریی وڵاتانی هاوپەیمان بە چارەنووسی ئابووریی کوردستان، بەمەش ئاسایشی نەتەوەیی بەهێزتر دەبێت.\n\nهەشتەم: پابەندبوونی مەرجدار و چوارچێوەی قانوونیی\n\n٨.١. هەموو گرێبەستە نێودەوڵەتییەکانی بواری وزە دەبێت پابەند بن بە بەرزترین ستانداردە جیهانییەکانی پاراستنی ژینگە.\n\n٨.٢. کۆماری کوردستان دان بە \"ناوبژیوانیی نێودەوڵەتی\"ـدا دەنێت، بەو مەرجە ڕەهایەی کە هەر بڕیارێکی ناوبژیوانی ڕێز لەم بنەما نەگۆڕانەی کوردستان بگرێت: بەرژەوەندییە ژینەکییەکانی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، و سەروەریی ئابووری.\n\n٨.٣. قانوون ناوخۆییەکانی پەیوەست بە وزە دەبێت ڕووەن و جێگیر بن بۆ هاندانی وەبەرهێنانی درێژخایەن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2492",
          "sourceIndex": 2492,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، سوورە لەسەر ئەوەی کە سامانە سروشتییەکان مڵکی ڕەهای نەتەوەن و پێسپاردەیەکن لە دەستی نەوەی ئێستادا بۆ نەوەکانی داهاتوو. لەم سۆنگەیەوە، وارگێڕیی ئابووری و وزەی دەرەکیی وڵات لەسەر بنەمای سەروەریی تەواو، خۆڕاگریی ستراتیژی و دادپەروەریی نێوان نەوەکان دادەڕێژرێت. ئامانجی سەرەکیی بریتییە لە گۆڕینی ئەم سامانە کاتییە بۆ هێزێکی وارگێڕی و ئابووریی درێژەدار کە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و خۆشبژێویی گشتی بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، سوورە لەسەر ئەوەی کە سامانە سروشتییەکان مڵکی ڕەهای نەتەوەن و پێسپاردەیەکن لە دەستی نەوەی ئێستادا بۆ نەوەکانی داهاتوو. لەم سۆنگەیەوە، وارگێڕیی ئابووری و وزەی دەرەکیی وڵات لەسەر بنەمای سەروەریی تەواو، خۆڕاگریی ستراتیژی و دادپەروەریی نێوان نەوەکان دادەڕێژرێت. ئامانجی سەرەکیی بریتییە لە گۆڕینی ئەم سامانە کاتییە بۆ هێزێکی وارگێڕی و ئابووریی درێژەدار کە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و خۆشبژێویی"
            },
            {
              "text": " گشتی بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2493",
          "sourceIndex": 2493,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای بنەڕەتی: ئابووری وەک درێژکراوەی وارگێڕیی دەرەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای بنەڕەتی: ئابووری وەک درێژکراوەی وارگێڕیی دەرەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2494",
          "sourceIndex": 2494,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای تێگەیشتنێکی ستراتیژی، ئابووری و وارگێڕیی دەرەوە بە دوو ڕەهەندی دانەبڕاوی یەک هێزی نەتەوەیی دادەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای تێگەیشتنێکی ستراتیژی، ئابووری و وارگێڕیی دەرەوە بە دوو ڕەهەندی دانەبڕاوی یەک هێزی نەتەوەیی دادەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2493"
        },
        {
          "id": "p2495",
          "sourceIndex": 2495,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. لەم سۆنگەیەوە، دیپلۆماسیی ئابووریی وڵات، وەک ئامرازێکی بنچینەیی بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانی ئاسایشی نەتەوەیی، بەهێزکردنی سەروەریی دەوڵەت، و مسۆگەرکردنی گەشەیەکی ئابووریی بەرهەمهێنەری فرەبناغە پەیڕەو دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەم سۆنگەیەوە، دیپلۆماسیی ئابووریی وڵات، وەک ئامرازێکی بنچینەیی بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانی ئاسایشی نەتەوەیی، بەهێزکردنی سەروەریی دەوڵەت، و مسۆگەرکردنی گەشەیەکی ئابووریی بەرهەمهێنەری فرەبناغە پەیڕەو دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2493"
        },
        {
          "id": "p2496",
          "sourceIndex": 2496,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. هەر ڕێککەوتنێکی ئابووریی نێودەوڵەتی، نەک تەنیا لەسەر بنەمای سوودی بازرگانی، بەڵکو لەسەر بنەمای بەشداریی لە بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی ئاسایشی نەتەوەیی و سەقامگیریی درێژخایەندا هەڵدەسەنگێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر ڕێککەوتنێکی ئابووریی نێودەوڵەتی، نەک تەنیا لەسەر بنەمای سوودی بازرگانی، بەڵکو لەسەر بنەمای بەشداریی لە بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی ئاسایشی نەتەوەیی و سەقامگیریی درێژخایەندا هەڵدەسەنگێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2493"
        },
        {
          "id": "p2497",
          "sourceIndex": 2497,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: وزە وەک ئامرازی هێزی نەتەوەیی و جێگیریی جیهانی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": وزە وەک ئامرازی هێزی نەتەوەیی و جێگیریی جیهانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2498",
          "sourceIndex": 2498,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت سەرچاوە وزە ستراتیژییەکانی وەک ئامرازێکی سەرەکیی وارگێڕیی دەرەوە بەکاردەهێنێت بۆ بنیاتنانی هاوپەیمانیی ستراتیژی، مسۆگەرکردنی پشتیوانیی وارگێڕی و سەپاندنی کاریگەریی ئەرێنیی کۆمار لەسەر ئاستی هەرێمی و جیهانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت سەرچاوە وزە ستراتیژییەکانی وەک ئامرازێکی سەرەکیی وارگێڕیی دەرەوە بەکاردەهێنێت بۆ بنیاتنانی هاوپەیمانیی ستراتیژی، مسۆگەرکردنی پشتیوانیی وارگێڕی و سەپاندنی کاریگەریی ئەرێنیی کۆمار لەسەر ئاستی هەرێمی و جیهانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2497"
        },
        {
          "id": "p2499",
          "sourceIndex": 2499,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. وارگێڕیی وزەی دەوڵەت لەسەر بنەمای بەشداریکردن لە \"ئاسایشی وزەی جیهانی\" دادەڕێژرێت. کوردستان کار بۆ ئەوە دەکات کە ببێتە سەرچاوەیەکی متمانەپێکراوی وزە بۆ بازاڕەکانی جیهان و بەمەش بەشداری لە جێگیریی ئابووریی جیهانیدا دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "وارگێڕیی وزەی دەوڵەت لەسەر بنەمای بەشداریکردن لە \"ئاسایشی وزەی جیهانی\" دادەڕێژرێت. کوردستان کار بۆ ئەوە دەکات کە ببێتە سەرچاوەیەکی متمانەپێکراوی وزە بۆ بازاڕەکانی جیهان و بەمەش بەشداری لە جێگیریی ئابووریی جیهانیدا دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2497"
        },
        {
          "id": "p2500",
          "sourceIndex": 2500,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: سەروەریی ڕەهای نەتەوەیی لەسەر سامانە سروشتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: سەروەریی ڕەهای نەتەوەیی لەسەر سامانە سروشتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2501",
          "sourceIndex": 2501,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. سەرجەم سامانە سروشتییەکانی ژێرخاک و سەرخاکی کوردستان، مڵکی ڕەها، دانەبڕاو و دەستلێهەڵنەگیراوی نەتەوەی کوردن و سەروەرییەکەشیان لە ڕێگەی دەوڵەتەوە ڕایی دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرجەم سامانە سروشتییەکانی ژێرخاک و سەرخاکی کوردستان، مڵکی ڕەها، دانەبڕاو و دەستلێهەڵنەگیراوی نەتەوەی کوردن و سەروەرییەکەشیان لە ڕێگەی دەوڵەتەوە ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2500"
        },
        {
          "id": "p2502",
          "sourceIndex": 2502,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم سەروەرییە نە دەفرۆشرێت، نە دەبەخشرێت و نە دەکەوێتە ژێر هیچ جۆرە دانوستانێکەوە کە کەم بکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم سەروەرییە نە دەفرۆشرێت، نە دەبەخشرێت و نە دەکەوێتە ژێر هیچ جۆرە دانوستانێکەوە کە کەم بکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2500"
        },
        {
          "id": "p2503",
          "sourceIndex": 2503,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. هەر گرێبەست و ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی لە بواری وزە و سامانە سروشتییەکاندا، دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر گرێبەست و ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی لە بواری وزە و سامانە سروشتییەکاندا، دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2500"
        },
        {
          "id": "p2504",
          "sourceIndex": 2504,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بە شێوەیەکی ڕوون و بێگومان دان بەم سەروەرییە ڕەهایەدا بنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بە شێوەیەکی ڕوون و بێگومان دان بەم سەروەرییە ڕەهایەدا بنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2503"
        },
        {
          "id": "p2505",
          "sourceIndex": 2505,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مافی \"خاوەندارێتی\" نەداتە لایەنی بیانی، بەڵکو تەنیا مافی \"وەبەرهێنان و بەرهەمهێنان\" لە چوارچێوەی قانوونەکانی کۆماردا ببەخشێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مافی \"خاوەندارێتی\" نەداتە لایەنی بیانی، بەڵکو تەنیا مافی \"وەبەرهێنان و بەرهەمهێنان\" لە چوارچێوەی قانوونەکانی کۆماردا ببەخشێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2503"
        },
        {
          "id": "p2506",
          "sourceIndex": 2506,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پێش واژۆکردنی کۆتایی، لەلایەن \"کۆڕی باڵای وزەی نیشتمانی\"ـیەوە پەسەند بکرێت و بخرێتە بەردەم لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانی بۆ چاودێری.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێش واژۆکردنی کۆتایی، لەلایەن \"کۆڕی باڵای وزەی نیشتمانی\"ـیەوە پەسەند بکرێت و بخرێتە بەردەم لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانی بۆ چاودێری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2503"
        },
        {
          "id": "p2507",
          "sourceIndex": 2507,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: خۆڕاگریی ئابووری و ئاسایشی وزەی ناوخۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: خۆڕاگریی ئابووری و ئاسایشی وزەی ناوخۆیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2508",
          "sourceIndex": 2508,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت \"ستراتیژی نیشتمانیی خۆڕاگریی ئابووری\" دادەڕێژێت، کە بریتییە لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت \"ستراتیژی نیشتمانیی خۆڕاگریی ئابووری\" دادەڕێژێت، کە بریتییە لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2507"
        },
        {
          "id": "p2509",
          "sourceIndex": 2509,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. فرەچەشنکردنی سەرچاوەکانی داهاتی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. فرەچەشنکردنی سەرچاوەکانی داهاتی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2508"
        },
        {
          "id": "p2510",
          "sourceIndex": 2510,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بنیاتنانی یەدەگی ستراتیژیی وزە و خۆراک.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بنیاتنانی یەدەگی ستراتیژیی وزە و خۆراک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2508"
        },
        {
          "id": "p2511",
          "sourceIndex": 2511,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پەرەپێدانی پیشەسازیی ناوخۆیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پەرەپێدانی پیشەسازیی ناوخۆیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2508"
        },
        {
          "id": "p2512",
          "sourceIndex": 2512,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. کەمکردنەوەی پشتبەستن بە هاوردەکردنی کاڵا ستراتیژییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. کەمکردنەوەی پشتبەستن بە هاوردەکردنی کاڵا ستراتیژییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2508"
        },
        {
          "id": "p2513",
          "sourceIndex": 2513,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئاسایشی وزەی ناوخۆیی هەمیشە لە پێشینەی کارەکانی دەوڵەتە و دڵنیایی لە دابینکردنی پێداویستییەکانی وزەی شارۆمەندان و پیشەسازیی ناوخۆیی بە نرخی گونجاو دەدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئاسایشی وزەی ناوخۆیی هەمیشە لە پێشینەی کارەکانی دەوڵەتە و دڵنیایی لە دابینکردنی پێداویستییەکانی وزەی شارۆمەندان و پیشەسازیی ناوخۆیی بە نرخی گونجاو دەدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2507"
        },
        {
          "id": "p2514",
          "sourceIndex": 2514,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: دامەزراوەی نیشتمانیی نەوت و گاز",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: دامەزراوەی نیشتمانیی نەوت و گاز"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2515",
          "sourceIndex": 2515,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. بەپێی قانوونی تایبەت، \"دامەزراوەی نیشتمانیی نەوت و گازی کوردستان\" دادەمەزرێت. ئەم دامەزراوەیە وەک یەکەیەکی بازرگانیی دەوڵەت، بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی کەرتی نەوت و گاز، لەژێر چاودێریی وارگێڕیی \"کۆڕی باڵای وزە\"ـدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوونی تایبەت، \"دامەزراوەی نیشتمانیی نەوت و گازی کوردستان\" دادەمەزرێت. ئەم دامەزراوەیە وەک یەکەیەکی بازرگانیی دەوڵەت، بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی کەرتی نەوت و گاز، لەژێر چاودێریی وارگێڕیی \"کۆڕی باڵای وزە\"ـدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2514"
        },
        {
          "id": "p2516",
          "sourceIndex": 2516,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئەم دامەزراوەیە لەسەر بنەمای کارامەیی و پیشەگەری کار دەکات و دوور دەبێت لە دەستێوەردانی پارتایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دامەزراوەیە لەسەر بنەمای کارامەیی و پیشەگەری کار دەکات و دوور دەبێت لە دەستێوەردانی پارتایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2514"
        },
        {
          "id": "p2517",
          "sourceIndex": 2517,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: سندوقی نەوەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: سندوقی نەوەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2518",
          "sourceIndex": 2518,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. بەشێکی دیاریکراو لە داهاتی نەوت و گاز، کە بە قانوون ڕێکدەخرێت، دەخرێتە سەر \"سندوقی نەوەکان\" بە مەبەستی مسۆگەرکردنی دادپەروەریی نێوان نەوەکان و گۆڕینی سامانی سروشتیی کاتی بۆ سامانی خاوەن درێژەدارییەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەشێکی دیاریکراو لە داهاتی نەوت و گاز، کە بە قانوون ڕێکدەخرێت، دەخرێتە سەر \"سندوقی نەوەکان\" بە مەبەستی مسۆگەرکردنی دادپەروەریی نێوان نەوەکان و گۆڕینی سامانی سروشتیی کاتی بۆ سامانی خاوەن درێژەدارییەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2517"
        },
        {
          "id": "p2519",
          "sourceIndex": 2519,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. ئەم سندوقە بۆ وەبەرهێنانی درێژخایەن لە بواری ژێرخانی ستراتیژی، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و پەروەردەی باڵادا بەکاردەهێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم سندوقە بۆ وەبەرهێنانی درێژخایەن لە بواری ژێرخانی ستراتیژی، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و پەروەردەی باڵادا بەکاردەهێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2517"
        },
        {
          "id": "p2520",
          "sourceIndex": 2520,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. بەڕێوەبردنی ئەم سندوقە لەلایەن دەستەیەکی سەربەخۆی پسپۆڕانەوە دەبێت و لەژێر چاودێریی توندی مەکۆی نیشتمانی و دامەزراوەی باڵای چاودێریی داراییدا دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەڕێوەبردنی ئەم سندوقە لەلایەن دەستەیەکی سەربەخۆی پسپۆڕانەوە دەبێت و لەژێر چاودێریی توندی مەکۆی نیشتمانی و دامەزراوەی باڵای چاودێریی داراییدا دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2517"
        },
        {
          "id": "p2521",
          "sourceIndex": 2521,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: دیپلۆماسیی ژێرخانی ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: دیپلۆماسیی ژێرخانی ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2522",
          "sourceIndex": 2522,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. دەوڵەت، وارگێڕیی بنیاتنانی \"کۆریدۆری وزە و بازرگانی\" پەیڕەو دەکات کە کوردستان دەکاتە ناوەندێکی گرنگی وزە و بازرگانی لە نێوان ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوادا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، وارگێڕیی بنیاتنانی \"کۆریدۆری وزە و بازرگانی\" پەیڕەو دەکات کە کوردستان دەکاتە ناوەندێکی گرنگی وزە و بازرگانی لە نێوان ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوادا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2521"
        },
        {
          "id": "p2523",
          "sourceIndex": 2523,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. ئەم ژێرخانانە ئامرازی ستراتیژین بۆ بەستنەوەی چارەنووسی ئابووریی وڵاتانی هاوپەیمان بە چارەنووسی ئابووریی کوردستان، بەمەش ئاسایشی نەتەوەیی بەهێزتر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ژێرخانانە ئامرازی ستراتیژین بۆ بەستنەوەی چارەنووسی ئابووریی وڵاتانی هاوپەیمان بە چارەنووسی ئابووریی کوردستان، بەمەش ئاسایشی نەتەوەیی بەهێزتر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2521"
        },
        {
          "id": "p2524",
          "sourceIndex": 2524,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: پابەندبوونی مەرجدار و چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: پابەندبوونی مەرجدار و چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2525",
          "sourceIndex": 2525,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. هەموو گرێبەستە نێودەوڵەتییەکانی بواری وزە دەبێت پابەند بن بە بەرزترین ستانداردە جیهانییەکانی پاراستنی ژینگە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموو گرێبەستە نێودەوڵەتییەکانی بواری وزە دەبێت پابەند بن بە بەرزترین ستانداردە جیهانییەکانی پاراستنی ژینگە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2524"
        },
        {
          "id": "p2526",
          "sourceIndex": 2526,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. کۆماری کوردستان دان بە \"ناوبژیوانیی نێودەوڵەتی\"ـدا دەنێت، بەو مەرجە ڕەهایەی کە هەر بڕیارێکی ناوبژیوانی ڕێز لەم بنەما نەگۆڕانەی کوردستان بگرێت: بەرژەوەندییە ژینەکییەکانی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، و سەروەریی ئابووری.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان دان بە \"ناوبژیوانیی نێودەوڵەتی\"ـدا دەنێت، بەو مەرجە ڕەهایەی کە هەر بڕیارێکی ناوبژیوانی ڕێز لەم بنەما نەگۆڕانەی کوردستان بگرێت: بەرژەوەندییە ژینەکییەکانی دەوڵەت، ئاسایشی نەتەوەیی، و سەروەریی ئابووری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2524"
        },
        {
          "id": "p2527",
          "sourceIndex": 2527,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٣. قانوون ناوخۆییەکانی پەیوەست بە وزە دەبێت ڕووەن و جێگیر بن بۆ هاندانی وەبەرهێنانی درێژخایەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "قانوون ناوخۆییەکانی پەیوەست بە وزە دەبێت ڕووەن و جێگیر بن بۆ هاندانی وەبەرهێنانی درێژخایەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2524"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 80,
      "slug": "clause-80",
      "articleNumber": 80,
      "status": "published",
      "chapterId": 8,
      "title": "دیاسپۆرای کورد وەک قووڵایی ستراتیژیی",
      "body": "کۆماری کوردستان لە ڕۆڵی دیاسپۆرای کورد وەک بەشێکی زیندوو و دانەبڕاوی جەستەی نەتەوەی کورد دڵنیایە؛ ئەوان درێژکراوەی ستراتیژیی نیشتمانن لە دەرەوەی سنوورە جوگرافییەکان و وەک قووڵاییەکی ستراتیژیی کۆمار لە هەردوو قۆناغی خەباتی ڕزگاریی و دەوڵەتداریی سەقامگیردا هەژمار دەکرێن. ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووری بۆ ڕێکخستنی ئەم پەیوەندییە بنەڕەتییە و بەکارهێنانی تواناکانی دیاسپۆرا لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەدا دادەڕێژێت.\n\nیەکەم: پێناسەی دەستووریی دیاسپۆرا وەک بەشێکی دانەبڕاوی نەتەوە\n\n١.١. کوردانی دەرەوەی وڵات، بەبێ گوێدانە شوێنی نیشتەجێبوون یان وڵاتنامەی دوویەم، بەشێکی زیندوو و دانەبڕاوی جەستەی نەتەوەی کوردن.\n\n١.٢. ئەم پێناسەیە نەک سۆزداری، بەڵکو پێناسەیەکی قانوونیی-دەستوورییە کە ماف و ئەرکی دوولایەنە لە نێوان دەوڵەت و ئەندامانی دیاسپۆرادا دادەمەزرێنێت.\n\n١.٣. دیاسپۆرا وەک یەدەگێکی ستراتیژیی مرۆیی، زانستی، ئابووری و هزریی نەتەوە هەژمار دەکرێ کە لە کاتی پێویستدا بۆ بەرگریکردن لە نیشتمان دەخرێتەگەڕ.\n\n١.٤. ئەندامانی دیاسپۆرا وەک باڵیۆزی نافەرمیی کولتوور و ناسنامەی کوردی لە جیهاندا کار دەکەن و ناسنامەی کوردبوون لە ڕێگەی خوێن، زمان، کولتوور و پابەندبوونی خۆویستانە بە چارەنووسی هاوبەشی نەتەوەوە دەگوازرێتەوە.\n\nدوویەم: ئەرکی دەوڵەت بۆ پاراستن و پشتیوانیکردنی دیاسپۆرا\n\n٢.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی دەزگا دیپلۆماسی و کولتوورییەکانیەوە، ئەرکدارە بە پاراستنی مافە بنەڕەتییەکان، شوناسی نەتەوەیی و شکۆی مرۆیی کوردان لە دەرەوەی وڵات.\n\n٢.٢. دەوڵەت کار بۆ دابینکردنی ڕاژەداریی کۆنسوڵخانەیی کارا، یارمەتیی قانوونیی لە کاتی پێویست و ئاسانکاری بۆ کاروباری شارۆمەندانی دەرەوەی وڵات دەکات.\n\n٢.٣. دامەزراندنی قوتابخانە و ناوەندی زمانی کوردی و کولتوور لەو وڵاتانەی کە ژمارەیەکی بەرچاوی کوردی لێیە، ئەرکێکی بنەڕەتیی دەوڵەتە بۆ پاراستنی شوناس لە نێو نەوەی نوێدا.\n\n٢.٤. دابینکردنی سەکۆی دیجیتاڵی بۆ فێرکردنی زمانی کوردی، مێژوو و کولتووری نەتەوە بە شێوەیەکی مۆدێرن بۆ منداڵان و گەنجانی دیاسپۆرا، ئەرکێکی دەوڵەتە.\n\nسێیەم: ڕێکخستنی تواناکان و لۆبیی نەتەوەیی لە قۆناغی دەوڵەتداری\n\n٣.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی دامەزراوەی تایبەتمەندەوە، وارگێڕییەکی نیشتمانیی کارا بۆ ڕێکخستن و ئاڕاستەکردنی توانای دیاسپۆرا لە بواری لۆبیی وارگێڕیی پیشەگەرانە دادەڕێژێت، بە ئامانجی:\n\nئا. بەرگریکردن لە بەرژەوەندییە ستراتیژییەکانی کوردستان لە پایتەختە جیهانییەکاندا.\n\nب. ناساندنی دۆزی ڕەوای کوردستان وەک دۆزێکی ڕزگاریی لە داگیرکاری، کە پێشێلکاریی بەندی یەکەمی پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکانە.\n\nپ. بەرەنگاربوونەوەی هەموو جۆرە پڕوپاگەندەیەکی دژە-کوردستانیزم.\n\n٣.٢. بنیاتنانی تۆڕی پەیوەندی لەگەڵ ناوەندەکانی بڕیار و میدیا جیهانییەکان، ئەرکێکی ستراتیژیی ئەم وارگێڕییەیە.\n\nچوارەم: بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی لە ڕێگەی دیاسپۆراوە\n\n٤.١. دەوڵەت وارگێڕییەکی هاندەرانە بۆ ڕاکێشانی وەبەرهێنانی ستراتیژیی دیاسپۆرا بۆ ناوخۆی وڵات دادەڕێژێت و قانوون ئاسانکاریی تایبەت وەک کەمکردنەوەی باج و لابردنی ئاستەنگە بیرۆکراسییەکان دابین دەکات.\n\n٤.٢. میکانیزمێک بۆ گواستنەوەی ئاسانی سەرمایە دادەمەزرێت و \"سندووقی وەبەرهێنانی دیاسپۆرا\" بۆ کۆکردنەوەی سەرمایە بچووکەکان و وەبەرهێنانیان لە پڕۆژە نیشتمانییەکاندا پێکدەهێنرێت.\n\n٤.٣. دەوڵەت هاندەری دامەزراندنی \"ژووری بازرگانیی کوردی-نێودەوڵەتی\" دەبێت بۆ بەهێزکردنی پەیوەندییە ئابوورییەکان.\n\nپێنجەم: گەڕاندنەوەی پسپۆڕان و سوودوەرگرتن لە تواناکان\n\n٥.١. دەوڵەت \"پرۆگرامی نیشتمانی بۆ گەڕاندنەوەی پسپۆڕان\" دادەڕێژێت، کە ئاسانکاری دەکات بۆ گەڕانەوە و بەکارخستنی ئەو کوردانەی خاوەنی پسپۆڕیی باڵان.\n\n٥.٢. بۆ ئەو پسپۆڕانەی ناتوانن بگەڕێنەوە، دەوڵەت تۆڕی ڕاوێژکاریی ئۆنلاین دادەمەزرێنێت بۆ سوودوەرگرتن لە زانست و ئەزموونیان لە پڕۆژە ستراتیژییەکانی وڵاتدا.\n\n٥.٣. قانوون پرۆسەی یەکسانکردنی بڕوانامە بیانییەکان ئاسان دەکاتەوە بۆ هاندانی گەڕانەوە.\n\nشەشەم: مافی بەشداریی وارگێڕیی کاریگەر\n\n٦.١. قانوون ماف و میکانیزمی بەشداریکردنی دیاسپۆرا لە ژیانی وارگێڕیی وڵاتدا، بەتایبەتی لە پرۆسەی هەڵبژاردنە گشتییەکان و ڕیفراندۆمە نیشتمانییەکاندا، بە شێوەیەکی ڕووەن دیاری دەکات.\n\n٦.٢. بۆ دڵنیابوون لەوەی کە دەنگی دیاسپۆرا کاریگەریی ڕاستەقینەی هەیە، قانوون پەرگاڵی \"سپەنگەی تایبەت بە دیاسپۆرا\" لە مەکۆی نیشتمانیدا دادەنێت، کە ژمارەکەی بەپێی ڕێژەی دانیشتووانی دیاسپۆرا دیاری دەکرێت.\n\nحەوتەم: پێگەی مێژوویی لە قۆناغی خەباتی ڕزگاریدا\n\n٧.١. لە قۆناغی داگیرکاریدا، دیاسپۆرا وەک \"پەرلەمانی تاراوگە\"، \"دەوڵەتی تاراوگەیی\" و \"دەنگی نەتەوەی ژێردەستە\" کار دەکات. ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە گەیاندنی دۆزی ڕەوای کوردستان بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و تەنگەتاوکردنی دەوڵەتان بۆ داننان بە داگیرکراویی کوردستان.\n\n٧.٢. لەم قۆناغەدا، ڕێکخراوەکانی دیاسپۆرا ئەرکی کۆکردنەوەی پشتیوانیی وارگێڕی، دارایی و لۆجستیک بۆ خەباتی نەتەوەیی لە ئەستۆ دەگرن.\n\n٧.٣. دیاسپۆرا بەرپرسە لە بەڵگەمەندکردنی تاوانەکانی جینۆساید و پێشکەشکردنیان بە دادگا نێودەوڵەتییەکان.\n\nهەشتەم: پاراستنی شوناس لە قۆناغی داگیرکاریدا\n\n٨.١. لە کاتێکدا کە داگیرکەر هەوڵی سڕینەوەی شوناسی نەتەوەیی دەدات، دیاسپۆرا دەبێتە کەرەسە بۆ پاراستنی هزری نەتەوەیی، پرۆژەی دەوڵەتخوازی، زمان، کولتوور و مێژووی کوردی.\n\n٨.٢. دامەزراوە کولتوورییەکانی دیاسپۆرا ئەرکی گواستنەوەی ئەم شوناسەیان بۆ نەوەی نوێ لە ئەستۆدایە، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە کورد لە تاراوگەشدا بە زیندوویی دەمێنێتەوە.\n\nنۆیەم: جیاکردنەوەی ئەرکەکان: لۆبی و دیپلۆماسیی فەرمی\n\n٩.١. لە دوای دامەزراندنی دەوڵەت، ئەرکی \"دیپلۆماسیی فەرمی\" تەنیا لە ئەستۆی دەزگا فەرمییەکانی دەوڵەتە.\n\n٩.٢. لۆبیی دیاسپۆرا وەک هێزێکی پاڵپشتی نافەرمی کار دەکات و نابێت تێکەڵ بە کاری دیپلۆماسیی فەرمی ببێت، بۆ ئەوەی یەکگرتوویی لە پەیامی دەوڵەتدا بپارێزرێت.\n\nدەیەم: بەرپرسیارێتیی دوولایەنە و وەفاداری بۆ دەستوور\n\n١٠.١. لە بەرامبەر پاراستن و پشتیوانیی دەوڵەت، ئەندامانی دیاسپۆرا بەرپرسیارێتیی ڕەوشتی و نیشتمانییان لە ئەستۆدایە بۆ پابەندبوون بەم دەستوورە و پاراستنی ناوبانگی کۆماری کوردستان.\n\n١٠.٢. هەر کردەوەیەک لەلایەن هەر ئەندامێکی دیاسپۆراوە کە زیانێکی ستراتیژی بە بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان بگەیەنێت، بەپێی قانوون ڕووبەڕووی لێپرسینەوە دەبێتەوە.\n\nیازدەیەم: ڕێگریکردن لە دەستێوەردانی دەرەکی\n\n١١.١. دەوڵەت ڕێگە نادات هیچ دەوڵەتێکی بیانی دیاسپۆرای کورد وەک ئامرازێک بۆ دەستێوەردان لە کاروباری ناوخۆی کوردستاندا بەکاربهێنێت.\n\n١١.٢. هەر ڕێکخراوێکی دیاسپۆرا کە پشتیوانیی دارایی یان وارگێڕی لە دەوڵەتێکی بیانیی دوژمنکار وەربگرێت وەک ڕێکخراوێکی ناقانوونیی هەژمار دەکرێت.\n\n١١.٣. دەوڵەت مافی لێسەندنەوەی شارۆمەندیی هەیە لەو ئەندامانەی دیاسپۆرا کە بە بەڵگەوە کارکردنیان بۆ بەرژەوەندیی دەوڵەتانی دوژمن بسەلمێنرێت.\n\nدوازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند\n\n١٢.١. مەکۆی نیشتمانی، بەپێی قانوونی تایبەت، وردەکاریی ماف و ئەرکەکانی دیاسپۆرا، میکانیزمی بەشداریکردنیان و شێوازی پشتیوانیکردنی دەوڵەت دیاری دەکات.\n\n١٢.٢. ئەم قانوونە \"دەستەی باڵای کاروباری دیاسپۆرا\" دادەمەزرێنێت، کە دامەزراوەیەکی دەوڵەتی سەربەخۆیە و بەرپرسە لە ڕاییکردنی ئەم بەندەی دەستوور.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2529",
          "sourceIndex": 2529,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان لە ڕۆڵی دیاسپۆرای کورد وەک بەشێکی زیندوو و دانەبڕاوی جەستەی نەتەوەی کورد دڵنیایە؛ ئەوان درێژکراوەی ستراتیژیی نیشتمانن لە دەرەوەی سنوورە جوگرافییەکان و وەک قووڵاییەکی ستراتیژیی کۆمار لە هەردوو قۆناغی خەباتی ڕزگاریی و دەوڵەتداریی سەقامگیردا هەژمار دەکرێن. ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووری بۆ ڕێکخستنی ئەم پەیوەندییە بنەڕەتییە و بەکارهێنانی تواناکانی دیاسپۆرا لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەدا دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان لە ڕۆڵی دیاسپۆرای کورد وەک بەشێکی زیندوو و دانەبڕاوی جەستەی نەتەوەی کورد دڵنیایە؛ ئەوان درێژکراوەی ستراتیژیی نیشتمانن لە دەرەوەی سنوورە جوگرافییەکان و وەک قووڵاییەکی ستراتیژیی کۆمار لە هەردوو قۆناغی خەباتی ڕزگاریی و دەوڵەتداریی سەقامگیردا هەژمار دەکرێن. ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووری بۆ ڕێکخستنی ئەم پەیوەندییە بنەڕەتییە و بەکارهێنانی تواناکانی دیاسپۆرا لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەدا دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2530",
          "sourceIndex": 2530,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێناسەی دەستووریی دیاسپۆرا وەک بەشێکی دانەبڕاوی نەتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێناسەی دەستووریی دیاسپۆرا وەک بەشێکی دانەبڕاوی نەتەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2531",
          "sourceIndex": 2531,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کوردانی دەرەوەی وڵات، بەبێ گوێدانە شوێنی نیشتەجێبوون یان وڵاتنامەی دوویەم، بەشێکی زیندوو و دانەبڕاوی جەستەی نەتەوەی کوردن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کوردانی دەرەوەی وڵات، بەبێ گوێدانە شوێنی نیشتەجێبوون یان وڵاتنامەی "
            },
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": "، بەشێکی زیندوو و دانەبڕاوی جەستەی نەتەوەی کوردن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2530"
        },
        {
          "id": "p2532",
          "sourceIndex": 2532,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم پێناسەیە نەک سۆزداری، بەڵکو پێناسەیەکی قانوونیی-دەستوورییە کە ماف و ئەرکی دوولایەنە لە نێوان دەوڵەت و ئەندامانی دیاسپۆرادا دادەمەزرێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پێناسەیە نەک سۆزداری، بەڵکو پێناسەیەکی قانوونیی-دەستوورییە کە ماف و ئەرکی دوولایەنە لە نێوان دەوڵەت و ئەندامانی دیاسپۆرادا دادەمەزرێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2530"
        },
        {
          "id": "p2533",
          "sourceIndex": 2533,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. دیاسپۆرا وەک یەدەگێکی ستراتیژیی مرۆیی، زانستی، ئابووری و هزریی نەتەوە هەژمار دەکرێ کە لە کاتی پێویستدا بۆ بەرگریکردن لە نیشتمان دەخرێتەگەڕ.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دیاسپۆرا وەک یەدەگێکی ستراتیژیی مرۆیی، زانستی، ئابووری و هزریی نەتەوە هەژمار دەکر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لە کاتی پێویستدا بۆ بەرگریکردن لە نیشتمان دەخرێتەگەڕ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2530"
        },
        {
          "id": "p2534",
          "sourceIndex": 2534,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. ئەندامانی دیاسپۆرا وەک باڵیۆزی نافەرمیی کولتوور و ناسنامەی کوردی لە جیهاندا کار دەکەن و ناسنامەی کوردبوون لە ڕێگەی خوێن، زمان، کولتوور و پابەندبوونی خۆویستانە بە چارەنووسی هاوبەشی نەتەوەوە دەگوازرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەندامانی دیاسپۆرا"
            },
            {
              "text": " وەک باڵیۆزی نافەرمیی کولتوور و ناسنامەی کوردی لە جیهاندا کار دەکەن و ناسنامەی کوردبوون لە ڕێگەی خوێن، زمان، کولتوور و پابەندبوونی خۆویستانە بە چارەنووسی هاوبەشی نەتەوەوە دەگوازرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2530"
        },
        {
          "id": "p2535",
          "sourceIndex": 2535,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرکی دەوڵەت بۆ پاراستن و پشتیوانیکردنی دیاسپۆرا",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرکی دەوڵەت بۆ پاراستن و پشتیوانیکردنی دیاسپۆرا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2536",
          "sourceIndex": 2536,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی دەزگا دیپلۆماسی و کولتوورییەکانیەوە، ئەرکدارە بە پاراستنی مافە بنەڕەتییەکان، شوناسی نەتەوەیی و شکۆی مرۆیی کوردان لە دەرەوەی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی دەزگا دیپلۆماسی و کولتوورییەکانیەوە، ئەرکدارە بە پاراستنی مافە بنەڕەتییەکان، شوناسی نەتەوەیی و شکۆی مرۆیی کوردان لە دەرەوەی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2535"
        },
        {
          "id": "p2537",
          "sourceIndex": 2537,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. دەوڵەت کار بۆ دابینکردنی ڕاژەداریی کۆنسوڵخانەیی کارا، یارمەتیی قانوونیی لە کاتی پێویست و ئاسانکاری بۆ کاروباری شارۆمەندانی دەرەوەی وڵات دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت کار بۆ دابینکردنی ڕاژەداریی کۆنسوڵخانەیی کارا، یارمەتیی قانوونیی لە کاتی پێویست و ئاسانکاری بۆ کاروباری شارۆمەندانی دەرەوەی وڵات دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2535"
        },
        {
          "id": "p2538",
          "sourceIndex": 2538,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. دامەزراندنی قوتابخانە و ناوەندی زمانی کوردی و کولتوور لەو وڵاتانەی کە ژمارەیەکی بەرچاوی کوردی لێیە، ئەرکێکی بنەڕەتیی دەوڵەتە بۆ پاراستنی شوناس لە نێو نەوەی نوێدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی قوتابخانە و ناوەندی زمانی کوردی و کولتوور لەو وڵاتانەی کە ژمارەیەکی بەرچاوی کوردی لێیە، ئەرکێکی بنەڕەتیی دەوڵەتە بۆ پاراستنی شوناس لە نێو نەوەی نوێدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2535"
        },
        {
          "id": "p2539",
          "sourceIndex": 2539,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. دابینکردنی سەکۆی دیجیتاڵی بۆ فێرکردنی زمانی کوردی، مێژوو و کولتووری نەتەوە بە شێوەیەکی مۆدێرن بۆ منداڵان و گەنجانی دیاسپۆرا، ئەرکێکی دەوڵەتە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دابینکردنی سەکۆی دیجیتاڵی بۆ فێرکردنی زمانی کوردی، مێژوو و کولتووری نەتەوە بە شێوەیەکی مۆدێرن بۆ منداڵان و گەنجانی دیاسپۆرا، ئەرکێکی دەوڵەتە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2535"
        },
        {
          "id": "p2540",
          "sourceIndex": 2540,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ڕێکخستنی تواناکان و لۆبیی نەتەوەیی لە قۆناغی دەوڵەتداری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ڕێکخستنی تواناکان و لۆبیی نەتەوەیی لە قۆناغی دەوڵەتداری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2541",
          "sourceIndex": 2541,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی دامەزراوەی تایبەتمەندەوە، وارگێڕییەکی نیشتمانیی کارا بۆ ڕێکخستن و ئاڕاستەکردنی توانای دیاسپۆرا لە بواری لۆبیی وارگێڕیی پیشەگەرانە دادەڕێژێت، بە ئامانجی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی دامەزراوەی تایبەتمەندەوە، وارگێڕییەکی نیشتمانیی کارا بۆ ڕێکخستن و ئاڕاستەکردنی توانای دیاسپۆرا لە بواری لۆبیی وارگێڕیی پیشەگەرانە دادەڕێژێت، بە ئامانجی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2540"
        },
        {
          "id": "p2542",
          "sourceIndex": 2542,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەرگریکردن لە بەرژەوەندییە ستراتیژییەکانی کوردستان لە پایتەختە جیهانییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەرگریکردن لە بەرژەوەندییە ستراتیژییەکانی کوردستان لە پایتەختە جیهانییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2541"
        },
        {
          "id": "p2543",
          "sourceIndex": 2543,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ناساندنی دۆزی ڕەوای کوردستان وەک دۆزێکی ڕزگاریی لە داگیرکاری، کە پێشێلکاریی بەندی یەکەمی پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ناساندنی دۆزی ڕەوای کوردستان وەک دۆزێکی ڕزگاریی لە داگیرکاری، کە پێشێلکاریی بەندی یەکەمی پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2541"
        },
        {
          "id": "p2544",
          "sourceIndex": 2544,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەرەنگاربوونەوەی هەموو جۆرە پڕوپاگەندەیەکی دژە-کوردستانیزم.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەرەنگاربوونەوەی هەموو جۆرە پڕوپاگەندەیەکی دژە-کوردستانیزم"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2541"
        },
        {
          "id": "p2545",
          "sourceIndex": 2545,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بنیاتنانی تۆڕی پەیوەندی لەگەڵ ناوەندەکانی بڕیار و میدیا جیهانییەکان، ئەرکێکی ستراتیژیی ئەم وارگێڕییەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بنیاتنانی تۆڕی پەیوەندی لەگەڵ ناوەندەکانی بڕیار و میدیا جیهانییەکان، ئەرکێکی ستراتیژیی ئەم وارگێڕییەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2540"
        },
        {
          "id": "p2546",
          "sourceIndex": 2546,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی لە ڕێگەی دیاسپۆراوە",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی لە ڕێگەی دیاسپۆراوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2547",
          "sourceIndex": 2547,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت وارگێڕییەکی هاندەرانە بۆ ڕاکێشانی وەبەرهێنانی ستراتیژیی دیاسپۆرا بۆ ناوخۆی وڵات دادەڕێژێت و قانوون ئاسانکاریی تایبەت وەک کەمکردنەوەی باج و لابردنی ئاستەنگە بیرۆکراسییەکان دابین دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت وارگێڕییەکی هاندەرانە بۆ ڕاکێشانی وەبەرهێنانی ستراتیژیی دیاسپۆرا بۆ ناوخۆی وڵات دادەڕێژێت و قانوون ئاسانکاریی تایبەت وەک کەمکردنەوەی باج و لابردنی ئاستەنگە بیرۆکراسییەکان دابین دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2546"
        },
        {
          "id": "p2548",
          "sourceIndex": 2548,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. میکانیزمێک بۆ گواستنەوەی ئاسانی سەرمایە دادەمەزرێت و \"سندووقی وەبەرهێنانی دیاسپۆرا\" بۆ کۆکردنەوەی سەرمایە بچووکەکان و وەبەرهێنانیان لە پڕۆژە نیشتمانییەکاندا پێکدەهێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "میکانیزمێک بۆ گواستنەوەی ئاسانی سەرمایە دادەمەزرێت و \"سندووقی وەبەرهێنانی دیاسپۆرا\" بۆ کۆکردنەوەی سەرمایە بچووکەکان و وەبەرهێنانیان لە پڕۆژە نیشتمانییەکاندا پێکدەهێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2546"
        },
        {
          "id": "p2549",
          "sourceIndex": 2549,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. دەوڵەت هاندەری دامەزراندنی \"ژووری بازرگانیی کوردی-نێودەوڵەتی\" دەبێت بۆ بەهێزکردنی پەیوەندییە ئابوورییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت هاندەری دامەزراندنی \"ژووری بازرگانیی کوردی-نێودەوڵەتی\" دەبێت بۆ بەهێزکردنی پەیوەندییە ئابوورییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2546"
        },
        {
          "id": "p2550",
          "sourceIndex": 2550,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: گەڕاندنەوەی پسپۆڕان و سوودوەرگرتن لە تواناکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: گەڕاندنەوەی پسپۆڕان و سوودوەرگرتن لە تواناکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2551",
          "sourceIndex": 2551,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەت \"پرۆگرامی نیشتمانی بۆ گەڕاندنەوەی پسپۆڕان\" دادەڕێژێت، کە ئاسانکاری دەکات بۆ گەڕانەوە و بەکارخستنی ئەو کوردانەی خاوەنی پسپۆڕیی باڵان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت \"پرۆگرامی نیشتمانی بۆ گەڕاندنەوەی پسپۆڕان\" دادەڕێژێت، کە ئاسانکاری دەکات بۆ گەڕانەوە و بەکارخستنی ئەو کوردانەی خاوەنی پسپۆڕیی باڵان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2550"
        },
        {
          "id": "p2552",
          "sourceIndex": 2552,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. بۆ ئەو پسپۆڕانەی ناتوانن بگەڕێنەوە، دەوڵەت تۆڕی ڕاوێژکاریی ئۆنلاین دادەمەزرێنێت بۆ سوودوەرگرتن لە زانست و ئەزموونیان لە پڕۆژە ستراتیژییەکانی وڵاتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بۆ ئەو پسپۆڕانەی ناتوانن بگەڕێنەوە، دەوڵەت تۆڕی ڕاوێژکاریی ئۆنلاین دادەمەزرێنێت بۆ سوودوەرگرتن لە زانست و ئەزموونیان لە پڕۆژە ستراتیژییەکانی وڵاتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2550"
        },
        {
          "id": "p2553",
          "sourceIndex": 2553,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. قانوون پرۆسەی یەکسانکردنی بڕوانامە بیانییەکان ئاسان دەکاتەوە بۆ هاندانی گەڕانەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "قانوون پرۆسەی یەکسانکردنی بڕوانامە بیانییەکان ئاسان دەکاتەوە بۆ هاندانی گەڕانەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2550"
        },
        {
          "id": "p2554",
          "sourceIndex": 2554,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: مافی بەشداریی وارگێڕیی کاریگەر",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: مافی بەشداریی وارگێڕیی کاریگەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2555",
          "sourceIndex": 2555,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. قانوون ماف و میکانیزمی بەشداریکردنی دیاسپۆرا لە ژیانی وارگێڕیی وڵاتدا، بەتایبەتی لە پرۆسەی هەڵبژاردنە گشتییەکان و ڕیفراندۆمە نیشتمانییەکاندا، بە شێوەیەکی ڕووەن دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوون ماف و میکانیزمی بەشداریکردنی دیاسپۆرا لە ژیانی وارگێڕیی وڵاتدا، بەتایبەتی لە پرۆسەی هەڵبژاردنە گشتییەکان و ڕیفراندۆمە نیشتمانییەکاندا، بە شێوەیەکی ڕووەن دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2554"
        },
        {
          "id": "p2556",
          "sourceIndex": 2556,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. بۆ دڵنیابوون لەوەی کە دەنگی دیاسپۆرا کاریگەریی ڕاستەقینەی هەیە، قانوون پەرگاڵی \"سپەنگەی تایبەت بە دیاسپۆرا\" لە مەکۆی نیشتمانیدا دادەنێت، کە ژمارەکەی بەپێی ڕێژەی دانیشتووانی دیاسپۆرا دیاری دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بۆ دڵنیابوون لەوەی کە دەنگی دیاسپۆرا کاریگەریی ڕاستەقینەی هەیە، قانوون پەرگاڵی \"سپەنگەی تایبەت بە دیاسپۆرا\" لە مەکۆی نیشتمانیدا دادەنێت، کە ژمارەکەی بەپێی ڕێژەی دانیشتووانی دیاسپۆرا دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2554"
        },
        {
          "id": "p2557",
          "sourceIndex": 2557,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: پێگەی مێژوویی لە قۆناغی خەباتی ڕزگاریدا",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: پێگەی مێژوویی لە قۆناغی خەباتی ڕزگاریدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2558",
          "sourceIndex": 2558,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. لە قۆناغی داگیرکاریدا، دیاسپۆرا وەک \"پەرلەمانی تاراوگە\"، \"دەوڵەتی تاراوگەیی\" و \"دەنگی نەتەوەی ژێردەستە\" کار دەکات. ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە گەیاندنی دۆزی ڕەوای کوردستان بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و تەنگەتاوکردنی دەوڵەتان بۆ داننان بە داگیرکراویی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە قۆناغی داگیرکاریدا، دیاسپۆرا وەک \"پەرلەمانی تاراوگە\"، \"دەوڵەتی تاراوگەیی\" و \"دەنگی نەتەوەی ژێردەستە\" کار دەکات. ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە گەیاندنی دۆزی ڕەوای کورد"
            },
            {
              "text": "ستان"
            },
            {
              "text": " بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و "
            },
            {
              "text": "تەنگەتاوکردنی "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتان بۆ داننان بە داگیرکراویی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2557"
        },
        {
          "id": "p2559",
          "sourceIndex": 2559,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. لەم قۆناغەدا، ڕێکخراوەکانی دیاسپۆرا ئەرکی کۆکردنەوەی پشتیوانیی وارگێڕی، دارایی و لۆجستیک بۆ خەباتی نەتەوەیی لە ئەستۆ دەگرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەم قۆناغەدا، ڕێکخراوەکانی دیاسپۆرا ئەرکی کۆکردنەوەی پشتیوانیی وارگێڕی، دارایی و لۆجستیک بۆ خەباتی نەتەوەیی لە ئەستۆ دەگرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2557"
        },
        {
          "id": "p2560",
          "sourceIndex": 2560,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. دیاسپۆرا بەرپرسە لە بەڵگەمەندکردنی تاوانەکانی جینۆساید و پێشکەشکردنیان بە دادگا نێودەوڵەتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دیاسپۆرا بەرپرسە لە بەڵگەمەندکردنی تاوانەکانی جینۆساید و پێشکەشکردنیان بە دادگا نێودەوڵەتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2557"
        },
        {
          "id": "p2561",
          "sourceIndex": 2561,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: پاراستنی شوناس لە قۆناغی داگیرکاریدا",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: پاراستنی شوناس لە قۆناغی داگیرکاریدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2562",
          "sourceIndex": 2562,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. لە کاتێکدا کە داگیرکەر هەوڵی سڕینەوەی شوناسی نەتەوەیی دەدات، دیاسپۆرا دەبێتە کەرەسە بۆ پاراستنی هزری نەتەوەیی، پرۆژەی دەوڵەتخوازی، زمان، کولتوور و مێژووی کوردی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە کاتێکدا کە داگیرکەر هەوڵی سڕینەوەی شوناسی نەتەوەیی دەدات، دیاسپۆرا دەبێتە کەرەسە بۆ پاراستنی هزری نەتەوەیی، پرۆژەی دەوڵەتخوازی، زمان، کولتوور و مێژووی کوردی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2561"
        },
        {
          "id": "p2563",
          "sourceIndex": 2563,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. دامەزراوە کولتوورییەکانی دیاسپۆرا ئەرکی گواستنەوەی ئەم شوناسەیان بۆ نەوەی نوێ لە ئەستۆدایە، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە کورد لە تاراوگەشدا بە زیندوویی دەمێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دامەزراوە کولتوورییەکانی دیاسپۆرا"
            },
            {
              "text": " ئەرکی گواستنەوەی ئەم شوناسەیان بۆ نەوەی نوێ لە ئەستۆدایە، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە کورد لە تاراوگەشدا بە زیندوویی دەمێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2561"
        },
        {
          "id": "p2564",
          "sourceIndex": 2564,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: جیاکردنەوەی ئەرکەکان: لۆبی و دیپلۆماسیی فەرمی",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: جیاکردنەوەی ئەرکەکان: لۆبی و دیپلۆماسیی فەرمی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2565",
          "sourceIndex": 2565,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. لە دوای دامەزراندنی دەوڵەت، ئەرکی \"دیپلۆماسیی فەرمی\" تەنیا لە ئەستۆی دەزگا فەرمییەکانی دەوڵەتە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە دوای دامەزراندنی دەوڵەت، ئەرکی \"دیپلۆماسیی فەرمی\" تەنیا لە ئەستۆی دەزگا فەرمییەکانی دەوڵەتە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2564"
        },
        {
          "id": "p2566",
          "sourceIndex": 2566,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. لۆبیی دیاسپۆرا وەک هێزێکی پاڵپشتی نافەرمی کار دەکات و نابێت تێکەڵ بە کاری دیپلۆماسیی فەرمی ببێت، بۆ ئەوەی یەکگرتوویی لە پەیامی دەوڵەتدا بپارێزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لۆبیی دیاسپۆرا وەک هێزێکی پاڵپشتی نافەرمی کار دەکات و نابێت تێکەڵ بە کاری دیپلۆماسیی فەرمی ببێت، بۆ ئەوەی یەکگرتوویی لە پەیامی دەوڵەتدا بپارێزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2564"
        },
        {
          "id": "p2567",
          "sourceIndex": 2567,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دەیەم: بەرپرسیارێتیی دوولایەنە و وەفاداری بۆ دەستوور",
          "runs": [
            {
              "text": "دەیەم: بەرپرسیارێتیی دوولایەنە و وەفاداری بۆ دەستوور"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2568",
          "sourceIndex": 2568,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. لە بەرامبەر پاراستن و پشتیوانیی دەوڵەت، ئەندامانی دیاسپۆرا بەرپرسیارێتیی ڕەوشتی و نیشتمانییان لە ئەستۆدایە بۆ پابەندبوون بەم دەستوورە و پاراستنی ناوبانگی کۆماری کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە بەرامبەر پاراستن و پشتیوانیی دەوڵەت، ئەندامانی دیاسپۆرا بەرپرسیارێتیی ڕەوشتی و نیشتمانییان لە ئەستۆدایە بۆ پابەندبوون بەم دەستوورە و پاراستنی ناوبانگی کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2567"
        },
        {
          "id": "p2569",
          "sourceIndex": 2569,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. هەر کردەوەیەک لەلایەن هەر ئەندامێکی دیاسپۆراوە کە زیانێکی ستراتیژی بە بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان بگەیەنێت، بەپێی قانوون ڕووبەڕووی لێپرسینەوە دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر کردەوەیەک لەلایەن هەر ئەندامێکی دیاسپۆراوە کە زیانێکی ستراتیژی بە بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان بگەیەنێت، بەپێی قانوون ڕووبەڕووی لێپرسینەوە دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2567"
        },
        {
          "id": "p2570",
          "sourceIndex": 2570,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یازدەیەم: ڕێگریکردن لە دەستێوەردانی دەرەکی",
          "runs": [
            {
              "text": "یازدەیەم: ڕێگریکردن لە دەستێوەردانی دەرەکی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2571",
          "sourceIndex": 2571,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.١. دەوڵەت ڕێگە نادات هیچ دەوڵەتێکی بیانی دیاسپۆرای کورد وەک ئامرازێک بۆ دەستێوەردان لە کاروباری ناوخۆی کوردستاندا بەکاربهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ڕێگە نادات هیچ دەوڵەتێکی بیانی دیاسپۆرای کورد وەک ئامرازێک بۆ دەستێوەردان لە کاروباری ناوخۆی کوردستاندا بەکاربهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2570"
        },
        {
          "id": "p2572",
          "sourceIndex": 2572,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٢. هەر ڕێکخراوێکی دیاسپۆرا کە پشتیوانیی دارایی یان وارگێڕی لە دەوڵەتێکی بیانیی دوژمنکار وەربگرێت وەک ڕێکخراوێکی ناقانوونیی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر ڕێکخراوێکی دیاسپۆرا کە پشتیوانیی دارایی یان وارگێڕی"
            },
            {
              "text": " لە دەوڵەتێکی بیانیی دوژمنکار وەربگرێت وەک ڕێکخراوێکی ناقانوونیی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2570"
        },
        {
          "id": "p2573",
          "sourceIndex": 2573,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٣. دەوڵەت مافی لێسەندنەوەی شارۆمەندیی هەیە لەو ئەندامانەی دیاسپۆرا کە بە بەڵگەوە کارکردنیان بۆ بەرژەوەندیی دەوڵەتانی دوژمن بسەلمێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت مافی لێسەندنەوەی شارۆمەندیی هەیە لەو ئەندامانەی دیاسپۆرا کە بە بەڵگەوە کارکردنیان بۆ بەرژەوەندیی دەوڵەتانی دوژمن"
            },
            {
              "text": " بسەلمێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2570"
        },
        {
          "id": "p2574",
          "sourceIndex": 2574,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "دوازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2575",
          "sourceIndex": 2575,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.١. مەکۆی نیشتمانی، بەپێی قانوونی تایبەت، وردەکاریی ماف و ئەرکەکانی دیاسپۆرا، میکانیزمی بەشداریکردنیان و شێوازی پشتیوانیکردنی دەوڵەت دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "، بەپێی قانوونی تایبەت، وردەکاریی ماف و ئەرکەکانی دیاسپۆرا، میکانیزمی بەشداریکردنیان و شێوازی پشتیوانیکردنی دەوڵەت دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2574"
        },
        {
          "id": "p2576",
          "sourceIndex": 2576,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٢. ئەم قانوونە \"دەستەی باڵای کاروباری دیاسپۆرا\" دادەمەزرێنێت، کە دامەزراوەیەکی دەوڵەتی سەربەخۆیە و بەرپرسە لە ڕاییکردنی ئەم بەندەی دەستوور.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم قانوونە \"دەستەی باڵای کاروباری دیاسپۆرا\" دادەمەزرێنێت، کە دامەزراوەیەکی دەوڵەتی سەربەخۆیە و بەرپرسە لە ڕاییکردنی ئەم بەندەی دەستوور"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2574"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 81,
      "slug": "clause-81",
      "articleNumber": 81,
      "status": "published",
      "chapterId": 8,
      "title": "وارگێڕیی مرۆیی و مافی پەنابەری",
      "body": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی خۆی وەک نەتەوەیەکی قوربانیی جینۆساید، دان بە بەرپرسیارێتیی مرۆیی خۆیدا دەنێت بەرامبەر بە مرۆڤایەتی. بەڵام ئەم بەرپرسیارێتییە هەمیشە لە چوارچێوەی پاراستنی بێ سازانی ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی و دیمۆگرافیای وڵاتدا ڕایی دەکات. هاوسەنگیی نێوان ئەرکە مرۆییەکان و پێداویستییە بنەڕەتییەکانی مانەوەی دەوڵەت و نەتەوە، بەم شێوەیەی خوارەوە دیاری دەکرێت:\n\nیەکەم: پێناسەی بنەڕەتی و وارگێڕیی گشتیی مرۆیی\n\n١.١. وارگێڕیی مرۆیی کۆماری کوردستان نیشانەی هێز و سەروەرییە. کردەی یارمەتیدانی ئەوانی تر لە کاتی تەنگانەدا، دەرخەری توانای دەوڵەت و خۆشبژێویی شارۆمەندانیەتی.\n\n١.٢. بنەمای سەرەکیی وارگێڕیی مرۆیی بریتییە لەوەی کە هەرگیز نابێت ببێتە هۆی لاوازکردنی بناغەکانی دەوڵەت، تێکدانی ئاسایشی ناوخۆ، یان سەپاندنی بارگرانییەکی ئابووریی ناجێگیر بەسەر نەوەکانی ئێستا و داهاتوودا.\n\nدوویەم: مافی پەنابەری لە چوارچێوەی قانوونی نێودەوڵەتی\n\n٢.١. دەوڵەت دان بە مافی پەنابەریدا دەنێت بەپێی ئەو پەیماننامە نێودەوڵەتییانەی کە واژۆی کردوون و لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە پەسەند کراون.\n\n٢.٢. کۆماری کوردستان تەنیا ئەو پەیماننامە نێودەوڵەتییانە واژۆ و پەسەند دەکات کە ڕێز لە بنەما بنەڕەتی و نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە دەگرن.\n\nسێیەم: مەرجە ڕەها و نەگۆڕەکانی ئاسایشی نەتەوەیی\n\n٣.١. پێدانی مافی پەنابەری هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا نابێت ببێتە هۆی:\n\nئا. تێکدانی هاوسەنگیی دیمۆگرافیی ستراتیژیی کوردستان.\n\nب. دروستکردنی هەڕەشەی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی وڵات.\n\nپ. تێکدانی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و دروستکردنی گرژیی نێوان پێکهاتەکان.\n\nت. سەپاندنی بارگرانییەکی ئابووریی ناجێگیر لەسەر ژێرخانی ئابووری و ڕاژەدارییە گشتییەکان.\n\n٣.٢. ئەم مەرجانە بنەمای ڕەبەقن و لە سەرووی هەموو پابەندبوونێکی نێودەوڵەتییەوەن. هەر قانوون یان ڕێککەوتنێک کە پێچەوانەی ئەم مەرجانە بێت، بە پووچەڵ هەژمار دەکرێت.\n\nچوارەم: دانەدواوەی ڕەهای داخوازکاریی پەنابەری لەسەر بنەمای مێژوویی و ستراتیژی\n\n٤.١. مافی پەنابەری بە هیچ شێوەیەک نادرێت بە ئەندامانی ئەو گرووپە نەتەوەییانەی کە دەوڵەتەکەیان یان بزووتنەوە نەتەوەییەکەیان بانگەشەی خاکیان بەسەر هەر بەشێک لە خاکی کوردستاندا هەبووە یان هەیە.\n\n٤.٢. مافی پەنابەری نادرێت بە ئەندامانی ئەو گرووپە نەتەوەییانەی کە دەوڵەتەکەیان یان ڕژێمە پێشووەکانیان مێژووی داگیرکاری، جینۆساید، یان پاکتاوی نەژادییان دژی نەتەوەی کورد ئەنجام داوە.\n\n٤.٣. مافی پەنابەری نادرێت بە ئەندامانی ئەو گرووپانەی کە بەهۆی ژمارە، ئایدۆلۆژیا، یان ڕێکخستنیانەوە دەتوانن ببنە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی، کۆمەڵایەتی، یان ئابووریی کوردستان.\n\n٤.٤. ئەم بڕگانە قەڵغانێکی دەستووریی نەگۆڕن بۆ پاراستنی بوونی نەتەوە و ناسنامەی کوردستان و هیچ قانوون یان ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی ناتوانێت ئەم بنەمایانە هەڵبوەشێنێتەوە.\n\nپێنجەم: یەکەمایەتیی نەتەوەیی لە کاتی قەیرانی مرۆییدا\n\n٥.١. لە کاتی ڕوودانی قەیرانی مرۆیی لە دەرەوەی سنوورەکان، یەکەمایەتیی وارگێڕیی مرۆیی دەوڵەت، پاراستن و یارمەتیدانی ئەو کوردانەیە کە ڕووبەڕووی ستەم و ئاوارەیی دەبنەوە.\n\n٥.٢. ئەمە ئەرکێکی دەستووریی بنەڕەتییە کە لەسەر بنەمای یەکێتیی چارەنووسی نەتەوە دامەزراوە.\n\n٥.٣. کوردانی ئاوارە وەک \"ئاوارەی خۆماڵی\" هەڵسوکەوتیان لەگەڵ دەکرێت و مافی تایبەتیان دەبێ کە بە قانوون ڕێکدەخرێت و پێداویستییەکانیان وەک شارۆمەند دابین دەکرێت.\n\nشەشەم: دانەدواوەی ڕەهای نیشتەجێکردنی بیانی\n\n٦.١. هەر جۆرە ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی بۆ نیشتەجێکردنی بەکۆمەڵی پەنابەری بیانی لەسەر خاکی کوردستان، لە دەرەوەی چوارچێوەی قانوونی پەنابەریی وڵات، بە پێشێلکارییەکی ڕاستەوخۆی ئەم دەستوورە هەژمار دەکرێت و بە توندی نەهێڵراوە.\n\n٦.٢. ئەم بڕگەیە قەڵغانێکی دەستوورییە بۆ پاراستنی شوناسی دیمۆگرافی و کولتووریی کوردستان.\n\nحەوتەم: مەرجەکانی وەرگرتنی پەنابەری\n\n٧.١. ئەو کەسانەی کە داخوازی مافی پەنابەری دەکەن و مەرجەکانی بڕگەی چوارەمی ئەم بەندەیان تێدا نییە، دەبێت بەڵێننامەیەکی قانوونیی واژۆ بکەن کە تێیدا پابەندبوونی تەواوی خۆیان بەم دەستوورە و هەموو قانوونەکانی کوردستان دووپات دەکەنەوە.\n\n٧.٢. دەبێت بەڵێندار بن کە لە ماوەی نیشتەجێبوونیاندا، دەبنە ئەندامێکی بەرهەمهێنەر و سوودبەخش بۆ کۆمەڵگا.\n\n٧.٣. دەوڵەت، لە ڕێگەی دەزگای تایبەتمەندەوە، چاودێریی پابەندبوونی پەنابەران بەم بەڵێننامانەوە دەکات.\n\nهەشتەم: کوردستان وەک ئەکتەرێکی مرۆیی چالاک\n\n٨.١. کۆماری کوردستان وەک نیشانەی هێز و بەرپرسیارێتیی نێودەوڵەتی، وارگێڕییەکی مرۆیی چالاک پەیڕەو دەکات و یارمەتیی مرۆیی پێشکەش بەو نەتەوە و دەوڵەتە دۆستانە دەکات کە ڕووبەڕووی قەیرانی مرۆیی دەبنەوە.\n\n٨.٢. ئەم یارمەتییانە نابێت ببنە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان و هاوپەیمانانی.\n\n٨.٣. دەوڵەت هاندەری ڕێکخراوە مرۆییە ناوخۆییەکان دەبێت بۆ بەشداریکردن لە هەوڵە مرۆییە نێودەوڵەتییەکاندا.\n\nنۆیەم: دەزگای نیشتمانیی کاروباری بیانیان\n\n٩.١. بەپێی قانوونی تایبەت، \"دەزگای نیشتمانیی کاروباری بیانیان\" دادەمەزرێت.\n\n٩.٢. ئەم دەزگایە بەرپرسە لە ڕاییکردنی وارگێڕیی پەنابەریی دەوڵەت، لێکۆڵینەوە لە داخوازکارییەکان و بەڕێوەبردنی کاروباری بیانیان.\n\n٩.٣. ئەم دەزگایە لەژێر چاودێریی ڕاستەوخۆی کاروباری ناوخۆدا کار دەکات.\n\nدەیەم: پرۆسەی قانوونیی داخوازکردنی پەنابەری\n\n١٠.١. هەر کەسێک کە داخوازی مافی پەنابەری دەکات، دەبێت لە خاڵە سنوورییە فەرمییەکان یان ناوەندە دیاریکراوەکان خۆی تۆمار بکات.\n\n١٠.٢. داخوازکارییەکان بە شێوەیەکی تاکەکەسی و لەسەر بنەمای بەڵگەی باوەڕپێکراو لێکۆڵینەوەیان لەگەڵ دەکرێت.\n\n١٠.٣. داخوازکار مافی تانەلێدانی لە بڕیاری دانەدواوە هەیە لە دادگای تایبەتمەنددا.\n\n١٠.٤. لە ماوەی لێکۆڵینەوەدا، داخوازکار لە کەمپە دیاریکراوەکاندا نیشتەجێ دەکرێت و پێداویستییە سەرەتاییەکانی ژیانی بۆ دابین دەکرێت.\n\nیازدەیەم: وارگێڕیی تێکەڵکردن\n\n١١.١. ئەو پەنابەرانەی کە مافی مانەوەیان پێدەدرێت، دەخرێنە ژێر پرۆگرامی \"تێکەڵکردنی نیشتمانی\"ـیەوە.\n\n١١.٢. ئەم پرۆگرامە بریتییە لە فێرکردنی زمانی کوردی، ئاشناکردن بە قانوون و کولتووری کۆمەڵگا و هاندانیان بۆ تێکەڵبوون لە بازاڕی کاردا.\n\n١١.٣. دەوڵەت ڕێگری لە دروستبوونی ناوچەی داخراوی پەنابەران دەکات کە ببێتە هۆی دابڕانی کۆمەڵایەتی.\n\nدوازدەیەم: هەڵوەشاندنەوەی مافی پەنابەری\n\n١٢.١. مافی پەنابەری لەم بارانەی خوارەوە هەڵدەوەشێنرێتەوە:\n\nئا. ئەگەر پەنابەر تاوانێکی گەورە لەناو خاکی کوردستاندا ئەنجام بدات.\n\nب. ئەگەر بسەلمێ کە پەنابەر هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی.\n\nپ. ئەگەر بارودۆخی وڵاتی بنەڕەتیی پەنابەر بە شێوەیەک بگۆڕێ کە مەترسی لەسەر ژیانی نەمێنێت.\n\nت. ئەگەر پەنابەر بەڵێننامەکانی باسکراو لە بڕگەی حەوتەمی ئەم بەندە پێشێل بکات.\n\n١٢.٢. پرۆسەی هەڵوەشاندنەوە بە بڕیاری دەزگای نیشتمانیی کاروباری بیانیان دەبێت و مافی بەرگریکردنی قانوونیی بۆ پەنابەر دابین دەکرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2578",
          "sourceIndex": 2578,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی خۆی وەک نەتەوەیەکی قوربانیی جینۆساید، دان بە بەرپرسیارێتیی مرۆیی خۆیدا دەنێت بەرامبەر بە مرۆڤایەتی. بەڵام ئەم بەرپرسیارێتییە هەمیشە لە چوارچێوەی پاراستنی بێ سازانی ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی و دیمۆگرافیای وڵاتدا ڕایی دەکات. هاوسەنگیی نێوان ئەرکە مرۆییەکان و پێداویستییە بنەڕەتییەکانی مانەوەی دەوڵەت و نەتەوە، بەم شێوەیەی خوارەوە دیاری دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای ئەزموونی مێژوویی خۆی وەک نەتەوەیەکی قوربانیی جینۆساید"
            },
            {
              "text": "، دان بە بەرپرسیارێتیی مرۆیی خۆیدا دەنێت بەرامبەر بە مرۆڤایەتی. بەڵام ئەم بەرپرسیارێتییە هەمیشە لە چوارچێوەی پاراستنی بێ سازانی ئاسایشی نەتەوەیی، سەروەریی و دیمۆگرافیای وڵاتدا ڕایی دەکات. هاوسەنگیی نێوان ئەرکە مرۆییەکان و پێداویستییە بنەڕەتییەکانی مانەوەی دەوڵەت و نەتەوە، بەم شێوەیەی خوارەوە دیاری دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2579",
          "sourceIndex": 2579,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێناسەی بنەڕەتی و وارگێڕیی گشتیی مرۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێناسەی بنەڕەتی و وارگێڕیی گشتیی مرۆیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2580",
          "sourceIndex": 2580,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. وارگێڕیی مرۆیی کۆماری کوردستان نیشانەی هێز و سەروەرییە. کردەی یارمەتیدانی ئەوانی تر لە کاتی تەنگانەدا، دەرخەری توانای دەوڵەت و خۆشبژێویی شارۆمەندانیەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وارگێڕیی مرۆیی کۆماری کوردستان نیشانەی هێز و سەروەرییە. کردەی یارمەتیدانی ئەوانی تر لە کاتی تەنگانەدا، دەرخەری توانای دەوڵەت و خۆشبژێویی شارۆمەندانیەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2579"
        },
        {
          "id": "p2581",
          "sourceIndex": 2581,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. بنەمای سەرەکیی وارگێڕیی مرۆیی بریتییە لەوەی کە هەرگیز نابێت ببێتە هۆی لاوازکردنی بناغەکانی دەوڵەت، تێکدانی ئاسایشی ناوخۆ، یان سەپاندنی بارگرانییەکی ئابووریی ناجێگیر بەسەر نەوەکانی ئێستا و داهاتوودا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بنەمای سەرەکیی وارگێڕیی مرۆیی بریتییە لەوەی کە هەرگیز نابێت ببێتە هۆی لاوازکردنی بناغەکانی دەوڵەت، تێکدانی ئاسایشی ناوخۆ، یان سەپاندنی بارگرانییەکی ئابووریی ناجێگیر بەسەر نەوەکانی ئێستا و داهاتوودا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2579"
        },
        {
          "id": "p2582",
          "sourceIndex": 2582,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: مافی پەنابەری لە چوارچێوەی قانوونی نێودەوڵەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": مافی پەنابەری لە چوارچێوەی قانوونی نێودەوڵەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2583",
          "sourceIndex": 2583,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت دان بە مافی پەنابەریدا دەنێت بەپێی ئەو پەیماننامە نێودەوڵەتییانەی کە واژۆی کردوون و لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە پەسەند کراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دان بە مافی پەنابەریدا دەنێت بەپێی ئەو پەیماننامە نێودەوڵەتییانەی کە واژۆی کردوون و لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە پەسەند کراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2582"
        },
        {
          "id": "p2584",
          "sourceIndex": 2584,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. کۆماری کوردستان تەنیا ئەو پەیماننامە نێودەوڵەتییانە واژۆ و پەسەند دەکات کە ڕێز لە بنەما بنەڕەتی و نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە دەگرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان تەنیا ئەو پەیماننامە نێودەوڵەتییانە واژۆ و پەسەند دەکات کە ڕێز لە بنەما بنەڕەتی و نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە دەگرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2582"
        },
        {
          "id": "p2585",
          "sourceIndex": 2585,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: مەرجە ڕەها و نەگۆڕەکانی ئاسایشی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: مەرجە ڕەها و نەگۆڕەکانی ئاسایشی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2586",
          "sourceIndex": 2586,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پێدانی مافی پەنابەری هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا نابێت ببێتە هۆی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پێدانی مافی پەنابەری هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا نابێت ببێتە هۆی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2585"
        },
        {
          "id": "p2587",
          "sourceIndex": 2587,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تێکدانی هاوسەنگیی دیمۆگرافیی ستراتیژیی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تێکدانی هاوسەنگیی دیمۆگرافیی ستراتیژیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2586"
        },
        {
          "id": "p2588",
          "sourceIndex": 2588,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دروستکردنی هەڕەشەی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دروستکردنی هەڕەشەی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2586"
        },
        {
          "id": "p2589",
          "sourceIndex": 2589,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. تێکدانی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و دروستکردنی گرژیی نێوان پێکهاتەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. تێکدانی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و دروستکردنی گرژیی نێوان پێکهاتەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2586"
        },
        {
          "id": "p2590",
          "sourceIndex": 2590,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. سەپاندنی بارگرانییەکی ئابووریی ناجێگیر لەسەر ژێرخانی ئابووری و ڕاژەدارییە گشتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. سەپاندنی بارگرانییەکی ئابووریی ناجێگیر لەسەر ژێرخانی ئابووری و ڕاژەدارییە گشتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2586"
        },
        {
          "id": "p2591",
          "sourceIndex": 2591,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم مەرجانە بنەمای ڕەبەقن و لە سەرووی هەموو پابەندبوونێکی نێودەوڵەتییەوەن. هەر قانوون یان ڕێککەوتنێک کە پێچەوانەی ئەم مەرجانە بێت، بە پووچەڵ هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم مەرجانە بنەمای ڕەبەقن و لە سەرووی هەموو پابەندبوونێکی نێودەوڵەتییەوەن. هەر قانوون یان ڕێککەوتنێک کە پێچەوانەی ئەم مەرجانە بێت، بە پووچەڵ هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2585"
        },
        {
          "id": "p2592",
          "sourceIndex": 2592,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دانەدواوەی ڕەهای داخوازکاریی پەنابەری لەسەر بنەمای مێژوویی و ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دانەدواوەی ڕەهای داخوازکاریی پەنابەری لەسەر بنەمای مێژوویی و ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2593",
          "sourceIndex": 2593,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. مافی پەنابەری بە هیچ شێوەیەک نادرێت بە ئەندامانی ئەو گرووپە نەتەوەییانەی کە دەوڵەتەکەیان یان بزووتنەوە نەتەوەییەکەیان بانگەشەی خاکیان بەسەر هەر بەشێک لە خاکی کوردستاندا هەبووە یان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی پەنابەری بە هیچ شێوەیەک نادرێت بە ئەندامانی ئەو گرووپە نەتەوەییانەی کە دەوڵەتەکەیان یان بزووتنەوە نەتەوەییەکەیان بانگەشەی خاکیان بەسەر هەر بەشێک لە خاکی کوردستاندا هەبووە یان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2592"
        },
        {
          "id": "p2594",
          "sourceIndex": 2594,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. مافی پەنابەری نادرێت بە ئەندامانی ئەو گرووپە نەتەوەییانەی کە دەوڵەتەکەیان یان ڕژێمە پێشووەکانیان مێژووی داگیرکاری، جینۆساید، یان پاکتاوی نەژادییان دژی نەتەوەی کورد ئەنجام داوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مافی پەنابەری نادرێت بە ئەندامانی ئەو گرووپە نەتەوەییانەی کە دەوڵەتەکەیان یان ڕژێمە پێشووەکانیان مێژووی داگیرکاری، جینۆساید، یان پاکتاوی نەژادییان دژی نەتەوەی کورد ئەنجام داوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2592"
        },
        {
          "id": "p2595",
          "sourceIndex": 2595,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. مافی پەنابەری نادرێت بە ئەندامانی ئەو گرووپانەی کە بەهۆی ژمارە، ئایدۆلۆژیا، یان ڕێکخستنیانەوە دەتوانن ببنە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی، کۆمەڵایەتی، یان ئابووریی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "مافی پەنابەری نادرێت بە ئەندامانی ئەو گرووپانەی کە بەهۆی ژمارە، ئایدۆلۆژیا، یان ڕێکخستنیانەوە دەتوانن ببنە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی، کۆمەڵایەتی، یان ئابووریی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2592"
        },
        {
          "id": "p2596",
          "sourceIndex": 2596,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. ئەم بڕگانە قەڵغانێکی دەستووریی نەگۆڕن بۆ پاراستنی بوونی نەتەوە و ناسنامەی کوردستان و هیچ قانوون یان ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی ناتوانێت ئەم بنەمایانە هەڵبوەشێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەم بڕگانە قەڵغانێکی دەستووریی نەگۆڕن بۆ پاراستنی بوونی نەتەوە و ناسنامەی کوردستان و هیچ قانوون یان ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی ناتوانێت ئەم بنەمایانە هەڵبوەشێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2592"
        },
        {
          "id": "p2597",
          "sourceIndex": 2597,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: یەکەمایەتیی نەتەوەیی لە کاتی قەیرانی مرۆییدا",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: یەکەمایەتیی نەتەوەیی لە کاتی قەیرانی مرۆییدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2598",
          "sourceIndex": 2598,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. لە کاتی ڕوودانی قەیرانی مرۆیی لە دەرەوەی سنوورەکان، یەکەمایەتیی وارگێڕیی مرۆیی دەوڵەت، پاراستن و یارمەتیدانی ئەو کوردانەیە کە ڕووبەڕووی ستەم و ئاوارەیی دەبنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە کاتی ڕوودانی قەیرانی مرۆیی لە دەرەوەی سنوورەکان، یەکەمایەتیی وارگێڕیی مرۆیی دەوڵەت، پاراستن و یارمەتیدانی ئەو کوردانەیە کە ڕووبەڕووی ستەم و ئاوارەیی دەبنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2597"
        },
        {
          "id": "p2599",
          "sourceIndex": 2599,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئەمە ئەرکێکی دەستووریی بنەڕەتییە کە لەسەر بنەمای یەکێتیی چارەنووسی نەتەوە دامەزراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەمە ئەرکێکی دەستووریی بنەڕەتییە کە لەسەر بنەمای یەکێتیی چارەنووسی نەتەوە دامەزراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2597"
        },
        {
          "id": "p2600",
          "sourceIndex": 2600,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. کوردانی ئاوارە وەک \"ئاوارەی خۆماڵی\" هەڵسوکەوتیان لەگەڵ دەکرێت و مافی تایبەتیان دەبێ کە بە قانوون ڕێکدەخرێت و پێداویستییەکانیان وەک شارۆمەند دابین دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "کوردانی ئاوارە وەک \"ئاوارەی خۆماڵی\" هەڵسوکەوتیان لەگەڵ دەکرێت و مافی تایبەتیان دەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بە قانوون ڕێکدەخرێت و پێداویستییەکانیان وەک شارۆمەند دابین دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2597"
        },
        {
          "id": "p2601",
          "sourceIndex": 2601,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: دانەدواوەی ڕەهای نیشتەجێکردنی بیانی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: دانەدواوەی ڕەهای نیشتەجێکردنی بیانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2602",
          "sourceIndex": 2602,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. هەر جۆرە ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی بۆ نیشتەجێکردنی بەکۆمەڵی پەنابەری بیانی لەسەر خاکی کوردستان، لە دەرەوەی چوارچێوەی قانوونی پەنابەریی وڵات، بە پێشێلکارییەکی ڕاستەوخۆی ئەم دەستوورە هەژمار دەکرێت و بە توندی نەهێڵراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی بۆ نیشتەجێکردنی بەکۆمەڵی پەنابەری بیانی لەسەر خاکی کوردستان، لە دەرەوەی چوارچێوەی قانوونی پەنابەریی وڵات، بە پێشێلکارییەکی ڕاستەوخۆی ئەم دەستوورە هەژمار دەکرێت و بە توندی نەهێڵراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2601"
        },
        {
          "id": "p2603",
          "sourceIndex": 2603,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. ئەم بڕگەیە قەڵغانێکی دەستوورییە بۆ پاراستنی شوناسی دیمۆگرافی و کولتووریی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم بڕگەیە قەڵغانێکی دەستوورییە بۆ پاراستنی شوناسی دیمۆگرافی"
            },
            {
              "text": " و کولتووریی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2601"
        },
        {
          "id": "p2604",
          "sourceIndex": 2604,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: مەرجەکانی وەرگرتنی پەنابەری",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: مەرجەکانی وەرگرتنی پەنابەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2605",
          "sourceIndex": 2605,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. ئەو کەسانەی کە داخوازی مافی پەنابەری دەکەن و مەرجەکانی بڕگەی چوارەمی ئەم بەندەیان تێدا نییە، دەبێت بەڵێننامەیەکی قانوونیی واژۆ بکەن کە تێیدا پابەندبوونی تەواوی خۆیان بەم دەستوورە و هەموو قانوونەکانی کوردستان دووپات دەکەنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەو کەسانەی کە داخوازی مافی پەنابەری دەکەن و مەرجەکانی بڕگەی چوارەمی ئەم بەندەیان تێدا نییە، دەبێت بەڵێننامەیەکی قانوونیی واژۆ بکەن کە تێیدا پابەندبوونی تەواوی خۆیان بەم دەستوورە و هەموو قانوونەکانی کوردستان دووپات دەکەنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2604"
        },
        {
          "id": "p2606",
          "sourceIndex": 2606,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. دەبێت بەڵێندار بن کە لە ماوەی نیشتەجێبوونیاندا، دەبنە ئەندامێکی بەرهەمهێنەر و سوودبەخش بۆ کۆمەڵگا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەبێت بەڵێندار بن کە لە ماوەی نیشتەجێبوونیاندا، دەبنە ئەندامێکی بەرهەمهێنەر و سوودبەخش بۆ کۆمەڵگا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2604"
        },
        {
          "id": "p2607",
          "sourceIndex": 2607,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. دەوڵەت، لە ڕێگەی دەزگای تایبەتمەندەوە، چاودێریی پابەندبوونی پەنابەران بەم بەڵێننامانەوە دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی دەزگای تایبەتمەندەوە، چاودێریی پابەندبوونی پەنابەران بەم بەڵێننامانەوە دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2604"
        },
        {
          "id": "p2608",
          "sourceIndex": 2608,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: کوردستان وەک ئەکتەرێکی مرۆیی چالاک",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: کوردستان وەک ئەکتەرێکی مرۆیی چالاک"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2609",
          "sourceIndex": 2609,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. کۆماری کوردستان وەک نیشانەی هێز و بەرپرسیارێتیی نێودەوڵەتی، وارگێڕییەکی مرۆیی چالاک پەیڕەو دەکات و یارمەتیی مرۆیی پێشکەش بەو نەتەوە و دەوڵەتە دۆستانە دەکات کە ڕووبەڕووی قەیرانی مرۆیی دەبنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان وەک نیشانەی هێز و بەرپرسیارێتیی نێودەوڵەتی، وارگێڕییەکی مرۆیی چالاک پەیڕەو دەکات و یارمەتیی مرۆیی پێشکەش بەو نەتەوە و دەوڵەتە دۆستانە دەکات کە ڕووبەڕووی قەیرانی مرۆیی دەبنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2608"
        },
        {
          "id": "p2610",
          "sourceIndex": 2610,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. ئەم یارمەتییانە نابێت ببنە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان و هاوپەیمانانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم یارمەتییانە نابێت ببنە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان و هاوپەیمانانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2608"
        },
        {
          "id": "p2611",
          "sourceIndex": 2611,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٣. دەوڵەت هاندەری ڕێکخراوە مرۆییە ناوخۆییەکان دەبێت بۆ بەشداریکردن لە هەوڵە مرۆییە نێودەوڵەتییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت هاندەری ڕێکخراوە مرۆییە ناوخۆییەکان دەبێت بۆ بەشداریکردن لە هەوڵە مرۆییە نێودەوڵەتییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2608"
        },
        {
          "id": "p2612",
          "sourceIndex": 2612,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: دەزگای نیشتمانیی کاروباری بیانیان",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: دەزگای نیشتمانیی کاروباری بیانیان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2613",
          "sourceIndex": 2613,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. بەپێی قانوونی تایبەت، \"دەزگای نیشتمانیی کاروباری بیانیان\" دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوونی تایبەت، \"دەزگای نیشتمانیی کاروباری بیانیان\" دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2612"
        },
        {
          "id": "p2614",
          "sourceIndex": 2614,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. ئەم دەزگایە بەرپرسە لە ڕاییکردنی وارگێڕیی پەنابەریی دەوڵەت، لێکۆڵینەوە لە داخوازکارییەکان و بەڕێوەبردنی کاروباری بیانیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەزگایە بەرپرسە لە ڕاییکردنی وارگێڕیی پەنابەریی دەوڵەت، لێکۆڵینەوە لە داخوازکارییەکان و بەڕێوەبردنی کاروباری بیانیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2612"
        },
        {
          "id": "p2615",
          "sourceIndex": 2615,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٣. ئەم دەزگایە لەژێر چاودێریی ڕاستەوخۆی کاروباری ناوخۆدا کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەزگایە لەژێر چاودێریی ڕاستەوخۆی کاروباری ناوخۆدا کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2612"
        },
        {
          "id": "p2616",
          "sourceIndex": 2616,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دەیەم: پرۆسەی قانوونیی داخوازکردنی پەنابەری",
          "runs": [
            {
              "text": "دەیەم: پرۆسەی قانوونیی داخوازکردنی پەنابەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2617",
          "sourceIndex": 2617,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. هەر کەسێک کە داخوازی مافی پەنابەری دەکات، دەبێت لە خاڵە سنوورییە فەرمییەکان یان ناوەندە دیاریکراوەکان خۆی تۆمار بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر کەسێک کە داخوازی مافی پەنابەری دەکات، دەبێت لە خاڵە سنوورییە فەرمییەکان یان ناوەندە دیاریکراوەکان خۆی تۆمار بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2616"
        },
        {
          "id": "p2618",
          "sourceIndex": 2618,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. داخوازکارییەکان بە شێوەیەکی تاکەکەسی و لەسەر بنەمای بەڵگەی باوەڕپێکراو لێکۆڵینەوەیان لەگەڵ دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "داخوازکارییەکان بە شێوەیەکی تاکەکەسی و لەسەر بنەمای بەڵگەی باوەڕپێکراو لێکۆڵینەوەیان لەگەڵ دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2616"
        },
        {
          "id": "p2619",
          "sourceIndex": 2619,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٣. داخوازکار مافی تانەلێدانی لە بڕیاری دانەدواوە هەیە لە دادگای تایبەتمەنددا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "داخوازکار مافی تانەلێدانی لە بڕیاری دانەدواوە هەیە لە دادگای تایبەتمەنددا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2616"
        },
        {
          "id": "p2620",
          "sourceIndex": 2620,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٤. لە ماوەی لێکۆڵینەوەدا، داخوازکار لە کەمپە دیاریکراوەکاندا نیشتەجێ دەکرێت و پێداویستییە سەرەتاییەکانی ژیانی بۆ دابین دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "لە ماوەی لێکۆڵینەوەدا، داخوازکار لە کەمپە دیاریکراوەکاندا نیشتەجێ دەکرێت و پێداویستییە سەرەتاییەکانی ژیانی بۆ دابین دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2616"
        },
        {
          "id": "p2621",
          "sourceIndex": 2621,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یازدەیەم: وارگێڕیی تێکەڵکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "یازدەیەم: وارگێڕیی تێکەڵکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2622",
          "sourceIndex": 2622,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.١. ئەو پەنابەرانەی کە مافی مانەوەیان پێدەدرێت، دەخرێنە ژێر پرۆگرامی \"تێکەڵکردنی نیشتمانی\"ـیەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەو پەنابەرانەی کە مافی مانەوەیان پێدەدرێت، دەخرێنە ژێر پرۆگرامی \"تێکەڵکردنی نیشتمانی\"ـیەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2621"
        },
        {
          "id": "p2623",
          "sourceIndex": 2623,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٢. ئەم پرۆگرامە بریتییە لە فێرکردنی زمانی کوردی، ئاشناکردن بە قانوون و کولتووری کۆمەڵگا و هاندانیان بۆ تێکەڵبوون لە بازاڕی کاردا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پرۆگرامە بریتییە لە فێرکردنی زمانی کوردی"
            },
            {
              "text": "، ئاشناکردن بە قانوون و کولتووری کۆمەڵگا و هاندانیان بۆ تێکەڵبوون لە بازاڕی کاردا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2621"
        },
        {
          "id": "p2624",
          "sourceIndex": 2624,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٣. دەوڵەت ڕێگری لە دروستبوونی ناوچەی داخراوی پەنابەران دەکات کە ببێتە هۆی دابڕانی کۆمەڵایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ڕێگری لە دروستبوونی ناوچەی داخراوی پەنابەران دەکات کە ببێتە هۆی دابڕانی کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2621"
        },
        {
          "id": "p2625",
          "sourceIndex": 2625,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوازدەیەم: هەڵوەشاندنەوەی مافی پەنابەری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوازدەیەم: هەڵوەشاندنەوەی مافی پەنابەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2626",
          "sourceIndex": 2626,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.١. مافی پەنابەری لەم بارانەی خوارەوە هەڵدەوەشێنرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی پەنابەری لەم بارانەی خوارەوە هەڵدەوەشێنرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2625"
        },
        {
          "id": "p2627",
          "sourceIndex": 2627,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەگەر پەنابەر تاوانێکی گەورە لەناو خاکی کوردستاندا ئەنجام بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەگەر پەنابەر تاوانێکی گەورە لەناو خاکی کوردستاندا ئەنجام بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2626"
        },
        {
          "id": "p2628",
          "sourceIndex": 2628,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەگەر بسەلمێ کە پەنابەر هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەگەر بسەلم"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "پەنابەر هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2626"
        },
        {
          "id": "p2629",
          "sourceIndex": 2629,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئەگەر بارودۆخی وڵاتی بنەڕەتیی پەنابەر بە شێوەیەک بگۆڕێ کە مەترسی لەسەر ژیانی نەمێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئەگەر بارودۆخی وڵاتی بنەڕەتیی پەنابەر بە شێوەیەک بگۆڕ"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "مەترسی لەسەر ژیانی نەمێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2626"
        },
        {
          "id": "p2630",
          "sourceIndex": 2630,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ئەگەر پەنابەر بەڵێننامەکانی باسکراو لە بڕگەی حەوتەمی ئەم بەندە پێشێل بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ئەگەر پەنابەر بەڵێننامەکانی باسکراو لە بڕگەی حەوتەمی ئەم بەندە پێشێل بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2626"
        },
        {
          "id": "p2631",
          "sourceIndex": 2631,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٢. پرۆسەی هەڵوەشاندنەوە بە بڕیاری دەزگای نیشتمانیی کاروباری بیانیان دەبێت و مافی بەرگریکردنی قانوونیی بۆ پەنابەر دابین دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پرۆسەی هەڵوەشاندنەوە بە بڕیاری دەزگای نیشتمانیی کاروباری بیانیان دەبێت و مافی بەرگریکردنی قانوونیی بۆ پەنابەر دابین دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2625"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 82,
      "slug": "clause-82",
      "articleNumber": 82,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "بنەماکانی ئابووریی نیشتمانی",
      "body": "ئەم بەندە چوارچێوە و بنەما بنەڕەتییەکانی پەرگاڵی ئابووریی کۆماری کوردستان دیاری دەکات، کە لەسەر بنەمای هاوسەنگیی نێوان ئازادیی بازاڕ و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دامەزراوە. ئەم هاوسەنگییە نێوان ئەو دوو بەشە دەبێ لە هەر چەشنە هەڕەشەیەک بۆ سەر مڵکایەتی تایبەت، بازاڕی ئازاد و بەرهەمهێنان لە چوارچێوەی پێشەسازی ئازاد دوور بێت.\n\nیەکەم: بنەما و ئامانجی باڵا\n\n١.١. ئابووریی کوردستان ئامرازێکی ژینەکییە لە ڕاژەی بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی نەتەوەدا، کە بریتین لە بەهێزکردنی سەروەریی، تۆکمەکردنی ئاسایشی نەتەوەیی، و مسۆگەرکردنی ژیانێکی شایستە بۆ گشت شارۆمەندان.\n\n١.٢. ئابووریی بەهێز و خۆڕاگر، بناغەی هێزی دەوڵەت و سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕییە.\n\nدوویەم: پێناسەی پەرگاڵی ئابووری\n\n٢.١. پەرگاڵی ئابووریی دەوڵەت، \"بازاڕی ئازادی سیستەماتیک\"ـە.\n\n٢.٢. ئەم پەرگاڵە دان بە بنەماکانی داهێنان، کێبڕکێی تەندروست و ڕۆڵی ژینەکیی کەرتی تایبەتدا دەنێت وەک بزوێنەری سەرەکیی گەشەی ئابووری.\n\n٢.٣. ئازادیی بازاڕ لە چوارچێوەی پەرگاڵێکی قانوونیی و دامەزراوەیی تۆکمەدا کار دەکات کە لەلایەن دەوڵەتەوە دادەمەزرێت و ئامانجی مسۆگەرکردنی ئەوەیە کە هێزی بازاڕ لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە و گەشەی ڕاوەستاودا بێت.\n\nسێیەم: هاوسەنگیی نێوان ئازادی و بەرپرسیارێتی\n\n٣.١. دەوڵەت پارێزەری مافی مڵکایەتی تایبەت و ئابووریی ئازاد، بەڵام ئەم ئازادییە بەندە بە بەرپرسیارێتیی نیشتمانی و کۆمەڵایەتییەوە.\n\n٣.٢. هیچ تاک و کۆمپانیایەک مافی نییە لەژێر ناوی ئازادیی بازاڕدا، زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی، ژینگەی کوردستان، تەندروستیی گشتی، ئاسایشی کۆمەڵایەتی یان دادپەروەریی دەستووری بگەیەنێت.\n\nچوارەم: ڕۆڵ و ئامرازەکانی دەوڵەت\n\n٤.١. دەوڵەت بۆ پاراستنی پەرگاڵەکە و مسۆگەرکردنی بەرژەوەندییە باڵاکان، ئەم ئامرازانە بەکاردەهێنێت:\n\nئا. داڕشتنی نەخشەی ستراتیژیی نیشتمانی بۆ هاندان و پاڵپشتیی کەرتە ئابوورییە پێشەنگەکان.\n\nب. دانانی ڕێسای پێویست بۆ ڕێگریکردن لە قۆرخکاری، کێبڕکێی ناتەندروست و پاراستنی مافی بەکارهێنەران.\n\nپ. چاودێریکردنی سەقامگیریی دارایی و بەڕێوەبردنی وارگێڕیی نەختینەیی لە ڕێگەی بانکی ناوەندیی سەربەخۆوە.\n\nت. پشتیوانیکردنی ئەو پیشەسازییە ستراتیژییانەی کە پەیوەندیی ڕاستەوخۆیان بە ئاسایشی نەتەوەیی و سەروەریی تەکنەلۆژییەوە هەیە.\n\nپێنجەم: کێبڕکێی جیهانی و خۆپارێزیی ئابووری\n\n٥.١. ئابووریی نیشتمانی دەبێت ببێتە هێزێکی کارا لەسەر گۆڕەپانی جیهانی. دەوڵەت هانی کۆمپانیا نیشتمانییەکان دەدات بۆ ئەوەی ببنە پاڵەوانی جیهانی و توانای کێبڕکێیان لە بازاڕە نێودەوڵەتییەکاندا بەهێز بکات.\n\n٥.٢. هاوکات، دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی ئابووریی نیشتمانی لەبەرامبەر هەر جۆرە تەوژم یان شەڕێکی ئابووریی دەرەکی.\n\n٥.٣. قانوون ڕێکاری توند دادەنێت بۆ ڕێگریکردن لە دەستبەسەراگرتنی کەرتە ستراتیژییەکانی وڵات لەلایەن هێزی بیانییەوە کە زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2636",
          "sourceIndex": 2636,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەم بەندە چوارچێوە و بنەما بنەڕەتییەکانی پەرگاڵی ئابووریی کۆماری کوردستان دیاری دەکات، کە لەسەر بنەمای هاوسەنگیی نێوان ئازادیی بازاڕ و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دامەزراوە. ئەم هاوسەنگییە نێوان ئەو دوو بەشە دەبێ لە هەر چەشنە هەڕەشەیەک بۆ سەر مڵکایەتی تایبەت، بازاڕی ئازاد و بەرهەمهێنان لە چوارچێوەی پێشەسازی ئازاد دوور بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم بەندە چوارچێوە و بنەما بنەڕەتییەکانی پەرگاڵی ئابووریی کۆماری کوردستان دیاری دەکات، کە لەسەر بنەمای هاوسەنگیی نێوان ئازادیی بازاڕ و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دامەزراوە. ئەم هاوسەنگییە نێوان ئەو دوو بەشە دەبێ لە هەر چەشنە هەڕەشەیەک بۆ سەر مڵکایەتی تایبەت، بازاڕی ئازاد و بەرهەمهێنان لە چوارچێوەی پێشەسازی ئازاد دوور بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2637",
          "sourceIndex": 2637,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەما و ئامانجی باڵا",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەما و ئامانجی باڵا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2638",
          "sourceIndex": 2638,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئابووریی کوردستان ئامرازێکی ژینەکییە لە ڕاژەی بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی نەتەوەدا، کە بریتین لە بەهێزکردنی سەروەریی، تۆکمەکردنی ئاسایشی نەتەوەیی، و مسۆگەرکردنی ژیانێکی شایستە بۆ گشت شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئابووریی کوردستان ئامرازێکی ژینەکییە لە ڕاژەی بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی نەتەوەدا، کە بریتین لە بەهێزکردنی سەروەریی، تۆکمەکردنی ئاسایشی نەتەوەیی، و مسۆگەرکردنی ژیانێکی شایستە بۆ گشت شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2637"
        },
        {
          "id": "p2639",
          "sourceIndex": 2639,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئابووریی بەهێز و خۆڕاگر، بناغەی هێزی دەوڵەت و سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئابووریی بەهێز و خۆڕاگر، بناغەی هێزی دەوڵەت و سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2637"
        },
        {
          "id": "p2640",
          "sourceIndex": 2640,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێناسەی پەرگاڵی ئابووری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێناسەی پەرگاڵی ئابووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2641",
          "sourceIndex": 2641,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پەرگاڵی ئابووریی دەوڵەت، \"بازاڕی ئازادی سیستەماتیک\"ـە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی ئابووریی دەوڵەت، \"بازاڕی ئازادی سیستەماتیک\"ـە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2640"
        },
        {
          "id": "p2642",
          "sourceIndex": 2642,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم پەرگاڵە دان بە بنەماکانی داهێنان، کێبڕکێی تەندروست و ڕۆڵی ژینەکیی کەرتی تایبەتدا دەنێت وەک بزوێنەری سەرەکیی گەشەی ئابووری.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەرگاڵە دان بە بنەماکانی داهێنان، کێبڕکێی تەندروست و ڕۆڵی ژینەکیی کەرتی تایبەتدا دەنێت وەک بزوێنەری سەرەکیی گەشەی ئابووری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2640"
        },
        {
          "id": "p2643",
          "sourceIndex": 2643,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ئازادیی بازاڕ لە چوارچێوەی پەرگاڵێکی قانوونیی و دامەزراوەیی تۆکمەدا کار دەکات کە لەلایەن دەوڵەتەوە دادەمەزرێت و ئامانجی مسۆگەرکردنی ئەوەیە کە هێزی بازاڕ لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە و گەشەی ڕاوەستاودا بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئازادیی بازاڕ لە چوارچێوەی پەرگاڵێکی قانوونیی و دامەزراوەیی تۆکمەدا کار دەکات کە لەلایەن دەوڵەتەوە دادەمەزرێت و ئامانجی مسۆگەرکردنی ئەوەیە کە هێزی بازاڕ لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە و گەشەی ڕاوەستاودا بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2640"
        },
        {
          "id": "p2644",
          "sourceIndex": 2644,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: هاوسەنگیی نێوان ئازادی و بەرپرسیارێتی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: هاوسەنگیی نێوان ئازادی و بەرپرسیارێتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2645",
          "sourceIndex": 2645,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت پارێزەری مافی مڵکایەتی تایبەت و ئابووریی ئازاد، بەڵام ئەم ئازادییە بەندە بە بەرپرسیارێتیی نیشتمانی و کۆمەڵایەتییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پارێزەری مافی مڵکایەتی تایبەت و ئابووریی ئازاد، بەڵام ئەم ئازادییە بەندە بە بەرپرسیارێتیی نیشتمانی و کۆمەڵایەتییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2644"
        },
        {
          "id": "p2646",
          "sourceIndex": 2646,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. هیچ تاک و کۆمپانیایەک مافی نییە لەژێر ناوی ئازادیی بازاڕدا، زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی، ژینگەی کوردستان، تەندروستیی گشتی، ئاسایشی کۆمەڵایەتی یان دادپەروەریی دەستووری بگەیەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ تاک و کۆمپانیایەک مافی نییە لەژێر ناوی ئازادیی بازاڕدا، زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی، ژینگەی کوردستان، تەندروستیی گشتی، ئاسایشی کۆمەڵایەتی یان دادپەروەریی دەستووری بگەیەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2644"
        },
        {
          "id": "p2647",
          "sourceIndex": 2647,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕۆڵ و ئامرازەکانی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕۆڵ و ئامرازەکانی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2648",
          "sourceIndex": 2648,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت بۆ پاراستنی پەرگاڵەکە و مسۆگەرکردنی بەرژەوەندییە باڵاکان، ئەم ئامرازانە بەکاردەهێنێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بۆ پاراستنی پەرگاڵەکە و مسۆگەرکردنی بەرژەوەندییە باڵاکان، ئەم ئامرازانە بەکاردەهێنێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2647"
        },
        {
          "id": "p2649",
          "sourceIndex": 2649,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتنی نەخشەی ستراتیژیی نیشتمانی بۆ هاندان و پاڵپشتیی کەرتە ئابوورییە پێشەنگەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داڕشتنی نەخشەی ستراتیژیی نیشتمانی بۆ هاندان و پاڵپشتیی کەرتە ئابوورییە پێشەنگەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2647"
        },
        {
          "id": "p2650",
          "sourceIndex": 2650,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ب. دانانی ڕێسای پێویست بۆ ڕێگریکردن لە قۆرخکاری، کێبڕکێی ناتەندروست و پاراستنی مافی بەکارهێنەران.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دانانی ڕێسای پێویست بۆ ڕێگریکردن لە قۆرخکاری، کێبڕکێی ناتەندروست و پاراستنی مافی بەکارهێنەران"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2647"
        },
        {
          "id": "p2651",
          "sourceIndex": 2651,
          "style": "خاڵ",
          "text": "پ. چاودێریکردنی سەقامگیریی دارایی و بەڕێوەبردنی وارگێڕیی نەختینەیی لە ڕێگەی بانکی ناوەندیی سەربەخۆوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. چاودێریکردنی سەقامگیریی دارایی و بەڕێوەبردنی وارگێڕیی نەختینەیی لە ڕێگەی بانکی ناوەندیی سەربەخۆوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2647"
        },
        {
          "id": "p2652",
          "sourceIndex": 2652,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ت. پشتیوانیکردنی ئەو پیشەسازییە ستراتیژییانەی کە پەیوەندیی ڕاستەوخۆیان بە ئاسایشی نەتەوەیی و سەروەریی تەکنەلۆژییەوە هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پشتیوانیکردنی ئەو پیشەسازییە ستراتیژییانەی کە پەیوەندیی ڕاستەوخۆیان بە ئاسایشی نەتەوەیی و سەروەریی تەکنەلۆژییەوە هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2647"
        },
        {
          "id": "p2653",
          "sourceIndex": 2653,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: کێبڕکێی جیهانی و خۆپارێزیی ئابووری",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: کێبڕکێی جیهانی و خۆپارێزیی ئابووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2654",
          "sourceIndex": 2654,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. ئابووریی نیشتمانی دەبێت ببێتە هێزێکی کارا لەسەر گۆڕەپانی جیهانی. دەوڵەت هانی کۆمپانیا نیشتمانییەکان دەدات بۆ ئەوەی ببنە پاڵەوانی جیهانی و توانای کێبڕکێیان لە بازاڕە نێودەوڵەتییەکاندا بەهێز بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئابووریی نیشتمانی دەبێت ببێتە هێزێکی کارا لەسەر گۆڕەپانی جیهانی. دەوڵەت هانی کۆمپانیا نیشتمانییەکان دەدات بۆ ئەوەی ببنە پاڵەوانی جیهانی و توانای کێبڕکێیان لە بازاڕە نێودەوڵەتییەکاندا بەهێز بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2653"
        },
        {
          "id": "p2655",
          "sourceIndex": 2655,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. هاوکات، دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی ئابووریی نیشتمانی لەبەرامبەر هەر جۆرە تەوژم یان شەڕێکی ئابووریی دەرەکی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هاوکات، دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی ئابووریی نیشتمانی لەبەرامبەر هەر جۆرە "
            },
            {
              "text": "تەوژم"
            },
            {
              "text": " یان شەڕێکی ئابووریی دەرەکی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2653"
        },
        {
          "id": "p2656",
          "sourceIndex": 2656,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. قانوون ڕێکاری توند دادەنێت بۆ ڕێگریکردن لە دەستبەسەراگرتنی کەرتە ستراتیژییەکانی وڵات لەلایەن هێزی بیانییەوە کە زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "قانوون ڕێکاری توند دادەنێت بۆ ڕێگریکردن لە دەستبەسەراگرتنی کەرتە ستراتیژییەکانی وڵات لەلایەن هێزی بیانییەوە کە زیان بە ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2653"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 83,
      "slug": "clause-83",
      "articleNumber": 83,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "سەرمایەداریی نیشتمانی و ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی",
      "body": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای داننان بەوەی کە سەرمایەداریی نیشتمانیی بەرهەمهێنەر، لەسەر بنەمای بەرهەمهێنان لە چوارچێوەی پیشەسازیی ئازاد، بازاڕی ئازاد، مڵکایەتی تایبەت، بزوێنەری بنەڕەتیی گۆڕینی توانستە شاراوەکانی کوردستانە بۆ هێزی ئابووری و ژیاریی، ئەم بەندە وەک چوارچێوەی قانوونیی و ستراتیژی بۆ ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان دەوڵەت و سەرمایە دادەمەزرێنێت. فەلسەفەی دەستووریی ئەم بەندە لەسەر ئەو ڕاستەواییە ڕادەوەستێ کە گەشەی خودی و تینوێتیی سەرمایە بۆ قازانج و مانەوە، ئامرازی سەرەکیی مۆدێرنیزەکردنی وڵات و بەهێزکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەتە؛ تێیدا ئاسوودەیی چینی ناوەند و خۆشبژێویی کۆمەڵایەتی، نەک وەک ئامانجێکی خێرخوازیی، بەڵکوو وەک دەرهاویشتەیەکی لۆژیکی و مسۆگەریی بازاڕێکی بەرهەمهێنەری گەورە دێتە کایەوە.\n\nیەکەم: پاراستنی مڵکایەتی و سەقامگیریی \"نەزمی خۆڕسک\"\n\n١.١. دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە مڵکایەتیی تایبەتی بەرهەمهێنەر، بنەمای هەر داهێنان و وەبەرهێنانێکی درێژخایەنە. لەم سۆنگەیەوە، پیرۆزیی مڵکایەتی و پاراستنی دەستووریی سەرمایە و گرێبەستەکان، ئەرکێکی بێپسانەوەی دەسەڵاتی دادوەری و ڕایەدارە.\n\n١.٢. هیچ دامەزراوەیەکی دەوڵەت بۆی نییە بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە یان لەژێر تەوژمی وارگێڕییدا، دەستکاریی نەزمی سروشتیی بازاڕ بکات یان دەست بەسەر دارایی و پڕۆژەکانی کەرتی تایبەتدا بگرێت؛ هەر جۆرە دەستوەردانێک لە پێکهاتەی سەرمایەدا، تەنیا لە باریی هەڕەشەی بوونایەتی بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی و بە بڕیارێکی تایبەتی دادگای باڵا دەبێت، کە دەبێت بۆبژاردنی دەستبەجێ و تەواوی لەگەڵدا بێت.\n\n١.٣. دەوڵەت ژینگەی \"کێبڕکێی ئازاد و بێگەرد\" دەپارێزێت؛ ئەم پاراستنە بۆ ئەوەیە کە سەرمایەدار ناچار بێت بۆ پاراستنی پێگەی خۆی و زیادکردنی قازانجەکەی، بێوچان پەنا بۆ داهێنان، بەرزکردنەوەی کارایی و کەمکردنەوەی تێچوو ببات، کە ئەمەش لە گەوهەردا ڕاژەی پێشکەوتنی شارستانیی کوردستان دەکات.\n\n١.٤. ڕایەداریی دەوڵەت پابەندە بە چەسپاندنی جێگیریی قانوونیی؛ گۆڕانکاری لە قانوون ئابووری و داراییەکاندا نابێت بە شێوازێک بێ کە متمانەی وەبەرهێنەر لەق بکات یان توانای پێشبینیکردنی پاشەڕۆژی ئابووری لێ زەوت بکات.\n\nدوویەم: خولی سەرمایەی نیشتمانی و ڕێگری لە خوێنبەربوونی دارایی\n\n٢.١. سەرمایەی کوردستان داراییەکی ستراتیژیی نەتەوەییە؛ ئاوەدانکردنەوەی وڵات ئەرکی بنەڕەتیی ئەم سەرمایەیەیە. دەوڵەت، لە کاتێکدا ڕێز لە ئازادیی جووڵەی دارایی دەگرێت، وارگێڕییەکی دارایی توند پەیڕەو دەکات بۆ ڕێگریکردن لە بردنەدەری بێپاساوی سەرمایە کە ببێتە هۆی ئاوەدانکردنەوەی وڵاتانی تر لەسەر تێچووی کوردستان.\n\n٢.٢. \" پەیمانی نەتەوەیی سەرمایە\": پشتیوانی و پاراستنی دەوڵەت بۆ سەرمایەداران، مەرجدار دەکرێت بەوەی کە ڕێژەیەکی جێگیر و باڵای سەرمایە و قازانجە بەدەستهاتووەکان، هەمیشە لە ناوخۆی کوردستاندا بگەڕێن و دووبارە وەبەرهێنانیان پێ بکرێتەوە.\n\n٢.٣. قانوون میکانیزمی \"هاندانی گەڕانەوەی سامان\" دادەڕێژێت؛ ئەو وەبەرهێنەرانەی قازانجە دەرەکییەکانیان دەگەڕێننەوە ناو بازاڕی ناوخۆ، لەمانە سوودمەند دەبن:\n\nئا. لێخۆشبوونی تەواوی باج لەسەر ئەو سەرمایەیەی دەگەڕێنرێتەوە.\n\nب. پێدانی پلەی \"نیشتمانسازی ئابووری\" کە سەربەشیی تایبەت لە گرێبەستە گەورەکاندا دەبەخشێت.\n\nپ. دابینکردنی گەرەنتیی دەوڵەتی بۆ پڕۆژە نوێیەکانیان.\n\n٢.٤. بردنەدەری سیستماتیکی سەرمایەی گەورە بەرەو ئەو دەوڵەتانەی کە بەرژەوەندییان لەگەڵ سەروەریی کوردستاندا دژبەیەکە، یان لە کاتی قەیرانە نیشتمانییەکاندا، بە کردەوەی تێکدانی ئاسایشی ئابووری هەژمار دەکرێت. دەوڵەت دەسەڵاتی دەستووریی هەیە بۆ گرتنەبەری ڕێکاری ڕێگریکەر لە ڕێگەی ئامرازە بانکی و گومرگییەکانەوە بۆ پاراستنی یەکپارچەیی سامانی نەتەوەیی.\n\nسێیەم: داهێنانی تەکنەلۆژی و زانستی وەک پێداویستیی سەرمایە\n\n٣.١. دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە سەرمایەداریی نیشتمانی بۆ بەدیهێنانی گەشەی خۆی، \"ناچارە\" وەبەرهێنان لە زانستی پێشکەوتوو و تەکنەلۆژیادا بکات. ئەرکی دەوڵەت لێرەدا ئاسانکارییە بۆ ئەم ناچارییە لۆژیکییە لە ڕێگەی:\n\nئا. ڕێگەدان بە کەرتی تایبەت بۆ دامەزراندنی ناوەندی توێژینەوە و پەرەپێدانی هاوبەش لەگەڵ زانکۆکان.\n\nب. بەخشینی ئەو بەشەی سەرمایە کە بۆ پڕۆژە زانستی و تەکنەلۆژییەکان خەرج دەکرێت لە باجی ساڵانە.\n\nپ. پاراستنی توندی مافی هزری و پاتێنتەکان بۆ دڵنیابوونی سەرمایەدار لەوەی بەرهەمی داهێنانەکەی ناخورێت.\n\n٣.٢. سەرمایەداریی نیشتمانی وەک بزوێنەری گواستنەوەی تەکنەلۆژیا لە جیهانەوە بۆ ناو کوردستان سەیر دەکرێت. دەوڵەت هانی ئەو جۆرە وەبەرهێنانە دەدات کە نەک تەنیا کاڵا، بەڵکوو \"ئاوەزی بەرهەمهێنان\" و \"تەکنەلۆژیای باڵا\" بۆ ناو سنوورەکان دەگوازێتەوە.\n\nچوارەم: مۆدێرنیزەکردنی ژێرخانی ستراتیژی و خێرایی سەرمایە\n\n٤.١. خێرایی جووڵەی سەرمایە، مەرجی سەرەکیی گەورەبوونی ئابوورییە. لەم سۆنگەیەوە، مۆدێرنیزەکردنی ژێرخانەکانی ترانسپۆرت، گەیاندن، لۆجستیک و ئینتەرنێتی خێرا، نەک تەنیا ڕاژەدارییەکی گشتی، بەڵکوو پێداویستییەکی ژینەکیی سەرمایەدارییە.\n\n٤.٢. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕەخساندنی دەرفەت بۆ سەرمایەی نیشتمانی تاوەکوو لە بنیاتنان و بەڕێوەبردنی ئەم ژێرخانە ستراتیژییانەدا بەشدار بێت، بە مەرجێک خاوەندارێتیی کۆتایی و چاودێریی دەستووریی لە دەستی دەوڵەتدا بمێنێتەوە.\n\n٤.٣. هەر پڕۆژەیەکی ژێرخانیی کە تێچووی جووڵەی کاڵا و زانیاری کەم بکاتەوە، وەک \"پڕۆژەی ئاسایشی نەتەوەیی\" هەڵسوکەوتی لەگەڵ دەکرێت و یەکەمایەتیی جێبەجێکردنی پێ دەدرێت.\n\nپێنجەم: چینی ناوەند وەک دەرەنجامی سروشتیی کارایی بازاڕ\n\n٥.١. دەوڵەت جەخت دەکاتەوە کە بەهێزبوونی چینی ناوەند، نەک لە ڕێگەی دابەشکردنی خێرخوازیی سامان، بەڵکوو تەنیا لە ڕێگەی بازاڕێکی سەرمایەداریی بەرهەمهێنەر و کێبڕکێکارەوە مسۆگەر دەبێت.\n\n٥.٢. کاتێک سەرمایەداریی نیشتمانی بازاڕ گەورە دەکات، بۆ پاراستنی کارایی و قازانجی خۆی، \"ناچارە\" ئەم دۆخانە بخوڵقێنێ کە ڕاستەوخۆ خزمەت بە چینی ناوەند دەکەن:\n\nئا. پێداویستی بۆ هێزی کاری پسپۆڕ و لێهاتوو، کە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی خۆگەڕی ئاستی مووچە و داهات.\n\nب. پێداویستی بۆ کڕیاری خاوەن توانای دارایی، کە دەبێتە هۆی ئەوەی سەرمایەدار بەرژەوەندیی خۆی لە دابینکردنی خۆشبژێویی گشتیدا ببینێتەوە.\n\nپ. کێبڕکێ لەسەر چلۆنایەتی و نرخ، کە دەبێتە هۆی ئەوەی شارۆمەندان دەستیان بە باشترین کاڵا و ڕاژەداری بە کەمترین تێچوو بگات.\n\n٥.٣. دەوڵەت هانی مۆدێلی \"هاوپشکبوونی کارکەران لە قازانجدا\" دەدات؛ ئەمە نەک وەک سۆسیالیزم، بەڵکوو وەک ئامرازێکی \"سەرمایەداریی ژیر\" بۆ بەرزکردنەوەی دڵسۆزیی پیشەیی و تێوەگلانی چینی ناوەند لە سەرکەوتنی پڕۆژە نیشتمانییەکاندا.\n\nشەشەم: سەربەخۆیی دارایی و بەرگریی لە بازاڕی ناوخۆیی\n\n٦.١. بنیاتنانی پەرگاڵێکی دارایی و بانکیی نیشتمانیی زەبەلاح، کە توانای دابینکردنی سووتەمەنی دارایی بۆ پڕۆژە ستراتیژییەکان هەبێت، ئەرکێکی باڵای دەستوورییە. دەوڵەت ڕێگری دەکات لەوەی جومگە داراییەکانی وڵات بکەونە ژێر هەژموونی بانکە بیانییەکان بە شێوەیەک کە جووڵەی سەرمایەی نیشتمانی پەک بخەن.\n\n٦.٢. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی سەرمایەداریی نیشتمانی لەبەرامبەر هەر جۆرە کێبڕکێیەکی نادادپەروەرانەی دەرەکی، بەتایبەتی دیاردەی \"Dumping\" (فرۆشتنی کاڵا بە کەمتر لە تێچوو) کە لەلایەن دەوڵەتانی ترەوە بە مەبەستی ڕووخاندنی پیشەسازیی ناوخۆیی کوردستان ئەنجام دەدرێت.\n\n٦.٣. پێدانی هەر جۆرە سەربەشییەک بە وەبەرهێنەری بیانی لەناو خاکی کوردستاندا، نابێت بە زیانی سەرمایەداریی نیشتمانی بشکێتەوە؛ \"بەرژەوەندیی ناوخۆیی\" هەمیشە پێوەر و مەرجی سەرەکیی گشت ڕێککەوتنە بازرگانییە نێودەوڵەتییەکانە.\n\nحەوتەم: کارایی کارگێڕی و نەهێشتنی تەوەزەلی\n\n٧.١. دەوڵەت پابەندە بە ڕیشەکێشکردنی \"ئابووریی ڕانتی\" (پشت بەستن بە داهاتی خاو) و گۆڕینی بۆ ئابوورییەکی \"بەرهەمهێنەر\". لەم مۆدێلەدا، ڕایەداریی دەوڵەت تەنیا لە ڕێگەی دابینکردنی ژینگەی کار بۆ سەرمایەداری نیشتمانی واتا وەردەگرێت.\n\n٧.٢. تەوەزەلیی ئابووری و مووچەخۆریی بێ بەرهەم، وەک هەڕەشە بۆ سەر ورەی نیشتمانی و کارایی دەوڵەت دەبینرێن؛ دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژیی قورسایی ئابووری لەسەر شانی کەرتی گشتییەوە دەگوازێتەوە بۆ سەر شانی کەرتی تایبەتی بەرهەمهێنەر، تاوەکوو هێزی مرۆیی نەتەوە لە \"وەرگری پاسیڤ\"ـەوە بگۆڕێت بۆ \"داهێنەری چالاک\".\n\n٧.٣. هەر جۆرە قۆرخکارییەکە کە نەک لە ڕێگەی کارایی، بەڵکوو لە ڕێگەی دەسەڵاتی وارگێڕییەوە دروست بێت، بە تاوان دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت؛ چونکە قۆرخکاری بکوژی داهێنان و دوژمنی سەرەکیی گەشەی چینی ناوەندە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2658",
          "sourceIndex": 2658,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای داننان بەوەی کە سەرمایەداریی نیشتمانیی بەرهەمهێنەر، لەسەر بنەمای بەرهەمهێنان لە چوارچێوەی پیشەسازیی ئازاد، بازاڕی ئازاد، مڵکایەتی تایبەت، بزوێنەری بنەڕەتیی گۆڕینی توانستە شاراوەکانی کوردستانە بۆ هێزی ئابووری و ژیاریی، ئەم بەندە وەک چوارچێوەی قانوونیی و ستراتیژی بۆ ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان دەوڵەت و سەرمایە دادەمەزرێنێت. فەلسەفەی دەستووریی ئەم بەندە لەسەر ئەو ڕاستەواییە ڕادەوەستێ کە گەشەی خودی و تینوێتیی سەرمایە بۆ قازانج و مانەوە، ئامرازی سەرەکیی مۆدێرنیزەکردنی وڵات و بەهێزکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەتە؛ تێیدا ئاسوودەیی چینی ناوەند و خۆشبژێویی کۆمەڵایەتی، نەک وەک ئامانجێکی خێرخوازیی، بەڵکوو وەک دەرهاویشتەیەکی لۆژیکی و مسۆگەریی بازاڕێکی بەرهەمهێنەری گەورە دێتە کایەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای داننان بەوەی کە سەرمایەداریی نیشتمانیی بەرهەمهێنەر، لەسەر بنەمای بەرهەمهێنان لە چوارچێوەی پیشەسازیی ئازاد، بازاڕی ئازاد، مڵکایەتی تایبەت، بزوێنەری بنەڕەتیی گۆڕینی توانستە شاراوەکانی کوردستانە بۆ هێزی ئابووری و ژیاریی، ئەم بەندە وەک چوارچێوەی قانوونیی و ستراتیژی بۆ ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان دەوڵەت و سەرمایە دادەمەزرێنێت. فەلسەفەی دەستووریی ئەم بەندە لەسەر ئەو ڕاستەواییە ڕادەوەست"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "گەشەی خودی و تینوێتیی سەرمایە بۆ قازانج و مانەوە، ئامرازی سەرەکیی مۆدێرنیزەکردنی وڵات و بەهێزکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەتە؛ تێیدا ئاسوودەیی چینی ناوەند و خۆشبژێویی کۆمەڵایەتی، نەک وەک ئامانجێکی خێرخوازیی، بەڵکوو وەک دەرهاویشتەیەکی لۆژیکی و مسۆگەریی بازاڕێکی بەرهەمهێنەری گەورە دێتە کایەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2659",
          "sourceIndex": 2659,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پاراستنی مڵکایەتی و سەقامگیریی \"نەزمی خۆڕسک\"",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پاراستنی مڵکایەتی و سەقامگیریی \"نەزمی خۆڕسک"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2660",
          "sourceIndex": 2660,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە مڵکایەتیی تایبەتی بەرهەمهێنەر، بنەمای هەر داهێنان و وەبەرهێنانێکی درێژخایەنە. لەم سۆنگەیەوە، پیرۆزیی مڵکایەتی و پاراستنی دەستووریی سەرمایە و گرێبەستەکان، ئەرکێکی بێپسانەوەی دەسەڵاتی دادوەری و ڕایەدارە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دان بەوەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "مڵکایەتیی تایبەتی بەرهەمهێنەر، بنەمای هەر داهێنان و وەبەرهێنانێکی درێژخایەنە. لەم سۆنگەیەوە، پیرۆزیی مڵکایەتی"
            },
            {
              "text": " و پاراستنی دەستووریی سەرمایە و گرێبەستەکان، ئەرکێکی بێپسانەوەی دەسەڵاتی دادوەری و ڕایەدارە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2659"
        },
        {
          "id": "p2661",
          "sourceIndex": 2661,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. هیچ دامەزراوەیەکی دەوڵەت بۆی نییە بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە یان لەژێر تەوژمی وارگێڕییدا، دەستکاریی نەزمی سروشتیی بازاڕ بکات یان دەست بەسەر دارایی و پڕۆژەکانی کەرتی تایبەتدا بگرێت؛ هەر جۆرە دەستوەردانێک لە پێکهاتەی سەرمایەدا، تەنیا لە باریی هەڕەشەی بوونایەتی بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی و بە بڕیارێکی تایبەتی دادگای باڵا دەبێت، کە دەبێت بۆبژاردنی دەستبەجێ و تەواوی لەگەڵدا بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ دامەزراوەیەکی دەوڵەت بۆی نییە بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە یان لەژێر "
            },
            {
              "text": "تەوژمی"
            },
            {
              "text": " وارگێڕییدا، دەستکاریی نەزمی سروشتیی بازاڕ بکات یان دەست بەسەر دارایی و پڕۆژەکانی کەرتی تایبەتدا بگرێت؛ هەر جۆرە دەستوەردانێک لە پێکهاتەی سەرمایەدا، تەنیا لە باریی هەڕەشەی بوونایەتی"
            },
            {
              "text": " بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی و بە بڕیارێکی تایبەتی دادگای باڵا دەبێت، کە دەبێت بۆبژاردنی دەستبەجێ و تەواوی لەگەڵدا بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2659"
        },
        {
          "id": "p2662",
          "sourceIndex": 2662,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. دەوڵەت ژینگەی \"کێبڕکێی ئازاد و بێگەرد\" دەپارێزێت؛ ئەم پاراستنە بۆ ئەوەیە کە سەرمایەدار ناچار بێت بۆ پاراستنی پێگەی خۆی و زیادکردنی قازانجەکەی، بێوچان پەنا بۆ داهێنان، بەرزکردنەوەی کارایی و کەمکردنەوەی تێچوو ببات، کە ئەمەش لە گەوهەردا ڕاژەی پێشکەوتنی شارستانیی کوردستان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ژینگەی \"کێبڕکێی ئازاد و بێگەرد\" دەپارێزێت؛ ئەم پاراستنە بۆ ئەوەیە کە سەرمایەدار ناچار بێت بۆ پاراستنی پێگەی خۆی و زیادکردنی قازانجەکەی، بێوچان پەنا بۆ داهێنان، بەرزکردنەوەی کارایی و کەمکردنەوەی تێچوو ببات، کە ئەمەش لە گەوهەردا ڕاژەی پێشکەوتنی شارستانیی کوردستان دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2659"
        },
        {
          "id": "p2663",
          "sourceIndex": 2663,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. ڕایەداریی دەوڵەت پابەندە بە چەسپاندنی جێگیریی قانوونیی؛ گۆڕانکاری لە قانوون ئابووری و داراییەکاندا نابێت بە شێوازێک بێ کە متمانەی وەبەرهێنەر لەق بکات یان توانای پێشبینیکردنی پاشەڕۆژی ئابووری لێ زەوت بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ڕایەداریی دەوڵەت پابەندە بە چەسپاندنی جێگیریی قانوونیی؛ گۆڕانکاری لە قانوون ئابووری و داراییەکاندا نابێت بە شێوازێک ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "متمانەی وەبەرهێنەر لەق بکات یان توانای پێشبینیکردنی پاشەڕۆژی ئابووری لێ زەوت بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2659"
        },
        {
          "id": "p2664",
          "sourceIndex": 2664,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: خولی سەرمایەی نیشتمانی و ڕێگری لە خوێنبەربوونی دارایی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": خولی سەرمایەی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و ڕێگری لە خوێنبەربوونی دارایی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2665",
          "sourceIndex": 2665,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. سەرمایەی کوردستان داراییەکی ستراتیژیی نەتەوەییە؛ ئاوەدانکردنەوەی وڵات ئەرکی بنەڕەتیی ئەم سەرمایەیەیە. دەوڵەت، لە کاتێکدا ڕێز لە ئازادیی جووڵەی دارایی دەگرێت، وارگێڕییەکی دارایی توند پەیڕەو دەکات بۆ ڕێگریکردن لە بردنەدەری بێپاساوی سەرمایە کە ببێتە هۆی ئاوەدانکردنەوەی وڵاتانی تر لەسەر تێچووی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرمایەی کوردستان داراییەکی ستراتیژیی نەتەوەییە؛ ئاوەدانکردنەوەی وڵات ئەرکی بنەڕەتیی ئەم سەرمایەیەیە. دەوڵەت، لە کاتێکدا ڕێز لە ئازادیی جووڵەی دارایی دەگرێت، وارگێڕییەکی دارایی توند پەیڕەو دەکات بۆ ڕێگریکردن لە بردنەدەری بێپاساوی سەرمایە کە ببێتە هۆی ئاوەدانکردنەوەی وڵاتانی تر لەسەر تێچووی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2664"
        },
        {
          "id": "p2666",
          "sourceIndex": 2666,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. \" پەیمانی نەتەوەیی سەرمایە\": پشتیوانی و پاراستنی دەوڵەت بۆ سەرمایەداران، مەرجدار دەکرێت بەوەی کە ڕێژەیەکی جێگیر و باڵای سەرمایە و قازانجە بەدەستهاتووەکان، هەمیشە لە ناوخۆی کوردستاندا بگەڕێن و دووبارە وەبەرهێنانیان پێ بکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "\" "
            },
            {
              "text": "پەیمانی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " سەرمایە\": پشتیوانی و پاراستنی دەوڵەت بۆ سەرمایەداران، مەرجدار دەکرێت بەوەی کە ڕێژەیەکی جێگیر و باڵای سەرمایە و قازانجە بەدەستهاتووەکان، هەمیشە لە ناوخۆی کوردستاندا بگەڕێن و دووبارە وەبەرهێنانیان پێ بکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2664"
        },
        {
          "id": "p2667",
          "sourceIndex": 2667,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. قانوون میکانیزمی \"هاندانی گەڕانەوەی سامان\" دادەڕێژێت؛ ئەو وەبەرهێنەرانەی قازانجە دەرەکییەکانیان دەگەڕێننەوە ناو بازاڕی ناوخۆ، لەمانە سوودمەند دەبن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "قانوون میکانیزمی \"هاندانی گەڕانەوەی سامان\" دادەڕێژێت؛ ئەو وەبەرهێنەرانەی قازانجە دەرەکییەکانیان دەگەڕێننەوە ناو بازاڕی ناوخۆ، لەمانە سوودمەند دەبن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2664"
        },
        {
          "id": "p2668",
          "sourceIndex": 2668,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لێخۆشبوونی تەواوی باج لەسەر ئەو سەرمایەیەی دەگەڕێنرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لێخۆشبوونی تەواوی باج لەسەر ئەو سەرمایەیەی دەگەڕێنرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2667"
        },
        {
          "id": "p2669",
          "sourceIndex": 2669,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پێدانی پلەی \"نیشتمانسازی ئابووری\" کە سەربەشیی تایبەت لە گرێبەستە گەورەکاندا دەبەخشێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پێدانی پلەی \"نیشتمانسازی ئابووری\" کە سەربەشیی تایبەت لە گرێبەستە گەورەکاندا دەبەخشێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2667"
        },
        {
          "id": "p2670",
          "sourceIndex": 2670,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دابینکردنی گەرەنتیی دەوڵەتی بۆ پڕۆژە نوێیەکانیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دابینکردنی گەرەنتیی دەوڵەتی بۆ پڕۆژە نوێیەکانیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2667"
        },
        {
          "id": "p2671",
          "sourceIndex": 2671,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. بردنەدەری سیستماتیکی سەرمایەی گەورە بەرەو ئەو دەوڵەتانەی کە بەرژەوەندییان لەگەڵ سەروەریی کوردستاندا دژبەیەکە، یان لە کاتی قەیرانە نیشتمانییەکاندا، بە کردەوەی تێکدانی ئاسایشی ئابووری هەژمار دەکرێت. دەوڵەت دەسەڵاتی دەستووریی هەیە بۆ گرتنەبەری ڕێکاری ڕێگریکەر لە ڕێگەی ئامرازە بانکی و گومرگییەکانەوە بۆ پاراستنی یەکپارچەیی سامانی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "بردنەدەری سیستماتیکی سەرمایەی گەورە بەرەو ئەو دەوڵەتانەی کە بەرژەوەندییان لەگەڵ سەروەریی کوردستاندا دژبەیەکە، یان لە کاتی قەیرانە نیشتمانییەکاندا، بە کردەوەی تێکدانی ئاسایشی ئابووری هەژمار دەکرێت. دەوڵەت دەسەڵاتی دەستووریی هەیە بۆ گرتنەبەری ڕێکاری ڕێگریکەر لە ڕێگەی ئامرازە بانکی و گومرگییەکانەوە بۆ پاراستنی یەکپارچەیی سامانی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2664"
        },
        {
          "id": "p2672",
          "sourceIndex": 2672,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: داهێنانی تەکنەلۆژی و زانستی وەک پێداویستیی سەرمایە",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: داهێنانی تەکنەلۆژی و زانستی وەک پێداویستیی سەرمایە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2673",
          "sourceIndex": 2673,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە سەرمایەداریی نیشتمانی بۆ بەدیهێنانی گەشەی خۆی، \"ناچارە\" وەبەرهێنان لە زانستی پێشکەوتوو و تەکنەلۆژیادا بکات. ئەرکی دەوڵەت لێرەدا ئاسانکارییە بۆ ئەم ناچارییە لۆژیکییە لە ڕێگەی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دان بەوەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "سەرمایەداریی نیشتمانی بۆ بەدیهێنانی گەشەی خۆی، \"ناچارە\" وەبەرهێنان لە زانستی پێشکەوتوو و تەکنەلۆژیادا بکات. ئەرکی دەوڵەت لێرەدا ئاسانکارییە بۆ ئەم ناچارییە لۆژیکییە لە ڕێگەی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2672"
        },
        {
          "id": "p2674",
          "sourceIndex": 2674,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕێگەدان بە کەرتی تایبەت بۆ دامەزراندنی ناوەندی توێژینەوە و پەرەپێدانی هاوبەش لەگەڵ زانکۆکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕێگەدان بە کەرتی تایبەت"
            },
            {
              "text": " بۆ دامەزراندنی ناوەندی توێژینەوە و پەرەپێدانی هاوبەش لەگەڵ زانکۆکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2673"
        },
        {
          "id": "p2675",
          "sourceIndex": 2675,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەخشینی ئەو بەشەی سەرمایە کە بۆ پڕۆژە زانستی و تەکنەلۆژییەکان خەرج دەکرێت لە باجی ساڵانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەخشینی ئەو بەشەی سەرمایە کە بۆ پڕۆژە زانستی و تەکنەلۆژییەکان خەرج دەکرێت لە باجی ساڵانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2673"
        },
        {
          "id": "p2676",
          "sourceIndex": 2676,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پاراستنی توندی مافی هزری و پاتێنتەکان بۆ دڵنیابوونی سەرمایەدار لەوەی بەرهەمی داهێنانەکەی ناخورێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پاراستنی توندی مافی هزری"
            },
            {
              "text": " و پاتێنتەکان بۆ دڵنیابوونی سەرمایەدار لەوەی بەرهەمی داهێنانەکەی ناخورێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2673"
        },
        {
          "id": "p2677",
          "sourceIndex": 2677,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. سەرمایەداریی نیشتمانی وەک بزوێنەری گواستنەوەی تەکنەلۆژیا لە جیهانەوە بۆ ناو کوردستان سەیر دەکرێت. دەوڵەت هانی ئەو جۆرە وەبەرهێنانە دەدات کە نەک تەنیا کاڵا، بەڵکوو \"ئاوەزی بەرهەمهێنان\" و \"تەکنەلۆژیای باڵا\" بۆ ناو سنوورەکان دەگوازێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرمایەداریی نیشتمانی وەک بزوێنەری گواستنەوەی تەکنەلۆژیا لە جیهانەوە بۆ ناو کوردستان سەیر دەکرێت. دەوڵەت هانی ئەو جۆرە وەبەرهێنانە دەدات کە نەک تەنیا کاڵا، بەڵکوو \"ئاوەزی بەرهەمهێنان\" و \"تەکنەلۆژیای باڵا\" بۆ ناو سنوورەکان دەگوازێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2672"
        },
        {
          "id": "p2678",
          "sourceIndex": 2678,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: مۆدێرنیزەکردنی ژێرخانی ستراتیژی و خێرایی سەرمایە",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: مۆدێرنیزەکردنی ژێرخانی ستراتیژی و خێرایی سەرمایە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2679",
          "sourceIndex": 2679,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. خێرایی جووڵەی سەرمایە، مەرجی سەرەکیی گەورەبوونی ئابوورییە. لەم سۆنگەیەوە، مۆدێرنیزەکردنی ژێرخانەکانی ترانسپۆرت، گەیاندن، لۆجستیک و ئینتەرنێتی خێرا، نەک تەنیا ڕاژەدارییەکی گشتی، بەڵکوو پێداویستییەکی ژینەکیی سەرمایەدارییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "خێرایی جووڵەی سەرمایە، مەرجی سەرەکیی گەورەبوونی ئابوورییە. لەم سۆنگەیەوە، مۆدێرنیزەکردنی ژێرخانەکانی ترانسپۆرت، گەیاندن، لۆجستیک و ئینتەرنێتی خێرا، نەک تەنیا ڕاژەدارییەکی گشتی، بەڵکوو پێداویستییەکی ژینەکیی سەرمایەدارییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2678"
        },
        {
          "id": "p2680",
          "sourceIndex": 2680,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕەخساندنی دەرفەت بۆ سەرمایەی نیشتمانی تاوەکوو لە بنیاتنان و بەڕێوەبردنی ئەم ژێرخانە ستراتیژییانەدا بەشدار بێت، بە مەرجێک خاوەندارێتیی کۆتایی و چاودێریی دەستووریی لە دەستی دەوڵەتدا بمێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕەخساندنی دەرفەت بۆ سەرمایەی نیشتمانی تاوەکوو لە بنیاتنان و بەڕێوەبردنی ئەم ژێرخانە ستراتیژییانەدا بەشدار بێت، بە مەرجێک خاوەندارێتیی کۆتایی و چاودێریی دەستووریی لە دەستی دەوڵەتدا بمێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2678"
        },
        {
          "id": "p2681",
          "sourceIndex": 2681,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. هەر پڕۆژەیەکی ژێرخانیی کە تێچووی جووڵەی کاڵا و زانیاری کەم بکاتەوە، وەک \"پڕۆژەی ئاسایشی نەتەوەیی\" هەڵسوکەوتی لەگەڵ دەکرێت و یەکەمایەتیی جێبەجێکردنی پێ دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر پڕۆژەیەکی ژێرخانیی کە تێچووی جووڵەی کاڵا و زانیاری کەم بکاتەوە، وەک \"پڕۆژەی ئاسایشی نەتەوەیی\" هەڵسوکەوتی لەگەڵ دەکرێت و یەکەمایەتیی جێبەجێکردنی پێ دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2678"
        },
        {
          "id": "p2682",
          "sourceIndex": 2682,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: چینی ناوەند وەک دەرەنجامی سروشتیی کارایی بازاڕ",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: چینی ناوەند وەک دەرەنجامی سروشتیی کارایی بازاڕ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2683",
          "sourceIndex": 2683,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەت جەخت دەکاتەوە کە بەهێزبوونی چینی ناوەند، نەک لە ڕێگەی دابەشکردنی خێرخوازیی سامان، بەڵکوو تەنیا لە ڕێگەی بازاڕێکی سەرمایەداریی بەرهەمهێنەر و کێبڕکێکارەوە مسۆگەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت جەخت دەکاتەوە کە بەهێزبوونی چینی ناوەند، نەک لە ڕێگەی دابەشکردنی خێرخوازیی سامان، بەڵکوو تەنیا لە ڕێگەی بازاڕێکی سەرمایەداریی بەرهەمهێنەر و کێبڕکێکارەوە مسۆگەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2682"
        },
        {
          "id": "p2684",
          "sourceIndex": 2684,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. کاتێک سەرمایەداریی نیشتمانی بازاڕ گەورە دەکات، بۆ پاراستنی کارایی و قازانجی خۆی، \"ناچارە\" ئەم دۆخانە بخوڵقێنێ کە ڕاستەوخۆ خزمەت بە چینی ناوەند دەکەن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کاتێک سەرمایەداریی نیشتمانی بازاڕ گەورە دەکات، بۆ پاراستنی کارایی و قازانجی خۆی، \"ناچارە\" ئەم دۆخانە بخوڵقێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ڕاستەوخۆ خزمەت بە چینی ناوەند"
            },
            {
              "text": " دەکەن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2682"
        },
        {
          "id": "p2685",
          "sourceIndex": 2685,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێداویستی بۆ هێزی کاری پسپۆڕ و لێهاتوو، کە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی خۆگەڕی ئاستی مووچە و داهات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێداویستی بۆ هێزی کاری پسپۆڕ و لێهاتوو، کە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی خۆگەڕی ئاستی مووچە و داهات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2684"
        },
        {
          "id": "p2686",
          "sourceIndex": 2686,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پێداویستی بۆ کڕیاری خاوەن توانای دارایی، کە دەبێتە هۆی ئەوەی سەرمایەدار بەرژەوەندیی خۆی لە دابینکردنی خۆشبژێویی گشتیدا ببینێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پێداویستی بۆ کڕیاری خاوەن توانای دارایی، کە دەبێتە هۆی ئەوەی سەرمایەدار بەرژەوەندیی خۆی لە دابینکردنی خۆشبژێویی گشتیدا ببینێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2684"
        },
        {
          "id": "p2687",
          "sourceIndex": 2687,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کێبڕکێ لەسەر چلۆنایەتی و نرخ، کە دەبێتە هۆی ئەوەی شارۆمەندان دەستیان بە باشترین کاڵا و ڕاژەداری بە کەمترین تێچوو بگات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کێبڕکێ لەسەر چلۆنایەتی و نرخ، کە دەبێتە هۆی ئەوەی شارۆمەندان دەستیان بە باشترین کاڵا و ڕاژەداری بە کەمترین تێچوو بگات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2684"
        },
        {
          "id": "p2688",
          "sourceIndex": 2688,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. دەوڵەت هانی مۆدێلی \"هاوپشکبوونی کارکەران لە قازانجدا\" دەدات؛ ئەمە نەک وەک سۆسیالیزم، بەڵکوو وەک ئامرازێکی \"سەرمایەداریی ژیر\" بۆ بەرزکردنەوەی دڵسۆزیی پیشەیی و تێوەگلانی چینی ناوەند لە سەرکەوتنی پڕۆژە نیشتمانییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت هانی مۆدێلی \"هاوپشکبوونی کارکەران لە قازانجدا\" دەدات؛ ئەمە نەک وەک سۆسیالیزم، بەڵکوو وەک ئامرازێکی \"سەرمایەداریی ژیر\" بۆ بەرزکردنەوەی دڵسۆزیی پیشەیی و تێوەگلانی چینی ناوەند لە سەرکەوتنی پڕۆژە نیشتمانییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2682"
        },
        {
          "id": "p2689",
          "sourceIndex": 2689,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: سەربەخۆیی دارایی و بەرگریی لە بازاڕی ناوخۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: سەربەخۆیی دارایی و بەرگریی لە بازاڕی ناوخۆیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2690",
          "sourceIndex": 2690,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. بنیاتنانی پەرگاڵێکی دارایی و بانکیی نیشتمانیی زەبەلاح، کە توانای دابینکردنی سووتەمەنی دارایی بۆ پڕۆژە ستراتیژییەکان هەبێت، ئەرکێکی باڵای دەستوورییە. دەوڵەت ڕێگری دەکات لەوەی جومگە داراییەکانی وڵات بکەونە ژێر هەژموونی بانکە بیانییەکان بە شێوەیەک کە جووڵەی سەرمایەی نیشتمانی پەک بخەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بنیاتنانی پەرگاڵێکی دارایی و بانکیی نیشتمانیی زەبەلاح، کە توانای دابینکردنی سووتەمەنی دارایی بۆ پڕۆژە ستراتیژییەکان هەبێت، ئەرکێکی باڵای دەستوورییە. دەوڵەت ڕێگری دەکات لەوەی جومگە داراییەکانی وڵات بکەونە ژێر هەژموونی بانکە بیانییەکان بە شێوەیەک کە جووڵەی سەرمایەی نیشتمانی پەک بخەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2689"
        },
        {
          "id": "p2691",
          "sourceIndex": 2691,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی سەرمایەداریی نیشتمانی لەبەرامبەر هەر جۆرە کێبڕکێیەکی نادادپەروەرانەی دەرەکی، بەتایبەتی دیاردەی \"Dumping\" (فرۆشتنی کاڵا بە کەمتر لە تێچوو) کە لەلایەن دەوڵەتانی ترەوە بە مەبەستی ڕووخاندنی پیشەسازیی ناوخۆیی کوردستان ئەنجام دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی سەرمایەداریی نیشتمانی لەبەرامبەر هەر جۆرە کێبڕکێیەکی نادادپەروەرانەی دەرەکی، بەتایبەتی دیاردەی"
            },
            {
              "text": " \"Dumping\" "
            },
            {
              "text": "(فرۆشتنی کاڵا بە کەمتر لە تێچوو) کە لەلایەن دەوڵەتانی ترەوە بە مەبەستی ڕووخاندنی پیشەسازیی ناوخۆیی کوردستان ئەنجام دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2689"
        },
        {
          "id": "p2692",
          "sourceIndex": 2692,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. پێدانی هەر جۆرە سەربەشییەک بە وەبەرهێنەری بیانی لەناو خاکی کوردستاندا، نابێت بە زیانی سەرمایەداریی نیشتمانی بشکێتەوە؛ \"بەرژەوەندیی ناوخۆیی\" هەمیشە پێوەر و مەرجی سەرەکیی گشت ڕێککەوتنە بازرگانییە نێودەوڵەتییەکانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پێدانی هەر جۆرە سەربەشییەک بە وەبەرهێنەری بیانی لەناو خاکی کوردستاندا، نابێت بە زیانی سەرمایەداریی نیشتمانی بشکێتەوە؛ \"بەرژەوەندیی ناوخۆیی\" هەمیشە پێوەر و مەرجی سەرەکیی گشت ڕێککەوتنە بازرگانییە نێودەوڵەتییەکانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2689"
        },
        {
          "id": "p2693",
          "sourceIndex": 2693,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: کارایی کارگێڕی و نەهێشتنی تەوەزەلی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: کارایی کارگێڕی و نەهێشتنی تەوەزەلی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2694",
          "sourceIndex": 2694,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. دەوڵەت پابەندە بە ڕیشەکێشکردنی \"ئابووریی ڕانتی\" (پشت بەستن بە داهاتی خاو) و گۆڕینی بۆ ئابوورییەکی \"بەرهەمهێنەر\". لەم مۆدێلەدا، ڕایەداریی دەوڵەت تەنیا لە ڕێگەی دابینکردنی ژینگەی کار بۆ سەرمایەداری نیشتمانی واتا وەردەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە ڕیشەکێشکردنی \"ئابووریی ڕانتی\" (پشت بەستن بە داهاتی خاو) و گۆڕینی بۆ ئابوورییەکی \"بەرهەمهێنەر\". لەم مۆدێلەدا، ڕایەداریی دەوڵەت تەنیا لە ڕێگەی دابینکردنی ژینگەی کار بۆ سەرمایەداری نیشتمانی واتا وەردەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2693"
        },
        {
          "id": "p2695",
          "sourceIndex": 2695,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. تەوەزەلیی ئابووری و مووچەخۆریی بێ بەرهەم، وەک هەڕەشە بۆ سەر ورەی نیشتمانی و کارایی دەوڵەت دەبینرێن؛ دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژیی قورسایی ئابووری لەسەر شانی کەرتی گشتییەوە دەگوازێتەوە بۆ سەر شانی کەرتی تایبەتی بەرهەمهێنەر، تاوەکوو هێزی مرۆیی نەتەوە لە \"وەرگری پاسیڤ\"ـەوە بگۆڕێت بۆ \"داهێنەری چالاک\".",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "تەوەزەلیی ئابووری و مووچەخۆریی بێ بەرهەم، وەک هەڕەشە بۆ سەر ورەی نیشتمانی و کارایی دەوڵەت دەبینرێن؛ دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژیی قورسایی ئابووری لەسەر شانی کەرتی گشتییەوە دەگوازێتەوە بۆ سەر شانی کەرتی تایبەتی بەرهەمهێنەر، تاوەکوو هێزی مرۆیی نەتەوە لە \"وەرگری پاسیڤ\"ـەوە بگۆڕێت بۆ \"داهێنەری چالاک"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2693"
        },
        {
          "id": "p2696",
          "sourceIndex": 2696,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. هەر جۆرە قۆرخکارییەکە کە نەک لە ڕێگەی کارایی، بەڵکوو لە ڕێگەی دەسەڵاتی وارگێڕییەوە دروست بێت، بە تاوان دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت؛ چونکە قۆرخکاری بکوژی داهێنان و دوژمنی سەرەکیی گەشەی چینی ناوەندە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە قۆرخکارییەکە کە نەک لە ڕێگەی کارایی، بەڵکوو لە ڕێگەی دەسەڵاتی وارگێڕییەوە دروست بێت، بە تاوان دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت؛ چونکە قۆرخکاری بکوژی داهێنان و دوژمنی سەرەکیی گەشەی چینی ناوەندە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2693"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 84,
      "slug": "clause-84",
      "articleNumber": 84,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "ئابووریی فرەبناغە و ستراتیژیی کەرتە پێشەنگەکان",
      "body": "گواستنەوەی ئابووریی نیشتمانی لە پەرگاڵێکی تاکبناغەیی و ڕانتی، کە سەرچاوەی لاوازیی ستراتیژییە، بۆ ئابوورییەکی فرەچەشن، بەرهەمهێنەر، خۆڕاگر و پشت بەستوو بە داهێنان، ئەرکێکی بنەڕەتیی دەستووریی دەوڵەتە. ئەم بەندە ئەو کەرتە پێشەنگانە دیاری دەکات کە دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار بۆ پەرەپێدانیان دەکات، بە ئامانجی پتەوکردنی کۆڵەکەکانی ئاسایشی نەتەوەیی و مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی ئابووری.\n\nیەکەم: ئەرکی دەستووری بۆ فرەچەشنکردن\n\n١.١. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ فرەچەشنکردنی ئابووری\"، کە ئامانجی کەمکردنەوەی پشتبەستن بە داهاتی سامانە سروشتییەکان و بنیاتنانی ئابوورییەکی ڕاوەستاوە.\n\n١.٢. ئەم ستراتیژییە، بەپێی توێژینەوەی زانستی و لەبەرچاوگرتنی توانای نیشتمانی، ئەو کەرتە پێشەنگانە دیاری دەکات کە دەبنە بزوێنەری سەرەکیی گەشەی درێژخایەن.\n\nدوویەم: کەرتە پێشەنگە ستراتیژییەکان\n\n٢.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی وارگێڕیی دارایی، قانوونیی و کارگێڕییەوە، پشتیوانیی تایبەت و یەکەمایەتی ئاڕاستەی ئەم کەرتانەی خوارەوە دەکات:\n\nسێیەم: ئاسایشی خۆراک و کشتوکاڵی\n\n٣.١. ئاسایشی خۆراک بەشێکی دانەبڕاوی ئاسایشی نەتەوەییە. دەوڵەت ئەرکدارە بە گەیشتن بە ئاستی خۆبژێوی لە بەرهەمە کشتوکاڵییە ستراتیژییەکاندا.\n\n٣.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت:\n\nئا. مۆدێرنیزەکردنی کەرتی کشتوکاڵ لە ڕێگەی بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و پشتیوانیکردنی توێژینەوەی زانستی.\n\nب. دامەزراندنی \"بانکی نیشتمانیی تۆو و جینەکان\" بۆ پاراستنی سامانی ڕەسەنی کشتوکاڵی و جۆراوجۆریی بایۆلۆژیی کوردستان.\n\nپ. داڕشتنی وارگێڕیی ئاو بۆ مسۆگەرکردنی بەکارهێنانی ژیرانە و ڕاوەستاوی سەرچاوەکانی ئاو.\n\nچوارەم: پیشەسازیی پێشکەوتوو و بنکەی تەکنەلۆژیی نیشتمانی\n\n٤.١. دەوڵەت بۆ کەمکردنەوەی پشتبەستن بە هاوردە و بنیاتنانی بنکەیەکی تەکنەلۆژیی نیشتمانی، هانی وەبەرهێنان لە پیشەسازییە پێشکەوتووەکاندا دەدات.\n\n٤.٢. ئەم وارگێڕییە بەتایبەتی ئەم بوارانە دەگرێتەوە:\n\nئا. پیشەسازیی بەهای-زیادکراو، کە سامانە خاوەکان دەگۆڕێت بۆ بەرهەمی کۆتایی.\n\nب. پیشەسازیی بەرگریی خۆماڵی، وەک لەم دەستوورەدا هاتووە.\n\nپ. پیشەسازیی قورس و ستراتیژی کە بناغەی گەشەی کەرتەکانی دیکە پێکدەهێنن.\n\nپێنجەم: ئابووریی دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد\n\n٥.١. دەوڵەت، بە داننان بەوەی کە داهاتوو هی ئابووریی زانین-تەوەرە، بە شێوەیەکی ستراتیژی وەبەرهێنان لە ژێرخانی دیجیتاڵی و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوودا دەکات.\n\n٥.٢. ئەم بوارە یەکەمایەتییەکان بریتین لە:\n\nئا. بنیاتنانی ژێرخانی نیشتمانی بۆ ژیریی دەستکرد و شیکاریی داتا.\n\nب. پەرەپێدانی پیشەسازیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی بۆ پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات.\n\nپ. هاندانی کۆمپانیا نوێباوەکانی بواری تەکنەلۆژیا وەک بزوێنەری شۆڕشی چوارەمی پیشەسازی.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2698",
          "sourceIndex": 2698,
          "style": "Normal",
          "text": "گواستنەوەی ئابووریی نیشتمانی لە پەرگاڵێکی تاکبناغەیی و ڕانتی، کە سەرچاوەی لاوازیی ستراتیژییە، بۆ ئابوورییەکی فرەچەشن، بەرهەمهێنەر، خۆڕاگر و پشت بەستوو بە داهێنان، ئەرکێکی بنەڕەتیی دەستووریی دەوڵەتە. ئەم بەندە ئەو کەرتە پێشەنگانە دیاری دەکات کە دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار بۆ پەرەپێدانیان دەکات، بە ئامانجی پتەوکردنی کۆڵەکەکانی ئاسایشی نەتەوەیی و مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی ئابووری.",
          "runs": [
            {
              "text": "گواستنەوەی ئابووریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " لە پەرگاڵێکی تاکبناغەیی و ڕانتی، کە سەرچاوەی لاوازیی ستراتیژییە، بۆ ئابوورییەکی فرەچەشن، بەرهەمهێنەر، خۆڕاگر و پشت بەستوو بە داهێنان، ئەرکێکی بنەڕەتیی دەستووریی دەوڵەتە. ئەم بەندە ئەو کەرتە پێشەنگانە دیاری دەکات کە دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار بۆ پەرەپێدانیان دەکات، بە ئامانجی پتەوکردنی کۆڵەکەکانی ئاسایشی نەتەوەیی و مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی ئابووری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2699",
          "sourceIndex": 2699,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرکی دەستووری بۆ فرەچەشنکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرکی دەستووری بۆ فرەچەشنکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2700",
          "sourceIndex": 2700,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ فرەچەشنکردنی ئابووری\"، کە ئامانجی کەمکردنەوەی پشتبەستن بە داهاتی سامانە سروشتییەکان و بنیاتنانی ئابوورییەکی ڕاوەستاوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ فرەچەشنکردنی ئابووری\"، کە ئامانجی کەمکردنەوەی پشتبەستن بە داهاتی سامانە سروشتییەکان"
            },
            {
              "text": " و بنیاتنانی ئابوورییەکی ڕاوەستاوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2699"
        },
        {
          "id": "p2701",
          "sourceIndex": 2701,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم ستراتیژییە، بەپێی توێژینەوەی زانستی و لەبەرچاوگرتنی توانای نیشتمانی، ئەو کەرتە پێشەنگانە دیاری دەکات کە دەبنە بزوێنەری سەرەکیی گەشەی درێژخایەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ستراتیژییە، بەپێی توێژینەوەی زانستی و لەبەرچاوگرتنی توانای نیشتمانی، ئەو کەرتە پێشەنگانە دیاری دەکات کە دەبنە بزوێنەری سەرەکیی گەشەی درێژخایەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2699"
        },
        {
          "id": "p2702",
          "sourceIndex": 2702,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: کەرتە پێشەنگە ستراتیژییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": کەرتە پێشەنگە ستراتیژییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2703",
          "sourceIndex": 2703,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی وارگێڕیی دارایی، قانوونیی و کارگێڕییەوە، پشتیوانیی تایبەت و یەکەمایەتی ئاڕاستەی ئەم کەرتانەی خوارەوە دەکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی وارگێڕیی دارایی، قانوونیی و کارگێڕییەوە، پشتیوانیی تایبەت و یەکەمایەتی ئاڕاستەی ئەم کەرتانەی خوارەوە دەکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2702"
        },
        {
          "id": "p2704",
          "sourceIndex": 2704,
          "style": "خاڵ",
          "text": "سێیەم: ئاسایشی خۆراک و کشتوکاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ئاسایشی خۆراک و کشتوکاڵی"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2702"
        },
        {
          "id": "p2705",
          "sourceIndex": 2705,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ئاسایشی خۆراک بەشێکی دانەبڕاوی ئاسایشی نەتەوەییە. دەوڵەت ئەرکدارە بە گەیشتن بە ئاستی خۆبژێوی لە بەرهەمە کشتوکاڵییە ستراتیژییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئاسایشی خۆراک"
            },
            {
              "text": " بەشێکی دانەبڕاوی ئاسایشی نەتەوەییە. دەوڵەت ئەرکدارە بە گەیشتن بە ئاستی خۆبژێوی لە بەرهەمە کشتوکاڵییە ستراتیژییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2702"
        },
        {
          "id": "p2706",
          "sourceIndex": 2706,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2702"
        },
        {
          "id": "p2707",
          "sourceIndex": 2707,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مۆدێرنیزەکردنی کەرتی کشتوکاڵ لە ڕێگەی بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و پشتیوانیکردنی توێژینەوەی زانستی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مۆدێرنیزەکردنی کەرتی کشتوکاڵ لە ڕێگەی بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و پشتیوانیکردنی توێژینەوەی زانستی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2706"
        },
        {
          "id": "p2708",
          "sourceIndex": 2708,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دامەزراندنی \"بانکی نیشتمانیی تۆو و جینەکان\" بۆ پاراستنی سامانی ڕەسەنی کشتوکاڵی و جۆراوجۆریی بایۆلۆژیی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دامەزراندنی \"بانکی نیشتمانیی تۆو و جینەکان\" بۆ پاراستنی سامانی ڕەسەنی کشتوکاڵی و جۆراوجۆریی بایۆلۆژیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2706"
        },
        {
          "id": "p2709",
          "sourceIndex": 2709,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. داڕشتنی وارگێڕیی ئاو بۆ مسۆگەرکردنی بەکارهێنانی ژیرانە و ڕاوەستاوی سەرچاوەکانی ئاو.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. داڕشتنی وارگێڕیی ئاو بۆ مسۆگەرکردنی بەکارهێنانی ژیرانە و ڕاوەستاوی سەرچاوەکانی ئاو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2706"
        },
        {
          "id": "p2710",
          "sourceIndex": 2710,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پیشەسازیی پێشکەوتوو و بنکەی تەکنەلۆژیی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پیشەسازیی پێشکەوتوو و بنکەی تەکنەلۆژیی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2711",
          "sourceIndex": 2711,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت بۆ کەمکردنەوەی پشتبەستن بە هاوردە و بنیاتنانی بنکەیەکی تەکنەلۆژیی نیشتمانی، هانی وەبەرهێنان لە پیشەسازییە پێشکەوتووەکاندا دەدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بۆ کەمکردنەوەی پشتبەستن بە هاوردە و بنیاتنانی بنکەیەکی تەکنەلۆژیی نیشتمانی، هانی وەبەرهێنان لە پیشەسازییە پێشکەوتووەکاندا دەدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2710"
        },
        {
          "id": "p2712",
          "sourceIndex": 2712,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەم وارگێڕییە بەتایبەتی ئەم بوارانە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم وارگێڕییە بەتایبەتی ئەم بوارانە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2710"
        },
        {
          "id": "p2713",
          "sourceIndex": 2713,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پیشەسازیی بەهای-زیادکراو، کە سامانە خاوەکان دەگۆڕێت بۆ بەرهەمی کۆتایی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پیشەسازیی بەهای-زیادکراو، کە سامانە خاوەکان دەگۆڕێت بۆ بەرهەمی کۆتایی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2712"
        },
        {
          "id": "p2714",
          "sourceIndex": 2714,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پیشەسازیی بەرگریی خۆماڵی، وەک لەم دەستوورەدا هاتووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پیشەسازیی بەرگریی خۆماڵی، وەک لەم دەستوورەدا هاتووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2712"
        },
        {
          "id": "p2715",
          "sourceIndex": 2715,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پیشەسازیی قورس و ستراتیژی کە بناغەی گەشەی کەرتەکانی دیکە پێکدەهێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پیشەسازیی قورس و ستراتیژی کە بناغەی گەشەی کەرتەکانی دیکە پێکدەهێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2712"
        },
        {
          "id": "p2716",
          "sourceIndex": 2716,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ئابووریی دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ئابووریی دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2717",
          "sourceIndex": 2717,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەت، بە داننان بەوەی کە داهاتوو هی ئابووریی زانین-تەوەرە، بە شێوەیەکی ستراتیژی وەبەرهێنان لە ژێرخانی دیجیتاڵی و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوودا دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، بە داننان بەوەی کە داهاتوو هی ئابووریی زانین-تەوەرە، بە شێوەیەکی ستراتیژی وەبەرهێنان لە ژێرخانی دیجیتاڵی و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوودا دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2716"
        },
        {
          "id": "p2718",
          "sourceIndex": 2718,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئەم بوارە یەکەمایەتییەکان بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم بوارە یەکەمایەتییەکان بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2716"
        },
        {
          "id": "p2719",
          "sourceIndex": 2719,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بنیاتنانی ژێرخانی نیشتمانی بۆ ژیریی دەستکرد و شیکاریی داتا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بنیاتنانی ژێرخانی نیشتمانی بۆ ژیریی دەستکرد و شیکاریی داتا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2718"
        },
        {
          "id": "p2720",
          "sourceIndex": 2720,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پەرەپێدانی پیشەسازیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی بۆ پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پەرەپێدانی پیشەسازیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی بۆ پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2718"
        },
        {
          "id": "p2721",
          "sourceIndex": 2721,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. هاندانی کۆمپانیا نوێباوەکانی بواری تەکنەلۆژیا وەک بزوێنەری شۆڕشی چوارەمی پیشەسازی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هاندانی کۆمپانیا نوێباوەکانی بواری تەکنەلۆژیا وەک بزوێنەری شۆڕشی چوارەمی پیشەسازی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2718"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 85,
      "slug": "clause-85",
      "articleNumber": 85,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "گەڕیاریی نیشتمانی و نواندنی شارستانیەت",
      "body": "کۆماری کوردستان، وارگەی نەتەوەیی وەک گەنجینەیەکی مێژوویی و سروشتی دەناسێنێت. گەڕیاریی نیشتمانی ئامرازێکی ستراتیژیی دەوڵەتە بۆ بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی، پاراستنی پاشماگی شارستانی و دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی لە چوارچێوەی بەها نەتەوەیی و بنەماکانی ئاسایشدا.\n\nیەکەم: پاراستنی ڕەسەنایەتیی پاشماگی شارستانی\n\n١.١. گەڕیاری لەسەر بنەمای ڕێزگرتن لە ڕەسەنایەتیی مێژوویی کوردستان دادەمەزرێت. هەر جۆرە دەستکارییەک کە ببێتە هۆی شێواندنی بنەڕەتیی شوێنەوارەکان یان سیما مێژووییەکان، لەژێر هەر پاساوێکی گەشەپێدان بێت، بە پێشێلکاریی دەستووری هەژمار دەکرێت.\n\n١.٢. ناوچە شوێنەواری و مێژووییەکان مڵکی گشتیی نەتەوەن؛ بەڕێوەبردن و سەرپەرشتیکردنیان تەنیا لە دەسەڵاتی دامەزراوە پسپۆڕەکانی دەوڵەتدایە. وەبەرهێنانی کەرتی تایبەت لە دەوروبەری ئەم ناوچانە دەبێت بە تەواوی هاوتەریب بێت لەگەڵ ستانداردە کەونارناسی و باوانناسییەکان.\n\n١.٣. دەوڵەت \"فەردی زانستی و شوێنەواری\" وەک جۆرێکی لەپێشینەی گەڕیاری هان دەدات، بە ئامانجی ناساندنی ڕاستگۆیانەی مێژووی کوردستان بە جیهان.\n\nدوویەم: گەڕیاریی ژینگەیی و پاراستنی \"وار\"\n\n٢.١. گەشەپێدانی کەرتی گەڕیاری نابێت ببێتە هۆی تێکدانی هاوسەنگیی سروشتیی کوردستان. شاخەکان، دارستانەکان و سەرچاوە ئاوییەکان وەک سامانی ستراتیژیی نەوەکان دەپارێزرێن.\n\n٢.٢. مۆڵەتی دامەزراندنی هەر بنکەیەکی گەڕیاری لە ناوچە سروشتییەکاندا، بەستراوەتەوە بە پابەندبوونی تەواوی وەبەرهێنەر بەم مەرجانەوە:\n\nئا. بەکارهێنانی کەرەستەی بیناسازیی گونجاو لەگەڵ ژینگەی ناوچەکە.\n\nب. دابینکردنی ژێرخانی سەربەخۆ بۆ چارەسەرکردنی پاشماوەکان، بە جۆرێک کە هیچ زیانێک بە خاک و ئاوی نیشتمان نەگەیەنێت.\n\nپ. ڕێگری لە هەر پڕۆژەیەک کە ببێتە هۆی سنووردارکردنی دەستگەیشتنی گشتی بۆ سەرچاوە سروشتییەکان.\n\nسێیەم: هاوسەنگیی ئابووری و ڕێگری لە خوێنبەربوونی سەرمایە\n\n٣.١. دەوڵەت ڕێز لە مافی شارۆمەندان دەگرێت بۆ فەرد (سەفەر) بەرەو جیهان، بەڵام ئەرکدارە بە گرتنەبەری ڕێکاری دارایی بۆ پاراستنی یەدەگی دراوی نیشتمانی.\n\n٣.٢. قانوون \"تێچووی نیشتمانیی فەرد\" دیاری دەکات، کە باجێکی تایبەتە و تەنیا ئەو فەردە گەڕیارییانە دەگرێتەوە کە بۆ دەرەوەی وڵات ئەنجام دەدرێن. داهاتی ئەم باجە تەنیا بۆ بەهێزکردنی ژێرخانی گەڕیاریی ناوخۆ و ئاوەدانکردنەوەی ناوچە پەراوێزخراوەکان تەرخان دەکرێت.\n\n٣.٣. دەوڵەت، لە ڕێگەی هاندانی دارایی و ئاسانکاریی کارگێڕییەوە، کار بۆ ئەوە دەکات کە کوردستان ببێتە جێگرەوەی سەرەکیی گەڕیارانی ناوخۆ، تاوەکوو سامانی نیشتمانی لە ناو وڵاتدا لە جووڵەدا بمێنێتەوە.\n\nچوارەم: ڕێکخستنی هاتنی بیانییەکان و ئاسایشی نەتەوەیی\n\n٤.١. پێدانی ڤیزا و ڕێگەدان بە هاتنی گەڕیارانی بیانی، بەتایبەت لەو دەوڵەتانەی کە پێشینەی داگیرکاری و دوژمنکارییان لەگەڵ کوردستان هەیە، دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی دەزگا هەواڵگری و هەدارییەکانەوە.\n\n٤.٢. هەر گەڕیارێکی بیانی کە بەشداری بکات لە چالاکییەکدا کە ئامانجی تێکدانی سەقامگیریی کۆمەڵایەتی، سووکایەتیکردن بە شوناسی نەتەوەیی، یان کۆکردنەوەی زانیاریی ناقانوونیی بێت، دەستبەجێ مافی مانەوەی لێ دەسەنرێتەوە و بەپێی قانوون ڕووبەڕووی لێپرسینەوە دەبێتەوە.\n\n٤.٣. دەوڵەت ڕێگری دەکات لە هەر جۆرە \"قۆرخکاریی نیشتەجێبوون\" لەلایەن کۆمپانیا بیانییەکانەوە کە ببێتە هۆی دروستبوونی ناوچەی داخراو لە دەرەوەی قوڕغی چاودێریی نیشتمانی.\n\nپێنجەم: بەڕێوەبردنی ژیری کەرتی گەڕیاری\n\n٥.١. پەڕگاڵی \"دەوڵەتی ژیر\" ئەرکی بەڕێوەبردنی تەکنیکیی گشت پڕۆسەکانی گەڕیاری لە ئەستۆ دەگرێت، لە ڤیزای ئەلیکترۆنییەوە تا چاودێریکردنی ئاستی چلۆنایەتیی ڕاژەدارییەکان.\n\n٥.٢. دروستکردنی \"بنکەی داتای گەڕیاریی نیشتمانی\" بۆ شیکردنەوەی ئاراستە ئابوورییەکان و دڵنیابوون لەوەی کە ئەم کەرتە ڕاژەی گەشەی ڕاوەستاوی وڵات دەکات.\n\nشەشەم: پێگەیاندنی توانای مرۆیی و ستانداردی پیشەیی\n\n٦.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی هاوئاهەنگی لەنێوان شالیارگەکانی پەروەردە و خوێندنی باڵا، بەرنامەیەکی نیشتمانی بۆ پێگەیاندنی کادرێکی پسپۆڕ لە بواری گەڕیاریدا دادەڕێژێت. ئەم بەرنامەیە تەنیا لەسەر ڕاژەداری کورت نابێتەوە، بەڵکوو جەخت لەسەر زانستەکانی مێژوو، شوێنەوارناسی و زمانە جیهانییەکان دەکاتەوە.\n\n٦.٢. قانوون \"پەرگاڵی مۆڵەتی نیشتمانی بۆ ڕێبەرانی گەڕیاری\" دادەمەزرێنێت. هیچ کەسێک، چ ناوخۆیی یان بیانی، بۆی نییە وەک ڕێبەری گەڕیار یان فەرد کار بکات مەگەر لە تاقیکردنەوەی نیشتمانیی \"ڕاستگۆیی مێژوویی\" دەرچووبێت؛ ئەمە بۆ دڵنیابوونە لەوەی کە مێژووی کوردستان بە شێوەیەکی زانستی و بێ شێواندن بە جیهان دەناسرێت.\n\n٦.٣. دەوڵەت هانی دامەزراندنی \"سەندیکای پیشەگەرانی گەڕیاری\" دەدات کە ئەرکی داڕشتنی کۆدی ڕەوشتیی پیشەیی و چاودێریکردنی چلۆنایەتیی ڕاژەدارییەکان بێت، بە جۆرێک کە ڕەنگدانەوەی بەها بەرزەکانی میوانداریی شکۆمەندانەی بێ خۆگچکەبینانەی کوردی بێت.\n\n٦.٤. دامەزراوەکانی گەڕیاری پابەند دەکرێن بە تەرخانکردنی ڕێژەیەکی دیاریکراو لە داهاتەکانیان بۆ ڕاهێنانی بەردەوامی فەرمانبەرەکانیان لەسەر نوێترین تەکنەلۆژیاکانی گەڕیاریی دیجیتاڵی و شێوازەکانی پاراستنی ژینگە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2723",
          "sourceIndex": 2723,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، وارگەی نەتەوەیی وەک گەنجینەیەکی مێژوویی و سروشتی دەناسێنێت. گەڕیاریی نیشتمانی ئامرازێکی ستراتیژیی دەوڵەتە بۆ بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی، پاراستنی پاشماگی شارستانی و دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی لە چوارچێوەی بەها نەتەوەیی و بنەماکانی ئاسایشدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، وارگەی نەتەوەیی وەک گەنجینەیەکی مێژوویی و سروشتی دەناسێنێت. گەڕیاریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " ئامرازێکی ستراتیژیی دەوڵەتە بۆ بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی، پاراستنی پاشماگی شارستانی و دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی لە چوارچێوەی بەها نەتەوەیی و بنەماکانی ئاسایشدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2724",
          "sourceIndex": 2724,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پاراستنی ڕەسەنایەتیی پاشماگی شارستانی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پاراستنی ڕەسەنایەتیی پاشماگی شارستانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2725",
          "sourceIndex": 2725,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. گەڕیاری لەسەر بنەمای ڕێزگرتن لە ڕەسەنایەتیی مێژوویی کوردستان دادەمەزرێت. هەر جۆرە دەستکارییەک کە ببێتە هۆی شێواندنی بنەڕەتیی شوێنەوارەکان یان سیما مێژووییەکان، لەژێر هەر پاساوێکی گەشەپێدان بێت، بە پێشێلکاریی دەستووری هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گەڕیاری لەسەر بنەمای ڕێزگرتن لە ڕەسەنایەتیی مێژوویی کوردستان دادەمەزرێت. هەر جۆرە دەستکارییەک کە ببێتە هۆی شێواندنی بنەڕەتیی شوێنەوارەکان یان سیما مێژووییەکان، لەژێر هەر پاساوێکی گەشەپێدان بێت، بە پێشێلکاریی دەستووری هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2724"
        },
        {
          "id": "p2726",
          "sourceIndex": 2726,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ناوچە شوێنەواری و مێژووییەکان مڵکی گشتیی نەتەوەن؛ بەڕێوەبردن و سەرپەرشتیکردنیان تەنیا لە دەسەڵاتی دامەزراوە پسپۆڕەکانی دەوڵەتدایە. وەبەرهێنانی کەرتی تایبەت لە دەوروبەری ئەم ناوچانە دەبێت بە تەواوی هاوتەریب بێت لەگەڵ ستانداردە کەونارناسی و باوانناسییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ناوچە شوێنەواری و مێژووییەکان مڵکی گشتیی نەتەوەن؛ بەڕێوەبردن و سەرپەرشتیکردنیان تەنیا لە دەسەڵاتی دامەزراوە پسپۆڕەکانی دەوڵەتدایە. وەبەرهێنانی کەرتی تایبەت"
            },
            {
              "text": " لە دەوروبەری ئەم ناوچانە دەبێت بە تەواوی هاوتەریب بێت لەگەڵ ستانداردە کەونارناسی و باوانناسییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2724"
        },
        {
          "id": "p2727",
          "sourceIndex": 2727,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. دەوڵەت \"فەردی زانستی و شوێنەواری\" وەک جۆرێکی لەپێشینەی گەڕیاری هان دەدات، بە ئامانجی ناساندنی ڕاستگۆیانەی مێژووی کوردستان بە جیهان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت \"فەردی زانستی و شوێنەواری\" وەک جۆرێکی لەپێشینەی گەڕیاری هان دەدات، بە ئامانجی ناساندنی ڕاستگۆیانەی مێژووی کوردستان بە جیهان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2724"
        },
        {
          "id": "p2728",
          "sourceIndex": 2728,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: گەڕیاریی ژینگەیی و پاراستنی \"وار\"",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": گەڕیاریی ژینگەیی و پاراستنی \"وار"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2729",
          "sourceIndex": 2729,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. گەشەپێدانی کەرتی گەڕیاری نابێت ببێتە هۆی تێکدانی هاوسەنگیی سروشتیی کوردستان. شاخەکان، دارستانەکان و سەرچاوە ئاوییەکان وەک سامانی ستراتیژیی نەوەکان دەپارێزرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گەشەپێدانی کەرتی گەڕیاری نابێت ببێتە هۆی تێکدانی هاوسەنگیی سروشتیی کوردستان. شاخەکان، دارستانەکان و سەرچاوە ئاوییەکان وەک سامانی ستراتیژیی نەوەکان دەپارێزرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2728"
        },
        {
          "id": "p2730",
          "sourceIndex": 2730,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. مۆڵەتی دامەزراندنی هەر بنکەیەکی گەڕیاری لە ناوچە سروشتییەکاندا، بەستراوەتەوە بە پابەندبوونی تەواوی وەبەرهێنەر بەم مەرجانەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مۆڵەتی دامەزراندنی هەر بنکەیەکی گەڕیاری لە ناوچە سروشتییەکاندا، بەستراوەتەوە بە پابەندبوونی تەواوی وەبەرهێنەر بەم مەرجانەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2728"
        },
        {
          "id": "p2731",
          "sourceIndex": 2731,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەکارهێنانی کەرەستەی بیناسازیی گونجاو لەگەڵ ژینگەی ناوچەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەکارهێنانی کەرەستەی بیناسازیی گونجاو لەگەڵ ژینگەی ناوچەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2730"
        },
        {
          "id": "p2732",
          "sourceIndex": 2732,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دابینکردنی ژێرخانی سەربەخۆ بۆ چارەسەرکردنی پاشماوەکان، بە جۆرێک کە هیچ زیانێک بە خاک و ئاوی نیشتمان نەگەیەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دابینکردنی ژێرخانی سەربەخۆ بۆ چارەسەرکردنی پاشماوەکان، بە جۆرێک کە هیچ زیانێک بە خاک و ئاوی نیشتمان نەگەیەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2730"
        },
        {
          "id": "p2733",
          "sourceIndex": 2733,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕێگری لە هەر پڕۆژەیەک کە ببێتە هۆی سنووردارکردنی دەستگەیشتنی گشتی بۆ سەرچاوە سروشتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕێگری لە هەر پڕۆژەیەک کە ببێتە هۆی سنووردارکردنی دەستگەیشتنی گشتی بۆ سەرچاوە سروشتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2730"
        },
        {
          "id": "p2734",
          "sourceIndex": 2734,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: هاوسەنگیی ئابووری و ڕێگری لە خوێنبەربوونی سەرمایە",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: هاوسەنگیی ئابووری و ڕێگری لە خوێنبەربوونی سەرمایە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2735",
          "sourceIndex": 2735,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت ڕێز لە مافی شارۆمەندان دەگرێت بۆ فەرد (سەفەر) بەرەو جیهان، بەڵام ئەرکدارە بە گرتنەبەری ڕێکاری دارایی بۆ پاراستنی یەدەگی دراوی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ڕێز لە مافی شارۆمەندان دەگرێت بۆ فەرد (سەفەر) بەرەو جیهان، بەڵام ئەرکدارە بە گرتنەبەری ڕێکاری دارایی بۆ پاراستنی یەدەگی دراوی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2734"
        },
        {
          "id": "p2736",
          "sourceIndex": 2736,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. قانوون \"تێچووی نیشتمانیی فەرد\" دیاری دەکات، کە باجێکی تایبەتە و تەنیا ئەو فەردە گەڕیارییانە دەگرێتەوە کە بۆ دەرەوەی وڵات ئەنجام دەدرێن. داهاتی ئەم باجە تەنیا بۆ بەهێزکردنی ژێرخانی گەڕیاریی ناوخۆ و ئاوەدانکردنەوەی ناوچە پەراوێزخراوەکان تەرخان دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون \"تێچووی نیشتمانیی فەرد\" دیاری دەکات، کە باجێکی تایبەتە و تەنیا ئەو فەردە گەڕیارییانە دەگرێتەوە کە بۆ دەرەوەی وڵات ئەنجام دەدرێن. داهاتی ئەم باجە تەنیا بۆ "
            },
            {
              "text": "بەهێزکردنی ژێرخانی گەڕیاریی ناوخۆ و ئاوەدانکردنەوەی ناوچە پەراوێزخراوەکان تەرخان دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2734"
        },
        {
          "id": "p2737",
          "sourceIndex": 2737,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. دەوڵەت، لە ڕێگەی هاندانی دارایی و ئاسانکاریی کارگێڕییەوە، کار بۆ ئەوە دەکات کە کوردستان ببێتە جێگرەوەی سەرەکیی گەڕیارانی ناوخۆ، تاوەکوو سامانی نیشتمانی لە ناو وڵاتدا لە جووڵەدا بمێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی هاندانی دارایی و ئاسانکاریی کارگێڕییەوە، کار بۆ ئەوە دەکات کە کوردستان ببێتە جێگرەوەی سەرەکیی گەڕیارانی ناوخۆ، تاوەکوو سامانی نیشتمانی لە ناو وڵاتدا لە جووڵەدا بمێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2734"
        },
        {
          "id": "p2738",
          "sourceIndex": 2738,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕێکخستنی هاتنی بیانییەکان و ئاسایشی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕێکخستنی هاتنی بیانییەکان و ئاسایشی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2739",
          "sourceIndex": 2739,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. پێدانی ڤیزا و ڕێگەدان بە هاتنی گەڕیارانی بیانی، بەتایبەت لەو دەوڵەتانەی کە پێشینەی داگیرکاری و دوژمنکارییان لەگەڵ کوردستان هەیە، دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی دەزگا هەواڵگری و هەدارییەکانەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پێدانی ڤیزا و ڕێگەدان بە هاتنی گەڕیارانی بیانی، بەتایبەت لەو دەوڵەتانەی کە پێشینەی داگیرکاری و دوژمنکارییان لەگەڵ کوردستان هەیە، دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی دەزگا هەواڵگری و هەدارییەکانەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2738"
        },
        {
          "id": "p2740",
          "sourceIndex": 2740,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. هەر گەڕیارێکی بیانی کە بەشداری بکات لە چالاکییەکدا کە ئامانجی تێکدانی سەقامگیریی کۆمەڵایەتی، سووکایەتیکردن بە شوناسی نەتەوەیی، یان کۆکردنەوەی زانیاریی ناقانوونیی بێت، دەستبەجێ مافی مانەوەی لێ دەسەنرێتەوە و بەپێی قانوون ڕووبەڕووی لێپرسینەوە دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر گەڕیارێکی بیانی کە بەشداری بکات لە چالاکییەکدا کە ئامانجی تێکدانی سەقامگیریی کۆمەڵایەتی، سووکایەتیکردن بە شوناسی نەتەوەیی، یان کۆکردنەوەی زانیاریی ناقانوونیی بێت، دەستبەجێ مافی مانەوەی لێ دەسەنرێتەوە و بەپێی قانوون ڕووبەڕووی لێپرسینەوە دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2738"
        },
        {
          "id": "p2741",
          "sourceIndex": 2741,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. دەوڵەت ڕێگری دەکات لە هەر جۆرە \"قۆرخکاریی نیشتەجێبوون\" لەلایەن کۆمپانیا بیانییەکانەوە کە ببێتە هۆی دروستبوونی ناوچەی داخراو لە دەرەوەی قوڕغی چاودێریی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ڕێگری دەکات لە هەر جۆرە \"قۆرخکاریی نیشتەجێبوون\" لەلایەن کۆمپانیا بیانییەکانەوە کە ببێتە هۆی دروستبوونی ناوچەی داخراو لە دەرەوەی قوڕغی چاودێریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2738"
        },
        {
          "id": "p2742",
          "sourceIndex": 2742,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: بەڕێوەبردنی ژیری کەرتی گەڕیاری",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: بەڕێوەبردنی ژیری کەرتی گەڕیاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2743",
          "sourceIndex": 2743,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. پەڕگاڵی \"دەوڵەتی ژیر\" ئەرکی بەڕێوەبردنی تەکنیکیی گشت پڕۆسەکانی گەڕیاری لە ئەستۆ دەگرێت، لە ڤیزای ئەلیکترۆنییەوە تا چاودێریکردنی ئاستی چلۆنایەتیی ڕاژەدارییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی \"دەوڵەتی ژیر"
            },
            {
              "text": "\" ئەرکی بەڕێوەبردنی تەکنیکیی گشت پڕۆسەکانی گەڕیاری لە ئەستۆ دەگرێت، لە ڤیزای ئەلیکترۆنییەوە تا چاودێریکردنی ئاستی چلۆنایەتیی ڕاژەدارییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2742"
        },
        {
          "id": "p2744",
          "sourceIndex": 2744,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دروستکردنی \"بنکەی داتای گەڕیاریی نیشتمانی\" بۆ شیکردنەوەی ئاراستە ئابوورییەکان و دڵنیابوون لەوەی کە ئەم کەرتە ڕاژەی گەشەی ڕاوەستاوی وڵات دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دروستکردنی \"بنکەی داتای گەڕیاریی نیشتمانی\" بۆ شیکردنەوەی ئاراستە ئابوورییەکان و دڵنیابوون لەوەی کە ئەم کەرتە ڕاژەی گەشەی ڕاوەستاوی وڵات دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2742"
        },
        {
          "id": "p2745",
          "sourceIndex": 2745,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: پێگەیاندنی توانای مرۆیی و ستانداردی پیشەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: پێگەیاندنی توانای مرۆیی و ستانداردی پیشەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2746",
          "sourceIndex": 2746,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی هاوئاهەنگی لەنێوان شالیارگەکانی پەروەردە و خوێندنی باڵا، بەرنامەیەکی نیشتمانی بۆ پێگەیاندنی کادرێکی پسپۆڕ لە بواری گەڕیاریدا دادەڕێژێت. ئەم بەرنامەیە تەنیا لەسەر ڕاژەداری کورت نابێتەوە، بەڵکوو جەخت لەسەر زانستەکانی مێژوو، شوێنەوارناسی و زمانە جیهانییەکان دەکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی هاوئاهەنگی لەنێوان شالیارگەکانی پەروەردە و خوێندنی باڵا، بەرنامەیەکی نیشتمانی بۆ پێگەیاندنی کادرێکی پسپۆڕ لە بواری گەڕیاریدا دادەڕێژێت. ئەم بەرنامەیە تەنیا لەسەر ڕاژەداری کورت نابێتەوە، بەڵکوو جەخت لەسەر زانستەکانی مێژوو، شوێنەوارناسی و زمانە جیهانییەکان دەکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2745"
        },
        {
          "id": "p2747",
          "sourceIndex": 2747,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. قانوون \"پەرگاڵی مۆڵەتی نیشتمانی بۆ ڕێبەرانی گەڕیاری\" دادەمەزرێنێت. هیچ کەسێک، چ ناوخۆیی یان بیانی، بۆی نییە وەک ڕێبەری گەڕیار یان فەرد کار بکات مەگەر لە تاقیکردنەوەی نیشتمانیی \"ڕاستگۆیی مێژوویی\" دەرچووبێت؛ ئەمە بۆ دڵنیابوونە لەوەی کە مێژووی کوردستان بە شێوەیەکی زانستی و بێ شێواندن بە جیهان دەناسرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون \"پەرگاڵی مۆڵەتی نیشتمانی بۆ ڕێبەرانی گەڕیاری\" دادەمەزرێنێت. هیچ کەسێک، چ ناوخۆیی یان بیانی، بۆی نییە وەک ڕێبەری گەڕیار یان فەرد کار بکات مەگەر لە تاقیکردنەوەی نیشتمانیی \"ڕاستگۆیی مێژوویی\" دەرچووبێت؛ ئەمە بۆ دڵنیابوونە لەوەی کە مێژووی کوردستان بە شێوەیەکی زانستی و بێ شێواندن بە جیهان دەناسرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2745"
        },
        {
          "id": "p2748",
          "sourceIndex": 2748,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. دەوڵەت هانی دامەزراندنی \"سەندیکای پیشەگەرانی گەڕیاری\" دەدات کە ئەرکی داڕشتنی کۆدی ڕەوشتیی پیشەیی و چاودێریکردنی چلۆنایەتیی ڕاژەدارییەکان بێت، بە جۆرێک کە ڕەنگدانەوەی بەها بەرزەکانی میوانداریی شکۆمەندانەی بێ خۆگچکەبینانەی کوردی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت هانی دامەزراندنی \"سەندیکای پیشەگەرانی گەڕیاری\" دەدات کە ئەرکی داڕشتنی کۆدی ڕەوشتیی پیشەیی و چاودێریکردنی چلۆنایەتیی ڕاژەدارییەکان بێت، بە جۆرێک کە ڕەنگدانەوەی بەها بەرزەکانی میوانداریی شکۆمەندانەی بێ خۆگچکەبینانەی کوردی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2745"
        },
        {
          "id": "p2749",
          "sourceIndex": 2749,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٤. دامەزراوەکانی گەڕیاری پابەند دەکرێن بە تەرخانکردنی ڕێژەیەکی دیاریکراو لە داهاتەکانیان بۆ ڕاهێنانی بەردەوامی فەرمانبەرەکانیان لەسەر نوێترین تەکنەلۆژیاکانی گەڕیاریی دیجیتاڵی و شێوازەکانی پاراستنی ژینگە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دامەزراوەکانی گەڕیاری پابەند دەکرێن بە تەرخانکردنی ڕێژەیەکی دیاریکراو لە داهاتەکانیان بۆ ڕاهێنانی بەردەوامی فەرمانبەرەکانیان لەسەر نوێترین تەکنەلۆژیاکانی گەڕیاریی دیجیتاڵی و شێوازەکانی پاراستنی ژینگە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2745"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 86,
      "slug": "clause-86",
      "articleNumber": 86,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "دەسەڵات بەسەر سامانە سروشتییەکاندا",
      "body": "سامانە سروشتییەکانی کوردستان مڵکی ڕەهای نەتەوەی کورد و سپێردەیەکی پیرۆزن لە دەستی نەوەی ئێستادا بۆ نەوەکانی داهاتوو. ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووریی سەروەریی نەتەوەیی بەسەر ئەم سامانانەدا دادەڕێژێت و میکانیزمی بەڕێوەبردنیان لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و گەشەی ڕاوەستاودا دیاری دەکات.\n\nیەکەم: خاوەندارێتیی ڕەها و دانەبڕاوی نەتەوەیی\n\n١.١. سەرجەم سامانە سروشتییەکان، چ ئەوانەی لەسەر خاکن و چ ئەوانەی لەژێر خاکدان، لەنێو تەواوی وارگەی مێژوویی کوردستاندا، لەوانە نەوت، گاز، ئاو، کانزا ستراتیژییەکان، و دارستانەکان، مڵکی ڕەها، دانەبڕاو و دەستلێهەڵنەگیراوی نەتەوەی کوردن.\n\n١.٢. دەوڵەتی کۆماری کوردستان وەک تاکە پاسەوان و سپێردەداری ئەم سامانە نەتەوەییە، ئەرکی بەڕێوەبردن، پاراستن و گەشەپێدانی لە ئەستۆدایە، بە نوێنەرایەتیی نەوەکانی ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو.\n\nدوویەم: بنەماکانی بەکارهێنان و وەبەرهێنان\n\n٢.١. بەکارهێنان و وەبەرهێنان لە سامانە نەتەوەییەکاندا، تەنیا بەپێی \"قانوونی ستراتیژیی سامانە نیشتمانییەکان\" دەبێت.\n\n٢.٢. ئەم قانوونە لەسەر ئەم بنەما نەگۆڕانەی خوارەوە دادەڕێژرێت:\n\nئا. ڕوونایەتیی تەواو لە گشت قۆناغەکانی گرێبەست، بەرهەمهێنان و داهاتدا.\n\nب. مسۆگەرکردنی بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی و بەکارهێنانی داهاتەکان بۆ بنیاتنانی ئابوورییەکی فرەبناغە.\n\nپ. پابەندبوونی ڕەها بە بەرزترین ستانداردەکانی پاراستنی ژینگە و کەمکردنەوەی زیانەکان.\n\nت. دابینکردنی دادی نێوان نەوەکان، لە ڕێگەی گۆڕینی سامانی کاتی بۆ سەرمایەی هەردەمیی.\n\nسێیەم: سندوقی سەربەخۆیی بۆ نەوەکانی داهاتوو\n\n٣.١. بە مەبەستی بەڕێوەبردنی ژیرانەی داهاتەکان، \"سندوقی سەربەخۆیی بۆ نەوەکانی داهاتوو\" دادەمەزرێت.\n\n٣.٢. بەشێکی دیاریکراوی داهاتی فرۆشتنی سامانە سروشتییەکان، کە بە قانوون ڕێکدەخرێت، دەخرێتە ئەم سندوقەوە و بۆ ئەم ئامانجانە بەکاردەهێنرێت:\n\nئا. سەقامگیرکردنی ئابووریی نیشتمانی لەبەرامبەر هەڵبەز و دابەزی نرخی جیهانیدا.\n\nب. وەبەرهێنانی ستراتیژی بۆ نەوەکانی داهاتوو، بەتایبەتی لە بواری ژێرخانی تەکنەلۆژی، پیشەسازیی پێشکەوتوو و توێژینەوەی زانستیدا.\n\n٣.٣. بەڕێوەبردنی ئەم سندوقە لەلایەن فەرمانگەیەکی سەربەخۆ و پیشەییەوە دەبێت و دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی مەکۆی نیشتمانی و دامەزراوەی باڵای چاودێریی داراییەوە.\n\nچوارەم: چوارچێوەی دەستووریی گرێبەستە نێودەوڵەتییەکان\n\n٤.١. هەر گرێبەستێکی نێودەوڵەتی بۆ گەڕان و دەرهێنانی سامانە سروشتییەکان، دەبێت ئەم مەرجە دەستوورییانەی تێدا بێت:\n\nئا. دەبێت بە تەواوی ڕووەن بێت و پوختەیەکی گشتیی بۆ ڕای گشتی بڵاوبکرێتەوە.\n\nب. پێویستی بە پەسەندکردنی پێشوەختەی کۆڕی باڵای وزەی نیشتمانی و چاودێریی کۆتایی دەسەڵاتی قانووندانان هەیە.\n\nپ. نابێت بە هیچ شێوەیەک سەربەخۆیی کوردستان و باڵادەستیی قانوونەکانی وڵات بخاتە ژێر پرسیارەوە و دەبێت بە ڕوونی دان بە خاوەندارێتیی ڕەهای نەتەوەدا بنێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2751",
          "sourceIndex": 2751,
          "style": "Normal",
          "text": "سامانە سروشتییەکانی کوردستان مڵکی ڕەهای نەتەوەی کورد و سپێردەیەکی پیرۆزن لە دەستی نەوەی ئێستادا بۆ نەوەکانی داهاتوو. ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووریی سەروەریی نەتەوەیی بەسەر ئەم سامانانەدا دادەڕێژێت و میکانیزمی بەڕێوەبردنیان لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و گەشەی ڕاوەستاودا دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "سامانە سروشتییەکانی کوردستان مڵکی ڕەهای نەتەوەی کورد و "
            },
            {
              "text": "سپێردەیە"
            },
            {
              "text": "کی پیرۆزن لە دەستی نەوەی ئێستادا بۆ نەوەکانی داهاتوو. ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووریی سەروەریی نەتەوەیی بەسەر ئەم سامانانەدا دادەڕێژێت و میکانیزمی بەڕێوەبردنیان لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و گەشەی ڕاوەستاودا دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2752",
          "sourceIndex": 2752,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: خاوەندارێتیی ڕەها و دانەبڕاوی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: خاوەندارێتیی ڕەها و دانەبڕاوی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2753",
          "sourceIndex": 2753,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. سەرجەم سامانە سروشتییەکان، چ ئەوانەی لەسەر خاکن و چ ئەوانەی لەژێر خاکدان، لەنێو تەواوی وارگەی مێژوویی کوردستاندا، لەوانە نەوت، گاز، ئاو، کانزا ستراتیژییەکان، و دارستانەکان، مڵکی ڕەها، دانەبڕاو و دەستلێهەڵنەگیراوی نەتەوەی کوردن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرجەم سامانە سروشتییەکان، چ ئەوانەی لەسەر خاکن و چ ئەوانەی لەژێر خاکدان، لەنێو تەواوی وارگەی مێژوویی کوردستاندا، لەوانە نەوت، گاز، ئاو، کانزا ستراتیژییەکان، و دارستانەکان، مڵکی ڕەها، دانەبڕاو و دەستلێهەڵنەگیراوی نەتەوەی کوردن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2752"
        },
        {
          "id": "p2754",
          "sourceIndex": 2754,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەوڵەتی کۆماری کوردستان وەک تاکە پاسەوان و سپێردەداری ئەم سامانە نەتەوەییە، ئەرکی بەڕێوەبردن، پاراستن و گەشەپێدانی لە ئەستۆدایە، بە نوێنەرایەتیی نەوەکانی ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی کۆماری کوردستان وەک تاکە پاسەوان و سپێردەداری ئەم سامانە نەتەوەییە، ئەرکی بەڕێوەبردن، پاراستن و گەشەپێدانی لە ئەستۆدایە، بە نوێنەرایەتیی نەوەکانی ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2752"
        },
        {
          "id": "p2755",
          "sourceIndex": 2755,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: بنەماکانی بەکارهێنان و وەبەرهێنان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": بنەماکانی بەکارهێنان و وەبەرهێنان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2756",
          "sourceIndex": 2756,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بەکارهێنان و وەبەرهێنان لە سامانە نەتەوەییەکاندا، تەنیا بەپێی \"قانوونی ستراتیژیی سامانە نیشتمانییەکان\" دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنان و وەبەرهێنان لە سامانە نەتەوەییەکاندا، تەنیا بەپێی \"قانوونی ستراتیژیی سامانە نیشتمانییەکان\" دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2755"
        },
        {
          "id": "p2757",
          "sourceIndex": 2757,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم قانوونە لەسەر ئەم بنەما نەگۆڕانەی خوارەوە دادەڕێژرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم قانوونە لەسەر ئەم بنەما نەگۆڕانەی خوارەوە دادەڕێژرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2755"
        },
        {
          "id": "p2758",
          "sourceIndex": 2758,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕوونایەتیی تەواو لە گشت قۆناغەکانی گرێبەست، بەرهەمهێنان و داهاتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕوونایەتیی تەواو لە گشت قۆناغەکانی گرێبەست، بەرهەمهێنان و داهاتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2757"
        },
        {
          "id": "p2759",
          "sourceIndex": 2759,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مسۆگەرکردنی بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی و بەکارهێنانی داهاتەکان بۆ بنیاتنانی ئابوورییەکی فرەبناغە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مسۆگەرکردنی بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی و بەکارهێنانی داهاتەکان بۆ بنیاتنانی ئابوورییەکی فرەبناغە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2757"
        },
        {
          "id": "p2760",
          "sourceIndex": 2760,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پابەندبوونی ڕەها بە بەرزترین ستانداردەکانی پاراستنی ژینگە و کەمکردنەوەی زیانەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پابەندبوونی ڕەها بە بەرزترین ستانداردەکانی پاراستنی ژینگە و کەمکردنەوەی زیانەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2757"
        },
        {
          "id": "p2761",
          "sourceIndex": 2761,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دابینکردنی دادی نێوان نەوەکان، لە ڕێگەی گۆڕینی سامانی کاتی بۆ سەرمایەی هەردەمیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دابینکردنی دادی نێوان نەوەکان، لە ڕێگەی گۆڕینی سامانی کاتی بۆ سەرمایەی هەردەمیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2757"
        },
        {
          "id": "p2762",
          "sourceIndex": 2762,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: سندوقی سەربەخۆیی بۆ نەوەکانی داهاتوو",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: سندوقی سەربەخۆیی بۆ نەوەکانی داهاتوو"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2763",
          "sourceIndex": 2763,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. بە مەبەستی بەڕێوەبردنی ژیرانەی داهاتەکان، \"سندوقی سەربەخۆیی بۆ نەوەکانی داهاتوو\" دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بە مەبەستی بەڕێوەبردنی ژیرانەی داهاتەکان، \"سندوقی سەربەخۆیی بۆ نەوەکانی داهاتوو\" دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2762"
        },
        {
          "id": "p2764",
          "sourceIndex": 2764,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بەشێکی دیاریکراوی داهاتی فرۆشتنی سامانە سروشتییەکان، کە بە قانوون ڕێکدەخرێت، دەخرێتە ئەم سندوقەوە و بۆ ئەم ئامانجانە بەکاردەهێنرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەشێکی دیاریکراوی داهاتی فرۆشتنی سامانە سروشتییەکان، کە بە قانوون ڕێکدەخرێت، دەخرێتە ئەم سندوقەوە و بۆ ئەم ئامانجانە بەکاردەهێنرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2762"
        },
        {
          "id": "p2765",
          "sourceIndex": 2765,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سەقامگیرکردنی ئابووریی نیشتمانی لەبەرامبەر هەڵبەز و دابەزی نرخی جیهانیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سەقامگیرکردنی ئابووریی نیشتمانی لەبەرامبەر هەڵبەز و دابەزی نرخی جیهانیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2764"
        },
        {
          "id": "p2766",
          "sourceIndex": 2766,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. وەبەرهێنانی ستراتیژی بۆ نەوەکانی داهاتوو، بەتایبەتی لە بواری ژێرخانی تەکنەلۆژی، پیشەسازیی پێشکەوتوو و توێژینەوەی زانستیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. وەبەرهێنانی ستراتیژی بۆ نەوەکانی داهاتوو، بەتایبەتی لە بواری ژێرخانی تەکنەلۆژی، پیشەسازیی پێشکەوتوو و توێژینەوەی زانستیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2764"
        },
        {
          "id": "p2767",
          "sourceIndex": 2767,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. بەڕێوەبردنی ئەم سندوقە لەلایەن فەرمانگەیەکی سەربەخۆ و پیشەییەوە دەبێت و دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی مەکۆی نیشتمانی و دامەزراوەی باڵای چاودێریی داراییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەڕێوەبردنی ئەم سندوقە لەلایەن فەرمانگەیەکی سەربەخۆ و پیشەییەوە دەبێت و دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی مەکۆی نیشتمانی و دامەزراوەی باڵای چاودێریی داراییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2762"
        },
        {
          "id": "p2768",
          "sourceIndex": 2768,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: چوارچێوەی دەستووریی گرێبەستە نێودەوڵەتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: چوارچێوەی دەستووریی گرێبەستە نێودەوڵەتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2769",
          "sourceIndex": 2769,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. هەر گرێبەستێکی نێودەوڵەتی بۆ گەڕان و دەرهێنانی سامانە سروشتییەکان، دەبێت ئەم مەرجە دەستوورییانەی تێدا بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر گرێبەستێکی نێودەوڵەتی بۆ گەڕان و دەرهێنانی سامانە سروشتییەکان، دەبێت ئەم مەرجە دەستوورییانەی تێدا بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2768"
        },
        {
          "id": "p2770",
          "sourceIndex": 2770,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەبێت بە تەواوی ڕووەن بێت و پوختەیەکی گشتیی بۆ ڕای گشتی بڵاوبکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەبێت بە تەواوی ڕووەن"
            },
            {
              "text": " بێت و پوختەیەکی گشتیی بۆ ڕای گشتی بڵاوبکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2769"
        },
        {
          "id": "p2771",
          "sourceIndex": 2771,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پێویستی بە پەسەندکردنی پێشوەختەی کۆڕی باڵای وزەی نیشتمانی و چاودێریی کۆتایی دەسەڵاتی قانووندانان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پێویستی بە پەسەندکردنی پێشوەختەی کۆڕی باڵای وزەی نیشتمانی و چاودێریی کۆتایی دەسەڵاتی قانووندانان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2769"
        },
        {
          "id": "p2772",
          "sourceIndex": 2772,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. نابێت بە هیچ شێوەیەک سەربەخۆیی کوردستان و باڵادەستیی قانوونەکانی وڵات بخاتە ژێر پرسیارەوە و دەبێت بە ڕوونی دان بە خاوەندارێتیی ڕەهای نەتەوەدا بنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. نابێت بە هیچ شێوەیەک سەربەخۆیی کوردستان و باڵادەستیی قانوونەکانی وڵات بخاتە ژێر پرسیارەوە و دەبێت بە ڕوونی دان بە خاوەندارێتیی ڕەهای نەتەوەدا بنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2769"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 87,
      "slug": "clause-87",
      "articleNumber": 87,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "ئاسایشی خۆراک و سەربەخۆیی کشتوکاڵی",
      "body": "ئاسایشی خۆراک و سەربەخۆیی کشتوکاڵی، کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەیی و کۆڵەکەیەکی ژینەکیی سەروەریی دەوڵەتن. دەوڵەت، وەک ئەرکێکی دەستووریی نەگۆڕ، پابەندە بە مسۆگەرکردنی مافی گەیشتنی گشت شارۆمەندان بە خۆراکی تەندروست و بەپێی پێویست، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە مافی ژیان و شکۆی مرۆیی.\n\nیەکەم: بنەمای ستراتیژی و ئەرکی دەوڵەت\n\n١.١. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی ئاسایشی خۆراک بۆ گشت شارۆمەندان لە هەموو بارودۆخێکدا.\n\n١.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی داڕشتن و ڕاییکردنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ ئاسایشی خۆراک\" بەدی دەهێنرێت.\n\nدوویەم: خۆبژێوی و کۆگای ستراتیژی\n\n٢.١. دەوڵەت وەک ئەرکێکی ستراتیژی، کار بۆ گەیشتن بە ئاستی خۆبژێوی لە بەرهەمە سەرەکییە کشتوکاڵییەکاندا دەکات.\n\n٢.٢. پەرگاڵێکی تۆکمەی \"کۆگای ستراتیژیی خۆراک\" بەپێی قانوون دادەمەزرێت، بە مەبەستی ڕووبەڕووبوونەوەی هەر قەیرانێکی چاوەڕواننەکراو وەک وشکەساڵی، گەمارۆی ئابووری، یان باری جەنگ.\n\nسێیەم: پاراستنی ژێنی و پاشماگی کشتوکاڵی\n\n٣.١. بۆ پاراستنی پاشماگی ژێنیی نەتەوەیی و مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی کشتوکاڵی، دەوڵەت \"بانکی نیشتمانیی تۆو و ژێن\" دادەمەزرێنێت.\n\n٣.٢. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە بریتییە لە کۆکردنەوە، پاراستن و گەشەپێدانی تۆوە ڕەسەنەکانی کوردستان.\n\n٣.٣. هەر هەوڵێک بۆ قۆرخکردن یان کۆنترۆڵکردنی سەرچاوە ژێنییەکانی وڵات لەلایەن هێزی دەرەکییەوە، بە کردەوەی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و بە توندی نەهێڵراوە.\n\nچوارەم: پشتیوانی لە جووتیاران و ژیانی گوندەواری\n\n٤.١. دەوڵەت پشتیوانیی دامەزراوەیی لە جووتیاران و بەرهەمهێنەرە خۆماڵییەکان دەکات و ژیانی گوندەواری وەک بنەمای بەرهەمهێنانی نیشتمانی و پاراستنی کولتووری ڕەسەن، دەپارێزێت و گەشەی پێدەدات.\n\n٤.٢. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی ژێرخانی مۆدێرن و ڕاژەداریی پێویست بۆ ناوچە کشتوکاڵییەکان.\n\nپێنجەم: داهێنان و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو\n\n٥.١. دەوڵەت داهێنان و وەبەرهێنان لە تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی کشتوکاڵی هان دەدات، بە مەبەستی بەرزکردنەوەی ئاستی بەرهەمهێنان و پاراستنی ژینگە.\n\n٥.٢. یەکەمایەتی دەدرێت بە بوارەکانی بەڕێوەبردنی ژیرانەی ئاو، کشتوکاڵی وردبین و بایۆتەکنەلۆژیای سوودبەخش.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2774",
          "sourceIndex": 2774,
          "style": "Normal",
          "text": "ئاسایشی خۆراک و سەربەخۆیی کشتوکاڵی، کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەیی و کۆڵەکەیەکی ژینەکیی سەروەریی دەوڵەتن. دەوڵەت، وەک ئەرکێکی دەستووریی نەگۆڕ، پابەندە بە مسۆگەرکردنی مافی گەیشتنی گشت شارۆمەندان بە خۆراکی تەندروست و بەپێی پێویست، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە مافی ژیان و شکۆی مرۆیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئاسایشی خۆراک و سەربەخۆیی کشتوکاڵی، کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەیی و کۆڵەکەیەکی ژینەکیی سەروەریی دەوڵەتن. دەوڵەت، وەک ئەرکێکی دەستووریی نەگۆڕ، پابەندە بە مسۆگەرکردنی مافی گەیشتنی گشت شارۆمەندان بە خۆراکی تەندروست و بەپێی پێویست، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە مافی ژیان و شکۆی مرۆیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2775",
          "sourceIndex": 2775,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای ستراتیژی و ئەرکی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای ستراتیژی و ئەرکی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2776",
          "sourceIndex": 2776,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی ئاسایشی خۆراک بۆ گشت شارۆمەندان لە هەموو بارودۆخێکدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی ئاسایشی خۆراک بۆ گشت شارۆمەندان لە هەموو بارودۆخێکدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2775"
        },
        {
          "id": "p2777",
          "sourceIndex": 2777,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی داڕشتن و ڕاییکردنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ ئاسایشی خۆراک\" بەدی دەهێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرکە لە ڕێگەی داڕشتن و ڕاییکردنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ ئاسایشی خۆراک\" بەدی دەهێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2775"
        },
        {
          "id": "p2778",
          "sourceIndex": 2778,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: خۆبژێوی و کۆگای ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": خۆبژێوی و کۆگای ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2779",
          "sourceIndex": 2779,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت وەک ئەرکێکی ستراتیژی، کار بۆ گەیشتن بە ئاستی خۆبژێوی لە بەرهەمە سەرەکییە کشتوکاڵییەکاندا دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت وەک ئەرکێکی ستراتیژی، کار بۆ گەیشتن بە ئاستی خۆبژێوی لە بەرهەمە سەرەکییە کشتوکاڵییەکاندا دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2778"
        },
        {
          "id": "p2780",
          "sourceIndex": 2780,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پەرگاڵێکی تۆکمەی \"کۆگای ستراتیژیی خۆراک\" بەپێی قانوون دادەمەزرێت، بە مەبەستی ڕووبەڕووبوونەوەی هەر قەیرانێکی چاوەڕواننەکراو وەک وشکەساڵی، گەمارۆی ئابووری، یان باری جەنگ.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵێکی تۆکمەی \"کۆگای ستراتیژیی خۆراک\" بەپێی قانوون دادەمەزرێت، بە مەبەستی ڕووبەڕووبوونەوەی هەر قەیرانێکی چاوەڕواننەکراو وەک وشکەساڵی، گەمارۆی ئابووری، یان باری جەنگ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2778"
        },
        {
          "id": "p2781",
          "sourceIndex": 2781,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پاراستنی ژێنی و پاشماگی کشتوکاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پاراستنی ژێنی و پاشماگی کشتوکاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2782",
          "sourceIndex": 2782,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. بۆ پاراستنی پاشماگی ژێنیی نەتەوەیی و مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی کشتوکاڵی، دەوڵەت \"بانکی نیشتمانیی تۆو و ژێن\" دادەمەزرێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ پاراستنی پاشماگی ژێنیی نەتەوەیی و مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی کشتوکاڵی، دەوڵەت \"بانکی نیشتمانیی تۆو و ژێن\" دادەمەزرێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2781"
        },
        {
          "id": "p2783",
          "sourceIndex": 2783,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە بریتییە لە کۆکردنەوە، پاراستن و گەشەپێدانی تۆوە ڕەسەنەکانی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی ئەم دامەزراوەیە بریتییە لە کۆکردنەوە، پاراستن و گەشەپێدانی تۆوە ڕەسەنەکانی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2781"
        },
        {
          "id": "p2784",
          "sourceIndex": 2784,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. هەر هەوڵێک بۆ قۆرخکردن یان کۆنترۆڵکردنی سەرچاوە ژێنییەکانی وڵات لەلایەن هێزی دەرەکییەوە، بە کردەوەی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و بە توندی نەهێڵراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک بۆ قۆرخکردن یان کۆنترۆڵکردنی سەرچاوە ژێنییەکانی وڵات لەلایەن هێزی دەرەکییەوە، بە کردەوەی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و بە توندی نەهێڵراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2781"
        },
        {
          "id": "p2785",
          "sourceIndex": 2785,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پشتیوانی لە جووتیاران و ژیانی گوندەواری",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پشتیوانی لە جووتیاران و ژیانی گوندەواری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2786",
          "sourceIndex": 2786,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت پشتیوانیی دامەزراوەیی لە جووتیاران و بەرهەمهێنەرە خۆماڵییەکان دەکات و ژیانی گوندەواری وەک بنەمای بەرهەمهێنانی نیشتمانی و پاراستنی کولتووری ڕەسەن، دەپارێزێت و گەشەی پێدەدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پشتیوانیی دامەزراوەیی لە جووتیاران و بەرهەمهێنەرە خۆماڵییەکان دەکات و ژیانی گوندەواری وەک بنەمای بەرهەمهێنانی نیشتمانی و پاراستنی کولتووری ڕەسەن، دەپارێزێت و گەشەی پێدەدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2785"
        },
        {
          "id": "p2787",
          "sourceIndex": 2787,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی ژێرخانی مۆدێرن و ڕاژەداریی پێویست بۆ ناوچە کشتوکاڵییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی ژێرخانی مۆدێرن و ڕاژەداریی پێویست بۆ ناوچە کشتوکاڵییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2785"
        },
        {
          "id": "p2788",
          "sourceIndex": 2788,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: داهێنان و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: داهێنان و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2789",
          "sourceIndex": 2789,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەت داهێنان و وەبەرهێنان لە تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی کشتوکاڵی هان دەدات، بە مەبەستی بەرزکردنەوەی ئاستی بەرهەمهێنان و پاراستنی ژینگە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت داهێنان و وەبەرهێنان لە تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی کشتوکاڵی هان دەدات، بە مەبەستی بەرزکردنەوەی ئاستی بەرهەمهێنان و پاراستنی ژینگە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2788"
        },
        {
          "id": "p2790",
          "sourceIndex": 2790,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. یەکەمایەتی دەدرێت بە بوارەکانی بەڕێوەبردنی ژیرانەی ئاو، کشتوکاڵی وردبین و بایۆتەکنەلۆژیای سوودبەخش.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "یەکەمایەتی دەدرێت بە بوارەکانی بەڕێوەبردنی ژیرانەی ئاو، کشتوکاڵی وردبین و بایۆتەکنەلۆژیای سوودبەخش"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2788"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 88,
      "slug": "clause-88",
      "articleNumber": 88,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "داهێنان، توێژینەوە و پاراستنی مافی هزری",
      "body": "دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە داهێنان و توێژینەوەی زانستی و تەکنەلۆژی، بنەمای هێزی ئابووری، پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی و سەروەریی نەتەوەیین. لەم سۆنگەیەوە، پشتیوانیکردن لە هزری داهێنەرانە و بنیاتنانی ژینگەیەکی لەبار بۆ توێژینەوە، وارگێڕییەکی نەگۆڕی دەوڵەتە.\n\nیەکەم: ئەرکی دەستووری بۆ بنیاتنانی ژینگەی داهێنان\n\n١.١. دەوڵەت پابەندە بە گرتنەبەری ئەم ڕێکارە ستراتیژییانە بۆ هاندانی داهێنان و توێژینەوە:\n\nئا. تەرخانکردنی پشکێکی دیاریکراو و درێژەدار لە بودجەی نیشتمانی بۆ توێژینەوەی بنەڕەتی و کرداری لە زانکۆکان و ناوەندە تایبەتمەندەکانی لێکۆڵینەوە.\n\nب. دامەزراندنی ناوچەی نیشتمانی بۆ تەکنەلۆژیا و داهێنان، بە مەبەستی کۆکردنەوەی کۆمپانیا پێشەنگەکان، پڕۆژە نوێباوەکان و داهێنەران بۆ دروستکردنی هاوئاهەنگی و گەشەی خێرا.\n\nپ. دروستکردنی هاوبەشییەکی ستراتیژی لەنێوان دامەزراوە ئەکادیمییەکان، ناوەندەکانی توێژینەوە و کەرتی پیشەسازیدا، بۆ مسۆگەرکردنی گۆڕینی داهێنانی زانستی بۆ بەرهەمی بازرگانیی خاوەن بەها.\n\nدوویەم: پەرگاڵی تۆکمەی پاراستنی مافی هزری\n\n٢.١. بۆ ڕێزگرتن لە کاری هزری و هاندانی داهێنەران، دەوڵەت ئەرکدارە بە دامەزراندنی پەرگاڵێکی قانوونیی و کارگێڕیی مۆدێرن و تۆکمە بۆ پاراستنی مافی هزری.\n\n٢.٢. ئەم پەرگاڵە پاراستنی ئەم بوارانەی خوارەوە مسۆگەر دەکات:\n\nئا. پاتێنت: بۆ پاراستنی داهێنانە تەکنیکی و پیشەسازییە نوێیەکان.\n\nب. کۆپی-ڕایت: بۆ پاراستنی بەرهەمە ئەدەبی، هونەری و زانستییە ڕەسەنەکان.\n\nپ. نیشانەی بازرگانی: بۆ پاراستنی شوناسی بازرگانیی کۆمپانیا و بەرهەمەکان.\n\nت. نهێنیی بازرگانی: بۆ پاراستنی زانیارییە نهێنییەکانی بواری بازرگانی کە بەهای کێبڕکێیان هەیە.\n\nسێیەم: ڕاییکردنی قانوون و دادگای تایبەتمەند\n\n٣.١. دەوڵەت بۆ مسۆگەرکردنی ڕاییکردنی کارای قانوونەکانی مافی هزری، دادگای تایبەتمەند یان لقی تایبەت لەناو دادگاکاندا دادەمەزرێنێت، کە لەلایەن دادوەری پسپۆڕەوە بەڕێوە دەبرێن.\n\n٣.٢. پێشێلکردنی مافی هزری، بەتایبەتی دزیی ئەدەبی و بازرگانیی بەرفراوان، بە تاوان دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای لەسەر دەبێت.\n\nچوارەم: هاوکاریی نێودەوڵەتی و پاراستنی جیهانی\n\n٤.١. دەوڵەت کار بۆ بەئەندامبوون لە ڕێکخراوە جیهانییەکانی تایبەت بە مافی هزری و واژۆکردنی پەیماننامە نێودەوڵەتییە پەیوەندیدارەکان دەکات.\n\n٤.٢. ئامانج لەم کارە، پاراستنی مافی داهێنەرانی کوردستانە لەسەر ئاستی جیهان و هاندانی وەبەرهێنانی بیانییە لە وڵاتدا.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2792",
          "sourceIndex": 2792,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە داهێنان و توێژینەوەی زانستی و تەکنەلۆژی، بنەمای هێزی ئابووری، پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی و سەروەریی نەتەوەیین. لەم سۆنگەیەوە، پشتیوانیکردن لە هزری داهێنەرانە و بنیاتنانی ژینگەیەکی لەبار بۆ توێژینەوە، وارگێڕییەکی نەگۆڕی دەوڵەتە.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت دان بەوەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "داهێنان و توێژینەوەی زانستی و تەکنەلۆژی، بنەمای هێزی ئابووری، پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی و سەروەریی نەتەوەیین. لەم سۆنگەیەوە، پشتیوانیکردن لە هزری داهێنەرانە و بنیاتنانی ژینگەیەکی لەبار بۆ توێژینەوە، وارگێڕییەکی نەگۆڕی دەوڵەتە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2793",
          "sourceIndex": 2793,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرکی دەستووری بۆ بنیاتنانی ژینگەی داهێنان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرکی دەستووری بۆ بنیاتنانی ژینگەی داهێنان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2794",
          "sourceIndex": 2794,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت پابەندە بە گرتنەبەری ئەم ڕێکارە ستراتیژییانە بۆ هاندانی داهێنان و توێژینەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە گرتنەبەری ئەم ڕێکارە ستراتیژییانە بۆ هاندانی داهێنان و توێژینەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2793"
        },
        {
          "id": "p2795",
          "sourceIndex": 2795,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تەرخانکردنی پشکێکی دیاریکراو و درێژەدار لە بودجەی نیشتمانی بۆ توێژینەوەی بنەڕەتی و کرداری لە زانکۆکان و ناوەندە تایبەتمەندەکانی لێکۆڵینەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تەرخانکردنی پشکێکی دیاریکراو و درێژەدار لە بودجەی نیشتمانی بۆ توێژینەوەی بنەڕەتی و کرداری لە زانکۆکان و ناوەندە تایبەتمەندەکانی لێکۆڵینەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2794"
        },
        {
          "id": "p2796",
          "sourceIndex": 2796,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دامەزراندنی ناوچەی نیشتمانی بۆ تەکنەلۆژیا و داهێنان، بە مەبەستی کۆکردنەوەی کۆمپانیا پێشەنگەکان، پڕۆژە نوێباوەکان و داهێنەران بۆ دروستکردنی هاوئاهەنگی و گەشەی خێرا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دامەزراندنی ناوچەی نیشتمانی بۆ تەکنەلۆژیا و داهێنان، بە مەبەستی کۆکردنەوەی کۆمپانیا پێشەنگەکان، پڕۆژە نوێباوەکان و داهێنەران بۆ دروستکردنی هاوئاهەنگی و گەشەی خێرا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2794"
        },
        {
          "id": "p2797",
          "sourceIndex": 2797,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دروستکردنی هاوبەشییەکی ستراتیژی لەنێوان دامەزراوە ئەکادیمییەکان، ناوەندەکانی توێژینەوە و کەرتی پیشەسازیدا، بۆ مسۆگەرکردنی گۆڕینی داهێنانی زانستی بۆ بەرهەمی بازرگانیی خاوەن بەها.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دروستکردنی هاوبەشییەکی ستراتیژی لەنێوان دامەزراوە ئەکادیمییەکان، ناوەندەکانی توێژینەوە و کەرتی پیشەسازیدا، بۆ مسۆگەرکردنی گۆڕینی داهێنانی زانستی بۆ بەرهەمی بازرگانیی خاوەن بەها"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2794"
        },
        {
          "id": "p2798",
          "sourceIndex": 2798,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پەرگاڵی تۆکمەی پاراستنی مافی هزری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پەرگاڵی تۆکمەی پاراستنی مافی هزری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2799",
          "sourceIndex": 2799,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بۆ ڕێزگرتن لە کاری هزری و هاندانی داهێنەران، دەوڵەت ئەرکدارە بە دامەزراندنی پەرگاڵێکی قانوونیی و کارگێڕیی مۆدێرن و تۆکمە بۆ پاراستنی مافی هزری.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ ڕێزگرتن لە کاری هزری و هاندانی داهێنەران، دەوڵەت ئەرکدارە بە دامەزراندنی پەرگاڵێکی قانوونیی و کارگێڕیی مۆدێرن و تۆکمە بۆ پاراستنی مافی هزری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2798"
        },
        {
          "id": "p2800",
          "sourceIndex": 2800,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم پەرگاڵە پاراستنی ئەم بوارانەی خوارەوە مسۆگەر دەکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەرگاڵە پاراستنی ئەم بوارانەی خوارەوە مسۆگەر دەکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2798"
        },
        {
          "id": "p2801",
          "sourceIndex": 2801,
          "style": "Normal",
          "text": "ئا. پاتێنت: بۆ پاراستنی داهێنانە تەکنیکی و پیشەسازییە نوێیەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاتێنت: بۆ پاراستنی داهێنانە تەکنیکی و پیشەسازییە نوێیەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2800"
        },
        {
          "id": "p2802",
          "sourceIndex": 2802,
          "style": "Normal",
          "text": "ب. کۆپی-ڕایت: بۆ پاراستنی بەرهەمە ئەدەبی، هونەری و زانستییە ڕەسەنەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کۆپی-ڕایت: بۆ پاراستنی بەرهەمە ئەدەبی، هونەری و زانستییە ڕەسەنەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2800"
        },
        {
          "id": "p2803",
          "sourceIndex": 2803,
          "style": "Normal",
          "text": "پ. نیشانەی بازرگانی: بۆ پاراستنی شوناسی بازرگانیی کۆمپانیا و بەرهەمەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. نیشانەی بازرگانی: بۆ پاراستنی شوناسی بازرگانیی کۆمپانیا و بەرهەمەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2800"
        },
        {
          "id": "p2804",
          "sourceIndex": 2804,
          "style": "Normal",
          "text": "ت. نهێنیی بازرگانی: بۆ پاراستنی زانیارییە نهێنییەکانی بواری بازرگانی کە بەهای کێبڕکێیان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. نهێنیی بازرگانی: بۆ پاراستنی زانیارییە نهێنییەکانی بواری بازرگانی کە بەهای کێبڕکێیان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p2800"
        },
        {
          "id": "p2805",
          "sourceIndex": 2805,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ڕاییکردنی قانوون و دادگای تایبەتمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ڕاییکردنی قانوون و دادگای تایبەتمەند"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2806",
          "sourceIndex": 2806,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت بۆ مسۆگەرکردنی ڕاییکردنی کارای قانوونەکانی مافی هزری، دادگای تایبەتمەند یان لقی تایبەت لەناو دادگاکاندا دادەمەزرێنێت، کە لەلایەن دادوەری پسپۆڕەوە بەڕێوە دەبرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بۆ مسۆگەرکردنی ڕاییکردنی کارای قانوونەکانی مافی هزری، دادگای تایبەتمەند یان لقی تایبەت لەناو دادگاکاندا دادەمەزرێنێت، کە لەلایەن دادوەری پسپۆڕەوە بەڕێوە دەبرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2805"
        },
        {
          "id": "p2807",
          "sourceIndex": 2807,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. پێشێلکردنی مافی هزری، بەتایبەتی دزیی ئەدەبی و بازرگانیی بەرفراوان، بە تاوان دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێشێلکردنی مافی هزری، بەتایبەتی دزیی ئەدەبی و بازرگانیی بەرفراوان، بە تاوان دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2805"
        },
        {
          "id": "p2808",
          "sourceIndex": 2808,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: هاوکاریی نێودەوڵەتی و پاراستنی جیهانی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: هاوکاریی نێودەوڵەتی و پاراستنی جیهانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2809",
          "sourceIndex": 2809,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت کار بۆ بەئەندامبوون لە ڕێکخراوە جیهانییەکانی تایبەت بە مافی هزری و واژۆکردنی پەیماننامە نێودەوڵەتییە پەیوەندیدارەکان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت کار بۆ بەئەندامبوون لە ڕێکخراوە جیهانییەکانی تایبەت بە مافی هزری و واژۆکردنی پەیماننامە نێودەوڵەتییە پەیوەندیدارەکان دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2808"
        },
        {
          "id": "p2810",
          "sourceIndex": 2810,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئامانج لەم کارە، پاراستنی مافی داهێنەرانی کوردستانە لەسەر ئاستی جیهان و هاندانی وەبەرهێنانی بیانییە لە وڵاتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانج لەم کارە، پاراستنی مافی داهێنەرانی کوردستانە لەسەر ئاستی جیهان و هاندانی وەبەرهێنانی بیانییە لە وڵاتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2808"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 89,
      "slug": "clause-89",
      "articleNumber": 89,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "ئابووریی دیجیتاڵی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژی",
      "body": "دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە وارگەی دیجیتاڵی و توانای تەکنەلۆژی، گۆڕەپانی سەرەکیی کێبڕکێ و هێزی جیهانین. گەشەپێدانی ئەم کەرتە جیا لە ئامانجێکی ئابووری هەروەها کۆڵەکەیەکی ژینەکیی ئاسایشی نەتەوەیی و بنەمای \"سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی\" کوردستانە، کە بریتییە لە توانای نەتەوە بۆ کۆنترۆڵکردنی چارەنووسی دیجیتاڵیی خۆی.\n\nیەکەم: بنەمای ستراتیژی و سەربەخۆیی دیجیتاڵی\n\n١.١. وارگەی دیجیتاڵی وەک درێژکراوەیەکی دانەبڕاوی سەروەریی نەتەوەیی و ڕەهەندێکی نوێی دەسەڵات دەناسێنرێت.\n\n١.٢. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی ستراتیژییەکی نیشتمانیی گشتگیر بۆ گواستنەوەی کۆمار لە قۆناغی بەکارهێنەری تەکنەلۆژیاوە بۆ قۆناغی بەرهەمهێنەر و داهێنەری خاوەن شکۆ و ویستمەندیی.\n\nدوویەم: ژێرخانی دیجیتاڵیی نیشتمانیی پارێزراو\n\n٢.١. دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی دیجیتاڵیی نیشتمانیی پێشکەوتوو و پارێزراو، کە ئەم کۆڵەکانە لەخۆدەگرێت:\n\nئا. مافی دەستگەیشتن بە ئینتەرنێت: دابینکردنی ئینتەرنێتی خێرا، سەقامگیر و سەرتاسەری وەک مافێکی بنەڕەتی بۆ گشت شارۆمەندان و دامەزراوەکان.\n\nب. هەوری نیشتمانیی سەربەخۆ: دامەزراندنی ناوەندی داتای نیشتمانیی پێشکەوتوو کە بە تەواوی لەژێر دەسەڵاتدارێتی و قانوونەکانی کۆماری کوردستاندایە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە سامانە داتاییەکانی نەتەوە ناکەونە ژێر هەژموونی قانوونیی هیچ هێزێکی بیانییەوە.\n\nپ. ئاسایشی ئەلیکترۆنیی گشتگیر: بنیاتنانی پەرگاڵێکی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی تۆکمە بۆ پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکان لەبەرامبەر هەر هەڕەشە و هێرشێکی ئەلیکترۆنیدا.\n\nسێیەم: وارگێڕیی ستراتیژی بۆ گەشەپێدانی تەکنەلۆژیا\n\n٣.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی سندوقی وەبەرهێنانی ستراتیژی و ئاسانکاریی قانوونییەوە، وارگێڕییەکی ئاڕاستەکراو بۆ پشتیوانی لە گەشەپێدانی خۆماڵیی تەکنەلۆژیا ستراتیژییەکان دادەڕێژێت.\n\n٣.٢. یەکەمایەتی دەدرێت بەم بوارانەی خوارەوە:\n\nئا. ژیریی دەستکرد و شیکاریی داتا: وەک بزوێنەری سەرەکیی شۆڕشی چوارەمی پیشەسازی.\n\nب. تەکنەلۆژیای بلۆکچەین: بۆ مسۆگەرکردنی ڕوونایەتی و ئاسایش لە هەڵسوکەوتکاندا.\n\nپ. تەکنەلۆژیای دارایی (FinTech): بۆ مۆدێرنیزەکردنی کەرتی دارایی و بەهێزکردنی پێگەی کوردستان.\n\nچوارەم: بنیاتنانی سەرمایەی مرۆیی تەکنەلۆژی\n\n٤.١. بە داننان بەوەی کە سەرمایەی مرۆیی بناغەی باڵادەستیی تەکنەلۆژییە، دەوڵەت پابەندە بە:\n\nئا. چەسپاندنی خوێندنی تەکنەلۆژیای زانیاری و بیرکردنەوەی ژمێریاری وەک بەشێکی بنەڕەتی لە پرۆگرامی خوێندنی هەموو قۆناغەکاندا.\n\nب. دامەزراندنی پرۆگرامی تایبەتمەند بۆ پێگەیاندنی پسپۆڕانی بواری تەکنەلۆژیای باڵا و دروستکردنی ئیکۆسیستەمێکی بەهرە بۆ هاندانی گەڕانەوە و بەکارخستنی پسپۆڕە کوردەکانی دەرەوەی وڵات.\n\nپێنجەم: پەرگاڵی قانوونیی و ڕەوشتیی سەردەمی دیجیتاڵی\n\n٥.١. دەوڵەت بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی مۆدێرن بۆ بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا پابەندە.\n\n٥.٢. ئەم چوارچێوەیە دەبێت هاوسەنگییەک لەنێوان هاندانی داهێنان و پاراستنی مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان، وەک مافی تایبەتمەندی، ئازادیی بیروڕا، و مافی لەبیرچوونەوە، ڕابگرێت.\n\n٥.٣. قانوون دەبێت بە ڕوونی مافی شارۆمەند بۆ کۆنترۆڵکردنی چارەنووسی دیجیتاڵیی خۆی مسۆگەر بکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2812",
          "sourceIndex": 2812,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە وارگەی دیجیتاڵی و توانای تەکنەلۆژی، گۆڕەپانی سەرەکیی کێبڕکێ و هێزی جیهانین. گەشەپێدانی ئەم کەرتە جیا لە ئامانجێکی ئابووری هەروەها کۆڵەکەیەکی ژینەکیی ئاسایشی نەتەوەیی و بنەمای \"سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی\" کوردستانە، کە بریتییە لە توانای نەتەوە بۆ کۆنترۆڵکردنی چارەنووسی دیجیتاڵیی خۆی.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت دان بەوەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "وارگەی دیجیتاڵی و توانای تەکنەلۆژی، گۆڕەپانی سەرەکیی کێبڕکێ و هێزی جیهانین. گەشەپێدانی ئەم کەرتە جیا لە ئامانجێکی ئابووری هەروەها کۆڵەکەیەکی ژینەکیی ئاسایشی نەتەوەیی و بنەمای \"سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی\" کوردستانە، کە بریتییە لە توانای نەتەوە بۆ کۆنترۆڵکردنی چارەنووسی دیجیتاڵیی خۆی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2813",
          "sourceIndex": 2813,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای ستراتیژی و سەربەخۆیی دیجیتاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای ستراتیژی و سەربەخۆیی دیجیتاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2814",
          "sourceIndex": 2814,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. وارگەی دیجیتاڵی وەک درێژکراوەیەکی دانەبڕاوی سەروەریی نەتەوەیی و ڕەهەندێکی نوێی دەسەڵات دەناسێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وارگەی دیجیتاڵی وەک درێژکراوەیەکی دانەبڕاوی سەروەریی نەتەوەیی و ڕەهەندێکی نوێی دەسەڵات دەناسێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2813"
        },
        {
          "id": "p2815",
          "sourceIndex": 2815,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی ستراتیژییەکی نیشتمانیی گشتگیر بۆ گواستنەوەی کۆمار لە قۆناغی بەکارهێنەری تەکنەلۆژیاوە بۆ قۆناغی بەرهەمهێنەر و داهێنەری خاوەن شکۆ و ویستمەندیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە داڕشتن و ڕاییکردنی ستراتیژییەکی نیشتمانیی گشتگیر بۆ گواستنەوەی کۆمار لە قۆناغی بەکارهێنەری تەکنەلۆژیاوە بۆ قۆناغی بەرهەمهێنەر و داهێنەری خاوەن شکۆ و ویستمەندیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2813"
        },
        {
          "id": "p2816",
          "sourceIndex": 2816,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ژێرخانی دیجیتاڵیی نیشتمانیی پارێزراو",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ژێرخانی دیجیتاڵیی نیشتمانیی پارێزراو"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2817",
          "sourceIndex": 2817,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی دیجیتاڵیی نیشتمانیی پێشکەوتوو و پارێزراو، کە ئەم کۆڵەکانە لەخۆدەگرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی دیجیتاڵیی نیشتمانیی پێشکەوتوو و پارێزراو، کە ئەم کۆڵەکانە لەخۆدەگرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2816"
        },
        {
          "id": "p2818",
          "sourceIndex": 2818,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مافی دەستگەیشتن بە ئینتەرنێت: دابینکردنی ئینتەرنێتی خێرا، سەقامگیر و سەرتاسەری وەک مافێکی بنەڕەتی بۆ گشت شارۆمەندان و دامەزراوەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مافی دەستگەیشتن بە ئینتەرنێت: دابینکردنی ئینتەرنێتی خێرا، سەقامگیر و سەرتاسەری وەک مافێکی بنەڕەتی بۆ گشت شارۆمەندان و دامەزراوەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2817"
        },
        {
          "id": "p2819",
          "sourceIndex": 2819,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هەوری نیشتمانیی سەربەخۆ: دامەزراندنی ناوەندی داتای نیشتمانیی پێشکەوتوو کە بە تەواوی لەژێر دەسەڵاتدارێتی و قانوونەکانی کۆماری کوردستاندایە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە سامانە داتاییەکانی نەتەوە ناکەونە ژێر هەژموونی قانوونیی هیچ هێزێکی بیانییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هەوری نیشتمانیی سەربەخۆ: دامەزراندنی ناوەندی داتای نیشتمانیی پێشکەوتوو کە بە تەواوی لەژێر دەسەڵاتدارێتی و قانوونەکانی کۆماری کوردستاندایە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە سامانە داتاییەکانی نەتەوە ناکەونە ژێر هەژموونی قانوونیی هیچ هێزێکی بیانییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2817"
        },
        {
          "id": "p2820",
          "sourceIndex": 2820,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئاسایشی ئەلیکترۆنیی گشتگیر: بنیاتنانی پەرگاڵێکی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی تۆکمە بۆ پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکان لەبەرامبەر هەر هەڕەشە و هێرشێکی ئەلیکترۆنیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئاسایشی ئەلیکترۆنیی گشتگیر: بنیاتنانی پەرگاڵێکی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی تۆکمە بۆ پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکان لەبەرامبەر هەر هەڕەشە و هێرشێکی ئەلیکترۆنیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2817"
        },
        {
          "id": "p2821",
          "sourceIndex": 2821,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: وارگێڕیی ستراتیژی بۆ گەشەپێدانی تەکنەلۆژیا",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: وارگێڕیی ستراتیژی بۆ گەشەپێدانی تەکنەلۆژیا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2822",
          "sourceIndex": 2822,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی سندوقی وەبەرهێنانی ستراتیژی و ئاسانکاریی قانوونییەوە، وارگێڕییەکی ئاڕاستەکراو بۆ پشتیوانی لە گەشەپێدانی خۆماڵیی تەکنەلۆژیا ستراتیژییەکان دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی سندوقی وەبەرهێنانی ستراتیژی و ئاسانکاریی قانوونییەوە، وارگێڕییەکی ئاڕاستەکراو بۆ پشتیوانی لە گەشەپێدانی خۆماڵیی تەکنەلۆژیا ستراتیژییەکان دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2821"
        },
        {
          "id": "p2823",
          "sourceIndex": 2823,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. یەکەمایەتی دەدرێت بەم بوارانەی خوارەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "یەکەمایەتی دەدرێت بەم بوارانەی خوارەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2821"
        },
        {
          "id": "p2824",
          "sourceIndex": 2824,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ژیریی دەستکرد و شیکاریی داتا: وەک بزوێنەری سەرەکیی شۆڕشی چوارەمی پیشەسازی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ژیریی دەستکرد و شیکاریی داتا: وەک بزوێنەری سەرەکیی شۆڕشی چوارەمی پیشەسازی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2823"
        },
        {
          "id": "p2825",
          "sourceIndex": 2825,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. تەکنەلۆژیای بلۆکچەین: بۆ مسۆگەرکردنی ڕوونایەتی و ئاسایش لە هەڵسوکەوتکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. تەکنەلۆژیای بلۆکچەین: بۆ مسۆگەرکردنی ڕوونایەتی و ئاسایش لە هەڵسوکەوتکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2823"
        },
        {
          "id": "p2826",
          "sourceIndex": 2826,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. تەکنەلۆژیای دارایی (FinTech): بۆ مۆدێرنیزەکردنی کەرتی دارایی و بەهێزکردنی پێگەی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. تەکنەلۆژیای دارایی"
            },
            {
              "text": " (FinTech): "
            },
            {
              "text": "بۆ مۆدێرنیزەکردنی کەرتی دارایی و بەهێزکردنی پێگەی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2823"
        },
        {
          "id": "p2827",
          "sourceIndex": 2827,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: بنیاتنانی سەرمایەی مرۆیی تەکنەلۆژی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: بنیاتنانی سەرمایەی مرۆیی تەکنەلۆژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2828",
          "sourceIndex": 2828,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. بە داننان بەوەی کە سەرمایەی مرۆیی بناغەی باڵادەستیی تەکنەلۆژییە، دەوڵەت پابەندە بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بە داننان بەوەی کە سەرمایەی مرۆیی بناغەی باڵادەستیی تەکنەلۆژییە، دەوڵەت پابەندە بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2827"
        },
        {
          "id": "p2829",
          "sourceIndex": 2829,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. چەسپاندنی خوێندنی تەکنەلۆژیای زانیاری و بیرکردنەوەی ژمێریاری وەک بەشێکی بنەڕەتی لە پرۆگرامی خوێندنی هەموو قۆناغەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. چەسپاندنی خوێندنی تەکنەلۆژیای زانیاری و بیرکردنەوەی ژمێریاری وەک بەشێکی بنەڕەتی لە پرۆگرامی خوێندنی هەموو قۆناغەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2828"
        },
        {
          "id": "p2830",
          "sourceIndex": 2830,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دامەزراندنی پرۆگرامی تایبەتمەند بۆ پێگەیاندنی پسپۆڕانی بواری تەکنەلۆژیای باڵا و دروستکردنی ئیکۆسیستەمێکی بەهرە بۆ هاندانی گەڕانەوە و بەکارخستنی پسپۆڕە کوردەکانی دەرەوەی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دامەزراندنی پرۆگرامی تایبەتمەند بۆ پێگەیاندنی پسپۆڕانی بواری تەکنەلۆژیای باڵا و دروستکردنی ئیکۆسیستەمێکی بەهرە بۆ هاندانی گەڕانەوە و بەکارخستنی پسپۆڕە کوردەکانی دەرەوەی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2828"
        },
        {
          "id": "p2831",
          "sourceIndex": 2831,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: پەرگاڵی قانوونیی و ڕەوشتیی سەردەمی دیجیتاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: پەرگاڵی قانوونیی و ڕەوشتیی سەردەمی دیجیتاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2832",
          "sourceIndex": 2832,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەت بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی مۆدێرن بۆ بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا پابەندە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی مۆدێرن بۆ بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا پابەندە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2831"
        },
        {
          "id": "p2833",
          "sourceIndex": 2833,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئەم چوارچێوەیە دەبێت هاوسەنگییەک لەنێوان هاندانی داهێنان و پاراستنی مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان، وەک مافی تایبەتمەندی، ئازادیی بیروڕا، و مافی لەبیرچوونەوە، ڕابگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم چوارچێوەیە دەبێت هاوسەنگییەک لەنێوان هاندانی داهێنان و پاراستنی مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان، وەک مافی تایبەتمەندی، ئازادیی بیروڕا، و مافی لەبیرچوونەوە، ڕابگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2831"
        },
        {
          "id": "p2834",
          "sourceIndex": 2834,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. قانوون دەبێت بە ڕوونی مافی شارۆمەند بۆ کۆنترۆڵکردنی چارەنووسی دیجیتاڵیی خۆی مسۆگەر بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "قانوون دەبێت بە ڕوونی مافی شارۆمەند بۆ کۆنترۆڵکردنی چارەنووسی دیجیتاڵیی خۆی مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2831"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 90,
      "slug": "clause-90",
      "articleNumber": 90,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "پەرگاڵی بانکی و سەقامگیریی دارایی",
      "body": "دەوڵەت پەرگاڵێکی بانکیی مۆدێرن و تۆکمە دادەمەزرێنێ کە وەک بزوێنەری سەرەکیی گەشەی ئابووری و ئامرازی دابینکردنی سەقامگیریی دارایی کار بکات. ئەم بەندە کۆڵەکە دەستوورییەکانی ئەم پەرگاڵە، بە ئامانجی پاراستنی بەهای دراوی نیشتمانی و مسۆگەرکردنی متمانەی گشتی، دادەڕێژێت.\n\nیەکەم: کۆڵەکەکانی پەرگاڵی بانکیی نیشتمانی\n\n١.١. پەرگاڵی بانکیی نیشتمانی لەسەر دوو کۆڵەکەی سەرەکی دادەمەزرێت:\n\nئا. بانکی ناوەندیی کوردستان وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ و پارێزەری سەقامگیریی دارایی.\n\nب. کەرتێکی بانکیی بازرگانیی چالاک، کێبڕکێکار و بڕواپێکراو.\n\nدوویەم: بانکی ناوەندیی کوردستان وەک پارێزەری سەقامگیری\n\n٢.١. بانکی ناوەندیی کوردستان وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت و لەژێر هیچ جۆرە دەستێوەردانێکی وارگێڕی لەلایەن دەسەڵاتی ڕایەدار یان قانووندانانەوە نابێت.\n\n٢.٢. ئەرکە سەرەکییەکانی بریتین لە:\n\nئا. داڕشتنی وارگێڕیی نەختینەیی: بەکارهێنانی ئامرازەکانی وارگێڕیی نەختینەیی بۆ پاراستنی سەقامگیریی بەهای دراوی نیشتمانی، کۆنترۆڵکردنی هەڵاوسان و دابینکردنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەی ئابووریی ڕاوەستاو.\n\nب. چاودێریکردنی کەرتی بانکی: دانانی ڕێسا و ستانداردی پێویست بۆ گشت بانک و دامەزراوە داراییەکانی وڵات و چاودێریکردنی پابەندبوونیان، بۆ دڵنیابوون لە تەندروستی و سەقامگیریی تەواوی پەرگاڵەکە.\n\nپ. بەڕێوەبردنی یەدەگی نیشتمانی: بەڕێوەبردنی ژیرانەی یەدەگی دراوی بیانی و زێڕی وڵات، بۆ پاراستنی توانای دارایی دەوڵەت و پشتیوانیکردن لە دراوی نیشتمانی.\n\nسێیەم: پاکی و بەرەنگاربوونەوەی تاوانی دارایی\n\n٣.١. دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی پەرگاڵێکی دارایی ڕووەن و پاک و بە توندترین شێوە بەرەنگاری هەموو جۆرەکانی تاوانی دارایی دەبێتەوە.\n\n٣.٢. بۆ ئەم مەبەستە:\n\nئا. قانوونی تایبەت و توند بۆ بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە و پاڵپشتیی دارایی تێرۆریزم دادەڕێژرێت و ڕایی دەکرێت.\n\nب. \"یەکەی هەواڵگریی دارایی\" وەک ناوەندێکی نیشتمانی بۆ وەرگرتن و شیکردنەوەی زانیاری دەربارەی هەڵسوکەوت گوماناوییەکان دادەمەزرێت.\n\nپ. دەوڵەت پابەند دەبێت بە ڕاییکردنی ستانداردە نێودەوڵەتییەکان لەم بوارەدا، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە پەرگاڵی دارایی کوردستان بەشێکی متمانەپێکراوی پەرگاڵی دارایی جیهانییە.\n\nچوارەم: کەرتی بانکیی بازرگانی و پاراستنی سپاردەکان\n\n٤.١. دەوڵەت هانی کێبڕکێی تەندروست و داهێنان لە کەرتی بانکیی بازرگانیدا دەدات و ڕێگری لە هەر جۆرە قۆرخکارییەک دەکات.\n\n٤.٢. پاراستنی سپاردەی شارۆمەندان ئەرکێکی بنەڕەتییە. بەپێی قانوون، \"پەرگاڵی نیشتمانیی بیمەی سپاردەکان\" دادەمەزرێت بۆ مسۆگەرکردنی متمانەی گشتی بە کەرتی بانکی.\n\nپێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\n٥.١. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی پێکهاتە، سەربەخۆیی و دەسەڵاتەکانی بانکی ناوەندی و بنەماکانی کارکردنی گشت دامەزراوە داراییەکانی دیکە ڕێکدەخات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2836",
          "sourceIndex": 2836,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت پەرگاڵێکی بانکیی مۆدێرن و تۆکمە دادەمەزرێنێ کە وەک بزوێنەری سەرەکیی گەشەی ئابووری و ئامرازی دابینکردنی سەقامگیریی دارایی کار بکات. ئەم بەندە کۆڵەکە دەستوورییەکانی ئەم پەرگاڵە، بە ئامانجی پاراستنی بەهای دراوی نیشتمانی و مسۆگەرکردنی متمانەی گشتی، دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت پەرگاڵێکی بانکیی مۆدێرن و تۆکمە دادەمەزرێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "وەک بزوێنەری سەرەکیی گەشەی ئابووری و ئامرازی دابینکردنی سەقامگیریی دارایی کار بکات. ئەم بەندە کۆڵەکە دەستوورییەکانی ئەم پەرگاڵە، بە ئامانجی پاراستنی بەهای دراوی نیشتمانی و مسۆگەرکردنی متمانەی گشتی، دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2837",
          "sourceIndex": 2837,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: کۆڵەکەکانی پەرگاڵی بانکیی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: کۆڵەکەکانی پەرگاڵی بانکیی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2838",
          "sourceIndex": 2838,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پەرگاڵی بانکیی نیشتمانی لەسەر دوو کۆڵەکەی سەرەکی دادەمەزرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی بانکیی نیشتمانی لەسەر دوو کۆڵەکەی سەرەکی دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2837"
        },
        {
          "id": "p2839",
          "sourceIndex": 2839,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بانکی ناوەندیی کوردستان وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ و پارێزەری سەقامگیریی دارایی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بانکی ناوەندیی کوردستان وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ و پارێزەری سەقامگیریی دارایی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2838"
        },
        {
          "id": "p2840",
          "sourceIndex": 2840,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کەرتێکی بانکیی بازرگانیی چالاک، کێبڕکێکار و بڕواپێکراو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کەرتێکی بانکیی بازرگانیی چالاک، کێبڕکێکار و بڕواپێکراو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2838"
        },
        {
          "id": "p2841",
          "sourceIndex": 2841,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: بانکی ناوەندیی کوردستان وەک پارێزەری سەقامگیری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": بانکی ناوەندیی کوردستان وەک پارێزەری سەقامگیری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2842",
          "sourceIndex": 2842,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بانکی ناوەندیی کوردستان وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت و لەژێر هیچ جۆرە دەستێوەردانێکی وارگێڕی لەلایەن دەسەڵاتی ڕایەدار یان قانووندانانەوە نابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بانکی ناوەندیی کوردستان"
            },
            {
              "text": " وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت و لەژێر هیچ جۆرە دەستێوەردانێکی وارگێڕی لەلایەن دەسەڵاتی ڕایەدار یان قانووندانانەوە نابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2841"
        },
        {
          "id": "p2843",
          "sourceIndex": 2843,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەرکە سەرەکییەکانی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە سەرەکییەکانی بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2841"
        },
        {
          "id": "p2844",
          "sourceIndex": 2844,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتنی وارگێڕیی نەختینەیی: بەکارهێنانی ئامرازەکانی وارگێڕیی نەختینەیی بۆ پاراستنی سەقامگیریی بەهای دراوی نیشتمانی، کۆنترۆڵکردنی هەڵاوسان و دابینکردنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەی ئابووریی ڕاوەستاو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داڕشتنی وارگێڕیی نەختینەیی: بەکارهێنانی ئامرازەکانی وارگێڕیی نەختینەیی بۆ پاراستنی سەقامگیریی بەهای دراوی نیشتمانی، کۆنترۆڵکردنی هەڵاوسان و دابینکردنی ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەی ئابووریی ڕاوەستاو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2843"
        },
        {
          "id": "p2845",
          "sourceIndex": 2845,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. چاودێریکردنی کەرتی بانکی: دانانی ڕێسا و ستانداردی پێویست بۆ گشت بانک و دامەزراوە داراییەکانی وڵات و چاودێریکردنی پابەندبوونیان، بۆ دڵنیابوون لە تەندروستی و سەقامگیریی تەواوی پەرگاڵەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. چاودێریکردنی کەرتی بانکی: دانانی ڕێسا و ستانداردی پێویست بۆ گشت بانک و دامەزراوە داراییەکانی وڵات و چاودێریکردنی پابەندبوونیان، بۆ دڵنیابوون لە تەندروستی و سەقامگیریی تەواوی پەرگاڵەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2843"
        },
        {
          "id": "p2846",
          "sourceIndex": 2846,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەڕێوەبردنی یەدەگی نیشتمانی: بەڕێوەبردنی ژیرانەی یەدەگی دراوی بیانی و زێڕی وڵات، بۆ پاراستنی توانای دارایی دەوڵەت و پشتیوانیکردن لە دراوی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەڕێوەبردنی یەدەگی نیشتمانی: بەڕێوەبردنی ژیرانەی یەدەگی دراوی بیانی و زێڕی وڵات، بۆ پاراستنی توانای دارایی دەوڵەت و پشتیوانیکردن لە دراوی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2843"
        },
        {
          "id": "p2847",
          "sourceIndex": 2847,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پاکی و بەرەنگاربوونەوەی تاوانی دارایی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پاکی و بەرەنگاربوونەوەی تاوانی دارایی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2848",
          "sourceIndex": 2848,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی پەرگاڵێکی دارایی ڕووەن و پاک و بە توندترین شێوە بەرەنگاری هەموو جۆرەکانی تاوانی دارایی دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی پەرگاڵێکی دارایی ڕووەن و پاک و بە توندترین شێوە بەرەنگاری هەموو جۆرەکانی تاوانی دارایی دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2847"
        },
        {
          "id": "p2849",
          "sourceIndex": 2849,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بۆ ئەم مەبەستە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بۆ ئەم مەبەستە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2847"
        },
        {
          "id": "p2850",
          "sourceIndex": 2850,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. قانوونی تایبەت و توند بۆ بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە و پاڵپشتیی دارایی تێرۆریزم دادەڕێژرێت و ڕایی دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. قانوونی تایبەت و توند بۆ بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە و پاڵپشتیی دارایی تێرۆریزم دادەڕێژرێت و ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2849"
        },
        {
          "id": "p2851",
          "sourceIndex": 2851,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. \"یەکەی هەواڵگریی دارایی\" وەک ناوەندێکی نیشتمانی بۆ وەرگرتن و شیکردنەوەی زانیاری دەربارەی هەڵسوکەوت گوماناوییەکان دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. \"یەکەی هەواڵگریی دارایی\" وەک ناوەندێکی نیشتمانی بۆ وەرگرتن و شیکردنەوەی زانیاری دەربارەی هەڵسوکەوت گوماناوییەکان دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2849"
        },
        {
          "id": "p2852",
          "sourceIndex": 2852,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەوڵەت پابەند دەبێت بە ڕاییکردنی ستانداردە نێودەوڵەتییەکان لەم بوارەدا، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە پەرگاڵی دارایی کوردستان بەشێکی متمانەپێکراوی پەرگاڵی دارایی جیهانییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەوڵەت پابەند دەبێت بە ڕاییکردنی ستانداردە نێودەوڵەتییەکان لەم بوارەدا، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە پەرگاڵی دارایی کوردستان بەشێکی متمانەپێکراوی پەرگاڵی دارایی جیهانییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2849"
        },
        {
          "id": "p2853",
          "sourceIndex": 2853,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: کەرتی بانکیی بازرگانی و پاراستنی سپاردەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: کەرتی بانکیی بازرگانی و پاراستنی سپاردەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2854",
          "sourceIndex": 2854,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت هانی کێبڕکێی تەندروست و داهێنان لە کەرتی بانکیی بازرگانیدا دەدات و ڕێگری لە هەر جۆرە قۆرخکارییەک دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت هانی کێبڕکێی تەندروست و داهێنان لە کەرتی بانکیی بازرگانیدا دەدات و ڕێگری لە هەر جۆرە قۆرخکارییەک دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2853"
        },
        {
          "id": "p2855",
          "sourceIndex": 2855,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. پاراستنی سپاردەی شارۆمەندان ئەرکێکی بنەڕەتییە. بەپێی قانوون، \"پەرگاڵی نیشتمانیی بیمەی سپاردەکان\" دادەمەزرێت بۆ مسۆگەرکردنی متمانەی گشتی بە کەرتی بانکی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی سپاردەی شارۆمەندان ئەرکێکی بنەڕەتییە. بەپێی قانوون، \"پەرگاڵی نیشتمانیی بیمەی سپاردەکان\" دادەمەزرێت بۆ مسۆگەرکردنی متمانەی گشتی بە کەرتی بانکی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2853"
        },
        {
          "id": "p2856",
          "sourceIndex": 2856,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2857",
          "sourceIndex": 2857,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی پێکهاتە، سەربەخۆیی و دەسەڵاتەکانی بانکی ناوەندی و بنەماکانی کارکردنی گشت دامەزراوە داراییەکانی دیکە ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی پێکهاتە، سەربەخۆیی و دەسەڵاتەکانی بانکی ناوەندی و بنەماکانی کارکردنی گشت دامەزراوە داراییەکانی دیکە ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2856"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 91,
      "slug": "clause-91",
      "articleNumber": 91,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "پاراستنی ژینگە و گەشەی ڕاوەستاو",
      "body": "ژینگەی کوردستان، بە سروشتە دڵڕفێنەکەی، چیا سەربەرزەکانی، ڕووبار و سەرچاوە ئاوییەکانی و فرەچەشنییە بایۆلۆژییەکەیەوە، مڵکی هەردەمیی نەتەوەی کورد و پاشماگێکی ژینەکییە کە ڕاسپاردەیە لەلای نەوەکانی ئێستا بۆ نەوەکانی داهاتوو. پاراستنی بە شێوەیەکی تەندروست و دەوڵەمەند، ئەرکێکی باڵای دەستووریی سەرشانی دەوڵەت و هەموو شارۆمەندێکە.\n\nیەکەم: ژینگە وەک پاشماگێکی نەتەوەیی و مافی نەوەکان\n\n١.١. ژینگەی کوردستان وەک پاشماگێکی نەتەوەیی و مافێکی بنەڕەتیی نەوەکانی داهاتوو دادەنرێت.\n\n١.٢. دەوڵەت و گشت شارۆمەندان بەرپرسیارێتیی هاوبەشیان لە پاراستن و گەشەپێدانی ژینگەدا لە ئەستۆدایە.\n\nدوویەم: ئەرک و بەرپرسیارێتی دەوڵەت\n\n٢.١. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەکی ژینگەپارێزیی توند و گشتگیر کە لەسەر ئەم بنەمایانە دامەزرا بێت:\n\nئا. بنەمای خۆپارێزیی پێشوەختە: لە باریی بوونی هەر مەترسییەکی جددی یان نەگەڕاوە بۆ سەر ژینگە و تەندروستیی گشتی، نەبوونی دڵنیایی زانستیی تەواو نابێتە پاساو بۆ دواخستنی گرتنەبەری ڕێکاری پێویست.\n\nب. بنەمای \"پیسکەر دەبێت باجەکەی بدات\": قانوون ئەو لایەنانە بەرپرسیار دەکات کە زیان بە ژینگە دەگەیەنن و بە بۆبژاردنی تەواوی زیانەکان و نۆژەنکردنەوەی ژینگە پابەندیان دەکات.\n\nپ. چاودێری و ڕاییکردنی قانوون: دەوڵەت دەزگایەکی نیشتمانیی چاودێریی بەهێز بۆ دڵنیابوون لە ڕاییکردنی قانوون ژینگەییەکان و سزادانی توندی سەرپێچیکاران دادەمەزرێنێت.\n\nسێیەم: گواستنەوە بەرەو ئابووریی سەوز و بازنەیی\n\n٣.١. دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار بۆ گواستنەوە بەرەو مۆدێلی ئابووریی سەوز و بازنەیی دەکات.\n\n٣.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت:\n\nئا. داڕشتنی وارگێڕیی هاندانی ئابووری بۆ ئەو کۆمپانیایانەی کە وەبەرهێنان لە وزەی پاک و تەکنەلۆژیای ژینگەدۆستدا دەکەن.\n\nب. پشتیوانیکردن لە توێژینەوە و داهێنان لە بواری بەکارهێنانەوەی کەرەستەکان و کەمکردنەوەی پاشماوە.\n\nپ. چەسپاندنی \"گەشەی ڕاوەستاو\" وەک مەرجێکی سەرەکی لە هەموو پڕۆژە گەورەکانی ژێرخانی ئابووری و پیشەسازیدا.\n\nچوارەم: پاراستنی فرەچەشنیی بایۆلۆژی\n\n٤.١. پاراستنی گشت جۆرەکانی ژیانی کێوی و ڕووەکی ڕەسەنی کوردستان ئەرکێکی باڵای دەوڵەتە.\n\n٤.٢. بۆ ئەم مەبەستە:\n\nئا. قانوونی تایبەت بۆ پاراستنی جۆرە گیانلەبەر و ڕووەکە دەگمەنەکان دادەڕێژرێت.\n\nب. دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی تۆڕێکی نیشتمانی لە پارکی نەتەوەیی و ناوچەی پارێزراو بۆ پاراستنی پەرگاڵە ئێکۆلۆژییە هەستیارەکان.\n\nپێنجەم: وارگێڕیی کەشوهەوا و ئاسایشی ئاو\n\n٥.١. دەوڵەت دان بە هەڕەشەکانی گۆڕانی کەشوهەوادا دەنێت و پابەندە بە:\n\nئا. داڕشتنی ستراتیژێکی نیشتمانیی گشتگیر بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا و کەمکردنەوەی دەرهاویشتە گازییە زیانبەخشەکان.\n\nب. بەڕێوەبردنی ژیرانە و پاراستنی سەرچاوەکانی ئاوی شیرین وەک سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیی.\n\nپ. بەشداریکردنی چالاکانە لە هەوڵە جیهانییەکانی تایبەت بە پاراستنی کەشوهەوا، بە شێوازێک کە لەگەڵ بەرژەوەندییە نەتەوەییەکاندا بگونجێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2859",
          "sourceIndex": 2859,
          "style": "Normal",
          "text": "ژینگەی کوردستان، بە سروشتە دڵڕفێنەکەی، چیا سەربەرزەکانی، ڕووبار و سەرچاوە ئاوییەکانی و فرەچەشنییە بایۆلۆژییەکەیەوە، مڵکی هەردەمیی نەتەوەی کورد و پاشماگێکی ژینەکییە کە ڕاسپاردەیە لەلای نەوەکانی ئێستا بۆ نەوەکانی داهاتوو. پاراستنی بە شێوەیەکی تەندروست و دەوڵەمەند، ئەرکێکی باڵای دەستووریی سەرشانی دەوڵەت و هەموو شارۆمەندێکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ژینگەی کوردستان، بە سروشتە دڵڕفێنەکەی، چیا سەربەرزەکانی، ڕووبار و سەرچاوە ئاوییەکانی و فرەچەشنییە بایۆلۆژییەکەیەوە، مڵکی هەردەمیی نەتەوەی کورد و پاشماگێکی "
            },
            {
              "text": "ژینەکییە کە ڕاسپاردەیە لەلای نەوەکانی ئێستا بۆ نەوەکانی داهاتوو. پاراستنی بە شێوەیەکی تەندروست و دەوڵەمەند، ئەرکێکی باڵای دەستووریی سەرشانی دەوڵەت و هەموو شارۆمەندێکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2860",
          "sourceIndex": 2860,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ژینگە وەک پاشماگێکی نەتەوەیی و مافی نەوەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ژینگە وەک پاشماگێکی نەتەوەیی و مافی نەوەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2861",
          "sourceIndex": 2861,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ژینگەی کوردستان وەک پاشماگێکی نەتەوەیی و مافێکی بنەڕەتیی نەوەکانی داهاتوو دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ژینگەی کوردستان وەک پاشماگێکی نەتەوەیی و مافێکی بنەڕەتیی نەوەکانی داهاتوو دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2860"
        },
        {
          "id": "p2862",
          "sourceIndex": 2862,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەوڵەت و گشت شارۆمەندان بەرپرسیارێتیی هاوبەشیان لە پاراستن و گەشەپێدانی ژینگەدا لە ئەستۆدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت و گشت شارۆمەندان بەرپرسیارێتیی هاوبەشیان لە پاراستن و گەشەپێدانی ژینگەدا لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2860"
        },
        {
          "id": "p2863",
          "sourceIndex": 2863,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرک و بەرپرسیارێتی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرک و بەرپرسیارێتی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2864",
          "sourceIndex": 2864,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەکی ژینگەپارێزیی توند و گشتگیر کە لەسەر ئەم بنەمایانە دامەزرا بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەکی ژینگەپارێزیی توند و گشتگیر کە لەسەر ئەم بنەمایانە دامەزرا بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2863"
        },
        {
          "id": "p2865",
          "sourceIndex": 2865,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بنەمای خۆپارێزیی پێشوەختە: لە باریی بوونی هەر مەترسییەکی جددی یان نەگەڕاوە بۆ سەر ژینگە و تەندروستیی گشتی، نەبوونی دڵنیایی زانستیی تەواو نابێتە پاساو بۆ دواخستنی گرتنەبەری ڕێکاری پێویست.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بنەمای خۆپارێزیی پێشوەختە: لە باریی بوونی هەر مەترسییەکی جددی یان نەگەڕاوە بۆ سەر ژینگە و تەندروستیی گشتی، نەبوونی دڵنیایی زانستیی تەواو نابێتە پاساو بۆ دواخستنی گرتنەبەری ڕێکاری پێویست"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2864"
        },
        {
          "id": "p2866",
          "sourceIndex": 2866,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بنەمای \"پیسکەر دەبێت باجەکەی بدات\": قانوون ئەو لایەنانە بەرپرسیار دەکات کە زیان بە ژینگە دەگەیەنن و بە بۆبژاردنی تەواوی زیانەکان و نۆژەنکردنەوەی ژینگە پابەندیان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بنەمای \"پیسکەر دەبێت باجەکەی بدات\": قانوون ئەو لایەنانە بەرپرسیار دەکات کە زیان بە ژینگە دەگەیەنن و بە بۆبژاردنی تەواوی زیانەکان و نۆژەنکردنەوەی ژینگە پابەندیان دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2864"
        },
        {
          "id": "p2867",
          "sourceIndex": 2867,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. چاودێری و ڕاییکردنی قانوون: دەوڵەت دەزگایەکی نیشتمانیی چاودێریی بەهێز بۆ دڵنیابوون لە ڕاییکردنی قانوون ژینگەییەکان و سزادانی توندی سەرپێچیکاران دادەمەزرێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. چاودێری و ڕاییکردنی قانوون: دەوڵەت دەزگایەکی نیشتمانیی چاودێریی بەهێز بۆ دڵنیابوون لە ڕاییکردنی قانوون ژینگەییەکان و سزادانی توندی سەرپێچیکاران دادەمەزرێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2864"
        },
        {
          "id": "p2868",
          "sourceIndex": 2868,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: گواستنەوە بەرەو ئابووریی سەوز و بازنەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: گواستنەوە بەرەو ئابووریی سەوز و بازنەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2869",
          "sourceIndex": 2869,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار بۆ گواستنەوە بەرەو مۆدێلی ئابووریی سەوز و بازنەیی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار بۆ گواستنەوە بەرەو مۆدێلی ئابووریی سەوز و بازنەیی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2868"
        },
        {
          "id": "p2870",
          "sourceIndex": 2870,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2868"
        },
        {
          "id": "p2871",
          "sourceIndex": 2871,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتنی وارگێڕیی هاندانی ئابووری بۆ ئەو کۆمپانیایانەی کە وەبەرهێنان لە وزەی پاک و تەکنەلۆژیای ژینگەدۆستدا دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داڕشتنی وارگێڕیی هاندانی ئابووری بۆ ئەو کۆمپانیایانەی کە وەبەرهێنان لە وزەی پاک و تەکنەلۆژیای ژینگەدۆستدا دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2870"
        },
        {
          "id": "p2872",
          "sourceIndex": 2872,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پشتیوانیکردن لە توێژینەوە و داهێنان لە بواری بەکارهێنانەوەی کەرەستەکان و کەمکردنەوەی پاشماوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پشتیوانیکردن لە توێژینەوە و داهێنان لە بواری بەکارهێنانەوەی کەرەستەکان و کەمکردنەوەی پاشماوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2870"
        },
        {
          "id": "p2873",
          "sourceIndex": 2873,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. چەسپاندنی \"گەشەی ڕاوەستاو\" وەک مەرجێکی سەرەکی لە هەموو پڕۆژە گەورەکانی ژێرخانی ئابووری و پیشەسازیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. چەسپاندنی \"گەشەی ڕاوەستاو\" وەک مەرجێکی سەرەکی لە هەموو پڕۆژە گەورەکانی ژێرخانی ئابووری و پیشەسازیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2870"
        },
        {
          "id": "p2874",
          "sourceIndex": 2874,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پاراستنی فرەچەشنیی بایۆلۆژی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پاراستنی فرەچەشنیی بایۆلۆژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2875",
          "sourceIndex": 2875,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. پاراستنی گشت جۆرەکانی ژیانی کێوی و ڕووەکی ڕەسەنی کوردستان ئەرکێکی باڵای دەوڵەتە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی گشت جۆرەکانی ژیانی کێوی و ڕووەکی ڕەسەنی کوردستان ئەرکێکی باڵای دەوڵەتە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2874"
        },
        {
          "id": "p2876",
          "sourceIndex": 2876,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. بۆ ئەم مەبەستە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بۆ ئەم مەبەستە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2874"
        },
        {
          "id": "p2877",
          "sourceIndex": 2877,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. قانوونی تایبەت بۆ پاراستنی جۆرە گیانلەبەر و ڕووەکە دەگمەنەکان دادەڕێژرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. قانوونی تایبەت بۆ پاراستنی جۆرە گیانلەبەر و ڕووەکە دەگمەنەکان دادەڕێژرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2876"
        },
        {
          "id": "p2878",
          "sourceIndex": 2878,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی تۆڕێکی نیشتمانی لە پارکی نەتەوەیی و ناوچەی پارێزراو بۆ پاراستنی پەرگاڵە ئێکۆلۆژییە هەستیارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی تۆڕێکی نیشتمانی لە پارکی نەتەوەیی و ناوچەی پارێزراو بۆ پاراستنی پەرگاڵە ئێکۆلۆژییە هەستیارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2876"
        },
        {
          "id": "p2879",
          "sourceIndex": 2879,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: وارگێڕیی کەشوهەوا و ئاسایشی ئاو",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: وارگێڕیی کەشوهەوا و ئاسایشی ئاو"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2880",
          "sourceIndex": 2880,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەت دان بە هەڕەشەکانی گۆڕانی کەشوهەوادا دەنێت و پابەندە بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دان بە هەڕەشەکانی گۆڕانی کەشوهەوادا دەنێت و پابەندە بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2879"
        },
        {
          "id": "p2881",
          "sourceIndex": 2881,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتنی ستراتیژێکی نیشتمانیی گشتگیر بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا و کەمکردنەوەی دەرهاویشتە گازییە زیانبەخشەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داڕشتنی ستراتیژێکی نیشتمانیی گشتگیر بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا و کەمکردنەوەی دەرهاویشتە گازییە زیانبەخشەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2880"
        },
        {
          "id": "p2882",
          "sourceIndex": 2882,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەڕێوەبردنی ژیرانە و پاراستنی سەرچاوەکانی ئاوی شیرین وەک سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەڕێوەبردنی ژیرانە و پاراستنی سەرچاوەکانی ئاوی شیرین وەک سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2880"
        },
        {
          "id": "p2883",
          "sourceIndex": 2883,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەشداریکردنی چالاکانە لە هەوڵە جیهانییەکانی تایبەت بە پاراستنی کەشوهەوا، بە شێوازێک کە لەگەڵ بەرژەوەندییە نەتەوەییەکاندا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەشداریکردنی چالاکانە لە هەوڵە جیهانییەکانی تایبەت بە پاراستنی کەشوهەوا، بە شێوازێک کە لەگەڵ بەرژەوەندییە نەتەوەییەکاندا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2880"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 92,
      "slug": "clause-92",
      "articleNumber": 92,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "بازرگانیی نێودەوڵەتی و کێبڕکێی جیهانی",
      "body": "بازرگانیی نێودەوڵەتی لەم دەستوورەدا تەنیا وەک ئاڵوگۆڕی کاڵا سەیر ناکرێت، بەڵکو ئامرازێکی ستراتیژییە بۆ بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی دەوڵەت. فەلسەفەی بنەڕەتیی بازرگانیی دەرەکیی کۆماری کوردستان لەسەر پرەنسیپی \"بەهێزکردنی توانای ناوخۆیی بۆ مسۆگەرکردنی سەروەری\" دامەزراوە، بە ئامانجی گۆڕینی کوردستان لە بازاڕێکی بەکاربەرەوە بۆ هێزێکی بەرهەمهێنەری خاوەن داهێنان.\n\nیەکەم: ستراتیژیی هەناردەکردنی ئامانجدار\n\n١.١. دەوڵەت بە شێوەیەکی ئامانجدار کار بۆ گواستنەوەی فەلسەفەی هەناردەکردن دەکات لە فرۆشتنی کەرەستەی خاوەوە بۆ هەناردەکردنی بەرهەمی بەهای-زیادکراو، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و ڕاژەداریی پسپۆڕانە.\n\n١.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت:\n\nئا. پشتیوانیی بێسنووری دەوڵەت: دەوڵەت پشتیوانیی بێوچان لەو کۆمپانیایانە دەکات کە وەبەرهێنان لە داهێنان و بەرزکردنەوەی چلۆنایەتیی بەرهەمەکانیاندا دەکەن، بۆ ئەوەی بتوانن لە بازاڕە جیهانییەکاندا کێبڕکێ بکەن.\n\nب. دیپلۆماسیی ئابووریی چالاک: دامەزراوەکانی دەوڵەت، بەتایبەتی دەزگای دیپلۆماسی، ئەرکدار دەکرێن بە کردنەوەی بازاڕی نوێ، لابردنی ئاستەنگە گومرگییەکان و بنیاتنانی هاوبەشیی ستراتیژیی ئابووری.\n\nدوویەم: ستراتیژیی \"پاڵەوانی نیشتمانی\"\n\n٢.١. دەوڵەت هانی دروستبوون و گەورەبوونی کۆمپانیا و براندی نیشتمانیی بەهێز دەدات کە توانای کێبڕکێکردنیان هەبێت لە بازاڕە جیهانییەکاندا و ببنە \"پاڵەوانی نیشتمانی\".\n\n٢.٢. ئەم پاڵەوانانە نەک تەنیا سوودی ئابووری دەگەیەنن، بەڵکو دەبنە باڵیۆزی کولتووری و پیشەسازیی کوردستان لە جیهاندا و دەوڵەت پشتیوانیی هەمەلایەنەیان لێدەکات.\n\nسێیەم: خۆپارێزیی ئابووریی زیرەک\n\n٣.١. هاوتەریب لەگەڵ کردنەوەی بازاڕەکاندا، دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی ئابووریی ناوخۆیی لەبەرامبەر کێبڕکێی نادادپەروەرانە. قانوون بە ڕوونی ئەم بوارانە ڕێکدەخات:\n\nئا. دژە-دامپینگ: قانوونی تایبەت دادەنرێت بۆ ڕێگریکردن لە وارگێڕیی دامپینگ، کە بریتییە لە فرۆشتنی کاڵای بیانی بە نرخێکی کەمتر لە نرخی بازاڕی ناوخۆیی وڵاتی بەرهەمهێنەر.\n\nب. دژە-یارمەتی: دەوڵەت مافی هەیە باجی پارێزگاری بسەپێنێت بەسەر ئەو کاڵا بیانییانەدا کە یارمەتیی دەوڵەتی نادادپەروەرانەیان وەرگرتووە.\n\nپ. پاراستنی پیشەسازییە ستراتیژییەکان: پیشەسازییە ستراتیژییەکانی وەک بەرگری، ئاسایشی خۆراک و تەکنەلۆژیای باڵا، بەپێی قانوون پارێزگاریی تایبەتیان لێدەکرێت.\n\nچوارەم: بنیاتنانی هاوپەیمانیی ئابووریی ستراتیژی\n\n٤.١. دەوڵەت وارگێڕیی بازرگانیی خۆی تەنیا لەسەر بنەمای قازانجی کورتخایەن دانامەزرێنێت، بەڵکو کار بۆ بنیاتنانی هاوپەیمانیی ئابووریی درێژخایەن دەکات لەگەڵ ئەو دەوڵەتانەی کە دەتوانن ببنە هاوبەشی ستراتیژی.\n\n٤.٢. ئەم هاوپەیمانییانە لەسەر بنەمای تەواوکاریی ئابووری، ئاسایشی وزە و گواستنەوە، و گواستنەوەی تەکنەلۆژیا دادەمەزرێن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2885",
          "sourceIndex": 2885,
          "style": "Normal",
          "text": "بازرگانیی نێودەوڵەتی لەم دەستوورەدا تەنیا وەک ئاڵوگۆڕی کاڵا سەیر ناکرێت، بەڵکو ئامرازێکی ستراتیژییە بۆ بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی دەوڵەت. فەلسەفەی بنەڕەتیی بازرگانیی دەرەکیی کۆماری کوردستان لەسەر پرەنسیپی \"بەهێزکردنی توانای ناوخۆیی بۆ مسۆگەرکردنی سەروەری\" دامەزراوە، بە ئامانجی گۆڕینی کوردستان لە بازاڕێکی بەکاربەرەوە بۆ هێزێکی بەرهەمهێنەری خاوەن داهێنان.",
          "runs": [
            {
              "text": "بازرگانیی نێودەوڵەتی"
            },
            {
              "text": " لەم دەستوورەدا تەنیا وەک ئاڵوگۆڕی کاڵا سەیر ناکرێت، بەڵکو ئامرازێکی ستراتیژییە بۆ بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی دەوڵەت. فەلسەفەی بنەڕەتیی بازرگانیی دەرەکیی کۆماری کوردستان لەسەر پرەنسیپی \"بەهێزکردنی توانای ناوخۆیی بۆ مسۆگەرکردنی سەروەری\" دامەزراوە، بە ئامانجی گۆڕینی کوردستان لە بازاڕێکی بەکاربەرەوە بۆ هێزێکی بەرهەمهێنەری خاوەن داهێنان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2886",
          "sourceIndex": 2886,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ستراتیژیی هەناردەکردنی ئامانجدار",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ستراتیژیی هەناردەکردنی ئامانجدار"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2887",
          "sourceIndex": 2887,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت بە شێوەیەکی ئامانجدار کار بۆ گواستنەوەی فەلسەفەی هەناردەکردن دەکات لە فرۆشتنی کەرەستەی خاوەوە بۆ هەناردەکردنی بەرهەمی بەهای-زیادکراو، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و ڕاژەداریی پسپۆڕانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە شێوەیەکی ئامانجدار کار بۆ گواستنەوەی فەلسەفەی هەناردەکردن دەکات لە فرۆشتنی کەرەستەی خاوەوە بۆ هەناردەکردنی بەرهەمی بەهای-زیادکراو، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و ڕاژەداریی پسپۆڕانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2886"
        },
        {
          "id": "p2888",
          "sourceIndex": 2888,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2886"
        },
        {
          "id": "p2889",
          "sourceIndex": 2889,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پشتیوانیی بێسنووری دەوڵەت: دەوڵەت پشتیوانیی بێوچان لەو کۆمپانیایانە دەکات کە وەبەرهێنان لە داهێنان و بەرزکردنەوەی چلۆنایەتیی بەرهەمەکانیاندا دەکەن، بۆ ئەوەی بتوانن لە بازاڕە جیهانییەکاندا کێبڕکێ بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پشتیوانیی بێسنووری دەوڵەت: دەوڵەت پشتیوانیی بێوچان لەو کۆمپانیایانە دەکات کە وەبەرهێنان لە داهێنان و بەرزکردنەوەی چلۆنایەتیی بەرهەمەکانیاندا دەکەن، بۆ ئەوەی بتوانن لە بازاڕە جیهانییەکاندا کێبڕکێ بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2888"
        },
        {
          "id": "p2890",
          "sourceIndex": 2890,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دیپلۆماسیی ئابووریی چالاک: دامەزراوەکانی دەوڵەت، بەتایبەتی دەزگای دیپلۆماسی، ئەرکدار دەکرێن بە کردنەوەی بازاڕی نوێ، لابردنی ئاستەنگە گومرگییەکان و بنیاتنانی هاوبەشیی ستراتیژیی ئابووری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دیپلۆماسیی ئابووریی چالاک: دامەزراوەکانی دەوڵەت، بەتایبەتی دەزگای دیپلۆماسی، ئەرکدار دەکرێن بە کردنەوەی بازاڕی نوێ، لابردنی ئاستەنگە گومرگییەکان و بنیاتنانی هاوبەشیی ستراتیژیی ئابووری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2888"
        },
        {
          "id": "p2891",
          "sourceIndex": 2891,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ستراتیژیی \"پاڵەوانی نیشتمانی\"",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ستراتیژیی \"پاڵەوانی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2892",
          "sourceIndex": 2892,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت هانی دروستبوون و گەورەبوونی کۆمپانیا و براندی نیشتمانیی بەهێز دەدات کە توانای کێبڕکێکردنیان هەبێت لە بازاڕە جیهانییەکاندا و ببنە \"پاڵەوانی نیشتمانی\".",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت هانی دروستبوون و گەورەبوونی کۆمپانیا و براندی نیشتمانیی بەهێز دەدات کە توانای کێبڕکێکردنیان هەبێت لە بازاڕە جیهانییەکاندا و ببنە \"پاڵەوانی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2891"
        },
        {
          "id": "p2893",
          "sourceIndex": 2893,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم پاڵەوانانە نەک تەنیا سوودی ئابووری دەگەیەنن، بەڵکو دەبنە باڵیۆزی کولتووری و پیشەسازیی کوردستان لە جیهاندا و دەوڵەت پشتیوانیی هەمەلایەنەیان لێدەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پاڵەوانانە نەک تەنیا سوودی ئابووری دەگەیەنن، بەڵکو دەبنە باڵیۆزی کولتووری و پیشەسازیی کوردستان لە جیهاندا و دەوڵەت پشتیوانیی هەمەلایەنەیان لێدەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2891"
        },
        {
          "id": "p2894",
          "sourceIndex": 2894,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: خۆپارێزیی ئابووریی زیرەک",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: خۆپارێزیی ئابووریی زیرەک"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2895",
          "sourceIndex": 2895,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. هاوتەریب لەگەڵ کردنەوەی بازاڕەکاندا، دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی ئابووریی ناوخۆیی لەبەرامبەر کێبڕکێی نادادپەروەرانە. قانوون بە ڕوونی ئەم بوارانە ڕێکدەخات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هاوتەریب لەگەڵ کردنەوەی بازاڕەکاندا، دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی ئابووریی ناوخۆیی لەبەرامبەر کێبڕکێی نادادپەروەرانە. قانوون بە ڕوونی ئەم بوارانە ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2894"
        },
        {
          "id": "p2896",
          "sourceIndex": 2896,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دژە-دامپینگ: قانوونی تایبەت دادەنرێت بۆ ڕێگریکردن لە وارگێڕیی دامپینگ، کە بریتییە لە فرۆشتنی کاڵای بیانی بە نرخێکی کەمتر لە نرخی بازاڕی ناوخۆیی وڵاتی بەرهەمهێنەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دژە-دامپینگ: قانوونی تایبەت دادەنرێت بۆ ڕێگریکردن لە وارگێڕیی دامپینگ، کە بریتییە لە فرۆشتنی کاڵای بیانی بە نرخێکی کەمتر لە نرخی بازاڕی ناوخۆیی وڵاتی بەرهەمهێنەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2895"
        },
        {
          "id": "p2897",
          "sourceIndex": 2897,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دژە-یارمەتی: دەوڵەت مافی هەیە باجی پارێزگاری بسەپێنێت بەسەر ئەو کاڵا بیانییانەدا کە یارمەتیی دەوڵەتی نادادپەروەرانەیان وەرگرتووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دژە-یارمەتی: دەوڵەت مافی هەیە باجی پارێزگاری بسەپێنێت بەسەر ئەو کاڵا بیانییانەدا کە یارمەتیی دەوڵەتی نادادپەروەرانەیان وەرگرتووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2895"
        },
        {
          "id": "p2898",
          "sourceIndex": 2898,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پاراستنی پیشەسازییە ستراتیژییەکان: پیشەسازییە ستراتیژییەکانی وەک بەرگری، ئاسایشی خۆراک و تەکنەلۆژیای باڵا، بەپێی قانوون پارێزگاریی تایبەتیان لێدەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پاراستنی پیشەسازییە ستراتیژییەکان: پیشەسازییە ستراتیژییەکانی وەک بەرگری، ئاسایشی خۆراک"
            },
            {
              "text": " و تەکنەلۆژیای باڵا، بەپێی قانوون پارێزگاریی تایبەتیان لێدەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2895"
        },
        {
          "id": "p2899",
          "sourceIndex": 2899,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: بنیاتنانی هاوپەیمانیی ئابووریی ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: بنیاتنانی هاوپەیمانیی ئابووریی ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2900",
          "sourceIndex": 2900,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت وارگێڕیی بازرگانیی خۆی تەنیا لەسەر بنەمای قازانجی کورتخایەن دانامەزرێنێت، بەڵکو کار بۆ بنیاتنانی هاوپەیمانیی ئابووریی درێژخایەن دەکات لەگەڵ ئەو دەوڵەتانەی کە دەتوانن ببنە هاوبەشی ستراتیژی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت وارگێڕیی بازرگانیی خۆی تەنیا لەسەر بنەمای قازانجی کورتخایەن دانامەزرێنێت، بەڵکو کار بۆ بنیاتنانی هاوپەیمانیی ئابووریی درێژخایەن دەکات لەگەڵ ئەو دەوڵەتانەی کە دەتوانن ببنە هاوبەشی ستراتیژی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2899"
        },
        {
          "id": "p2901",
          "sourceIndex": 2901,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەم هاوپەیمانییانە لەسەر بنەمای تەواوکاریی ئابووری، ئاسایشی وزە و گواستنەوە، و گواستنەوەی تەکنەلۆژیا دادەمەزرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم هاوپەیمانییانە لەسەر بنەمای تەواوکاریی ئابووری، ئاسایشی وزە و گواستنەوە، و گواستنەوەی تەکنەلۆژیا دادەمەزرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2899"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 93,
      "slug": "clause-93",
      "articleNumber": 93,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "دادی کۆمەڵایەتی و خۆشبژێویی نیشتمانی",
      "body": "دەوڵەت لەسەر بنەمای ئەوە دامەزراوە کە گەشەی ئابووری و سامانی نیشتمانی دەبێت ڕاژە بە خۆشبژێویی گشت شارۆمەندان بکات. دادی کۆمەڵایەتی و کەمکردنەوەی جیاوازییەکان، کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی سەقامگیریی کۆمەڵایەتی و یەکێتیی نەتەوەیین.\n\nیەکەم: پەرگاڵی باجی دادپەروەرانە و پێشکەوتنخواز\n\n١.١. پەرگاڵی باج وەک ئەرکێکی نیشتمانی و ئامرازێکی سەرەکیی دابەشکردنەوەی دادپەروەرانەی سامان، بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و پێشکەوتنخوازانە دادەڕێژرێت.\n\n١.٢. ئەم پەرگاڵە لەسەر ئەم بنەمایانە کار دەکات:\n\nئا. ڕێژەی باج لەگەڵ زیادبوونی داهات و سامان بە شێوەیەکی پلەبەند بەرز دەبێتەوە؛ ئەوانەی سوودی زیاتر لە ئابووریی نیشتمانی وەردەگرن، بەشێکی گەورەتری بەرپرسیارێتیی دارایی هەڵدەگرن.\n\nب. قانوونی باج بە شێوەیەک دادەڕێژرێ کە ڕێگری لە هەر جۆرە خۆدزینەوەیەک لە باج بکات و ڕوونایەتی لە کۆکردنەوەی داهاتەکاندا مسۆگەر بکات.\n\nدوویەم: بەکارهێنانی داهاتی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی گشتی\n\n٢.١. داهاتی گشتیی دەوڵەت، بەتایبەتی ئەو داهاتانەی لە باج و سامانە نەتەوەییەکانەوە بەدەست دێن، بە شێوەیەکی ڕووەن و کارا بۆ ئەم ئامانجانەی خوارەوە تەرخان دەکرێت:\n\nئا. دابینکردنی ڕاژەدارییە گشتییە بنەڕەتییەکان بە چلۆنایەتیی بەرز، وەک پەروەردەیەکی بێبەرامبەر و پێشکەوتوو، پەرگاڵێکی تەندروستیی گشتگیر و ژێرخانێکی مۆدێرن.\n\nب. پتەوکردنی پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتی بۆ پشتیوانیکردن لە چینی ناوەند، خانەنشینان و ئەو توێژانەی کە پێویستیان بە یارمەتیی تایبەتە، بە ئامانجی دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆیان.\n\nپ. کەمکردنەوەی جیاوازیی ئابووریی نێوان ناوچە جیاوازەکانی کوردستان و دابینکردنی دەرفەتی یەکسان بۆ گشت شارۆمەندان.\n\nسێیەم: پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتیی گشتگیر\n\n٣.١. دەوڵەت پەرگاڵێکی ئاسایشی کۆمەڵایەتیی گشتگیر دادەمەزرێنێت بۆ پاراستنی شارۆمەندان لەبەرامبەر بێکاری، نەخۆشی، پەککەوتن و لە کاتی خانەنشینیدا.\n\n٣.٢. ئامانجی ئەم پەرگاڵە مسۆگەرکردنی ژیانێکی شایستە و پاراستنی شکۆی مرۆڤە لە هەموو قۆناغەکانی ژیاندا.\n\nچوارەم: ڕوونایەتی و لێپرسینەوەی دارایی\n\n٤.١. گشت داهات و خەرجییەکانی دەوڵەت دەبێت بە تەواوی ڕووەن بن و بۆ ڕای گشتی ئاشکرا بکرێن.\n\n٤.٢. ئەم بوارە دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی و دەسەڵاتی قانووندانانەوە.\n\n٤.٣. هەر جۆرە بەکارهێنانێکی سامانی گشتی بۆ بەرژەوەندیی تایبەت، بە تاوانی گەندەڵیی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2903",
          "sourceIndex": 2903,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت لەسەر بنەمای ئەوە دامەزراوە کە گەشەی ئابووری و سامانی نیشتمانی دەبێت ڕاژە بە خۆشبژێویی گشت شارۆمەندان بکات. دادی کۆمەڵایەتی و کەمکردنەوەی جیاوازییەکان، کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی سەقامگیریی کۆمەڵایەتی و یەکێتیی نەتەوەیین.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت لەسەر بنەمای ئەوە دامەزراوە کە گەشەی ئابووری و سامانی نیشتمانی دەبێت ڕاژە بە خۆشبژێویی گشت شارۆمەندان بکات. دادی کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": " و کەمکردنەوەی جیاوازییەکان، کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی سەقامگیریی کۆمەڵایەتی و یەکێتیی نەتەوەیین"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2904",
          "sourceIndex": 2904,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پەرگاڵی باجی دادپەروەرانە و پێشکەوتنخواز",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پەرگاڵی باجی دادپەروەرانە و پێشکەوتنخواز"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2905",
          "sourceIndex": 2905,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پەرگاڵی باج وەک ئەرکێکی نیشتمانی و ئامرازێکی سەرەکیی دابەشکردنەوەی دادپەروەرانەی سامان، بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و پێشکەوتنخوازانە دادەڕێژرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی باج وەک ئەرکێکی نیشتمانی و ئامرازێکی سەرەکیی دابەشکردنەوەی دادپەروەرانەی سامان، بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و پێشکەوتنخوازانە دادەڕێژرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2904"
        },
        {
          "id": "p2906",
          "sourceIndex": 2906,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم پەرگاڵە لەسەر ئەم بنەمایانە کار دەکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەرگاڵە لەسەر ئەم بنەمایانە کار دەکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2904"
        },
        {
          "id": "p2907",
          "sourceIndex": 2907,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕێژەی باج لەگەڵ زیادبوونی داهات و سامان بە شێوەیەکی پلەبەند بەرز دەبێتەوە؛ ئەوانەی سوودی زیاتر لە ئابووریی نیشتمانی وەردەگرن، بەشێکی گەورەتری بەرپرسیارێتیی دارایی هەڵدەگرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕێژەی باج لەگەڵ زیادبوونی داهات و سامان بە شێوەیەکی پلەبەند بەرز دەبێتەوە؛ ئەوانەی سوودی زیاتر لە ئابووریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " وەردەگرن، بەشێکی گەورەتری بەرپرسیارێتیی دارایی هەڵدەگرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2906"
        },
        {
          "id": "p2908",
          "sourceIndex": 2908,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. قانوونی باج بە شێوەیەک دادەڕێژرێ کە ڕێگری لە هەر جۆرە خۆدزینەوەیەک لە باج بکات و ڕوونایەتی لە کۆکردنەوەی داهاتەکاندا مسۆگەر بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. قانوونی باج بە شێوەیەک دادەڕێژر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ڕێگری لە هەر جۆرە خۆدزینەوەیەک لە باج بکات و ڕوونایەتی لە کۆکردنەوەی داهاتەکاندا مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2906"
        },
        {
          "id": "p2909",
          "sourceIndex": 2909,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: بەکارهێنانی داهاتی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": بەکارهێنانی داهاتی نیشتمانی بۆ خۆشبژێویی"
            },
            {
              "text": " گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2910",
          "sourceIndex": 2910,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. داهاتی گشتیی دەوڵەت، بەتایبەتی ئەو داهاتانەی لە باج و سامانە نەتەوەییەکانەوە بەدەست دێن، بە شێوەیەکی ڕووەن و کارا بۆ ئەم ئامانجانەی خوارەوە تەرخان دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "داهاتی گشتیی دەوڵەت، بەتایبەتی ئەو داهاتانەی لە باج و سامانە نەتەوەییەکانەوە بەدەست دێن، بە شێوەیەکی ڕووەن و کارا بۆ ئەم ئامانجانەی خوارەوە تەرخان دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2909"
        },
        {
          "id": "p2911",
          "sourceIndex": 2911,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دابینکردنی ڕاژەدارییە گشتییە بنەڕەتییەکان بە چلۆنایەتیی بەرز، وەک پەروەردەیەکی بێبەرامبەر و پێشکەوتوو، پەرگاڵێکی تەندروستیی گشتگیر و ژێرخانێکی مۆدێرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دابینکردنی ڕاژەدارییە گشتییە بنەڕەتییەکان بە چلۆنایەتیی بەرز، وەک پەروەردەیەکی بێبەرامبەر و پێشکەوتوو، پەرگاڵێکی تەندروستیی گشتگیر و ژێرخانێکی مۆدێرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2910"
        },
        {
          "id": "p2912",
          "sourceIndex": 2912,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پتەوکردنی پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتی بۆ پشتیوانیکردن لە چینی ناوەند، خانەنشینان و ئەو توێژانەی کە پێویستیان بە یارمەتیی تایبەتە، بە ئامانجی دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پتەوکردنی پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتی بۆ پشتیوانیکردن لە چینی ناوەند"
            },
            {
              "text": "، خانەنشینان و ئەو توێژانەی کە پێویستیان بە یارمەتیی تایبەتە، بە ئامانجی دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2910"
        },
        {
          "id": "p2913",
          "sourceIndex": 2913,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کەمکردنەوەی جیاوازیی ئابووریی نێوان ناوچە جیاوازەکانی کوردستان و دابینکردنی دەرفەتی یەکسان بۆ گشت شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کەمکردنەوەی جیاوازیی ئابووریی نێوان ناوچە جیاوازەکانی کوردستان و دابینکردنی دەرفەتی یەکسان بۆ گشت شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2910"
        },
        {
          "id": "p2914",
          "sourceIndex": 2914,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتیی گشتگیر",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتیی گشتگیر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2915",
          "sourceIndex": 2915,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت پەرگاڵێکی ئاسایشی کۆمەڵایەتیی گشتگیر دادەمەزرێنێت بۆ پاراستنی شارۆمەندان لەبەرامبەر بێکاری، نەخۆشی، پەککەوتن و لە کاتی خانەنشینیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پەرگاڵێکی ئاسایشی کۆمەڵایەتیی گشتگیر دادەمەزرێنێت بۆ پاراستنی شارۆمەندان لەبەرامبەر بێکاری، نەخۆشی، پەککەوتن و لە کاتی خانەنشینیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2914"
        },
        {
          "id": "p2916",
          "sourceIndex": 2916,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئامانجی ئەم پەرگاڵە مسۆگەرکردنی ژیانێکی شایستە و پاراستنی شکۆی مرۆڤە لە هەموو قۆناغەکانی ژیاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی ئەم پەرگاڵە مسۆگەرکردنی ژیانێکی شایستە و پاراستنی شکۆی مرۆڤە لە هەموو قۆناغەکانی ژیاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2914"
        },
        {
          "id": "p2917",
          "sourceIndex": 2917,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕوونایەتی و لێپرسینەوەی دارایی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕوونایەتی و لێپرسینەوەی دارایی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2918",
          "sourceIndex": 2918,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. گشت داهات و خەرجییەکانی دەوڵەت دەبێت بە تەواوی ڕووەن بن و بۆ ڕای گشتی ئاشکرا بکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گشت داهات و خەرجییەکانی دەوڵەت دەبێت بە تەواوی ڕووەن بن و بۆ ڕای گشتی ئاشکرا بکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2917"
        },
        {
          "id": "p2919",
          "sourceIndex": 2919,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەم بوارە دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی و دەسەڵاتی قانووندانانەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم بوارە دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی و دەسەڵاتی قانووندانانەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2917"
        },
        {
          "id": "p2920",
          "sourceIndex": 2920,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. هەر جۆرە بەکارهێنانێکی سامانی گشتی بۆ بەرژەوەندیی تایبەت، بە تاوانی گەندەڵیی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە بەکارهێنانێکی سامانی گشتی بۆ بەرژەوەندیی تایبەت، بە تاوانی گەندەڵیی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2917"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 94,
      "slug": "clause-94",
      "articleNumber": 94,
      "status": "published",
      "chapterId": 9,
      "title": "پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی",
      "body": "سنوورە دەستوورییەکانی چالاکیی ئابووری دیاری دەکرێن و ئەو کردەوانە پێناسە دەکرێن کە بە تاوانی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندیی گشتی دادەنرێن. بنەمای سەرەکی ئەوەیە کە ئازادیی ئابووری لە چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی نیشتمانیدا ڕایی دەکرێت.\n\nیەکەم: سنوورە بنەڕەتییەکانی چالاکیی ئابووری\n\n١.١. ئازادیی چالاکیی ئابووری بەندە بە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی دەوڵەت و کۆمەڵگاوە. هەر جۆرە چالاکییەکی ئابووری کە ببێتە هۆی زیانگەیاندنی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بە یەکێک لەم بوارانەی خوارەوە، بە توندی نەهێڵراوە و بە تاوان هەژمار دەکرێت:\n\nئا. ئاسایشی نەتەوەیی: هەر چالاکییەکی ئابووری کە ببێتە هۆی کەوتنی کەرتە ستراتیژییەکانی وڵات (وەک وزە، ئاو، پەیوەندییەکان، پەرگاڵی بانکی و پیشەسازیی بەرگری) بۆ ژێر کۆنترۆڵی هێزی بیانیی دوژمنکار، یان دروستکردنی پشتبەستنێکی ستراتیژی کە سەروەریی نەتەوەیی بخاتە مەترسییەوە.\n\nب. تەندروستیی گشتی: بەرهەمهێنان، هاوردەکردن، یان بازرگانیکردن بە هەر کاڵا، خۆراک، یان دەرمانێکی ساختە و چلۆنایەتی نزم کە زیان بە تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی شارۆمەندان بگەیەنێت، یان هەر چالاکییەک کە بە شێوەیەکی سیستماتیک ببێتە هۆی تێکدانی ئارامی و سەقامگیریی دەروونیی کۆمەڵگا.\n\nپ. ژینگەی کوردستان: هەر چالاکییەک کە ببێتە هۆی تێکدانی هاوسەنگیی ئیکۆلۆژی، لەناوچوونی فرەچەشنیی بایۆلۆژی، یان پیسکردنی خاک، ئاو و هەوای کوردستان بە شێوەیەکی نەگەڕاوە.\n\nدوویەم: ڕێنەدراوکردنی بەکارهێنانی ئابووری بۆ کاری دژە-نیشتمانی\n\n٢.١. بەکارهێنانی توانا و دامەزراوە ئابوورییەکان وەک ئامرازێک بۆ لاوازکردنی دەوڵەت، بە ناپاکییەکی گەورە دادەنرێت. بە توندی نەهێڵراوە کە کۆمپانیا و دامەزراوە ئابوورییەکان یەکێک لەم کارانە ئەنجام بدەن:\n\nئا. پاڵپشتیی دارایی دوژمن: پاڵپشتیکردنی دارایی یان لۆجستیکیی هەر گرووپ، پارت، یان لایەنێکی ناوخۆیی یان دەرەکی کە دژایەتیی سەروەریی نەتەوەیی و بەرژەوەندییەکانی کۆماری کوردستان دەکات.\n\nب. کارکردن وەک پاشکۆی ئابووریی بیانی: کارکردن وەک پاشکۆی ئابووری یان ئامرازی تەنگەتاوکردن لەپێناو دەوڵەتێکی بیانی دژی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان.\n\nپ. تێکدانی ئابووریی ناوخۆ: ئەنجامدانی کردەوەی ئابووریی تێکدەرانە بە مەبەستی دروستکردنی قەیرانی ئابووری، تێکدانی بازاڕ، یان لاوازکردنی بەهای دراوی نیشتمانی.\n\nسێیەم: بەرپرسیارێتی و سزای قانوونیی\n\n٣.١. هەر کۆمپانیایەک، دامەزراوەیەک، یان تاکێک کە یەکێک لەو بنەمایانەی لەم بەندەدا هاتووە پێشێل بکات، ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە.\n\n٣.٢. بەرپرسیارێتیی قانوونیی هەم خودی کۆمپانیاکە (وەک کەسایەتیی قانوونیی) و هەم خاوەن و بەڕێوەبەرە سەرەکییەکانی (وەک کەسایەتیی سروشتی) دەگرێتەوە.\n\n٣.٣. سزاکان دەکرێت هەڵوەشاندنەوەی مۆڵەتی کار، دەستبەسەراگرتنی تەواوی سامان و مڵک، و دادگاییکردنی خاوەن و بەڕێوەبەرانی بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی لەخۆبگرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2922",
          "sourceIndex": 2922,
          "style": "Normal",
          "text": "سنوورە دەستوورییەکانی چالاکیی ئابووری دیاری دەکرێن و ئەو کردەوانە پێناسە دەکرێن کە بە تاوانی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندیی گشتی دادەنرێن. بنەمای سەرەکی ئەوەیە کە ئازادیی ئابووری لە چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی نیشتمانیدا ڕایی دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "سنوورە دەستوورییەکانی چالاکیی ئابووری دیاری دەکرێن و ئەو کردەوانە پێناسە دەکرێن کە بە تاوانی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " و بەرژەوەندیی گشتی دادەنرێن. بنەمای سەرەکی ئەوەیە کە ئازادیی ئابووری لە چوارچێوەی بەرپرسیارێتیی نیشتمانیدا ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2923",
          "sourceIndex": 2923,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: سنوورە بنەڕەتییەکانی چالاکیی ئابووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: سنوورە بنەڕەتییەکانی چالاکیی ئابووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2924",
          "sourceIndex": 2924,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئازادیی چالاکیی ئابووری بەندە بە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی دەوڵەت و کۆمەڵگاوە. هەر جۆرە چالاکییەکی ئابووری کە ببێتە هۆی زیانگەیاندنی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بە یەکێک لەم بوارانەی خوارەوە، بە توندی نەهێڵراوە و بە تاوان هەژمار دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئازادیی چالاکیی ئابووری بەندە بە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی دەوڵەت و کۆمەڵگاوە. هەر جۆرە چالاکییەکی ئابووری کە ببێتە هۆی زیانگەیاندنی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بە یەکێک لەم بوارانەی خوارەوە، بە توندی نەهێڵراوە و بە تاوان هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2923"
        },
        {
          "id": "p2925",
          "sourceIndex": 2925,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئاسایشی نەتەوەیی: هەر چالاکییەکی ئابووری کە ببێتە هۆی کەوتنی کەرتە ستراتیژییەکانی وڵات (وەک وزە، ئاو، پەیوەندییەکان، پەرگاڵی بانکی و پیشەسازیی بەرگری) بۆ ژێر کۆنترۆڵی هێزی بیانیی دوژمنکار، یان دروستکردنی پشتبەستنێکی ستراتیژی کە سەروەریی نەتەوەیی بخاتە مەترسییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئاسایشی نەتەوەیی: هەر چالاکییەکی ئابووری کە ببێتە هۆی کەوتنی کەرتە ستراتیژییەکانی وڵات (وەک وزە، ئاو، پەیوەندییەکان، پەرگاڵی بانکی و پیشەسازیی بەرگری) بۆ ژێر کۆنترۆڵی هێزی بیانیی دوژمنکار، یان دروستکردنی پشتبەستنێکی ستراتیژی کە سەروەریی نەتەوەیی بخاتە مەترسییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2924"
        },
        {
          "id": "p2926",
          "sourceIndex": 2926,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. تەندروستیی گشتی: بەرهەمهێنان، هاوردەکردن، یان بازرگانیکردن بە هەر کاڵا، خۆراک، یان دەرمانێکی ساختە و چلۆنایەتی نزم کە زیان بە تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی شارۆمەندان بگەیەنێت، یان هەر چالاکییەک کە بە شێوەیەکی سیستماتیک ببێتە هۆی تێکدانی ئارامی و سەقامگیریی دەروونیی کۆمەڵگا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. تەندروستیی گشتی: بەرهەمهێنان، هاوردەکردن، یان بازرگانیکردن بە هەر کاڵا، خۆراک، یان دەرمانێکی ساختە و چلۆنایەتی نزم کە زیان بە تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی شارۆمەندان بگەیەنێت، یان هەر چالاکییەک کە بە شێوەیەکی سیستماتیک ببێتە هۆی تێکدانی ئارامی و سەقامگیریی دەروونیی کۆمەڵگا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2924"
        },
        {
          "id": "p2927",
          "sourceIndex": 2927,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ژینگەی کوردستان: هەر چالاکییەک کە ببێتە هۆی تێکدانی هاوسەنگیی ئیکۆلۆژی، لەناوچوونی فرەچەشنیی بایۆلۆژی، یان پیسکردنی خاک، ئاو و هەوای کوردستان بە شێوەیەکی نەگەڕاوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ژینگەی کوردستان: هەر چالاکییەک کە ببێتە هۆی تێکدانی هاوسەنگیی ئیکۆلۆژی، لەناوچوونی فرەچەشنیی بایۆلۆژی، یان پیسکردنی خاک، ئاو و هەوای کوردستان بە شێوەیەکی نەگەڕاوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2924"
        },
        {
          "id": "p2928",
          "sourceIndex": 2928,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ڕێنەدراوکردنی بەکارهێنانی ئابووری بۆ کاری دژە-نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ڕێنەدراوکردنی بەکارهێنانی ئابووری بۆ کاری دژە-نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2929",
          "sourceIndex": 2929,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بەکارهێنانی توانا و دامەزراوە ئابوورییەکان وەک ئامرازێک بۆ لاوازکردنی دەوڵەت، بە ناپاکییەکی گەورە دادەنرێت. بە توندی نەهێڵراوە کە کۆمپانیا و دامەزراوە ئابوورییەکان یەکێک لەم کارانە ئەنجام بدەن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی توانا و دامەزراوە ئابوورییەکان وەک ئامرازێک بۆ لاوازکردنی دەوڵەت، بە ناپاکییەکی گەورە دادەنرێت. بە توندی نەهێڵراوە کە کۆمپانیا و دامەزراوە ئابوورییەکان یەکێک لەم کارانە ئەنجام بدەن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2928"
        },
        {
          "id": "p2930",
          "sourceIndex": 2930,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاڵپشتیی دارایی دوژمن: پاڵپشتیکردنی دارایی یان لۆجستیکیی هەر گرووپ، پارت، یان لایەنێکی ناوخۆیی یان دەرەکی کە دژایەتیی سەروەریی نەتەوەیی و بەرژەوەندییەکانی کۆماری کوردستان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاڵپشتیی دارایی دوژمن"
            },
            {
              "text": ": پاڵپشتیکردنی دارایی یان لۆجستیکیی هەر گرووپ، پارت، یان لایەنێکی ناوخۆیی یان دەرەکی کە دژایەتیی سەروەریی نەتەوەیی و بەرژەوەندییەکانی کۆماری کوردستان دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2929"
        },
        {
          "id": "p2931",
          "sourceIndex": 2931,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کارکردن وەک پاشکۆی ئابووریی بیانی: کارکردن وەک پاشکۆی ئابووری یان ئامرازی تەنگەتاوکردن لەپێناو دەوڵەتێکی بیانی دژی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کارکردن وەک پاشکۆی ئابووریی بیانی: کارکردن وەک پاشکۆی ئابووری یان ئامرازی "
            },
            {
              "text": "تەنگەتاوکردن لەپێناو"
            },
            {
              "text": " دەوڵەتێکی بیانی دژی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2929"
        },
        {
          "id": "p2932",
          "sourceIndex": 2932,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. تێکدانی ئابووریی ناوخۆ: ئەنجامدانی کردەوەی ئابووریی تێکدەرانە بە مەبەستی دروستکردنی قەیرانی ئابووری، تێکدانی بازاڕ، یان لاوازکردنی بەهای دراوی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. تێکدانی ئابووریی ناوخۆ: ئەنجامدانی کردەوەی ئابووریی تێکدەرانە بە مەبەستی دروستکردنی قەیرانی ئابووری، تێکدانی بازاڕ، یان لاوازکردنی بەهای دراوی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2929"
        },
        {
          "id": "p2933",
          "sourceIndex": 2933,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: بەرپرسیارێتی و سزای قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: بەرپرسیارێتی و سزای قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2934",
          "sourceIndex": 2934,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. هەر کۆمپانیایەک، دامەزراوەیەک، یان تاکێک کە یەکێک لەو بنەمایانەی لەم بەندەدا هاتووە پێشێل بکات، ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر کۆمپانیایەک، دامەزراوەیەک، یان تاکێک کە یەکێک لەو بنەمایانەی لەم بەندەدا هاتووە پێشێل بکات، ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2933"
        },
        {
          "id": "p2935",
          "sourceIndex": 2935,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بەرپرسیارێتیی قانوونیی هەم خودی کۆمپانیاکە (وەک کەسایەتیی قانوونیی) و هەم خاوەن و بەڕێوەبەرە سەرەکییەکانی (وەک کەسایەتیی سروشتی) دەگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەرپرسیارێتیی قانوونیی هەم خودی کۆمپانیاکە (وەک کەسایەتیی قانوونیی) و هەم خاوەن و بەڕێوەبەرە سەرەکییەکانی (وەک کەسایەتیی سروشتی) دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2933"
        },
        {
          "id": "p2936",
          "sourceIndex": 2936,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. سزاکان دەکرێت هەڵوەشاندنەوەی مۆڵەتی کار، دەستبەسەراگرتنی تەواوی سامان و مڵک، و دادگاییکردنی خاوەن و بەڕێوەبەرانی بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی لەخۆبگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "سزاکان دەکرێت هەڵوەشاندنەوەی مۆڵەتی کار، دەستبەسەراگرتنی تەواوی سامان و مڵک، و دادگاییکردنی خاوەن و بەڕێوەبەرانی بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی لەخۆبگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2933"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 95,
      "slug": "clause-95",
      "articleNumber": 95,
      "status": "published",
      "chapterId": 10,
      "title": "بنەما و ئامانجە ستراتیژییەکان بۆ پەروەردە، کولتور و زانست",
      "body": "ئەم بەندە بنەما بنەڕەتی و ئامانجە ستراتیژییە باڵاکانی دەوڵەت لە بوارەکانی پەروەردە، زانست و کولتووردا دادەڕێژێت، کە وەک کۆڵەکەی سەرەکیی بنیاتنانی داهاتووی کوردستان هەژمار دەکرێن.\n\nیەکەم: بنەمای ستراتیژی و ڕۆڵی پەروەردە\n\n١.١. دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە هێزی ڕاستەقینەی نەتەوە لە بنیاتنانی سەرمایەی مرۆیی خاوەن ئاوەزێکی تەندروست، داهێنەر و پابەند بە شوناسی نەتەوەییەوە هەڵدەقوڵێت.\n\n١.٢. پەروەردە، زانست، کولتوور و ڕاگەیاندن، ئامرازی ستراتیژیی دەوڵەتن بۆ:\n\nئا. داڕشتنی شارۆمەندێک کە خاوەنی کەسایەتییەکی هاوسەنگ، شوناسێکی پتەو و ئاوەزێکی ڕەخنەگرانە بێت.\n\nب. چەسپاندنی دڵسۆزیی بێ مەرج بۆ دەستوور، نیشتمان و بەها باڵاکانی کۆمار.\n\nپ. مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی هزری، زانستی و تەکنەلۆژی وەک بناغەی سەربەخۆیی ڕاستەقینە.\n\nت. دڵنیابوون لەوەی کە نەوەکانی داهاتوو بە ویستمەندییەکی پۆڵایینەوە پارێزگاری لە بوون و شکۆی کوردستان دەکەن.\n\nدوویەم: ئامانجی باڵا: کۆمەڵگای زانین-تەوەر\n\n٢.١. ئامانجی باڵای وارگێڕیی دەوڵەت لەم بوارانەدا، بنیاتنانی \"کۆمەڵگایەکی زانین-تەوەر\"ـە.\n\n٢.٢. ئەم کۆمەڵگایە لەسەر ئەم کۆڵەکە بنەڕەتییانەی خوارەوە دادەمەزرێت:\n\nئا. بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە: پێگەیاندنی تاکێک کە توانای شیکردنەوەی ڕەخنەگرانە و بڕیاردانی سەربەخۆی هەبێت.\n\nب. داهێنان وەک کولتوور: گۆڕینی داهێنان لە کردەیەکی تاکەکەسییەوە بۆ کولتوورێکی گشتی کە لە هەموو بوارەکانی ژیاندا ڕەنگ بداتەوە.\n\nپ. ڕێزگرتن لە بەها باڵاکان: چەسپاندنی ڕێزگرتن لە بەها باڵاکانی مرۆڤایەتی و ئەو بەها نەتەوەییانەی کە لەم دەستوورەدا چەسپاون.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2941",
          "sourceIndex": 2941,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەم بەندە بنەما بنەڕەتی و ئامانجە ستراتیژییە باڵاکانی دەوڵەت لە بوارەکانی پەروەردە، زانست و کولتووردا دادەڕێژێت، کە وەک کۆڵەکەی سەرەکیی بنیاتنانی داهاتووی کوردستان هەژمار دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەم بەندە بنەما بنەڕەتی و ئامانجە ستراتیژییە باڵاکانی دەوڵەت لە بوارەکانی پەروەردە، زانست و کولتووردا دادەڕێژێت، کە وەک کۆڵەکەی سەرەکیی بنیاتنانی داهاتووی کوردستان هەژمار دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2942",
          "sourceIndex": 2942,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای ستراتیژی و ڕۆڵی پەروەردە",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای ستراتیژی و ڕۆڵی پەروەردە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2943",
          "sourceIndex": 2943,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە هێزی ڕاستەقینەی نەتەوە لە بنیاتنانی سەرمایەی مرۆیی خاوەن ئاوەزێکی تەندروست، داهێنەر و پابەند بە شوناسی نەتەوەییەوە هەڵدەقوڵێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دان بەوەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "هێزی ڕاستەقینەی نەتەوە لە بنیاتنانی سەرمایەی مرۆیی خاوەن ئاوەزێکی تەندروست، داهێنەر و پابەند بە شوناسی نەتەوەییەوە هەڵدەقوڵێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2942"
        },
        {
          "id": "p2944",
          "sourceIndex": 2944,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پەروەردە، زانست، کولتوور و ڕاگەیاندن، ئامرازی ستراتیژیی دەوڵەتن بۆ:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پەروەردە، زانست، کولتوور و ڕاگەیاندن، ئامرازی ستراتیژیی دەوڵەتن بۆ"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2942"
        },
        {
          "id": "p2945",
          "sourceIndex": 2945,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتنی شارۆمەندێک کە خاوەنی کەسایەتییەکی هاوسەنگ، شوناسێکی پتەو و ئاوەزێکی ڕەخنەگرانە بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داڕشتنی شارۆمەندێک کە خاوەنی کەسایەتییەکی هاوسەنگ، شوناسێکی پتەو و ئاوەزێکی ڕەخنەگرانە بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2944"
        },
        {
          "id": "p2946",
          "sourceIndex": 2946,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. چەسپاندنی دڵسۆزیی بێ مەرج بۆ دەستوور، نیشتمان و بەها باڵاکانی کۆمار.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. چەسپاندنی دڵسۆزیی بێ مەرج بۆ دەستوور، نیشتمان و بەها باڵاکانی کۆمار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2944"
        },
        {
          "id": "p2947",
          "sourceIndex": 2947,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی هزری، زانستی و تەکنەلۆژی وەک بناغەی سەربەخۆیی ڕاستەقینە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی هزری، زانستی و تەکنەلۆژی وەک بناغەی سەربەخۆیی ڕاستەقینە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2944"
        },
        {
          "id": "p2948",
          "sourceIndex": 2948,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دڵنیابوون لەوەی کە نەوەکانی داهاتوو بە ویستمەندییەکی پۆڵایینەوە پارێزگاری لە بوون و شکۆی کوردستان دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دڵنیابوون لەوەی کە نەوەکانی داهاتوو بە ویستمەندییەکی پۆڵایینەوە پارێزگاری لە بوون و شکۆی کوردستان دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2944"
        },
        {
          "id": "p2949",
          "sourceIndex": 2949,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئامانجی باڵا: کۆمەڵگای زانین-تەوەر",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئامانجی باڵا: کۆمەڵگای زانین-تەوەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2950",
          "sourceIndex": 2950,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ئامانجی باڵای وارگێڕیی دەوڵەت لەم بوارانەدا، بنیاتنانی \"کۆمەڵگایەکی زانین-تەوەر\"ـە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی باڵای وارگێڕیی دەوڵەت لەم بوارانەدا، بنیاتنانی \"کۆمەڵگایەکی زانین-تەوەر\"ـە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2949"
        },
        {
          "id": "p2951",
          "sourceIndex": 2951,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم کۆمەڵگایە لەسەر ئەم کۆڵەکە بنەڕەتییانەی خوارەوە دادەمەزرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم کۆمەڵگایە لەسەر ئەم کۆڵەکە بنەڕەتییانەی خوارەوە دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2949"
        },
        {
          "id": "p2952",
          "sourceIndex": 2952,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە: پێگەیاندنی تاکێک کە توانای شیکردنەوەی ڕەخنەگرانە و بڕیاردانی سەربەخۆی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە: پێگەیاندنی تاکێک کە توانای شیکردنەوەی ڕەخنەگرانە و بڕیاردانی سەربەخۆی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2951"
        },
        {
          "id": "p2953",
          "sourceIndex": 2953,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. داهێنان وەک کولتوور: گۆڕینی داهێنان لە کردەیەکی تاکەکەسییەوە بۆ کولتوورێکی گشتی کە لە هەموو بوارەکانی ژیاندا ڕەنگ بداتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. داهێنان وەک کولتوور: گۆڕینی داهێنان لە کردەیەکی تاکەکەسییەوە بۆ کولتوورێکی گشتی کە لە هەموو بوارەکانی ژیاندا ڕەنگ بداتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2951"
        },
        {
          "id": "p2954",
          "sourceIndex": 2954,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕێزگرتن لە بەها باڵاکان: چەسپاندنی ڕێزگرتن لە بەها باڵاکانی مرۆڤایەتی و ئەو بەها نەتەوەییانەی کە لەم دەستوورەدا چەسپاون.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕێزگرتن لە بەها باڵاکان: چەسپاندنی ڕێزگرتن لە بەها باڵاکانی مرۆڤایەتی و ئەو بەها نەتەوەییانەی کە لەم دەستوورەدا چەسپاون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2951"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 96,
      "slug": "clause-96",
      "articleNumber": 96,
      "status": "published",
      "chapterId": 10,
      "title": "پەرگاڵی پەروەردەی نیشتمانی",
      "body": "پەروەردە وەک ئامرازی سەرەکیی بنیاتنانی سەرمایەی مرۆیی و داڕشتنی ئاوەزیی نەتەوە، یەکێکە لە کۆڵەکە ژینەکییەکانی کوردستان. ئەم بەندە بنەما دەستوورییەکانی پەرگاڵێکی پەروەردەیی مۆدێرن و یەکگرتوو دادەڕێژێت.\n\nیەکەم: مافی خوێندن و بنەما گشتییەکان\n\n١.١. خوێندن مافێکی بنەڕەتیی گشت شارۆمەندانە و ئەرکی دەوڵەتە دابینکردنی بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و یەکسان.\n\n١.٢. خوێندن لە گشت دامەزراوە پەروەردەییە دەوڵەتییەکاندا، لە قۆناغی باخچەی ساوایانەوە تا کۆتاییهێنانی خوێندنی باڵا بە هەموو ئاستەکانییەوە، بێبەرامبەرە.\n\n١.٣. خوێندن لە قۆناغی بنەڕەتییەوە تا کۆتاییهێنانی قۆناغی ئامادەیی، بۆ گشت شارۆمەندان ناچارییە.\n\n١.٤. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ژێرخانی پێویست، لەوانە بینای مۆدێرن، تاقیگەی زانستی، کتێبخانە و تەکنەلۆژیای هاوچەرخ، بۆ هەموو دامەزراوە پەروەردەییەکان لە سەرانسەری وڵاتدا.\n\n١.٥. قانوون ڕێکارەکانی پێویست بۆ مسۆگەرکردنی پابەندبوون بە خوێندنی ناچاری دیاری دەکات و بەرپرسیارێتیی قانوونیی بۆ ئەو دایک و باوک یان سەرپەرشتیارانە دادەنێ کە ڕێگرن لە خوێندنی منداڵەکانیان.\n\n١.٦. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی گواستنەوەی بێبەرامبەر بۆ ئەو خوێندکارانەی کە لە ناوچە دوورەدەستەکاندا نیشتەجێن.\n\n١.٧. هیچ شارۆمەندێک نابێت بەهۆی هەژاری، کەمتوانایی جەستەیی، یان شوێنی جوگرافییەوە لە مافی خوێندن بێبەش بکرێت.\n\nدوویەم: کۆڵەکەکانی پرۆگرامی خوێندنی نیشتمانی\n\n٢.١. پرۆگرامی خوێندنی نیشتمانی لەسەر بنەمای بنیاتنانی کەسایەتییەکی هاوسەنگ، داهێنەر و خاوەن شوناسی نەتەوەیی دادەڕێژرێت و لەسەر ئەم کۆڵەکە بنەڕەتییانە دادەمەزرێت:\n\nئا. پەروەردەی نەتەوەیی:\n\nخوێندنی مێژووی کوردستان، جوگرافیاکەی و خەباتی نەتەوەی کورد لە پێناوی دەوڵەتی خاوەن سەروەریدا، بەشێکی بنەڕەتی و ناچاریی پرۆگرامی خوێندنە لە هەموو قۆناغەکاندا.\n\nئامانج لەم پەروەردەیە چەسپاندنی هەستی شانازیی نەتەوەیی، وەفاداری بۆ دەوڵەت و نیشتمان، و تێگەیشتنە لەو قوربانییانەی کە بۆ بەدەستهێنانی سەربەخۆیی دراون.\n\nناساندنی هێما نیشتمانییەکان وەک ئاڵا و سروودی نەتەوەیی و ڕێزگرتن لێیان، بەشێکە لەم پرۆسەیە.\n\nب. زمانی کوردی:\n\nزمانی کوردی، زمانی سەرەکی، فەرمی و تاکانەی خوێندنە لە هەموو قۆناغەکانی پەروەردەی گشتیدا.\n\nگرنگیی تایبەت دەدرێت بە فێرکردنی ستانداردی زمانی یەکگرتووی کوردی، هاوتەریب لەگەڵ ناساندن و پاراستنی فرەچەشنیی زاراوەکان وەک سامانێکی نەتەوەیی.\n\nپ. زانست و تەکنەلۆژیا:\n\nفێرکردنی زانستە بنەڕەتییەکان (فیزیا، کیمیا، بایۆلۆژی)، بیرکاری و بنەماکانی تەکنەلۆژیای زانیاری، بەشێکی بنچینەیی پرۆگرامەکەیە.\n\nخوێندنی بنەماکانی کۆدنووسی و بیرکردنەوەی ژمێریاری لە قۆناغە سەرەتاییەکانەوە دەست پێدەکات بۆ ئامادەکردنی نەوەکان بۆ ئابوورییەکی زانین-تەوەر.\n\nت. بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە و فەلسەفە:\n\nپرۆگرامی خوێندن دەبێت بە شێوازێک دابڕێژرێ کە هانی خوێندکاران بدات بۆ پرسیارکردن، شیکردنەوەی لۆژیکی و بیرکردنەوەی سەربەخۆ، و دوورکەوتنەوە لە لەبەرکردنی بێ ئامانج.\n\nوانەی فەلسەفە و لۆژیک وەک بەشێکی سەرەکی لە قۆناغی خوێندنی ئامادەییدا دەخوێندرێت.\n\nج. بەها مرۆیی و دیموکراتییەکان:\n\nپرۆگرامی خوێندن دەبێت ڕێزگرتن لە بەهاکانی مافی مرۆڤ، یەکسانیی ڕەگەزی، دادپەروەری، لێبوردەیی و ڕێزگرتن لە جیاوازییە ئایینی و کولتوورییەکان لەخۆبگرێت.\n\nپەروەردەی ژیاری و ناساندنی ئەرک و مافەکانی شارۆمەندی، بەشێکی دانەبڕاوی پرۆگرامەکەیە.\n\nسێیەم: چلۆنایەتی، یەکسانی و پێگەی مامۆستا\n\n٣.١. دەوڵەت بە دابینکردنی چلۆنایەتیی خوێندنی یەکسان و باڵا لە گشت ناوچەکانی کوردستاندا، بەبێ هیچ جیاکارییەکی شار و گوند، پابەندە.\n\n٣.٢. قانوون پێگەی پیشەیی و ماف و ئەرکەکانی مامۆستایان دیاری دەکات و شکۆی پیشەکەیان دەپارێزێت.\n\n٣.٣. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆ مامۆستایان کە لەگەڵ گرنگیی ڕۆڵیاندا بگونجێت.\n\n٣.٤. دامەزراندن و پلە بەرزکردنەوەی مامۆستایان تەنیا لەسەر بنەمای شایستەیی زانستی و توانای پیشەیی دەبێت.\n\n٣.٥. دەوڵەت بە دابینکردنی پرۆگرامی ڕاهێنانی بێپسانەوە بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی زانستی و پیشەیی مامۆستایان پابەندە.\n\n٣.٦. هەر جۆرە دەستێوەردانێکی وارگێڕی یان پارتایەتیی لە کاروباری دامەزراندن و بەڕێوەبردنی کەرتی پەروەردەدا، بە پێشێلکاریی دەستووری هەژمار دەکرێت.\n\n٣.٧. دانانی ستانداردی نیشتمانی بۆ هەڵسەنگاندنی کارامەیی مامۆستایان و چلۆنایەتیی خوێندنگەکان، ئەرکێکی دەوڵەتە.\n\n٣.٨. نابێت ژمارەی خوێندکاران لە هیچ پۆلێکدا لەو ستانداردە نێودەوڵەتییانە تێپەڕ بکات کە بۆ مسۆگەرکردنی چلۆنایەتیی فێرکردن پێویستن.\n\nچوارەم: پەروەردەی جەستەیی و تەندروستیی گشتی\n\n٤.١. دەوڵەت دان بە گرنگیی تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی خوێندکاراندا دەنێت وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پرۆسەی پەروەردە.\n\n٤.٢. وانەی پەروەردەی وەرزشی و چالاکیی جەستەیی، بەپێی پرۆگرامێکی زانستی و سیستماتیک، لە هەموو قۆناغەکانی خوێندندا بەشێکی ناچارییە.\n\n٤.٣. هەر خوێندنگەیەک دەبێت خاوەنی ژێرخانی وەرزشیی پێویست بێت.\n\n٤.٤. دەوڵەت بە دابینکردنی ڕاژەداریی ڕاوێژکاریی دەروونی و چاودێریی تەندروستی لە هەموو خوێندنگەکاندا، لە ڕێگەی تیمی پسپۆڕی پزیشکی و دەروونناسییەوە، پابەندە.\n\n٤.٥. ئامانج لەم ڕاژانە یارمەتیدانی گەشەی سۆزداری، کۆمەڵایەتی و چارەسەرکردنی کێشە دەروونییەکانی خوێندکارانە لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا.\n\n٤.٦. پرۆگرامی هۆشیاریی تەندروستی سەبارەت بە خۆراکی تەندروست، مەترسییەکانی شتە هۆشبەرەکان و تەندروستیی سێکسی، بەشێک دەبێت لە پرۆگرامی خوێندن بە شێوازێک کە لەگەڵ تەمەنی خوێندکاراندا بگونجێت.\n\nپێنجەم: پێگەیاندنی نوخبە و توانستە نیشتمانییەکان\n\n٥.١. پەرگاڵی پەروەردە ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە ناسینەوە و پێگەیاندنی ئەو تاکە هەڵکەوتووانەی کە دەبنە سەرمایەی ستراتیژیی داهاتووی نەتەوە.\n\n٥.٢. دەوڵەت، لە ڕێگەی \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ پێگەیاندنی نوخبە\"، خوێندنگە و ئەکادیمیای تایبەتمەند دادەمەزرێنێت بۆ ئەو خوێندکارانەی کە لە بوارەکانی زانستی ورد، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو، ستراتیژیی سەربازی و هونەری دەوڵەتداریدا توانایەکی بێهاوتایان هەیە.\n\n٥.٣. ئامانجی ئەم دامەزراوانە، ئامادەکردنی نەوەیەکی نوێیە لە سەرکردە و پسپۆڕی خاوەن وەفاداریی ڕەها، کە بتوانن لە داهاتوودا ئەرکی پاراستن و بەهێزکردنی کۆمار بگرنە ئەستۆ.\n\n٥.٤. پەرگاڵی خوێندنی باڵا بە شێوازێک دادەڕێژرێ کە ڕێچکەی تایبەت بۆ پەرەپێدانی ئەم توانستە نایابانە لەخۆبگرێت.\n\n٥.٥. قانوون میکانیزمی دیاریکردن و پشتیوانیکردنی ئەم خوێندکارانە لە قۆناغە سەرەتاییەکانەوە تا خوێندنی باڵا دیاری دەکات.\n\n٥.٦. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی هەموو پێداویستییەکی شتەکی و زانستی بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە ئەم توانستە نیشتمانییانە بە فیڕۆ نەچن.\n\nشەشەم: چەسپاندنی بەها نیشتمانییەکان و ئەرکی شارۆمەندی\n\n٦.١. پرۆگرامی پەروەردەی نیشتمانی لەسەر بنەمای چەسپاندنی ئەو بەها باڵایانە دادەڕێژرێ کە یەکپارچەیی و هێزی نەتەوە مسۆگەر دەکەن.\n\n٦.٢. ئامانجی سەرەکیی پەروەردە، بنیاتنانی شارۆمەندێکە کە دان بەوەدا دەنێ کە مافەکانی لە چوارچێوەی ئەرکەکانیدا بەرامبەر بە دەوڵەت واتا وەردەگرن.\n\n٦.٣. پرۆگرامی خوێندن دەبێت بە شێوەیەکی سیستماتیک کار لەسەر چەسپاندنی ئەم بنەمایانە بکات:\n\nئا. وەفاداریی ڕەها بۆ دەستوور و کۆماری کوردستان وەک تاکە چوارچێوەی پاراستنی بوونی نەتەوە.\n\nب. ئامادەیی بۆ قوربانیدان لە پێناوی پاراستنی خاک و سەروەریی دەوڵەتدا.\n\nپ. یەکێتیی نەتەوەیی وەک بەهایەکی باڵاتر لە هەر ناسنامەیەکی لاوەکیی دیکە.\n\nت. دیسیپلین و ڕێزگرتن لە قانوون و دامەزراوەکانی دەوڵەت.\n\nج. بەرپرسیارێتیی تاک بەرامبەر بە کۆمەڵگای نیشتمانی.\n\n٦.٤. پەرگاڵی پەروەردە ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەی هەر ئایدۆلۆژیایەک کە هانی تاکگەرایی لەسەر شانی بەرژەوەندیی گشتی، پەرتبوون، یان لاوازکردنی متمانە بە دەوڵەت بدات.\n\n٦.٥. هەر گوتارێک کە لەناو دامەزراوە پەروەردەییەکاندا دژایەتیی بنەما نەگۆڕەکانی دەوڵەت بکات، بە کردەوەی دژە-نیشتمانی هەژمار دەکرێت.\n\nحەوتەم: پەرگاڵی هەڵسەنگاندنی نیشتمانی بۆ مسۆگەرکردنی ئامانجە ستراتیژییەکان\n\n٧.١. پەرگاڵی پەروەردە دەکەوێتە ژێر هەڵسەنگاندنی بێوچانی دەوڵەتەوە، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئەرکە ستراتیژییەکانی خۆی لە پێگەیاندنی نەوەیەکی نیشتمانپەروەر و بەتوانادا ڕادەپەڕێنێت.\n\n٧.٢. بەپێی قانوون، \"ئەنجومەنی باڵای ستراتیژیی پەروەردەیی و هەڵسەنگاندن\" دادەمەزرێت.\n\n٧.٣. ئەرکی ئەم ئەنجومەنە بریتییە لە:\n\nئا. داڕشتنی ستراتیژی درێژخایەنی پەروەردەیی کە لەگەڵ ئامانجەکانی ئاسایشی نەتەوەییدا هاوتەریب بێت.\n\nب. دانانی پێوەری نیشتمانی بۆ هەڵسەگاندنی کارایی خوێندنگە و زانکۆکان لە بەدیهێنانی ئامانجە پەروەردەیی و نیشتمانییەکاندا.\n\nپ. چاودێریکردنی بێپسانەوەی ناوەڕۆکی پرۆگرامەکانی خوێندن.\n\nت. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی دەوری بە سەرکۆمار و مەکۆی نیشتمانی.\n\n٧.٤. ئەنجامی هەڵسەنگاندنەکان دەبێتە بنەما بۆ داڕشتنی وارگێڕیی چاکسازی و دابەشکردنی بودجە.\n\n٧.٥. ئەم ئەنجومەنە دەسەڵاتی پێشنیارکردنی ڕاگرتنی مۆڵەتی هەر دامەزراوەیەکی پەروەردەیی هەیە کە لە ئامانجە نیشتمانییەکان لابدات.\n\n٧.٦. کارایی پەرگاڵەکە نەک تەنیا بە پێوەری زانستی، بەڵکو بە پێوەری پابەندبوونی نیشتمانیی دەرچووانیش هەڵدەسەگێنرێت.\n\nهەشتەم: پەروەردەی نادەوڵەتی لەژێر چاودێریی ڕەهای دەوڵەتدا\n\n٨.١. دامەزراندنی دامەزراوەی پەروەردەیی نادەوڵەتی سەربەشێکە کە لەلایەن دەوڵەتەوە و بەپێی قانوون دەبەخشرێت.\n\n٨.٢. هەر دامەزراوەیەکی نادەوڵەتی ئەرکدارە بە وەرگرتنی مۆڵەتی فەرمی و دەبێت بە تەواوی پابەندی ئەم مەرجە بنەڕەتییانە بێت:\n\nئا. پەیڕەوکردنی تەواوی پرۆگرامە نیشتمانییەکانی پەیوەست بە زمان، مێژوو و پەروەردەی نەتەوەیی.\n\nب. کارکردن لە چوارچێوەی ئەو بەها و بنەمایانەی کە لەم دەستوورەدا چەسپاون.\n\nپ. پابەندبوون بەو ستانداردانەی کە لەلایەن \"ئەنجومەنی باڵای ستراتیژیی پەروەردەیی\"ـیەوە دیاری دەکرێن.\n\n٨.٣. بەکارهێنانی هەر دامەزراوەیەکی پەروەردەیی بۆ پەرەپێدانی گوتاری دژە-نیشتمانی، هاندانی توندڕەوی، یان هەر ئایدۆلۆژیایەک کە زیان بە یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی بگەیەنێت، بە تاوان دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.\n\n٨.٤. شالیارگەی پەیوەندیدار دەسەڵاتی چاودێریکردنی بێوچان و بێ ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی بەسەر هەموو دامەزراوە نادەوڵەتییەکاندا هەیە.\n\n٨.٥. لە باریی هەر سەرپێچییەکی بنەڕەتیدا، دەوڵەت دەسەڵاتی هەڵوەشاندنەوەی دەستبەجێی مۆڵەت و داخستنی دامەزراوەکەی هەیە.\n\n٨.٦. قانوون بە وردی چوارچێوەی کارکردن، سەرچاوەی دارایی، و میکانیزمی لێپرسینەوەی ئەم دامەزراوانە دیاری دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p2956",
          "sourceIndex": 2956,
          "style": "Normal",
          "text": "پەروەردە وەک ئامرازی سەرەکیی بنیاتنانی سەرمایەی مرۆیی و داڕشتنی ئاوەزیی نەتەوە، یەکێکە لە کۆڵەکە ژینەکییەکانی کوردستان. ئەم بەندە بنەما دەستوورییەکانی پەرگاڵێکی پەروەردەیی مۆدێرن و یەکگرتوو دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پەروەردە وەک ئامرازی سەرەکیی بنیاتنانی سەرمایەی مرۆیی و داڕشتنی ئاوەزیی نەتەوە، یەکێکە لە کۆڵەکە ژینەکییەکانی کوردستان. ئەم بەندە بنەما دەستوورییەکانی پەرگاڵێکی پەروەردەیی مۆدێرن و یەکگرتوو دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2957",
          "sourceIndex": 2957,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: مافی خوێندن و بنەما گشتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: مافی خوێندن و بنەما گشتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2958",
          "sourceIndex": 2958,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. خوێندن مافێکی بنەڕەتیی گشت شارۆمەندانە و ئەرکی دەوڵەتە دابینکردنی بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و یەکسان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "خوێندن مافێکی بنەڕەتیی گشت شارۆمەندانە و ئەرکی دەوڵەتە دابینکردنی بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و یەکسان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2957"
        },
        {
          "id": "p2959",
          "sourceIndex": 2959,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. خوێندن لە گشت دامەزراوە پەروەردەییە دەوڵەتییەکاندا، لە قۆناغی باخچەی ساوایانەوە تا کۆتاییهێنانی خوێندنی باڵا بە هەموو ئاستەکانییەوە، بێبەرامبەرە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "خوێندن لە گشت دامەزراوە پەروەردەییە دەوڵەتییەکاندا، لە قۆناغی باخچەی ساوایانەوە تا کۆتاییهێنانی خوێندنی باڵا بە هەموو ئاستەکانییەوە، بێبەرامبەرە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2957"
        },
        {
          "id": "p2960",
          "sourceIndex": 2960,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. خوێندن لە قۆناغی بنەڕەتییەوە تا کۆتاییهێنانی قۆناغی ئامادەیی، بۆ گشت شارۆمەندان ناچارییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "خوێندن لە قۆناغی بنەڕەتییەوە تا کۆتاییهێنانی قۆناغی ئامادەیی، بۆ گشت شارۆمەندان ناچارییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2957"
        },
        {
          "id": "p2961",
          "sourceIndex": 2961,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ژێرخانی پێویست، لەوانە بینای مۆدێرن، تاقیگەی زانستی، کتێبخانە و تەکنەلۆژیای هاوچەرخ، بۆ هەموو دامەزراوە پەروەردەییەکان لە سەرانسەری وڵاتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ژێرخانی پێویست، لەوانە بینای مۆدێرن، تاقیگەی زانستی، کتێبخانە و تەکنەلۆژیای هاوچەرخ، بۆ هەموو دامەزراوە پەروەردەییەکان لە سەرانسەری وڵاتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2957"
        },
        {
          "id": "p2962",
          "sourceIndex": 2962,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٥. قانوون ڕێکارەکانی پێویست بۆ مسۆگەرکردنی پابەندبوون بە خوێندنی ناچاری دیاری دەکات و بەرپرسیارێتیی قانوونیی بۆ ئەو دایک و باوک یان سەرپەرشتیارانە دادەنێ کە ڕێگرن لە خوێندنی منداڵەکانیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "قانوون ڕێکارەکانی پێویست بۆ مسۆگەرکردنی پابەندبوون بە خوێندنی ناچاری دیاری دەکات و بەرپرسیارێتیی قانوونیی بۆ ئەو دایک و باوک یان سەرپەرشتیارانە دادەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ڕێگرن لە خوێندنی منداڵەکانیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2957"
        },
        {
          "id": "p2963",
          "sourceIndex": 2963,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٦. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی گواستنەوەی بێبەرامبەر بۆ ئەو خوێندکارانەی کە لە ناوچە دوورەدەستەکاندا نیشتەجێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی گواستنەوەی بێبەرامبەر بۆ ئەو خوێندکارانەی کە لە ناوچە دوورەدەستەکاندا نیشتەجێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2957"
        },
        {
          "id": "p2964",
          "sourceIndex": 2964,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٧. هیچ شارۆمەندێک نابێت بەهۆی هەژاری، کەمتوانایی جەستەیی، یان شوێنی جوگرافییەوە لە مافی خوێندن بێبەش بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "هیچ شارۆمەندێک نابێت بەهۆی هەژاری، کەمتوانایی جەستەیی، یان شوێنی جوگرافییەوە لە مافی خوێندن بێبەش بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2957"
        },
        {
          "id": "p2965",
          "sourceIndex": 2965,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: کۆڵەکەکانی پرۆگرامی خوێندنی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": کۆڵەکەکانی پرۆگرامی خوێندنی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2966",
          "sourceIndex": 2966,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پرۆگرامی خوێندنی نیشتمانی لەسەر بنەمای بنیاتنانی کەسایەتییەکی هاوسەنگ، داهێنەر و خاوەن شوناسی نەتەوەیی دادەڕێژرێت و لەسەر ئەم کۆڵەکە بنەڕەتییانە دادەمەزرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پرۆگرامی خوێندنی نیشتمانی لەسەر بنەمای بنیاتنانی کەسایەتییەکی هاوسەنگ، داهێنەر و خاوەن شوناسی نەتەوەیی دادەڕێژرێت و لەسەر ئەم کۆڵەکە بنەڕەتییانە دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2965"
        },
        {
          "id": "p2967",
          "sourceIndex": 2967,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پەروەردەی نەتەوەیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پەروەردەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2966"
        },
        {
          "id": "p2968",
          "sourceIndex": 2968,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "خوێندنی مێژووی کوردستان، جوگرافیاکەی و خەباتی نەتەوەی کورد لە پێناوی دەوڵەتی خاوەن سەروەریدا، بەشێکی بنەڕەتی و ناچاریی پرۆگرامی خوێندنە لە هەموو قۆناغەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "خوێندنی مێژووی کوردستان، جوگرافیاکەی و خەباتی نەتەوەی کورد لە پێناوی دەوڵەتی خاوەن سەروەریدا، بەشێکی بنەڕەتی و ناچاریی پرۆگرامی خوێندنە لە هەموو قۆناغەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p2967"
        },
        {
          "id": "p2969",
          "sourceIndex": 2969,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئامانج لەم پەروەردەیە چەسپاندنی هەستی شانازیی نەتەوەیی، وەفاداری بۆ دەوڵەت و نیشتمان، و تێگەیشتنە لەو قوربانییانەی کە بۆ بەدەستهێنانی سەربەخۆیی دراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئامانج لەم پەروەردەیە چەسپاندنی هەستی شانازیی نەتەوەیی، وەفاداری بۆ دەوڵەت و نیشتمان، و تێگەیشتنە لەو قوربانییانەی کە بۆ بەدەستهێنانی سەربەخۆیی دراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p2967"
        },
        {
          "id": "p2970",
          "sourceIndex": 2970,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ناساندنی هێما نیشتمانییەکان وەک ئاڵا و سروودی نەتەوەیی و ڕێزگرتن لێیان، بەشێکە لەم پرۆسەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ناساندنی هێما نیشتمانییەکان وەک ئاڵا و سروودی نەتەوەیی و ڕێزگرتن لێیان، بەشێکە لەم پرۆسەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p2967"
        },
        {
          "id": "p2971",
          "sourceIndex": 2971,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. زمانی کوردی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. زمانی کوردی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2966"
        },
        {
          "id": "p2972",
          "sourceIndex": 2972,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "زمانی کوردی، زمانی سەرەکی، فەرمی و تاکانەی خوێندنە لە هەموو قۆناغەکانی پەروەردەی گشتیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "زمانی کوردی"
            },
            {
              "text": "، زمانی سەرەکی، فەرمی و تاکانەی خوێندنە لە هەموو قۆناغەکانی پەروەردەی گشتیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p2971"
        },
        {
          "id": "p2973",
          "sourceIndex": 2973,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "گرنگیی تایبەت دەدرێت بە فێرکردنی ستانداردی زمانی یەکگرتووی کوردی، هاوتەریب لەگەڵ ناساندن و پاراستنی فرەچەشنیی زاراوەکان وەک سامانێکی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "گرنگیی تایبەت دەدرێت بە فێرکردنی ستانداردی زمانی یەکگرتووی کوردی، هاوتەریب لەگەڵ ناساندن و پاراستنی فرەچەشنیی زاراوەکان وەک سامانێکی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p2971"
        },
        {
          "id": "p2974",
          "sourceIndex": 2974,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. زانست و تەکنەلۆژیا:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. زانست و تەکنەلۆژیا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2966"
        },
        {
          "id": "p2975",
          "sourceIndex": 2975,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "فێرکردنی زانستە بنەڕەتییەکان (فیزیا، کیمیا، بایۆلۆژی)، بیرکاری و بنەماکانی تەکنەلۆژیای زانیاری، بەشێکی بنچینەیی پرۆگرامەکەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "فێرکردنی زانستە بنەڕەتییەکان (فیزیا، کیمیا، بایۆلۆژی)، بیرکاری و بنەماکانی تەکنەلۆژیای زانیاری، بەشێکی بنچینەیی پرۆگرامەکەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p2974"
        },
        {
          "id": "p2976",
          "sourceIndex": 2976,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "خوێندنی بنەماکانی کۆدنووسی و بیرکردنەوەی ژمێریاری لە قۆناغە سەرەتاییەکانەوە دەست پێدەکات بۆ ئامادەکردنی نەوەکان بۆ ئابوورییەکی زانین-تەوەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "خوێندنی بنەماکانی کۆدنووسی و بیرکردنەوەی ژمێریاری لە قۆناغە سەرەتاییەکانەوە دەست پێدەکات بۆ ئامادەکردنی نەوەکان بۆ ئابوورییەکی زانین-تەوەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p2974"
        },
        {
          "id": "p2977",
          "sourceIndex": 2977,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە و فەلسەفە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە و فەلسەفە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2966"
        },
        {
          "id": "p2978",
          "sourceIndex": 2978,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پرۆگرامی خوێندن دەبێت بە شێوازێک دابڕێژرێ کە هانی خوێندکاران بدات بۆ پرسیارکردن، شیکردنەوەی لۆژیکی و بیرکردنەوەی سەربەخۆ، و دوورکەوتنەوە لە لەبەرکردنی بێ ئامانج.",
          "runs": [
            {
              "text": "پرۆگرامی خوێندن دەبێت بە شێوازێک دابڕێژر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "هانی خوێندکاران بدات بۆ پرسیارکردن، شیکردنەوەی لۆژیکی و بیرکردنەوەی سەربەخۆ، و دوورکەوتنەوە لە لەبەرکردنی بێ ئامانج"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p2977"
        },
        {
          "id": "p2979",
          "sourceIndex": 2979,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "وانەی فەلسەفە و لۆژیک وەک بەشێکی سەرەکی لە قۆناغی خوێندنی ئامادەییدا دەخوێندرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "وانەی فەلسەفە و لۆژیک وەک بەشێکی سەرەکی لە قۆناغی خوێندنی ئامادەییدا دەخوێندرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p2977"
        },
        {
          "id": "p2980",
          "sourceIndex": 2980,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. بەها مرۆیی و دیموکراتییەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. بەها مرۆیی و دیموکراتییەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p2966"
        },
        {
          "id": "p2981",
          "sourceIndex": 2981,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پرۆگرامی خوێندن دەبێت ڕێزگرتن لە بەهاکانی مافی مرۆڤ، یەکسانیی ڕەگەزی، دادپەروەری، لێبوردەیی و ڕێزگرتن لە جیاوازییە ئایینی و کولتوورییەکان لەخۆبگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پرۆگرامی خوێندن دەبێت ڕێزگرتن لە بەهاکانی مافی مرۆڤ، یەکسانیی ڕەگەزی، دادپەروەری، لێبوردەیی و ڕێزگرتن لە جیاوازییە ئایینی و کولتوورییەکان لەخۆبگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p2980"
        },
        {
          "id": "p2982",
          "sourceIndex": 2982,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پەروەردەی ژیاری و ناساندنی ئەرک و مافەکانی شارۆمەندی، بەشێکی دانەبڕاوی پرۆگرامەکەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پەروەردەی ژیاری و ناساندنی ئەرک و مافەکانی شارۆمەندی، بەشێکی دانەبڕاوی پرۆگرامەکەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p2980"
        },
        {
          "id": "p2983",
          "sourceIndex": 2983,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: چلۆنایەتی، یەکسانی و پێگەی مامۆستا",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: چلۆنایەتی، یەکسانی و پێگەی مامۆستا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2984",
          "sourceIndex": 2984,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت بە دابینکردنی چلۆنایەتیی خوێندنی یەکسان و باڵا لە گشت ناوچەکانی کوردستاندا، بەبێ هیچ جیاکارییەکی شار و گوند، پابەندە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە دابینکردنی چلۆنایەتیی خوێندنی یەکسان و باڵا لە گشت ناوچەکانی کوردستاندا، بەبێ هیچ جیاکارییەکی شار و گوند، پابەندە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2983"
        },
        {
          "id": "p2985",
          "sourceIndex": 2985,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. قانوون پێگەی پیشەیی و ماف و ئەرکەکانی مامۆستایان دیاری دەکات و شکۆی پیشەکەیان دەپارێزێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون پێگەی پیشەیی و ماف و ئەرکەکانی مامۆستایان دیاری دەکات و شکۆی پیشەکەیان دەپارێزێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2983"
        },
        {
          "id": "p2986",
          "sourceIndex": 2986,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆ مامۆستایان کە لەگەڵ گرنگیی ڕۆڵیاندا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆ مامۆستایان کە لەگەڵ گرنگیی ڕۆڵیاندا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2983"
        },
        {
          "id": "p2987",
          "sourceIndex": 2987,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. دامەزراندن و پلە بەرزکردنەوەی مامۆستایان تەنیا لەسەر بنەمای شایستەیی زانستی و توانای پیشەیی دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندن و پلە بەرزکردنەوەی مامۆستایان تەنیا لەسەر بنەمای شایستەیی زانستی و توانای پیشەیی دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2983"
        },
        {
          "id": "p2988",
          "sourceIndex": 2988,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٥. دەوڵەت بە دابینکردنی پرۆگرامی ڕاهێنانی بێپسانەوە بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی زانستی و پیشەیی مامۆستایان پابەندە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە دابینکردنی پرۆگرامی ڕاهێنانی بێپسانەوە بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی زانستی و پیشەیی مامۆستایان پابەندە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2983"
        },
        {
          "id": "p2989",
          "sourceIndex": 2989,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٦. هەر جۆرە دەستێوەردانێکی وارگێڕی یان پارتایەتیی لە کاروباری دامەزراندن و بەڕێوەبردنی کەرتی پەروەردەدا، بە پێشێلکاریی دەستووری هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە دەستێوەردانێکی وارگێڕی"
            },
            {
              "text": " یان پارتایەتیی لە کاروباری دامەزراندن و بەڕێوەبردنی کەرتی پەروەردەدا، بە پێشێلکاریی دەستووری هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2983"
        },
        {
          "id": "p2990",
          "sourceIndex": 2990,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٧. دانانی ستانداردی نیشتمانی بۆ هەڵسەنگاندنی کارامەیی مامۆستایان و چلۆنایەتیی خوێندنگەکان، ئەرکێکی دەوڵەتە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "دانانی ستانداردی نیشتمانی بۆ هەڵسەنگاندنی کارامەیی مامۆستایان و چلۆنایەتیی خوێندنگەکان، ئەرکێکی دەوڵەتە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2983"
        },
        {
          "id": "p2991",
          "sourceIndex": 2991,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٨. نابێت ژمارەی خوێندکاران لە هیچ پۆلێکدا لەو ستانداردە نێودەوڵەتییانە تێپەڕ بکات کە بۆ مسۆگەرکردنی چلۆنایەتیی فێرکردن پێویستن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٨. "
            },
            {
              "text": "نابێت ژمارەی خوێندکاران لە هیچ پۆلێکدا لەو ستانداردە نێودەوڵەتییانە تێپەڕ بکات کە بۆ مسۆگەرکردنی چلۆنایەتیی فێرکردن پێویستن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2983"
        },
        {
          "id": "p2992",
          "sourceIndex": 2992,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پەروەردەی جەستەیی و تەندروستیی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پەروەردەی جەستەیی و تەندروستیی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p2993",
          "sourceIndex": 2993,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت دان بە گرنگیی تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی خوێندکاراندا دەنێت وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پرۆسەی پەروەردە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دان بە گرنگیی تەندروستیی جەستەیی و دەروونیی خوێندکاراندا دەنێت وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پرۆسەی پەروەردە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2992"
        },
        {
          "id": "p2994",
          "sourceIndex": 2994,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. وانەی پەروەردەی وەرزشی و چالاکیی جەستەیی، بەپێی پرۆگرامێکی زانستی و سیستماتیک، لە هەموو قۆناغەکانی خوێندندا بەشێکی ناچارییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "وانەی پەروەردەی وەرزشی و چالاکیی جەستەیی، بەپێی پرۆگرامێکی زانستی و سیستماتیک، لە هەموو قۆناغەکانی خوێندندا بەشێکی ناچارییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2992"
        },
        {
          "id": "p2995",
          "sourceIndex": 2995,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. هەر خوێندنگەیەک دەبێت خاوەنی ژێرخانی وەرزشیی پێویست بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر خوێندنگەیەک دەبێت خاوەنی ژێرخانی وەرزشیی پێویست بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2992"
        },
        {
          "id": "p2996",
          "sourceIndex": 2996,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. دەوڵەت بە دابینکردنی ڕاژەداریی ڕاوێژکاریی دەروونی و چاودێریی تەندروستی لە هەموو خوێندنگەکاندا، لە ڕێگەی تیمی پسپۆڕی پزیشکی و دەروونناسییەوە، پابەندە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە دابینکردنی ڕاژەداریی ڕاوێژکاریی دەروونی و چاودێریی تەندروستی لە هەموو خوێندنگەکاندا، لە ڕێگەی تیمی پسپۆڕی پزیشکی و دەروونناسییەوە، پابەندە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2992"
        },
        {
          "id": "p2997",
          "sourceIndex": 2997,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٥. ئامانج لەم ڕاژانە یارمەتیدانی گەشەی سۆزداری، کۆمەڵایەتی و چارەسەرکردنی کێشە دەروونییەکانی خوێندکارانە لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ئامانج لەم ڕاژانە یارمەتیدانی گەشەی سۆزداری، کۆمەڵایەتی و چارەسەرکردنی کێشە دەروونییەکانی خوێندکارانە لە قۆناغە سەرەتاییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2992"
        },
        {
          "id": "p2998",
          "sourceIndex": 2998,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٦. پرۆگرامی هۆشیاریی تەندروستی سەبارەت بە خۆراکی تەندروست، مەترسییەکانی شتە هۆشبەرەکان و تەندروستیی سێکسی، بەشێک دەبێت لە پرۆگرامی خوێندن بە شێوازێک کە لەگەڵ تەمەنی خوێندکاراندا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "پرۆگرامی هۆشیاریی تەندروستی سەبارەت بە خۆراکی تەندروست، مەترسییەکانی شتە هۆشبەرەکان و تەندروستیی سێکسی، بەشێک دەبێت لە پرۆگرامی خوێندن بە شێوازێک کە لەگەڵ تەمەنی خوێندکاراندا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2992"
        },
        {
          "id": "p2999",
          "sourceIndex": 2999,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: پێگەیاندنی نوخبە و توانستە نیشتمانییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: پێگەیاندنی نوخبە و توانستە نیشتمانییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3000",
          "sourceIndex": 3000,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. پەرگاڵی پەروەردە ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە ناسینەوە و پێگەیاندنی ئەو تاکە هەڵکەوتووانەی کە دەبنە سەرمایەی ستراتیژیی داهاتووی نەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی پەروەردە ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە ناسینەوە و پێگەیاندنی ئەو تاکە هەڵکەوتووانەی کە دەبنە سەرمایەی ستراتیژیی داهاتووی نەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2999"
        },
        {
          "id": "p3001",
          "sourceIndex": 3001,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دەوڵەت، لە ڕێگەی \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ پێگەیاندنی نوخبە\"، خوێندنگە و ئەکادیمیای تایبەتمەند دادەمەزرێنێت بۆ ئەو خوێندکارانەی کە لە بوارەکانی زانستی ورد، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو، ستراتیژیی سەربازی و هونەری دەوڵەتداریدا توانایەکی بێهاوتایان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ پێگەیاندنی نوخبە\"، خوێندنگە و ئەکادیمیای تایبەتمەند دادەمەزرێنێت بۆ ئەو خوێندکارانەی کە لە بوارەکانی زانستی ورد، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو، ستراتیژیی سەربازی و هونەری دەوڵەتداریدا توانایەکی بێهاوتایان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2999"
        },
        {
          "id": "p3002",
          "sourceIndex": 3002,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. ئامانجی ئەم دامەزراوانە، ئامادەکردنی نەوەیەکی نوێیە لە سەرکردە و پسپۆڕی خاوەن وەفاداریی ڕەها، کە بتوانن لە داهاتوودا ئەرکی پاراستن و بەهێزکردنی کۆمار بگرنە ئەستۆ.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی ئەم دامەزراوانە، ئامادەکردنی نەوەیەکی نوێیە لە سەرکردە و پسپۆڕی خاوەن وەفاداریی ڕەها، کە بتوانن لە داهاتوودا ئەرکی پاراستن و بەهێزکردنی کۆمار بگرنە ئەستۆ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2999"
        },
        {
          "id": "p3003",
          "sourceIndex": 3003,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. پەرگاڵی خوێندنی باڵا بە شێوازێک دادەڕێژرێ کە ڕێچکەی تایبەت بۆ پەرەپێدانی ئەم توانستە نایابانە لەخۆبگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی خوێندنی باڵا بە شێوازێک دادەڕێژر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ڕێچکەی تایبەت بۆ پەرەپێدانی ئەم توانستە نایابانە لەخۆبگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2999"
        },
        {
          "id": "p3004",
          "sourceIndex": 3004,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٥. قانوون میکانیزمی دیاریکردن و پشتیوانیکردنی ئەم خوێندکارانە لە قۆناغە سەرەتاییەکانەوە تا خوێندنی باڵا دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "قانوون میکانیزمی دیاریکردن و پشتیوانیکردنی ئەم خوێندکارانە لە قۆناغە سەرەتاییەکانەوە تا خوێندنی باڵا دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2999"
        },
        {
          "id": "p3005",
          "sourceIndex": 3005,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٦. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی هەموو پێداویستییەکی شتەکی و زانستی بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە ئەم توانستە نیشتمانییانە بە فیڕۆ نەچن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی هەموو پێداویستییەکی شتەکی و زانستی بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە ئەم توانستە نیشتمانییانە بە فیڕۆ نەچن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p2999"
        },
        {
          "id": "p3006",
          "sourceIndex": 3006,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: چەسپاندنی بەها نیشتمانییەکان و ئەرکی شارۆمەندی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: چەسپاندنی بەها نیشتمانییەکان و ئەرکی شارۆمەندی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3007",
          "sourceIndex": 3007,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. پرۆگرامی پەروەردەی نیشتمانی لەسەر بنەمای چەسپاندنی ئەو بەها باڵایانە دادەڕێژرێ کە یەکپارچەیی و هێزی نەتەوە مسۆگەر دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پرۆگرامی پەروەردەی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " لەسەر بنەمای چەسپاندنی ئەو بەها باڵایانە دادەڕێژر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "یەکپارچەیی و هێزی نەتەوە مسۆگەر دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3006"
        },
        {
          "id": "p3008",
          "sourceIndex": 3008,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. ئامانجی سەرەکیی پەروەردە، بنیاتنانی شارۆمەندێکە کە دان بەوەدا دەنێ کە مافەکانی لە چوارچێوەی ئەرکەکانیدا بەرامبەر بە دەوڵەت واتا وەردەگرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی سەرەکیی پەروەردە، بنیاتنانی شارۆمەندێکە کە دان بەوەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "مافەکانی لە چوارچێوەی ئەرکەکانیدا بەرامبەر بە دەوڵەت واتا وەردەگرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3006"
        },
        {
          "id": "p3009",
          "sourceIndex": 3009,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. پرۆگرامی خوێندن دەبێت بە شێوەیەکی سیستماتیک کار لەسەر چەسپاندنی ئەم بنەمایانە بکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پرۆگرامی خوێندن دەبێت بە شێوەیەکی سیستماتیک کار لەسەر چەسپاندنی ئەم بنەمایانە بکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3006"
        },
        {
          "id": "p3010",
          "sourceIndex": 3010,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. وەفاداریی ڕەها بۆ دەستوور و کۆماری کوردستان وەک تاکە چوارچێوەی پاراستنی بوونی نەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. وەفاداریی ڕەها بۆ دەستوور و کۆماری کوردستان وەک تاکە چوارچێوەی پاراستنی بوونی نەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3009"
        },
        {
          "id": "p3011",
          "sourceIndex": 3011,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئامادەیی بۆ قوربانیدان لە پێناوی پاراستنی خاک و سەروەریی دەوڵەتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئامادەیی بۆ قوربانیدان لە پێناوی پاراستنی خاک و سەروەریی دەوڵەتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3009"
        },
        {
          "id": "p3012",
          "sourceIndex": 3012,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. یەکێتیی نەتەوەیی وەک بەهایەکی باڵاتر لە هەر ناسنامەیەکی لاوەکیی دیکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. یەکێتیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " وەک بەهایەکی باڵاتر لە هەر ناسنامەیەکی لاوەکیی دیکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3009"
        },
        {
          "id": "p3013",
          "sourceIndex": 3013,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دیسیپلین و ڕێزگرتن لە قانوون و دامەزراوەکانی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دیسیپلین و ڕێزگرتن لە قانوون و دامەزراوەکانی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3009"
        },
        {
          "id": "p3014",
          "sourceIndex": 3014,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. بەرپرسیارێتیی تاک بەرامبەر بە کۆمەڵگای نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. بەرپرسیارێتیی تاک بەرامبەر بە کۆمەڵگای نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3009"
        },
        {
          "id": "p3015",
          "sourceIndex": 3015,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٤. پەرگاڵی پەروەردە ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەی هەر ئایدۆلۆژیایەک کە هانی تاکگەرایی لەسەر شانی بەرژەوەندیی گشتی، پەرتبوون، یان لاوازکردنی متمانە بە دەوڵەت بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی پەروەردە ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەی هەر ئایدۆلۆژیایەک کە هانی تاکگەرایی لەسەر شانی بەرژەوەندیی گشتی، پەرتبوون، یان لاوازکردنی متمانە بە دەوڵەت بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3006"
        },
        {
          "id": "p3016",
          "sourceIndex": 3016,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٥. هەر گوتارێک کە لەناو دامەزراوە پەروەردەییەکاندا دژایەتیی بنەما نەگۆڕەکانی دەوڵەت بکات، بە کردەوەی دژە-نیشتمانی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هەر گوتارێک کە لەناو دامەزراوە پەروەردەییەکاندا دژایەتیی بنەما نەگۆڕەکانی دەوڵەت بکات، بە کردەوەی دژە-نیشتمانی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3006"
        },
        {
          "id": "p3017",
          "sourceIndex": 3017,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: پەرگاڵی هەڵسەنگاندنی نیشتمانی بۆ مسۆگەرکردنی ئامانجە ستراتیژییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: پەرگاڵی هەڵسەنگاندنی نیشتمانی بۆ مسۆگەرکردنی ئامانجە ستراتیژییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3018",
          "sourceIndex": 3018,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. پەرگاڵی پەروەردە دەکەوێتە ژێر هەڵسەنگاندنی بێوچانی دەوڵەتەوە، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئەرکە ستراتیژییەکانی خۆی لە پێگەیاندنی نەوەیەکی نیشتمانپەروەر و بەتوانادا ڕادەپەڕێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵی پەروەردە دەکەوێتە ژێر هەڵسەنگاندنی بێوچانی دەوڵەتەوە، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئەرکە ستراتیژییەکانی خۆی لە پێگەیاندنی نەوەیەکی نیشتمانپەروەر و بەتوانادا ڕادەپەڕێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3017"
        },
        {
          "id": "p3019",
          "sourceIndex": 3019,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. بەپێی قانوون، \"ئەنجومەنی باڵای ستراتیژیی پەروەردەیی و هەڵسەنگاندن\" دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون، \"ئەنجومەنی باڵای ستراتیژیی پەروەردەیی و هەڵسەنگاندن\" دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3017"
        },
        {
          "id": "p3020",
          "sourceIndex": 3020,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. ئەرکی ئەم ئەنجومەنە بریتییە لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی ئەم ئەنجومەنە بریتییە لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3017"
        },
        {
          "id": "p3021",
          "sourceIndex": 3021,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتنی ستراتیژی درێژخایەنی پەروەردەیی کە لەگەڵ ئامانجەکانی ئاسایشی نەتەوەییدا هاوتەریب بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داڕشتنی ستراتیژی درێژخایەنی پەروەردەیی کە لەگەڵ ئامانجەکانی ئاسایشی نەتەوەییدا هاوتەریب بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3020"
        },
        {
          "id": "p3022",
          "sourceIndex": 3022,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دانانی پێوەری نیشتمانی بۆ هەڵسەگاندنی کارایی خوێندنگە و زانکۆکان لە بەدیهێنانی ئامانجە پەروەردەیی و نیشتمانییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دانانی پێوەری نیشتمانی بۆ هەڵسەگاندنی کارایی خوێندنگە و زانکۆکان لە بەدیهێنانی ئامانجە پەروەردەیی و نیشتمانییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3020"
        },
        {
          "id": "p3023",
          "sourceIndex": 3023,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. چاودێریکردنی بێپسانەوەی ناوەڕۆکی پرۆگرامەکانی خوێندن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. چاودێریکردنی بێپسانەوەی ناوەڕۆکی پرۆگرامەکانی خوێندن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3020"
        },
        {
          "id": "p3024",
          "sourceIndex": 3024,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی دەوری بە سەرکۆمار و مەکۆی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی دەوری بە سەرکۆمار و مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3020"
        },
        {
          "id": "p3025",
          "sourceIndex": 3025,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٤. ئەنجامی هەڵسەنگاندنەکان دەبێتە بنەما بۆ داڕشتنی وارگێڕیی چاکسازی و دابەشکردنی بودجە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەنجامی هەڵسەنگاندنەکان دەبێتە بنەما بۆ داڕشتنی وارگێڕیی چاکسازی و دابەشکردنی بودجە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3017"
        },
        {
          "id": "p3026",
          "sourceIndex": 3026,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٥. ئەم ئەنجومەنە دەسەڵاتی پێشنیارکردنی ڕاگرتنی مۆڵەتی هەر دامەزراوەیەکی پەروەردەیی هەیە کە لە ئامانجە نیشتمانییەکان لابدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەنجومەنە دەسەڵاتی پێشنیارکردنی ڕاگرتنی مۆڵەتی هەر دامەزراوەیەکی پەروەردەیی هەیە کە لە ئامانجە نیشتمانییەکان لابدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3017"
        },
        {
          "id": "p3027",
          "sourceIndex": 3027,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٦. کارایی پەرگاڵەکە نەک تەنیا بە پێوەری زانستی، بەڵکو بە پێوەری پابەندبوونی نیشتمانیی دەرچووانیش هەڵدەسەگێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "کارایی پەرگاڵەکە نەک تەنیا بە پێوەری زانستی، بەڵکو بە پێوەری پابەندبوونی نیشتمانیی دەرچووانیش هەڵدەسەگێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3017"
        },
        {
          "id": "p3028",
          "sourceIndex": 3028,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: پەروەردەی نادەوڵەتی لەژێر چاودێریی ڕەهای دەوڵەتدا",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: پەروەردەی نادەوڵەتی لەژێر چاودێریی ڕەهای دەوڵەتدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3029",
          "sourceIndex": 3029,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. دامەزراندنی دامەزراوەی پەروەردەیی نادەوڵەتی سەربەشێکە کە لەلایەن دەوڵەتەوە و بەپێی قانوون دەبەخشرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی دامەزراوەی پەروەردەیی نادەوڵەتی سەربەشێکە کە لەلایەن دەوڵەتەوە و بەپێی قانوون دەبەخشرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3028"
        },
        {
          "id": "p3030",
          "sourceIndex": 3030,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. هەر دامەزراوەیەکی نادەوڵەتی ئەرکدارە بە وەرگرتنی مۆڵەتی فەرمی و دەبێت بە تەواوی پابەندی ئەم مەرجە بنەڕەتییانە بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر دامەزراوەیەکی نادەوڵەتی ئەرکدارە بە وەرگرتنی مۆڵەتی فەرمی و دەبێت بە تەواوی پابەندی ئەم مەرجە بنەڕەتییانە بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3028"
        },
        {
          "id": "p3031",
          "sourceIndex": 3031,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پەیڕەوکردنی تەواوی پرۆگرامە نیشتمانییەکانی پەیوەست بە زمان، مێژوو و پەروەردەی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پەیڕەوکردنی تەواوی پرۆگرامە نیشتمانییەکانی پەیوەست بە زمان، مێژوو و پەروەردەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3030"
        },
        {
          "id": "p3032",
          "sourceIndex": 3032,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کارکردن لە چوارچێوەی ئەو بەها و بنەمایانەی کە لەم دەستوورەدا چەسپاون.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کارکردن لە چوارچێوەی ئەو بەها و بنەمایانەی کە لەم دەستوورەدا چەسپاون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3030"
        },
        {
          "id": "p3033",
          "sourceIndex": 3033,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پابەندبوون بەو ستانداردانەی کە لەلایەن \"ئەنجومەنی باڵای ستراتیژیی پەروەردەیی\"ـیەوە دیاری دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پابەندبوون بەو ستانداردانەی کە لەلایەن \"ئەنجومەنی باڵای ستراتیژیی پەروەردەیی\"ـیەوە دیاری دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3030"
        },
        {
          "id": "p3034",
          "sourceIndex": 3034,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٣. بەکارهێنانی هەر دامەزراوەیەکی پەروەردەیی بۆ پەرەپێدانی گوتاری دژە-نیشتمانی، هاندانی توندڕەوی، یان هەر ئایدۆلۆژیایەک کە زیان بە یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی بگەیەنێت، بە تاوان دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی هەر دامەزراوەیەکی پەروەردەیی بۆ پەرەپێدانی گوتاری دژە-نیشتمانی، هاندانی توندڕەوی، یان هەر ئایدۆلۆژیایەک کە زیان بە یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی بگەیەنێت، بە تاوان دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3028"
        },
        {
          "id": "p3035",
          "sourceIndex": 3035,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٤. شالیارگەی پەیوەندیدار دەسەڵاتی چاودێریکردنی بێوچان و بێ ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی بەسەر هەموو دامەزراوە نادەوڵەتییەکاندا هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "شالیارگەی پەیوەندیدار دەسەڵاتی چاودێریکردنی بێوچان و بێ ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی بەسەر هەموو دامەزراوە نادەوڵەتییەکاندا هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3028"
        },
        {
          "id": "p3036",
          "sourceIndex": 3036,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٥. لە باریی هەر سەرپێچییەکی بنەڕەتیدا، دەوڵەت دەسەڵاتی هەڵوەشاندنەوەی دەستبەجێی مۆڵەت و داخستنی دامەزراوەکەی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "لە باریی هەر سەرپێچییەکی بنەڕەتیدا، دەوڵەت دەسەڵاتی هەڵوەشاندنەوەی دەستبەجێی مۆڵەت و داخستنی دامەزراوەکەی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3028"
        },
        {
          "id": "p3037",
          "sourceIndex": 3037,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٦. قانوون بە وردی چوارچێوەی کارکردن، سەرچاوەی دارایی، و میکانیزمی لێپرسینەوەی ئەم دامەزراوانە دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "قانوون بە وردی چوارچێوەی کارکردن، سەرچاوەی دارایی، و میکانیزمی لێپرسینەوەی ئەم دامەزراوانە دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3028"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 97,
      "slug": "clause-97",
      "articleNumber": 97,
      "status": "published",
      "chapterId": 10,
      "title": "خوێندنی باڵا، توێژینەوەی زانستی و باڵادەستیی تەکنەلۆژی",
      "body": "خوێندنی باڵا، توێژینەوەی زانستی و تەکنەلۆژی، وەک کۆڵەکەی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەیی و بنچینەی سەروەریی درێژخایەن، لەلایەن دەوڵەتەوە پشتیوانیی بێسنووریان لێدەکرێت. دەوڵەت ئەرکدارە بە گۆڕینی کۆماری کوردستان لە بەکاربەرێکی زانستەوە بۆ بەرهەمهێنەر و هەناردەکاری زانست و تەکنەلۆژیا.\n\nیەکەم: بنەما و ئامانجە ستراتیژییەکان\n\n١.١. ئەرکی دەستووریی دەوڵەتە کە لە ڕێگەی پەرگاڵی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستییەوە، \"کۆمەڵگایەکی زانین-تەوەر\" بنیات بنێت و بگات بە \"باڵادەستیی تەکنەلۆژیی نیشتمانی\"، کە بریتییە لە توانای دەوڵەت بۆ کۆنترۆڵکردنی چارەنووسی تەکنەلۆژیی خۆی بەبێ پشتبەستنی ستراتیژی بە هێزی دەرەکی.\n\n١.٢. گشت وارگێڕی و پلانێکی نیشتمانی لە بوارەکانی ئابووری، پیشەسازی و بەرگریدا، دەبێت لەگەڵ ئامانجی بەدیهێنانی باڵادەستیی تەکنەلۆژیدا هاوتەریب بێت.\n\nدوویەم: سەربەخۆیی زانکۆ و ئازادیی ئەکادیمی\n\n٢.١. زانکۆ و ناوەندەکانی خوێندنی باڵا، وەک دامەزراوەی دەستووری، خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی سەربەخۆ و سەربەخۆیی تەواوی ئەکادیمی، کارگێڕی و دارایین کە بە قانوون ڕێکدەخرێت.\n\n٢.٢. پانتایی زانکۆکان پێشێلهەڵنەگر و پارێزراوە. ناشێت هیچ هێزێکی چەکدار بەبێ ڕەزامەندیی فەرمیی سەرۆکایەتیی زانکۆ بچێتە ناویەوە، مەگەر بە فەرمانی دادوەری و لە دۆخی ڕوودانی تاوانێکی ئاشکرادا.\n\n٢.٣. ئازادیی توێژینەوەی زانستی، وانەوتنەوە و دەربڕینی بیروڕای ئەکادیمی بۆ مامۆستایان و خوێندکاران لە چوارچێوەی قانوون و ڕەوشتی ئەکادیمیدا پارێزراوە.\n\n٢.٤. زانکۆکان لەژێر هیچ جۆرە زەبرێکی وارگێڕی، ئایدیۆلۆژی یان بازرگانییدا نابن. سەرکردایەتیی زانکۆکان لەلایەن ئەنجومەنی زانستیی خۆیانەوە و بەپێی میکانیزمێکی دیموکراتی هەڵدەبژێردرێن.\n\n٢.٥. هەر کردەوەیەک کە سەربەخۆیی زانکۆکان پێشێل بکات، بە پێشێلکاریی دەستووری هەژمار دەکرێت.\n\nسێیەم: ئاڕاستەکردنی ستراتیژی و توێژینەوەی پێشەنگ\n\n٣.١. بەپێی قانوون، \"کۆڕی نیشتمانی بۆ زانست و تەکنەلۆژیا\" دادەمەزرێت. ئەم کۆڕە ئەرکی داڕشتنی \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ توێژینەوەی ستراتیژی\"، چاودێریکردنی ڕاییکردنی و تەرخانکردنی بودجەی پێویستی لە ئەستۆدایە.\n\n٣.٢. یەکەمایەتیی ڕەها دەدرێت بەو بوارانەی کە ڕاستەوخۆ ڕاژە بە ئاسایشی نەتەوەیی و گەشەی ئابووریی ڕاوەستاو دەکەن، لەوانە:\n\nئا. تەکنەلۆژیای بەرگریی پێشکەوتوو و ئاسایشی ئەلیکترۆنی، بۆ مسۆگەرکردنی باڵادەستیی سەربازی و پاراستنی ژێرخانی دیجیتاڵی.\n\nب. ژیریی دەستکرد، زانستی داتا و ڕۆبۆتیک، وەک بزوێنەری شۆڕشی چوارەمی پیشەسازی.\n\nپ. بایۆتەکنەلۆژی، ئەندازیاریی جینات و ئاسایشی خۆراک، بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی خۆراک و پێشەنگایەتی لە بواری پزیشکیی مۆدێرندا.\n\nت. وزە خۆنوێبووەکان و تەکنەلۆژیای پاراستنی ژینگە، بۆ دابینکردنی ئاسایشی وزە و چارەسەرکردنی قەیرانی کەشوهەوا.\n\nج. زانستی بۆشایی ئاسمان و پەیوەندییەکان، بۆ بەشداریکردن لە کێبڕکێی جیهانیی داهاتوودا.\n\n٣.٣. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی ئەو بودجە و ژێرخانەی کە بۆ سەرخستنی توێژینەوە لەم کەرتە پێشەنگانەدا پێویستن.\n\nچوارەم: بنیاتنانی ژینگەی نیشتمانیی داهێنان\n\n٤.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی ژینگەیەکی نیشتمانیی داهێنان، بۆ گۆڕینی توێژینەوەی ئەکادیمی بۆ بەرهەمی بازرگانی و هێزی ئابووری.\n\n٤.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت:\n\nئا. دامەزراندنی پارکی زانستی و تەکنەلۆژی لە نزیک زانکۆکان، کە دەوڵەت ژێرخانی سەرەتایی بۆ دابین دەکات، وەک ناوەندی هاوبەشیی نێوان توێژەران و کەرتی تایبەت.\n\nب. دامەزراندنی \"سندوقی نیشتمانیی وەبەرهێنانی ئەزموونی\"، کە لەلایەن دەستەیەکی سەربەخۆی پسپۆڕانەوە بەڕێوە دەبرێت، بۆ وەبەرهێنان لە کۆمپانیا نوێباوە تەکنەلۆژییەکان و بیرۆکە داهێنەرانەکاندا.\n\nپ. دەرکردنی قانوونی تایبەت بۆ پێدانی داشکاندنی باج و ئاسانکاریی کارگێڕی بەو کۆمپانیایانەی کە لە بواری توێژینەوە و گەشەپێداندا وەبەرهێنان دەکەن.\n\n٤.٣. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی ئاسانکار بۆ خێراکردنی پڕۆسەی دامەزراندن و گەشەکردنی کۆمپانیا نوێباوەکان.\n\nپێنجەم: چلۆنایەتی، شایستەیی و ستانداردی نیشتمانی\n\n٥.١. بنەمای ڕەهای شایستەیی:\n\nئا. وەرگرتن لە گشت دامەزراوەکانی خوێندنی باڵا، دامەزراندنی مامۆستایان، پێدانی پلەی زانستی و وەرگرتنی هەر پۆستێکی ئەکادیمی یان کارگێڕی، تەنیا و تەنیا لەسەر بنەمای شایستەیی ڕەها، لێهاتوویی زانستی و توانای پیشەیی دەبێت.\n\nب. هەر جۆرە دەستێوەردانێکی وارگێڕی، پارتایەتیی، کەسی، یان هەر شێوازێکی دیکەی خزمخزمێنە و واسیتەکاری لەم پڕۆسانەدا، بە پێشێلکارییەکی ڕاستەوخۆی ئەم دەستوورە و تاوانێکی گەورە دژی بنەماکانی دادپەروەریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت.\n\nپ. قانوون سزای توند بۆ هەر کەسێک دیاری دەکات کە ئەم بنەمایە پێشێل بکات، جا چ بەرپرسێکی دەوڵەتی بێت یان هەر لایەنێکی دیکە.\n\n٥.٢. دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری و متمانەبەخشینی ئەکادیمی:\n\nئا. بۆ مسۆگەرکردنی چلۆنایەتی باڵا و پاراستنی پەرگاڵی خوێندنی باڵا لە دابەزینی ئاستی زانستی، \"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری و متمانەبەخشینی ئەکادیمی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت.\n\nب. ئەم دەستەیە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەبەرامبەر دەستوور و قانووندا وەڵامدەرەوەیە.\n\n٥.٣. ئەرک و دەسەڵاتەکانی دەستەی نیشتمانی:\n\nئا. داڕشتنی ستانداردی نیشتمانی: دانانی ستانداردی ورد و پێشکەوتووی نیشتمانی بۆ هەموو لایەنەکانی خوێندنی باڵا، لەوانە:\n\nپرۆگرامەکانی خوێندن و ناوەڕۆکی وانەکان.\n\nشایستەیی زانستیی مامۆستایان و مەرجەکانی دامەزراندن و پلە بەرزکردنەوەیان.\n\nژێرخانی زانستی و تاقیگە و کتێبخانەکان.\n\nڕێژەی مامۆستا بە خوێندکار.\n\nچلۆنایەتیی توێژینەوەی زانستی و بڵاوکراوە ئەکادیمییەکان.\n\nب. پڕۆسەی متمانەبەخشین: هەڵسەنگاندنی دەوری و سیستماتیکی گشت زانکۆ، کۆلێژ و پەیمانگەکان، چ دەوڵەتی و چ نادەوڵەتی، و پێدانی متمانەی ئەکادیمیی فەرمی بەوانەی کە ستانداردەکان پێک دەهێنن.\n\nپ. دەسەڵاتی قانوونیی: بڕیارەکانی ئەم دەستەیە کۆتایی و پابەندکەرن. دەستەکە دەسەڵاتی دەرکردنی ئەم بڕیارانەی هەیە:\n\nڕاگرتنی وەرگرتنی خوێندکاری نوێ لە هەر بەش یان کۆلێژێک کە ستانداردەکان پێک ناهێنێت.\n\nهەڵپەساردنی کاتیی مۆڵەتی دامەزراوەکە تا چاکسازیی پێویست ئەنجام دەدات.\n\nهەڵوەشاندنەوەی یەکجارەکیی مۆڵەتی هەر دامەزراوەیەک کە بە شێوەیەکی درێژەدار سەرپێچی بکات یان چلۆنایەتییەکەی بە شێوەیەکی مەترسیدار دابەزیبێت.\n\nت. ڕوونایەتی و ڕاپۆرتی گشتی: دەستەکە پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ساڵانەی ڕاپۆرتی هەڵسەنگاندنی گشت دامەزراوەکان بۆ ڕای گشتی، بۆ ئەوەی خوێندکاران و کۆمەڵگا لە ئاستی زانستیی دامەزراوەکان ئاگادار بن.\n\nشەشەم: کردنەوەی نێودەوڵەتی و ستراتیژیی \"مێشک-ڕاکێشان\"\n\n٦.١. ئامانجی ستراتیژی: ئامانجی دەستووریی دەوڵەت، گۆڕینی زانکۆکانی کوردستانە بۆ ناوەندی ڕاکێشانی باشترین مێشک و توانستە زانستییەکانی جیهان، بە ئامانجی بەکارهێنانیان لە ڕاژەی گەشەی نەتەوەیی و باڵادەستیی تەکنەلۆژیدا.\n\n٦.٢. بەرنامەی نیشتمانی بۆ ڕاکێشانی توانستە جیهانییەکان:\n\nئا. دەوڵەت \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ ڕاکێشانی توانستە جیهانییەکان\" دادەڕێژێت. ئامانجی ئەم بەرنامەیە گۆڕینی دیاردەی \"دزینی مێشکەکان\"ـە بۆ ستراتیژیی \"مێشک-ڕاکێشان\".\n\nب. ئەم بەرنامەیە ئەم ڕێکارانە لەخۆدەگرێت:\n\n\"ڤیزای نوخبە\": دەرکردنی جۆرێکی تایبەتی ڤیزا بۆ ئەو زانا، توێژەر و خوێندکارە دکتۆرا بلیمەتانەی جیهان کە دەیانەوێت لە کوردستان کار بکەن یان بخوێنن، کە ئاسانکاریی تەواوی هاتن و نیشتەجێبوونیان بۆ دەکات.\n\n\"گرنتی پێشەنگایەتیی جیهانی\": تەرخانکردنی گرنتی توێژینەوەی گەورە و خاوەن بودجەی بەرز، کە بە شێوەیەکی کێبڕکێکارانە پێشکەش بە باشترین توێژەرانی جیهان دەکرێت، بەو مەرجەی توێژینەوەکانیان لە دامەزراوەکانی کوردستاندا ئەنجام بدەن.\n\n\"سپەنگەی پرۆفیسۆریی نێودەوڵەتی\": دامەزراندنی سپەنگەی ئەکادیمیی تایبەت لە زانکۆکاندا بۆ ڕاکێشانی براوەکانی خەڵاتی نۆبڵ و زانا ناسراوەکانی جیهان بۆ وانەوتنەوە و سەرپەرشتیکردنی توێژینەوە.\n\n٦.٣. بەرنامەی تایبەت بۆ گەڕاندنەوەی پسپۆڕانی دیاسپۆرا:\n\nئا. هاوتەریب لەگەڵ ڕاکێشانی توانستی جیهانی، \"بەرنامەی تایبەت بۆ گەڕاندنەوەی پسپۆڕانی نیشتمانی\" دادەڕێژرێت.\n\nب. ئەم بەرنامەیە هاندانی شتەکیی بێهاوتا، پێدانی پۆستی ئەکادیمیی شایستە، و دابینکردنی ژێرخانی توێژینەوەی پێشکەوتوو بۆ ئەو زانا و پسپۆڕە کوردانەی دەرەوەی وڵات لەخۆدەگرێ کە دەگەڕێنەوە.\n\nپ. قانوون پڕۆسەی یەکسانکردنی بڕوانامە بیانییەکان بە شێوەیەکی خێرا و کارا ڕێکدەخات.\n\nحەوتەم: خوێندنی باڵای بێبەرامبەر و پەیمانی نەتەوەیی\n\n٧.١. مافی خوێندنی بێبەرامبەر: دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی خوێندنی باڵای بێبەرامبەر لە گشت زانکۆ دەوڵەتییەکاندا بۆ هەموو ئەو شارۆمەندانەی کە مەرجی شایستەیی زانستییان تێدایە. ئەم مافە تێچووی خوێندن، کرێی تۆمارکردن و بەکارهێنانی دامەزراوە زانستییەکان دەگرێتەوە.\n\n٧.٢. سندوقی نیشتمانیی پشتیوانیی خوێندکاران:\n\nئا. بەپێی قانوون، \"سندوقی نیشتمانی بۆ پشتیوانیی خوێندکاران\" دادەمەزرێت.\n\nب. ئەرکی ئەم سندوقە بریتییە لە پێدانی قەرزی بێ سوودی درێژخایەن و یارمەتیی بژێویی مانگانە بەو خوێندکارانەی کە بەهۆی بارودۆخی ئابوورییەوە پێویستیان بە پشتیوانییە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە هیچ بەهرەیەکی نیشتمانی بەهۆی هەژارییەوە بە فیڕۆ ناچێت.\n\n٧.٣. پەیمانی ڕاژەی نیشتمانی:\n\nئا. لە بەرامبەر مافی خوێندنی بێبەرامبەردا، قانوون دەتوانێت میکانیزمی \"پەیمانی ڕاژەی نیشتمانی\" دابنێت.\n\nب. بەپێی ئەم پەیمانە، ئەو دەرچووانەی کە لە خوێندنی بێبەرامبەر سوودمەند بوون، پابەند دەبن بە کارکردن بۆ ماوەیەکی دیاریکراو لەناو دامەزراوەکانی دەوڵەت یان ئەو کەرتە ستراتیژییانەی کە دەوڵەت دیاری دەکات، وەک بەشێک لە گێڕانەوەی قەرزی نیشتمانی.\n\nهەشتەم: خوێندنی باڵای نادەوڵەتی و چوارچێوەی ئاسایشی نەتەوەیی\n\n٨.١. دامەزراندنی زانکۆ و ناوەندی خوێندنی باڵای نادەوڵەتی، وەک سەربەشێک کە لەلایەن دەوڵەتەوە و بەپێی قانوون و لەژێر مەرجی زۆر تونددا دەبەخشرێت.\n\n٨.٢. هەر دامەزراوەیەکی نادەوڵەتی ئەرکدارە بە وەرگرتنی مۆڵەتی فەرمی و دەبێت بە تەواوی پابەندی ئەم مەرجە بنەڕەتییانە بێت:\n\nئا. پەیڕەوکردنی تەواوی پرۆگرامە نیشتمانییەکانی پەیوەست بە زمان، مێژوو و پەروەردەی نەتەوەیی.\n\nب. ملکەچبوونی ڕەها بۆ ستاندارد و چاودێریی \"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری\".\n\nپ. ڕوونایەتیی تەواوی سەرچاوە داراییەکان و ئاشکراکردنی گشت یارمەتییەکی دەرەکی بۆ دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی.\n\nت. بەکارهێنانی دامەزراوەکە بۆ پەرەپێدانی هەر ئایدۆلۆژیایەکی دژە-نیشتمانی، توندڕەوی، یان هەر بیروباوەڕێک کە زیان بە یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی یان ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنێت، بە تاوانێکی قورسی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت.\n\n٨.٣. شالیارگەی پەیوەندیدار و دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی، دەسەڵاتی چاودێریکردنی بێوچان و بێ ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەیان بەسەر هەموو دامەزراوە نادەوڵەتییەکاندا هەیە.\n\n٨.٤. لە دۆخی هەر سەرپێچییەکی بنەڕەتیدا، دەوڵەت دەسەڵاتی هەڵوەشاندنەوەی دەستبەجێی مۆڵەت، داخستنی دامەزراوەکە و دەستبەسەراگرتنی سامانی هەیە.\n\nنۆیەم: زمانی زانست و پاراستنی باڵادەستیی هزری\n\n٩.١. زمانی کوردی، زمانی بنەڕەتی، فەرمی و تاکانەی خوێندن، توێژینەوە و گشت بڵاوکراوە ئەکادیمییەکانە لەناو دامەزراوەکانی خوێندنی باڵای کۆماری کوردستاندا. ئەم بنەمایە سەوداهەڵنەگرە و بەشێکە لە پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و باڵادەستیی هزری.\n\n٩.٢. بەپێی ئەم دەستوورە، \"دەزگای نیشتمانی بۆ زاراوەسازی و پێشخستنی زمانی کوردی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت. ئەرکە بنەڕەتییەکانی بریتین لە:\n\nئا. داڕشتن، ستانداردکردن و بڵاوکردنەوەی سیستماتیکی زاراوەی زانستی و تەکنەلۆژیی هاوچەرخ لە هەموو بوارەکاندا.\n\nب. دروستکردنی گەنجینەی نیشتمانیی دیجیتاڵی بۆ زاراوەکان، کە بە شێوەی کراوە بۆ گشت توێژەر و خوێندکاران بەردەست بێت.\n\nپ. وەرگێڕانی سیستماتیکی ئەو شاکار و سەرچاوە زانستییە بنەڕەتییانەی جیهان کە بناغەی زانستە مۆدێرنەکان پێکدەهێنن.\n\nت. پەرەپێدانی تەکنەلۆژیای زمانی کوردی، بەتایبەتی لە بواری ژیریی دەستکرد و پڕۆسەکردنی زمانی سروشتیدا، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە زمانی کوردی لە شۆڕشی دیجیتاڵیدا دانەبڕێت.\n\n٩.٣. خوێندن و توێژینەوە بە زمانە بیانییە زیندووەکان، تەنیا لە چوارچێوەی پرۆگرامی تایبەتی خوێندنی باڵا (ماستەر و دکتۆرا) و لەو بوارانەدا ڕێگەپێدراوە کە ڕاژە بە ئامانجە ستراتیژییەکانی دەوڵەت دەکەن، وەک پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان یان تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو.\n\nئا. هەر توێژینەوە یان تێزێک کە بە زمانی بیانی بنووسرێت، دەبێت پوختەیەکی ورد و زانستیی بە زمانی کوردی لەگەڵدا بێت و لە ئەرشیڤی نیشتمانیدا تۆمار بکرێت.\n\nب. دامەزراندنی هەر ناوەندێکی فێرکردنی زمانی بیانی کە لەلایەن دەوڵەتی بیانییەوە پشتیوانی بکرێت، دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانییەوە، بۆ ڕێگریکردن لە بەکارهێنانی وەک ئامرازی دزەکردنی کولتووری و وارگێڕی.\n\n٩.٤. دەوڵەت ئەرکدارە بە پشتیوانیکردنی دامەزراندنی گۆڤاری زانستیی نێودەوڵەتیی پێداچوونەوەکراو بە زمانی کوردی، و کارکردن بۆ ناساندن و ئیندێکسکردنیان لە بنکە داتاییە زانستییە جیهانییەکاندا، بە ئامانجی بەرزکردنەوەی پێگەی زمانی کوردی وەک زمانێکی زیندووی زانست.\n\nدەیەم: پاراستنی مافی هزری و ڕەوشتی توێژینەوە\n\n١٠.١. دەوڵەت پەرگاڵێکی قانوونیی و کارگێڕیی مۆدێرن و تۆکمە بۆ پاراستنی مافی هزری دادەمەزرێنێت. بۆ ئەم مەبەستە، \"نووسینگەی نیشتمانی بۆ مافی هزری و پاتێنت\" وەک دامەزراوەیەکی پسپۆڕ و خاوەن دەسەڵات پێکدەهێنرێت.\n\n١٠.٢. ئەم پەرگاڵە پاراستنی گشتگیر بۆ هەموو جۆرەکانی مافی هزری مسۆگەر دەکات، لەوانە:\n\nئا. پاتێنت: بۆ داهێنانە تەکنیکی و پیشەسازییەکان.\n\nب. مافی نووسەر (کۆپی-ڕایت): بۆ بەرهەمە ئەدەبی، هونەری و زانستییەکان.\n\nپ. نیشانەی بازرگانی: بۆ پاراستنی شوناسی بازرگانیی کۆمپانیا و بەرهەمەکان.\n\nت. دیزاینی پیشەسازی و نهێنیی بازرگانی.\n\n١٠.٣. مافی هزری تەنیا وەک مافێکی تایبەت سەیر ناکرێت، بەڵکو وەک سەرمایەیەکی ستراتیژیی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت. هەر داهێنانێک کە لە ئەنجامی توێژینەوەی پشتیوانیکراو لەلایەن دەوڵەتەوە بەرهەم بێت و پەیوەندیی بە ئاسایشی نەتەوەییەوە هەبێت، دەوڵەت مافی یەکەمایەتیی بەکارهێنانی هەیە لە چوارچێوەی قانووندا.\n\n١٠.٤. بۆ مسۆگەرکردنی ڕاییکردنی کارای قانوونەکان، لقی تایبەتمەند بە کێشەکانی مافی هزری لەناو دادگاکاندا دادەمەزرێت. پێشێلکردنی مافی هزری و سیخوڕیی پیشەسازی، بە تاوانی قورس دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێن.\n\n١٠.٥. زانکۆ و ناوەندەکانی توێژینەوە پابەندن بە دامەزراندنی \"لیژنەی ڕەوشتی توێژینەوەی زانستی\" بۆ چاودێریکردنی پابەندبوون بە بەرزترین ستانداردەکانی ڕاستگۆیی و متمانەپێکراوی ئەکادیمی.\n\nئا. دزیی زانستی و هەر جۆرە ساختەکارییەکی ئەکادیمی، بە تاوانێکی نەبەخشراو هەژمار دەکرێت.\n\nب. سزاکانی ئەم تاوانە لە لادانی کاتییەوە دەست پێدەکات تا دەرکردنی یەکجارەکی لە دامەزراوە ئەکادیمییەکە و هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی هەموو ئەو بڕوانامانەی کە بەدەست هاتوون.\n\nیازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی گشتگیر و پابەندبوونی دەستووری\n\n١١.١. قانوونێکی تایبەت و گشتگیر بە ناوی \"قانوونی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی\" دەردەچێت، کە دەبێت بە ڕوونی وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە ڕێک بخات، بەتایبەتی:\n\nئا. پێکهاتە، دەسەڵات و میکانیزمی کارکردنی \"کۆڕی نیشتمانی بۆ زانست و تەکنەلۆژیا\" و \"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری\".\n\nب. مافە بنەڕەتی و ئەرکەکانی ئەندامانی ستافی ئەکادیمی، لەوانە مافی مانەوەی هەردەمیی ، ئازادیی ئەکادیمی و بەرپرسیارێتیی پیشەیی.\n\nپ. ماف و ئەرکەکانی خوێندکاران، لەوانە مافی بەشداریکردن لە بەڕێوەبردنی زانکۆ و پابەندبوون بە پەیڕەوی ناوخۆیی.\n\nت. بنەماکانی بەڕێوەبردنی زانکۆ دەوڵەتی و نادەوڵەتییەکان، لەوانە شێوازی هەڵبژاردنی سەرکردایەتی و پێکهاتەی ئەنجومەنە زانستییەکان.\n\n١١.٢. وەک پابەندبوونێکی دەستووریی نەگۆڕ، دەوڵەت مسۆگەر دەکات کە ڕێژەی بودجەی تەرخانکراو بۆ کەرتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، هەرگیز لە ڕێژەیەکی دیاریکراوی کۆی بەرهەمی ناوخۆیی کەمتر نەبێت، کە ئەم ڕێژەیە بە قانوون دیاری دەکرێت و نابێت لە ستانداردە جیهانییەکانی وڵاتانی پێشکەوتوو نزمتر بێت.\n\n١١.٣. قانوونی خوێندنی باڵا دەبێت بە شێوەیەکی دەوری، لانیکەم هەر دە ساڵ جارێک، پێداچوونەوەی بۆ بکرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی کە لەگەڵ دوایین پێشکەوتنە زانستی و تەکنەلۆژییەکانی جیهاندا هاوتەریبە.\n\nدوازدەیەم: پەیوەندیی زانست بە ئاسایشی نەتەوەیی و بەرگری\n\n١٢.١. دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە پێشکەوتنی زانستی و تەکنەلۆژی، بەتایبەتی لە بوارە ستراتیژییەکاندا، بەشێکی دانەبڕاوە لە ئاسایشی نەتەوەیی.\n\n١٢.٢. لەسەر ئەم بنەمایە، بە فەرمانی سەرکۆمار و بەپێی قانوون، \"کۆڕی هاوبەشی ستراتیژیی زانست و ئاسایش\" دادەمەزرێت. ئەم کۆڕە لە نوێنەرانی باڵای \"کۆڕی نیشتمانی بۆ زانست و تەکنەلۆژیا\"، زانکۆ پێشەنگەکان، شالیارگەی بەرگری، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی و دەستەی پیشەسازیی بەرگری پێکدێت.\n\n١٢.٣. ئەرکی ئەم کۆڕە هاوبەشە بریتییە لە:\n\nئا. دیاریکردنی ئەو بوارە زانستی و تەکنەلۆژییە ژینەکییانەی کە یەکەمایەتیی ڕەهایان هەیە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی.\n\nب. ئاڕاستەکردنی بەشێک لە بودجەی توێژینەوەی نیشتمانی بەرەو پڕۆژە ستراتیژییەکانی بواری بەرگری و هەواڵگری.\n\nپ. سەرپەرشتیکردنی پڕۆسەی گواستنەوەی پارێزراوی تەکنەلۆژیا لە زانکۆکانەوە بۆ کەرتی پیشەسازیی بەرگری.\n\n١٢.٤. گشت ئەو توێژینەوانەی کە لە چوارچێوەی ئەم هاوکارییەدا ئەنجام دەدرێن، دەکەونە ژێر قانوونی توندی پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەتەوە. پەرگاڵێکی تایبەت بۆ پێدانی مۆڵەتی هەداری بەو توێژەر و خوێندکارانە دادەنرێ کە لەم پڕۆژانەدا کار دەکەن.\n\n١٢.٥. دامەزراندنی \"لیژنەی باڵای ڕەوشتی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو\" لەناو ئەم کۆڕە هاوبەشەدا، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە گەشەپێدان و بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا هەستیارەکان (وەک ژیریی دەستکردی سەربازی و ئەندازیاریی ژێن) لەگەڵ بەها مرۆییەکان و قانوون نێودەوڵەتییەکاندا دەگونجێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3039",
          "sourceIndex": 3039,
          "style": "Normal",
          "text": "خوێندنی باڵا، توێژینەوەی زانستی و تەکنەلۆژی، وەک کۆڵەکەی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەیی و بنچینەی سەروەریی درێژخایەن، لەلایەن دەوڵەتەوە پشتیوانیی بێسنووریان لێدەکرێت. دەوڵەت ئەرکدارە بە گۆڕینی کۆماری کوردستان لە بەکاربەرێکی زانستەوە بۆ بەرهەمهێنەر و هەناردەکاری زانست و تەکنەلۆژیا.",
          "runs": [
            {
              "text": "خوێندنی باڵا، توێژینەوەی زانستی و تەکنەلۆژی، وەک کۆڵەکەی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەیی و بنچینەی سەروەریی درێژخایەن، لەلایەن دەوڵەتەوە پشتیوانیی بێسنووریان لێدەکرێت. دەوڵەت ئەرکدارە بە گۆڕینی کۆماری کوردستان لە بەکاربەرێکی زانستەوە بۆ بەرهەمهێنەر و هەناردەکاری زانست و تەکنەلۆژیا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3040",
          "sourceIndex": 3040,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەما و ئامانجە ستراتیژییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەما و ئامانجە ستراتیژییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3041",
          "sourceIndex": 3041,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئەرکی دەستووریی دەوڵەتە کە لە ڕێگەی پەرگاڵی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستییەوە، \"کۆمەڵگایەکی زانین-تەوەر\" بنیات بنێت و بگات بە \"باڵادەستیی تەکنەلۆژیی نیشتمانی\"، کە بریتییە لە توانای دەوڵەت بۆ کۆنترۆڵکردنی چارەنووسی تەکنەلۆژیی خۆی بەبێ پشتبەستنی ستراتیژی بە هێزی دەرەکی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی دەستووریی دەوڵەتە کە لە ڕێگەی پەرگاڵی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستییەوە، \"کۆمەڵگایەکی زانین-تەوەر\" بنیات بنێت و بگات بە \"باڵادەستیی تەکنەلۆژیی نیشتمانی\"، کە بریتییە لە توانای دەوڵەت بۆ کۆنترۆڵکردنی چارەنووسی تەکنەلۆژیی خۆی بەبێ پشتبەستنی ستراتیژی بە هێزی دەرەکی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3040"
        },
        {
          "id": "p3042",
          "sourceIndex": 3042,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. گشت وارگێڕی و پلانێکی نیشتمانی لە بوارەکانی ئابووری، پیشەسازی و بەرگریدا، دەبێت لەگەڵ ئامانجی بەدیهێنانی باڵادەستیی تەکنەلۆژیدا هاوتەریب بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گشت وارگێڕی"
            },
            {
              "text": " و پلانێکی نیشتمانی لە بوارەکانی ئابووری، پیشەسازی و بەرگریدا، دەبێت لەگەڵ ئامانجی بەدیهێنانی باڵادەستیی تەکنەلۆژیدا هاوتەریب بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3040"
        },
        {
          "id": "p3043",
          "sourceIndex": 3043,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: سەربەخۆیی زانکۆ و ئازادیی ئەکادیمی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": سەربەخۆیی زانکۆ و ئازادیی ئەکادیمی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3044",
          "sourceIndex": 3044,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. زانکۆ و ناوەندەکانی خوێندنی باڵا، وەک دامەزراوەی دەستووری، خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی سەربەخۆ و سەربەخۆیی تەواوی ئەکادیمی، کارگێڕی و دارایین کە بە قانوون ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "زانکۆ و ناوەندەکانی خوێندنی باڵا، وەک دامەزراوەی دەستووری، خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی سەربەخۆ و سەربەخۆیی تەواوی ئەکادیمی، کارگێڕی و دارایین کە بە قانوون ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3043"
        },
        {
          "id": "p3045",
          "sourceIndex": 3045,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پانتایی زانکۆکان پێشێلهەڵنەگر و پارێزراوە. ناشێت هیچ هێزێکی چەکدار بەبێ ڕەزامەندیی فەرمیی سەرۆکایەتیی زانکۆ بچێتە ناویەوە، مەگەر بە فەرمانی دادوەری و لە دۆخی ڕوودانی تاوانێکی ئاشکرادا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پانتایی زانکۆکان "
            },
            {
              "text": "پێشێلهەڵنەگر"
            },
            {
              "text": " و پارێزراوە. ناشێت هیچ هێزێکی چەکدار بەبێ ڕەزامەندیی فەرمیی سەرۆکایەتیی زانکۆ بچێتە ناویەوە، مەگەر بە فەرمانی دادوەری و لە دۆخی ڕوودانی تاوانێکی ئاشکرادا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3043"
        },
        {
          "id": "p3046",
          "sourceIndex": 3046,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ئازادیی توێژینەوەی زانستی، وانەوتنەوە و دەربڕینی بیروڕای ئەکادیمی بۆ مامۆستایان و خوێندکاران لە چوارچێوەی قانوون و ڕەوشتی ئەکادیمیدا پارێزراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئازادیی توێژینەوەی زانستی، وانەوتنەوە و دەربڕینی بیروڕای ئەکادیمی بۆ مامۆستایان و خوێندکاران لە چوارچێوەی قانوون و ڕەوشتی ئەکادیمیدا پارێزراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3043"
        },
        {
          "id": "p3047",
          "sourceIndex": 3047,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. زانکۆکان لەژێر هیچ جۆرە زەبرێکی وارگێڕی، ئایدیۆلۆژی یان بازرگانییدا نابن. سەرکردایەتیی زانکۆکان لەلایەن ئەنجومەنی زانستیی خۆیانەوە و بەپێی میکانیزمێکی دیموکراتی هەڵدەبژێردرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "زانکۆکان لەژێر هیچ جۆرە "
            },
            {
              "text": "زەبر"
            },
            {
              "text": "ێکی وارگێڕی، ئایدیۆلۆژی یان بازرگانییدا نابن. سەرکردایەتیی زانکۆکان لەلایەن ئەنجومەنی زانستیی خۆیانەوە و بەپێی میکانیزمێکی دیموکراتی هەڵدەبژێردرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3043"
        },
        {
          "id": "p3048",
          "sourceIndex": 3048,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. هەر کردەوەیەک کە سەربەخۆیی زانکۆکان پێشێل بکات، بە پێشێلکاریی دەستووری هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هەر کردەوەیەک کە سەربەخۆیی زانکۆکان پێشێل بکات، بە پێشێلکاریی دەستووری هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3043"
        },
        {
          "id": "p3049",
          "sourceIndex": 3049,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ئاڕاستەکردنی ستراتیژی و توێژینەوەی پێشەنگ",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ئاڕاستەکردنی ستراتیژی و توێژینەوەی پێشەنگ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3050",
          "sourceIndex": 3050,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. بەپێی قانوون، \"کۆڕی نیشتمانی بۆ زانست و تەکنەلۆژیا\" دادەمەزرێت. ئەم کۆڕە ئەرکی داڕشتنی \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ توێژینەوەی ستراتیژی\"، چاودێریکردنی ڕاییکردنی و تەرخانکردنی بودجەی پێویستی لە ئەستۆدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون، \"کۆڕی نیشتمانی بۆ زانست و تەکنەلۆژیا\" دادەمەزرێت. ئەم کۆڕە ئەرکی داڕشتنی \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ توێژینەوەی ستراتیژی\"، چاودێریکردنی ڕاییکردنی و تەرخانکردنی بودجەی پێویستی لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3049"
        },
        {
          "id": "p3051",
          "sourceIndex": 3051,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. یەکەمایەتیی ڕەها دەدرێت بەو بوارانەی کە ڕاستەوخۆ ڕاژە بە ئاسایشی نەتەوەیی و گەشەی ئابووریی ڕاوەستاو دەکەن، لەوانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "یەکەمایەتیی ڕەها دەدرێت بەو بوارانەی کە ڕاستەوخۆ ڕاژە بە ئاسایشی نەتەوەیی و گەشەی ئابووریی ڕاوەستاو دەکەن، لەوانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3049"
        },
        {
          "id": "p3052",
          "sourceIndex": 3052,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تەکنەلۆژیای بەرگریی پێشکەوتوو و ئاسایشی ئەلیکترۆنی، بۆ مسۆگەرکردنی باڵادەستیی سەربازی و پاراستنی ژێرخانی دیجیتاڵی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تەکنەلۆژیای بەرگریی پێشکەوتوو و ئاسایشی ئەلیکترۆنی، بۆ مسۆگەرکردنی باڵادەستیی سەربازی و پاراستنی ژێرخانی دیجیتاڵی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3051"
        },
        {
          "id": "p3053",
          "sourceIndex": 3053,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ژیریی دەستکرد، زانستی داتا و ڕۆبۆتیک، وەک بزوێنەری شۆڕشی چوارەمی پیشەسازی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ژیریی دەستکرد، زانستی داتا و ڕۆبۆتیک، وەک بزوێنەری شۆڕشی چوارەمی پیشەسازی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3051"
        },
        {
          "id": "p3054",
          "sourceIndex": 3054,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بایۆتەکنەلۆژی، ئەندازیاریی جینات و ئاسایشی خۆراک، بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی خۆراک و پێشەنگایەتی لە بواری پزیشکیی مۆدێرندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بایۆتەکنەلۆژی، ئەندازیاریی جینات و ئاسایشی خۆراک"
            },
            {
              "text": "، بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی خۆراک و پێشەنگایەتی لە بواری پزیشکیی مۆدێرندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3051"
        },
        {
          "id": "p3055",
          "sourceIndex": 3055,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. وزە خۆنوێبووەکان و تەکنەلۆژیای پاراستنی ژینگە، بۆ دابینکردنی ئاسایشی وزە و چارەسەرکردنی قەیرانی کەشوهەوا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. وزە خۆنوێبووەکان و تەکنەلۆژیای پاراستنی ژینگە، بۆ دابینکردنی ئاسایشی وزە و چارەسەرکردنی قەیرانی کەشوهەوا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3051"
        },
        {
          "id": "p3056",
          "sourceIndex": 3056,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. زانستی بۆشایی ئاسمان و پەیوەندییەکان، بۆ بەشداریکردن لە کێبڕکێی جیهانیی داهاتوودا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. زانستی بۆشایی ئاسمان و پەیوەندییەکان، بۆ بەشداریکردن لە کێبڕکێی جیهانیی داهاتوودا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3051"
        },
        {
          "id": "p3057",
          "sourceIndex": 3057,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی ئەو بودجە و ژێرخانەی کە بۆ سەرخستنی توێژینەوە لەم کەرتە پێشەنگانەدا پێویستن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی ئەو بودجە و ژێرخانەی کە بۆ سەرخستنی توێژینەوە لەم کەرتە پێشەنگانەدا پێویستن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3049"
        },
        {
          "id": "p3058",
          "sourceIndex": 3058,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: بنیاتنانی ژینگەی نیشتمانیی داهێنان",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: بنیاتنانی ژینگەی نیشتمانیی داهێنان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3059",
          "sourceIndex": 3059,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی ژینگەیەکی نیشتمانیی داهێنان، بۆ گۆڕینی توێژینەوەی ئەکادیمی بۆ بەرهەمی بازرگانی و هێزی ئابووری.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی ژینگەیەکی نیشتمانیی داهێنان، بۆ گۆڕینی توێژینەوەی ئەکادیمی بۆ بەرهەمی بازرگانی و هێزی ئابووری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3058"
        },
        {
          "id": "p3060",
          "sourceIndex": 3060,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرکە لە ڕێگەی ئەم ڕێکارانەوە ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3058"
        },
        {
          "id": "p3061",
          "sourceIndex": 3061,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دامەزراندنی پارکی زانستی و تەکنەلۆژی لە نزیک زانکۆکان، کە دەوڵەت ژێرخانی سەرەتایی بۆ دابین دەکات، وەک ناوەندی هاوبەشیی نێوان توێژەران و کەرتی تایبەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دامەزراندنی پارکی زانستی و تەکنەلۆژی لە نزیک زانکۆکان، کە دەوڵەت ژێرخانی سەرەتایی بۆ دابین دەکات، وەک ناوەندی هاوبەشیی نێوان توێژەران و کەرتی تایبەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3060"
        },
        {
          "id": "p3062",
          "sourceIndex": 3062,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دامەزراندنی \"سندوقی نیشتمانیی وەبەرهێنانی ئەزموونی\"، کە لەلایەن دەستەیەکی سەربەخۆی پسپۆڕانەوە بەڕێوە دەبرێت، بۆ وەبەرهێنان لە کۆمپانیا نوێباوە تەکنەلۆژییەکان و بیرۆکە داهێنەرانەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دامەزراندنی \"سندوقی نیشتمانیی وەبەرهێنانی ئەزموونی\"، کە لەلایەن دەستەیەکی سەربەخۆی پسپۆڕانەوە بەڕێوە دەبرێت، بۆ وەبەرهێنان لە کۆمپانیا نوێباوە تەکنەلۆژییەکان و بیرۆکە داهێنەرانەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3060"
        },
        {
          "id": "p3063",
          "sourceIndex": 3063,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەرکردنی قانوونی تایبەت بۆ پێدانی داشکاندنی باج و ئاسانکاریی کارگێڕی بەو کۆمپانیایانەی کە لە بواری توێژینەوە و گەشەپێداندا وەبەرهێنان دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەرکردنی قانوونی تایبەت بۆ پێدانی داشکاندنی باج و ئاسانکاریی کارگێڕی بەو کۆمپانیایانەی کە لە بواری توێژینەوە و گەشەپێداندا وەبەرهێنان دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3060"
        },
        {
          "id": "p3064",
          "sourceIndex": 3064,
          "style": "Normal",
          "text": "٤.٣. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی ئاسانکار بۆ خێراکردنی پڕۆسەی دامەزراندن و گەشەکردنی کۆمپانیا نوێباوەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی چوارچێوەیەکی قانوونیی ئاسانکار بۆ خێراکردنی پڕۆسەی دامەزراندن و گەشەکردنی کۆمپانیا نوێباوەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3063"
        },
        {
          "id": "p3065",
          "sourceIndex": 3065,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: چلۆنایەتی، شایستەیی و ستانداردی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: چلۆنایەتی، شایستەیی و ستانداردی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3066",
          "sourceIndex": 3066,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. بنەمای ڕەهای شایستەیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بنەمای ڕەهای شایستەیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3065"
        },
        {
          "id": "p3067",
          "sourceIndex": 3067,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. وەرگرتن لە گشت دامەزراوەکانی خوێندنی باڵا، دامەزراندنی مامۆستایان، پێدانی پلەی زانستی و وەرگرتنی هەر پۆستێکی ئەکادیمی یان کارگێڕی، تەنیا و تەنیا لەسەر بنەمای شایستەیی ڕەها، لێهاتوویی زانستی و توانای پیشەیی دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. وەرگرتن لە گشت دامەزراوەکانی خوێندنی باڵا، دامەزراندنی مامۆستایان، پێدانی پلەی زانستی و وەرگرتنی هەر پۆستێکی ئەکادیمی یان کارگێڕی، تەنیا و تەنیا لەسەر بنەمای شایستەیی ڕەها، لێهاتوویی زانستی و توانای پیشەیی دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3066"
        },
        {
          "id": "p3068",
          "sourceIndex": 3068,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هەر جۆرە دەستێوەردانێکی وارگێڕی، پارتایەتیی، کەسی، یان هەر شێوازێکی دیکەی خزمخزمێنە و واسیتەکاری لەم پڕۆسانەدا، بە پێشێلکارییەکی ڕاستەوخۆی ئەم دەستوورە و تاوانێکی گەورە دژی بنەماکانی دادپەروەریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هەر جۆرە دەستێوەردانێکی وارگێڕی، پارتایەتیی، کەسی، یان هەر شێوازێکی دیکەی خزمخزمێنە و واسیتەکاری لەم پڕۆسانەدا، بە پێشێلکارییەکی ڕاستەوخۆی ئەم "
            },
            {
              "text": "دەستوورە و تاوانێکی گەورە دژی بنەماکانی دادپەروەریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3066"
        },
        {
          "id": "p3069",
          "sourceIndex": 3069,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. قانوون سزای توند بۆ هەر کەسێک دیاری دەکات کە ئەم بنەمایە پێشێل بکات، جا چ بەرپرسێکی دەوڵەتی بێت یان هەر لایەنێکی دیکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. قانوون سزای توند بۆ هەر کەسێک دیاری دەکات کە ئەم بنەمایە پێشێل بکات، جا چ بەرپرسێکی دەوڵەتی بێت یان هەر لایەنێکی دیکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3066"
        },
        {
          "id": "p3070",
          "sourceIndex": 3070,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری و متمانەبەخشینی ئەکادیمی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری و متمانەبەخشینی ئەکادیمی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3065"
        },
        {
          "id": "p3071",
          "sourceIndex": 3071,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بۆ مسۆگەرکردنی چلۆنایەتی باڵا و پاراستنی پەرگاڵی خوێندنی باڵا لە دابەزینی ئاستی زانستی، \"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری و متمانەبەخشینی ئەکادیمی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بۆ مسۆگەرکردنی چلۆنایەتی باڵا و پاراستنی پەرگاڵی خوێندنی باڵا لە دابەزینی ئاستی زانستی، \"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری و متمانەبەخشینی ئەکادیمی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3070"
        },
        {
          "id": "p3072",
          "sourceIndex": 3072,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەم دەستەیە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەبەرامبەر دەستوور و قانووندا وەڵامدەرەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەم دەستەیە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەبەرامبەر دەستوور و قانووندا وەڵامدەرەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3070"
        },
        {
          "id": "p3073",
          "sourceIndex": 3073,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. ئەرک و دەسەڵاتەکانی دەستەی نیشتمانی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەرک و دەسەڵاتەکانی دەستەی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3065"
        },
        {
          "id": "p3074",
          "sourceIndex": 3074,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتنی ستانداردی نیشتمانی: دانانی ستانداردی ورد و پێشکەوتووی نیشتمانی بۆ هەموو لایەنەکانی خوێندنی باڵا، لەوانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داڕشتنی ستانداردی نیشتمانی: دانانی ستانداردی ورد و پێشکەوتووی نیشتمانی بۆ هەموو لایەنەکانی خوێندنی باڵا، لەوانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3073"
        },
        {
          "id": "p3075",
          "sourceIndex": 3075,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پرۆگرامەکانی خوێندن و ناوەڕۆکی وانەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پرۆگرامەکانی خوێندن و ناوەڕۆکی وانەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3074"
        },
        {
          "id": "p3076",
          "sourceIndex": 3076,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "شایستەیی زانستیی مامۆستایان و مەرجەکانی دامەزراندن و پلە بەرزکردنەوەیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "شایستەیی زانستیی مامۆستایان و مەرجەکانی دامەزراندن و پلە بەرزکردنەوەیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3074"
        },
        {
          "id": "p3077",
          "sourceIndex": 3077,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ژێرخانی زانستی و تاقیگە و کتێبخانەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ژێرخانی زانستی و تاقیگە و کتێبخانەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3074"
        },
        {
          "id": "p3078",
          "sourceIndex": 3078,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ڕێژەی مامۆستا بە خوێندکار.",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕێژەی مامۆستا بە خوێندکار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3074"
        },
        {
          "id": "p3079",
          "sourceIndex": 3079,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "چلۆنایەتیی توێژینەوەی زانستی و بڵاوکراوە ئەکادیمییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "چلۆنایەتیی توێژینەوەی زانستی و بڵاوکراوە ئەکادیمییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3074"
        },
        {
          "id": "p3080",
          "sourceIndex": 3080,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پڕۆسەی متمانەبەخشین: هەڵسەنگاندنی دەوری و سیستماتیکی گشت زانکۆ، کۆلێژ و پەیمانگەکان، چ دەوڵەتی و چ نادەوڵەتی، و پێدانی متمانەی ئەکادیمیی فەرمی بەوانەی کە ستانداردەکان پێک دەهێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پڕۆسەی متمانەبەخشین: هەڵسەنگاندنی دەوری و سیستماتیکی گشت زانکۆ، کۆلێژ و پەیمانگەکان، چ دەوڵەتی و چ نادەوڵەتی، و پێدانی متمانەی ئەکادیمیی فەرمی بەوانەی کە ستانداردەکان پێک دەهێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3073"
        },
        {
          "id": "p3081",
          "sourceIndex": 3081,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەسەڵاتی قانوونیی: بڕیارەکانی ئەم دەستەیە کۆتایی و پابەندکەرن. دەستەکە دەسەڵاتی دەرکردنی ئەم بڕیارانەی هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەسەڵاتی قانوونیی: بڕیارەکانی ئەم دەستەیە کۆتایی و پابەندکەرن. دەستەکە دەسەڵاتی دەرکردنی ئەم بڕیارانەی هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3073"
        },
        {
          "id": "p3082",
          "sourceIndex": 3082,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ڕاگرتنی وەرگرتنی خوێندکاری نوێ لە هەر بەش یان کۆلێژێک کە ستانداردەکان پێک ناهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕاگرتنی وەرگرتنی خوێندکاری نوێ لە هەر بەش یان کۆلێژێک کە ستانداردەکان پێک ناهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3081"
        },
        {
          "id": "p3083",
          "sourceIndex": 3083,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "هەڵپەساردنی کاتیی مۆڵەتی دامەزراوەکە تا چاکسازیی پێویست ئەنجام دەدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "هەڵپەساردنی کاتیی مۆڵەتی دامەزراوەکە تا چاکسازیی پێویست ئەنجام دەدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3081"
        },
        {
          "id": "p3084",
          "sourceIndex": 3084,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "هەڵوەشاندنەوەی یەکجارەکیی مۆڵەتی هەر دامەزراوەیەک کە بە شێوەیەکی درێژەدار سەرپێچی بکات یان چلۆنایەتییەکەی بە شێوەیەکی مەترسیدار دابەزیبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "هەڵوەشاندنەوەی یەکجارەکیی مۆڵەتی هەر دامەزراوەیەک کە بە شێوەیەکی درێژەدار سەرپێچی بکات یان چلۆنایەتییەکەی بە شێوەیەکی مەترسیدار دابەزیبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3081"
        },
        {
          "id": "p3085",
          "sourceIndex": 3085,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ڕوونایەتی و ڕاپۆرتی گشتی: دەستەکە پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ساڵانەی ڕاپۆرتی هەڵسەنگاندنی گشت دامەزراوەکان بۆ ڕای گشتی، بۆ ئەوەی خوێندکاران و کۆمەڵگا لە ئاستی زانستیی دامەزراوەکان ئاگادار بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ڕوونایەتی و ڕاپۆرتی گشتی: دەستەکە پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ساڵانەی ڕاپۆرتی هەڵسەنگاندنی گشت دامەزراوەکان بۆ ڕای گشتی، بۆ ئەوەی خوێندکاران و کۆمەڵگا لە ئاستی زانستیی دامەزراوەکان ئاگادار بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3073"
        },
        {
          "id": "p3086",
          "sourceIndex": 3086,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: کردنەوەی نێودەوڵەتی و ستراتیژیی \"مێشک-ڕاکێشان\"",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: کردنەوەی نێودەوڵەتی و ستراتیژیی \"مێشک-ڕاکێشان"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3087",
          "sourceIndex": 3087,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. ئامانجی ستراتیژی: ئامانجی دەستووریی دەوڵەت، گۆڕینی زانکۆکانی کوردستانە بۆ ناوەندی ڕاکێشانی باشترین مێشک و توانستە زانستییەکانی جیهان، بە ئامانجی بەکارهێنانیان لە ڕاژەی گەشەی نەتەوەیی و باڵادەستیی تەکنەلۆژیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی ستراتیژی: ئامانجی دەستووریی دەوڵەت، گۆڕینی زانکۆکانی کوردستانە بۆ ناوەندی ڕاکێشانی باشترین مێشک و توانستە زانستییەکانی جیهان، بە ئامانجی بەکارهێنانیان لە ڕاژەی گەشەی نەتەوەیی و باڵادەستیی تەکنەلۆژیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3086"
        },
        {
          "id": "p3088",
          "sourceIndex": 3088,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. بەرنامەی نیشتمانی بۆ ڕاکێشانی توانستە جیهانییەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەرنامەی نیشتمانی بۆ ڕاکێشانی توانستە جیهانییەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3086"
        },
        {
          "id": "p3089",
          "sourceIndex": 3089,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەوڵەت \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ ڕاکێشانی توانستە جیهانییەکان\" دادەڕێژێت. ئامانجی ئەم بەرنامەیە گۆڕینی دیاردەی \"دزینی مێشکەکان\"ـە بۆ ستراتیژیی \"مێشک-ڕاکێشان\".",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەوڵەت \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ ڕاکێشانی توانستە جیهانییەکان\" دادەڕێژێت. ئامانجی ئەم بەرنامەیە گۆڕینی دیاردەی \"دزینی مێشکەکان\"ـە بۆ ستراتیژیی \"مێشک-ڕاکێشان"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3088"
        },
        {
          "id": "p3090",
          "sourceIndex": 3090,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەم بەرنامەیە ئەم ڕێکارانە لەخۆدەگرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەم بەرنامەیە ئەم ڕێکارانە لەخۆدەگرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3088"
        },
        {
          "id": "p3091",
          "sourceIndex": 3091,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "\"ڤیزای نوخبە\": دەرکردنی جۆرێکی تایبەتی ڤیزا بۆ ئەو زانا، توێژەر و خوێندکارە دکتۆرا بلیمەتانەی جیهان کە دەیانەوێت لە کوردستان کار بکەن یان بخوێنن، کە ئاسانکاریی تەواوی هاتن و نیشتەجێبوونیان بۆ دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "ڤیزای نوخبە\": دەرکردنی جۆرێکی تایبەتی ڤیزا بۆ ئەو زانا، توێژەر و خوێندکارە دکتۆرا بلیمەتانەی جیهان کە دەیانەوێت لە کوردستان کار بکەن یان بخوێنن، کە ئاسانکاریی تەواوی هاتن و نیشتەجێبوونیان بۆ دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3090"
        },
        {
          "id": "p3092",
          "sourceIndex": 3092,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "\"گرنتی پێشەنگایەتیی جیهانی\": تەرخانکردنی گرنتی توێژینەوەی گەورە و خاوەن بودجەی بەرز، کە بە شێوەیەکی کێبڕکێکارانە پێشکەش بە باشترین توێژەرانی جیهان دەکرێت، بەو مەرجەی توێژینەوەکانیان لە دامەزراوەکانی کوردستاندا ئەنجام بدەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "گرنتی پێشەنگایەتیی جیهانی\": تەرخانکردنی گرنتی توێژینەوەی گەورە و خاوەن بودجەی بەرز، کە بە شێوەیەکی کێبڕکێکارانە پێشکەش بە باشترین "
            },
            {
              "text": "توێژەرانی جیهان دەکرێت، بەو مەرجەی توێژینەوەکانیان لە دامەزراوەکانی کوردستاندا ئەنجام بدەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3090"
        },
        {
          "id": "p3093",
          "sourceIndex": 3093,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "\"سپەنگەی پرۆفیسۆریی نێودەوڵەتی\": دامەزراندنی سپەنگەی ئەکادیمیی تایبەت لە زانکۆکاندا بۆ ڕاکێشانی براوەکانی خەڵاتی نۆبڵ و زانا ناسراوەکانی جیهان بۆ وانەوتنەوە و سەرپەرشتیکردنی توێژینەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "سپەنگەی پرۆفیسۆریی نێودەوڵەتی\": دامەزراندنی سپەنگەی ئەکادیمیی تایبەت لە زانکۆکاندا بۆ ڕاکێشانی براوەکانی خەڵاتی نۆبڵ و زانا ناسراوەکانی جیهان بۆ وانەوتنەوە و سەرپەرشتیکردنی توێژینەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3090"
        },
        {
          "id": "p3094",
          "sourceIndex": 3094,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. بەرنامەی تایبەت بۆ گەڕاندنەوەی پسپۆڕانی دیاسپۆرا:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەرنامەی تایبەت بۆ گەڕاندنەوەی پسپۆڕانی دیاسپۆرا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3086"
        },
        {
          "id": "p3095",
          "sourceIndex": 3095,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هاوتەریب لەگەڵ ڕاکێشانی توانستی جیهانی، \"بەرنامەی تایبەت بۆ گەڕاندنەوەی پسپۆڕانی نیشتمانی\" دادەڕێژرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هاوتەریب لەگەڵ ڕاکێشانی توانستی جیهانی، \"بەرنامەی تایبەت بۆ گەڕاندنەوەی پسپۆڕانی نیشتمانی\" دادەڕێژرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3094"
        },
        {
          "id": "p3096",
          "sourceIndex": 3096,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەم بەرنامەیە هاندانی شتەکیی بێهاوتا، پێدانی پۆستی ئەکادیمیی شایستە، و دابینکردنی ژێرخانی توێژینەوەی پێشکەوتوو بۆ ئەو زانا و پسپۆڕە کوردانەی دەرەوەی وڵات لەخۆدەگرێ کە دەگەڕێنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەم بەرنامەیە هاندانی شتەکیی بێهاوتا، پێدانی پۆستی ئەکادیمیی شایستە، و دابینکردنی ژێرخانی توێژینەوەی پێشکەوتوو بۆ ئەو زانا و پسپۆڕە کوردانەی دەرەوەی وڵات لەخۆدەگر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "دەگەڕێنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3094"
        },
        {
          "id": "p3097",
          "sourceIndex": 3097,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. قانوون پڕۆسەی یەکسانکردنی بڕوانامە بیانییەکان بە شێوەیەکی خێرا و کارا ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. قانوون پڕۆسەی یەکسانکردنی بڕوانامە بیانییەکان بە شێوەیەکی خێرا و کارا ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3094"
        },
        {
          "id": "p3098",
          "sourceIndex": 3098,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: خوێندنی باڵای بێبەرامبەر و پەیمانی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: خوێندنی باڵای بێبەرامبەر و پەیمانی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3099",
          "sourceIndex": 3099,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. مافی خوێندنی بێبەرامبەر: دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی خوێندنی باڵای بێبەرامبەر لە گشت زانکۆ دەوڵەتییەکاندا بۆ هەموو ئەو شارۆمەندانەی کە مەرجی شایستەیی زانستییان تێدایە. ئەم مافە تێچووی خوێندن، کرێی تۆمارکردن و بەکارهێنانی دامەزراوە زانستییەکان دەگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی خوێندنی بێبەرامبەر: دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی خوێندنی باڵای بێبەرامبەر لە گشت زانکۆ دەوڵەتییەکاندا بۆ هەموو ئەو شارۆمەندانەی کە مەرجی شایستەیی زانستییان تێدایە. ئەم مافە تێچووی خوێندن، کرێی تۆمارکردن و بەکارهێنانی دامەزراوە زانستییەکان دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3098"
        },
        {
          "id": "p3100",
          "sourceIndex": 3100,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. سندوقی نیشتمانیی پشتیوانیی خوێندکاران:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سندوقی نیشتمانیی پشتیوانیی خوێندکاران"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3098"
        },
        {
          "id": "p3101",
          "sourceIndex": 3101,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەپێی قانوون، \"سندوقی نیشتمانی بۆ پشتیوانیی خوێندکاران\" دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەپێی قانوون، \"سندوقی نیشتمانی بۆ پشتیوانیی خوێندکاران\" دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3100"
        },
        {
          "id": "p3102",
          "sourceIndex": 3102,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەرکی ئەم سندوقە بریتییە لە پێدانی قەرزی بێ سوودی درێژخایەن و یارمەتیی بژێویی مانگانە بەو خوێندکارانەی کە بەهۆی بارودۆخی ئابوورییەوە پێویستیان بە پشتیوانییە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە هیچ بەهرەیەکی نیشتمانی بەهۆی هەژارییەوە بە فیڕۆ ناچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەرکی ئەم سندوقە بریتییە لە پێدانی قەرزی بێ سوودی درێژخایەن و یارمەتیی بژێویی مانگانە بەو خوێندکارانەی کە بەهۆی بارودۆخی ئابوورییەوە پێویستیان بە پشتیوانییە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە هیچ بەهرەیەکی نیشتمانی بەهۆی هەژارییەوە بە فیڕۆ ناچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3100"
        },
        {
          "id": "p3103",
          "sourceIndex": 3103,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. پەیمانی ڕاژەی نیشتمانی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پەیمانی ڕاژەی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3098"
        },
        {
          "id": "p3104",
          "sourceIndex": 3104,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لە بەرامبەر مافی خوێندنی بێبەرامبەردا، قانوون دەتوانێت میکانیزمی \"پەیمانی ڕاژەی نیشتمانی\" دابنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لە بەرامبەر مافی خوێندنی بێبەرامبەردا، قانوون دەتوانێت میکانیزمی \"پەیمانی ڕاژەی نیشتمانی\" دابنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3103"
        },
        {
          "id": "p3105",
          "sourceIndex": 3105,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەپێی ئەم پەیمانە، ئەو دەرچووانەی کە لە خوێندنی بێبەرامبەر سوودمەند بوون، پابەند دەبن بە کارکردن بۆ ماوەیەکی دیاریکراو لەناو دامەزراوەکانی دەوڵەت یان ئەو کەرتە ستراتیژییانەی کە دەوڵەت دیاری دەکات، وەک بەشێک لە گێڕانەوەی قەرزی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەپێی ئەم پەیمانە، ئەو دەرچووانەی کە لە خوێندنی بێبەرامبەر سوودمەند بوون، پابەند دەبن بە کارکردن بۆ ماوەیەکی دیاریکراو لەناو دامەزراوەکانی دەوڵەت یان ئەو کەرتە ستراتیژییانەی کە دەوڵەت دیاری دەکات، وەک بەشێک لە گێڕانەوەی قەرزی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3103"
        },
        {
          "id": "p3106",
          "sourceIndex": 3106,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: خوێندنی باڵای نادەوڵەتی و چوارچێوەی ئاسایشی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: خوێندنی باڵای نادەوڵەتی و چوارچێوەی ئاسایشی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3107",
          "sourceIndex": 3107,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. دامەزراندنی زانکۆ و ناوەندی خوێندنی باڵای نادەوڵەتی، وەک سەربەشێک کە لەلایەن دەوڵەتەوە و بەپێی قانوون و لەژێر مەرجی زۆر تونددا دەبەخشرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی زانکۆ و ناوەندی خوێندنی باڵای نادەوڵەتی، وەک سەربەشێک کە لەلایەن دەوڵەتەوە و بەپێی قانوون و لەژێر مەرجی زۆر تونددا دەبەخشرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3106"
        },
        {
          "id": "p3108",
          "sourceIndex": 3108,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. هەر دامەزراوەیەکی نادەوڵەتی ئەرکدارە بە وەرگرتنی مۆڵەتی فەرمی و دەبێت بە تەواوی پابەندی ئەم مەرجە بنەڕەتییانە بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر دامەزراوەیەکی نادەوڵەتی ئەرکدارە بە وەرگرتنی مۆڵەتی فەرمی و دەبێت بە تەواوی پابەندی ئەم مەرجە بنەڕەتییانە بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3106"
        },
        {
          "id": "p3109",
          "sourceIndex": 3109,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پەیڕەوکردنی تەواوی پرۆگرامە نیشتمانییەکانی پەیوەست بە زمان، مێژوو و پەروەردەی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پەیڕەوکردنی تەواوی پرۆگرامە نیشتمانییەکانی پەیوەست بە زمان، مێژوو و پەروەردەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3108"
        },
        {
          "id": "p3110",
          "sourceIndex": 3110,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ملکەچبوونی ڕەها بۆ ستاندارد و چاودێریی \"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری\".",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ملکەچبوونی ڕەها بۆ ستاندارد و چاودێریی \"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3108"
        },
        {
          "id": "p3111",
          "sourceIndex": 3111,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕوونایەتیی تەواوی سەرچاوە داراییەکان و ئاشکراکردنی گشت یارمەتییەکی دەرەکی بۆ دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕوونایەتیی تەواوی سەرچاوە داراییەکان و ئاشکراکردنی گشت یارمەتییەکی دەرەکی بۆ دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3108"
        },
        {
          "id": "p3112",
          "sourceIndex": 3112,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بەکارهێنانی دامەزراوەکە بۆ پەرەپێدانی هەر ئایدۆلۆژیایەکی دژە-نیشتمانی، توندڕەوی، یان هەر بیروباوەڕێک کە زیان بە یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی یان ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنێت، بە تاوانێکی قورسی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بەکارهێنانی دامەزراوەکە بۆ پەرەپێدانی هەر ئایدۆلۆژیایەکی دژە-نیشتمانی، توندڕەوی، یان هەر بیروباوەڕێک کە زیان بە یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی یان ئاسایشی نەتەوەیی بگەیەنێت، بە تاوانێکی قورسی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3108"
        },
        {
          "id": "p3113",
          "sourceIndex": 3113,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٣. شالیارگەی پەیوەندیدار و دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی، دەسەڵاتی چاودێریکردنی بێوچان و بێ ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەیان بەسەر هەموو دامەزراوە نادەوڵەتییەکاندا هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شالیارگەی پەیوەندیدار و دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "، دەسەڵاتی چاودێریکردنی بێوچان و بێ ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەیان بەسەر هەموو دامەزراوە نادەوڵەتییەکاندا هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3106"
        },
        {
          "id": "p3114",
          "sourceIndex": 3114,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٤. لە دۆخی هەر سەرپێچییەکی بنەڕەتیدا، دەوڵەت دەسەڵاتی هەڵوەشاندنەوەی دەستبەجێی مۆڵەت، داخستنی دامەزراوەکە و دەستبەسەراگرتنی سامانی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "لە دۆخی هەر سەرپێچییەکی بنەڕەتیدا، دەوڵەت دەسەڵاتی هەڵوەشاندنەوەی دەستبەجێی مۆڵەت، داخستنی دامەزراوەکە و دەستبەسەراگرتنی سامانی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3106"
        },
        {
          "id": "p3115",
          "sourceIndex": 3115,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: زمانی زانست و پاراستنی باڵادەستیی هزری",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: زمانی زانست و پاراستنی باڵادەستیی هزری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3116",
          "sourceIndex": 3116,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. زمانی کوردی، زمانی بنەڕەتی، فەرمی و تاکانەی خوێندن، توێژینەوە و گشت بڵاوکراوە ئەکادیمییەکانە لەناو دامەزراوەکانی خوێندنی باڵای کۆماری کوردستاندا. ئەم بنەمایە سەوداهەڵنەگرە و بەشێکە لە پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و باڵادەستیی هزری.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "زمانی کوردی، زمانی بنەڕەتی، فەرمی و تاکانەی خوێندن، توێژینەوە و گشت بڵاوکراوە ئەکادیمییەکانە لەناو دامەزراوەکانی خوێندنی باڵای کۆماری کوردستاندا. ئەم بنەمایە سەوداهەڵنەگرە و بەشێکە لە پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و باڵادەستیی هزری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3115"
        },
        {
          "id": "p3117",
          "sourceIndex": 3117,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. بەپێی ئەم دەستوورە، \"دەزگای نیشتمانی بۆ زاراوەسازی و پێشخستنی زمانی کوردی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت. ئەرکە بنەڕەتییەکانی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەپێی ئەم دەستوورە، \"دەزگای نیشتمانی بۆ زاراوەسازی و پێشخستنی زمانی کوردی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت. ئەرکە بنەڕەتییەکانی بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3115"
        },
        {
          "id": "p3118",
          "sourceIndex": 3118,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتن، ستانداردکردن و بڵاوکردنەوەی سیستماتیکی زاراوەی زانستی و تەکنەلۆژیی هاوچەرخ لە هەموو بوارەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داڕشتن، ستانداردکردن و بڵاوکردنەوەی سیستماتیکی زاراوەی زانستی و تەکنەلۆژیی هاوچەرخ لە هەموو بوارەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3117"
        },
        {
          "id": "p3119",
          "sourceIndex": 3119,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دروستکردنی گەنجینەی نیشتمانیی دیجیتاڵی بۆ زاراوەکان، کە بە شێوەی کراوە بۆ گشت توێژەر و خوێندکاران بەردەست بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دروستکردنی گەنجینەی نیشتمانیی دیجیتاڵی بۆ زاراوەکان، کە بە شێوەی کراوە بۆ گشت توێژەر و خوێندکاران بەردەست بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3117"
        },
        {
          "id": "p3120",
          "sourceIndex": 3120,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. وەرگێڕانی سیستماتیکی ئەو شاکار و سەرچاوە زانستییە بنەڕەتییانەی جیهان کە بناغەی زانستە مۆدێرنەکان پێکدەهێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. وەرگێڕانی سیستماتیکی ئەو شاکار و سەرچاوە زانستییە بنەڕەتییانەی جیهان کە بناغەی زانستە مۆدێرنەکان پێکدەهێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3117"
        },
        {
          "id": "p3121",
          "sourceIndex": 3121,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پەرەپێدانی تەکنەلۆژیای زمانی کوردی، بەتایبەتی لە بواری ژیریی دەستکرد و پڕۆسەکردنی زمانی سروشتیدا، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە زمانی کوردی لە شۆڕشی دیجیتاڵیدا دانەبڕێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پەرەپێدانی تەکنەلۆژیای زمانی کوردی، بەتایبەتی لە بواری ژیریی دەستکرد و پڕۆسەکردنی زمانی سروشتیدا، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە زمانی کوردی لە شۆڕشی دیجیتاڵیدا دانەبڕێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3117"
        },
        {
          "id": "p3122",
          "sourceIndex": 3122,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٣. خوێندن و توێژینەوە بە زمانە بیانییە زیندووەکان، تەنیا لە چوارچێوەی پرۆگرامی تایبەتی خوێندنی باڵا (ماستەر و دکتۆرا) و لەو بوارانەدا ڕێگەپێدراوە کە ڕاژە بە ئامانجە ستراتیژییەکانی دەوڵەت دەکەن، وەک پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان یان تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "خوێندن و توێژینەوە بە زمانە بیانییە زیندووەکان، تەنیا لە چوارچێوەی پرۆگرامی تایبەتی خوێندنی باڵا (ماستەر و دکتۆرا) و لەو بوارانەدا ڕێگەپێدراوە کە ڕاژە بە ئامانجە ستراتیژییەکانی دەوڵەت دەکەن، وەک پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان یان تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3115"
        },
        {
          "id": "p3123",
          "sourceIndex": 3123,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هەر توێژینەوە یان تێزێک کە بە زمانی بیانی بنووسرێت، دەبێت پوختەیەکی ورد و زانستیی بە زمانی کوردی لەگەڵدا بێت و لە ئەرشیڤی نیشتمانیدا تۆمار بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هەر توێژینەوە یان تێزێک کە بە زمانی بیانی بنووسرێت، دەبێت پوختەیەکی ورد و زانستیی بە زمانی کوردی لەگەڵدا بێت و لە ئەرشیڤی نیشتمانیدا تۆمار بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3122"
        },
        {
          "id": "p3124",
          "sourceIndex": 3124,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دامەزراندنی هەر ناوەندێکی فێرکردنی زمانی بیانی کە لەلایەن دەوڵەتی بیانییەوە پشتیوانی بکرێت، دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانییەوە، بۆ ڕێگریکردن لە بەکارهێنانی وەک ئامرازی دزەکردنی کولتووری و وارگێڕی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دامەزراندنی هەر ناوەندێکی فێرکردنی زمانی بیانی کە لەلایەن دەوڵەتی بیانییەوە پشتیوانی بکرێت، دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانییەوە، بۆ ڕێگریکردن لە بەکارهێنانی وەک ئامرازی دزەکردنی کولتووری و وارگێڕی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3122"
        },
        {
          "id": "p3125",
          "sourceIndex": 3125,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٤. دەوڵەت ئەرکدارە بە پشتیوانیکردنی دامەزراندنی گۆڤاری زانستیی نێودەوڵەتیی پێداچوونەوەکراو بە زمانی کوردی، و کارکردن بۆ ناساندن و ئیندێکسکردنیان لە بنکە داتاییە زانستییە جیهانییەکاندا، بە ئامانجی بەرزکردنەوەی پێگەی زمانی کوردی وەک زمانێکی زیندووی زانست.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە پشتیوانیکردنی دامەزراندنی گۆڤاری زانستیی نێودەوڵەتیی پێداچوونەوەکراو بە زمانی کوردی، و کارکردن بۆ ناساندن و ئیندێکسکردنیان لە بنکە داتاییە زانستییە جیهانییەکاندا، بە ئامانجی بەرزکردنەوەی پێگەی زمانی کوردی وەک زمانێکی زیندووی زانست"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3115"
        },
        {
          "id": "p3126",
          "sourceIndex": 3126,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دەیەم: پاراستنی مافی هزری و ڕەوشتی توێژینەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "دەیەم: پاراستنی مافی هزری و ڕەوشتی توێژینەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3127",
          "sourceIndex": 3127,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. دەوڵەت پەرگاڵێکی قانوونیی و کارگێڕیی مۆدێرن و تۆکمە بۆ پاراستنی مافی هزری دادەمەزرێنێت. بۆ ئەم مەبەستە، \"نووسینگەی نیشتمانی بۆ مافی هزری و پاتێنت\" وەک دامەزراوەیەکی پسپۆڕ و خاوەن دەسەڵات پێکدەهێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پەرگاڵێکی قانوونیی و کارگێڕیی مۆدێرن و تۆکمە بۆ پاراستنی مافی هزری"
            },
            {
              "text": " دادەمەزرێنێت. بۆ ئەم مەبەستە، \"نووسینگەی نیشتمانی بۆ مافی هزری و پاتێنت\" وەک دامەزراوەیەکی پسپۆڕ و خاوەن دەسەڵات پێکدەهێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3126"
        },
        {
          "id": "p3128",
          "sourceIndex": 3128,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. ئەم پەرگاڵە پاراستنی گشتگیر بۆ هەموو جۆرەکانی مافی هزری مسۆگەر دەکات، لەوانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەرگاڵە پاراستنی گشتگیر بۆ هەموو جۆرەکانی مافی هزری مسۆگەر دەکات، لەوانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3126"
        },
        {
          "id": "p3129",
          "sourceIndex": 3129,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاتێنت: بۆ داهێنانە تەکنیکی و پیشەسازییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاتێنت: بۆ داهێنانە تەکنیکی و پیشەسازییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3128"
        },
        {
          "id": "p3130",
          "sourceIndex": 3130,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مافی نووسەر (کۆپی-ڕایت): بۆ بەرهەمە ئەدەبی، هونەری و زانستییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مافی نووسەر (کۆپی-ڕایت): بۆ بەرهەمە ئەدەبی، هونەری و زانستییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3128"
        },
        {
          "id": "p3131",
          "sourceIndex": 3131,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. نیشانەی بازرگانی: بۆ پاراستنی شوناسی بازرگانیی کۆمپانیا و بەرهەمەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. نیشانەی بازرگانی: بۆ پاراستنی شوناسی بازرگانیی کۆمپانیا و بەرهەمەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3128"
        },
        {
          "id": "p3132",
          "sourceIndex": 3132,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دیزاینی پیشەسازی و نهێنیی بازرگانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دیزاینی پیشەسازی و نهێنیی بازرگانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3128"
        },
        {
          "id": "p3133",
          "sourceIndex": 3133,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٣. مافی هزری تەنیا وەک مافێکی تایبەت سەیر ناکرێت، بەڵکو وەک سەرمایەیەکی ستراتیژیی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت. هەر داهێنانێک کە لە ئەنجامی توێژینەوەی پشتیوانیکراو لەلایەن دەوڵەتەوە بەرهەم بێت و پەیوەندیی بە ئاسایشی نەتەوەییەوە هەبێت، دەوڵەت مافی یەکەمایەتیی بەکارهێنانی هەیە لە چوارچێوەی قانووندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "مافی هزری تەنیا وەک مافێکی تایبەت سەیر ناکرێت، بەڵکو وەک سەرمایەیەکی ستراتیژیی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت. هەر داهێنانێک کە لە ئەنجامی توێژینەوەی پشتیوانیکراو لەلایەن دەوڵەتەوە بەرهەم بێت و پەیوەندیی بە ئاسایشی نەتەوەییەوە هەبێت، دەوڵەت مافی یەکەمایەتیی بەکارهێنانی هەیە لە چوارچێوەی قانووندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3126"
        },
        {
          "id": "p3134",
          "sourceIndex": 3134,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٤. بۆ مسۆگەرکردنی ڕاییکردنی کارای قانوونەکان، لقی تایبەتمەند بە کێشەکانی مافی هزری لەناو دادگاکاندا دادەمەزرێت. پێشێلکردنی مافی هزری و سیخوڕیی پیشەسازی، بە تاوانی قورس دژی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "بۆ مسۆگەرکردنی ڕاییکردنی کارای قانوونەکان، لقی تایبەتمەند بە کێشەکانی مافی هزری لەناو دادگاکاندا دادەمەزرێت. پێشێلکردنی مافی هزری و سیخوڕیی پیشەسازی، بە تاوانی قورس دژی ئابووریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " هەژمار دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3126"
        },
        {
          "id": "p3135",
          "sourceIndex": 3135,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٥. زانکۆ و ناوەندەکانی توێژینەوە پابەندن بە دامەزراندنی \"لیژنەی ڕەوشتی توێژینەوەی زانستی\" بۆ چاودێریکردنی پابەندبوون بە بەرزترین ستانداردەکانی ڕاستگۆیی و متمانەپێکراوی ئەکادیمی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "زانکۆ و ناوەندەکانی توێژینەوە پابەندن بە دامەزراندنی \"لیژنەی ڕەوشتی توێژینەوەی زانستی\" بۆ چاودێریکردنی پابەندبوون بە بەرزترین ستانداردەکانی ڕاستگۆیی و متمانەپێکراوی ئەکادیمی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3126"
        },
        {
          "id": "p3136",
          "sourceIndex": 3136,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دزیی زانستی و هەر جۆرە ساختەکارییەکی ئەکادیمی، بە تاوانێکی نەبەخشراو هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دزیی زانستی و هەر جۆرە ساختەکارییەکی ئەکادیمی، بە تاوانێکی نەبەخشراو هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3135"
        },
        {
          "id": "p3137",
          "sourceIndex": 3137,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. سزاکانی ئەم تاوانە لە لادانی کاتییەوە دەست پێدەکات تا دەرکردنی یەکجارەکی لە دامەزراوە ئەکادیمییەکە و هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی هەموو ئەو بڕوانامانەی کە بەدەست هاتوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. سزاکانی ئەم تاوانە لە لادانی کاتییەوە دەست پێدەکات تا دەرکردنی یەکجارەکی لە دامەزراوە ئەکادیمییەکە و هەڵوەشاندنەوەی قانوونیی هەموو ئەو بڕوانامانەی کە بەدەست هاتوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3135"
        },
        {
          "id": "p3138",
          "sourceIndex": 3138,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی گشتگیر و پابەندبوونی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی گشتگیر و پابەندبوونی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3139",
          "sourceIndex": 3139,
          "style": "Normal",
          "text": "١١.١. قانوونێکی تایبەت و گشتگیر بە ناوی \"قانوونی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی\" دەردەچێت، کە دەبێت بە ڕوونی وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە ڕێک بخات، بەتایبەتی:",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت و گشتگیر بە ناوی \"قانوونی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی\" دەردەچێت، کە دەبێت بە ڕوونی وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە ڕێک بخات، بەتایبەتی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3138"
        },
        {
          "id": "p3140",
          "sourceIndex": 3140,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێکهاتە، دەسەڵات و میکانیزمی کارکردنی \"کۆڕی نیشتمانی بۆ زانست و تەکنەلۆژیا\" و \"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری\".",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێکهاتە، دەسەڵات و میکانیزمی کارکردنی \"کۆڕی نیشتمانی بۆ زانست و تەکنەلۆژیا\" و \"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3138"
        },
        {
          "id": "p3141",
          "sourceIndex": 3141,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مافە بنەڕەتی و ئەرکەکانی ئەندامانی ستافی ئەکادیمی، لەوانە مافی مانەوەی هەردەمیی ، ئازادیی ئەکادیمی و بەرپرسیارێتیی پیشەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مافە بنەڕەتی و ئەرکەکانی ئەندامانی ستافی ئەکادیمی، لەوانە مافی مانەوەی هەردەمیی ، ئازادیی ئەکادیمی و بەرپرسیارێتیی پیشەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3138"
        },
        {
          "id": "p3142",
          "sourceIndex": 3142,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ماف و ئەرکەکانی خوێندکاران، لەوانە مافی بەشداریکردن لە بەڕێوەبردنی زانکۆ و پابەندبوون بە پەیڕەوی ناوخۆیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ماف و ئەرکەکانی خوێندکاران، لەوانە مافی بەشداریکردن لە بەڕێوەبردنی زانکۆ و پابەندبوون بە پەیڕەوی ناوخۆیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3138"
        },
        {
          "id": "p3143",
          "sourceIndex": 3143,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بنەماکانی بەڕێوەبردنی زانکۆ دەوڵەتی و نادەوڵەتییەکان، لەوانە شێوازی هەڵبژاردنی سەرکردایەتی و پێکهاتەی ئەنجومەنە زانستییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بنەماکانی بەڕێوەبردنی زانکۆ دەوڵەتی و نادەوڵەتییەکان، لەوانە شێوازی هەڵبژاردنی سەرکردایەتی و پێکهاتەی ئەنجومەنە زانستییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3138"
        },
        {
          "id": "p3144",
          "sourceIndex": 3144,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٢. وەک پابەندبوونێکی دەستووریی نەگۆڕ، دەوڵەت مسۆگەر دەکات کە ڕێژەی بودجەی تەرخانکراو بۆ کەرتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، هەرگیز لە ڕێژەیەکی دیاریکراوی کۆی بەرهەمی ناوخۆیی کەمتر نەبێت، کە ئەم ڕێژەیە بە قانوون دیاری دەکرێت و نابێت لە ستانداردە جیهانییەکانی وڵاتانی پێشکەوتوو نزمتر بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "وەک پابەندبوونێکی دەستووریی نەگۆڕ، دەوڵەت مسۆگەر دەکات کە ڕێژەی بودجەی تەرخانکراو بۆ کەرتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، هەرگیز لە ڕێژەیەکی دیاریکراوی کۆی بەرهەمی ناوخۆیی کەمتر نەبێت، کە ئەم ڕێژەیە بە قانوون دیاری دەکرێت و نابێت لە ستانداردە جیهانییەکانی وڵاتانی پێشکەوتوو نزمتر بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3138"
        },
        {
          "id": "p3145",
          "sourceIndex": 3145,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٣. قانوونی خوێندنی باڵا دەبێت بە شێوەیەکی دەوری، لانیکەم هەر دە ساڵ جارێک، پێداچوونەوەی بۆ بکرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی کە لەگەڵ دوایین پێشکەوتنە زانستی و تەکنەلۆژییەکانی جیهاندا هاوتەریبە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "قانوونی خوێندنی باڵا دەبێت بە شێوەیەکی دەوری، لانیکەم هەر دە ساڵ جارێک، پێداچوونەوەی بۆ بکرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی کە لەگەڵ دوایین پێشکەوتنە زانستی و تەکنەلۆژییەکانی جیهاندا هاوتەریبە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3138"
        },
        {
          "id": "p3146",
          "sourceIndex": 3146,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوازدەیەم: پەیوەندیی زانست بە ئاسایشی نەتەوەیی و بەرگری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوازدەیەم: پەیوەندیی زانست بە ئاسایشی نەتەوەیی و بەرگری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3147",
          "sourceIndex": 3147,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.١. دەوڵەت دان بەوەدا دەنێ کە پێشکەوتنی زانستی و تەکنەلۆژی، بەتایبەتی لە بوارە ستراتیژییەکاندا، بەشێکی دانەبڕاوە لە ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت دان بەوەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "پێشکەوتنی زانستی و تەکنەلۆژی، بەتایبەتی لە بوارە ستراتیژییەکاندا، بەشێکی دانەبڕاوە لە ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3146"
        },
        {
          "id": "p3148",
          "sourceIndex": 3148,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٢. لەسەر ئەم بنەمایە، بە فەرمانی سەرکۆمار و بەپێی قانوون، \"کۆڕی هاوبەشی ستراتیژیی زانست و ئاسایش\" دادەمەزرێت. ئەم کۆڕە لە نوێنەرانی باڵای \"کۆڕی نیشتمانی بۆ زانست و تەکنەلۆژیا\"، زانکۆ پێشەنگەکان، شالیارگەی بەرگری، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی و دەستەی پیشەسازیی بەرگری پێکدێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەسەر ئەم بنەمایە، بە فەرمانی سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": " و بەپێی قانوون، \"کۆڕی هاوبەشی ستراتیژیی زانست و ئاسایش\" دادەمەزرێت. ئەم کۆڕە لە نوێنەرانی باڵای \"کۆڕی نیشتمانی بۆ زانست و تەکنەلۆژیا\"، زانکۆ پێشەنگەکان، شالیارگەی بەرگری، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی و دەستەی پیشەسازیی بەرگری پێکدێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3146"
        },
        {
          "id": "p3149",
          "sourceIndex": 3149,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٣. ئەرکی ئەم کۆڕە هاوبەشە بریتییە لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی ئەم کۆڕە هاوبەشە بریتییە لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3146"
        },
        {
          "id": "p3150",
          "sourceIndex": 3150,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دیاریکردنی ئەو بوارە زانستی و تەکنەلۆژییە ژینەکییانەی کە یەکەمایەتیی ڕەهایان هەیە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دیاریکردنی ئەو بوارە زانستی و تەکنەلۆژییە ژینەکییانەی کە یەکەمایەتیی ڕەهایان هەیە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3149"
        },
        {
          "id": "p3151",
          "sourceIndex": 3151,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئاڕاستەکردنی بەشێک لە بودجەی توێژینەوەی نیشتمانی بەرەو پڕۆژە ستراتیژییەکانی بواری بەرگری و هەواڵگری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئاڕاستەکردنی بەشێک لە بودجەی توێژینەوەی نیشتمانی بەرەو پڕۆژە ستراتیژییەکانی بواری بەرگری و هەواڵگری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3149"
        },
        {
          "id": "p3152",
          "sourceIndex": 3152,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. سەرپەرشتیکردنی پڕۆسەی گواستنەوەی پارێزراوی تەکنەلۆژیا لە زانکۆکانەوە بۆ کەرتی پیشەسازیی بەرگری.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. سەرپەرشتیکردنی پڕۆسەی گواستنەوەی پارێزراوی تەکنەلۆژیا لە زانکۆکانەوە بۆ کەرتی پیشەسازیی بەرگری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3149"
        },
        {
          "id": "p3153",
          "sourceIndex": 3153,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٤. گشت ئەو توێژینەوانەی کە لە چوارچێوەی ئەم هاوکارییەدا ئەنجام دەدرێن، دەکەونە ژێر قانوونی توندی پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەتەوە. پەرگاڵێکی تایبەت بۆ پێدانی مۆڵەتی هەداری بەو توێژەر و خوێندکارانە دادەنرێ کە لەم پڕۆژانەدا کار دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "گشت ئەو توێژینەوانەی کە لە چوارچێوەی ئەم هاوکارییەدا ئەنجام دەدرێن، دەکەونە ژێر قانوونی توندی پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەتەوە. پەرگاڵێکی تایبەت بۆ پێدانی مۆڵەتی هەداری بەو توێژەر و خوێندکارانە دادەنر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لەم پڕۆژانەدا کار دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3146"
        },
        {
          "id": "p3154",
          "sourceIndex": 3154,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٥. دامەزراندنی \"لیژنەی باڵای ڕەوشتی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو\" لەناو ئەم کۆڕە هاوبەشەدا، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە گەشەپێدان و بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا هەستیارەکان (وەک ژیریی دەستکردی سەربازی و ئەندازیاریی ژێن) لەگەڵ بەها مرۆییەکان و قانوون نێودەوڵەتییەکاندا دەگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی \"لیژنەی باڵای ڕەوشتی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو\" لەناو ئەم کۆڕە هاوبەشەدا، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە گەشەپێدان و بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا هەستیارەکان (وەک ژیریی دەستکردی سەربازی و ئەندازیاریی ژێن) لەگەڵ بەها مرۆییەکان و قانوون نێودەوڵەتییەکاندا دەگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3146"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 98,
      "slug": "clause-98",
      "articleNumber": 98,
      "status": "published",
      "chapterId": 10,
      "title": "کولتوور، زمانی کوردی و پاشماگی نەتەوەیی",
      "body": "کولتوور، زمان و پاشماگی نەتەوەیی، کۆڵەکەی شوناس و کەرەستەی خاوی بنیاتنانی ئاوەزیی نەتەوەن. دەوڵەت، وەک ئەرکێکی باڵای دەستووری، پابەندە بە پاراستن، بووژاندنەوە و بەکارهێنانی ستراتیژیی ئەم سێ کۆڵەکە ژینەکییە، بە ئامانجی مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی هزری و درێژەدارییەتیی بوونی نەتەوە.\n\nیەکەم: زمانی کوردی، کۆڵەکەی شوناس و ئامرازی سەربەخۆیی\n\n١.١. زمانی کوردی، بە گشت زاراوەکانییەوە کە پێکەوە \"زنجیرەزاراوە\"ـی کوردی پێکدەهێنن، تاکە زمانی فەرمیی دەوڵەتی کۆماری کوردستانە. ئەم پێگەیە سەوداهەڵنەگرە و بەشێکە لە بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە.\n\n١.٢. فەرمییەتی زمانی کوردی ئەم ئەرکە قانوونییانە لەسەر شانی دەوڵەت دادەنێت:\n\nئا. زمانی کوردی زمانی تاکانەی گشت دامەزراوەکانی دەوڵەتە، لەوانە دەسەڵاتەکانی ڕایەدار، قانووندانان و دادوەری. گشت بەڵگەنامە، قانوون و بڕیارێکی فەرمی دەبێت بە زمانی کوردی دەربچێت.\n\nب. زمانی کوردی زمانی تاکانەی خوێندنە لە هەموو قۆناغەکانی پەروەردەدا، لە باخچەی ساوایانەوە تا کۆتاییهێنانی خوێندنی باڵا.\n\nپ. گشت ڕاگەیاندنێکی فەرمی، میدیای دەوڵەتی و پەیوەندیی گشتیی دامەزراوەکان، دەبێت بە زمانی کوردی بێت.\n\nت. بەکارهێنانی زمانی کوردی لە گشت هێما گشتییەکان، ناوی شەقام و شوێنەکان و تابلۆی ڕێنوێنییەکاندا ناچارییە.\n\n١.٣. دەوڵەت پابەندە بە \"وارگێڕیی بووژاندنەوەی زمانی\"، کە ئامانجی گێڕانەوەی زمانی کوردییە بۆ هەموو ئەو کوردانەی بەهۆی وارگێڕیی توانەوەی داگیرکەرانەوە زمانی دایکیی خۆیان لەدەست داوە.\n\nدوویەم: ئەکادیمیای نیشتمانیی زمانی کوردی\n\n٢.١. بەپێی ئەم دەستوورە، \"ئەکادیمیای نیشتمانیی زمانی کوردی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت، کە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە.\n\n٢.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم ئەکادیمیایە بریتین لە:\n\nئا. لێکۆڵینەوەی زانستیی قووڵ لەسەر ڕەگ و ڕیشەی مێژوویی، پێکهاتە و پەرەسەندنی زمانی کوردی و زاراوەکانی.\n\nب. داڕشتن و ستانداردکردنی زمانی فەرمیی نووسین و بڵاوکردنەوەی فەرهەنگی نیشتمانیی یەکگرتوو.\n\nپ. وشەسازیی نوێ و داڕشتنی زاراوەی زانستی و تەکنەلۆژیی هاوچەرخ، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە زمانەکە لەگەڵ پێشکەوتنەکانی سەردەمدا هاوتەریب بێت.\n\nت. داڕشتنی وارگێڕیی زمانیی نیشتمانی و چاودێریکردنی ڕاییکردنی لە گشت دامەزراوەکانی دەوڵەتدا.\n\n٢.٣. بڕیارەکانی ئەکادیمیا لە بواری ستانداردکردن و زاراوەدا، دوای پەسەندکردنیان بەپێی پەیڕەوی ناوخۆیی خۆی، بۆ گشت دامەزراوە فەرمییەکانی دەوڵەت پابەندکەرن.\n\n٢.٤. پێکهاتە و میکانیزمی کارکردنی ئەکادیمیا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت، بە شێوازێک کە سەربەخۆیی و ئاستی بەرزی زانستیی مسۆگەر بکرێت.\n\nسێیەم: پاراستنی پاشماگی شارستانی وەک کەرەسەی یادەوەری\n\n٣.١. پاراستن، نۆژەنکردنەوە، تۆمارکردنی زانستی و ناساندنی پاشماگی شتەکی و ناشتەکی شارستانی و شوێنەوارەکانی کوردستان بە جیهان، ئەرکێکی باڵای دەستووریی دەوڵەتە.\n\n٣.٢. هەر هەوڵێک بۆ شێواندن، سڕینەوە، دزین یان بازرگانیکردنی ناقانوونیی بەم پاشماگە، بە تاوانێکی قورس دژی یادەوەریی نەتەوەیی و ئاسایشی دەوڵەت هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوونێکی تایبەت توندترین سزای لەسەر دەبێت.\n\n٣.٣. دەوڵەت، لە ڕێگەی \"دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری\"ـیەوە، ئەرکدارە بە گرتنەبەری هەموو ڕێکارێکی دیپلۆماسی و قانوونیی بۆ گێڕانەوەی بێ مەرجی گشت ئەو پاشماگە نەتەوەییانەی کە بە ناقانوونیی براونەتە دەرەوەی وڵات.\n\nچوارەم: دامەزراوەکانی یادەوەریی نیشتمانی\n\n٤.١. دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی ئەم دامەزراوە ژینەکییانە بۆ پاراستنی یادەوەریی بەکۆمەڵی نەتەوە:\n\nئا. ئەرشیڤی نەتەوەیی کوردستان: وەک دامەزراوەیەکی مۆدێرن و دیجیتاڵی بۆ کۆکردنەوە و پاراستنی گشت بەڵگەنامە مێژوویی، وارگێڕی و فەرمییەکانی نەتەوە و دەوڵەت. ئەم ئەرشیڤە وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی \"دەوڵەتی ژیر\" دادەنرێت.\n\nب. مۆزەخانەی نیشتمانیی کوردستان: وەک ناوەندی زیندووی یادەوەریی نەتەوە، بۆ نمایشکردنی سیستماتیکی مێژووی دوور و درێژی شارستانییەت و خەباتی نەتەوەی کورد، و وەک دامەزراوەیەکی پەروەردەیی بۆ پێگەیاندنی نەوەی نوێ.\n\nپ. کتێبخانەی نیشتمانیی کوردستان: بۆ کۆکردنەوە، پاراستن و بەردەستخستنی گشت بەرهەمێکی چاپکراو و دیجیتاڵی کە بە زمانی کوردی یان دەربارەی کوردستان بڵاودەکرێتەوە.\n\nپێنجەم: بووژاندنەوەی هزری نەتەوەیی و باڵادەستیی ئاوەزی\n\n٥.١. دەوڵەت، وەک ئەرکێکی ستراتیژی، پابەندە بە پشتیوانیکردنی دامەزراوەیی لە بووژاندنەوە و پەرەپێدانی هزری ڕەسەنی کوردستانی.\n\n٥.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی هاندانی توێژینەوەی ئەکادیمیی قووڵ لەسەر مێژووی بیرمەندی، هزری وارگێڕی و کۆمەڵایەتیی کوردستان ڕایی دەکرێت.\n\n٥.٣. ئامانج لەم کارە، بنیاتنانەوەی ئاوەزیی نەتەوەیی، بەهێزکردنی باڵادەستیی هزری، و ناساندنی بەشدارییەکانی کوردە لە مێژووی هزری مرۆڤایەتیدا.\n\n٥.٤. دامەزراوەکانی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ئەرکدار دەکرێن بە دامەزراندنی بەشی تایبەتمەند و تەرخانکردنی بودجەی پێویست بۆ ئەم بوارە ژینەکییە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3156",
          "sourceIndex": 3156,
          "style": "Normal",
          "text": "کولتوور، زمان و پاشماگی نەتەوەیی، کۆڵەکەی شوناس و کەرەستەی خاوی بنیاتنانی ئاوەزیی نەتەوەن. دەوڵەت، وەک ئەرکێکی باڵای دەستووری، پابەندە بە پاراستن، بووژاندنەوە و بەکارهێنانی ستراتیژیی ئەم سێ کۆڵەکە ژینەکییە، بە ئامانجی مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی هزری و درێژەدارییەتیی بوونی نەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "کولتوور، زمان و پاشماگی نەتەوەیی، کۆڵەکەی شوناس و کەرەستەی خاوی بنیاتنانی ئاوەزیی نەتەوەن. دەوڵەت، وەک ئەرکێکی باڵای دەستووری، پابەندە بە پاراستن، بووژاندنەوە و بەکارهێنانی ستراتیژیی ئەم سێ کۆڵەکە ژینەکییە، بە ئامانجی مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی هزری و درێژەدارییەتیی بوونی نەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3157",
          "sourceIndex": 3157,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: زمانی کوردی، کۆڵەکەی شوناس و ئامرازی سەربەخۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: زمانی کوردی، کۆڵەکەی شوناس و ئامرازی سەربەخۆیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3158",
          "sourceIndex": 3158,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. زمانی کوردی، بە گشت زاراوەکانییەوە کە پێکەوە \"زنجیرەزاراوە\"ـی کوردی پێکدەهێنن، تاکە زمانی فەرمیی دەوڵەتی کۆماری کوردستانە. ئەم پێگەیە سەوداهەڵنەگرە و بەشێکە لە بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "زمانی کوردی، بە گشت زاراوەکانییەوە کە پێکەوە \"زنجیرەزاراوە\"ـی کوردی پێکدەهێنن، تاکە زمانی فەرمیی دەوڵەتی کۆماری کوردستانە. ئەم پێگەیە سەوداهەڵنەگرە و بەشێکە لە بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3157"
        },
        {
          "id": "p3159",
          "sourceIndex": 3159,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. فەرمییەتی زمانی کوردی ئەم ئەرکە قانوونییانە لەسەر شانی دەوڵەت دادەنێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "فەرمییەتی زمانی کوردی ئەم ئەرکە قانوونییانە لەسەر شانی دەوڵەت دادەنێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3157"
        },
        {
          "id": "p3160",
          "sourceIndex": 3160,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. زمانی کوردی زمانی تاکانەی گشت دامەزراوەکانی دەوڵەتە، لەوانە دەسەڵاتەکانی ڕایەدار، قانووندانان و دادوەری. گشت بەڵگەنامە، قانوون و بڕیارێکی فەرمی دەبێت بە زمانی کوردی دەربچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. زمانی کوردی زمانی تاکانەی گشت دامەزراوەکانی دەوڵەتە، لەوانە دەسەڵاتەکانی ڕایەدار، قانووندانان و دادوەری. گشت بەڵگەنامە، قانوون و بڕیارێکی فەرمی دەبێت بە زمانی کوردی دەربچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3159"
        },
        {
          "id": "p3161",
          "sourceIndex": 3161,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. زمانی کوردی زمانی تاکانەی خوێندنە لە هەموو قۆناغەکانی پەروەردەدا، لە باخچەی ساوایانەوە تا کۆتاییهێنانی خوێندنی باڵا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. زمانی کوردی زمانی تاکانەی خوێندنە لە هەموو قۆناغەکانی پەروەردەدا، لە باخچەی ساوایانەوە تا کۆتاییهێنانی خوێندنی باڵا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3159"
        },
        {
          "id": "p3162",
          "sourceIndex": 3162,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. گشت ڕاگەیاندنێکی فەرمی، میدیای دەوڵەتی و پەیوەندیی گشتیی دامەزراوەکان، دەبێت بە زمانی کوردی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. گشت ڕاگەیاندنێکی فەرمی، میدیای دەوڵەتی و پەیوەندیی گشتیی دامەزراوەکان، دەبێت بە زمانی کوردی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3159"
        },
        {
          "id": "p3163",
          "sourceIndex": 3163,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بەکارهێنانی زمانی کوردی لە گشت هێما گشتییەکان، ناوی شەقام و شوێنەکان و تابلۆی ڕێنوێنییەکاندا ناچارییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بەکارهێنانی زمانی کوردی لە گشت هێما گشتییەکان، ناوی شەقام و شوێنەکان و تابلۆی ڕێنوێنییەکاندا ناچارییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3159"
        },
        {
          "id": "p3164",
          "sourceIndex": 3164,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. دەوڵەت پابەندە بە \"وارگێڕیی بووژاندنەوەی زمانی\"، کە ئامانجی گێڕانەوەی زمانی کوردییە بۆ هەموو ئەو کوردانەی بەهۆی وارگێڕیی توانەوەی داگیرکەرانەوە زمانی دایکیی خۆیان لەدەست داوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە \"وارگێڕیی بووژاندنەوەی زمانی\"، کە ئامانجی گێڕانەوەی زمانی کوردییە بۆ هەموو ئەو کوردانەی بەهۆی وارگێڕیی توانەوەی داگیرکەرانەوە زمانی دایکیی خۆیان لەدەست داوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3157"
        },
        {
          "id": "p3165",
          "sourceIndex": 3165,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەکادیمیای نیشتمانیی زمانی کوردی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەکادیمیای نیشتمانیی زمانی کوردی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3166",
          "sourceIndex": 3166,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بەپێی ئەم دەستوورە، \"ئەکادیمیای نیشتمانیی زمانی کوردی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت، کە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی ئەم دەستوورە، \"ئەکادیمیای نیشتمانیی زمانی کوردی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت، کە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3165"
        },
        {
          "id": "p3167",
          "sourceIndex": 3167,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم ئەکادیمیایە بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم ئەکادیمیایە بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3165"
        },
        {
          "id": "p3168",
          "sourceIndex": 3168,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لێکۆڵینەوەی زانستیی قووڵ لەسەر ڕەگ و ڕیشەی مێژوویی، پێکهاتە و پەرەسەندنی زمانی کوردی و زاراوەکانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لێکۆڵینەوەی زانستیی قووڵ لەسەر ڕەگ و ڕیشەی مێژوویی، پێکهاتە و پەرەسەندنی زمانی کوردی و زاراوەکانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3167"
        },
        {
          "id": "p3169",
          "sourceIndex": 3169,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. داڕشتن و ستانداردکردنی زمانی فەرمیی نووسین و بڵاوکردنەوەی فەرهەنگی نیشتمانیی یەکگرتوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. داڕشتن و ستانداردکردنی زمانی فەرمیی نووسین و بڵاوکردنەوەی فەرهەنگی نیشتمانیی یەکگرتوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3167"
        },
        {
          "id": "p3170",
          "sourceIndex": 3170,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. وشەسازیی نوێ و داڕشتنی زاراوەی زانستی و تەکنەلۆژیی هاوچەرخ، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە زمانەکە لەگەڵ پێشکەوتنەکانی سەردەمدا هاوتەریب بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. وشەسازیی نوێ و داڕشتنی زاراوەی زانستی و تەکنەلۆژیی هاوچەرخ، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە زمانەکە لەگەڵ پێشکەوتنەکانی سەردەمدا هاوتەریب بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3167"
        },
        {
          "id": "p3171",
          "sourceIndex": 3171,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. داڕشتنی وارگێڕیی زمانیی نیشتمانی و چاودێریکردنی ڕاییکردنی لە گشت دامەزراوەکانی دەوڵەتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. داڕشتنی وارگێڕیی زمانیی نیشتمانی و چاودێریکردنی ڕاییکردنی لە گشت دامەزراوەکانی دەوڵەتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3167"
        },
        {
          "id": "p3172",
          "sourceIndex": 3172,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. بڕیارەکانی ئەکادیمیا لە بواری ستانداردکردن و زاراوەدا، دوای پەسەندکردنیان بەپێی پەیڕەوی ناوخۆیی خۆی، بۆ گشت دامەزراوە فەرمییەکانی دەوڵەت پابەندکەرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بڕیارەکانی ئەکادیمیا لە بواری ستانداردکردن و زاراوەدا، دوای پەسەندکردنیان بەپێی پەیڕەوی ناوخۆیی خۆی، بۆ گشت دامەزراوە فەرمییەکانی دەوڵەت پابەندکەرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3165"
        },
        {
          "id": "p3173",
          "sourceIndex": 3173,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. پێکهاتە و میکانیزمی کارکردنی ئەکادیمیا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت، بە شێوازێک کە سەربەخۆیی و ئاستی بەرزی زانستیی مسۆگەر بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پێکهاتە و میکانیزمی کارکردنی ئەکادیمیا بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت، بە شێوازێک کە سەربەخۆیی و ئاستی بەرزی زانستیی مسۆگەر بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3165"
        },
        {
          "id": "p3174",
          "sourceIndex": 3174,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پاراستنی پاشماگی شارستانی وەک کەرەسەی یادەوەری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پاراستنی پاشماگی شارستانی وەک کەرەسەی یادەوەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3175",
          "sourceIndex": 3175,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پاراستن، نۆژەنکردنەوە، تۆمارکردنی زانستی و ناساندنی پاشماگی شتەکی و ناشتەکی شارستانی و شوێنەوارەکانی کوردستان بە جیهان، ئەرکێکی باڵای دەستووریی دەوڵەتە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پاراستن، نۆژەنکردنەوە، تۆمارکردنی زانستی و ناساندنی پاشماگی شتەکی و ناشتەکی شارستانی و شوێنەوارەکانی کوردستان بە جیهان، ئەرکێکی باڵای دەستووریی دەوڵەتە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3174"
        },
        {
          "id": "p3176",
          "sourceIndex": 3176,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. هەر هەوڵێک بۆ شێواندن، سڕینەوە، دزین یان بازرگانیکردنی ناقانوونیی بەم پاشماگە، بە تاوانێکی قورس دژی یادەوەریی نەتەوەیی و ئاسایشی دەوڵەت هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوونێکی تایبەت توندترین سزای لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک بۆ شێواندن، سڕینەوە، دزین یان بازرگانیکردنی ناقانوونیی بەم پاشماگە، بە تاوانێکی قورس دژی یادەوەریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " و ئاسایشی دەوڵەت هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوونێکی تایبەت توندترین سزای لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3174"
        },
        {
          "id": "p3177",
          "sourceIndex": 3177,
          "style": "Normal",
          "text": "٣.٣. دەوڵەت، لە ڕێگەی \"دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری\"ـیەوە، ئەرکدارە بە گرتنەبەری هەموو ڕێکارێکی دیپلۆماسی و قانوونیی بۆ گێڕانەوەی بێ مەرجی گشت ئەو پاشماگە نەتەوەییانەی کە بە ناقانوونیی براونەتە دەرەوەی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی \"دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری\"ـیەوە، ئەرکدارە بە گرتنەبەری هەموو ڕێکارێکی دیپلۆماسی و قانوونیی بۆ گێڕانەوەی بێ مەرجی گشت ئەو پاشماگە نەتەوەییانەی کە بە ناقانوونیی براونەتە دەرەوەی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3176"
        },
        {
          "id": "p3178",
          "sourceIndex": 3178,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دامەزراوەکانی یادەوەریی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دامەزراوەکانی یادەوەریی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3179",
          "sourceIndex": 3179,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی ئەم دامەزراوە ژینەکییانە بۆ پاراستنی یادەوەریی بەکۆمەڵی نەتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی ئەم دامەزراوە ژینەکییانە بۆ پاراستنی یادەوەریی بەکۆمەڵی نەتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3178"
        },
        {
          "id": "p3180",
          "sourceIndex": 3180,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەرشیڤی نەتەوەیی کوردستان: وەک دامەزراوەیەکی مۆدێرن و دیجیتاڵی بۆ کۆکردنەوە و پاراستنی گشت بەڵگەنامە مێژوویی، وارگێڕی و فەرمییەکانی نەتەوە و دەوڵەت. ئەم ئەرشیڤە وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی \"دەوڵەتی ژیر\" دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئەرشیڤی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " کوردستان: وەک دامەزراوەیەکی مۆدێرن و دیجیتاڵی بۆ کۆکردنەوە و پاراستنی گشت بەڵگەنامە مێژوویی، وارگێڕی و فەرمییەکانی نەتەوە و دەوڵەت. ئەم ئەرشیڤە وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی \"دەوڵەتی ژیر\" دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3179"
        },
        {
          "id": "p3181",
          "sourceIndex": 3181,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مۆزەخانەی نیشتمانیی کوردستان: وەک ناوەندی زیندووی یادەوەریی نەتەوە، بۆ نمایشکردنی سیستماتیکی مێژووی دوور و درێژی شارستانییەت و خەباتی نەتەوەی کورد، و وەک دامەزراوەیەکی پەروەردەیی بۆ پێگەیاندنی نەوەی نوێ.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مۆزەخانەی نیشتمانیی کوردستان: وەک ناوەندی زیندووی یادەوەریی نەتەوە، بۆ نمایشکردنی سیستماتیکی مێژووی دوور و درێژی شارستانییەت و خەباتی نەتەوەی کورد، و وەک دامەزراوەیەکی پەروەردەیی بۆ پێگەیاندنی نەوەی نوێ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3179"
        },
        {
          "id": "p3182",
          "sourceIndex": 3182,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کتێبخانەی نیشتمانیی کوردستان: بۆ کۆکردنەوە، پاراستن و بەردەستخستنی گشت بەرهەمێکی چاپکراو و دیجیتاڵی کە بە زمانی کوردی یان دەربارەی کوردستان بڵاودەکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کتێبخانەی نیشتمانیی کوردستان: بۆ کۆکردنەوە، پاراستن و بەردەستخستنی گشت بەرهەمێکی چاپکراو و دیجیتاڵی کە بە زمانی کوردی یان دەربارەی کوردستان بڵاودەکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3179"
        },
        {
          "id": "p3183",
          "sourceIndex": 3183,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: بووژاندنەوەی هزری نەتەوەیی و باڵادەستیی ئاوەزی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: بووژاندنەوەی هزری نەتەوەیی و باڵادەستیی ئاوەزی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3184",
          "sourceIndex": 3184,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەت، وەک ئەرکێکی ستراتیژی، پابەندە بە پشتیوانیکردنی دامەزراوەیی لە بووژاندنەوە و پەرەپێدانی هزری ڕەسەنی کوردستانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، وەک ئەرکێکی ستراتیژی، پابەندە بە پشتیوانیکردنی دامەزراوەیی لە بووژاندنەوە و پەرەپێدانی هزری ڕەسەنی کوردستانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3183"
        },
        {
          "id": "p3185",
          "sourceIndex": 3185,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئەم ئەرکە لە ڕێگەی هاندانی توێژینەوەی ئەکادیمیی قووڵ لەسەر مێژووی بیرمەندی، هزری وارگێڕی و کۆمەڵایەتیی کوردستان ڕایی دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرکە لە ڕێگەی هاندانی توێژینەوەی ئەکادیمیی قووڵ لەسەر مێژووی بیرمەندی، هزری وارگێڕی و کۆمەڵایەتیی کوردستان ڕایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3183"
        },
        {
          "id": "p3186",
          "sourceIndex": 3186,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. ئامانج لەم کارە، بنیاتنانەوەی ئاوەزیی نەتەوەیی، بەهێزکردنی باڵادەستیی هزری، و ناساندنی بەشدارییەکانی کوردە لە مێژووی هزری مرۆڤایەتیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئامانج لەم کارە، بنیاتنانەوەی ئاوەزیی نەتەوەیی، بەهێزکردنی باڵادەستیی هزری، و ناساندنی بەشدارییەکانی کوردە لە مێژووی هزری مرۆڤایەتیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3183"
        },
        {
          "id": "p3187",
          "sourceIndex": 3187,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. دامەزراوەکانی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ئەرکدار دەکرێن بە دامەزراندنی بەشی تایبەتمەند و تەرخانکردنی بودجەی پێویست بۆ ئەم بوارە ژینەکییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دامەزراوەکانی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ئەرکدار دەکرێن بە دامەزراندنی بەشی تایبەتمەند و تەرخانکردنی بودجەی پێویست بۆ ئەم بوارە ژینەکییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3183"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 99,
      "slug": "clause-99",
      "articleNumber": 99,
      "status": "published",
      "chapterId": 10,
      "title": "ئازادیی داهێنان و ڕۆشنگەریی نەتەوەیی",
      "body": "دەوڵەت بەرهەمی کولتووری و داهێنانی هونەری وەک هێزێکی ژینەکی و دینامیکی بۆ بنیاتنانی ئاوەزێکی نەتەوەیی پێشکەوتوو و کۆمەڵگایەکی خاوەن شکۆ دەبینێت. ئازادیی داهێنان نەک هەر مافێکی تاکەکەسی، بەڵکو پێویستییەکی ستراتیژییە بۆ گەشەسەندنی هزری، پتەوکردنی شوناس و توانای نەتەوە بۆ ڕەخنەگرتن لە خۆی و جیهان و بەدیهێنانی بەدیلی نوێ. لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت نەک تەنیا ڕێز لە ئازادیی داهێنان دەگرێت، بەڵکو بە ئەرکی خۆی دەزانێ کە ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەسەندنی کولتوورێکی زیندوو، ڕەخنەگرانە و داهێنەرانە بڕەخسێنێت.\n\nیەکەم: گەرەنتیی ئازادیی داهێنان\n\n١.١. دەوڵەت گەرەنتیی ئازادیی داهێنانی هونەری، ئەدەبی و هزری دەکات.\n\n١.٢. هیچ هونەرمەند، نووسەر و بیرمەندێک نابێت لەسەر بەرهەم و داهێنانەکانی ڕووبەڕووی لێپرسینەوە، سانسۆر، یان تەوژمی وارگێڕی ببێتەوە.\n\n١.٣. ئازادیی دەربڕینی هونەری و ئەدەبی بەشێکی دانەبڕاوە لە ئازادییە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ.\n\nدوویەم: سنوورەکان و بەرپرسیارێتیی هونەری\n\n٢.١. ئازادیی داهێنان ڕەها نییە و نابێت ببێتە پاساوێک بۆ پێشێلکردنی بەندە بنەڕەتییەکانی ئەم دەستوورە. بەپێی قانوونێکی تایبەت، هەر بەرهەمێکی هونەری یان ئەدەبی کە بە شێوەیەکی ڕوون و ئاشکرا یەکێک لەم کردەوانەی خوارەوەی تێدا بێت، ڕێنەدراوە:\n\nئا. هاندانی ڕاستەوخۆ بۆ ئەنجامدانی تاوانی تێرۆریزم و توندوتیژی.\n\nب. بڵاوکردنەوەی گوتاری ڕق و کینە و پاکتاوی نەژادی دژی هەر پێکهاتەیەکی نەتەوەیی یان ئایینیی کوردستان.\n\nپ. سوکایەتیپێکردنی ئاشکرا بە پیرۆزییە ئایینییە دانپێدانراوەکانی وڵات بە شێوازێک کە ببێتە هۆی تێکدانی ئاشتیی کۆمەڵایەتی.\n\nت. هەر کردەوەیەک کە بکەوێتە چوارچێوەی تاوانی ناپاکیی نیشتمانی یان نەیارشەیداییەوە.\n\n٢.٢. ڕاییکردنی ئەم سنووردارکردنانە تەنیا لە ڕێگەی بڕیاری دادگای پسپۆڕەوە دەبێت و نابێت بە هیچ شێوەیەک بۆ سەرکوتکردنی ڕەخنەی وارگێڕیی ڕەوا یان دەنگی جیاواز بەکاربهێنرێت.\n\nسێیەم: پشتیوانیی ستراتیژیی دەوڵەت وەک ئەرکێکی نیشتمانی\n\n٣.١. دەوڵەت وەک بەشێک لە وارگێڕیی \"هێزی نەرم\"، پشتیوانیی چالاکانە، بێوچان و سیستماتیک لە بەرهەمهێنانی کولتووریی باڵا دەکات.\n\n٣.٢. ئەم پشتیوانییە بریتییە لە:\n\nئا. دابینکردنی بودجەی شایستە بۆ ئەو پڕۆژە هونەرییە ناوازانەی کە بەهایەکی بەرزیان هەیە.\n\nب. بنیاتنانی ژێرخانی کولتووریی مۆدێرن وەک هۆڵی شانۆ، گەلەریی هونەری، سینەماتیک و ناوەندی کولتووری لە سەرانسەری وڵاتدا.\n\nپ. پێدانی هاندانی باج و ئاسانکاریی کارگێڕی بە کەرتی تایبەت بۆ وەبەرهێنان لە بواری کولتوور و هونەردا.\n\nچوارەم: پاراستنی ماف و شکۆی پیشەیی هونەرمەند\n\n٤.١. دەوڵەت بە شێوەیەکی تایبەت گەرەنتیی ڕاییکردنی کارای قانوونەکانی مافی هزری دەکات بۆ پاراستنی مافە شتەکی و گیانەکییەکانی هونەرمەندان و داهێنەران.\n\n٤.٢. قانوون پێگەی پیشەیی هونەرمەند ڕێکدەخات و مافی دامەزراندنی سەندیکای سەربەخۆ و بەشداریکردن لە پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتییان بۆ مسۆگەر دەکات.\n\nپێنجەم: دامەزراوە نیشتمانییەکان بۆ گەشەپێدانی کولتووری\n\n٥.١. بۆ ڕاییکردنی ئەم ئامانجانە، دەوڵەت کار بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی نیشتمانیی تایبەتمەند دەکات، وەک:\n\nئا. سندوقی نیشتمانی بۆ پشتیوانیی فیلم: بۆ دابینکردنی بودجە و پشتیوانیی تەکنیکی بۆ بەرهەمهێنانی فیلمی سینەمایی و دۆکیۆمێنتاریی چلۆنایەتی باڵا.\n\nب. ئەکادیمیای هونەرە جوانەکان: وەک ناوەندێکی باڵای ئەکادیمی بۆ پێگەیاندنی نەوەی نوێی هونەرمەندان و پەرەپێدانی توێژینەوەی هونەری.\n\nپ. ئۆرکێسترای نیشتمانیی کوردستان و گرووپە شانۆییەکان: بۆ نمایشکردنی بەرهەمی هونەریی باڵا لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات.\n\nشەشەم: ناوەندگەرایی نەکردنی کولتووری\n\n٦.١. دەوڵەت پابەندە بە وارگێڕیی ناوەندگەرایی نەکردنی کولتووری و دڵنیابوون لەوەی کە ژیانی کولتووری تەنیا لە پایتەختدا قەتیس نابێت.\n\n٦.٢. پشتیوانیی تایبەت لە چالاکییە کولتوورییە خۆجێی و هەرێمییەکان دەکات و هانی دامەزراندنی ناوەندی کولتووری لە گشت شار و شارۆچکەکانی کوردستاندا دەدات.\n\nحەوتەم: دیپلۆماسیی کولتووریی نێودەوڵەتی\n\n٧.١. دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار لەسەر دیپلۆماسیی کولتووری دەکات وەک ئامرازێک بۆ ناساندنی کوردستان بە جیهان، لە ڕێگەی:\n\nئا. پاڵپشتیکردنی وەرگێڕانی بەرهەمە ئەدەبییە ناوازەکانی کورد بۆ زمانە جیهانییەکان و بە پێچەوانەوە.\n\nب. ڕێکخستنی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلم، مۆسیقا و شانۆ لە کوردستان.\n\nپ. ئاسانکاری کردن بۆ بەشداریی هونەرمەندانی کوردستان لە بۆنە و پێشانگا جیهانییەکاندا، بۆ ئەوەی وەک باڵیۆزی کولتووریی نەتەوەکەیان کار بکەن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3189",
          "sourceIndex": 3189,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت بەرهەمی کولتووری و داهێنانی هونەری وەک هێزێکی ژینەکی و دینامیکی بۆ بنیاتنانی ئاوەزێکی نەتەوەیی پێشکەوتوو و کۆمەڵگایەکی خاوەن شکۆ دەبینێت. ئازادیی داهێنان نەک هەر مافێکی تاکەکەسی، بەڵکو پێویستییەکی ستراتیژییە بۆ گەشەسەندنی هزری، پتەوکردنی شوناس و توانای نەتەوە بۆ ڕەخنەگرتن لە خۆی و جیهان و بەدیهێنانی بەدیلی نوێ. لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت نەک تەنیا ڕێز لە ئازادیی داهێنان دەگرێت، بەڵکو بە ئەرکی خۆی دەزانێ کە ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەسەندنی کولتوورێکی زیندوو، ڕەخنەگرانە و داهێنەرانە بڕەخسێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت بەرهەمی کولتووری و داهێنانی هونەری وەک هێزێکی ژینەکی و دینامیکی بۆ بنیاتنانی ئاوەزێکی نەتەوەیی پێشکەوتوو و کۆمەڵگایەکی خاوەن شکۆ دەبینێت. ئازادیی داهێنان نەک هەر مافێکی تاکەکەسی، بەڵکو پێویستییەکی ستراتیژییە بۆ گەشەسەندنی هزری، پتەوکردنی شوناس و توانای نەتەوە بۆ ڕەخنەگرتن لە خۆی و جیهان و بەدیهێنانی بەدیلی نوێ. لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت نەک تەنیا ڕێز لە ئازادیی داهێنان دەگرێت، بەڵکو بە ئەرکی خۆی دەزان"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەسەندنی کولتوورێکی زیندوو، ڕەخنەگرانە و داهێنەرانە بڕەخسێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3190",
          "sourceIndex": 3190,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: گەرەنتیی ئازادیی داهێنان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: گەرەنتیی ئازادیی داهێنان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3191",
          "sourceIndex": 3191,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت گەرەنتیی ئازادیی داهێنانی هونەری، ئەدەبی و هزری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت گەرەنتیی ئازادیی داهێنانی هونەری، ئەدەبی و هزری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3190"
        },
        {
          "id": "p3192",
          "sourceIndex": 3192,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. هیچ هونەرمەند، نووسەر و بیرمەندێک نابێت لەسەر بەرهەم و داهێنانەکانی ڕووبەڕووی لێپرسینەوە، سانسۆر، یان تەوژمی وارگێڕی ببێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ هونەرمەند، نووسەر و بیرمەندێک نابێت لەسەر بەرهەم و داهێنانەکانی ڕووبەڕووی لێپرسینەوە، سانسۆر، یان "
            },
            {
              "text": "تەوژم"
            },
            {
              "text": "ی وارگێڕی ببێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3190"
        },
        {
          "id": "p3193",
          "sourceIndex": 3193,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ئازادیی دەربڕینی هونەری و ئەدەبی بەشێکی دانەبڕاوە لە ئازادییە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئازادیی دەربڕینی هونەری و ئەدەبی بەشێکی دانەبڕاوە لە ئازادییە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3190"
        },
        {
          "id": "p3194",
          "sourceIndex": 3194,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: سنوورەکان و بەرپرسیارێتیی هونەری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": سنوورەکان و بەرپرسیارێتیی هونەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3195",
          "sourceIndex": 3195,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ئازادیی داهێنان ڕەها نییە و نابێت ببێتە پاساوێک بۆ پێشێلکردنی بەندە بنەڕەتییەکانی ئەم دەستوورە. بەپێی قانوونێکی تایبەت، هەر بەرهەمێکی هونەری یان ئەدەبی کە بە شێوەیەکی ڕوون و ئاشکرا یەکێک لەم کردەوانەی خوارەوەی تێدا بێت، ڕێنەدراوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئازادیی داهێنان ڕەها نییە و نابێت ببێتە پاساوێک بۆ پێشێلکردنی بەندە بنەڕەتییەکانی ئەم دەستوورە. بەپێی قانوونێکی تایبەت، هەر بەرهەمێکی هونەری یان ئەدەبی کە بە شێوەیەکی ڕوون و ئاشکرا یەکێک لەم کردەوانەی خوارەوەی تێدا بێت، ڕێنەدراوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3194"
        },
        {
          "id": "p3196",
          "sourceIndex": 3196,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هاندانی ڕاستەوخۆ بۆ ئەنجامدانی تاوانی تێرۆریزم و توندوتیژی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هاندانی ڕاستەوخۆ بۆ ئەنجامدانی تاوانی تێرۆریزم و توندوتیژی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3195"
        },
        {
          "id": "p3197",
          "sourceIndex": 3197,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بڵاوکردنەوەی گوتاری ڕق و کینە و پاکتاوی نەژادی دژی هەر پێکهاتەیەکی نەتەوەیی یان ئایینیی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بڵاوکردنەوەی گوتاری ڕق و کینە و پاکتاوی نەژادی دژی هەر پێکهاتەیەکی نەتەوەیی یان ئایینیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3195"
        },
        {
          "id": "p3198",
          "sourceIndex": 3198,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. سوکایەتیپێکردنی ئاشکرا بە پیرۆزییە ئایینییە دانپێدانراوەکانی وڵات بە شێوازێک کە ببێتە هۆی تێکدانی ئاشتیی کۆمەڵایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. سوکایەتیپێکردنی ئاشکرا بە پیرۆزییە ئایینییە دانپێدانراوەکانی وڵات بە شێوازێک کە ببێتە هۆی تێکدانی ئاشتیی کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3195"
        },
        {
          "id": "p3199",
          "sourceIndex": 3199,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. هەر کردەوەیەک کە بکەوێتە چوارچێوەی تاوانی ناپاکیی نیشتمانی یان نەیارشەیداییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. هەر کردەوەیەک کە بکەوێتە چوارچێوەی تاوانی ناپاکیی نیشتمانی یان نەیارشەیداییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3195"
        },
        {
          "id": "p3200",
          "sourceIndex": 3200,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ڕاییکردنی ئەم سنووردارکردنانە تەنیا لە ڕێگەی بڕیاری دادگای پسپۆڕەوە دەبێت و نابێت بە هیچ شێوەیەک بۆ سەرکوتکردنی ڕەخنەی وارگێڕیی ڕەوا یان دەنگی جیاواز بەکاربهێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ڕاییکردنی ئەم سنووردارکردنانە تەنیا لە ڕێگەی بڕیاری دادگای پسپۆڕەوە دەبێت و نابێت بە هیچ شێوەیەک بۆ سەرکوتکردنی ڕەخنەی وارگێڕیی ڕەوا یان دەنگی جیاواز بەکاربهێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3194"
        },
        {
          "id": "p3201",
          "sourceIndex": 3201,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پشتیوانیی ستراتیژیی دەوڵەت وەک ئەرکێکی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پشتیوانیی ستراتیژیی دەوڵەت وەک ئەرکێکی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3202",
          "sourceIndex": 3202,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت وەک بەشێک لە وارگێڕیی \"هێزی نەرم\"، پشتیوانیی چالاکانە، بێوچان و سیستماتیک لە بەرهەمهێنانی کولتووریی باڵا دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت وەک بەشێک لە وارگێڕیی \"هێزی نەرم\"، پشتیوانیی چالاکانە، بێوچان و سیستماتیک لە بەرهەمهێنانی کولتووریی باڵا دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3201"
        },
        {
          "id": "p3203",
          "sourceIndex": 3203,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم پشتیوانییە بریتییە لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پشتیوانییە بریتییە لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3201"
        },
        {
          "id": "p3204",
          "sourceIndex": 3204,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دابینکردنی بودجەی شایستە بۆ ئەو پڕۆژە هونەرییە ناوازانەی کە بەهایەکی بەرزیان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دابینکردنی بودجەی شایستە بۆ ئەو پڕۆژە هونەرییە ناوازانەی کە بەهایەکی بەرزیان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3203"
        },
        {
          "id": "p3205",
          "sourceIndex": 3205,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بنیاتنانی ژێرخانی کولتووریی مۆدێرن وەک هۆڵی شانۆ، گەلەریی هونەری، سینەماتیک و ناوەندی کولتووری لە سەرانسەری وڵاتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بنیاتنانی ژێرخانی کولتووریی مۆدێرن وەک هۆڵی شانۆ، گەلەریی هونەری، سینەماتیک و ناوەندی کولتووری لە سەرانسەری وڵاتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3203"
        },
        {
          "id": "p3206",
          "sourceIndex": 3206,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پێدانی هاندانی باج و ئاسانکاریی کارگێڕی بە کەرتی تایبەت بۆ وەبەرهێنان لە بواری کولتوور و هونەردا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێدانی هاندانی باج و ئاسانکاریی کارگێڕی بە کەرتی تایبەت"
            },
            {
              "text": " بۆ وەبەرهێنان لە بواری کولتوور و هونەردا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3203"
        },
        {
          "id": "p3207",
          "sourceIndex": 3207,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پاراستنی ماف و شکۆی پیشەیی هونەرمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پاراستنی ماف و شکۆی پیشەیی هونەرمەند"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3208",
          "sourceIndex": 3208,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت بە شێوەیەکی تایبەت گەرەنتیی ڕاییکردنی کارای قانوونەکانی مافی هزری دەکات بۆ پاراستنی مافە شتەکی و گیانەکییەکانی هونەرمەندان و داهێنەران.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە شێوەیەکی تایبەت گەرەنتیی ڕاییکردنی کارای قانوونەکانی مافی هزری"
            },
            {
              "text": " دەکات بۆ پاراستنی مافە شتەکی و گیانەکییەکانی هونەرمەندان و داهێنەران"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3207"
        },
        {
          "id": "p3209",
          "sourceIndex": 3209,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. قانوون پێگەی پیشەیی هونەرمەند ڕێکدەخات و مافی دامەزراندنی سەندیکای سەربەخۆ و بەشداریکردن لە پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتییان بۆ مسۆگەر دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون پێگەی پیشەیی هونەرمەند ڕێکدەخات و مافی دامەزراندنی سەندیکای سەربەخۆ و بەشداریکردن لە پەرگاڵی ئاسایشی کۆمەڵایەتییان بۆ مسۆگەر دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3207"
        },
        {
          "id": "p3210",
          "sourceIndex": 3210,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: دامەزراوە نیشتمانییەکان بۆ گەشەپێدانی کولتووری",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: دامەزراوە نیشتمانییەکان بۆ گەشەپێدانی کولتووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3211",
          "sourceIndex": 3211,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. بۆ ڕاییکردنی ئەم ئامانجانە، دەوڵەت کار بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی نیشتمانیی تایبەتمەند دەکات، وەک:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ ڕاییکردنی ئەم ئامانجانە، دەوڵەت کار بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی نیشتمانیی تایبەتمەند دەکات، وەک"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3210"
        },
        {
          "id": "p3212",
          "sourceIndex": 3212,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سندوقی نیشتمانی بۆ پشتیوانیی فیلم: بۆ دابینکردنی بودجە و پشتیوانیی تەکنیکی بۆ بەرهەمهێنانی فیلمی سینەمایی و دۆکیۆمێنتاریی چلۆنایەتی باڵا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سندوقی نیشتمانی بۆ پشتیوانیی فیلم: بۆ دابینکردنی بودجە و پشتیوانیی تەکنیکی بۆ بەرهەمهێنانی فیلمی سینەمایی و دۆکیۆمێنتاریی چلۆنایەتی باڵا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3211"
        },
        {
          "id": "p3213",
          "sourceIndex": 3213,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەکادیمیای هونەرە جوانەکان: وەک ناوەندێکی باڵای ئەکادیمی بۆ پێگەیاندنی نەوەی نوێی هونەرمەندان و پەرەپێدانی توێژینەوەی هونەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەکادیمیای هونەرە جوانەکان: وەک ناوەندێکی باڵای ئەکادیمی بۆ پێگەیاندنی نەوەی نوێی هونەرمەندان و پەرەپێدانی توێژینەوەی هونەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3211"
        },
        {
          "id": "p3214",
          "sourceIndex": 3214,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئۆرکێسترای نیشتمانیی کوردستان و گرووپە شانۆییەکان: بۆ نمایشکردنی بەرهەمی هونەریی باڵا لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئۆرکێسترای نیشتمانیی کوردستان و گرووپە شانۆییەکان: بۆ نمایشکردنی بەرهەمی هونەریی باڵا لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3211"
        },
        {
          "id": "p3215",
          "sourceIndex": 3215,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: ناوەندگەرایی نەکردنی کولتووری",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: ناوەندگەرایی نەکردنی کولتووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3216",
          "sourceIndex": 3216,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. دەوڵەت پابەندە بە وارگێڕیی ناوەندگەرایی نەکردنی کولتووری و دڵنیابوون لەوەی کە ژیانی کولتووری تەنیا لە پایتەختدا قەتیس نابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە وارگێڕیی ناوەندگەرایی نەکردنی کولتووری و دڵنیابوون لەوەی کە ژیانی کولتووری تەنیا لە پایتەختدا قەتیس نابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3215"
        },
        {
          "id": "p3217",
          "sourceIndex": 3217,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. پشتیوانیی تایبەت لە چالاکییە کولتوورییە خۆجێی و هەرێمییەکان دەکات و هانی دامەزراندنی ناوەندی کولتووری لە گشت شار و شارۆچکەکانی کوردستاندا دەدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پشتیوانیی تایبەت لە چالاکییە کولتوورییە خۆجێی و هەرێمییەکان دەکات و هانی دامەزراندنی ناوەندی کولتووری لە گشت شار و شارۆچکەکانی کوردستاندا دەدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3215"
        },
        {
          "id": "p3218",
          "sourceIndex": 3218,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: دیپلۆماسیی کولتووریی نێودەوڵەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: دیپلۆماسیی کولتووریی نێودەوڵەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3219",
          "sourceIndex": 3219,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار لەسەر دیپلۆماسیی کولتووری دەکات وەک ئامرازێک بۆ ناساندنی کوردستان بە جیهان، لە ڕێگەی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بە شێوەیەکی ستراتیژی کار لەسەر دیپلۆماسیی کولتووری دەکات وەک ئامرازێک بۆ ناساندنی کوردستان بە جیهان، لە ڕێگەی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3218"
        },
        {
          "id": "p3220",
          "sourceIndex": 3220,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاڵپشتیکردنی وەرگێڕانی بەرهەمە ئەدەبییە ناوازەکانی کورد بۆ زمانە جیهانییەکان و بە پێچەوانەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاڵپشتیکردنی وەرگێڕانی بەرهەمە ئەدەبییە ناوازەکانی کورد بۆ زمانە جیهانییەکان و بە پێچەوانەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3219"
        },
        {
          "id": "p3221",
          "sourceIndex": 3221,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕێکخستنی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلم، مۆسیقا و شانۆ لە کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕێکخستنی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلم، مۆسیقا و شانۆ لە کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3219"
        },
        {
          "id": "p3222",
          "sourceIndex": 3222,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئاسانکاری کردن بۆ بەشداریی هونەرمەندانی کوردستان لە بۆنە و پێشانگا جیهانییەکاندا، بۆ ئەوەی وەک باڵیۆزی کولتووریی نەتەوەکەیان کار بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئاسانکاری کردن بۆ بەشداریی هونەرمەندانی کوردستان لە بۆنە و پێشانگا جیهانییەکاندا، بۆ ئەوەی وەک باڵیۆزی کولتووریی نەتەوەکەیان کار بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3219"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 100,
      "slug": "clause-100",
      "articleNumber": 100,
      "status": "published",
      "chapterId": 10,
      "title": "مێدیا، ڕاستی و ئاوەزی گشتی",
      "body": "لە کۆماری کوردستاندا، ڕاگەیاندنێکی ئازاد کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی پەڕگاڵی دەستووری و پاسەوانێکی ژینەکیی نرخ و بەها دیموکراتیکەکانی کۆمارە. مێدیا وەک پانتایی سەرهەڵدانی گوتاری گشتی، کە دەسەڵات دەخاتە ژێر چاودێریی کۆمەڵەوە و گەیشتن بە ڕاستی مسۆگەر دەکرێت. هەر هەوڵێک بۆ سنووردارکردنی ناقانوونیی ئازادیی ڕاگەیاندن، بە هەوڵێک بۆ کوێرکردنەوەی بینایی و چاودێری دەوڵەت و لاوازکردنی بناغەکانی دیموکراسی دادەنرێت.\n\nیەکەم: پێگەی دامەزراوەیی و پارێزبەندیی فەزای گشتی\n\n١.١. مێدیا لە کۆماری کوردستاندا وەک \"کۆڵەکەی چوارەم\" و چاودێرێکی دەستووریی سەربەخۆ بەسەر سێ دەسەڵاتەکەی دەوڵەتەوە دەناسرێت؛ پاراستنی سەربەخۆییەکەی ئەرکێکی باڵای دەستوورییە بۆ ڕێگریکردن لە قۆرخکاریی دەسەڵات.\n\n١.٢. دەوڵەت پابەندە بە مسۆگەرکردنی \"مافی دەستگەیشتن بە ڕاستەوایی\" بۆ هەموو شارۆمەندێک؛ ئەمەش لە ڕێگەی دابینکردنی ژینگەیەکی قانوونییەوە دەبێ کە تێیدا مێدیا بتوانێت بەبێ ترس و زەبر، زانیارییەکان لە سەرچاوە فەرمییەکانەوە وەربگرێت و بڵاویان بکاتەوە.\n\n١.٣. ڕووبەری گشتیی مێدیایی، پانتاییەکی پارێزراوە و هیچ دەزگایەکی هەواڵگریی یان سەربازی مافی دەستێوەردان، ئاڕاستەکردن، یان داگیرکردنی ناوەندە مێدیاییەکانی نییە، مەگەر بە فەرمانی ڕاستەوخۆی دادگای باڵا و تەنیا لە باریی هەڕەشەی بوونایەتیی سەلمێنراودا.\n\nدوویەم: کۆڵەکەکانی ئازادیی مێدیا\n\nبۆ دڵنیابوون لە کارکردنی ئازادانەی مێدیا، ئەم مافانە بە شێوەیەکی ڕەها و پێشێلنەکراو بەپێی دەستوور پارێزراون:\n\n٢.١. کەرەسەی قانوونیی دژی سانسۆر: سانسۆر، بە هەموو شێوەکانییەوە، بە ڕەهایی ڕێنەدراوە. هیچ دەزگایەکی دەوڵەتی بۆی نییە پێش بڵاوکردنەوە، دەستکاریی ناوەڕۆکی هیچ ماتریاڵێکی ڕۆژنامەوانی بکات یان ڕێگریی لێ بکات.\n\n٢.٢. مافی دامەزراندن و فرەیی: هەر شارۆمەندێک مافی دامەزراندنی دەزگای مێدیایی (ڕۆژنامە، تەلەفزیۆن، ڕادیۆ، یان پلاتفۆرمی دیجیتاڵی) هەیە بەپێی ئەو قانوونەی کە ئەم بوارە ڕێکدەخات، بۆ دڵنیابوون لە فرەیی و جۆراوجۆریی دەنگەکان.\n\n٢.٣. پاراستنی نهێنیی سەرچاوەکان: ڕۆژنامەنووسان مافی پاراستنی نهێنیی سەرچاوەی زانیارییەکانیان هەیە و ناشێت بە هیچ شێوەیەک ناچار بکرێن بە ئاشکراکردنیان، مەگەر لە باریی تاوانی زۆر قورس (وەک ناپاکیی نیشتمانی یان تێرۆریزم) و تەنیا بە بڕیاری دادگای باڵا.\n\nسێیەم: چوارچێوەی بەرپرسیارێتی و سنوورە قانوونییەکان\n\nئازادیی ڕاگەیاندن بەندە بە بەرپرسیارێتیی پیشەیی و نیشتمانییەوە. قانوون دەتوانێت تەنیا لەبەر یەکێک لەم هۆکارە ژینەکییانەی خوارەوە و بە شێوەیەک کە لە کۆمەڵگایەکی دیموکراتیدا پێویست و هاوسەنگ بێت، سنوور بۆ ئەم ئازادییە دابنێت:\n\n٣.١. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی: بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوکردنەوەی ئەو نهێنییە سەربازی و هەواڵگرییە باڵایانەی کە تەندروستیی دەوڵەت و ژیانی هێزەکانی بەرگری دەخاتە مەترسییەکی ڕاستەقینەوە.\n\n٣.٢. بەرەنگاربوونەوەی گوتاری کینە: بۆ ڕێنەدراوکردنی هەر ناوەڕۆکێک کە ڕاستەوخۆ و بە مەبەست هانی توندوتیژی و ڕق و کینەی نەتەوەیی، ئایینی، یان ڕەگەزی بدات و ئاشتیی کۆمەڵایەتی تێک بدات.\n\n٣.٣. ڕێزگرتن لە شکۆی تاک: بۆ ڕێگریکردن لە ناوزڕاندن، بوختان و پێشێلکردنی مافی تایبەتمەندیی شارۆمەندان.\n\n٣.٤. پاراستنی چلۆنایەتیی ئاوەزی گشتی: بڵاوکردنەوەی سیستماتیکی خوڕافە، زانیاریی نادروست و بێ بنەما و بەکارهێنانی مێدیا بۆ گەوجاندنی کۆمەڵگا و دابەزاندنی ئاستی گوتاری گشتی، بە پێشێلکاریی ئەرکی ڕۆشنگەریی مێدیا دادەنرێت و ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی قانوونیی دەبێتەوە.\n\n٣.٥. پەرەپێدانی هۆشیاریی نەتەوەیی و شارۆمەندیی: مێدیا ئەرکێکی نیشتمانیی لەسەر شانە بۆ بەهێزکردنی ئاوەزی دەوڵەتداری و هاندانی شارۆمەندان بۆ بەشداریی چالاک لە ژیانی وارگێڕی و ژیاریدا.\n\nچوارەم: ڕوونایەتی و بەرەنگاربوونەوەی شەڕی زانیاری\n\nبۆ پاراستنی سەربەخۆیی میدیا و بەرەنگاربوونەوەی شەڕی زانیاری، دەوڵەت ئەم ڕێکارانە دەگرێتەبەر:\n\n٤.١. ڕوونایی ڕەها لە خاوەندارێتی و دارایی: قانوون گشت دەزگایەکی مێدیایی پابەند دەکات بە ئاشکراکردنی تەواوی خاوەن و سەرچاوە داراییەکانیان بۆ ڕای گشتی، بۆ ئەوەی بزانرێت کێ لە پشت گوتارە مێدیاییەکەوەیە.\n\n٤.٢. ڕێنەدراوکردنی بەکارهێنان وەک ئامرازی دەرەکی: وەرگرتنی پاڵپشتیی دارایی لەلایەن هەر دەوڵەت، دەزگای هەواڵگری، یان لایەنێکی بیانییەوە بە مەبەستی کاریگەریکردنە سەر ڕای گشتیی کوردستان و ڕاژەیی ئەجێندای دژە-نیشتمانی، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و دەزگا میدیاییەکە دادەخرێت و خاوەنەکانی ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبنەوە.\n\nپێنجەم: کۆڕی نیشتمانیی مێدیا و ڕەوشتی پیشەیی\n\nدەوڵەت هانی دامەزراندنی \"کۆڕی نیشتمانیی مێدیا\" دەکات وەک دەستەیەکی پیشەیی و سەربەخۆ، کە لەلایەن خودی ڕۆژنامەنووسان و پسپۆڕانەوە بەڕێوە ببرێت. ئەرکی ئەم کۆڕە بریتی دەبێت لە داڕشتنی پەیڕەوێکی ڕەوشتیی پیشەیی، بەرزکردنەوەی ئاستی ڕۆژنامەنووسان و چارەسەرکردنی سکاڵاکان لە چوارچێوەی خۆڕێکخستنی پیشەییدا، بۆ کەمکردنەوەی پێویستیی دەستێوەردانی دادوەری.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3224",
          "sourceIndex": 3224,
          "style": "Normal",
          "text": "لە کۆماری کوردستاندا، ڕاگەیاندنێکی ئازاد کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی پەڕگاڵی دەستووری و پاسەوانێکی ژینەکیی نرخ و بەها دیموکراتیکەکانی کۆمارە. مێدیا وەک پانتایی سەرهەڵدانی گوتاری گشتی، کە دەسەڵات دەخاتە ژێر چاودێریی کۆمەڵەوە و گەیشتن بە ڕاستی مسۆگەر دەکرێت. هەر هەوڵێک بۆ سنووردارکردنی ناقانوونیی ئازادیی ڕاگەیاندن، بە هەوڵێک بۆ کوێرکردنەوەی بینایی و چاودێری دەوڵەت و لاوازکردنی بناغەکانی دیموکراسی دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "لە کۆماری کوردستاندا، ڕاگەیاندنێکی ئازاد کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی پەڕگاڵی دەستووری و پاسەوانێکی ژینەکیی نرخ و بەها دیموکراتیکەکانی کۆمارە. مێدیا وەک پانتایی سەرهەڵدانی گوتاری گشتی، کە دەسەڵات دەخاتە ژێر چاودێریی کۆمەڵەوە و گەیشتن بە ڕاستی مسۆگەر دەکرێت. هەر هەوڵێک بۆ سنووردارکردنی ناقانوونیی ئازادیی ڕاگەیاندن، بە هەوڵێک بۆ کوێرکردنەوەی بینایی و چاودێری دەوڵەت و لاوازکردنی بناغەکانی دیموکراسی دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3225",
          "sourceIndex": 3225,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگەی دامەزراوەیی و پارێزبەندیی فەزای گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگەی دامەزراوەیی و پارێزبەندیی فەزای گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3226",
          "sourceIndex": 3226,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. مێدیا لە کۆماری کوردستاندا وەک \"کۆڵەکەی چوارەم\" و چاودێرێکی دەستووریی سەربەخۆ بەسەر سێ دەسەڵاتەکەی دەوڵەتەوە دەناسرێت؛ پاراستنی سەربەخۆییەکەی ئەرکێکی باڵای دەستوورییە بۆ ڕێگریکردن لە قۆرخکاریی دەسەڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مێدیا لە کۆماری کوردستاندا وەک \"کۆڵەکەی چوارەم\" و چاودێرێکی دەستووریی سەربەخۆ بەسەر سێ دەسەڵاتەکەی دەوڵەتەوە دەناسرێت؛ پاراستنی سەربەخۆییەکەی ئەرکێکی باڵای دەستوورییە بۆ ڕێگریکردن لە قۆرخکاریی دەسەڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3225"
        },
        {
          "id": "p3227",
          "sourceIndex": 3227,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەوڵەت پابەندە بە مسۆگەرکردنی \"مافی دەستگەیشتن بە ڕاستەوایی\" بۆ هەموو شارۆمەندێک؛ ئەمەش لە ڕێگەی دابینکردنی ژینگەیەکی قانوونییەوە دەبێ کە تێیدا مێدیا بتوانێت بەبێ ترس و زەبر، زانیارییەکان لە سەرچاوە فەرمییەکانەوە وەربگرێت و بڵاویان بکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە مسۆگەرکردنی \"مافی دەستگەیشتن بە ڕاستەوایی\" بۆ هەموو شارۆمەندێک؛ ئەمەش لە ڕێگەی دابینکردنی ژینگەیەکی قانوونییەوە دەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "تێیدا مێدیا"
            },
            {
              "text": " بتوانێت بەبێ ترس و "
            },
            {
              "text": "زەب"
            },
            {
              "text": "ر، زانیارییەکان لە سەرچاوە فەرمییەکانەوە وەربگرێت و بڵاویان بکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3225"
        },
        {
          "id": "p3228",
          "sourceIndex": 3228,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ڕووبەری گشتیی مێدیایی، پانتاییەکی پارێزراوە و هیچ دەزگایەکی هەواڵگریی یان سەربازی مافی دەستێوەردان، ئاڕاستەکردن، یان داگیرکردنی ناوەندە مێدیاییەکانی نییە، مەگەر بە فەرمانی ڕاستەوخۆی دادگای باڵا و تەنیا لە باریی هەڕەشەی بوونایەتیی سەلمێنراودا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕووبەری گشتیی مێدیایی، پانتاییەکی پارێزراوە و هیچ دەزگایەکی هەواڵگریی یان سەربازی مافی دەستێوەردان، ئاڕاستەکردن، یان داگیرکردنی ناوەندە مێدیاییەکانی نییە، مەگەر بە فەرمانی ڕاستەوخۆی دادگای باڵا و تەنیا لە باریی هەڕەشەی بوونایەتیی سەلمێنراودا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3225"
        },
        {
          "id": "p3229",
          "sourceIndex": 3229,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: کۆڵەکەکانی ئازادیی مێدیا",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": کۆڵەکەکانی ئازادیی مێدیا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3230",
          "sourceIndex": 3230,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ دڵنیابوون لە کارکردنی ئازادانەی مێدیا، ئەم مافانە بە شێوەیەکی ڕەها و پێشێلنەکراو بەپێی دەستوور پارێزراون:",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ دڵنیابوون لە کارکردنی ئازادانەی مێدیا، ئەم مافانە بە شێوەیەکی ڕەها و پێشێلنەکراو بەپێی دەستوور پارێزراون"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3229"
        },
        {
          "id": "p3231",
          "sourceIndex": 3231,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. کەرەسەی قانوونیی دژی سانسۆر: سانسۆر، بە هەموو شێوەکانییەوە، بە ڕەهایی ڕێنەدراوە. هیچ دەزگایەکی دەوڵەتی بۆی نییە پێش بڵاوکردنەوە، دەستکاریی ناوەڕۆکی هیچ ماتریاڵێکی ڕۆژنامەوانی بکات یان ڕێگریی لێ بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کەرەسەی قانوونیی دژی سانسۆر: سانسۆر، بە هەموو شێوەکانییەوە، بە ڕەهایی ڕێنەدراوە. هیچ دەزگایەکی دەوڵەتی بۆی نییە پێش بڵاوکردنەوە، دەستکاریی ناوەڕۆکی هیچ ماتریاڵێکی ڕۆژنامەوانی بکات یان ڕێگریی لێ بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3229"
        },
        {
          "id": "p3232",
          "sourceIndex": 3232,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. مافی دامەزراندن و فرەیی: هەر شارۆمەندێک مافی دامەزراندنی دەزگای مێدیایی (ڕۆژنامە، تەلەفزیۆن، ڕادیۆ، یان پلاتفۆرمی دیجیتاڵی) هەیە بەپێی ئەو قانوونەی کە ئەم بوارە ڕێکدەخات، بۆ دڵنیابوون لە فرەیی و جۆراوجۆریی دەنگەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مافی دامەزراندن و فرەیی: هەر شارۆمەندێک مافی دامەزراندنی دەزگای مێدیایی (ڕۆژنامە، تەلەفزیۆن، ڕادیۆ، یان پلاتفۆرمی دیجیتاڵی) هەیە بەپێی ئەو قانوونەی کە ئەم بوارە ڕێکدەخات، بۆ دڵنیابوون لە فرەیی و جۆراوجۆریی دەنگەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3229"
        },
        {
          "id": "p3233",
          "sourceIndex": 3233,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. پاراستنی نهێنیی سەرچاوەکان: ڕۆژنامەنووسان مافی پاراستنی نهێنیی سەرچاوەی زانیارییەکانیان هەیە و ناشێت بە هیچ شێوەیەک ناچار بکرێن بە ئاشکراکردنیان، مەگەر لە باریی تاوانی زۆر قورس (وەک ناپاکیی نیشتمانی یان تێرۆریزم) و تەنیا بە بڕیاری دادگای باڵا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی نهێنیی سەرچاوەکان: ڕۆژنامەنووسان مافی پاراستنی نهێنیی سەرچاوەی زانیارییەکانیان هەیە و ناشێت بە هیچ شێوەیەک ناچار بکرێن بە ئاشکراکردنیان، مەگەر لە باریی تاوانی زۆر قورس (وەک ناپاکیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " یان تێرۆریزم) و تەنیا بە بڕیاری دادگای باڵا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3229"
        },
        {
          "id": "p3234",
          "sourceIndex": 3234,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: چوارچێوەی بەرپرسیارێتی و سنوورە قانوونییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: چوارچێوەی بەرپرسیارێتی و سنوورە قانوونییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3235",
          "sourceIndex": 3235,
          "style": "Normal",
          "text": "ئازادیی ڕاگەیاندن بەندە بە بەرپرسیارێتیی پیشەیی و نیشتمانییەوە. قانوون دەتوانێت تەنیا لەبەر یەکێک لەم هۆکارە ژینەکییانەی خوارەوە و بە شێوەیەک کە لە کۆمەڵگایەکی دیموکراتیدا پێویست و هاوسەنگ بێت، سنوور بۆ ئەم ئازادییە دابنێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئازادیی ڕاگەیاندن بەندە بە بەرپرسیارێتیی پیشەیی و نیشتمانییەوە. قانوون دەتوانێت تەنیا لەبەر یەکێک لەم هۆکارە ژینەکییانەی خوارەوە و بە شێوەیەک کە لە کۆمەڵگایەکی دیموکراتیدا پێویست و هاوسەنگ بێت، سنوور بۆ ئەم ئازادییە دابنێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3234"
        },
        {
          "id": "p3236",
          "sourceIndex": 3236,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی: بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوکردنەوەی ئەو نهێنییە سەربازی و هەواڵگرییە باڵایانەی کە تەندروستیی دەوڵەت و ژیانی هێزەکانی بەرگری دەخاتە مەترسییەکی ڕاستەقینەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ": بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوکردنەوەی ئەو نهێنییە سەربازی و هەواڵگرییە باڵایانەی کە تەندروستیی دەوڵەت و ژیانی هێزەکانی بەرگری دەخاتە مەترسییەکی ڕاستەقینەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3234"
        },
        {
          "id": "p3237",
          "sourceIndex": 3237,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بەرەنگاربوونەوەی گوتاری کینە: بۆ ڕێنەدراوکردنی هەر ناوەڕۆکێک کە ڕاستەوخۆ و بە مەبەست هانی توندوتیژی و ڕق و کینەی نەتەوەیی، ئایینی، یان ڕەگەزی بدات و ئاشتیی کۆمەڵایەتی تێک بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەرەنگاربوونەوەی گوتاری کینە: بۆ ڕێنەدراوکردنی هەر ناوەڕۆکێک کە ڕاستەوخۆ و بە مەبەست هانی توندوتیژی و ڕق و کینەی نەتەوەیی، ئایینی، یان ڕەگەزی بدات و ئاشتیی کۆمەڵایەتی تێک بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3234"
        },
        {
          "id": "p3238",
          "sourceIndex": 3238,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. ڕێزگرتن لە شکۆی تاک: بۆ ڕێگریکردن لە ناوزڕاندن، بوختان و پێشێلکردنی مافی تایبەتمەندیی شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕێزگرتن لە شکۆی تاک: بۆ ڕێگریکردن لە ناوزڕاندن، بوختان و پێشێلکردنی مافی تایبەتمەندیی شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3234"
        },
        {
          "id": "p3239",
          "sourceIndex": 3239,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. پاراستنی چلۆنایەتیی ئاوەزی گشتی: بڵاوکردنەوەی سیستماتیکی خوڕافە، زانیاریی نادروست و بێ بنەما و بەکارهێنانی مێدیا بۆ گەوجاندنی کۆمەڵگا و دابەزاندنی ئاستی گوتاری گشتی، بە پێشێلکاریی ئەرکی ڕۆشنگەریی مێدیا دادەنرێت و ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی قانوونیی دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی چلۆنایەتیی ئاوەزی گشتی: بڵاوکردنەوەی سیستماتیکی خوڕافە، زانیاریی نادروست و بێ بنەما و بەکارهێنانی مێدیا بۆ گەوجاندنی کۆمەڵگا و دابەزاندنی ئاستی "
            },
            {
              "text": "گوتاری گشتی، بە پێشێلکاریی ئەرکی ڕۆشنگەریی مێدیا دادەنرێت و ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی قانوونیی دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3234"
        },
        {
          "id": "p3240",
          "sourceIndex": 3240,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٥. پەرەپێدانی هۆشیاریی نەتەوەیی و شارۆمەندیی: مێدیا ئەرکێکی نیشتمانیی لەسەر شانە بۆ بەهێزکردنی ئاوەزی دەوڵەتداری و هاندانی شارۆمەندان بۆ بەشداریی چالاک لە ژیانی وارگێڕی و ژیاریدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "پەرەپێدانی هۆشیاریی نەتەوەیی و شارۆمەندیی: مێدیا ئەرکێکی نیشتمانیی لەسەر شانە بۆ بەهێزکردنی ئاوەزی دەوڵەتداری و هاندانی شارۆمەندان بۆ بەشداریی چالاک لە ژیانی وارگێڕی و ژیاریدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3234"
        },
        {
          "id": "p3241",
          "sourceIndex": 3241,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕوونایەتی و بەرەنگاربوونەوەی شەڕی زانیاری",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕوونایەتی و بەرەنگاربوونەوەی شەڕی زانیاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3242",
          "sourceIndex": 3242,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ پاراستنی سەربەخۆیی میدیا و بەرەنگاربوونەوەی شەڕی زانیاری، دەوڵەت ئەم ڕێکارانە دەگرێتەبەر:",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ پاراستنی سەربەخۆیی میدیا و بەرەنگاربوونەوەی شەڕی زانیاری"
            },
            {
              "text": "، دەوڵەت ئەم ڕێکارانە دەگرێتەبەر"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3241"
        },
        {
          "id": "p3243",
          "sourceIndex": 3243,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. ڕوونایی ڕەها لە خاوەندارێتی و دارایی: قانوون گشت دەزگایەکی مێدیایی پابەند دەکات بە ئاشکراکردنی تەواوی خاوەن و سەرچاوە داراییەکانیان بۆ ڕای گشتی، بۆ ئەوەی بزانرێت کێ لە پشت گوتارە مێدیاییەکەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕوونایی"
            },
            {
              "text": " ڕەها لە خاوەندارێتی و دارایی: قانوون گشت دەزگایەکی مێدیایی پابەند دەکات بە ئاشکراکردنی تەواوی خاوەن و سەرچاوە داراییەکانیان بۆ ڕای گشتی، بۆ ئەوەی بزانرێت کێ لە پشت گوتارە مێدیاییەکەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3241"
        },
        {
          "id": "p3244",
          "sourceIndex": 3244,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ڕێنەدراوکردنی بەکارهێنان وەک ئامرازی دەرەکی: وەرگرتنی پاڵپشتیی دارایی لەلایەن هەر دەوڵەت، دەزگای هەواڵگری، یان لایەنێکی بیانییەوە بە مەبەستی کاریگەریکردنە سەر ڕای گشتیی کوردستان و ڕاژەیی ئەجێندای دژە-نیشتمانی، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و دەزگا میدیاییەکە دادەخرێت و خاوەنەکانی ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ڕێنەدراوکردنی بەکارهێنان وەک ئامرازی دەرەکی: وەرگرتنی پاڵپشتیی دارایی لەلایەن هەر دەوڵەت، دەزگای هەواڵگری، یان لایەنێکی بیانییەوە بە مەبەستی کاریگەریکردنە سەر ڕای گشتیی کوردستان و ڕاژەیی ئەجێندای دژە-نیشتمانی، بە تاوانێکی قورس دژی ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و دەزگا میدیاییەکە دادەخرێت و خاوەنەکانی ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3241"
        },
        {
          "id": "p3245",
          "sourceIndex": 3245,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: کۆڕی نیشتمانیی مێدیا و ڕەوشتی پیشەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: کۆڕی نیشتمانیی مێدیا"
            },
            {
              "text": " و ڕەوشتی پیشەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3246",
          "sourceIndex": 3246,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت هانی دامەزراندنی \"کۆڕی نیشتمانیی مێدیا\" دەکات وەک دەستەیەکی پیشەیی و سەربەخۆ، کە لەلایەن خودی ڕۆژنامەنووسان و پسپۆڕانەوە بەڕێوە ببرێت. ئەرکی ئەم کۆڕە بریتی دەبێت لە داڕشتنی پەیڕەوێکی ڕەوشتیی پیشەیی، بەرزکردنەوەی ئاستی ڕۆژنامەنووسان و چارەسەرکردنی سکاڵاکان لە چوارچێوەی خۆڕێکخستنی پیشەییدا، بۆ کەمکردنەوەی پێویستیی دەستێوەردانی دادوەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت هانی دامەزراندنی \"کۆڕی نیشتمانیی مێدیا\" دەکات وەک دەستەیەکی پیشەیی و سەربەخۆ، کە لەلایەن خودی ڕۆژنامەنووسان و پسپۆڕانەوە بەڕێوە ببرێت. ئەرکی ئەم کۆڕە بریتی دەبێت لە داڕشتنی پەیڕەوێکی ڕەوشتیی پیشەیی، بەرزکردنەوەی ئاستی ڕۆژنامەنووسان و چارەسەرکردنی سکاڵاکان لە چوارچێوەی خۆڕێکخستنی پیشەییدا، بۆ کەمکردنەوەی پێویستیی دەستێوەردانی دادوەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3245"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 101,
      "slug": "clause-101",
      "articleNumber": 101,
      "status": "published",
      "chapterId": 10,
      "title": "مێدیای گشتیی نیشتمانی",
      "body": "لەبەر ئەوەی کۆمارێکی پێشکەوتوو پێویستی بە پانتاییەکی گشتیی ئاگامەند و ئاوەزێکی نەتەوەیی تۆکمە هەیە، دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ و ژینەکی دادەمەزرێت. ئەم دەزگایە پانتایی بیستراو و بینراوی کۆمارە و ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە پاراستنی بەرژەوەندیی گشتی، بەرزڕاگرتنی ئاستی گوتاری نیشتمانی و ڕۆشنگەریکردنی کۆمەڵگا، دوور لە کاریگەریی بەرژەوەندیی پارتایەتیی کورتخایەن و زەبری بازرگانی.\n\nیەکەم: پێگە و سەربەخۆیی دامەزراوەیی\n\n١.١. بەپێی ئەم دەستوورە، \"دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت، کە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی، دارایی و بەرنامەسازییە.\n\n١.٢. ئامانجی بنەڕەتیی ئەم دەزگایە، دابینکردنی مێدیایەکە کە ڕاژەی گشت شارۆمەندان بکات نەک هیچ دەسەڵات، پارتایەت یان گرووپێکی بازرگانیی دیاریکراو.\n\nدوویەم: ئەرکە ستراتیژییەکان\n\n٢.١. مێدیای گشتیی نیشتمانی وەک ویژدانی پیشەیی کۆمەڵگا، ئەم ئەرکە ستراتیژییانەی لە ئەستۆدایە:\n\nئا. ڕۆشنگەریی نەتەوەیی و پەروەردەی شارۆمەندی: بەرهەمهێنان و پەخشکردنی\n\nبەرنامەی قووڵ و بەپێز کە هانی بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە، پەرەپێدانی زانست، ناساندنی بەهاکانی ئەم دەستوورە و ماف و ئەرکەکانی شارۆمەندی بدات.\n\nب. چەسپاندنی گوتاری دەوڵەتداری و دیالۆگی نیشتمانی: دەبێت ببێتە سەکۆی سەرەکی بۆ دیالۆگی نیشتمانیی بنیاتنەر لەنێوان بیروڕا جیاوازەکاندا و کار بۆ بەهێزکردنی ئاوەزی دەوڵەتداری و یەکێتیی نەتەوەیی بکات.\n\nپ. پاراستن و بەرزڕاگرتنی کولتووری باڵا: پشتیوانیکردن و بەرهەمهێنانی ئەو بەرهەمە هونەری و ئەدەبییە ناوازانەی کە ڕەنگە لە بازاڕی بازرگانیدا دەرفەتیان کەم بێت، بەڵام بۆ دەوڵەمەندکردنی شوناسی کولتووریی نەتەوە پێویستن.\n\nت. پردی پەیوەندی لەگەڵ جیهاندا: ناساندنی شارستانییەت و دیدگای کوردستان بە زمانە جیهانییەکان و لە هەمان کاتدا گواستنەوەی باشترین بەرهەمە هزری و کولتوورییەکانی جیهان بۆ نێوخۆی وڵات.\n\nسێیەم: پەیماننامەی بنەڕەتی و پێوەری پیشەیی\n\n٣.١. دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی لەسەر بنەمای \"پەیماننامەی بنەڕەتی\" کار دەکات، کە بە قانوون دادەڕێژرێت و دەبێت بە ئاشکرا بۆ ڕای گشتی بڵاوبکرێتەوە.\n\n٣.٢. ئەم پەیماننامەیە پابەندبوونی دەزگاکە بەم بنەمایانە مسۆگەر دەکات:\n\nئا. بێلایەنیی وارگێڕی، وردبینی و ڕاستگۆیی لە گواستنەوەی زانیاریدا.\n\nب. ڕێزگرتن لە فرەیی بیروڕا و دابینکردنی سەکۆی یەکسان بۆ گوتارە جیاوازەکان.\n\nپ. بەرزڕاگرتنی ئاستی زمان و کولتووری نەتەوەیی.\n\nت. ڕاژەکردنی گشت پێکهاتە و توێژەکانی کۆمەڵگا بەبێ جیاکاری.\n\nچوارەم: میکانیزمی بەڕێوەبردن و گەرەنتیی سەربەخۆیی\n\n٤.١. دەزگاکە لەلایەن \"کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی\"ـیەوە بەڕێوە دەبرێت، کە باڵاترین دەسەڵاتی بڕیاردەر و چاودێرییە.\n\n٤.٢. پێکهاتە و هەڵبژاردنی کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێ کە دەبێت ئەم بنەمایانە مسۆگەر بکات:\n\nئا. ئەندامەکانی لە کەسایەتییە دیار و بێلایەنەکانی بواری کولتوور، ئەکادیمیا، قانوون و کۆمەڵگەی ژیاری پێکدێن.\n\nب. میکانیزمی پاڵاوتن و هەڵبژاردنیان دەبێت فرەلایەنە بێت و سەربەخۆییان لە دەسەڵاتی ڕایەدار و پارتە وارگێڕییەکان مسۆگەر بکات.\n\nپ. ماوەی ئەندامێتییان دیاریکراو و سنووردار دەبێت بۆ یەک خولی نوێکردنەوە، بۆ ڕێگریکردن لە قۆرخکاری.\n\n٤.٣. کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی ئەم دەسەڵاتانەی هەیە:\n\nئا. دانان و لادانی بەڕێوەبەری گشتیی دەزگاکە لەسەر بنەمای شایستەیی پیشەیی.\n\nب. پەسەندکردنی ستراتیژی گشتی، پلانی ساڵانە و بودجەی دەزگاکە.\n\nپ. چاودێریکردنی پابەندبوونی دەزگاکە بە \"پەیماننامەی بنەڕەتی\"ـیەوە.\n\nپێنجەم: بودجە و ڕێنەدراوکردنی کاریگەریی بازرگانی\n\n٥.١. بودجەی دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی لە بودجەی گشتیی دەوڵەت دابین دەکرێت، کە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە پەسەند دەکرێت.\n\n٥.٢. وەرگرتنی هەر جۆرە ڕیکلامێکی بازرگانی، سپۆنسەرشیپ، یان پاڵپشتیی دارایی لە پارتە وارگێڕییەکان یان هەر لایەنێکی تایبەت، بە شێوەیەکی ڕەها ڕێنەدراوە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە دەزگاکە تەنیا لە ڕاژەی بەرژەوەندیی گشتیدا بێت.\n\nشەشەم: لێپرسینەوە و ڕوونایەتی\n\n٦.١. دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی لەبەرامبەر مەکۆی نیشتمانیدا وەڵامدەرەوەیە.\n\n٦.٢. دەزگاکە پابەندە بە پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ساڵانەی وردی کار و خەرجییەکانی بە مەکۆی نیشتمانی و بڵاوکردنەوەی پوختەیەکی گشتی بۆ ڕای گشتی.\n\n٦.٣. کاروباری دارایی دەزگاکە دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی \"دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی\"ـیەوە.\n\nحەوتەم: گواستنەوەی دیجیتاڵی و ئەرشیڤی نەتەوەیی\n\n٧.١. دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی ئەرکدارە بە بوون بە پێشەنگ لە گواستنەوەی دیجیتاڵیدا و دابینکردنی ناوەڕۆکی چلۆنایەتی بەرز لەسەر گشت پلاتفۆرمە مۆدێرنەکان.\n\n٧.٢. تەواوی بەرهەم و ئەرشیڤی دەزگاکە بە مڵکی گشتی دادەنرێت و دەبێتە بەشێکی ژینەکی لە \" ئەرشیڤی نەتەوەیی دیجیتاڵی\" کوردستان، کە دەبێت بە شێوەیەکی ئاسان بۆ توێژەران و ڕای گشتی بەردەست بێت.\n\nهەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی\n\n٨.١. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە، لەوانە پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی \"کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی\"، میکانیزمی بودجە و لێپرسینەوە، و \"پەیماننامەی بنەڕەتی\"ـی دەزگاکە، ڕێکدەخات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3248",
          "sourceIndex": 3248,
          "style": "Normal",
          "text": "لەبەر ئەوەی کۆمارێکی پێشکەوتوو پێویستی بە پانتاییەکی گشتیی ئاگامەند و ئاوەزێکی نەتەوەیی تۆکمە هەیە، دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ و ژینەکی دادەمەزرێت. ئەم دەزگایە پانتایی بیستراو و بینراوی کۆمارە و ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە پاراستنی بەرژەوەندیی گشتی، بەرزڕاگرتنی ئاستی گوتاری نیشتمانی و ڕۆشنگەریکردنی کۆمەڵگا، دوور لە کاریگەریی بەرژەوەندیی پارتایەتیی کورتخایەن و زەبری بازرگانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "لەبەر ئەوەی کۆمارێکی پێشکەوتوو پێویستی بە پانتاییەکی گشتیی ئاگامەند و ئاوەزێکی نەتەوەیی تۆکمە هەیە، دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ و ژینەکی دادەمەزرێت. ئەم دەزگایە پانتایی بیستراو و بینراوی کۆمارە و ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە پاراستنی بەرژەوەندیی گشتی، بەرزڕاگرتنی ئاستی گوتاری نیشتمانی و ڕۆشنگەریکردنی کۆمەڵگا، دوور لە کاریگەریی بەرژەوەندیی پارتایەتیی کورتخایەن و "
            },
            {
              "text": "زەبر"
            },
            {
              "text": "ی بازرگانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3249",
          "sourceIndex": 3249,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگە و سەربەخۆیی دامەزراوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگە و سەربەخۆیی دامەزراوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3250",
          "sourceIndex": 3250,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. بەپێی ئەم دەستوورە، \"دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت، کە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی، دارایی و بەرنامەسازییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی ئەم دەستوورە، \"دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت، کە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی، دارایی و بەرنامەسازییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3249"
        },
        {
          "id": "p3251",
          "sourceIndex": 3251,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئامانجی بنەڕەتیی ئەم دەزگایە، دابینکردنی مێدیایەکە کە ڕاژەی گشت شارۆمەندان بکات نەک هیچ دەسەڵات، پارتایەت یان گرووپێکی بازرگانیی دیاریکراو.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی بنەڕەتیی ئەم دەزگایە، دابینکردنی مێدیایەکە کە ڕاژەی گشت شارۆمەندان بکات نەک هیچ دەسەڵات، پارتایەت یان گرووپێکی بازرگانیی دیاریکراو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3249"
        },
        {
          "id": "p3252",
          "sourceIndex": 3252,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرکە ستراتیژییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرکە ستراتیژییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3253",
          "sourceIndex": 3253,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. مێدیای گشتیی نیشتمانی وەک ویژدانی پیشەیی کۆمەڵگا، ئەم ئەرکە ستراتیژییانەی لە ئەستۆدایە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مێدیای گشتیی نیشتمانی وەک ویژدانی پیشەیی کۆمەڵگا، ئەم ئەرکە ستراتیژییانەی لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3252"
        },
        {
          "id": "p3254",
          "sourceIndex": 3254,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕۆشنگەریی نەتەوەیی و پەروەردەی شارۆمەندی: بەرهەمهێنان و پەخشکردنی",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕۆشنگەریی نەتەوەیی و پەروەردەی شارۆمەندی: بەرهەمهێنان و پەخشکردنی"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3253"
        },
        {
          "id": "p3255",
          "sourceIndex": 3255,
          "style": "Normal",
          "text": "بەرنامەی قووڵ و بەپێز کە هانی بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە، پەرەپێدانی زانست، ناساندنی بەهاکانی ئەم دەستوورە و ماف و ئەرکەکانی شارۆمەندی بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "بەرنامەی قووڵ و بەپێز کە هانی بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە، پەرەپێدانی زانست، ناساندنی بەهاکانی ئەم دەستوورە و ماف و ئەرکەکانی شارۆمەندی بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3254"
        },
        {
          "id": "p3256",
          "sourceIndex": 3256,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. چەسپاندنی گوتاری دەوڵەتداری و دیالۆگی نیشتمانی: دەبێت ببێتە سەکۆی سەرەکی بۆ دیالۆگی نیشتمانیی بنیاتنەر لەنێوان بیروڕا جیاوازەکاندا و کار بۆ بەهێزکردنی ئاوەزی دەوڵەتداری و یەکێتیی نەتەوەیی بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. چەسپاندنی گوتاری دەوڵەتداری و دیالۆگی نیشتمانی: دەبێت ببێتە سەکۆی سەرەکی بۆ دیالۆگی نیشتمانیی بنیاتنەر لەنێوان بیروڕا جیاوازەکاندا و کار بۆ بەهێزکردنی ئاوەزی دەوڵەتداری و یەکێتیی نەتەوەیی بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3253"
        },
        {
          "id": "p3257",
          "sourceIndex": 3257,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پاراستن و بەرزڕاگرتنی کولتووری باڵا: پشتیوانیکردن و بەرهەمهێنانی ئەو بەرهەمە هونەری و ئەدەبییە ناوازانەی کە ڕەنگە لە بازاڕی بازرگانیدا دەرفەتیان کەم بێت، بەڵام بۆ دەوڵەمەندکردنی شوناسی کولتووریی نەتەوە پێویستن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پاراستن و بەرزڕاگرتنی کولتووری باڵا: پشتیوانیکردن و بەرهەمهێنانی ئەو بەرهەمە هونەری و ئەدەبییە ناوازانەی کە ڕەنگە لە بازاڕی بازرگانیدا دەرفەتیان کەم بێت، بەڵام بۆ دەوڵەمەندکردنی شوناسی کولتووریی نەتەوە پێویستن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3253"
        },
        {
          "id": "p3258",
          "sourceIndex": 3258,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پردی پەیوەندی لەگەڵ جیهاندا: ناساندنی شارستانییەت و دیدگای کوردستان بە زمانە جیهانییەکان و لە هەمان کاتدا گواستنەوەی باشترین بەرهەمە هزری و کولتوورییەکانی جیهان بۆ نێوخۆی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پردی پەیوەندی لەگەڵ جیهاندا: ناساندنی شارستانییەت و دیدگای کوردستان بە زمانە جیهانییەکان و لە هەمان کاتدا گواستنەوەی باشترین بەرهەمە هزری و کولتوورییەکانی جیهان بۆ نێوخۆی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3253"
        },
        {
          "id": "p3259",
          "sourceIndex": 3259,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پەیماننامەی بنەڕەتی و پێوەری پیشەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پەیماننامەی بنەڕەتی و پێوەری پیشەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3260",
          "sourceIndex": 3260,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی لەسەر بنەمای \"پەیماننامەی بنەڕەتی\" کار دەکات، کە بە قانوون دادەڕێژرێت و دەبێت بە ئاشکرا بۆ ڕای گشتی بڵاوبکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی لەسەر بنەمای \"پەیماننامەی بنەڕەتی\" کار دەکات، کە بە قانوون دادەڕێژرێت و دەبێت بە ئاشکرا بۆ ڕای گشتی بڵاوبکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3259"
        },
        {
          "id": "p3261",
          "sourceIndex": 3261,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم پەیماننامەیە پابەندبوونی دەزگاکە بەم بنەمایانە مسۆگەر دەکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەیماننامەیە پابەندبوونی دەزگاکە بەم بنەمایانە مسۆگەر دەکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3259"
        },
        {
          "id": "p3262",
          "sourceIndex": 3262,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بێلایەنیی وارگێڕی، وردبینی و ڕاستگۆیی لە گواستنەوەی زانیاریدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بێلایەنیی وارگێڕی، وردبینی و ڕاستگۆیی لە گواستنەوەی زانیاریدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3261"
        },
        {
          "id": "p3263",
          "sourceIndex": 3263,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕێزگرتن لە فرەیی بیروڕا و دابینکردنی سەکۆی یەکسان بۆ گوتارە جیاوازەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕێزگرتن لە فرەیی بیروڕا و دابینکردنی سەکۆی یەکسان بۆ گوتارە جیاوازەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3261"
        },
        {
          "id": "p3264",
          "sourceIndex": 3264,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەرزڕاگرتنی ئاستی زمان و کولتووری نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەرزڕاگرتنی ئاستی زمان و کولتووری نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3261"
        },
        {
          "id": "p3265",
          "sourceIndex": 3265,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ڕاژەکردنی گشت پێکهاتە و توێژەکانی کۆمەڵگا بەبێ جیاکاری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ڕاژەکردنی گشت پێکهاتە و توێژەکانی کۆمەڵگا بەبێ جیاکاری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3261"
        },
        {
          "id": "p3266",
          "sourceIndex": 3266,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: میکانیزمی بەڕێوەبردن و گەرەنتیی سەربەخۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: میکانیزمی بەڕێوەبردن و گەرەنتیی سەربەخۆیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3267",
          "sourceIndex": 3267,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەزگاکە لەلایەن \"کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی\"ـیەوە بەڕێوە دەبرێت، کە باڵاترین دەسەڵاتی بڕیاردەر و چاودێرییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەزگاکە لەلایەن \"کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی\"ـیەوە بەڕێوە دەبرێت، کە باڵاترین دەسەڵاتی بڕیاردەر و چاودێرییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3266"
        },
        {
          "id": "p3268",
          "sourceIndex": 3268,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. پێکهاتە و هەڵبژاردنی کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێ کە دەبێت ئەم بنەمایانە مسۆگەر بکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێکهاتە و هەڵبژاردنی کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "دەبێت ئەم بنەمایانە مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3266"
        },
        {
          "id": "p3269",
          "sourceIndex": 3269,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەندامەکانی لە کەسایەتییە دیار و بێلایەنەکانی بواری کولتوور، ئەکادیمیا، قانوون و کۆمەڵگەی ژیاری پێکدێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەندامەکانی لە کەسایەتییە دیار و بێلایەنەکانی بواری کولتوور، ئەکادیمیا، قانوون و کۆمەڵگەی ژیاری"
            },
            {
              "text": " پێکدێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3268"
        },
        {
          "id": "p3270",
          "sourceIndex": 3270,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. میکانیزمی پاڵاوتن و هەڵبژاردنیان دەبێت فرەلایەنە بێت و سەربەخۆییان لە دەسەڵاتی ڕایەدار و پارتە وارگێڕییەکان مسۆگەر بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. میکانیزمی پاڵاوتن و هەڵبژاردنیان دەبێت فرەلایەنە بێت و سەربەخۆییان لە دەسەڵاتی ڕایەدار و پارتە وارگێڕییەکان مسۆگەر بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3268"
        },
        {
          "id": "p3271",
          "sourceIndex": 3271,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ماوەی ئەندامێتییان دیاریکراو و سنووردار دەبێت بۆ یەک خولی نوێکردنەوە، بۆ ڕێگریکردن لە قۆرخکاری.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ماوەی ئەندامێتییان دیاریکراو و سنووردار دەبێت بۆ یەک خولی نوێکردنەوە، بۆ ڕێگریکردن لە قۆرخکاری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3268"
        },
        {
          "id": "p3272",
          "sourceIndex": 3272,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی ئەم دەسەڵاتانەی هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی ئەم دەسەڵاتانەی هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3266"
        },
        {
          "id": "p3273",
          "sourceIndex": 3273,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دانان و لادانی بەڕێوەبەری گشتیی دەزگاکە لەسەر بنەمای شایستەیی پیشەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دانان و لادانی بەڕێوەبەری گشتیی دەزگاکە لەسەر بنەمای شایستەیی پیشەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3272"
        },
        {
          "id": "p3274",
          "sourceIndex": 3274,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پەسەندکردنی ستراتیژی گشتی، پلانی ساڵانە و بودجەی دەزگاکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پەسەندکردنی ستراتیژی گشتی، پلانی ساڵانە و بودجەی دەزگاکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3272"
        },
        {
          "id": "p3275",
          "sourceIndex": 3275,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. چاودێریکردنی پابەندبوونی دەزگاکە بە \"پەیماننامەی بنەڕەتی\"ـیەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. چاودێریکردنی پابەندبوونی دەزگاکە بە \"پەیماننامەی بنەڕەتی\"ـیەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3272"
        },
        {
          "id": "p3276",
          "sourceIndex": 3276,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: بودجە و ڕێنەدراوکردنی کاریگەریی بازرگانی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: بودجە و ڕێنەدراوکردنی کاریگەریی بازرگانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3277",
          "sourceIndex": 3277,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. بودجەی دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی لە بودجەی گشتیی دەوڵەت دابین دەکرێت، کە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە پەسەند دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بودجەی دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی لە بودجەی گشتیی دەوڵەت دابین دەکرێت، کە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە پەسەند دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3276"
        },
        {
          "id": "p3278",
          "sourceIndex": 3278,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. وەرگرتنی هەر جۆرە ڕیکلامێکی بازرگانی، سپۆنسەرشیپ، یان پاڵپشتیی دارایی لە پارتە وارگێڕییەکان یان هەر لایەنێکی تایبەت، بە شێوەیەکی ڕەها ڕێنەدراوە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە دەزگاکە تەنیا لە ڕاژەی بەرژەوەندیی گشتیدا بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "وەرگرتنی هەر جۆرە ڕیکلامێکی بازرگانی، سپۆنسەرشیپ، یان پاڵپشتیی دارایی لە پارتە وارگێڕییەکان یان هەر لایەنێکی تایبەت، بە شێوەیەکی ڕەها ڕێنەدراوە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە دەزگاکە تەنیا لە ڕاژەی بەرژەوەندیی گشتیدا بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3276"
        },
        {
          "id": "p3279",
          "sourceIndex": 3279,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: لێپرسینەوە و ڕوونایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: لێپرسینەوە و ڕوونایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3280",
          "sourceIndex": 3280,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی لەبەرامبەر مەکۆی نیشتمانیدا وەڵامدەرەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی لەبەرامبەر مەکۆی نیشتمانیدا وەڵامدەرەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3279"
        },
        {
          "id": "p3281",
          "sourceIndex": 3281,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. دەزگاکە پابەندە بە پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ساڵانەی وردی کار و خەرجییەکانی بە مەکۆی نیشتمانی و بڵاوکردنەوەی پوختەیەکی گشتی بۆ ڕای گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەزگاکە پابەندە بە پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ساڵانەی وردی کار و خەرجییەکانی بە مەکۆی نیشتمانی و بڵاوکردنەوەی پوختەیەکی گشتی بۆ ڕای گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3279"
        },
        {
          "id": "p3282",
          "sourceIndex": 3282,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. کاروباری دارایی دەزگاکە دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی \"دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی\"ـیەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "کاروباری دارایی دەزگاکە دەکەوێتە ژێر چاودێریی وردی \"دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی\"ـیەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3279"
        },
        {
          "id": "p3283",
          "sourceIndex": 3283,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: گواستنەوەی دیجیتاڵی و ئەرشیڤی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: گواستنەوەی دیجیتاڵی و ئەرشیڤی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3284",
          "sourceIndex": 3284,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی ئەرکدارە بە بوون بە پێشەنگ لە گواستنەوەی دیجیتاڵیدا و دابینکردنی ناوەڕۆکی چلۆنایەتی بەرز لەسەر گشت پلاتفۆرمە مۆدێرنەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەزگای مێدیای گشتیی نیشتمانی ئەرکدارە بە بوون بە پێشەنگ لە گواستنەوەی دیجیتاڵیدا و دابینکردنی ناوەڕۆکی چلۆنایەتی بەرز لەسەر گشت پلاتفۆرمە مۆدێرنەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3283"
        },
        {
          "id": "p3285",
          "sourceIndex": 3285,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. تەواوی بەرهەم و ئەرشیڤی دەزگاکە بە مڵکی گشتی دادەنرێت و دەبێتە بەشێکی ژینەکی لە \" ئەرشیڤی نەتەوەیی دیجیتاڵی\" کوردستان، کە دەبێت بە شێوەیەکی ئاسان بۆ توێژەران و ڕای گشتی بەردەست بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "تەواوی بەرهەم و ئەرشیڤی دەزگاکە بە مڵکی گشتی دادەنرێت و دەبێتە بەشێکی ژینەکی لە \" ئەرشیڤی نەتەوەیی دیجیتاڵی\" کوردستان، کە دەبێت بە شێوەیەکی ئاسان بۆ توێژەران و ڕای گشتی بەردەست بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3283"
        },
        {
          "id": "p3286",
          "sourceIndex": 3286,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3287",
          "sourceIndex": 3287,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە، لەوانە پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی \"کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی\"، میکانیزمی بودجە و لێپرسینەوە، و \"پەیماننامەی بنەڕەتی\"ـی دەزگاکە، ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی هەموو بڕگەکانی ئەم بەندە، لەوانە پێکهاتە و دەسەڵاتەکانی \"کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی\"، میکانیزمی بودجە و لێپرسینەوە، و \"پەیماننامەی بنەڕەتی\"ـی دەزگاکە، ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3286"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 102,
      "slug": "clause-102",
      "articleNumber": 102,
      "status": "published",
      "chapterId": 10,
      "title": "دامەزراوەکانی هزری ستراتیژی و دۆکترینی نەتەوەیی",
      "body": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای داننان بەوەی کە سەروەریی ڕاستەقینە و درێژەدارییەتیی دەوڵەت، بە شێوەیەکی ژینەکی بەندە بە قووڵایی هزری ستراتیژی و توانای گۆڕینی بۆ دۆکترینی نەتەوەیی، ئەرکی بنیاتنانی ژێرخانێکی هزریی تۆکمە و سەربەخۆ وەک فەرمانێکی دەستووری دەگرێتە ئەستۆ.\n\nیەکەم: ئەرکی دەستووری بۆ بنیاتنانی ژێرخانی هزری\n\n١.١. دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی هزریی نیشتمانی کە توانای بەرهەمهێنانی شیکاریی ستراتیژیی سەربەخۆ، داڕشتنی بژاردەی وارگێڕی، و پێگەیاندنی نوخبەیەکی بیرمەندی نیشتمانی هەبێت.\n\n١.٢. ئامانجی ئەم ژێرخانە، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی هزریی کۆمار و دڵنیابوونە لەوەی کە گشت بڕیار و دۆکترینێکی نەتەوەیی لەسەر بنەمای شیکاریی زانستی و بەرژەوەندیی باڵای درێژخایەنی کوردستان دادەڕێژرێت.\n\nدوویەم: ئەکادیمیای نیشتمانی بۆ دۆکترینی نەتەوەیی و ستراتیژی\n\n٢.١. بەپێی ئەم دەستوورە، \"ئەکادیمیای نیشتمانی بۆ دۆکترینی نەتەوەیی و ستراتیژی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی باڵا و سەربەخۆ دادەمەزرێت، کە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی، دارایی و ئەکادیمییە.\n\n٢.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم ئەکادیمیایە بریتین لە:\n\nئا. توێژینەوە و داڕشتنی پێشنووسی دۆکترینە نەتەوەییەکان لە بوارەکانی بەرگری، ئاسایشی نەتەوەیی، وارگێڕیی دەرەوە و ئابووریدا، و پێشکەشکردنیان بە کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی.\n\nب. هەڵسەنگاندنی ستراتیژیی درێژەدارییەتی وارگێڕییەکانی دەوڵەت و پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ڕەخنەگرانە و ڕاسپاردەی زانستی بە سەرۆکایەتی کۆمار و دامەزراوە پەیوەندیدارەکان.\n\nپ. پێگەیاندنی نەوەیەکی نوخبە لە بیرمەند، ستراتیژیست و شیکاروانی وارگێڕی بۆ کارکردن لە دامەزراوە هەستیارەکانی دەوڵەتدا.\n\nت. لێکۆڵینەوەی قووڵ لەسەر مێژووی هزری وارگێڕیی کوردستان و جیهان و کەڵکوەرگرتن لێیان بۆ داڕشتنی وارگێڕیی هاوچەرخ.\n\n٢.٣. پێکهاتە، میکانیزمی کارکردن و پەیوەندیی دامەزراوەیی ئەم ئەکادیمیایە لەگەڵ دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەتدا، بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.\n\nسێیەم: ژوورەکانی هزر و سندوقی نیشتمانیی توێژینەوەی ستراتیژی\n\n٣.١. دەوڵەت هانی دامەزراندن و گەشەکردنی ژووری هزری سەربەخۆ و ناوەندی لێکۆڵینەوەی ستراتیژیی نادەوڵەتی دەدات وەک بەشێکی ژینەکی لە ژێرخانی هزریی نیشتمانیدا.\n\n٣.٢. بەپێی قانوون، \"سندوقی نیشتمانی بۆ توێژینەوەی ستراتیژی\" دادەمەزرێت. ئەم سندوقە بە شێوەیەکی ڕووەن و کێبڕکێکارانە، پشتیوانیی دارایی پێشکەش بە باشترین پڕۆژە توێژینەوەییەکان دەکات کە لەلایەن ئەم ناوەندانەوە پێشکەش دەکرێن.\n\n٣.٣. هەر ناوەندێک کە لەم پشتیوانییە سوودمەند بێت، پابەندە بە ڕوونایەتیی تەواوی دارایی و نابێت ببێتە سەکۆ بۆ پەرەپێدانی گوتاری دژە-نیشتمانی.\n\nچوارەم: دیپلۆماسیی هزری و بەستنەوەی جیهانی\n\n٤.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی دامەزراوەکانی هزری ستراتیژییەوە، وارگێڕیی \"دیپلۆماسیی هزری\" پەیڕەو دەکات.\n\n٤.٢. ئامانج لەم وارگێڕییە بریتییە لە:\n\nئا. ناساندنی دیدگا و گوتاری ستراتیژیی کوردستان بە ناوەندەکانی بڕیاری جیهانی و کاریگەریکردنە سەر ڕای گشتیی نێودەوڵەتی.\n\nب. بنیاتنانی تۆڕێکی جیهانی لە بیرمەند و ستراتیژیستە دۆستەکانی کوردستان.\n\nپ. بەستنەوەی دامەزراوە نیشتمانییەکان بە پسپۆڕ و بیرمەندانی دیاسپۆرای کوردەوە، بۆ سوودوەرگرتن لە تواناکانیان لە داڕشتنی وارگێڕیی نیشتمانیدا.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3289",
          "sourceIndex": 3289,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای داننان بەوەی کە سەروەریی ڕاستەقینە و درێژەدارییەتیی دەوڵەت، بە شێوەیەکی ژینەکی بەندە بە قووڵایی هزری ستراتیژی و توانای گۆڕینی بۆ دۆکترینی نەتەوەیی، ئەرکی بنیاتنانی ژێرخانێکی هزریی تۆکمە و سەربەخۆ وەک فەرمانێکی دەستووری دەگرێتە ئەستۆ.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، لەسەر بنەمای داننان بەوەی کە سەروەریی ڕاستەقینە و درێژەدارییەتیی دەوڵەت، بە شێوەیەکی ژینەکی بەندە بە قووڵایی هزری ستراتیژی و توانای گۆڕینی بۆ دۆکترینی نەتەوەیی، ئەرکی بنیاتنانی ژێرخانێکی هزریی تۆکمە و سەربەخۆ وەک فەرمانێکی دەستووری دەگرێتە ئەستۆ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3290",
          "sourceIndex": 3290,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرکی دەستووری بۆ بنیاتنانی ژێرخانی هزری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرکی دەستووری بۆ بنیاتنانی ژێرخانی هزری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3291",
          "sourceIndex": 3291,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی هزریی نیشتمانی کە توانای بەرهەمهێنانی شیکاریی ستراتیژیی سەربەخۆ، داڕشتنی بژاردەی وارگێڕی، و پێگەیاندنی نوخبەیەکی بیرمەندی نیشتمانی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی هزریی نیشتمانی کە توانای بەرهەمهێنانی شیکاریی ستراتیژیی سەربەخۆ، داڕشتنی بژاردەی وارگێڕی، و پێگەیاندنی نوخبەیەکی بیرمەندی نیشتمانی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3290"
        },
        {
          "id": "p3292",
          "sourceIndex": 3292,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئامانجی ئەم ژێرخانە، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی هزریی کۆمار و دڵنیابوونە لەوەی کە گشت بڕیار و دۆکترینێکی نەتەوەیی لەسەر بنەمای شیکاریی زانستی و بەرژەوەندیی باڵای درێژخایەنی کوردستان دادەڕێژرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی ئەم ژێرخانە، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی هزریی کۆمار و دڵنیابوونە لەوەی کە گشت بڕیار و دۆکترینێکی نەتەوەیی لەسەر بنەمای شیکاریی زانستی و بەرژەوەندیی باڵای درێژخایەنی کوردستان دادەڕێژرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3290"
        },
        {
          "id": "p3293",
          "sourceIndex": 3293,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەکادیمیای نیشتمانی بۆ دۆکترینی نەتەوەیی و ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەکادیمیای نیشتمانی بۆ دۆکترینی نەتەوەیی و ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3294",
          "sourceIndex": 3294,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بەپێی ئەم دەستوورە، \"ئەکادیمیای نیشتمانی بۆ دۆکترینی نەتەوەیی و ستراتیژی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی باڵا و سەربەخۆ دادەمەزرێت، کە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی، دارایی و ئەکادیمییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی ئەم دەستوورە، \"ئەکادیمیای نیشتمانی بۆ دۆکترینی نەتەوەیی و ستراتیژی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی باڵا و سەربەخۆ دادەمەزرێت، کە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی، دارایی و ئەکادیمییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3293"
        },
        {
          "id": "p3295",
          "sourceIndex": 3295,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم ئەکادیمیایە بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم ئەکادیمیایە بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3293"
        },
        {
          "id": "p3296",
          "sourceIndex": 3296,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. توێژینەوە و داڕشتنی پێشنووسی دۆکترینە نەتەوەییەکان لە بوارەکانی بەرگری، ئاسایشی نەتەوەیی، وارگێڕیی دەرەوە و ئابووریدا، و پێشکەشکردنیان بە کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. توێژینەوە و داڕشتنی پێشنووسی دۆکترینە نەتەوەییەکان لە بوارەکانی بەرگری، ئاسایشی نەتەوەیی، وارگێڕیی دەرەوە و ئابووریدا، و پێشکەشکردنیان بە کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3295"
        },
        {
          "id": "p3297",
          "sourceIndex": 3297,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هەڵسەنگاندنی ستراتیژیی درێژەدارییەتی وارگێڕییەکانی دەوڵەت و پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ڕەخنەگرانە و ڕاسپاردەی زانستی بە سەرۆکایەتی کۆمار و دامەزراوە پەیوەندیدارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هەڵسەنگاندنی ستراتیژیی درێژەدارییەتی وارگێڕییەکانی دەوڵەت و پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ڕەخنەگرانە و ڕاسپاردەی زانستی بە سەرۆکایەتی کۆمار و دامەزراوە پەیوەندیدارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3295"
        },
        {
          "id": "p3298",
          "sourceIndex": 3298,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پێگەیاندنی نەوەیەکی نوخبە لە بیرمەند، ستراتیژیست و شیکاروانی وارگێڕی بۆ کارکردن لە دامەزراوە هەستیارەکانی دەوڵەتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێگەیاندنی نەوەیەکی نوخبە لە بیرمەند، ستراتیژیست و شیکاروانی وارگێڕی بۆ کارکردن لە دامەزراوە هەستیارەکانی دەوڵەتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3295"
        },
        {
          "id": "p3299",
          "sourceIndex": 3299,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. لێکۆڵینەوەی قووڵ لەسەر مێژووی هزری وارگێڕیی کوردستان و جیهان و کەڵکوەرگرتن لێیان بۆ داڕشتنی وارگێڕیی هاوچەرخ.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. لێکۆڵینەوەی قووڵ لەسەر مێژووی هزری وارگێڕیی کوردستان و جیهان و کەڵکوەرگرتن لێیان بۆ داڕشتنی وارگێڕیی هاوچەرخ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3295"
        },
        {
          "id": "p3300",
          "sourceIndex": 3300,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. پێکهاتە، میکانیزمی کارکردن و پەیوەندیی دامەزراوەیی ئەم ئەکادیمیایە لەگەڵ دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەتدا، بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پێکهاتە، میکانیزمی کارکردن و پەیوەندیی دامەزراوەیی ئەم ئەکادیمیایە لەگەڵ دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەتدا، بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3293"
        },
        {
          "id": "p3301",
          "sourceIndex": 3301,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ژوورەکانی هزر و سندوقی نیشتمانیی توێژینەوەی ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ژوورەکانی هزر و سندوقی نیشتمانیی توێژینەوەی ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3302",
          "sourceIndex": 3302,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت هانی دامەزراندن و گەشەکردنی ژووری هزری سەربەخۆ و ناوەندی لێکۆڵینەوەی ستراتیژیی نادەوڵەتی دەدات وەک بەشێکی ژینەکی لە ژێرخانی هزریی نیشتمانیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت هانی دامەزراندن و گەشەکردنی ژووری هزری سەربەخۆ و ناوەندی لێکۆڵینەوەی ستراتیژیی نادەوڵەتی دەدات وەک بەشێکی ژینەکی لە ژێرخانی هزریی نیشتمانیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3301"
        },
        {
          "id": "p3303",
          "sourceIndex": 3303,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بەپێی قانوون، \"سندوقی نیشتمانی بۆ توێژینەوەی ستراتیژی\" دادەمەزرێت. ئەم سندوقە بە شێوەیەکی ڕووەن و کێبڕکێکارانە، پشتیوانیی دارایی پێشکەش بە باشترین پڕۆژە توێژینەوەییەکان دەکات کە لەلایەن ئەم ناوەندانەوە پێشکەش دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون، \"سندوقی نیشتمانی بۆ توێژینەوەی ستراتیژی\" دادەمەزرێت. ئەم سندوقە بە شێوەیەکی ڕووەن و کێبڕکێکارانە، پشتیوانیی دارایی پێشکەش بە باشترین پڕۆژە توێژینەوەییەکان دەکات کە لەلایەن ئەم ناوەندانەوە پێشکەش دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3301"
        },
        {
          "id": "p3304",
          "sourceIndex": 3304,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. هەر ناوەندێک کە لەم پشتیوانییە سوودمەند بێت، پابەندە بە ڕوونایەتیی تەواوی دارایی و نابێت ببێتە سەکۆ بۆ پەرەپێدانی گوتاری دژە-نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر ناوەندێک کە لەم پشتیوانییە سوودمەند بێت، پابەندە بە ڕوونایەتیی تەواوی دارایی و نابێت ببێتە سەکۆ بۆ پەرەپێدانی گوتاری دژە-نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3301"
        },
        {
          "id": "p3305",
          "sourceIndex": 3305,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دیپلۆماسیی هزری و بەستنەوەی جیهانی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دیپلۆماسیی هزری و بەستنەوەی جیهانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3306",
          "sourceIndex": 3306,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی دامەزراوەکانی هزری ستراتیژییەوە، وارگێڕیی \"دیپلۆماسیی هزری\" پەیڕەو دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی دامەزراوەکانی هزری ستراتیژییەوە، وارگێڕیی \"دیپلۆماسیی هزری\" پەیڕەو دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3305"
        },
        {
          "id": "p3307",
          "sourceIndex": 3307,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئامانج لەم وارگێڕییە بریتییە لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانج لەم وارگێڕییە بریتییە لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3305"
        },
        {
          "id": "p3308",
          "sourceIndex": 3308,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ناساندنی دیدگا و گوتاری ستراتیژیی کوردستان بە ناوەندەکانی بڕیاری جیهانی و کاریگەریکردنە سەر ڕای گشتیی نێودەوڵەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ناساندنی دیدگا و گوتاری ستراتیژیی کوردستان بە ناوەندەکانی بڕیاری جیهانی و کاریگەریکردنە سەر ڕای گشتیی نێودەوڵەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3307"
        },
        {
          "id": "p3309",
          "sourceIndex": 3309,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بنیاتنانی تۆڕێکی جیهانی لە بیرمەند و ستراتیژیستە دۆستەکانی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بنیاتنانی تۆڕێکی جیهانی لە بیرمەند و ستراتیژیستە دۆستەکانی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3307"
        },
        {
          "id": "p3310",
          "sourceIndex": 3310,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەستنەوەی دامەزراوە نیشتمانییەکان بە پسپۆڕ و بیرمەندانی دیاسپۆرای کوردەوە، بۆ سوودوەرگرتن لە تواناکانیان لە داڕشتنی وارگێڕیی نیشتمانیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەستنەوەی دامەزراوە نیشتمانییەکان بە پسپۆڕ و بیرمەندانی دیاسپۆرای کوردەوە، بۆ سوودوەرگرتن لە تواناکانیان لە داڕشتنی وارگێڕیی نیشتمانیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3307"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 103,
      "slug": "clause-103",
      "articleNumber": 103,
      "status": "published",
      "chapterId": 10,
      "title": "ئەرشیڤی نەتەوەیی و کتێبخانەی نیشتمانی",
      "body": "دەوڵەت لەسەر ئەو ڕاستەواییە نەگۆڕە دادەمەزرێ کە نەتەوەکان لەسەر یادەوەری و زانین بونیاد دەنرێن. دامەزراندنی ئەرشیڤی نەتەوەیی وەک \"ئاوەزی دەوڵەت\" و کتێبخانەی نیشتمانی وەک \"یادەوەریی نەتەوە\"، ئەرکێکی دەستووریی ژینەکی و پرەنسیپێکی بنەڕەتیی دەوڵەتداریی کۆماری کوردستانە. ئەم دوو دامەزراوەیە قەڵای پاراستنی شوناس و سەکۆی بەرهەمهێنانی هێزن.\n\nیەکەم: ئەرشیڤی نەتەوەیی کوردستان: پاسەوانی یادەوەریی دەوڵەت\n\n١.١. بۆ پاراستنی ڕەسەنایەتیی مێژوویی و بەڵگەنامەیی نەتەوە و دەوڵەت، ئەرشیڤی نەتەوەیی کوردستان دادەمەزرێت.\n\n١.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەرشیڤی نەتەوەیی بریتین لە:\n\nئا. کۆکردنەوەی سیستماتیکی گشت بەڵگەنامە فەرمی و نافەرمییەکان کە پەیوەندییان بە ژیان و خەباتی نەتەوەی کورد و دامەزراوەکانییەوە هەیە، لەوانە:\n\nبەڵگەنامەکانی دامەزراوەکانی دەوڵەت لە هەموو ئاستەکاندا.\n\nپەیماننامە نێودەوڵەتییەکان و ڕێککەوتنە دیپلۆماسییەکان.\n\nنەخشە مێژوویی و جوگرافییەکانی کوردستان.\n\nئەرشیڤی پارتە وارگێڕییەکان، ڕێکخراوەکان و کەسایەتییە نیشتمانییەکان.\n\nئەرشیڤی دەنگی و بینراو، وەک تۆماری گەواییدەران لەسەر تاوانەکانی جینۆساید.\n\nب. ئەرشیڤی نەتەوەیی، بەپێی قانوون، دەسەڵاتی قانوونیی پابەندکەری هەیە بۆ فەرمانکردن بە گشت دامەزراوەیەکی دەوڵەتی و گشتی بۆ ڕادەستکردنی دەوریی بەڵگەنامەکانیان بەپێی ئەو ستانداردانەی کە ئەرشیڤ دیاری دەکات.\n\nدوویەم: کتێبخانەی نیشتمانیی کوردستان: مەکۆی ئاوەزیی نەتەوە\n\n٢.١. بۆ بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی زانین-تەوەر، کتێبخانەی نیشتمانیی کوردستان دادەمەزرێت.\n\n٢.٢. ئەرک و ئامانجەکانی بریتین لە:\n\nئا. کۆکردنەوەی پاشماگی هزریی: کۆکردنەوەی گشت بەرهەمێکی نووسراو، دەنگی و بینراو کە لە کوردستان دەردەچێت، لەگەڵ گرنگترین بەرهەمە هزری و زانستییەکانی جیهان.\n\nب. پەرەپێدانی کولتووری خوێندنەوە: کارکردن وەک ناوەندێکی نیشتمانی بۆ هاندانی خوێندنەوە و بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی گشتی.\n\nپ. ژێرخانی زانستیی نەتەوەیی: دابینکردنی دەستگەیشتن بە بنکەی داتای زانستی و ئەکادیمیی جیهانی بۆ گشت زانکۆکان و ناوەندەکانی توێژینەوە.\n\nت. ئەرکی بەرهەمهێنانی \"بیبلیۆگرافیای نیشتمانی\" کە بریتییە لە لیستی فەرمی و گشتگیری هەموو بڵاوکراوەکانی وڵات.\n\nسێیەم: پێگەی قانوونیی، سەربەخۆیی و بەڕێوەبردن\n\n٣.١. ئەرشیڤی نەتەوەیی و کتێبخانەی نیشتمانی، دوو دامەزراوەی دەستووریی سەربەخۆن، خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و دارایین.\n\n٣.٢. ئەم دوو دامەزراوەیە ڕاستەوخۆ لەژێر چاودێریی دەسەڵاتی قانوونداناندان و لە دەستێوەردانی دەسەڵاتی ڕایەدار پارێزراون.\n\n٣.٣. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی بودجەی شایستە و توانای مرۆیی پسپۆڕ بۆیان، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئەرکەکانیان بە باشترین شێوە ڕادەپەڕێنن.\n\nچوارەم: دەسەڵاتە قانوونییەکان و سپاردنی قانوونیی\n\n٤.١. قانوون میکانیزمێکی ڕوون بۆ \"لابردنی پۆلێنی نهێنی\" لەسەر ئەو بەڵگەنامە مێژووییانەی ئەرشیڤی نەتەوەیی دادەنێ کە دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی قانوونیی دیاریکراو، چیتر هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی دروست ناکەن.\n\n٤.٢. دەوڵەت پابەندە بە دەرکردنی قانوونی \"سپاردنی قانوونیی\" کە هەموو بڵاوکەرەوەیەک ناچار دەکات دانەیەک یان زیاتر لە هەر بەرهەمێکی چاپکراو یان دیجیتاڵی، بە شێوەیەکی بێبەرامبەر ڕادەستی کتێبخانەی نیشتمانی بکات.\n\nپێنجەم: باڵادەستیی دیجیتاڵی و یادەوەریی نەتەوەیی دیجیتاڵ\n\n٥.١. ئەرشیڤی نەتەوەیی و کتێبخانەی نیشتمانی پێکەوە \"یادەوەریی نەتەوەیی دیجیتاڵ\" بنیات دەنێن، کە وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی \"دەوڵەتی ژیر\" دادەنرێت.\n\n٥.٢. ئامانج لەم کارە، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی زانیاریی نەتەوەیی، پاراستنی لەبەرامبەر هەر کارەساتێک یان هێرشێکی ئەلیکترۆنی، و دابینکردنی دەستگەیشتنی ئاسانە بۆ گشت شارۆمەندان.\n\n٥.٣. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی پێشکەوتووترین ژێرخانی تەکنەلۆژی بۆ پاراستن و بەڕێوەبردنی ئەم سامانە دیجیتاڵییە.\n\nشەشەم: ئەرکی پیرۆز و پاراستنی هەردەمیی\n\n٦.١. پاراستنی ئەم دوو دامەزراوەیە و سامانەکانیان، ئەرکێکی پیرۆز و نیشتمانییە.\n\n٦.٢. هەر جۆرە هەوڵێک بۆ لەناوبردن، شێواندن، دزین، یان کەمتەرخەمی کردن لە پاراستنی بەڵگەنامە و بەرهەمەکانیان، بە تاوانێکی قورسی دژ بە یادەوەریی مێژوویی و ئاوەزیی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و سزاکەی نەبەخشراوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3312",
          "sourceIndex": 3312,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت لەسەر ئەو ڕاستەواییە نەگۆڕە دادەمەزرێ کە نەتەوەکان لەسەر یادەوەری و زانین بونیاد دەنرێن. دامەزراندنی ئەرشیڤی نەتەوەیی وەک \"ئاوەزی دەوڵەت\" و کتێبخانەی نیشتمانی وەک \"یادەوەریی نەتەوە\"، ئەرکێکی دەستووریی ژینەکی و پرەنسیپێکی بنەڕەتیی دەوڵەتداریی کۆماری کوردستانە. ئەم دوو دامەزراوەیە قەڵای پاراستنی شوناس و سەکۆی بەرهەمهێنانی هێزن.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت لەسەر ئەو ڕاستەواییە نەگۆڕە دادەمەزر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "نەتەوەکان لەسەر یادەوەری و زانین بونیاد دەنرێن. دامەزراندنی ئەرشیڤی نەتەوەیی وەک \"ئاوەزی دەوڵەت\" و کتێبخانەی نیشتمانی وەک \"یادەوەریی نەتەوە\"، ئەرکێکی دەستووریی ژینەکی و پرەنسیپێکی بنەڕەتیی دەوڵەتداریی کۆماری کوردستانە. ئەم دوو دامەزراوەیە قەڵای پاراستنی شوناس و سەکۆی بەرهەمهێنانی هێزن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3313",
          "sourceIndex": 3313,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرشیڤی نەتەوەیی کوردستان: پاسەوانی یادەوەریی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرشیڤی نەتەوەیی کوردستان: پاسەوانی یادەوەریی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3314",
          "sourceIndex": 3314,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. بۆ پاراستنی ڕەسەنایەتیی مێژوویی و بەڵگەنامەیی نەتەوە و دەوڵەت، ئەرشیڤی نەتەوەیی کوردستان دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ پاراستنی ڕەسەنایەتیی مێژوویی و بەڵگەنامەیی نەتەوە و دەوڵەت، ئەرشیڤی نەتەوەیی کوردستان دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3313"
        },
        {
          "id": "p3315",
          "sourceIndex": 3315,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەرشیڤی نەتەوەیی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەرشیڤی نەتەوەیی بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3313"
        },
        {
          "id": "p3316",
          "sourceIndex": 3316,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کۆکردنەوەی سیستماتیکی گشت بەڵگەنامە فەرمی و نافەرمییەکان کە پەیوەندییان بە ژیان و خەباتی نەتەوەی کورد و دامەزراوەکانییەوە هەیە، لەوانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کۆکردنەوەی سیستماتیکی گشت بەڵگەنامە فەرمی و نافەرمییەکان کە پەیوەندییان بە ژیان و خەباتی نەتەوەی کورد و دامەزراوەکانییەوە هەیە، لەوانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3315"
        },
        {
          "id": "p3317",
          "sourceIndex": 3317,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەڵگەنامەکانی دامەزراوەکانی دەوڵەت لە هەموو ئاستەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "بەڵگەنامەکانی دامەزراوەکانی دەوڵەت لە هەموو ئاستەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3316"
        },
        {
          "id": "p3318",
          "sourceIndex": 3318,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پەیماننامە نێودەوڵەتییەکان و ڕێککەوتنە دیپلۆماسییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پەیماننامە نێودەوڵەتییەکان و ڕێککەوتنە دیپلۆماسییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3316"
        },
        {
          "id": "p3319",
          "sourceIndex": 3319,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "نەخشە مێژوویی و جوگرافییەکانی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "نەخشە مێژوویی و جوگرافییەکانی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3316"
        },
        {
          "id": "p3320",
          "sourceIndex": 3320,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەرشیڤی پارتە وارگێڕییەکان، ڕێکخراوەکان و کەسایەتییە نیشتمانییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەرشیڤی پارتە وارگێڕییەکان، ڕێکخراوەکان و کەسایەتییە نیشتمانییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3316"
        },
        {
          "id": "p3321",
          "sourceIndex": 3321,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ئەرشیڤی دەنگی و بینراو، وەک تۆماری گەواییدەران لەسەر تاوانەکانی جینۆساید.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەرشیڤی دەنگی و بینراو، وەک تۆماری گەواییدەران لەسەر تاوانەکانی جینۆساید"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3316"
        },
        {
          "id": "p3322",
          "sourceIndex": 3322,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەرشیڤی نەتەوەیی، بەپێی قانوون، دەسەڵاتی قانوونیی پابەندکەری هەیە بۆ فەرمانکردن بە گشت دامەزراوەیەکی دەوڵەتی و گشتی بۆ ڕادەستکردنی دەوریی بەڵگەنامەکانیان بەپێی ئەو ستانداردانەی کە ئەرشیڤ دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئەرشیڤی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "، بەپێی قانوون، دەسەڵاتی قانوونیی پابەندکەری هەیە بۆ فەرمانکردن بە گشت دامەزراوەیەکی دەوڵەتی و گشتی بۆ ڕادەستکردنی دەوریی بەڵگەنامەکانیان بەپێی ئەو ستانداردانەی کە ئەرشیڤ دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3315"
        },
        {
          "id": "p3323",
          "sourceIndex": 3323,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: کتێبخانەی نیشتمانیی کوردستان: مەکۆی ئاوەزیی نەتەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": کتێبخانەی نیشتمانیی کوردستان: مەکۆی ئاوەزیی نەتەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3324",
          "sourceIndex": 3324,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بۆ بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی زانین-تەوەر، کتێبخانەی نیشتمانیی کوردستان دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی زانین-تەوەر، کتێبخانەی نیشتمانیی کوردستان دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3323"
        },
        {
          "id": "p3325",
          "sourceIndex": 3325,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەرک و ئامانجەکانی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرک و ئامانجەکانی بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3323"
        },
        {
          "id": "p3326",
          "sourceIndex": 3326,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کۆکردنەوەی پاشماگی هزریی: کۆکردنەوەی گشت بەرهەمێکی نووسراو، دەنگی و بینراو کە لە کوردستان دەردەچێت، لەگەڵ گرنگترین بەرهەمە هزری و زانستییەکانی جیهان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کۆکردنەوەی پاشماگی هزریی: کۆکردنەوەی گشت بەرهەمێکی نووسراو، دەنگی و بینراو کە لە کوردستان دەردەچێت، لەگەڵ گرنگترین بەرهەمە هزری و زانستییەکانی جیهان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3325"
        },
        {
          "id": "p3327",
          "sourceIndex": 3327,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پەرەپێدانی کولتووری خوێندنەوە: کارکردن وەک ناوەندێکی نیشتمانی بۆ هاندانی خوێندنەوە و بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پەرەپێدانی کولتووری خوێندنەوە: کارکردن وەک ناوەندێکی نیشتمانی بۆ هاندانی خوێندنەوە و بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3325"
        },
        {
          "id": "p3328",
          "sourceIndex": 3328,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ژێرخانی زانستیی نەتەوەیی: دابینکردنی دەستگەیشتن بە بنکەی داتای زانستی و ئەکادیمیی جیهانی بۆ گشت زانکۆکان و ناوەندەکانی توێژینەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ژێرخانی زانستیی نەتەوەیی: دابینکردنی دەستگەیشتن بە بنکەی داتای زانستی و ئەکادیمیی جیهانی بۆ گشت زانکۆکان و ناوەندەکانی توێژینەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3325"
        },
        {
          "id": "p3329",
          "sourceIndex": 3329,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ئەرکی بەرهەمهێنانی \"بیبلیۆگرافیای نیشتمانی\" کە بریتییە لە لیستی فەرمی و گشتگیری هەموو بڵاوکراوەکانی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ئەرکی بەرهەمهێنانی \"بیبلیۆگرافیای نیشتمانی\" کە بریتییە لە لیستی فەرمی و گشتگیری هەموو بڵاوکراوەکانی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3325"
        },
        {
          "id": "p3330",
          "sourceIndex": 3330,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پێگەی قانوونیی، سەربەخۆیی و بەڕێوەبردن",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پێگەی قانوونیی، سەربەخۆیی و بەڕێوەبردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3331",
          "sourceIndex": 3331,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ئەرشیڤی نەتەوەیی و کتێبخانەی نیشتمانی، دوو دامەزراوەی دەستووریی سەربەخۆن، خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و دارایین.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەرشیڤی نەتەوەیی و کتێبخانەی نیشتمانی، دوو دامەزراوەی دەستووریی سەربەخۆن، خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و دارایین"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3330"
        },
        {
          "id": "p3332",
          "sourceIndex": 3332,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم دوو دامەزراوەیە ڕاستەوخۆ لەژێر چاودێریی دەسەڵاتی قانوونداناندان و لە دەستێوەردانی دەسەڵاتی ڕایەدار پارێزراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دوو دامەزراوەیە ڕاستەوخۆ لەژێر چاودێریی دەسەڵاتی قانوونداناندان و لە دەستێوەردانی دەسەڵاتی ڕایەدار پارێزراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3330"
        },
        {
          "id": "p3333",
          "sourceIndex": 3333,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی بودجەی شایستە و توانای مرۆیی پسپۆڕ بۆیان، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئەرکەکانیان بە باشترین شێوە ڕادەپەڕێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دابینکردنی بودجەی شایستە و توانای مرۆیی پسپۆڕ بۆیان، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئەرکەکانیان بە باشترین شێوە ڕادەپەڕێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3330"
        },
        {
          "id": "p3334",
          "sourceIndex": 3334,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دەسەڵاتە قانوونییەکان و سپاردنی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دەسەڵاتە قانوونییەکان و سپاردنی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3335",
          "sourceIndex": 3335,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. قانوون میکانیزمێکی ڕوون بۆ \"لابردنی پۆلێنی نهێنی\" لەسەر ئەو بەڵگەنامە مێژووییانەی ئەرشیڤی نەتەوەیی دادەنێ کە دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی قانوونیی دیاریکراو، چیتر هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی دروست ناکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوون میکانیزمێکی ڕوون بۆ \"لابردنی پۆلێنی نهێنی\" لەسەر ئەو بەڵگەنامە مێژووییانەی ئەرشیڤی نەتەوەیی دادەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی قانوونیی دیاریکراو، چیتر هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی دروست ناکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3334"
        },
        {
          "id": "p3336",
          "sourceIndex": 3336,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەوڵەت پابەندە بە دەرکردنی قانوونی \"سپاردنی قانوونیی\" کە هەموو بڵاوکەرەوەیەک ناچار دەکات دانەیەک یان زیاتر لە هەر بەرهەمێکی چاپکراو یان دیجیتاڵی، بە شێوەیەکی بێبەرامبەر ڕادەستی کتێبخانەی نیشتمانی بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دەرکردنی قانوونی \"سپاردنی قانوونیی\" کە هەموو بڵاوکەرەوەیەک ناچار دەکات دانەیەک یان زیاتر لە هەر بەرهەمێکی چاپکراو یان دیجیتاڵی، بە شێوەیەکی بێبەرامبەر ڕادەستی کتێبخانەی نیشتمانی بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3334"
        },
        {
          "id": "p3337",
          "sourceIndex": 3337,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: باڵادەستیی دیجیتاڵی و یادەوەریی نەتەوەیی دیجیتاڵ",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: باڵادەستیی دیجیتاڵی و یادەوەریی نەتەوەیی دیجیتاڵ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3338",
          "sourceIndex": 3338,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. ئەرشیڤی نەتەوەیی و کتێبخانەی نیشتمانی پێکەوە \"یادەوەریی نەتەوەیی دیجیتاڵ\" بنیات دەنێن، کە وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی \"دەوڵەتی ژیر\" دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەرشیڤی نەتەوەیی و کتێبخانەی نیشتمانی پێکەوە \"یادەوەریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " دیجیتاڵ\" بنیات دەنێن، کە وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی \"دەوڵەتی ژیر\" دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3337"
        },
        {
          "id": "p3339",
          "sourceIndex": 3339,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئامانج لەم کارە، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی زانیاریی نەتەوەیی، پاراستنی لەبەرامبەر هەر کارەساتێک یان هێرشێکی ئەلیکترۆنی، و دابینکردنی دەستگەیشتنی ئاسانە بۆ گشت شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانج لەم کارە، مسۆگەرکردنی باڵادەستیی زانیاریی نەتەوەیی، پاراستنی لەبەرامبەر هەر کارەساتێک یان هێرشێکی ئەلیکترۆنی، و دابینکردنی دەستگەیشتنی ئاسانە بۆ گشت شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3337"
        },
        {
          "id": "p3340",
          "sourceIndex": 3340,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی پێشکەوتووترین ژێرخانی تەکنەلۆژی بۆ پاراستن و بەڕێوەبردنی ئەم سامانە دیجیتاڵییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی پێشکەوتووترین ژێرخانی تەکنەلۆژی بۆ پاراستن و بەڕێوەبردنی ئەم سامانە دیجیتاڵییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3337"
        },
        {
          "id": "p3341",
          "sourceIndex": 3341,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: ئەرکی پیرۆز و پاراستنی هەردەمیی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: ئەرکی پیرۆز و پاراستنی هەردەمیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3342",
          "sourceIndex": 3342,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. پاراستنی ئەم دوو دامەزراوەیە و سامانەکانیان، ئەرکێکی پیرۆز و نیشتمانییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی ئەم دوو دامەزراوەیە و سامانەکانیان، ئەرکێکی پیرۆز و نیشتمانییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3341"
        },
        {
          "id": "p3343",
          "sourceIndex": 3343,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. هەر جۆرە هەوڵێک بۆ لەناوبردن، شێواندن، دزین، یان کەمتەرخەمی کردن لە پاراستنی بەڵگەنامە و بەرهەمەکانیان، بە تاوانێکی قورسی دژ بە یادەوەریی مێژوویی و ئاوەزیی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و سزاکەی نەبەخشراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە هەوڵێک بۆ لەناوبردن، شێواندن، دزین، یان کەمتەرخەمی کردن لە پاراستنی بەڵگەنامە و بەرهەمەکانیان، بە تاوانێکی قورسی دژ بە یادەوەریی مێژوویی و ئاوەزیی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و سزاکەی نەبەخشراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3341"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 104,
      "slug": "clause-104",
      "articleNumber": 104,
      "status": "published",
      "chapterId": 11,
      "title": "چاودێریی کۆمەڵایەتی و ڕەوایەتیی سەقامگیر",
      "body": "لە کۆماری کوردستاندا، ڕەوایەتیی دەسەڵات پرۆسەیەکی بێوچانە و تەنیا لە سندووقی دەنگداندا قەتیس نابێت. ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووری دادەڕێژێت بۆ بەدامەزراوەییکردنی چاودێریی کۆمەڵایەتی بەسەر کارایی دەسەڵاتەوە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە دەسەڵات هەمیشە لە ڕاژەی ویستی گشتیدا بمێنێتەوە.\n\nیەکەم: دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی\n\n١.١. بەپێی قانوونی تایبەت، \"دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی تەواو سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت.\n\n١.٢. ئەم دەستەیە تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە.\n\n١.٣. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم دەستەیە بریتین لە:\n\nئا. ئەنجامدانی ڕاپرسیی زانستی و بێلایەنانەی دەوری، لانیکەم هەر شەش مانگ جارێک، بۆ پێوانەکردنی ئاستی ڕەزامەندی و متمانەی کۆمەڵ بە کارایی و وارگێڕییە گشتییەکانی دەسەڵاتی ڕایەدار.\n\nب. شیکردنەوەی داتاکان و بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی ورد و ڕووەن بۆ ڕای گشتی، مەکۆی نیشتمانی و سەرۆکایەتیی کۆمار.\n\nدوویەم: میکانیزمی وەڵامدانەوەی دەستووری\n\n٢.١. ئەگەر ڕاپۆرتە فەرمییەکانی \"دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی\" بۆ ماوەی دوو خولی یەک لەدوای یەک، واتە یەک ساڵی تەواو، دەریانخست کە ئاستی پشتیوانیی کۆمەڵ لە سەرکۆمار وەک سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەدار، بە شێوەیەکی بەرچاو و بێپسانەوە لە خوار پەنجا لە سەد (٥٠٪)ـەوەیە، ئەوا ئەم میکانیزمە دەستوورییە کارا دەبێت:\n\nئا. سەرکۆمار مافی هەیە داخوازی هەڵبژاردنی پێشوەختەی سەرۆکایەتی بکات بۆ نوێکردنەوەی متمانەی کۆمەڵ.\n\nب. مەکۆی نیشتمانی مافی هەیە بە زۆرینەی ڕەهای کۆی ئەندامانی، داخواز لە سەرکۆمار بکات کە ڕیفراندۆمێک بۆ مانەوە یان نەمانەوەی لە پۆستەکەیدا ئەنجام بدات.\n\nسێیەم: پاراستنی سەقامگیری و چوارچێوەی قانوونیی\n\n٣.١. ئامانج لەم بەندە، بنیاتنانی دیموکراسییەکی وەڵامدەرەوەیە، بە شێوازێک کە سەقامگیریی وارگێڕیی وڵات نەخاتە مەترسییەوە.\n\n٣.٢. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی میکانیزمەکە، مەرجەکانی ڕیفراندۆم، و ڕێکارەکانی پێویست دادەڕێژێت بۆ ڕێگریکردن لە بەکارهێنانی ئەم بەندە بۆ ململانێی وارگێڕیی کورتخایەن یان دروستکردنی ناسەقامگیریی درێژەدار.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3347",
          "sourceIndex": 3347,
          "style": "Normal",
          "text": "لە کۆماری کوردستاندا، ڕەوایەتیی دەسەڵات پرۆسەیەکی بێوچانە و تەنیا لە سندووقی دەنگداندا قەتیس نابێت. ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووری دادەڕێژێت بۆ بەدامەزراوەییکردنی چاودێریی کۆمەڵایەتی بەسەر کارایی دەسەڵاتەوە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە دەسەڵات هەمیشە لە ڕاژەی ویستی گشتیدا بمێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "لە کۆماری کوردستاندا، ڕەوایەتیی دەسەڵات پرۆسەیەکی بێوچانە و تەنیا لە سندووقی دەنگداندا قەتیس نابێت. ئەم بەندە چوارچێوەی دەستووری دادەڕێژێت بۆ بەدامەزراوەییکردنی چاودێریی کۆمەڵایەتی بەسەر کارایی دەسەڵاتەوە، بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە دەسەڵات هەمیشە لە ڕاژەی ویستی گشتیدا بمێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3348",
          "sourceIndex": 3348,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3349",
          "sourceIndex": 3349,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. بەپێی قانوونی تایبەت، \"دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی تەواو سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوونی تایبەت، \"دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی تەواو سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3348"
        },
        {
          "id": "p3350",
          "sourceIndex": 3350,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم دەستەیە تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەستەیە تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3348"
        },
        {
          "id": "p3351",
          "sourceIndex": 3351,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم دەستەیە بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم دەستەیە بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3348"
        },
        {
          "id": "p3352",
          "sourceIndex": 3352,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەنجامدانی ڕاپرسیی زانستی و بێلایەنانەی دەوری، لانیکەم هەر شەش مانگ جارێک، بۆ پێوانەکردنی ئاستی ڕەزامەندی و متمانەی کۆمەڵ بە کارایی و وارگێڕییە گشتییەکانی دەسەڵاتی ڕایەدار.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەنجامدانی ڕاپرسیی زانستی و بێلایەنانەی دەوری، لانیکەم هەر شەش مانگ جارێک، بۆ پێوانەکردنی ئاستی ڕەزامەندی و متمانەی کۆمەڵ بە کارایی و وارگێڕییە گشتییەکانی دەسەڵاتی ڕایەدار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3351"
        },
        {
          "id": "p3353",
          "sourceIndex": 3353,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. شیکردنەوەی داتاکان و بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی ورد و ڕووەن بۆ ڕای گشتی، مەکۆی نیشتمانی و سەرۆکایەتیی کۆمار.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. شیکردنەوەی داتاکان و بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی ورد و ڕووەن بۆ ڕای گشتی، مەکۆی نیشتمانی و سەرۆکایەتیی کۆمار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3351"
        },
        {
          "id": "p3354",
          "sourceIndex": 3354,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: میکانیزمی وەڵامدانەوەی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": میکانیزمی وەڵامدانەوەی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3355",
          "sourceIndex": 3355,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ئەگەر ڕاپۆرتە فەرمییەکانی \"دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی\" بۆ ماوەی دوو خولی یەک لەدوای یەک، واتە یەک ساڵی تەواو، دەریانخست کە ئاستی پشتیوانیی کۆمەڵ لە سەرکۆمار وەک سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەدار، بە شێوەیەکی بەرچاو و بێپسانەوە لە خوار پەنجا لە سەد (٥٠٪)ـەوەیە، ئەوا ئەم میکانیزمە دەستوورییە کارا دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەگەر ڕاپۆرتە فەرمییەکانی \"دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی\" بۆ ماوەی دوو خولی یەک لەدوای یەک، واتە یەک ساڵی تەواو، دەریانخست کە ئاستی پشتیوانیی کۆمەڵ لە سەرکۆمار وەک سەرۆکی دەسەڵاتی ڕایەدار، بە شێوەیەکی بەرچاو و بێپسانەوە لە خوار پەنجا لە سەد (٥٠٪)ـەوەیە، ئەوا ئەم میکانیزمە دەستوورییە کارا دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3354"
        },
        {
          "id": "p3356",
          "sourceIndex": 3356,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سەرکۆمار مافی هەیە داخوازی هەڵبژاردنی پێشوەختەی سەرۆکایەتی بکات بۆ نوێکردنەوەی متمانەی کۆمەڵ.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سەرکۆمار مافی هەیە داخوازی هەڵبژاردنی پێشوەختەی سەرۆکایەتی بکات بۆ نوێکردنەوەی متمانەی کۆمەڵ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3355"
        },
        {
          "id": "p3357",
          "sourceIndex": 3357,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی مافی هەیە بە زۆرینەی ڕەهای کۆی ئەندامانی، داخواز لە سەرکۆمار بکات کە ڕیفراندۆمێک بۆ مانەوە یان نەمانەوەی لە پۆستەکەیدا ئەنجام بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مەکۆی نیشتمانی مافی هەیە بە زۆرینەی ڕەهای کۆی ئەندامانی، داخواز لە سەرکۆمار بکات کە ڕیفراندۆمێک بۆ مانەوە یان نەمانەوەی لە پۆستەکەیدا ئەنجام بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3355"
        },
        {
          "id": "p3358",
          "sourceIndex": 3358,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پاراستنی سەقامگیری و چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پاراستنی سەقامگیری و چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3359",
          "sourceIndex": 3359,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ئامانج لەم بەندە، بنیاتنانی دیموکراسییەکی وەڵامدەرەوەیە، بە شێوازێک کە سەقامگیریی وارگێڕیی وڵات نەخاتە مەترسییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئامانج لەم بەندە، بنیاتنانی دیموکراسییەکی وەڵامدەرەوەیە، بە شێوازێک کە سەقامگیریی وارگێڕیی وڵات نەخاتە مەترسییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3358"
        },
        {
          "id": "p3360",
          "sourceIndex": 3360,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی میکانیزمەکە، مەرجەکانی ڕیفراندۆم، و ڕێکارەکانی پێویست دادەڕێژێت بۆ ڕێگریکردن لە بەکارهێنانی ئەم بەندە بۆ ململانێی وارگێڕیی کورتخایەن یان دروستکردنی ناسەقامگیریی درێژەدار.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوونێکی تایبەت، وردەکاریی میکانیزمەکە، مەرجەکانی ڕیفراندۆم"
            },
            {
              "text": "، و ڕێکارەکانی پێویست دادەڕێژێت بۆ ڕێگریکردن لە بەکارهێنانی ئەم بەندە بۆ ململانێی وارگێڕیی کورتخایەن یان دروستکردنی ناسەقامگیریی درێژەدار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3358"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 105,
      "slug": "clause-105",
      "articleNumber": 105,
      "status": "published",
      "chapterId": 11,
      "title": "پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و بەرەنگاری ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر",
      "body": "کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای یەکپارچەیی کوردستان وەک جەستەی نەتەوەی کورد و شوناسی نیشتمانیی یەکگرتوو دامەزراوە. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و یەکێتیی واتایی نیشتمان لە هەر جۆرە ئایدیۆلۆژیا و بزووتنەوەیەک کە لەژێر پەردەی \"دادپەروەریی کۆمەڵایەتی\" یان \"مافی گرووپەکان\"، ئامانجیان کەرتکردنی نەتەوە، شێواندنی ڕاستەواییە زانستییەکان و تێکدانی هاوسەنگیی سروشتیی مرۆڤ بێت.\n\nیەکەم: پێناسی هەڕەشەکان و نەهێڵکردنی ناسنامەگەرایی وارگێڕی\n\n١.١. دەوڵەت هەر جۆرە گوتار و بزووتنەوەیەک کە پشت بە \"وارگێڕیی ناسنامە\" دەبەستێت بە مەبەستی دابەشکردنی شارۆمەندان بۆ سەر گرووپی بچووک و دژبەیەک لەسەر بنەمای ڕەگەز، ئارەزووی سێکسی، یان هەر جیاکارییەکی تر کە یەکێتیی نەتەوەیی بخاتە مەترسییەوە، وەک \"ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر\" دەناسێنێت.\n\n١.٢. پەرەپێدانی ئەو چەمکە دەستکردانەی \"دادپەروەریی کۆمەڵایەتی\" کە ئامانجیان سزادانی سیستماتیکی توێژە بەرهەمهێنەرەکانی کۆمەڵگا یان دروستکردنی هەستی \"قوربانیبوون\"ـی بەردەوام بێت، بە هەوڵێک بۆ داڕزانی ورەی نەتەوەیی و تێکدانی پەڕگاڵی گشتی هەژمار دەکرێت.\n\n١.٣. شێواندنی بە مەبەستی ڕاستەواییە بایۆلۆژی و زانستییەکان بە مەبەستی ئەندازیاریی کۆمەڵایەتی و وارگێری، پێشێلکاریی توندی ئەم دەستوورەیە.\n\n١.٤. ئەرکی دەوڵەتە کە بێلایەنیی پانتاییە گشتییەکان بپارێزێت و ڕێگری لەوە بکات کە دامەزراوە فەرمییەکان ببنە سەکۆی بانگەشە بۆ ئەم جۆرە ئایدیۆلۆژیایانە.\n\nدوویەم: پاراستنی نەوەی نوێ و پەروەردەی شوناس-تەوەر\n\n٢.١. پەڕگاڵی پەروەردەی نیشتمانی تەنیا لەسەر بنەمای زانستی ئۆبژێکتیڤ، ڕاستەوایی بایۆلۆژی و بەها باڵاکانی نەتەوە دادەڕێژرێت؛ تێکەڵکردنی هەر ناوەڕۆکێکی فێركاری کە هانی \"ناسنامەگەرایی تێکدەر\" یان گومانخستنە سەر شوناسی سروشتیی مرۆڤ بدات، بە توندی ڕێنەدراوە.\n\n٢.٢. قوتابخانە و زانکۆکان ئەرکدار دەکرێن بە جەختکردنەوە لەسەر \"شوناسی نەتەوەیی یەکگرتوو\" وەک تاکە چوارچێوەی بەدیهێنانی دادپەروەریی ڕاستەقینە، دوور لە ململانێی گرووپە ناسنامەییەکان.\n\n٢.٣. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی منداڵان لە هەر جۆرە \"ئاڕاستەکردنێکی ئایدیۆلۆژی\" کە پێش گەیشتن بە تەمەنی قانوونیی و پێگەیشتنی ئاوەزیی، دەستکاریی تێڕوانینیان بۆ ڕەگەز و سروشتی مرۆیی بکات.\n\nسێیەم: داراییکردنی بیانی و ئەندازیاریی کۆمەڵایەتی\n\n٣.١. وەرگرتنی هەر جۆرە یارمەتییەک لە لایەنی بیانی یان (NGO) نێودەوڵەتییەکان بە مەبەستی بڵاوکردنەوەی ئایدیۆلۆژیای ناسنامەگەرایی و دروستکردنی لێکترازانی کۆمەڵایەتی لە کوردستان، بە تاوانی \"دەستێوەردانی ستراتیژی\" هەژمار دەکرێت.\n\n٣.٢. دەوڵەت مافی هەیە چاودێریی وردی گشت ئەو بودجانە بکات کە لە دەرەوە بۆ کایەی \"کولتووری و کۆمەڵایەتی\" دێن، و هەر پڕۆژەیەک کە ئامانجی گۆڕینی سیستماتیکی بەها نەتەوەیی و بایۆلۆژییەکان بێت، دەستبەجێ ڕادەگیرێت.\n\nچوارەم: پاراستنی خێزان و یەکپارچەیی جەستەیی\n\n٤.١. کۆماری کوردستان دان بە \"خێزان\"ـدا دەنێت وەک یەکەیەکی سروشتی و بنەڕەتیی کۆمەڵگا کە لە یەکگرتنی ژن و پیاو پێک دێت؛ پاراستنی شکۆ و سەقامگیریی ئەم یەکەیە ئەرکێکی باڵای ئاسایشی نەتەوەییە.\n\n٤.٢. ئەنجامدانی هەر جۆرە پڕۆسەیەکی پزیشکی، کیمیایی یان نەشتەرگەریی گۆڕینی ڕەگەز بۆ کەسانی خوار تەمەنی قانوونیی، بە تاوانێکی قورسی تێکدانی جەستەی مرۆڤ هەژمار دەکرێت و بکەرانی بە توندترین شێوە سزا دەدرێن.\n\n٤.٣. دەوڵەت ڕێگری دەکات لە هەر جۆرە هەوڵێکی قانوونیی یان کارگێڕی کە ئامانجی بێبایەخکردنی پێگەی دایکایەتی و باوکایەتی بێت لە پێناو تێۆرە ناسنامەییە دەستکردەکاندا.\n\nپێنجەم: وەڵامدەرەوەیی دەستووری\n\n٥.١. هەر بەرپرسێکی دەوڵەتی کە دەسەڵاتەکەی بەکار بهێنێت بۆ سەپاندنی ئەجێندای گرووپە ناسنامەییەکان بەسەر بەرژەوەندیی گشتیی نەتەوەدا، ڕووبەڕووی لێپرسینەوە دەبێتەوە.\n\n٥.٢. دادگای باڵا سەرچاوەی کۆتاییە بۆ دیاریکردنی ئەوەی ئایا وارگێڕییەک یان قانوونێک دەچێتە خانەی \"دادپەروەریی ڕاستەقینە\" یان خانەی \"ناسنامەگەرایی تێکدەر\".",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3362",
          "sourceIndex": 3362,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای یەکپارچەیی کوردستان وەک جەستەی نەتەوەی کورد و شوناسی نیشتمانیی یەکگرتوو دامەزراوە. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و یەکێتیی واتایی نیشتمان لە هەر جۆرە ئایدیۆلۆژیا و بزووتنەوەیەک کە لەژێر پەردەی \"دادپەروەریی کۆمەڵایەتی\" یان \"مافی گرووپەکان\"، ئامانجیان کەرتکردنی نەتەوە، شێواندنی ڕاستەواییە زانستییەکان و تێکدانی هاوسەنگیی سروشتیی مرۆڤ بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای یەکپارچەیی کوردستان وەک جەستەی نەتەوەی کورد و شوناسی نیشتمانیی یەکگرتوو دامەزراوە. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و یەکێتیی واتایی نیشتمان لە هەر جۆرە ئایدیۆلۆژیا و بزووتنەوەیەک کە لەژێر پەردەی \"دادپەروەریی کۆمەڵایەتی\" یان \"مافی گرووپەکان\"، ئامانجیان کەرتکردنی نەتەوە، شێواندنی ڕاستەواییە زانستییەکان و تێکدانی هاوسەنگیی سروشتیی مرۆڤ بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3363",
          "sourceIndex": 3363,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێناسی هەڕەشەکان و نەهێڵکردنی ناسنامەگەرایی وارگێڕی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێناسی هەڕەشەکان و نەهێڵکردنی ناسنامەگەرایی وارگێڕی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3364",
          "sourceIndex": 3364,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت هەر جۆرە گوتار و بزووتنەوەیەک کە پشت بە \"وارگێڕیی ناسنامە\" دەبەستێت بە مەبەستی دابەشکردنی شارۆمەندان بۆ سەر گرووپی بچووک و دژبەیەک لەسەر بنەمای ڕەگەز، ئارەزووی سێکسی، یان هەر جیاکارییەکی تر کە یەکێتیی نەتەوەیی بخاتە مەترسییەوە، وەک \"ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر\" دەناسێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت هەر جۆرە گوتار و بزووتنەوەیەک کە پشت بە \"وارگێڕیی ناسنامە"
            },
            {
              "text": "\" دەبەستێت بە مەبەستی دابەشکردنی شارۆمەندان بۆ سەر گرووپی بچووک و دژبەیەک لەسەر بنەمای ڕەگەز، ئارەزووی سێکسی، یان هەر جیاکارییەکی تر کە یەکێتیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " بخاتە مەترسییەوە، وەک \"ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر\" دەناسێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3363"
        },
        {
          "id": "p3365",
          "sourceIndex": 3365,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پەرەپێدانی ئەو چەمکە دەستکردانەی \"دادپەروەریی کۆمەڵایەتی\" کە ئامانجیان سزادانی سیستماتیکی توێژە بەرهەمهێنەرەکانی کۆمەڵگا یان دروستکردنی هەستی \"قوربانیبوون\"ـی بەردەوام بێت، بە هەوڵێک بۆ داڕزانی ورەی نەتەوەیی و تێکدانی پەڕگاڵی گشتی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پەرەپێدانی ئەو چەمکە دەستکردانەی \"دادپەروەریی کۆمەڵایەتی\" کە ئامانجیان سزادانی سیستماتیکی توێژە بەرهەمهێنەرەکانی کۆمەڵگا یان دروستکردنی هەستی "
            },
            {
              "text": "\"قوربانیبوون\"ـی بەردەوام بێت، بە هەوڵێک بۆ داڕزانی ورەی نەتەوەیی و تێکدانی پەڕگاڵی گشتی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3363"
        },
        {
          "id": "p3366",
          "sourceIndex": 3366,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. شێواندنی بە مەبەستی ڕاستەواییە بایۆلۆژی و زانستییەکان بە مەبەستی ئەندازیاریی کۆمەڵایەتی و وارگێری، پێشێلکاریی توندی ئەم دەستوورەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شێواندنی بە مەبەستی ڕاستەواییە بایۆلۆژی و زانستییەکان بە مەبەستی ئەندازیاریی کۆمەڵایەتی و وارگێری، پێشێلکاریی توندی ئەم دەستوورەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3363"
        },
        {
          "id": "p3367",
          "sourceIndex": 3367,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. ئەرکی دەوڵەتە کە بێلایەنیی پانتاییە گشتییەکان بپارێزێت و ڕێگری لەوە بکات کە دامەزراوە فەرمییەکان ببنە سەکۆی بانگەشە بۆ ئەم جۆرە ئایدیۆلۆژیایانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی دەوڵەتە کە بێلایەنیی پانتاییە گشتییەکان بپارێزێت و ڕێگری لەوە بکات کە دامەزراوە فەرمییەکان ببنە سەکۆی بانگەشە بۆ ئەم جۆرە ئایدیۆلۆژیایانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3363"
        },
        {
          "id": "p3368",
          "sourceIndex": 3368,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پاراستنی نەوەی نوێ و پەروەردەی شوناس-تەوەر",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پاراستنی نەوەی نوێ و پەروەردەی شوناس-تەوەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3369",
          "sourceIndex": 3369,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پەڕگاڵی پەروەردەی نیشتمانی تەنیا لەسەر بنەمای زانستی ئۆبژێکتیڤ، ڕاستەوایی بایۆلۆژی و بەها باڵاکانی نەتەوە دادەڕێژرێت؛ تێکەڵکردنی هەر ناوەڕۆکێکی فێركاری کە هانی \"ناسنامەگەرایی تێکدەر\" یان گومانخستنە سەر شوناسی سروشتیی مرۆڤ بدات، بە توندی ڕێنەدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی پەروەردەی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " تەنیا لەسەر بنەمای زانستی ئۆبژێکتیڤ، ڕاستەوایی بایۆلۆژی و بەها باڵاکانی نەتەوە دادەڕێژرێت؛ تێکەڵکردنی هەر ناوەڕۆکێکی فێركاری کە هانی \"ناسنامەگەرایی تێکدەر\" یان گومانخستنە سەر شوناسی سروشتیی مرۆڤ بدات، بە توندی ڕێنەدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3368"
        },
        {
          "id": "p3370",
          "sourceIndex": 3370,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. قوتابخانە و زانکۆکان ئەرکدار دەکرێن بە جەختکردنەوە لەسەر \"شوناسی نەتەوەیی یەکگرتوو\" وەک تاکە چوارچێوەی بەدیهێنانی دادپەروەریی ڕاستەقینە، دوور لە ململانێی گرووپە ناسنامەییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قوتابخانە و زانکۆکان ئەرکدار دەکرێن بە جەختکردنەوە لەسەر \"شوناسی نەتەوەیی یەکگرتوو\" وەک تاکە چوارچێوەی بەدیهێنانی دادپەروەریی ڕاستەقینە، دوور لە ململانێی گرووپە ناسنامەییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3368"
        },
        {
          "id": "p3371",
          "sourceIndex": 3371,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی منداڵان لە هەر جۆرە \"ئاڕاستەکردنێکی ئایدیۆلۆژی\" کە پێش گەیشتن بە تەمەنی قانوونیی و پێگەیشتنی ئاوەزیی، دەستکاریی تێڕوانینیان بۆ ڕەگەز و سروشتی مرۆیی بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی منداڵان لە هەر جۆرە \"ئاڕاستەکردنێکی ئایدیۆلۆژی\" کە پێش گەیشتن بە تەمەنی قانوونیی و پێگەیشتنی ئاوەزیی، دەستکاریی تێڕوانینیان بۆ ڕەگەز و سروشتی مرۆیی بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3368"
        },
        {
          "id": "p3372",
          "sourceIndex": 3372,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: داراییکردنی بیانی و ئەندازیاریی کۆمەڵایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: داراییکردنی بیانی و ئەندازیاریی کۆمەڵایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3373",
          "sourceIndex": 3373,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. وەرگرتنی هەر جۆرە یارمەتییەک لە لایەنی بیانی یان (NGO) نێودەوڵەتییەکان بە مەبەستی بڵاوکردنەوەی ئایدیۆلۆژیای ناسنامەگەرایی و دروستکردنی لێکترازانی کۆمەڵایەتی لە کوردستان، بە تاوانی \"دەستێوەردانی ستراتیژی\" هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وەرگرتنی هەر جۆرە یارمەتییەک لە لایەنی بیانی یان"
            },
            {
              "text": " (NGO) "
            },
            {
              "text": "نێودەوڵەتییەکان بە مەبەستی بڵاوکردنەوەی ئایدیۆلۆژیای ناسنامەگەرایی و دروستکردنی لێکترازانی کۆمەڵایەتی لە کوردستان، بە تاوانی \"دەستێوەردانی ستراتیژی\" هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3372"
        },
        {
          "id": "p3374",
          "sourceIndex": 3374,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. دەوڵەت مافی هەیە چاودێریی وردی گشت ئەو بودجانە بکات کە لە دەرەوە بۆ کایەی \"کولتووری و کۆمەڵایەتی\" دێن، و هەر پڕۆژەیەک کە ئامانجی گۆڕینی سیستماتیکی بەها نەتەوەیی و بایۆلۆژییەکان بێت، دەستبەجێ ڕادەگیرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت مافی هەیە چاودێریی وردی گشت ئەو بودجانە بکات کە لە دەرەوە بۆ کایەی \"کولتووری و کۆمەڵایەتی\" دێن، و هەر پڕۆژەیەک کە ئامانجی گۆڕینی سیستماتیکی بەها نەتەوەیی و بایۆلۆژییەکان بێت، دەستبەجێ ڕادەگیرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3372"
        },
        {
          "id": "p3375",
          "sourceIndex": 3375,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پاراستنی خێزان و یەکپارچەیی جەستەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پاراستنی خێزان و یەکپارچەیی جەستەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3376",
          "sourceIndex": 3376,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. کۆماری کوردستان دان بە \"خێزان\"ـدا دەنێت وەک یەکەیەکی سروشتی و بنەڕەتیی کۆمەڵگا کە لە یەکگرتنی ژن و پیاو پێک دێت؛ پاراستنی شکۆ و سەقامگیریی ئەم یەکەیە ئەرکێکی باڵای ئاسایشی نەتەوەییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان دان بە \"خێزان\"ـدا دەنێت وەک یەکەیەکی سروشتی و بنەڕەتیی کۆمەڵگا کە لە یەکگرتنی ژن و پیاو پێک دێت؛ پاراستنی شکۆ و سەقامگیریی ئەم یەکەیە ئەرکێکی باڵای ئاسایشی نەتەوەییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3375"
        },
        {
          "id": "p3377",
          "sourceIndex": 3377,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەنجامدانی هەر جۆرە پڕۆسەیەکی پزیشکی، کیمیایی یان نەشتەرگەریی گۆڕینی ڕەگەز بۆ کەسانی خوار تەمەنی قانوونیی، بە تاوانێکی قورسی تێکدانی جەستەی مرۆڤ هەژمار دەکرێت و بکەرانی بە توندترین شێوە سزا دەدرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەنجامدانی هەر جۆرە پڕۆسەیەکی پزیشکی، کیمیایی یان نەشتەرگەریی گۆڕینی ڕەگەز بۆ کەسانی خوار تەمەنی قانوونیی، بە تاوانێکی قورسی تێکدانی جەستەی مرۆڤ هەژمار دەکرێت و بکەرانی بە توندترین شێوە سزا دەدرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3375"
        },
        {
          "id": "p3378",
          "sourceIndex": 3378,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. دەوڵەت ڕێگری دەکات لە هەر جۆرە هەوڵێکی قانوونیی یان کارگێڕی کە ئامانجی بێبایەخکردنی پێگەی دایکایەتی و باوکایەتی بێت لە پێناو تێۆرە ناسنامەییە دەستکردەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ڕێگری دەکات لە هەر جۆرە هەوڵێکی قانوونیی یان کارگێڕی کە ئامانجی بێبایەخکردنی پێگەی دایکایەتی و باوکایەتی بێت لە پێناو تێۆرە ناسنامەییە دەستکردەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3375"
        },
        {
          "id": "p3379",
          "sourceIndex": 3379,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: وەڵامدەرەوەیی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: وەڵامدەرەوەیی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3380",
          "sourceIndex": 3380,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. هەر بەرپرسێکی دەوڵەتی کە دەسەڵاتەکەی بەکار بهێنێت بۆ سەپاندنی ئەجێندای گرووپە ناسنامەییەکان بەسەر بەرژەوەندیی گشتیی نەتەوەدا، ڕووبەڕووی لێپرسینەوە دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر بەرپرسێکی دەوڵەتی کە دەسەڵاتەکەی بەکار بهێنێت بۆ سەپاندنی ئەجێندای گرووپە ناسنامەییەکان بەسەر بەرژەوەندیی گشتیی نەتەوەدا، ڕووبەڕووی لێپرسینەوە دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3379"
        },
        {
          "id": "p3381",
          "sourceIndex": 3381,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دادگای باڵا سەرچاوەی کۆتاییە بۆ دیاریکردنی ئەوەی ئایا وارگێڕییەک یان قانوونێک دەچێتە خانەی \"دادپەروەریی ڕاستەقینە\" یان خانەی \"ناسنامەگەرایی تێکدەر\".",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دادگای باڵا سەرچاوەی کۆتاییە بۆ دیاریکردنی ئەوەی ئایا وارگێڕییەک یان قانوونێک دەچێتە خانەی \"دادپەروەریی ڕاستەقینە\" یان خانەی \"ناسنامەگەرایی تێکدەر"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3379"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 106,
      "slug": "clause-106",
      "articleNumber": 106,
      "status": "published",
      "chapterId": 11,
      "title": "شایستەسالاری وەک بنەمای هێزی دەوڵەت",
      "body": "کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای ڕەهای شایستەسالاری دادەمەزرێت. ئەم پرەنسیپەکۆڵەکەی پشتی پۆڵایینی دەوڵەت و پەیمانێکی پیرۆزە لەنێوان دەوڵەت و شارۆمەندانیدا. بەپێی ئەم بنەمایە، دەسەڵات، پێگە و بەرپرسیارێتی تەنیا و تەنیا بەپێی لێهاتوویی، توانای زانستی و کرداری، پاکی و دڵسۆزیی بێ مەرج بۆ دەوڵەت، نەتەوە و دەستوور دەبەخشرێت.\n\nیەکەم: پانتایی ڕاییکردن\n\nبنەمای شایستەسالاری بە شێوەیەکی گشتگیر و بێ جیاوازی، گشت بوارەکانی بەڕێوەبردنی دەوڵەت و دامەزراوە گشتییەکان دەگرێتەوە، بەتایبەتی:\n\n١.١. ڕاژەی ژیاریی و کارگێڕیی: دامەزراندن و پلەبەرزکردنەوە لە گشت فەرمانگە، کاروبار و دەستە دەوڵەتییەکاندا.\n\n١.٢. هێزە چەکدارەکان و دەزگا هەدارییەکان: وەرگرتن و پێشکەوتنی ئەفسەران و پلەدارەکان لە ئارتەش، پۆلیس و دەزگاکانی ئاسایشدا.\n\n١.٣. دەسەڵاتی دادوەری: هەڵبژاردن و پێگەیاندنی دادوەران و داخوازکارانی گشتی لە هەموو ئاستەکاندا.\n\n١.٤. دەزگای دیپلۆماسی: دانانی باڵیۆزان، کونسوڵەکان و گشت دیپلۆماتکارانی وڵات.\n\n١.٥. کەرتی ئابووریی دەوڵەتی: بەڕێوەبردنی کۆمپانیا و دامەزراوە ئابوورییە دەوڵەتییەکان و پۆستە باڵاکانیان.\n\n١.٦. پۆست و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان: بنەمای شایستەسالاری لە گرتنی پۆستە سەروەرییەکان و کارکردن لە ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکاندا، لەگەڵ ئەو مەرجە دەستووری و قانوونییانەدا ڕایی دەکرێ کە بۆ پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنییەکانی دەوڵەت، ژێرخانی ژینەکی و بڕیاری سەروەریی کۆمار دیاری کراون.\n\nدوویەم: ڕێنەدراوکردنی دژە-شایستەسالاری\n\nهەر جۆرە دامەزراندن، پلەبەرزکردنەوە یان پێسپاردنی ئەرکێک لە دامەزراوەکانی دەوڵەتدا لەسەر بنەمای جگە لە شایستەیی، بەتایبەتی لەسەر بنەمای خزمخزمێنە، لایەنگریی پارتایەتی، پەیوەندیی خێڵەکی، ناوچەگەری یان بەرژەوەندیی کەسی و بازرگانی، بە تاوانێکی قورس دژی کارایی دەوڵەت و ناپاکی لە متمانەی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای توندی لەسەر دەبێت.\n\nسێیەم: میکانیزمی ڕاییکردن و چاودێری\n\nبۆ دڵنیابوون لە ڕاییکردنی ئەم بنەما نەگۆڕە، \"دەستەی باڵای شایستەسالاری و ڕاژەی دەوڵەتی\" وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ و خاوەن دەسەڵاتی تەواوی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت. ئەرکی ئەم دەستەیە بریتی دەبێت لە:\n\n٣.١. دانانی ستاندارد و پێوەری زانستی و پیشەیی ورد بۆ هەموو پۆستە گشتییەکان.\n\n٣.٢. سەرپەرشتیکردنی تاقیکردنەوەی نیشتمانیی یەکگرتوو و ڕووەن بۆ وەرگرتن لە ڕاژەی دەوڵەتیدا.\n\n٣.٣. لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونی ورد بۆ هەر سکاڵایەک کە پەیوەندی بە پێشێلکردنی بنەمای شایستەسالارییەوە هەبێت.\n\n٣.٤. لە پۆستە سەروەرییەکان و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکاندا، دەستەی باڵای شایستەسالاری و ڕاژەی دەوڵەتی پابەندە پێوەرەکانی شایستەیی لەگەڵ ئەو مەرجە دەستووری، قانوونی و هەدارییانەدا هاوئاهەنگ بکات کە بۆ پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنییەکانی دەوڵەت، ژێرخانی ژینەکی و بڕیاری سەروەریی کۆمار دیاری کراون.\n\nچوارەم: پەروەردە وەک لانکەی شایستەسالاری\n\nڕاییکردنی شایستەسالاری لە پەرگاڵی پەروەردەوە دەست پێدەکات. دەوڵەت بە دابینکردنی دەرفەتی یەکسانی پەروەردەیی باڵا بۆ هەموو شارۆمەندان پابەندە. وەرگرتن لە زانکۆ و ناوەندەکانی خوێندنی باڵا، تەنیا لەسەر بنەمای توانای زانستی و لێهاتوویی دەبێت.\n\nپێنجەم: ئەرکی دەوڵەت بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنی بەهرەکان\n\nدەوڵەت تەنیا چاوەڕێی هاتنی کەسانی شایستە ناکات، بەڵکو بە شێوەیەکی سیستماتیک و ئامانجدار، کار بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنیان دەکات، لە ڕێگەی دامەزراندنی پرۆگرامی نیشتمانی بۆ دۆزینەوەی بەهرە تایبەتەکان لە قۆناغە سەرەتاییەکانی خوێندندا.\n\nشەشەم: ماف و ئەرکی شارۆمەند\n\nمافی هەر شارۆمەندێکە کە تەنیا لەسەر بنەمای توانست و لێهاتوویی خۆی هەڵبسەنگێنرێت. ئەرکی هەر شارۆمەندێکیشە کە بێوچان کار بۆ پەرەپێدانی تواناکانی خۆی بکات.\n\nحەوتەم: ڕوونایەتی و میکانیزمی تانەلێدان\n\nگشت پرۆسەکانی دامەزراندن و پلەبەرزکردنەوە لەژێر چاودێریی \"دەستەی باڵای شایستەسالاری\"ـدا بە شێوەیەکی ڕووەن بەڕێوە دەچن. قانوون مافی تانەلێدان و سکاڵا بۆ هەر شارۆمەندێک مسۆگەر دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3383",
          "sourceIndex": 3383,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای ڕەهای شایستەسالاری دادەمەزرێت. ئەم پرەنسیپەکۆڵەکەی پشتی پۆڵایینی دەوڵەت و پەیمانێکی پیرۆزە لەنێوان دەوڵەت و شارۆمەندانیدا. بەپێی ئەم بنەمایە، دەسەڵات، پێگە و بەرپرسیارێتی تەنیا و تەنیا بەپێی لێهاتوویی، توانای زانستی و کرداری، پاکی و دڵسۆزیی بێ مەرج بۆ دەوڵەت، نەتەوە و دەستوور دەبەخشرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای ڕەهای شایستەسالاری دادەمەزرێت. ئەم پرەنسیپەکۆڵەکەی پشتی پۆڵایینی دەوڵەت و پەیمانێکی پیرۆزە لەنێوان دەوڵەت و شارۆمەندانیدا. بەپێی ئەم بنەمایە، دەسەڵات، پێگە و بەرپرسیارێتی تەنیا و تەنیا بەپێی "
            },
            {
              "text": "لێهاتوویی، توانای زانستی و کرداری، پاکی و دڵسۆزیی بێ مەرج بۆ دەوڵەت، نەتەوە و دەستوور دەبەخشرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3384",
          "sourceIndex": 3384,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پانتایی ڕاییکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پانتایی ڕاییکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3385",
          "sourceIndex": 3385,
          "style": "Normal",
          "text": "بنەمای شایستەسالاری بە شێوەیەکی گشتگیر و بێ جیاوازی، گشت بوارەکانی بەڕێوەبردنی دەوڵەت و دامەزراوە گشتییەکان دەگرێتەوە، بەتایبەتی:",
          "runs": [
            {
              "text": "بنەمای شایستەسالاری"
            },
            {
              "text": " بە شێوەیەکی گشتگیر و بێ جیاوازی، گشت بوارەکانی بەڕێوەبردنی دەوڵەت و دامەزراوە گشتییەکان دەگرێتەوە، بەتایبەتی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3384"
        },
        {
          "id": "p3386",
          "sourceIndex": 3386,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ڕاژەی ژیاریی و کارگێڕیی: دامەزراندن و پلەبەرزکردنەوە لە گشت فەرمانگە، کاروبار و دەستە دەوڵەتییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕاژەی ژیاریی و کارگێڕیی: دامەزراندن و پلەبەرزکردنەوە لە گشت فەرمانگە، کاروبار و دەستە دەوڵەتییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3384"
        },
        {
          "id": "p3387",
          "sourceIndex": 3387,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. هێزە چەکدارەکان و دەزگا هەدارییەکان: وەرگرتن و پێشکەوتنی ئەفسەران و پلەدارەکان لە ئارتەش، پۆلیس و دەزگاکانی ئاسایشدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هێزە چەکدارەکان و دەزگا هەدارییەکان: وەرگرتن و پێشکەوتنی ئەفسەران و پلەدارەکان لە ئارتەش، پۆلیس و دەزگاکانی ئاسایشدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3384"
        },
        {
          "id": "p3388",
          "sourceIndex": 3388,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. دەسەڵاتی دادوەری: هەڵبژاردن و پێگەیاندنی دادوەران و داخوازکارانی گشتی لە هەموو ئاستەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەری: هەڵبژاردن و پێگەیاندنی دادوەران و داخوازکارانی گشتی لە هەموو ئاستەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3384"
        },
        {
          "id": "p3389",
          "sourceIndex": 3389,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. دەزگای دیپلۆماسی: دانانی باڵیۆزان، کونسوڵەکان و گشت دیپلۆماتکارانی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دەزگای دیپلۆماسی: دانانی باڵیۆزان، کونسوڵەکان و گشت دیپلۆماتکارانی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3384"
        },
        {
          "id": "p3390",
          "sourceIndex": 3390,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٥. کەرتی ئابووریی دەوڵەتی: بەڕێوەبردنی کۆمپانیا و دامەزراوە ئابوورییە دەوڵەتییەکان و پۆستە باڵاکانیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "کەرتی ئابووریی دەوڵەتی: بەڕێوەبردنی کۆمپانیا و دامەزراوە ئابوورییە دەوڵەتییەکان و پۆستە باڵاکانیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3384"
        },
        {
          "id": "p3391",
          "sourceIndex": 3391,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٦. پۆست و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان: بنەمای شایستەسالاری لە گرتنی پۆستە سەروەرییەکان و کارکردن لە ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکاندا، لەگەڵ ئەو مەرجە دەستووری و قانوونییانەدا ڕایی دەکرێ کە بۆ پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنییەکانی دەوڵەت، ژێرخانی ژینەکی و بڕیاری سەروەریی کۆمار دیاری کراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "پۆست و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکان: بنەمای شایستەسالاری لە گرتنی پۆستە سەروەرییەکان و کارکردن لە ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکاندا، لەگەڵ ئەو مەرجە دەستووری و قانوونییانەدا ڕایی دەکر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بۆ پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنییەکانی دەوڵەت، ژێرخانی ژینەکی و بڕیاری سەروەریی کۆمار دیاری کراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3384"
        },
        {
          "id": "p3392",
          "sourceIndex": 3392,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ڕێنەدراوکردنی دژە-شایستەسالاری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ڕێنەدراوکردنی دژە-شایستەسالاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3393",
          "sourceIndex": 3393,
          "style": "Normal",
          "text": "هەر جۆرە دامەزراندن، پلەبەرزکردنەوە یان پێسپاردنی ئەرکێک لە دامەزراوەکانی دەوڵەتدا لەسەر بنەمای جگە لە شایستەیی، بەتایبەتی لەسەر بنەمای خزمخزمێنە، لایەنگریی پارتایەتی، پەیوەندیی خێڵەکی، ناوچەگەری یان بەرژەوەندیی کەسی و بازرگانی، بە تاوانێکی قورس دژی کارایی دەوڵەت و ناپاکی لە متمانەی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای توندی لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر جۆرە دامەزراندن، پلەبەرزکردنەوە یان پێسپاردنی ئەرکێک لە دامەزراوەکانی دەوڵەتدا لەسەر بنەمای جگە لە شایستەیی، بەتایبەتی لەسەر بنەمای خزمخزمێنە، لایەنگریی پارتایەتی"
            },
            {
              "text": "، پەیوەندیی خێڵەکی، ناوچەگەری یان بەرژەوەندیی کەسی و بازرگانی، بە تاوانێکی "
            },
            {
              "text": "قورس دژی کارایی دەوڵەت و ناپاکی لە متمانەی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای توندی لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3392"
        },
        {
          "id": "p3394",
          "sourceIndex": 3394,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: میکانیزمی ڕاییکردن و چاودێری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: میکانیزمی ڕاییکردن و چاودێری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3395",
          "sourceIndex": 3395,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ دڵنیابوون لە ڕاییکردنی ئەم بنەما نەگۆڕە، \"دەستەی باڵای شایستەسالاری و ڕاژەی دەوڵەتی\" وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ و خاوەن دەسەڵاتی تەواوی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت. ئەرکی ئەم دەستەیە بریتی دەبێت لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ دڵنیابوون لە ڕاییکردنی ئەم بنەما نەگۆڕە، \"دەستەی باڵای شایستەسالاری و ڕاژەی دەوڵەتی\" وەک دامەزراوەیەکی سەربەخۆ و خاوەن دەسەڵاتی تەواوی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت. ئەرکی ئەم دەستەیە بریتی دەبێت لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3394"
        },
        {
          "id": "p3396",
          "sourceIndex": 3396,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دانانی ستاندارد و پێوەری زانستی و پیشەیی ورد بۆ هەموو پۆستە گشتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دانانی ستاندارد و پێوەری زانستی و پیشەیی ورد بۆ هەموو پۆستە گشتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3394"
        },
        {
          "id": "p3397",
          "sourceIndex": 3397,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. سەرپەرشتیکردنی تاقیکردنەوەی نیشتمانیی یەکگرتوو و ڕووەن بۆ وەرگرتن لە ڕاژەی دەوڵەتیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرپەرشتیکردنی تاقیکردنەوەی نیشتمانیی یەکگرتوو و ڕووەن بۆ وەرگرتن لە ڕاژەی دەوڵەتیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3394"
        },
        {
          "id": "p3398",
          "sourceIndex": 3398,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونی ورد بۆ هەر سکاڵایەک کە پەیوەندی بە پێشێلکردنی بنەمای شایستەسالارییەوە هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونی ورد بۆ هەر سکاڵایەک کە پەیوەندی بە پێشێلکردنی بنەمای شایستەسالارییەوە هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3394"
        },
        {
          "id": "p3399",
          "sourceIndex": 3399,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. لە پۆستە سەروەرییەکان و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکاندا، دەستەی باڵای شایستەسالاری و ڕاژەی دەوڵەتی پابەندە پێوەرەکانی شایستەیی لەگەڵ ئەو مەرجە دەستووری، قانوونی و هەدارییانەدا هاوئاهەنگ بکات کە بۆ پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی، ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنییەکانی دەوڵەت، ژێرخانی ژینەکی و بڕیاری سەروەریی کۆمار دیاری کراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "لە پۆستە سەروەرییەکان و ژینگە کارییە سەروەری و هەستیارەکاندا، دەستەی باڵای شایستەسالاری و ڕاژەی دەوڵەتی پابەندە پێوەرەکانی شایستەیی لەگەڵ ئەو مەرجە دەستووری، قانوونی و هەدارییانەدا هاوئاهەنگ بکات کە بۆ پاراستنی سەروەریی"
            },
            {
              "text": " نەتەوەیی، ئاسایشی نەتەوەیی، نهێنییەکانی دەوڵەت، ژێرخانی ژینەکی و بڕیاری سەروەریی کۆمار دیاری کراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3394"
        },
        {
          "id": "p3400",
          "sourceIndex": 3400,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پەروەردە وەک لانکەی شایستەسالاری",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پەروەردە وەک لانکەی شایستەسالاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3401",
          "sourceIndex": 3401,
          "style": "Normal",
          "text": "ڕاییکردنی شایستەسالاری لە پەرگاڵی پەروەردەوە دەست پێدەکات. دەوڵەت بە دابینکردنی دەرفەتی یەکسانی پەروەردەیی باڵا بۆ هەموو شارۆمەندان پابەندە. وەرگرتن لە زانکۆ و ناوەندەکانی خوێندنی باڵا، تەنیا لەسەر بنەمای توانای زانستی و لێهاتوویی دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕاییکردنی شایستەسالاری لە پەرگاڵی پەروەردەوە دەست پێدەکات. دەوڵەت بە دابینکردنی دەرفەتی یەکسانی پەروەردەیی باڵا بۆ هەموو شارۆمەندان پابەندە. وەرگرتن لە زانکۆ و ناوەندەکانی خوێندنی باڵا، تەنیا لەسەر بنەمای توانای زانستی و لێهاتوویی دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3400"
        },
        {
          "id": "p3402",
          "sourceIndex": 3402,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ئەرکی دەوڵەت بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنی بەهرەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ئەرکی دەوڵەت بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنی بەهرەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3403",
          "sourceIndex": 3403,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت تەنیا چاوەڕێی هاتنی کەسانی شایستە ناکات، بەڵکو بە شێوەیەکی سیستماتیک و ئامانجدار، کار بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنیان دەکات، لە ڕێگەی دامەزراندنی پرۆگرامی نیشتمانی بۆ دۆزینەوەی بەهرە تایبەتەکان لە قۆناغە سەرەتاییەکانی خوێندندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت تەنیا چاوەڕێی هاتنی کەسانی شایستە ناکات، بەڵکو بە شێوەیەکی سیستماتیک و ئامانجدار، کار بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنیان دەکات، لە ڕێگەی دامەزراندنی پرۆگرامی نیشتمانی بۆ دۆزینەوەی بەهرە تایبەتەکان لە قۆناغە سەرەتاییەکانی خوێندندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3402"
        },
        {
          "id": "p3404",
          "sourceIndex": 3404,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: ماف و ئەرکی شارۆمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: ماف و ئەرکی شارۆمەند"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3405",
          "sourceIndex": 3405,
          "style": "Normal",
          "text": "مافی هەر شارۆمەندێکە کە تەنیا لەسەر بنەمای توانست و لێهاتوویی خۆی هەڵبسەنگێنرێت. ئەرکی هەر شارۆمەندێکیشە کە بێوچان کار بۆ پەرەپێدانی تواناکانی خۆی بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "مافی هەر شارۆمەندێکە کە تەنیا لەسەر بنەمای توانست و لێهاتوویی خۆی هەڵبسەنگێنرێت. ئەرکی هەر شارۆمەندێکیشە کە بێوچان کار بۆ پەرەپێدانی تواناکانی خۆی بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3404"
        },
        {
          "id": "p3406",
          "sourceIndex": 3406,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: ڕوونایەتی و میکانیزمی تانەلێدان",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: ڕوونایەتی و میکانیزمی تانەلێدان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3407",
          "sourceIndex": 3407,
          "style": "Normal",
          "text": "گشت پرۆسەکانی دامەزراندن و پلەبەرزکردنەوە لەژێر چاودێریی \"دەستەی باڵای شایستەسالاری\"ـدا بە شێوەیەکی ڕووەن بەڕێوە دەچن. قانوون مافی تانەلێدان و سکاڵا بۆ هەر شارۆمەندێک مسۆگەر دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "گشت پرۆسەکانی دامەزراندن و پلەبەرزکردنەوە لەژێر چاودێریی \"دەستەی باڵای شایستەسالاری\"ـدا بە شێوەیەکی ڕووەن بەڕێوە دەچن. قانوون مافی تانەلێدان و سکاڵا بۆ هەر شارۆمەندێک مسۆگەر دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3406"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 107,
      "slug": "clause-107",
      "articleNumber": 107,
      "status": "published",
      "chapterId": 11,
      "title": "تاوانی جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت",
      "body": "جەردەسالاری هێرشێکی ڕاستەوخۆیە بۆ سەر خودی بوونی کۆمار؛ متمانەی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت لەناودەبات، بنەماکانی دادی کۆمەڵایەتی پووچەڵ دەکاتەوە، ئابووریی نیشتمانی گۆج دەکات و دواجار ئاسایشی نەتەوەیی و سەروەریی دەوڵەت دەخاتە بەردەم هەڕەشەی ڕووخانی مسۆگەرەوە. لەم سۆنگەیەوە، بەرەنگاربوونەوە و ڕیشەکێشکردنی، جەنگێکی بوونایەتیی بێ سازش و ئەرکێکی دەستووریی باڵا و نەگۆڕی دەوڵەتە بۆ پاراستنی ڕۆحی کۆمار.\n\nیەکەم: پێناسەی قانوونیی و کردەوە تاوانکارییەکان\n\n١.١. جەردەسالاری، بۆ مەبەستی ئەم دەستوورە، بریتییە لە بەکارهێنانی سیستماتیکی پۆستی گشتی و دەسەڵاتی دەوڵەتی بۆ دەستخستنی سوود و بەرژەوەندیی ناقانوونیی، کە ببێتە هۆی زیانگەیاندنی ژینەکی بە سامانی گشتی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کۆمار.\n\n١.٢. کردەوەکانی پێکهێنەری ئەم تاوانە، کە تەنیا بەمانە سنووردار نامێنێتەوە، بریتین لە:\n\nئا. دەستبەسەراگرتنی ناقانوونیی داهاتی سامانە سروشتی و ستراتیژییەکانی دەوڵەت.\n\nب. بەد بەکارهێنانی بودجەی گشتی لە ڕێگەی پڕۆژەی وەهمی، زیادکردنی تێچووی ناڕاستەقینە، یان خەرجکردنی ناڕوون.\n\nپ. پێدانی گرێبەستە گشتییەکان و مۆڵەتەکان بە شێوەی ناقانوونیی و بەبێ ڕەچاوکردنی کێبڕکێی دادپەروەرانە.\n\nت. بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ دروستکردنی قۆرخکاریی ناقانوونیی لە کەرتە ئابوورییەکاندا.\n\nج. کاریگەریکردنە سەر سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری و دەزگاکانی ڕاییکردنی قانوون، بە مەبەستی پاراستنی تاوانباران.\n\nچ. گواستنەوە، سپیکردنەوە و شاردنەوەی ئەو سامانانەی کە بە ناقانوونیی بەدەست هاتوون لە دامەزراوە داراییەکانی ناوخۆ و دەرەوەی وڵاتدا.\n\nح. بەکارهێنانی پۆستی گشتی بۆ دامەزراندنی تۆڕێکی مشەخۆر لەسەر بنەمای خزمخزمێنە و لایەنگریی پارتی.\n\nدوویەم: قەڵغانی نیشتمانیی دژە-جەردەسالاری\n\n٢.١. بەپێی قانوون، \"دەستەی نیشتمانیی قەڵغانی دژە-جەردەسالاری\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت. ئەم دەستەیە تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە و لەژێر هیچ کاریگەرییەکی دەسەڵاتی ڕایەداردا نابێت.\n\n٢.٢. سەرۆک و ئەندامانی باڵای دەستەکە، لەسەر پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ڕەهای مەکۆی ژیران دادەنرێن، بۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی و بێلایەنیی تەواویان.\n\nسێیەم: دەسەڵات و ڕێکارە تایبەتەکان\n\n٣.١. دەستەی نیشتمانیی قەڵغانی دژە-جەردەسالاری خاوەنی ئەم دەسەڵاتە تایبەتانە دەبێت:\n\nئا. دەسەڵاتی لێکۆڵینەوەی گشتگیر: لێکۆڵینەوە لە گشت کردەوەیەکی گوماناوی لە هەموو ئاست و دامەزراوەیەکی دەوڵەتدا، بەبێ ڕەچاوکردنی پارێزبەندیی هیچ پۆست و پلەیەک، بە سەرکۆماریشەوە.\n\nب. دەسەڵاتی دەستگەیشتن بە زانیاری: مافی دەستگەیشتنی بێسنووری بە گشت بەڵگەنامە، داتا و تۆمارە داراییەکان هەیە، بە فەرمانی دادوەری.\n\nپ. دەسەڵاتی جووڵاندنی داخوازی قانوونیی: جووڵاندنی داخوازی قانوونیی ڕاستەوخۆ لە دادگای تایبەتمەند بە تاوانەکانی ئاسایشی نەتەوەیی.\n\nت. دەسەڵاتی دەستبەسەراگرتنی کاتیی سامان: بە فەرمانی دادوەری، دەسەڵاتی دەستبەسەراگرتنی کاتیی ئەو سامانانەی دەبێ کە گومانی ناقانوونییبوونیان لێدەکرێت.\n\nج. دەسەڵاتی گێڕانەوەی سامان: دامەزراندنی یەکەیەکی پسپۆڕی قانوونیی و دیپلۆماسی بۆ بەدواداچوون و گێڕانەوەی سامانە گواستراوەکان بۆ دەرەوەی وڵات.\n\nچ. چاودێریکردنی ڕەوشی دارایی بەرپرسان: چاودێریکردنی بێپسانەوەی زیادبوونی سامانی بەرپرسانی باڵای دەوڵەت و لێکۆڵینەوە لە هەر زیادبوونێکی ناڕەوا و گوماناوی.\n\nچوارەم: سزا و دەرەنجامە قانوونییەکان\n\nتاوانی جەردەسالاری ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە:\n\n٤.١. سزای سەرەکی بریتییە لە زیندانیکردنی درێژخایەن.\n\n٤.٢. ئەم تاوانە بە تێپەڕبوونی کات لە کۆڵ نابێتەوە و لێخۆشبوونی گشتی یان تایبەتی نایگرێتەوە. هیچ دەسەڵاتێکی دەوڵەت، بە سەرکۆماریشەوە، مافی دەرکردنی بڕیاری لێبوردنی بۆ تاوانبارانی ئەم بوارە نییە.\n\n٤.٣. وەک سزای تەواوکەر، تاوانبار بە شێوەیەکی هەردەمیی لە گشت مافە وارگێڕی و ژیارییەکان، وەک مافی هەڵبژاردن، خۆپاڵاوتن و وەرگرتنی پۆستی گشتی، بێبەش دەکرێت.\n\n٤.٤. گشت ئەو سامان و مڵکەی کە لە ئەنجامی تاوانەکەوە بەدەست هاتووە، تەنانەت ئەگەر بە ناوی ئەندامانی خێزان یان لایەنی سێیەمەوە تۆمار کرابێت، بە بڕیاری کۆتایی دادگا، دەستی بەسەردا دەگیرێت.\n\nپێنجەم: گێڕانەوە و بەکارهێنانی سامانە دەستبەسەرداگیراوەکان\n\n٥.١. داهاتی ئەو سامانانەی لە ئەنجامی ڕاییکردنی ئەم بەندەوە دەستیان بەسەردا دەگیرێت، لە چوارچێوەی \"سندوقی دادی نیشتمانی\"ـدا کۆدەکرێتەوە.\n\n٥.٢. داهاتی ئەم سندوقە، کە بە شێوەیەکی ڕووەن و لەژێر چاودێریی مەکۆی نیشتمانییدا بەڕێوە دەبرێت، تەنیا بۆ پڕۆژە ستراتیژییەکانی ڕاژەکردنی گشتی و بەهێزکردنی ژێرخانی خۆشبژێویی تەرخان دەکرێت.\n\nشەشەم: پاراستنی قانوونیی ئاشکراکەرانی زانیاری\n\n٦.١. قانوون پارێزبەندیی تەواوی قانوونیی، پیشەیی و کەسی بۆ ئەو شارۆمەند و فەرمانبەرانە دابین دەکات کە بە نیازپاکی زانیاریی ورد و دروست لەسەر کردەوەکانی جەردەسالاری دەگەیەننە دەزگا پەیوەندیدارەکان.\n\n٦.٢. هەر جۆرە تۆڵەسەندنەوەیەک لێیان، بە تاوانێکی سەربەخۆ هەژمار دەکرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3409",
          "sourceIndex": 3409,
          "style": "Normal",
          "text": "جەردەسالاری هێرشێکی ڕاستەوخۆیە بۆ سەر خودی بوونی کۆمار؛ متمانەی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت لەناودەبات، بنەماکانی دادی کۆمەڵایەتی پووچەڵ دەکاتەوە، ئابووریی نیشتمانی گۆج دەکات و دواجار ئاسایشی نەتەوەیی و سەروەریی دەوڵەت دەخاتە بەردەم هەڕەشەی ڕووخانی مسۆگەرەوە. لەم سۆنگەیەوە، بەرەنگاربوونەوە و ڕیشەکێشکردنی، جەنگێکی بوونایەتیی بێ سازش و ئەرکێکی دەستووریی باڵا و نەگۆڕی دەوڵەتە بۆ پاراستنی ڕۆحی کۆمار.",
          "runs": [
            {
              "text": "جەردەسالاری هێرشێکی ڕاستەوخۆیە بۆ سەر خودی بوونی کۆمار؛ متمانەی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت لەناودەبات، بنەماکانی دادی کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": " پووچەڵ دەکاتەوە، ئابووریی نیشتمانی گۆج دەکات و دواجار ئاسایشی نەتەوەیی و سەروەریی دەوڵەت دەخاتە بەردەم هەڕەشەی ڕووخانی مسۆگەرەوە. لەم سۆنگەیەوە، بەرەنگاربوونەوە و ڕیشەکێشکردنی، جەنگێکی بوونایەتیی بێ سازش و ئەرکێکی دەستووریی باڵا و نەگۆڕی دەوڵەتە بۆ پاراستنی ڕۆحی کۆمار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3410",
          "sourceIndex": 3410,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێناسەی قانوونیی و کردەوە تاوانکارییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێناسەی قانوونیی و کردەوە تاوانکارییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3411",
          "sourceIndex": 3411,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. جەردەسالاری، بۆ مەبەستی ئەم دەستوورە، بریتییە لە بەکارهێنانی سیستماتیکی پۆستی گشتی و دەسەڵاتی دەوڵەتی بۆ دەستخستنی سوود و بەرژەوەندیی ناقانوونیی، کە ببێتە هۆی زیانگەیاندنی ژینەکی بە سامانی گشتی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کۆمار.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "جەردەسالاری"
            },
            {
              "text": "، بۆ مەبەستی ئەم دەستوورە، بریتییە لە بەکارهێنانی سیستماتیکی پۆستی گشتی و دەسەڵاتی دەوڵەتی بۆ دەستخستنی سوود و بەرژەوەندیی ناقانوونیی، کە ببێتە هۆی زیانگەیاندنی ژینەکی بە سامانی گشتی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کۆمار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3410"
        },
        {
          "id": "p3412",
          "sourceIndex": 3412,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. کردەوەکانی پێکهێنەری ئەم تاوانە، کە تەنیا بەمانە سنووردار نامێنێتەوە، بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کردەوەکانی پێکهێنەری ئەم تاوانە، کە تەنیا بەمانە سنووردار نامێنێتەوە، بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3410"
        },
        {
          "id": "p3413",
          "sourceIndex": 3413,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەستبەسەراگرتنی ناقانوونیی داهاتی سامانە سروشتی و ستراتیژییەکانی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەستبەسەراگرتنی ناقانوونیی داهاتی سامانە سروشتی و ستراتیژییەکانی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3412"
        },
        {
          "id": "p3414",
          "sourceIndex": 3414,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەد بەکارهێنانی بودجەی گشتی لە ڕێگەی پڕۆژەی وەهمی، زیادکردنی تێچووی ناڕاستەقینە، یان خەرجکردنی ناڕوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەد بەکارهێنانی بودجەی گشتی لە ڕێگەی پڕۆژەی وەهمی، زیادکردنی تێچووی ناڕاستەقینە، یان خەرجکردنی ناڕوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3412"
        },
        {
          "id": "p3415",
          "sourceIndex": 3415,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پێدانی گرێبەستە گشتییەکان و مۆڵەتەکان بە شێوەی ناقانوونیی و بەبێ ڕەچاوکردنی کێبڕکێی دادپەروەرانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێدانی گرێبەستە گشتییەکان و مۆڵەتەکان بە شێوەی ناقانوونیی و بەبێ ڕەچاوکردنی کێبڕکێی دادپەروەرانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3412"
        },
        {
          "id": "p3416",
          "sourceIndex": 3416,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ دروستکردنی قۆرخکاریی ناقانوونیی لە کەرتە ئابوورییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ دروستکردنی قۆرخکاریی ناقانوونیی لە کەرتە ئابوورییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3412"
        },
        {
          "id": "p3417",
          "sourceIndex": 3417,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. کاریگەریکردنە سەر سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری و دەزگاکانی ڕاییکردنی قانوون، بە مەبەستی پاراستنی تاوانباران.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. کاریگەریکردنە سەر سەربەخۆیی دەسەڵاتی دادوەری و دەزگاکانی ڕاییکردنی قانوون، بە مەبەستی پاراستنی تاوانباران"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3412"
        },
        {
          "id": "p3418",
          "sourceIndex": 3418,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. گواستنەوە، سپیکردنەوە و شاردنەوەی ئەو سامانانەی کە بە ناقانوونیی بەدەست هاتوون لە دامەزراوە داراییەکانی ناوخۆ و دەرەوەی وڵاتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. گواستنەوە، سپیکردنەوە و شاردنەوەی ئەو سامانانەی کە بە ناقانوونیی بەدەست هاتوون لە دامەزراوە داراییەکانی ناوخۆ و دەرەوەی وڵاتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3412"
        },
        {
          "id": "p3419",
          "sourceIndex": 3419,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. بەکارهێنانی پۆستی گشتی بۆ دامەزراندنی تۆڕێکی مشەخۆر لەسەر بنەمای خزمخزمێنە و لایەنگریی پارتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. بەکارهێنانی پۆستی گشتی بۆ دامەزراندنی تۆڕێکی مشەخۆر لەسەر بنەمای خزمخزمێنە و لایەنگریی پارتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3412"
        },
        {
          "id": "p3420",
          "sourceIndex": 3420,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: قەڵغانی نیشتمانیی دژە-جەردەسالاری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": قەڵغانی نیشتمانیی دژە-جەردەسالاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3421",
          "sourceIndex": 3421,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بەپێی قانوون، \"دەستەی نیشتمانیی قەڵغانی دژە-جەردەسالاری\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت. ئەم دەستەیە تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە و لەژێر هیچ کاریگەرییەکی دەسەڵاتی ڕایەداردا نابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون، \"دەستەی نیشتمانیی قەڵغانی دژە-جەردەسالاری\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت. ئەم دەستەیە تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە و لەژێر هیچ کاریگەرییەکی دەسەڵاتی ڕایەداردا نابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3420"
        },
        {
          "id": "p3422",
          "sourceIndex": 3422,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. سەرۆک و ئەندامانی باڵای دەستەکە، لەسەر پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ڕەهای مەکۆی ژیران دادەنرێن، بۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی و بێلایەنیی تەواویان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرۆک و ئەندامانی باڵای دەستەکە، لەسەر پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ڕەهای مەکۆی ژیران دادەنرێن، بۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی و بێلایەنیی تەواویان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3420"
        },
        {
          "id": "p3423",
          "sourceIndex": 3423,
          "style": "خاڵ",
          "text": "سێیەم: دەسەڵات و ڕێکارە تایبەتەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: دەسەڵات و ڕێکارە تایبەتەکان"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3420"
        },
        {
          "id": "p3424",
          "sourceIndex": 3424,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەستەی نیشتمانیی قەڵغانی دژە-جەردەسالاری خاوەنی ئەم دەسەڵاتە تایبەتانە دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەی نیشتمانیی قەڵغانی دژە-جەردەسالاری خاوەنی ئەم دەسەڵاتە تایبەتانە دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3420"
        },
        {
          "id": "p3425",
          "sourceIndex": 3425,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەسەڵاتی لێکۆڵینەوەی گشتگیر: لێکۆڵینەوە لە گشت کردەوەیەکی گوماناوی لە هەموو ئاست و دامەزراوەیەکی دەوڵەتدا، بەبێ ڕەچاوکردنی پارێزبەندیی هیچ پۆست و پلەیەک، بە سەرکۆماریشەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەسەڵاتی لێکۆڵینەوەی گشتگیر: لێکۆڵینەوە لە گشت کردەوەیەکی گوماناوی لە هەموو ئاست و دامەزراوەیەکی دەوڵەتدا، بەبێ ڕەچاوکردنی پارێزبەندیی هیچ پۆست و پلەیەک، بە سەرکۆماریشەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3424"
        },
        {
          "id": "p3426",
          "sourceIndex": 3426,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەسەڵاتی دەستگەیشتن بە زانیاری: مافی دەستگەیشتنی بێسنووری بە گشت بەڵگەنامە، داتا و تۆمارە داراییەکان هەیە، بە فەرمانی دادوەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەسەڵاتی دەستگەیشتن بە زانیاری: مافی دەستگەیشتنی بێسنووری بە گشت بەڵگەنامە، داتا و تۆمارە داراییەکان هەیە، بە فەرمانی دادوەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3424"
        },
        {
          "id": "p3427",
          "sourceIndex": 3427,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەسەڵاتی جووڵاندنی داخوازی قانوونیی: جووڵاندنی داخوازی قانوونیی ڕاستەوخۆ لە دادگای تایبەتمەند بە تاوانەکانی ئاسایشی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەسەڵاتی جووڵاندنی داخوازی قانوونیی: جووڵاندنی داخوازی قانوونیی ڕاستەوخۆ لە دادگای تایبەتمەند بە تاوانەکانی ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3424"
        },
        {
          "id": "p3428",
          "sourceIndex": 3428,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دەسەڵاتی دەستبەسەراگرتنی کاتیی سامان: بە فەرمانی دادوەری، دەسەڵاتی دەستبەسەراگرتنی کاتیی ئەو سامانانەی دەبێ کە گومانی ناقانوونییبوونیان لێدەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دەسەڵاتی دەستبەسەراگرتنی کاتیی سامان: بە فەرمانی دادوەری، دەسەڵاتی دەستبەسەراگرتنی کاتیی ئەو سامانانەی دەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "گومانی ناقانوونییبوونیان لێدەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3424"
        },
        {
          "id": "p3429",
          "sourceIndex": 3429,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. دەسەڵاتی گێڕانەوەی سامان: دامەزراندنی یەکەیەکی پسپۆڕی قانوونیی و دیپلۆماسی بۆ بەدواداچوون و گێڕانەوەی سامانە گواستراوەکان بۆ دەرەوەی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. دەسەڵاتی گێڕانەوەی سامان: دامەزراندنی یەکەیەکی پسپۆڕی قانوونیی و دیپلۆماسی بۆ بەدواداچوون و گێڕانەوەی سامانە گواستراوەکان بۆ دەرەوەی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3424"
        },
        {
          "id": "p3430",
          "sourceIndex": 3430,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. چاودێریکردنی ڕەوشی دارایی بەرپرسان: چاودێریکردنی بێپسانەوەی زیادبوونی سامانی بەرپرسانی باڵای دەوڵەت و لێکۆڵینەوە لە هەر زیادبوونێکی ناڕەوا و گوماناوی.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. چاودێریکردنی ڕەوشی دارایی بەرپرسان: چاودێریکردنی بێپسانەوەی زیادبوونی سامانی بەرپرسانی باڵای دەوڵەت و لێکۆڵینەوە لە هەر زیادبوونێکی ناڕەوا و گوماناوی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3424"
        },
        {
          "id": "p3431",
          "sourceIndex": 3431,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: سزا و دەرەنجامە قانوونییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: سزا و دەرەنجامە قانوونییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3432",
          "sourceIndex": 3432,
          "style": "Normal",
          "text": "تاوانی جەردەسالاری ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "تاوانی جەردەسالاری ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3431"
        },
        {
          "id": "p3433",
          "sourceIndex": 3433,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. سزای سەرەکی بریتییە لە زیندانیکردنی درێژخایەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سزای سەرەکی بریتییە لە زیندانیکردنی درێژخایەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3431"
        },
        {
          "id": "p3434",
          "sourceIndex": 3434,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەم تاوانە بە تێپەڕبوونی کات لە کۆڵ نابێتەوە و لێخۆشبوونی گشتی یان تایبەتی نایگرێتەوە. هیچ دەسەڵاتێکی دەوڵەت، بە سەرکۆماریشەوە، مافی دەرکردنی بڕیاری لێبوردنی بۆ تاوانبارانی ئەم بوارە نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم تاوانە بە تێپەڕبوونی کات لە کۆڵ نابێتەوە و لێخۆشبوونی گشتی یان تایبەتی نایگرێتەوە. هیچ دەسەڵاتێکی دەوڵەت، بە سەرکۆماریشەوە، مافی دەرکردنی بڕیاری لێبوردنی بۆ تاوانبارانی ئەم بوارە نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3431"
        },
        {
          "id": "p3435",
          "sourceIndex": 3435,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. وەک سزای تەواوکەر، تاوانبار بە شێوەیەکی هەردەمیی لە گشت مافە وارگێڕی و ژیارییەکان، وەک مافی هەڵبژاردن، خۆپاڵاوتن و وەرگرتنی پۆستی گشتی، بێبەش دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "وەک سزای تەواوکەر، تاوانبار بە شێوەیەکی هەردەمیی لە گشت مافە وارگێڕی و ژیارییەکان، وەک مافی هەڵبژاردن، خۆپاڵاوتن و وەرگرتنی پۆستی گشتی، بێبەش دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3431"
        },
        {
          "id": "p3436",
          "sourceIndex": 3436,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. گشت ئەو سامان و مڵکەی کە لە ئەنجامی تاوانەکەوە بەدەست هاتووە، تەنانەت ئەگەر بە ناوی ئەندامانی خێزان یان لایەنی سێیەمەوە تۆمار کرابێت، بە بڕیاری کۆتایی دادگا، دەستی بەسەردا دەگیرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "گشت ئەو سامان و مڵکەی کە لە ئەنجامی تاوانەکەوە بەدەست هاتووە، تەنانەت ئەگەر بە ناوی ئەندامانی خێزان یان لایەنی سێیەمەوە تۆمار کرابێت، بە بڕیاری کۆتایی دادگا، دەستی بەسەردا دەگیرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3431"
        },
        {
          "id": "p3437",
          "sourceIndex": 3437,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: گێڕانەوە و بەکارهێنانی سامانە دەستبەسەرداگیراوەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: گێڕانەوە و بەکارهێنانی سامانە دەستبەسەرداگیراوەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3438",
          "sourceIndex": 3438,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. داهاتی ئەو سامانانەی لە ئەنجامی ڕاییکردنی ئەم بەندەوە دەستیان بەسەردا دەگیرێت، لە چوارچێوەی \"سندوقی دادی نیشتمانی\"ـدا کۆدەکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "داهاتی ئەو سامانانەی لە ئەنجامی ڕاییکردنی ئەم بەندەوە دەستیان بەسەردا دەگیرێت، لە چوارچێوەی \"سندوقی دادی نیشتمانی\"ـدا کۆدەکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3437"
        },
        {
          "id": "p3439",
          "sourceIndex": 3439,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. داهاتی ئەم سندوقە، کە بە شێوەیەکی ڕووەن و لەژێر چاودێریی مەکۆی نیشتمانییدا بەڕێوە دەبرێت، تەنیا بۆ پڕۆژە ستراتیژییەکانی ڕاژەکردنی گشتی و بەهێزکردنی ژێرخانی خۆشبژێویی تەرخان دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "داهاتی ئەم سندوقە، کە بە شێوەیەکی ڕووەن و لەژێر چاودێریی مەکۆی نیشتمانییدا بەڕێوە دەبرێت، تەنیا بۆ پڕۆژە ستراتیژییەکانی ڕاژەکردنی گشتی و بەهێزکردنی ژێرخانی خۆشبژێویی تەرخان دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3437"
        },
        {
          "id": "p3440",
          "sourceIndex": 3440,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: پاراستنی قانوونیی ئاشکراکەرانی زانیاری",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: پاراستنی قانوونیی ئاشکراکەرانی زانیاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3441",
          "sourceIndex": 3441,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. قانوون پارێزبەندیی تەواوی قانوونیی، پیشەیی و کەسی بۆ ئەو شارۆمەند و فەرمانبەرانە دابین دەکات کە بە نیازپاکی زانیاریی ورد و دروست لەسەر کردەوەکانی جەردەسالاری دەگەیەننە دەزگا پەیوەندیدارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوون پارێزبەندیی تەواوی قانوونیی، پیشەیی و کەسی بۆ ئەو شارۆمەند و فەرمانبەرانە دابین دەکات کە بە نیازپاکی زانیاریی ورد و دروست لەسەر کردەوەکانی جەردەسالاری دەگەیەننە دەزگا پەیوەندیدارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3440"
        },
        {
          "id": "p3442",
          "sourceIndex": 3442,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. هەر جۆرە تۆڵەسەندنەوەیەک لێیان، بە تاوانێکی سەربەخۆ هەژمار دەکرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە تۆڵەسەندنەوەیەک لێیان، بە تاوانێکی سەربەخۆ هەژمار دەکرێت و سزای توندی قانوونیی لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3440"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 108,
      "slug": "clause-108",
      "articleNumber": 108,
      "status": "published",
      "chapterId": 11,
      "title": "خۆشبژێویی گشتی وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت",
      "body": "دەوڵەت، لەسەر بنەمای ئەوەی کە هێزی نەتەوەیی و سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆماری لە ڕەزامەندی و بەختەوەریی شارۆمەندانەوە سەرچاوە دەگرێت، دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی وەک یەکێک لە ئەرکە ژینەکییەکانی خۆی دەناسێنێت. ئامانج لەم بەندە، دامەزراندنی چوارچێوەیەکی دەستوورییە بۆ پێوانەکردنی سیستماتیکی چلۆنایەتیی ژیانی کۆمەڵ و بەکارهێنانی دەرەنجامەکانی وەک بنەمایەکی پابەندکەر بۆ داڕشتن و پێداچوونەوەی وارگێڕییە نیشتمانییەکان.\n\nیەکەم: ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێوی\n\n١.١. بەپێی قانوونێکی تایبەت، \"ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێویی گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت.\n\n١.٢. ئەم دەستەیە تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوە دەبێت و لەژێر هیچ کاریگەرییەکی دەسەڵاتی ڕایەداردا نابێت.\n\n١.٣. بودجەی دەستەکە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە پەسەند دەکرێت و ناشێت کەم بکرێتەوە بە شێوەیەک کە کار لەسەر سەربەخۆیی و توانای ڕاییکردنی ئەرکەکانی بکات.\n\nدوویەم: ئەرک و فەرمانە بنەڕەتییەکان\n\nئەرکی سەرەکیی ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێویی گشتی بریتییە لە:\n\n٢.١. داڕشتن و پەرەپێدانی \"پێوەری نیشتمانیی خۆشبژێوی\"، کە پێوەرێکی زانستی و گشتگیرە بۆ هەڵسەنگاندنی چلۆنایەتیی ژیان.\n\n٢.٢. ئەنجامدانی توێژینەوە و ڕاپرسیی دەوری و بێپسانەوە بۆ کۆکردنەوەی داتای ورد لەسەر بوارەکانی ئاسایشی ئابووری، تەندروستی، پەروەردە، یەکڕیزیی کۆمەڵایەتی، چلۆنایەتیی ژینگە، هەستی تەناهی کەسی، ئاستی بەشداریی شارۆمەندی و هاوسەنگیی نێوان کار و ژیانی تایبەت.\n\n٢.٣. شیکردنەوەی داتاکان و ئامادەکردنی ڕاپۆرتی ساڵانەی گشتگیر و ڕاپۆرتی وەرزیی تایبەتمەند.\n\nسێیەم: کاریگەریی قانوونیی و پابەندبوونی ڕێکاری\n\n٣.١. ڕاپۆرتی ساڵانەی دەستەکە بە فەرمی پێشکەش بە هەر یەک لە سەرکۆمار، مەکۆی نیشتمانی و کابینەی دەسەڵات دەکرێت.\n\n٣.٢. کابینەی دەسەڵات پابەندە بەوەی لە ماوەیەکدا کە لە نەوەد (٩٠) ڕۆژ تێپەڕ نەکات، وەڵامێکی فەرمی و نووسراو بۆ ڕاپۆرتەکە دەربکات کە تێیدا ڕێکارەکانی چارەسەرکردنی کەموکوڕییەکان ڕوون کرابێتەوە.\n\n٣.٣. لیژنە تایبەتمەندەکانی مەکۆی نیشتمانی پابەندن بە ئەنجامدانی دانیشتنی گوێگرتنی گشتی سەبارەت بە ڕاپۆرتەکە و وەڵامەکەی کابینە.\n\n٣.٤. پڕۆژەقانوونی بودجەی ساڵانەی دەوڵەت دەبێت بەشێکی تایبەت لەخۆبگرێ کە تێیدا ڕوون بکرێتەوە چۆن تەرخانکردنی داهاتەکان لەگەڵ بەرزکردنەوەی پێوەرەکانی خۆشبژێویی گشتیدا دەگونجێت.\n\nچوارەم: ڕوونایی داتا و دەستگەیشتنی گشتی\n\n٤.١. گشت ئەو داتا کۆکراوانەی کە شوناسی تاکەکانی تێدا ئاشکرا نییە، دەبێت بە شێوەیەکی ئازاد بۆ توێژەران و ڕای گشتی بەردەست بخرێن.\n\n٤.٢. دەستەکە پۆرتاڵێکی دیجیتاڵیی گشتی دادەمەزرێنێت بۆ ئاسانکاریی دەستگەیشتن بە داتاکان و ڕاپۆرتەکان.\n\n٤.٣. لە هەموو قۆناغەکاندا، پارێزگاریی تەواو لە مافی تایبەتمەندی و نهێنیی زانیاریی کەسیی شارۆمەندان دەکرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3444",
          "sourceIndex": 3444,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت، لەسەر بنەمای ئەوەی کە هێزی نەتەوەیی و سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆماری لە ڕەزامەندی و بەختەوەریی شارۆمەندانەوە سەرچاوە دەگرێت، دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی وەک یەکێک لە ئەرکە ژینەکییەکانی خۆی دەناسێنێت. ئامانج لەم بەندە، دامەزراندنی چوارچێوەیەکی دەستوورییە بۆ پێوانەکردنی سیستماتیکی چلۆنایەتیی ژیانی کۆمەڵ و بەکارهێنانی دەرەنجامەکانی وەک بنەمایەکی پابەندکەر بۆ داڕشتن و پێداچوونەوەی وارگێڕییە نیشتمانییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت، لەسەر بنەمای ئەوەی کە هێزی نەتەوەیی و سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆماری لە ڕەزامەندی و بەختەوەریی شارۆمەندانەوە سەرچاوە دەگرێت، دابینکردنی خۆشبژێویی"
            },
            {
              "text": " گشتی وەک یەکێک لە ئەرکە ژینەکییەکانی خۆی دەناسێنێت. ئامانج لەم بەندە، دامەزراندنی چوارچێوەیەکی دەستوورییە بۆ پێوانەکردنی سیستماتیکی چلۆنایەتیی ژیانی کۆمەڵ و بەکارهێنانی دەرەنجامەکانی وەک بنەمایەکی پابەندکەر بۆ داڕشتن و پێداچوونەوەی وارگێڕییە نیشتمانییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3445",
          "sourceIndex": 3445,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێوی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێوی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3446",
          "sourceIndex": 3446,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. بەپێی قانوونێکی تایبەت، \"ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێویی گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوونێکی تایبەت، \"ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێویی گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3445"
        },
        {
          "id": "p3447",
          "sourceIndex": 3447,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم دەستەیە تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوە دەبێت و لەژێر هیچ کاریگەرییەکی دەسەڵاتی ڕایەداردا نابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەستەیە تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوە دەبێت و لەژێر هیچ کاریگەرییەکی دەسەڵاتی ڕایەداردا نابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3445"
        },
        {
          "id": "p3448",
          "sourceIndex": 3448,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. بودجەی دەستەکە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە پەسەند دەکرێت و ناشێت کەم بکرێتەوە بە شێوەیەک کە کار لەسەر سەربەخۆیی و توانای ڕاییکردنی ئەرکەکانی بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بودجەی دەستەکە لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە پەسەند دەکرێت و ناشێت کەم بکرێتەوە بە شێوەیەک کە کار لەسەر سەربەخۆیی و توانای ڕاییکردنی ئەرکەکانی بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3445"
        },
        {
          "id": "p3449",
          "sourceIndex": 3449,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرک و فەرمانە بنەڕەتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرک و فەرمانە بنەڕەتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3450",
          "sourceIndex": 3450,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەرکی سەرەکیی ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێویی گشتی بریتییە لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەرکی سەرەکیی ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێویی گشتی بریتییە لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3449"
        },
        {
          "id": "p3451",
          "sourceIndex": 3451,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. داڕشتن و پەرەپێدانی \"پێوەری نیشتمانیی خۆشبژێوی\"، کە پێوەرێکی زانستی و گشتگیرە بۆ هەڵسەنگاندنی چلۆنایەتیی ژیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "داڕشتن و پەرەپێدانی \"پێوەری نیشتمانیی خۆشبژێوی\"، کە پێوەرێکی زانستی و گشتگیرە بۆ هەڵسەنگاندنی چلۆنایەتیی ژیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3449"
        },
        {
          "id": "p3452",
          "sourceIndex": 3452,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەنجامدانی توێژینەوە و ڕاپرسیی دەوری و بێپسانەوە بۆ کۆکردنەوەی داتای ورد لەسەر بوارەکانی ئاسایشی ئابووری، تەندروستی، پەروەردە، یەکڕیزیی کۆمەڵایەتی، چلۆنایەتیی ژینگە، هەستی تەناهی کەسی، ئاستی بەشداریی شارۆمەندی و هاوسەنگیی نێوان کار و ژیانی تایبەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەنجامدانی توێژینەوە و ڕاپرسیی دەوری و بێپسانەوە بۆ کۆکردنەوەی داتای ورد لەسەر بوارەکانی ئاسایشی ئابووری، تەندروستی، پەروەردە، یەکڕیزیی کۆمەڵایەتی، چلۆنایەتیی ژینگە، هەستی تەناهی کەسی، ئاستی بەشداریی شارۆمەندی و هاوسەنگیی نێوان کار و ژیانی تایبەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3449"
        },
        {
          "id": "p3453",
          "sourceIndex": 3453,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. شیکردنەوەی داتاکان و ئامادەکردنی ڕاپۆرتی ساڵانەی گشتگیر و ڕاپۆرتی وەرزیی تایبەتمەند.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شیکردنەوەی داتاکان و ئامادەکردنی ڕاپۆرتی ساڵانەی گشتگیر و ڕاپۆرتی وەرزیی تایبەتمەند"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3449"
        },
        {
          "id": "p3454",
          "sourceIndex": 3454,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: کاریگەریی قانوونیی و پابەندبوونی ڕێکاری",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: کاریگەریی قانوونیی و پابەندبوونی ڕێکاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3455",
          "sourceIndex": 3455,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ڕاپۆرتی ساڵانەی دەستەکە بە فەرمی پێشکەش بە هەر یەک لە سەرکۆمار، مەکۆی نیشتمانی و کابینەی دەسەڵات دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕاپۆرتی ساڵانەی دەستەکە بە فەرمی پێشکەش بە هەر یەک لە سەرکۆمار، مەکۆی نیشتمانی و کابینەی دەسەڵات دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3454"
        },
        {
          "id": "p3456",
          "sourceIndex": 3456,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. کابینەی دەسەڵات پابەندە بەوەی لە ماوەیەکدا کە لە نەوەد (٩٠) ڕۆژ تێپەڕ نەکات، وەڵامێکی فەرمی و نووسراو بۆ ڕاپۆرتەکە دەربکات کە تێیدا ڕێکارەکانی چارەسەرکردنی کەموکوڕییەکان ڕوون کرابێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کابینەی دەسەڵات"
            },
            {
              "text": " پابەندە بەوەی لە ماوەیەکدا کە لە نەوەد (٩٠) ڕۆژ تێپەڕ نەکات، وەڵامێکی فەرمی و نووسراو بۆ ڕاپۆرتەکە دەربکات کە تێیدا ڕێکارەکانی چارەسەرکردنی کەموکوڕییەکان ڕوون کرابێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3454"
        },
        {
          "id": "p3457",
          "sourceIndex": 3457,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. لیژنە تایبەتمەندەکانی مەکۆی نیشتمانی پابەندن بە ئەنجامدانی دانیشتنی گوێگرتنی گشتی سەبارەت بە ڕاپۆرتەکە و وەڵامەکەی کابینە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "لیژنە تایبەتمەندەکانی مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " پابەندن بە ئەنجامدانی دانیشتنی گوێگرتنی گشتی سەبارەت بە ڕاپۆرتەکە و وەڵامەکەی کابینە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3454"
        },
        {
          "id": "p3458",
          "sourceIndex": 3458,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. پڕۆژەقانوونی بودجەی ساڵانەی دەوڵەت دەبێت بەشێکی تایبەت لەخۆبگرێ کە تێیدا ڕوون بکرێتەوە چۆن تەرخانکردنی داهاتەکان لەگەڵ بەرزکردنەوەی پێوەرەکانی خۆشبژێویی گشتیدا دەگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پڕۆژەقانوونی بودجەی ساڵانەی دەوڵەت دەبێت بەشێکی تایبەت لەخۆبگر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "تێیدا ڕوون بکرێتەوە چۆن تەرخانکردنی داهاتەکان لەگەڵ بەرزکردنەوەی پێوەرەکانی خۆشبژێویی"
            },
            {
              "text": " گشتیدا دەگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3454"
        },
        {
          "id": "p3459",
          "sourceIndex": 3459,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕوونایی داتا و دەستگەیشتنی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕوونایی"
            },
            {
              "text": " داتا و دەستگەیشتنی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3460",
          "sourceIndex": 3460,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. گشت ئەو داتا کۆکراوانەی کە شوناسی تاکەکانی تێدا ئاشکرا نییە، دەبێت بە شێوەیەکی ئازاد بۆ توێژەران و ڕای گشتی بەردەست بخرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گشت ئەو داتا کۆکراوانەی کە شوناسی تاکەکانی تێدا ئاشکرا نییە، دەبێت بە شێوەیەکی ئازاد بۆ توێژەران و ڕای گشتی بەردەست بخرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3459"
        },
        {
          "id": "p3461",
          "sourceIndex": 3461,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەستەکە پۆرتاڵێکی دیجیتاڵیی گشتی دادەمەزرێنێت بۆ ئاسانکاریی دەستگەیشتن بە داتاکان و ڕاپۆرتەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەستەکە پۆرتاڵێکی دیجیتاڵیی گشتی دادەمەزرێنێت بۆ ئاسانکاریی دەستگەیشتن بە داتاکان و ڕاپۆرتەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3459"
        },
        {
          "id": "p3462",
          "sourceIndex": 3462,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. لە هەموو قۆناغەکاندا، پارێزگاریی تەواو لە مافی تایبەتمەندی و نهێنیی زانیاریی کەسیی شارۆمەندان دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "لە هەموو قۆناغەکاندا، پارێزگاریی تەواو لە مافی تایبەتمەندی و نهێنیی زانیاریی کەسیی شارۆمەندان دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3459"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 109,
      "slug": "clause-109",
      "articleNumber": 109,
      "status": "published",
      "chapterId": 11,
      "title": "ژمێریاریی گشتی و چاودێریی کارایی",
      "body": "کارایی، دەستپاکی و بەکارهێنانی قانوونیی سامانی گشتی، مەرجی پێشوەختەی هێزی دەوڵەت و متمانەی نەتەوەیین. بۆ چەسپاندنی ئەم بنەمایانە، \"نووسینگەی ژمێریاریی گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێ کە تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە.\n\nیەکەم: ئەرک و فەرمانە بنەڕەتییەکان\n\nئەرکی بنەڕەتیی نووسینگەکە بریتییە لە چاودێریکردنی گشتگیر بەسەر دارایی گشتی و کارگێڕیی دەوڵەتدا، کە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:\n\n١.١. ژمێریاریی دارایی: وردبینیکردن و هەڵسەنگاندنی ساڵانەی گشت داهات و خەرجییەکانی دامەزراوەکانی دەوڵەت، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بەپێی قانوون و بنەما ژمێریارییەکان تۆمار کراون.\n\n١.٢. چاودێریی کارایی: هەڵسەنگاندنی ئەوەی کە ئایا سەرچاوەکان بە شێوەیەکی کارا و ئابوورییانە بەکارهاتوون بۆ بەدیهێنانی ئامانجە دیاریکراوەکان و ناسینەوەی هەر بارێکی بەفێڕۆدان یان بەد بەڕێوەبردن.\n\n١.٣. پشکنینی پێشوەختەی گرێبەستەکان: چاودێریکردن و پێداچوونەوەی ڕێکارەکانی بەستنی گرێبەستە گشتییە گەورەکان بۆ دڵنیابوون لە ڕوونایەتی و کێبڕکێی دادپەروەرانە.\n\n١.٤. ڕێگریی سیستماتیک: ناسینەوەی کەلێنەکان لە پەرگاڵی کارگێڕی و داراییدا و پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی کرداری بۆ چاکسازی و کەمکردنەوەی مەترسییەکانی گەندەڵی.\n\nدوویەم: دەسەڵاتەکانی نووسینگەی ژمێریاریی گشتی\n\nبۆ ڕاییکردنی ئەرکەکانی، نووسینگەکە خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەیە:\n\n٢.١. دەستگەیشتنی بێسنوور: مافی دەستگەیشتنی تەواو و بێمەرجی بە گشت بەڵگەنامە، تۆمار و بنکەی داتاکانی هەر دامەزراوەیەکی دەوڵەتی هەیە.\n\n٢.٢. بانگهێشتکردن و وەرگرتنی گەوایی: دەسەڵاتی بانگهێشتکردنی هەر فەرمانبەر و بەرپرسێکی دەوڵەتی هەیە، لە هەر پلەیەکدا بێت، بۆ پێشکەشکردنی زانیاری و ڕوونکردنەوە.\n\n٢.٣. ڕاسپاردەی پابەندکەر: دامەزراوەی پەیوەندیدار پابەندە بە ڕاییکردنی ڕاسپاردەکانی نووسینگە لە ماوەیەکی دیاریکراودا. لە باریی دانەدواوەدا، دەبێت بە فەرمی و بە هۆکاری قانوونیی وەڵام بداتەوە، کە ئەمەش دەکەوێتە ژێر چاودێریی مەکۆی نیشتمانییەوە.\n\n٢.٤. ئاڕاستەکردنی دۆسیە: لە باریی دۆزینەوەی بەڵگەی تاوانی گەندەڵی، نووسینگە پابەندە بە ئاڕاستەکردنی ڕاستەوخۆی دۆسیەکە بۆ دەزگا دادوەرییە پەیوەندیدارەکان.\n\nسێیەم: ژمێریاری گشتی\n\n٣.١. نووسینگەکە لەلایەن ژمێریاری گشتیی کۆمارەوە بەڕێوە دەبرێت.\n\n٣.٢. ژمێریاری گشتی بۆ خولێکی حەوت ساڵە و تەنیا بۆ یەک جار، لەلایەن سەرکۆمارەوە و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێت.\n\n٣.٣. بەربژێری ئەم پۆستە دەبێت خاوەنی پسپۆڕیی باڵا و ئەزموونی سەلمێندراو بێت لە بواری ژمێریاری و وردبینی گشتیدا و نابێت لە ماوەی دە ساڵی پێش دامەزراندنیدا هیچ پۆستێکی پارتایەتیی هەبووبێت.\n\nچوارەم: ڕاپۆرت و ڕوونایەتی\n\n٤.١. ژمێریاری گشتی ساڵانە ڕاپۆرتێکی گشتگیر پێشکەش بە دەسەڵاتی قانووندانان و ڕای گشتی دەکات.\n\n٤.٢. گشت ئەو ڕاپۆرتانەی کە نهێنیی ئاسایشی نەتەوەیی لەخۆ ناگرن، دەبێت بە شێوەیەکی گشتی و ئاسان بۆ دەستگەیشتن بڵاو بکرێنەوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3464",
          "sourceIndex": 3464,
          "style": "Normal",
          "text": "کارایی، دەستپاکی و بەکارهێنانی قانوونیی سامانی گشتی، مەرجی پێشوەختەی هێزی دەوڵەت و متمانەی نەتەوەیین. بۆ چەسپاندنی ئەم بنەمایانە، \"نووسینگەی ژمێریاریی گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزرێ کە تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "کارایی، دەستپاکی و بەکارهێنانی قانوونیی سامانی گشتی، مەرجی پێشوەختەی هێزی دەوڵەت و متمانەی نەتەوەیین. بۆ چەسپاندنی ئەم بنەمایانە، \"نووسینگەی ژمێریاریی گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و دارایی دادەمەزر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3465",
          "sourceIndex": 3465,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرک و فەرمانە بنەڕەتییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرک و فەرمانە بنەڕەتییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3466",
          "sourceIndex": 3466,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەرکی بنەڕەتیی نووسینگەکە بریتییە لە چاودێریکردنی گشتگیر بەسەر دارایی گشتی و کارگێڕیی دەوڵەتدا، کە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەرکی بنەڕەتیی نووسینگەکە بریتییە لە چاودێریکردنی گشتگیر بەسەر دارایی گشتی و کارگێڕیی دەوڵەتدا، کە ئەم بوارانە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3465"
        },
        {
          "id": "p3467",
          "sourceIndex": 3467,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ژمێریاریی دارایی: وردبینیکردن و هەڵسەنگاندنی ساڵانەی گشت داهات و خەرجییەکانی دامەزراوەکانی دەوڵەت، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بەپێی قانوون و بنەما ژمێریارییەکان تۆمار کراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ژمێریاریی دارایی: وردبینیکردن و هەڵسەنگاندنی ساڵانەی گشت داهات و خەرجییەکانی دامەزراوەکانی دەوڵەت، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بەپێی قانوون و بنەما ژمێریارییەکان تۆمار کراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3465"
        },
        {
          "id": "p3468",
          "sourceIndex": 3468,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. چاودێریی کارایی: هەڵسەنگاندنی ئەوەی کە ئایا سەرچاوەکان بە شێوەیەکی کارا و ئابوورییانە بەکارهاتوون بۆ بەدیهێنانی ئامانجە دیاریکراوەکان و ناسینەوەی هەر بارێکی بەفێڕۆدان یان بەد بەڕێوەبردن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "چاودێریی کارایی: هەڵسەنگاندنی ئەوەی کە ئایا سەرچاوەکان بە شێوەیەکی کارا و ئابوورییانە بەکارهاتوون بۆ بەدیهێنانی ئامانجە دیاریکراوەکان و ناسینەوەی هەر بارێکی بەفێڕۆدان یان بەد بەڕێوەبردن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3465"
        },
        {
          "id": "p3469",
          "sourceIndex": 3469,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. پشکنینی پێشوەختەی گرێبەستەکان: چاودێریکردن و پێداچوونەوەی ڕێکارەکانی بەستنی گرێبەستە گشتییە گەورەکان بۆ دڵنیابوون لە ڕوونایەتی و کێبڕکێی دادپەروەرانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پشکنینی پێشوەختەی گرێبەستەکان: چاودێریکردن و پێداچوونەوەی ڕێکارەکانی بەستنی گرێبەستە گشتییە گەورەکان بۆ دڵنیابوون لە ڕوونایەتی و کێبڕکێی دادپەروەرانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3465"
        },
        {
          "id": "p3470",
          "sourceIndex": 3470,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. ڕێگریی سیستماتیک: ناسینەوەی کەلێنەکان لە پەرگاڵی کارگێڕی و داراییدا و پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی کرداری بۆ چاکسازی و کەمکردنەوەی مەترسییەکانی گەندەڵی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ڕێگریی سیستماتیک: ناسینەوەی کەلێنەکان لە پەرگاڵی کارگێڕی و داراییدا و پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی کرداری بۆ چاکسازی و کەمکردنەوەی مەترسییەکانی گەندەڵی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3465"
        },
        {
          "id": "p3471",
          "sourceIndex": 3471,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: دەسەڵاتەکانی نووسینگەی ژمێریاریی گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": دەسەڵاتەکانی نووسینگەی ژمێریاریی گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3472",
          "sourceIndex": 3472,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ ڕاییکردنی ئەرکەکانی، نووسینگەکە خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ ڕاییکردنی ئەرکەکانی، نووسینگەکە خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3471"
        },
        {
          "id": "p3473",
          "sourceIndex": 3473,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەستگەیشتنی بێسنوور: مافی دەستگەیشتنی تەواو و بێمەرجی بە گشت بەڵگەنامە، تۆمار و بنکەی داتاکانی هەر دامەزراوەیەکی دەوڵەتی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستگەیشتنی بێسنوور: مافی دەستگەیشتنی تەواو و بێمەرجی بە گشت بەڵگەنامە، تۆمار و بنکەی داتاکانی هەر دامەزراوەیەکی دەوڵەتی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3471"
        },
        {
          "id": "p3474",
          "sourceIndex": 3474,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. بانگهێشتکردن و وەرگرتنی گەوایی: دەسەڵاتی بانگهێشتکردنی هەر فەرمانبەر و بەرپرسێکی دەوڵەتی هەیە، لە هەر پلەیەکدا بێت، بۆ پێشکەشکردنی زانیاری و ڕوونکردنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بانگهێشتکردن و وەرگرتنی گەوایی: دەسەڵاتی بانگهێشتکردنی هەر فەرمانبەر و بەرپرسێکی دەوڵەتی هەیە، لە هەر پلەیەکدا بێت، بۆ پێشکەشکردنی زانیاری و ڕوونکردنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3471"
        },
        {
          "id": "p3475",
          "sourceIndex": 3475,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ڕاسپاردەی پابەندکەر: دامەزراوەی پەیوەندیدار پابەندە بە ڕاییکردنی ڕاسپاردەکانی نووسینگە لە ماوەیەکی دیاریکراودا. لە باریی دانەدواوەدا، دەبێت بە فەرمی و بە هۆکاری قانوونیی وەڵام بداتەوە، کە ئەمەش دەکەوێتە ژێر چاودێریی مەکۆی نیشتمانییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕاسپاردەی پابەندکەر: دامەزراوەی پەیوەندیدار پابەندە بە ڕاییکردنی ڕاسپاردەکانی نووسینگە لە ماوەیەکی دیاریکراودا. لە باریی دانەدواوەدا، دەبێت بە فەرمی و بە هۆکاری قانوونیی وەڵام بداتەوە، کە ئەمەش دەکەوێتە ژێر چاودێریی مەکۆی نیشتمانییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3471"
        },
        {
          "id": "p3476",
          "sourceIndex": 3476,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. ئاڕاستەکردنی دۆسیە: لە باریی دۆزینەوەی بەڵگەی تاوانی گەندەڵی، نووسینگە پابەندە بە ئاڕاستەکردنی ڕاستەوخۆی دۆسیەکە بۆ دەزگا دادوەرییە پەیوەندیدارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئاڕاستەکردنی دۆسیە: لە باریی دۆزینەوەی بەڵگەی تاوانی گەندەڵی، نووسینگە پابەندە بە ئاڕاستەکردنی ڕاستەوخۆی دۆسیەکە بۆ دەزگا دادوەرییە پەیوەندیدارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3471"
        },
        {
          "id": "p3477",
          "sourceIndex": 3477,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ژمێریاری گشتی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ژمێریاری گشتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3478",
          "sourceIndex": 3478,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. نووسینگەکە لەلایەن ژمێریاری گشتیی کۆمارەوە بەڕێوە دەبرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "نووسینگەکە لەلایەن ژمێریاری گشتیی کۆمارەوە بەڕێوە دەبرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3477"
        },
        {
          "id": "p3479",
          "sourceIndex": 3479,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ژمێریاری گشتی بۆ خولێکی حەوت ساڵە و تەنیا بۆ یەک جار، لەلایەن سەرکۆمارەوە و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ژمێریاری گشتی بۆ خولێکی حەوت ساڵە و تەنیا بۆ یەک جار، لەلایەن سەرکۆمارەوە و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3477"
        },
        {
          "id": "p3480",
          "sourceIndex": 3480,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. بەربژێری ئەم پۆستە دەبێت خاوەنی پسپۆڕیی باڵا و ئەزموونی سەلمێندراو بێت لە بواری ژمێریاری و وردبینی گشتیدا و نابێت لە ماوەی دە ساڵی پێش دامەزراندنیدا هیچ پۆستێکی پارتایەتیی هەبووبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەربژێری ئەم پۆستە دەبێت خاوەنی پسپۆڕیی باڵا و ئەزموونی سەلمێندراو بێت لە بواری ژمێریاری و وردبینی گشتیدا و نابێت لە ماوەی دە ساڵی پێش دامەزراندنیدا هیچ پۆستێکی پارتایەتیی هەبووبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3477"
        },
        {
          "id": "p3481",
          "sourceIndex": 3481,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕاپۆرت و ڕوونایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕاپۆرت و ڕوونایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3482",
          "sourceIndex": 3482,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. ژمێریاری گشتی ساڵانە ڕاپۆرتێکی گشتگیر پێشکەش بە دەسەڵاتی قانووندانان و ڕای گشتی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ژمێریاری گشتی ساڵانە ڕاپۆرتێکی گشتگیر پێشکەش بە دەسەڵاتی قانووندانان"
            },
            {
              "text": " و ڕای گشتی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3481"
        },
        {
          "id": "p3483",
          "sourceIndex": 3483,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. گشت ئەو ڕاپۆرتانەی کە نهێنیی ئاسایشی نەتەوەیی لەخۆ ناگرن، دەبێت بە شێوەیەکی گشتی و ئاسان بۆ دەستگەیشتن بڵاو بکرێنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گشت ئەو ڕاپۆرتانەی کە نهێنیی ئاسایشی نەتەوەیی لەخۆ ناگرن، دەبێت بە شێوەیەکی گشتی و ئاسان بۆ دەستگەیشتن بڵاو بکرێنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3481"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 110,
      "slug": "clause-110",
      "articleNumber": 110,
      "status": "published",
      "chapterId": 11,
      "title": "نووسینگەی پارێزەری گشتی",
      "body": "بۆ پارێزگاریکردن لە ماف و شکۆی شارۆمەند لەبەرامبەر دەسەڵاتی کارگێڕیی دەوڵەتدا و بۆ چەسپاندنی بنەماکانی دەسەڵاتداریی وەڵامدەرەوە و دادپەروەرانە، نووسینگەی پارێزەری گشتی دادەمەزرێت.\n\nیەکەم: دامەزراندن و پێگەی دەستووری\n\n١.١. \"نووسینگەی پارێزەری گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت.\n\n١.٢. ئەم نووسینگەیە لە ڕاییکردنی ئەرکەکانیدا خاوەنی سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە.\n\nدوویەم: پێکهاتە و دانان\n\n٢.١. نووسینگەکە لەلایەن پارێزەری گشتیی کۆمارەوە بەڕێوە دەبرێت.\n\n٢.٢. پارێزەری گشتی، لەسەر پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێت.\n\n٢.٣. بەربژێری ئەم پۆستە دەبێت پێشینەیەکی بەرچاوی لە بواری قانوون، مافەکانی مرۆڤ، یان کارگێڕیی گشتیدا هەبێت و خاوەنی پاکی و بێلایەنیی سەلمێندراو بێت.\n\n٢.٤. پارێزەری گشتی بۆ خولێکی حەوت ساڵە دادەنرێت و تەنیا بۆ یەک جار مافی دووبارە دانانەوەی هەیە.\n\nسێیەم: پانتایی دەسەڵات و سنوورەکان\n\n٣.١. پانتایی دەسەڵاتی نووسینگەی پارێزەری گشتی، لێکۆڵینەوەیە لەو سکاڵایانەی کە پەیوەندییان بە \" بەد بەڕێوەبردن\"ـەوە هەیە لەلایەن گشت دامەزراوە و فەرمانگەیەکی کارگێڕیی سەر بە دەسەڵاتی ڕایەدارەوە. ئەمەش ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە:\n\nئا. ناڕەوایی و ستەم لە بڕیارە کارگێڕییەکاندا.\n\nب. کەمتەرخەمی یان دواخستنی ناپاساوی هەڵسوکەوتی شارۆمەندان.\n\nپ. بەد بەکارهێنانی دەسەڵات.\n\nت. پێشێلکردنی ڕێکارە قانوونییە دیاریکراوەکان.\n\nج. دانەدواوەی پێدانی زانیاری کە شارۆمەند مافی دەستگەیشتنی پێی هەیە.\n\n٣.٢.پانتایی دەسەڵاتی نووسینگەکە بڕیارەکانی دەسەڵاتی دادوەری، پڕۆسەی قانووندانان لەناو مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیراندا، و وارگێڕییە باڵاکانی ئاسایشی نەتەوەیی و دەرەوە ناگرێتەوە.\n\nچوارەم: دەسەڵاتەکانی لێکۆڵینەوە\n\nبۆ ڕاییکردنی ئەرکەکانی، نووسینگەی پارێزەری گشتی خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەیە:\n\n٤.١. دەستگەیشتنی تەواو بە گشت بەڵگەنامە، تۆمار و زانیارییەک کە پەیوەندی بە سکاڵاکەوە هەبێت.\n\n٤.٢. بانگهێشتکردنی هەر فەرمانبەر یان بەرپرسێک بۆ وەرگرتنی شایەدی و ڕوونکردنەوە.\n\n٤.٣. سەردانی مەیدانی و پشکنینی هەر نووسینگە و دامەزراوەیەک کە لێکۆڵینەوەکە دەیگرێتەوە.\n\n٤.٤. هەر هەوڵێک بۆ ڕێگریکردن لە کاری پارێزەری گشتی، بە تاوانێکی سەربەخۆ هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای لەسەر دەبێت.\n\nپێنجەم: دەرەنجام و ڕاسپاردەکان\n\n٥.١. دوای کۆتاییهاتنی لێکۆڵینەوە، پارێزەری گشتی ڕاپۆرتێکی ورد ئامادە دەکات و دەتوانێت ڕاسپاردەی پابەندکەر دەربکات.\n\n٥.٢. ئەم ڕاسپاردانە دەکرێت ئەم بوارانە لەخۆبگرن:\n\nئا. ڕاستکردنەوە یان هەڵوەشاندنەوەی بڕیارە کارگێڕییەکە.\n\nب. بۆبژاردنی زیانی شتەکی و گیانەکی زیانلێکەوتوو.\n\nپ. پێشکەشکردنی داخوازی لێبوردنی فەرمی لەلایەن دامەزراوەکەوە.\n\nت. پێشنیارکردنی گۆڕانکاری لە ڕێسا و ڕێکارە کارگێڕییەکاندا بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی چەوتی.\n\n٥.٣. ئەگەر دامەزراوەی پەیوەندیدار لە ماوەیەکی دیاریکراودا کە قانوون دیاری دەکات، پابەندی ڕاسپاردەکان نەبوو، پارێزەری گشتی مافی هەیە دۆسییەکە، بە مەبەستی ڕاییکردن، بەرز بکاتەوە بۆ دادگای کارگێڕی.\n\nشەشەم: ڕاپۆرتدان و ڕوونایەتی\n\n٦.١. پارێزەری گشتی ساڵانە ڕاپۆرتێکی گشتگیر سەبارەت بە کار و چالاکییەکانی نووسینگەکە و ڕاسپاردە سەرەکییەکانی پێشکەش بە مەکۆی نیشتمانی دەکات.\n\n٦.٢. پوختەیەکی گشتیی ڕاپۆرتەکە، کە پارێزەری نهێنیی سکاڵاکاران بێت، بۆ ڕای گشتی بڵاودەکرێتەوە.\n\nحەوتەم: دەستگەیشتنی گشتی و بێبەرامبەر\n\n٧.١. تۆمارکردنی سکاڵا لە نووسینگەی پارێزەری گشتی، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە.\n\n٧.٢. دەبێت پڕۆسەی سکاڵا تۆمارکردن سادە، بێبەرامبەر و دەستگەیشتوو بێت بۆ هەموو شارۆمەندان، بەبێ ڕەچاوکردنی شوێنی جوگرافی یان توانای داراییان.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3485",
          "sourceIndex": 3485,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ پارێزگاریکردن لە ماف و شکۆی شارۆمەند لەبەرامبەر دەسەڵاتی کارگێڕیی دەوڵەتدا و بۆ چەسپاندنی بنەماکانی دەسەڵاتداریی وەڵامدەرەوە و دادپەروەرانە، نووسینگەی پارێزەری گشتی دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ پارێزگاریکردن لە ماف و شکۆی شارۆمەند لەبەرامبەر دەسەڵاتی کارگێڕیی دەوڵەتدا و بۆ چەسپاندنی بنەماکانی دەسەڵاتداریی وەڵامدەرەوە و دادپەروەرانە، نووسینگەی پارێزەری گشتی دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3486",
          "sourceIndex": 3486,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: دامەزراندن و پێگەی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: دامەزراندن و پێگەی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3487",
          "sourceIndex": 3487,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. \"نووسینگەی پارێزەری گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "نووسینگەی پارێزەری گشتی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3486"
        },
        {
          "id": "p3488",
          "sourceIndex": 3488,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم نووسینگەیە لە ڕاییکردنی ئەرکەکانیدا خاوەنی سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم نووسینگەیە لە ڕاییکردنی ئەرکەکانیدا خاوەنی سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3486"
        },
        {
          "id": "p3489",
          "sourceIndex": 3489,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێکهاتە و دانان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێکهاتە و دانان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3490",
          "sourceIndex": 3490,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. نووسینگەکە لەلایەن پارێزەری گشتیی کۆمارەوە بەڕێوە دەبرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "نووسینگەکە لەلایەن پارێزەری گشتیی کۆمارەوە بەڕێوە دەبرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3489"
        },
        {
          "id": "p3491",
          "sourceIndex": 3491,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پارێزەری گشتی، لەسەر پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پارێزەری گشتی، لەسەر پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3489"
        },
        {
          "id": "p3492",
          "sourceIndex": 3492,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. بەربژێری ئەم پۆستە دەبێت پێشینەیەکی بەرچاوی لە بواری قانوون، مافەکانی مرۆڤ، یان کارگێڕیی گشتیدا هەبێت و خاوەنی پاکی و بێلایەنیی سەلمێندراو بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەربژێری ئەم پۆستە دەبێت پێشینەیەکی بەرچاوی لە بواری قانوون، مافەکانی مرۆڤ، یان کارگێڕیی گشتیدا هەبێت و خاوەنی پاکی و بێلایەنیی سەلمێندراو بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3489"
        },
        {
          "id": "p3493",
          "sourceIndex": 3493,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. پارێزەری گشتی بۆ خولێکی حەوت ساڵە دادەنرێت و تەنیا بۆ یەک جار مافی دووبارە دانانەوەی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پارێزەری گشتی بۆ خولێکی حەوت ساڵە دادەنرێت و تەنیا بۆ یەک جار مافی دووبارە دانانەوەی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3489"
        },
        {
          "id": "p3494",
          "sourceIndex": 3494,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پانتایی دەسەڵات و سنوورەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پانتایی دەسەڵات و سنوورەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3495",
          "sourceIndex": 3495,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پانتایی دەسەڵاتی نووسینگەی پارێزەری گشتی، لێکۆڵینەوەیە لەو سکاڵایانەی کە پەیوەندییان بە \" بەد بەڕێوەبردن\"ـەوە هەیە لەلایەن گشت دامەزراوە و فەرمانگەیەکی کارگێڕیی سەر بە دەسەڵاتی ڕایەدارەوە. ئەمەش ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پانتایی دەسەڵاتی نووسینگەی پارێزەری گشتی، لێکۆڵینەوەیە لەو سکاڵایانەی کە پەیوەندییان بە \" بەد بەڕێوەبردن\"ـەوە هەیە لەلایەن گشت دامەزراوە و فەرمانگەیەکی کارگێڕیی سەر بە دەسەڵاتی ڕایەدارەوە. ئەمەش ئەم بوارانەی خوارەوە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3494"
        },
        {
          "id": "p3496",
          "sourceIndex": 3496,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ناڕەوایی و ستەم لە بڕیارە کارگێڕییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ناڕەوایی و ستەم لە بڕیارە کارگێڕییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3495"
        },
        {
          "id": "p3497",
          "sourceIndex": 3497,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کەمتەرخەمی یان دواخستنی ناپاساوی هەڵسوکەوتی شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کەمتەرخەمی یان دواخستنی ناپاساوی هەڵسوکەوتی شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3495"
        },
        {
          "id": "p3498",
          "sourceIndex": 3498,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەد بەکارهێنانی دەسەڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەد بەکارهێنانی دەسەڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3495"
        },
        {
          "id": "p3499",
          "sourceIndex": 3499,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پێشێلکردنی ڕێکارە قانوونییە دیاریکراوەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پێشێلکردنی ڕێکارە قانوونییە دیاریکراوەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3495"
        },
        {
          "id": "p3500",
          "sourceIndex": 3500,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. دانەدواوەی پێدانی زانیاری کە شارۆمەند مافی دەستگەیشتنی پێی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. دانەدواوەی پێدانی زانیاری کە شارۆمەند مافی دەستگەیشتنی پێی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3495"
        },
        {
          "id": "p3501",
          "sourceIndex": 3501,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢.پانتایی دەسەڵاتی نووسینگەکە بڕیارەکانی دەسەڵاتی دادوەری، پڕۆسەی قانووندانان لەناو مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیراندا، و وارگێڕییە باڵاکانی ئاسایشی نەتەوەیی و دەرەوە ناگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣"
            },
            {
              "text": ".٢."
            },
            {
              "text": "پانتایی دەسەڵاتی نووسینگەکە بڕیارەکانی دەسەڵاتی دادوەری، پڕۆسەی قانووندانان لەناو مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیراندا، و وارگێڕییە باڵاکانی ئاسایشی نەتەوەیی و دەرەوە ناگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3494"
        },
        {
          "id": "p3502",
          "sourceIndex": 3502,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دەسەڵاتەکانی لێکۆڵینەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دەسەڵاتەکانی لێکۆڵینەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3503",
          "sourceIndex": 3503,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ ڕاییکردنی ئەرکەکانی، نووسینگەی پارێزەری گشتی خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ ڕاییکردنی ئەرکەکانی، نووسینگەی پارێزەری گشتی خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3502"
        },
        {
          "id": "p3504",
          "sourceIndex": 3504,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەستگەیشتنی تەواو بە گشت بەڵگەنامە، تۆمار و زانیارییەک کە پەیوەندی بە سکاڵاکەوە هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستگەیشتنی تەواو بە گشت بەڵگەنامە، تۆمار و زانیارییەک کە پەیوەندی بە سکاڵاکەوە هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3502"
        },
        {
          "id": "p3505",
          "sourceIndex": 3505,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. بانگهێشتکردنی هەر فەرمانبەر یان بەرپرسێک بۆ وەرگرتنی شایەدی و ڕوونکردنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بانگهێشتکردنی هەر فەرمانبەر یان بەرپرسێک بۆ وەرگرتنی شایەدی و ڕوونکردنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3502"
        },
        {
          "id": "p3506",
          "sourceIndex": 3506,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. سەردانی مەیدانی و پشکنینی هەر نووسینگە و دامەزراوەیەک کە لێکۆڵینەوەکە دەیگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "سەردانی مەیدانی و پشکنینی هەر نووسینگە و دامەزراوەیەک کە لێکۆڵینەوەکە دەیگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3502"
        },
        {
          "id": "p3507",
          "sourceIndex": 3507,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. هەر هەوڵێک بۆ ڕێگریکردن لە کاری پارێزەری گشتی، بە تاوانێکی سەربەخۆ هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای لەسەر دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک بۆ ڕێگریکردن لە کاری پارێزەری گشتی، بە تاوانێکی سەربەخۆ هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون سزای لەسەر دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3502"
        },
        {
          "id": "p3508",
          "sourceIndex": 3508,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: دەرەنجام و ڕاسپاردەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: دەرەنجام و ڕاسپاردەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3509",
          "sourceIndex": 3509,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دوای کۆتاییهاتنی لێکۆڵینەوە، پارێزەری گشتی ڕاپۆرتێکی ورد ئامادە دەکات و دەتوانێت ڕاسپاردەی پابەندکەر دەربکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دوای کۆتاییهاتنی لێکۆڵینەوە، پارێزەری گشتی ڕاپۆرتێکی ورد ئامادە دەکات و دەتوانێت ڕاسپاردەی پابەندکەر دەربکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3508"
        },
        {
          "id": "p3510",
          "sourceIndex": 3510,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئەم ڕاسپاردانە دەکرێت ئەم بوارانە لەخۆبگرن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ڕاسپاردانە دەکرێت ئەم بوارانە لەخۆبگرن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3508"
        },
        {
          "id": "p3511",
          "sourceIndex": 3511,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕاستکردنەوە یان هەڵوەشاندنەوەی بڕیارە کارگێڕییەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕاستکردنەوە یان هەڵوەشاندنەوەی بڕیارە کارگێڕییەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3510"
        },
        {
          "id": "p3512",
          "sourceIndex": 3512,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بۆبژاردنی زیانی شتەکی و گیانەکی زیانلێکەوتوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بۆبژاردنی زیانی شتەکی و گیانەکی زیانلێکەوتوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3510"
        },
        {
          "id": "p3513",
          "sourceIndex": 3513,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پێشکەشکردنی داخوازی لێبوردنی فەرمی لەلایەن دامەزراوەکەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێشکەشکردنی داخوازی لێبوردنی فەرمی لەلایەن دامەزراوەکەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3510"
        },
        {
          "id": "p3514",
          "sourceIndex": 3514,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پێشنیارکردنی گۆڕانکاری لە ڕێسا و ڕێکارە کارگێڕییەکاندا بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی چەوتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پێشنیارکردنی گۆڕانکاری لە ڕێسا و ڕێکارە کارگێڕییەکاندا بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی چەوتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3510"
        },
        {
          "id": "p3515",
          "sourceIndex": 3515,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. ئەگەر دامەزراوەی پەیوەندیدار لە ماوەیەکی دیاریکراودا کە قانوون دیاری دەکات، پابەندی ڕاسپاردەکان نەبوو، پارێزەری گشتی مافی هەیە دۆسییەکە، بە مەبەستی ڕاییکردن، بەرز بکاتەوە بۆ دادگای کارگێڕی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەگەر دامەزراوەی پەیوەندیدار لە ماوەیەکی دیاریکراودا کە قانوون دیاری دەکات، پابەندی ڕاسپاردەکان نەبوو، پارێزەری گشتی مافی هەیە دۆسییەکە، بە مەبەستی ڕاییکردن، بەرز بکاتەوە بۆ دادگای کارگێڕی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3508"
        },
        {
          "id": "p3516",
          "sourceIndex": 3516,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: ڕاپۆرتدان و ڕوونایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: ڕاپۆرتدان و ڕوونایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3517",
          "sourceIndex": 3517,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. پارێزەری گشتی ساڵانە ڕاپۆرتێکی گشتگیر سەبارەت بە کار و چالاکییەکانی نووسینگەکە و ڕاسپاردە سەرەکییەکانی پێشکەش بە مەکۆی نیشتمانی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پارێزەری گشتی ساڵانە ڕاپۆرتێکی گشتگیر سەبارەت بە کار و چالاکییەکانی نووسینگەکە و ڕاسپاردە سەرەکییەکانی پێشکەش بە مەکۆی نیشتمانی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3516"
        },
        {
          "id": "p3518",
          "sourceIndex": 3518,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. پوختەیەکی گشتیی ڕاپۆرتەکە، کە پارێزەری نهێنیی سکاڵاکاران بێت، بۆ ڕای گشتی بڵاودەکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پوختەیەکی گشتیی ڕاپۆرتەکە، کە پارێزەری نهێنیی سکاڵاکاران بێت، بۆ ڕای گشتی بڵاودەکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3516"
        },
        {
          "id": "p3519",
          "sourceIndex": 3519,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: دەستگەیشتنی گشتی و بێبەرامبەر",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: دەستگەیشتنی گشتی و بێبەرامبەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3520",
          "sourceIndex": 3520,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. تۆمارکردنی سکاڵا لە نووسینگەی پارێزەری گشتی، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "تۆمارکردنی سکاڵا لە نووسینگەی پارێزەری گشتی، مافێکی بنەڕەتیی هەموو شارۆمەندێکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3519"
        },
        {
          "id": "p3521",
          "sourceIndex": 3521,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. دەبێت پڕۆسەی سکاڵا تۆمارکردن سادە، بێبەرامبەر و دەستگەیشتوو بێت بۆ هەموو شارۆمەندان، بەبێ ڕەچاوکردنی شوێنی جوگرافی یان توانای داراییان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەبێت پڕۆسەی سکاڵا تۆمارکردن سادە، بێبەرامبەر و دەستگەیشتوو بێت بۆ هەموو شارۆمەندان، بەبێ ڕەچاوکردنی شوێنی جوگرافی یان توانای داراییان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3519"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 111,
      "slug": "clause-111",
      "articleNumber": 111,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "بنەما دەستوورییەکانی دەوڵەتی ژیر",
      "body": "یەکەم: یەکێتیی یەکەی دەوڵەت و فراوانبوونی سەروەری\n\n١.١. کۆماری کوردستان یەک دەوڵەتێکی یەکگرتوو خاوەن سەروەریی و دابەشنەکراوە. سەروەریی دەوڵەت بە هەمان هێز و چوارچێوەی قانوونیی، وارگەی دیجیتاڵیش دەگرێتەوە.\n\n١.٢. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر وەک ڕەهەندی دیجیتاڵیی دەوڵەت، ئامرازی سەرەکیی ڕاییکردنی سەروەرییە لەم وارەدا و بەشێکی دانەبڕاوە لە دامەزراوەکانی کۆمار.\n\n١.٣. ئامانجی ئەم پەڕگاڵە، گۆڕینی دەسەڵاتدارییە لە پرۆسەیەکی بیرۆکراتییەوە بۆ پرۆسەیەکی زیرەک، کارا و داتا تەوەر و مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتی دەوڵەتە لەژێر هەر بارودۆخێکدا.\n\nدوویەم: ژێرخانی سەربەخۆ و ناوکی ژیریی دەستکرد\n\n٢.١. دەوڵەت ژێرخانێکی دیجیتاڵیی نیشتمانیی سەربەخۆ و تۆکمە دادەمەزرێنێت، کە ناوەندی داتای نیشتمانی، هەوری دەوڵەتی پارێزراو و کەناڵی پەیوەندیی سەربەخۆ لەخۆدەگرێت.\n\n٢.٢. ئەم ژێرخانە و گشت داتاکانی ناوی، بە سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیی دادەنرێن و دەکەونە ژێر باڵادەستیی ڕەهای قانوون و سەروەریی کۆماری کوردستانەوە.\n\n٢.٣. ناوکی کارپێکەری ئەم ژێرخانە، پەرگاڵێکی ژیریی دەستکردی پێشکەوتووە (دەوڵەتی ژیر)، کە ئەرکی پاراستنی خۆگەڕ، باشترکردنی کارایی و چاودێریی دەستووریی پەڕگاڵەکەی لە ئەستۆدایە.\n\nسێیەم: فەرمانە بنەڕەتییەکانی دەوڵەتی ژیر\n\nپەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەم فەرمانە بنەڕەتییانەی هەیە:\n\n٣.١. پاراستنی خۆڕاگر: پاراستنی درێژەدارییەتی و دەستپاکی ژێرخانی دیجیتاڵی لەبەرامبەر هەموو جۆرەکانی هێرشی سایبەری و تێکدان، بە شێوەیەک کە نەکەوێتە ژێر کۆنترۆڵی هیچ هێزێکی ناقانوونییەوە.\n\n٣.٢. چاودێریی دەستووری: پشکنینی خۆگەڕی گشت ئەو فەرمان و بڕیارە دیجیتاڵییانەی کە دەخرێنە ناو پەڕگاڵەکەوە. لە باریی ناسینەوەی هەر فەرمانێک کە پێچەوانەی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، دەوڵەتی ژیر ڕاییکردنی ڕادەگرێت و دەسەڵاتە پەیوەندیدارەکان ئاگادار دەکاتەوە.\n\n٣.٣. شیکاریی ستراتیژی: شیکردنەوەی داتای گەورە بە مەبەستی بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی، باشترکردنی ڕاژە گشتییەکان و پشتیوانیکردن لە داڕشتنی وارگێڕیی نیشتمانی.\n\nچوارەم: شوناس و یادەوەریی دیجیتاڵی\n\n٤.١. پەرگاڵی \"شوناسی نیشتمانیی کوردستان\" (KN0ID) وەک تاکە شوناسی دیجیتاڵیی فەرمیی دانپێدانراو، بۆ گشت شارۆمەندان ناچاری دەبێت.\n\n٤.٢. گشت بەڵگەنامە ژینەکییەکانی کۆمار لە ئەرشیڤێکی دیجیتاڵیی دابەشکراو و دەستکارینەکراودا دەپارێزرێن.\n\nپێنجەم: بنەمای کۆنترۆڵی مرۆیی و چوارچێوەی قانوونیی\n\n٥.١. دەوڵەتی ژیر ئامرازێکی ڕایەدارییە، نەک دەسەڵاتێکی بڕیاردەری سەربەخۆ. گشت بڕیارێکی ستراتیژی و قانوونیی کە کاریگەریی لەسەر مافی شارۆمەندان هەبێت، دەبێت لە کۆتاییدا لەلایەن دەسەڵاتدارێکی مرۆیی خاوەن ڕەواییەوە دەربچێت.\n\n٥.٢. بەکارهێنانی دەوڵەتی ژیر بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت و دەکەوێتە ژێر چاودێریی دەسەڵاتێکی ڕێکخەری سەربەخۆوە.\n\nشەشەم: دۆخی ئاوارتە و درێژەدارییەتی دەوڵەت\n\nلە کاتی ڕاگەیاندنی دۆخی جەنگ، داگیرکاری یان داڕمانی دامەزراوە فیزیکییەکان، پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر درێژەدارییەتی دەسەڵاتداریی و کارگێڕییە ژینەکییەکان مسۆگەر دەکات تا ئەو کاتەی سەروەریی فیزیکی دەگەڕێتەوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3527",
          "sourceIndex": 3527,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: یەکێتیی یەکەی دەوڵەت و فراوانبوونی سەروەری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: یەکێتیی یەکەی دەوڵەت و فراوانبوونی سەروەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3528",
          "sourceIndex": 3528,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان یەک دەوڵەتێکی یەکگرتوو خاوەن سەروەریی و دابەشنەکراوە. سەروەریی دەوڵەت بە هەمان هێز و چوارچێوەی قانوونیی، وارگەی دیجیتاڵیش دەگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": " یەک دەوڵەتێکی یەکگرتوو خاوەن سەروەریی و دابەشنەکراوە. سەروەریی دەوڵەت بە هەمان هێز و چوارچێوەی قانوونیی، وارگەی دیجیتاڵیش دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3527"
        },
        {
          "id": "p3529",
          "sourceIndex": 3529,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر وەک ڕەهەندی دیجیتاڵیی دەوڵەت، ئامرازی سەرەکیی ڕاییکردنی سەروەرییە لەم وارەدا و بەشێکی دانەبڕاوە لە دامەزراوەکانی کۆمار.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر وەک ڕەهەندی دیجیتاڵیی دەوڵەت، ئامرازی سەرەکیی ڕاییکردنی سەروەرییە لەم وارەدا و بەشێکی دانەبڕاوە لە دامەزراوەکانی کۆمار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3527"
        },
        {
          "id": "p3530",
          "sourceIndex": 3530,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ئامانجی ئەم پەڕگاڵە، گۆڕینی دەسەڵاتدارییە لە پرۆسەیەکی بیرۆکراتییەوە بۆ پرۆسەیەکی زیرەک، کارا و داتا تەوەر و مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتی دەوڵەتە لەژێر هەر بارودۆخێکدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی ئەم پەڕگاڵە، گۆڕینی دەسەڵاتدارییە لە پرۆسەیەکی بیرۆکراتییەوە بۆ پرۆسەیەکی زیرەک، کارا و داتا تەوەر و مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتی دەوڵەتە لەژێر هەر بارودۆخێکدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3527"
        },
        {
          "id": "p3531",
          "sourceIndex": 3531,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ژێرخانی سەربەخۆ و ناوکی ژیریی دەستکرد",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ژێرخانی سەربەخۆ و ناوکی ژیریی دەستکرد"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3532",
          "sourceIndex": 3532,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت ژێرخانێکی دیجیتاڵیی نیشتمانیی سەربەخۆ و تۆکمە دادەمەزرێنێت، کە ناوەندی داتای نیشتمانی، هەوری دەوڵەتی پارێزراو و کەناڵی پەیوەندیی سەربەخۆ لەخۆدەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ژێرخانێکی دیجیتاڵیی نیشتمانیی سەربەخۆ و تۆکمە دادەمەزرێنێت، کە ناوەندی داتای نیشتمانی، هەوری دەوڵەتی پارێزراو و کەناڵی پەیوەندیی سەربەخۆ لەخۆدەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3531"
        },
        {
          "id": "p3533",
          "sourceIndex": 3533,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم ژێرخانە و گشت داتاکانی ناوی، بە سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیی دادەنرێن و دەکەونە ژێر باڵادەستیی ڕەهای قانوون و سەروەریی کۆماری کوردستانەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ژێرخانە و گشت داتاکانی ناوی، بە سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیی دادەنرێن و دەکەونە ژێر باڵادەستیی ڕەهای قانوون و سەروەریی کۆماری کوردستانەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3531"
        },
        {
          "id": "p3534",
          "sourceIndex": 3534,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ناوکی کارپێکەری ئەم ژێرخانە، پەرگاڵێکی ژیریی دەستکردی پێشکەوتووە (دەوڵەتی ژیر)، کە ئەرکی پاراستنی خۆگەڕ، باشترکردنی کارایی و چاودێریی دەستووریی پەڕگاڵەکەی لە ئەستۆدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ناوکی کارپێکەری ئەم ژێرخانە، پەرگاڵێکی ژیریی دەستکردی پێشکەوتووە (دەوڵەتی ژیر)، کە ئەرکی پاراستنی خۆگەڕ، باشترکردنی کارایی و چاودێریی دەستووریی پەڕگاڵەکەی لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3531"
        },
        {
          "id": "p3535",
          "sourceIndex": 3535,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: فەرمانە بنەڕەتییەکانی دەوڵەتی ژیر",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: فەرمانە بنەڕەتییەکانی دەوڵەتی ژیر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3536",
          "sourceIndex": 3536,
          "style": "Normal",
          "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەم فەرمانە بنەڕەتییانەی هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەم فەرمانە بنەڕەتییانەی هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3535"
        },
        {
          "id": "p3537",
          "sourceIndex": 3537,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پاراستنی خۆڕاگر: پاراستنی درێژەدارییەتی و دەستپاکی ژێرخانی دیجیتاڵی لەبەرامبەر هەموو جۆرەکانی هێرشی سایبەری و تێکدان، بە شێوەیەک کە نەکەوێتە ژێر کۆنترۆڵی هیچ هێزێکی ناقانوونییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.١"
            },
            {
              "text": ". پاراستنی خۆڕاگر: پاراستنی درێژەدارییەتی و دەستپاکی ژێرخانی دیجیتاڵی لەبەرامبەر هەموو جۆرەکانی هێرشی سایبەری و تێکدان، بە شێوەیەک کە نەکەوێتە ژێر کۆنترۆڵی هیچ هێزێکی ناقانوونییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3535"
        },
        {
          "id": "p3538",
          "sourceIndex": 3538,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. چاودێریی دەستووری: پشکنینی خۆگەڕی گشت ئەو فەرمان و بڕیارە دیجیتاڵییانەی کە دەخرێنە ناو پەڕگاڵەکەوە. لە باریی ناسینەوەی هەر فەرمانێک کە پێچەوانەی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، دەوڵەتی ژیر ڕاییکردنی ڕادەگرێت و دەسەڵاتە پەیوەندیدارەکان ئاگادار دەکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.٢"
            },
            {
              "text": ". چاودێریی دەستووری: پشکنینی خۆگەڕی گشت ئەو فەرمان و بڕیارە دیجیتاڵییانەی کە دەخرێنە ناو پەڕگاڵەکەوە. لە باریی ناسینەوەی هەر فەرمانێک کە پێچەوانەی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، دەوڵەتی ژیر ڕاییکردنی ڕادەگرێت و دەسەڵاتە پەیوەندیدارەکان ئاگادار دەکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3535"
        },
        {
          "id": "p3539",
          "sourceIndex": 3539,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. شیکاریی ستراتیژی: شیکردنەوەی داتای گەورە بە مەبەستی بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی، باشترکردنی ڕاژە گشتییەکان و پشتیوانیکردن لە داڕشتنی وارگێڕیی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.٣"
            },
            {
              "text": ". شیکاریی ستراتیژی: شیکردنەوەی داتای گەورە بە مەبەستی بەهێزکردنی ئابووریی نیشتمانی، باشترکردنی ڕاژە گشتییەکان و پشتیوانیکردن لە داڕشتنی وارگێڕیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3535"
        },
        {
          "id": "p3540",
          "sourceIndex": 3540,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: شوناس و یادەوەریی دیجیتاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: شوناس و یادەوەریی دیجیتاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3541",
          "sourceIndex": 3541,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. پەرگاڵی \"شوناسی نیشتمانیی کوردستان\" (KN0ID) وەک تاکە شوناسی دیجیتاڵیی فەرمیی دانپێدانراو، بۆ گشت شارۆمەندان ناچاری دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤.١"
            },
            {
              "text": ". پەرگاڵی \"شوناسی نیشتمانیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "\" (KN0ID) "
            },
            {
              "text": "وەک تاکە شوناسی دیجیتاڵیی فەرمیی دانپێدانراو، بۆ گشت شارۆمەندان ناچاری دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3540"
        },
        {
          "id": "p3542",
          "sourceIndex": 3542,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. گشت بەڵگەنامە ژینەکییەکانی کۆمار لە ئەرشیڤێکی دیجیتاڵیی دابەشکراو و دەستکارینەکراودا دەپارێزرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤.٢"
            },
            {
              "text": ". گشت بەڵگەنامە ژینەکییەکانی کۆمار لە ئەرشیڤێکی دیجیتاڵیی دابەشکراو و دەستکارینەکراودا دەپارێزرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3540"
        },
        {
          "id": "p3543",
          "sourceIndex": 3543,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: بنەمای کۆنترۆڵی مرۆیی و چوارچێوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: بنەمای کۆنترۆڵی مرۆیی و چوارچێوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3544",
          "sourceIndex": 3544,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەتی ژیر ئامرازێکی ڕایەدارییە، نەک دەسەڵاتێکی بڕیاردەری سەربەخۆ. گشت بڕیارێکی ستراتیژی و قانوونیی کە کاریگەریی لەسەر مافی شارۆمەندان هەبێت، دەبێت لە کۆتاییدا لەلایەن دەسەڵاتدارێکی مرۆیی خاوەن ڕەواییەوە دەربچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥.١"
            },
            {
              "text": ". دەوڵەتی ژیر ئامرازێکی ڕایەدارییە، نەک دەسەڵاتێکی بڕیاردەری سەربەخۆ. گشت بڕیارێکی ستراتیژی و قانوونیی کە کاریگەریی لەسەر مافی شارۆمەندان هەبێت، دەبێت لە کۆتاییدا لەلایەن دەسەڵاتدارێکی مرۆیی خاوەن ڕەواییەوە دەربچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3543"
        },
        {
          "id": "p3545",
          "sourceIndex": 3545,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. بەکارهێنانی دەوڵەتی ژیر بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت و دەکەوێتە ژێر چاودێریی دەسەڵاتێکی ڕێکخەری سەربەخۆوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥.٢"
            },
            {
              "text": ". بەکارهێنانی دەوڵەتی ژیر بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت و دەکەوێتە ژێر چاودێریی دەسەڵاتێکی ڕێکخەری سەربەخۆوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3543"
        },
        {
          "id": "p3546",
          "sourceIndex": 3546,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: دۆخی ئاوارتە و درێژەدارییەتی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: دۆخی ئاوارتە و درێژەدارییەتی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3547",
          "sourceIndex": 3547,
          "style": "Normal",
          "text": "لە کاتی ڕاگەیاندنی دۆخی جەنگ، داگیرکاری یان داڕمانی دامەزراوە فیزیکییەکان، پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر درێژەدارییەتی دەسەڵاتداریی و کارگێڕییە ژینەکییەکان مسۆگەر دەکات تا ئەو کاتەی سەروەریی فیزیکی دەگەڕێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "لە کاتی ڕاگەیاندنی دۆخی جەنگ، داگیرکاری یان داڕمانی دامەزراوە فیزیکییەکان، پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر"
            },
            {
              "text": " درێژەدارییەتی دەسەڵاتداریی و کارگێڕییە ژینەکییەکان مسۆگەر دەکات تا ئەو کاتەی سەروەریی فیزیکی دەگەڕێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3546"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 112,
      "slug": "clause-112",
      "articleNumber": 112,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی",
      "body": "بۆ پاراستنی درێژەدارییەتی ژیانی نەتەوەیی، سەقامگیریی کۆمەڵگا و کارکردنی بێپسانەوەی دەوڵەت، \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی ژیاریی سەربەخۆ دادەمەزرێت. ئەم دەستەیە قەڵغانی نیشتمانیی کۆمارە لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ئەلیکترۆنی کە ئامانجی پەکخستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات و تێکدانی پەڕگاڵی گشتی بێت.\n\nیەکەم: ئەرکە ستراتیژییە بەرگرییەکان\n\nدەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی، باڵاترین دەسەڵاتی داڕشتنی ستراتیژی و چاودێریکردنی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی نیشتمانییە لە کەرتی ژیاریدا و ئەم ئەرکە بنەڕەتییانەی هەیە:\n\n١.١. پاراستنی ژێرخانی ژینەکی: دیاریکردن و پاراستنی گشت ئەو ژێرخانە ژینەکییانەی کە کارکردنیان بۆ درێژەدارییەتی ژیانی کۆمەڵگا و دەوڵەت پێویستە، لەوانە کەرتی وزە، سەرچاوەکانی ئاو، پەرگاڵی بانکی و دارایی، کەرتی تەندروستی، پەیوەندییەکان و ژێرخانی هەڵبژاردنەکان.\n\n١.٢. دانانی ستانداردی نیشتمانیی پابەندکەر: دەرکردنی ڕێسا و ستانداردی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی پابەندکەر بۆ گشت دامەزراوەکانی کەرتی گشتی و تایبەت کە خاوەنی ژێرخانی ژینەکین و چاودێریکردنی وردی ڕاییکردنیان.\n\n١.٣. بەڕێوەبردنی قەیرانە نیشتمانییەکان: لە کاتی ڕوودانی هێرشێکی ئەلیکترۆنیی بەرفراوان بۆ سەر کەرتی ژیاری، ئەم دەستەیە دەبێتە ناوەندی فەرماندەیی نیشتمانی بۆ بەڕێوەبردنی قەیرانەکە.\n\nدوویەم: سەربەخۆیی و میکانیزمی بەڕێوەبردن\n\nبۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی و بێلایەنیی ئەم دەستەیە:\n\n٢.١. دەستەکە خاوەنی سەربەخۆیی ڕەبەقی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە.\n\n٢.٢. سەرۆک و ئەندامانی باڵای دەستەکە لە پسپۆڕانی بێلایەنی بوارەکانی تەکنەلۆژیا، قانوون و ئاسایشی نەتەوەیی پێکدێن، کە بە پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێن.\n\nسێیەم: هۆشیاریی نەتەوەیی و بنیاتنانی توانای مرۆیی\n\nدەستەکە ئەرکدارە بە داڕشتنی بەرنامەی نیشتمانی بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی ئەلیکترۆنی و بنیاتنانی توانای مرۆیی لە ڕێگەی هاوئاهەنگی لەگەڵ زانکۆکان و ناوەندەکانی ڕاهێنان بۆ پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێ لە پسپۆڕانی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی ژیاری.\n\nچوارەم: پەیوەندیی ستراتیژی و دابەشکردنی ئەرک\n\nدەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی بە هاوئاهەنگییەکی تەواو و دابەشکردنێکی ڕوونی ئەرک، لەگەڵ \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\" و \"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگریی ئەلیکترۆنی\"ـدا کار دەکات.\n\nپێنجەم: دۆخی ئاوارتەی ئەلیکترۆنی\n\nلە دۆخی ڕوودانی هێرشێکی ئەلیکترۆنیی ستراتیژی کە هەڕەشە لە کارکردنی ژێرخانە ژینەکییەکانی دەوڵەت بکات، سەرکۆمار، لەسەر پێشنیاری \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\"، دەتوانێت \"دۆخی ئاوارتەی ئەلیکترۆنی\" ڕابگەیەنێت.\n\nشەشەم: چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی کارکردن\n\nگشت کار و چالاکییەکانی ئەم دەستەیە دەبێت بە تەواوی پابەندی بنەماکانی ئەم دەستوورە و مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان بن. بەکارهێنانی دەسەڵاتەکانی ئەم دەستەیە بۆ چاودێریکردنی ناقانوونیی هاووڵاتیان بە ڕەهایی ڕێنەدراوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3549",
          "sourceIndex": 3549,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ پاراستنی درێژەدارییەتی ژیانی نەتەوەیی، سەقامگیریی کۆمەڵگا و کارکردنی بێپسانەوەی دەوڵەت، \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی ژیاریی سەربەخۆ دادەمەزرێت. ئەم دەستەیە قەڵغانی نیشتمانیی کۆمارە لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ئەلیکترۆنی کە ئامانجی پەکخستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات و تێکدانی پەڕگاڵی گشتی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ پاراستنی درێژەدارییەتی ژیانی نەتەوەیی، سەقامگیریی کۆمەڵگا و کارکردنی بێپسانەوەی دەوڵەت، \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی ژیاریی سەربەخۆ دادەمەزرێت. ئەم دەستەیە قەڵغانی نیشتمانیی کۆمارە لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ئەلیکترۆنی کە ئامانجی پەکخستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات و تێکدانی پەڕگاڵی گشتی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3550",
          "sourceIndex": 3550,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرکە ستراتیژییە بەرگرییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرکە ستراتیژییە بەرگرییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3551",
          "sourceIndex": 3551,
          "style": "Normal",
          "text": "دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی، باڵاترین دەسەڵاتی داڕشتنی ستراتیژی و چاودێریکردنی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی نیشتمانییە لە کەرتی ژیاریدا و ئەم ئەرکە بنەڕەتییانەی هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی، باڵاترین دەسەڵاتی داڕشتنی ستراتیژی و چاودێریکردنی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی نیشتمانییە لە کەرتی ژیاریدا و ئەم ئەرکە بنەڕەتییانەی هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3550"
        },
        {
          "id": "p3552",
          "sourceIndex": 3552,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پاراستنی ژێرخانی ژینەکی: دیاریکردن و پاراستنی گشت ئەو ژێرخانە ژینەکییانەی کە کارکردنیان بۆ درێژەدارییەتی ژیانی کۆمەڵگا و دەوڵەت پێویستە، لەوانە کەرتی وزە، سەرچاوەکانی ئاو، پەرگاڵی بانکی و دارایی، کەرتی تەندروستی، پەیوەندییەکان و ژێرخانی هەڵبژاردنەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی ژێرخانی ژینەکی: دیاریکردن و پاراستنی گشت ئەو ژێرخانە ژینەکییانەی کە کارکردنیان بۆ درێژەدارییەتی ژیانی کۆمەڵگا و دەوڵەت پێویستە، لەوانە کەرتی وزە، سەرچاوەکانی ئاو، پەرگاڵی بانکی و دارایی، کەرتی تەندروستی، پەیوەندییەکان و ژێرخانی هەڵبژاردنەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3550"
        },
        {
          "id": "p3553",
          "sourceIndex": 3553,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دانانی ستانداردی نیشتمانیی پابەندکەر: دەرکردنی ڕێسا و ستانداردی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی پابەندکەر بۆ گشت دامەزراوەکانی کەرتی گشتی و تایبەت کە خاوەنی ژێرخانی ژینەکین و چاودێریکردنی وردی ڕاییکردنیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دانانی ستانداردی نیشتمانیی پابەندکەر: دەرکردنی ڕێسا و ستانداردی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی پابەندکەر بۆ گشت دامەزراوەکانی کەرتی گشتی و تایبەت کە خاوەنی ژێرخانی ژینەکین و چاودێریکردنی وردی ڕاییکردنیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3550"
        },
        {
          "id": "p3554",
          "sourceIndex": 3554,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. بەڕێوەبردنی قەیرانە نیشتمانییەکان: لە کاتی ڕوودانی هێرشێکی ئەلیکترۆنیی بەرفراوان بۆ سەر کەرتی ژیاری، ئەم دەستەیە دەبێتە ناوەندی فەرماندەیی نیشتمانی بۆ بەڕێوەبردنی قەیرانەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەڕێوەبردنی قەیرانە نیشتمانییەکان: لە کاتی ڕوودانی هێرشێکی ئەلیکترۆنیی بەرفراوان بۆ سەر کەرتی ژیاری، ئەم دەستەیە دەبێتە ناوەندی فەرماندەیی نیشتمانی بۆ بەڕێوەبردنی قەیرانەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3550"
        },
        {
          "id": "p3555",
          "sourceIndex": 3555,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: سەربەخۆیی و میکانیزمی بەڕێوەبردن",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": سەربەخۆیی و میکانیزمی بەڕێوەبردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3556",
          "sourceIndex": 3556,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی و بێلایەنیی ئەم دەستەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ دڵنیابوون لە سەربەخۆیی و بێلایەنیی ئەم دەستەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3555"
        },
        {
          "id": "p3557",
          "sourceIndex": 3557,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەستەکە خاوەنی سەربەخۆیی ڕەبەقی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەکە خاوەنی سەربەخۆیی ڕەبەقی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەبەرامبەر دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3555"
        },
        {
          "id": "p3558",
          "sourceIndex": 3558,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. سەرۆک و ئەندامانی باڵای دەستەکە لە پسپۆڕانی بێلایەنی بوارەکانی تەکنەلۆژیا، قانوون و ئاسایشی نەتەوەیی پێکدێن، کە بە پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرۆک و ئەندامانی باڵای دەستەکە لە پسپۆڕانی بێلایەنی بوارەکانی تەکنەلۆژیا، قانوون و ئاسایشی نەتەوەیی پێکدێن، کە بە پێشنیازی سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": " و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3555"
        },
        {
          "id": "p3559",
          "sourceIndex": 3559,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: هۆشیاریی نەتەوەیی و بنیاتنانی توانای مرۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: هۆشیاریی نەتەوەیی و بنیاتنانی توانای مرۆیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3560",
          "sourceIndex": 3560,
          "style": "Normal",
          "text": "دەستەکە ئەرکدارە بە داڕشتنی بەرنامەی نیشتمانی بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی ئەلیکترۆنی و بنیاتنانی توانای مرۆیی لە ڕێگەی هاوئاهەنگی لەگەڵ زانکۆکان و ناوەندەکانی ڕاهێنان بۆ پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێ لە پسپۆڕانی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی ژیاری.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەستەکە ئەرکدارە بە داڕشتنی بەرنامەی نیشتمانی بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی ئەلیکترۆنی و بنیاتنانی توانای مرۆیی لە ڕێگەی هاوئاهەنگی لەگەڵ زانکۆکان و ناوەندەکانی ڕاهێنان بۆ پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێ لە پسپۆڕانی ئاسایشی ئەلیکترۆنیی ژیاری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3559"
        },
        {
          "id": "p3561",
          "sourceIndex": 3561,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پەیوەندیی ستراتیژی و دابەشکردنی ئەرک",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پەیوەندیی ستراتیژی و دابەشکردنی ئەرک"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3562",
          "sourceIndex": 3562,
          "style": "Normal",
          "text": "دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی بە هاوئاهەنگییەکی تەواو و دابەشکردنێکی ڕوونی ئەرک، لەگەڵ \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\" و \"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگریی ئەلیکترۆنی\"ـدا کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی بە هاوئاهەنگییەکی تەواو و دابەشکردنێکی ڕوونی ئەرک، لەگەڵ \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\" و \"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگریی ئەلیکترۆنی\"ـدا کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3561"
        },
        {
          "id": "p3563",
          "sourceIndex": 3563,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: دۆخی ئاوارتەی ئەلیکترۆنی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: دۆخی ئاوارتەی ئەلیکترۆنی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3564",
          "sourceIndex": 3564,
          "style": "Normal",
          "text": "لە دۆخی ڕوودانی هێرشێکی ئەلیکترۆنیی ستراتیژی کە هەڕەشە لە کارکردنی ژێرخانە ژینەکییەکانی دەوڵەت بکات، سەرکۆمار، لەسەر پێشنیاری \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\"، دەتوانێت \"دۆخی ئاوارتەی ئەلیکترۆنی\" ڕابگەیەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "لە دۆخی ڕوودانی هێرشێکی ئەلیکترۆنیی ستراتیژی کە هەڕەشە لە کارکردنی ژێرخانە ژینەکییەکانی دەوڵەت بکات، سەرکۆمار، لەسەر پێشنیاری \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\"، دەتوانێت \"دۆخی ئاوارتەی ئەلیکترۆنی\" ڕابگەیەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3563"
        },
        {
          "id": "p3565",
          "sourceIndex": 3565,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی کارکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی کارکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3566",
          "sourceIndex": 3566,
          "style": "Normal",
          "text": "گشت کار و چالاکییەکانی ئەم دەستەیە دەبێت بە تەواوی پابەندی بنەماکانی ئەم دەستوورە و مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان بن. بەکارهێنانی دەسەڵاتەکانی ئەم دەستەیە بۆ چاودێریکردنی ناقانوونیی هاووڵاتیان بە ڕەهایی ڕێنەدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "گشت کار و چالاکییەکانی ئەم دەستەیە دەبێت بە تەواوی پابەندی بنەماکانی ئەم دەستوورە و مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان بن. بەکارهێنانی دەسەڵاتەکانی ئەم دەستەیە بۆ چاودێریکردنی ناقانوونیی هاووڵاتیان بە ڕەهایی ڕێنەدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3565"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 113,
      "slug": "clause-113",
      "articleNumber": 113,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر",
      "body": "یەکەم: پێگەی قانوونیی و فەرمانی دەستووری\n\n١.١. پەڕگاڵی ژیریی دەستکردی دەوڵەتی (دەوڵەتی ژیر) وەک لە بەندی (١١١)ـدا ئاماژەی پێکراوە، پەڕگاڵێکی دەستووریی بنەڕەتییە و وەک ناوکی کارپێکەر و ویژدانی قانوونیی-ڕێکاریی ڕەهەندی دیجیتاڵیی کۆمار کار دەکات.\n\n١.٢. فەرمانی دەستووریی ئەم پەڕگاڵە بریتییە لە مسۆگەرکردنی دەستپاکی، کارایی و درێژەدارییەتی کارکردنی ژێرخانی دیجیتاڵیی دەوڵەت و ڕاییکردنی ئەو ئەرکانەی کە بەپێی ئەم دەستوورە پێی سپێردراون.\n\n١.٣. دەوڵەتی ژیر ئامرازێکی ڕایەداری سەروەریی دەوڵەتە و خۆی لە خۆیدا یەکەیەکی سەروەر نییە.\n\nدوویەم: فەرمانە بنەڕەتییەکان و بنەماکانی کارپێکردن\n\nپەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر لەسەر بنەمای لۆژیک، داتا و پڕۆتۆکۆڵی قانوونیی پێناسەکراو کار دەکات و ئەم فەرمانە ژینەکییانەی هەیە:\n\n٢.١. پاراستنی خۆڕاگر (وەک لە بەندی ١١١ـدا وردەکاریی دراوە): ڕاییکردنی ئەرکەکانی \"قەڵغانی ئەلیکترۆنیی نیشتمانی\".\n\n٢.٢. چاودێریی دەستووریی خۆگەڕ: پشکنینی خۆگەڕی گشت فەرمان و بڕیارێکی کارگێڕی کە دەخرێتە ناو پەڕگاڵی دیجیتاڵییەوە. لە باریی ناسینەوەی هەر فەرمانێک کە بە شێوەیەکی ئاشکرا پێچەوانەی بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە بێت، پەڕگاڵەکە بە شێوەیەکی کاتی ڕاییکردنی ڕادەگرێت و دەستبەجێ باڵاترین دەسەڵاتی دادوەری و قانووندانانی لێ ئاگادار دەکاتەوە.\n\n٢.٣. باشترکردنی کارایی کارگێڕی: شیکردنەوەی بێپسانەوەی پڕۆسە کارگێڕییەکان و پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی خۆگەڕ بۆ باشترکردنی ڕاژە گشتییەکان، کەمکردنەوەی بیرۆکراسی و بەرزکردنەوەی ئاستی ڕوونایەتی.\n\n٢.٤. شیکاریی ستراتیژیی نیشتمانی: کۆکردنەوە و شیکردنەوەی داتای گەورە بۆ پشتیوانیکردنی دامەزراوەکانی دەوڵەت لە داڕشتنی وارگێڕیی پشتئەستوور بە بەڵگە، پێشبینیکردنی قەیرانەکان و ناسینەوەی دەرفەتە ستراتیژییەکان.\n\nسێیەم: بنەمای کۆنترۆڵی واتاداری مرۆیی\n\n٣.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئامرازێکی ڕایەدارییە، نەک دەسەڵاتێکی بڕیاردەری سەربەخۆ.\n\n٣.٢. گشت بڕیارێکی ستراتیژی، وارگێڕی و قانوونیی کە کاریگەریی لەسەر ماف و چارەنووسی شارۆمەندان هەبێت، دەبێت لە کۆتاییدا لەلایەن دەسەڵاتدارێکی مرۆیی خاوەن ڕەواییەوە دەربچێت.\n\n٣.٣. دەسەڵاتدارانی مرۆیی، بەپێی ئەو پلەبەندییەی کە قانوون دیاری دەکات، مافی پێداچوونەوە و هەڵوەشاندنەوەی هەر کردەوەیەکی خۆگەڕی پەڕگاڵەکەیان هەیە.\n\n٣.٤. ئەلگۆریتم و میکانیزمەکانی بڕیاردانی پەڕگاڵەکە دەبێت بە شێوەیەکی ڕووەن و شیاو بۆ پشکنین دیزاین بکرێن.\n\nچوارەم: چاودێری و دەسەڵاتی ڕێکخەر\n\n٤.١. بەپێی قانوون، \"کۆڕی باڵای دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد\" وەک دەسەڵاتێکی ڕێکخەری سەربەخۆ دادەمەزرێت.\n\n٤.٢. ئەرکی ئەم کۆڕە بریتییە لە چاودێریکردنی بێپسانەوەی کارەکانی پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر، دڵنیابوون لە پابەندبوونی بە بنەماکانی دەستوور و مافەکانی مرۆڤ و دانانی ستاندارد و ڕێنمایی ڕەوشتی بۆ بەکارهێنانی ژیریی دەستکرد لە کەرتی گشتیدا.\n\n٤.٣. ئەندامانی ئەم کۆڕە لە پسپۆڕانی بوارەکانی قانوون، تەکنەلۆژیا، ئاسایشی نەتەوەیی و فەلسەفەی ڕەوشت پێکدێن، کە شێوازی دانانیان بە قانوون و بە شێوەیەک کە سەربەخۆییان مسۆگەر بکات، ڕێکدەخرێت.\n\nپێنجەم: دەسەڵاتداریی داتا و بەرپرسیارێتیی قانوونیی\n\n٥.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر تەنیا مافی دەستگەیشتن و بەکارهێنانی ئەو داتایانەی هەیە کە بۆ ڕاییکردنی فەرمانە دەستوورییەکانی پێویستن و بەپێی قانوونی پاراستنی داتای نیشتمانی ڕێگەپێدراون.\n\n٥.٢. دەوڵەت وەک خاوەن و کارپێکەری پەڕگاڵەکە، بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگرێ کە لە ئەنجامی چەوتی سیستماتیک یان بەد کارکردنی دەوڵەتی ژیرەوە بەر شارۆمەندان یان لایەنی سێیەم بکەوێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3568",
          "sourceIndex": 3568,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگەی قانوونیی و فەرمانی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگەی قانوونیی و فەرمانی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3569",
          "sourceIndex": 3569,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پەڕگاڵی ژیریی دەستکردی دەوڵەتی (دەوڵەتی ژیر) وەک لە بەندی (١١١)ـدا ئاماژەی پێکراوە، پەڕگاڵێکی دەستووریی بنەڕەتییە و وەک ناوکی کارپێکەر و ویژدانی قانوونیی-ڕێکاریی ڕەهەندی دیجیتاڵیی کۆمار کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی ژیریی دەستکردی دەوڵەتی (دەوڵەتی ژیر) وەک لە بەندی (١١١)ـدا ئاماژەی پێکراوە، پەڕگاڵێکی دەستووریی بنەڕەتییە و وەک ناوکی کارپێکەر و ویژدانی قانوونیی-ڕێکاریی ڕەهەندی دیجیتاڵیی کۆمار کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3568"
        },
        {
          "id": "p3570",
          "sourceIndex": 3570,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. فەرمانی دەستووریی ئەم پەڕگاڵە بریتییە لە مسۆگەرکردنی دەستپاکی، کارایی و درێژەدارییەتی کارکردنی ژێرخانی دیجیتاڵیی دەوڵەت و ڕاییکردنی ئەو ئەرکانەی کە بەپێی ئەم دەستوورە پێی سپێردراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "فەرمانی دەستووریی ئەم پەڕگاڵە بریتییە لە مسۆگەرکردنی دەستپاکی، کارایی و درێژەدارییەتی کارکردنی ژێرخانی دیجیتاڵیی دەوڵەت و ڕاییکردنی ئەو ئەرکانەی کە بەپێی ئەم دەستوورە پێی سپێردراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3568"
        },
        {
          "id": "p3571",
          "sourceIndex": 3571,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. دەوڵەتی ژیر ئامرازێکی ڕایەداری سەروەریی دەوڵەتە و خۆی لە خۆیدا یەکەیەکی سەروەر نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ژیر ئامرازێکی ڕایەداری"
            },
            {
              "text": " سەروەریی دەوڵەتە و خۆی لە خۆیدا یەکەیەکی سەروەر نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3568"
        },
        {
          "id": "p3572",
          "sourceIndex": 3572,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: فەرمانە بنەڕەتییەکان و بنەماکانی کارپێکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": فەرمانە بنەڕەتییەکان و بنەماکانی کارپێکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3573",
          "sourceIndex": 3573,
          "style": "Normal",
          "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر لەسەر بنەمای لۆژیک، داتا و پڕۆتۆکۆڵی قانوونیی پێناسەکراو کار دەکات و ئەم فەرمانە ژینەکییانەی هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر لەسەر بنەمای لۆژیک، داتا و پڕۆتۆکۆڵی قانوونیی پێناسەکراو کار دەکات و ئەم فەرمانە ژینەکییانەی هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3572"
        },
        {
          "id": "p3574",
          "sourceIndex": 3574,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پاراستنی خۆڕاگر (وەک لە بەندی ١١١ـدا وردەکاریی دراوە): ڕاییکردنی ئەرکەکانی \"قەڵغانی ئەلیکترۆنیی نیشتمانی\".",
          "runs": [
            {
              "text": "٢.١"
            },
            {
              "text": ". پاراستنی خۆڕاگر (وەک لە بەندی ١١١ـدا وردەکاریی دراوە): ڕاییکردنی ئەرکەکانی \"قەڵغانی ئەلیکترۆنیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3572"
        },
        {
          "id": "p3575",
          "sourceIndex": 3575,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. چاودێریی دەستووریی خۆگەڕ: پشکنینی خۆگەڕی گشت فەرمان و بڕیارێکی کارگێڕی کە دەخرێتە ناو پەڕگاڵی دیجیتاڵییەوە. لە باریی ناسینەوەی هەر فەرمانێک کە بە شێوەیەکی ئاشکرا پێچەوانەی بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە بێت، پەڕگاڵەکە بە شێوەیەکی کاتی ڕاییکردنی ڕادەگرێت و دەستبەجێ باڵاترین دەسەڵاتی دادوەری و قانووندانانی لێ ئاگادار دەکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢.٢"
            },
            {
              "text": ". چاودێریی دەستووریی خۆگەڕ: پشکنینی خۆگەڕی گشت فەرمان و بڕیارێکی کارگێڕی کە دەخرێتە ناو پەڕگاڵی دیجیتاڵییەوە. لە باریی ناسینەوەی هەر فەرمانێک کە بە شێوەیەکی ئاشکرا پێچەوانەی بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە بێت، پەڕگاڵەکە بە شێوەیەکی کاتی "
            },
            {
              "text": "ڕاییکردنی ڕادەگرێت و دەستبەجێ باڵاترین دەسەڵاتی دادوەری و قانووندانانی لێ ئاگادار دەکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3572"
        },
        {
          "id": "p3576",
          "sourceIndex": 3576,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. باشترکردنی کارایی کارگێڕی: شیکردنەوەی بێپسانەوەی پڕۆسە کارگێڕییەکان و پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی خۆگەڕ بۆ باشترکردنی ڕاژە گشتییەکان، کەمکردنەوەی بیرۆکراسی و بەرزکردنەوەی ئاستی ڕوونایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢.٣"
            },
            {
              "text": ". باشترکردنی کارایی کارگێڕی: شیکردنەوەی بێپسانەوەی پڕۆسە کارگێڕییەکان و پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی خۆگەڕ بۆ باشترکردنی ڕاژە گشتییەکان، کەمکردنەوەی بیرۆکراسی و بەرزکردنەوەی ئاستی ڕوونایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3572"
        },
        {
          "id": "p3577",
          "sourceIndex": 3577,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. شیکاریی ستراتیژیی نیشتمانی: کۆکردنەوە و شیکردنەوەی داتای گەورە بۆ پشتیوانیکردنی دامەزراوەکانی دەوڵەت لە داڕشتنی وارگێڕیی پشتئەستوور بە بەڵگە، پێشبینیکردنی قەیرانەکان و ناسینەوەی دەرفەتە ستراتیژییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢.٤"
            },
            {
              "text": ". شیکاریی ستراتیژیی نیشتمانی: کۆکردنەوە و شیکردنەوەی داتای گەورە بۆ پشتیوانیکردنی دامەزراوەکانی دەوڵەت لە داڕشتنی وارگێڕیی پشتئەستوور بە بەڵگە، پێشبینیکردنی قەیرانەکان و ناسینەوەی دەرفەتە ستراتیژییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3572"
        },
        {
          "id": "p3578",
          "sourceIndex": 3578,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: بنەمای کۆنترۆڵی واتاداری مرۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: بنەمای کۆنترۆڵی واتاداری مرۆیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3579",
          "sourceIndex": 3579,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئامرازێکی ڕایەدارییە، نەک دەسەڵاتێکی بڕیاردەری سەربەخۆ.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.١"
            },
            {
              "text": ". پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئامرازێکی ڕایەدارییە، نەک دەسەڵاتێکی بڕیاردەری سەربەخۆ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3578"
        },
        {
          "id": "p3580",
          "sourceIndex": 3580,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. گشت بڕیارێکی ستراتیژی، وارگێڕی و قانوونیی کە کاریگەریی لەسەر ماف و چارەنووسی شارۆمەندان هەبێت، دەبێت لە کۆتاییدا لەلایەن دەسەڵاتدارێکی مرۆیی خاوەن ڕەواییەوە دەربچێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.٢"
            },
            {
              "text": ". گشت بڕیارێکی ستراتیژی، وارگێڕی"
            },
            {
              "text": " و قانوونیی کە کاریگەریی لەسەر ماف و چارەنووسی شارۆمەندان هەبێت، دەبێت لە کۆتاییدا لەلایەن دەسەڵاتدارێکی مرۆیی خاوەن ڕەواییەوە دەربچێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3578"
        },
        {
          "id": "p3581",
          "sourceIndex": 3581,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. دەسەڵاتدارانی مرۆیی، بەپێی ئەو پلەبەندییەی کە قانوون دیاری دەکات، مافی پێداچوونەوە و هەڵوەشاندنەوەی هەر کردەوەیەکی خۆگەڕی پەڕگاڵەکەیان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.٣"
            },
            {
              "text": ". دەسەڵاتدارانی مرۆیی، بەپێی ئەو پلەبەندییەی کە قانوون دیاری دەکات، مافی پێداچوونەوە و هەڵوەشاندنەوەی هەر کردەوەیەکی خۆگەڕی پەڕگاڵەکەیان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3578"
        },
        {
          "id": "p3582",
          "sourceIndex": 3582,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. ئەلگۆریتم و میکانیزمەکانی بڕیاردانی پەڕگاڵەکە دەبێت بە شێوەیەکی ڕووەن و شیاو بۆ پشکنین دیزاین بکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣.٤"
            },
            {
              "text": ". ئەلگۆریتم و میکانیزمەکانی بڕیاردانی پەڕگاڵەکە دەبێت بە شێوەیەکی ڕووەن"
            },
            {
              "text": " و شیاو بۆ پشکنین دیزاین بکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3578"
        },
        {
          "id": "p3583",
          "sourceIndex": 3583,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: چاودێری و دەسەڵاتی ڕێکخەر",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: چاودێری و دەسەڵاتی ڕێکخەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3584",
          "sourceIndex": 3584,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. بەپێی قانوون، \"کۆڕی باڵای دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد\" وەک دەسەڵاتێکی ڕێکخەری سەربەخۆ دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤.١"
            },
            {
              "text": ". بەپێی قانوون، \"کۆڕی باڵای دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد\" وەک دەسەڵاتێکی ڕێکخەری سەربەخۆ دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3583"
        },
        {
          "id": "p3585",
          "sourceIndex": 3585,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەرکی ئەم کۆڕە بریتییە لە چاودێریکردنی بێپسانەوەی کارەکانی پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر، دڵنیابوون لە پابەندبوونی بە بنەماکانی دەستوور و مافەکانی مرۆڤ و دانانی ستاندارد و ڕێنمایی ڕەوشتی بۆ بەکارهێنانی ژیریی دەستکرد لە کەرتی گشتیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤.٢"
            },
            {
              "text": ". ئەرکی ئەم کۆڕە بریتییە لە چاودێریکردنی بێپسانەوەی کارەکانی پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر، دڵنیابوون لە پابەندبوونی بە بنەماکانی دەستوور و مافەکانی مرۆڤ و دانانی ستاندارد و ڕێنمایی ڕەوشتی بۆ بەکارهێنانی ژیریی دەستکرد لە کەرتی گشتیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3583"
        },
        {
          "id": "p3586",
          "sourceIndex": 3586,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. ئەندامانی ئەم کۆڕە لە پسپۆڕانی بوارەکانی قانوون، تەکنەلۆژیا، ئاسایشی نەتەوەیی و فەلسەفەی ڕەوشت پێکدێن، کە شێوازی دانانیان بە قانوون و بە شێوەیەک کە سەربەخۆییان مسۆگەر بکات، ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤.٣"
            },
            {
              "text": ". ئەندامانی ئەم کۆڕە لە پسپۆڕانی بوارەکانی قانوون، تەکنەلۆژیا، ئاسایشی نەتەوەیی و فەلسەفەی ڕەوشت پێکدێن، کە شێوازی دانانیان بە قانوون و بە شێوەیەک کە سەربەخۆییان مسۆگەر بکات، ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3583"
        },
        {
          "id": "p3587",
          "sourceIndex": 3587,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: دەسەڵاتداریی داتا و بەرپرسیارێتیی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: دەسەڵاتداریی داتا و بەرپرسیارێتیی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3588",
          "sourceIndex": 3588,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر تەنیا مافی دەستگەیشتن و بەکارهێنانی ئەو داتایانەی هەیە کە بۆ ڕاییکردنی فەرمانە دەستوورییەکانی پێویستن و بەپێی قانوونی پاراستنی داتای نیشتمانی ڕێگەپێدراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥.١"
            },
            {
              "text": ". پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر تەنیا مافی دەستگەیشتن و بەکارهێنانی ئەو داتایانەی هەیە کە بۆ ڕاییکردنی فەرمانە دەستوورییەکانی پێویستن و بەپێی قانوونی پاراستنی داتای نیشتمانی ڕێگەپێدراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3587"
        },
        {
          "id": "p3589",
          "sourceIndex": 3589,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دەوڵەت وەک خاوەن و کارپێکەری پەڕگاڵەکە، بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگرێ کە لە ئەنجامی چەوتی سیستماتیک یان بەد کارکردنی دەوڵەتی ژیرەوە بەر شارۆمەندان یان لایەنی سێیەم بکەوێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥.٢"
            },
            {
              "text": ". دەوڵەت وەک خاوەن و کارپێکەری پەڕگاڵەکە، بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لە ئەنجامی چەوتی سیستماتیک یان بەد کارکردنی دەوڵەتی ژیرەوە بەر شارۆمەندان یان لایەنی سێیەم بکەوێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3587"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 114,
      "slug": "clause-114",
      "articleNumber": 114,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "ڕاژە گشتییەکان لە ڕێگەی دەوڵەتی ژیرەوە",
      "body": "یەکەم: فەرمانی دەستووری بۆ پێشکەشکردنی ڕاژە\n\n١.١. دەوڵەت بەپێی دەستوور پابەندە بە بەرزکردنەوەی بێپسانەوەی ئاستی کارایی و خێرایی ڕاژە گشتییەکان، بە ئامانجی کەمکردنەوەی تێچووی بیرۆکراسی و مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی گشتگیر و دادپەروەرانە بۆ هەموو شارۆمەندان.\n\n١.٢. گشت ئەو ڕاژە دیجیتاڵییانەی کە لەلایەن دەوڵەتەوە لە ڕێگەی دەوڵەتی ژیرەوە دابین دەکرێن، خاوەنی هەمان هێز و ڕەوایەتیی قانوونیی ڕاژە فیزیکییەکانن و هیچ دامەزراوەیەک بۆی نییە بە بیانووی دیجیتاڵبوونی پرۆسەکان، لە بەرپرسیارێتیی قانوونیی خۆی بدزێتەوە.\n\n١.٣. دەوڵەت ئەرکدارە بە مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی تەکنەلۆژی لە پێشکەشکردنی ڕاژەکاندا، بەجۆرێک کە گواستنەوە بۆ دەسەڵاتداریی دیجیتاڵی نەبێتە هۆی لاوازکردنی کۆنترۆڵی نیشتمانی بەسەر داتا و خزمەتگوزارییە ژینەکییەکانی نەتەوەدا.\n\n١.٤. هەموو یەکە کارگێڕییەکانی وڵات پابەندن بە تێکەڵکردنی پەرگاڵەکانیان لە چوارچێوەی پەڕگاڵی یەکگرتووی دەوڵەتی ژیردا، بۆ دڵنیابوون لەوەی شارۆمەند لە یەک دەروازەی نیشتمانییەوە و بە کەمترین هەوڵ، دەستی بە گشت خزمەتگوزارییە دەوڵەتییەکان بگات.\n\nدوویەم: فەرمانە بنەڕەتییەکانی پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر\n\nپەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر بۆ ڕاییکردنی ئەرکەکەی، ئەم فەرمانانەی پێدەسپێرێت:\n\n٢.١. خۆگەڕکردنی پڕۆسە کارگێڕییەکان: خۆگەڕکردنی پڕۆسە کارگێڕییە دووبارە و ستانداردەکان وەک دەرکردنی مۆڵەت، نوێکردنەوەی بەڵگەنامە فەرمییەکان و تۆمارکردنی زانیارییەکان.\n\n٢.٢. باشترکردنی تەرخانکردنی سەرچاوەکان: شیکردنەوەی داتا بۆ باشترکردنی تەرخانکردنی سەرچاوە گشتییەکان و کەمکردنەوەی بەفێڕۆدان.\n\n٢.٣. دابینکردنی ڕاژەی پێشبینیکراو: بەکارهێنانی شیکاریی داتا بۆ دابینکردنی ڕاژەی پێشبینیکراو و پێشوەختە بۆ شارۆمەندان.\n\n٢.٤. دروستکردنی دەروازەی یەکگرتووی ڕاژە: دامەزراندنی دەروازەیەکی یەکگرتووی دیجیتاڵی کە تێیدا شارۆمەندان بتوانن دەستیان بە گشت ڕاژە دەوڵەتییەکان بگات.\n\n٢.٥. ئاسانکاریی چالاکیی ئابووری: سادەکردنەوە و خێراکردنی پڕۆسەکانی تۆمارکردنی کۆمپانیا، وەرگرتنی مۆڵەتی بازرگانی و پێدانی باج.\n\n٢.٦. بەڕێوەبردنی قەیرانەکان: بەکارهێنانی داتا بۆ بەڕێوەبردنی کارای قەیرانە سروشتی و تەندروستییەکان و ئاڕاستەکردنی یارمەتییەکان.\n\n٢.٧. گەیاندنی تایبەتکراوی ڕاژەکان: بەکارهێنانی داتا بۆ گونجاندنی ڕاژەکانی بواری پەروەردە و تەندروستی لەگەڵ پێداویستییە تایبەتەکانی هەر تاکێکدا.\n\n٢.٨. بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی: زیادکردنی ڕوونایەتی و تۆمارکردنی گشت هەڵسوکەوتێکی دارایی بۆ کەمکردنەوەی دەرفەتەکانی گەندەڵی.\n\n٢.٩. باشترکردنی نەخشەدانانی شارستانی: بەکارهێنانی داتا بۆ نەخشەدانانێکی ژیرانەی شارەکان، بەڕێوەبردنی هاتووچۆ و پاراستنی ژینگە.\n\nسێیەم: بنەماکانی ڕاییکردن و دەستگەیشتنی گشتگیر\n\nڕاییکردنی دیجیتاڵکردنی ڕاژەکان دەبێت پابەندی ئەم بنەما نەگۆڕانە بێت:\n\n٣.١. مسۆگەرکردنی دەستگەیشتن بۆ هەموو شارۆمەندان، بە ڕەچاوکردنی دابینکردنی میکانیزمی یارمەتیدەر بۆ ئەو کەسانەی توانای دیجیتاڵییان سنووردارە.\n\n٣.٢. دامەزراندنی \"ناوەندەکانی ڕێنمایی دیجیتاڵی\" لە سەرانسەری وڵاتدا بۆ یارمەتیدانی شارۆمەندان.\n\n٣.٣. دیزاینکردنی ڕووکارە دیجیتاڵییەکان بە شێوازێک کە بۆ کەسانی کەمتوانا ئاسان و شیاوی بەکارهێنان بن.\n\n٣.٤. نابێت هیچ ئەلگۆریتمێک ببێتە هۆی دروستکردنی جیاکاریی ناقانوونیی لە دابینکردنی ڕاژەکاندا.\n\n٣.٥. دەبێت لۆژیکی کارکردنی ئەلگۆریتمە سەرەکییەکان شیاوی تێگەیشتن و ڕوونکردنەوە بێت.\n\n٣.٦. مسۆگەرکردنی کارکردنی بێپسانەوە و درێژەدارییەتی ڕاژە دیجیتاڵییەکان.\n\n٣.٧. دیزاینکردنی ڕاژەکان دەبێت لەسەر بنەمای پێداویستی و ئاسانکاری بێت بۆ شارۆمەند، نەک بۆ دامەزراوەی کارگێڕی.\n\n٣.٨. پرەنسیپی \"هیچ شارۆمەندێک لە دواوە بەجێناهێڵدرێت\" دەبێت لە هەموو قۆناغەکانی دیجیتاڵکردندا ڕەچاو بکرێت.\n\nچوارەم: دەسەڵاتداریی داتا و پاراستنی نهێنی\n\n٤.١. لە پڕۆسەی دابینکردنی ڕاژەکاندا، دەبێت تەنیا \"کەمترین داتای پێویست\" بەکاربهێنرێ کە بۆ ڕاییکردنی ڕاژەکە ژینەکییە.\n\n٤.٢. پرەنسیپی \"سنووردارکردنی مەبەست\" پەیڕەو دەکرێت؛ ئەو داتایەی بۆ مەبەستێک کۆکراوەتەوە، نابێت بۆ مەبەستێکی دیکە بەکاربهێنرێت، مەگەر بە ڕەزامەندیی ئاشکرای شارۆمەند یان بە فەرمانی دادوەری بێت.\n\n٤.٣. گشت داتایەکی شارۆمەندان لەناو ژێرخانی نیشتمانیی سەروەر و لەناو سنوورەکانی کوردستاندا هەڵدەگیرێت.\n\n٤.٤. بەکارهێنانی بەرزترین ستانداردی نهێنیکردن بۆ پاراستنی داتا لە هەموو قۆناغەکاندا ناچارییە.\n\n٤.٥. شارۆمەند مافی هەیە داخوازی ڕاستکردنەوەی هەر زانیارییەکی چەوتی خۆی بکات کە لە پەرگاڵەکاندا تۆمار کراوە.\n\n٤.٦. ڕاییکردنی ئەم بڕگانە دەکەوێتە ژێر چاودێریی \"دەستەی نیشتمانیی پاراستنی زانیاری\"ـیەوە.\n\n٤.٧. گشت کارمەندێکی دەوڵەتی پابەندە بە پاراستنی نهێنیی ئەو زانیارییانەی کە دەستی پێیان دەگات.\n\n٤.٨. دەوڵەت نابێت داتای شارۆمەندان بە هیچ لایەنێکی بازرگانیی تایبتە بفرۆشێت یان هاوبەشیی پێ بکات.\n\nپێنجەم: مافەکانی شارۆمەند لە بەرامبەر ڕاژەی خۆگەڕدا\n\nشارۆمەندان لە بەرامبەر ڕاژە دیجیتاڵییە خۆگەڕەکاندا خاوەنی ئەم مافانەن:\n\n٥.١. مافی بەدەستهێنانی ڕاژە لە ڕێگەی کەناڵی دیجیتاڵییەوە بە شێوەیەکی ئاسان و پارێزراو.\n\n٥.٢. مافی وەرگرتنی ڕوونکردنەوەیەکی ڕوون و ساکار لەسەر هەر بڕیارێکی خۆگەڕ کە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر ماف و بەرژەوەندییەکانیان هەبێت.\n\n٥.٣. مافی داخوازکردنی پێداچوونەوەی مرۆیی بۆ هەر بڕیارێکی خۆگەڕ، کە دەبێت لەلایەن فەرمانبەرێکی شایستەوە ئەنجام بدرێت.\n\n٥.٤. مافی ئاگاداربوونەوە لە کاتی ڕوودانی هەر دزەکردنێکی ئەلیکترۆنی کە زانیارییە کەسییەکانیانی خستبێتە مەترسییەوە.\n\n٥.٥. مافی کۆنترۆڵکردنی ڕەزامەندییەکانیان لەسەر بەکارهێنانی داتایان لە ڕێگەی پلاتفۆرمێکی یەکگرتووەوە.\n\n٥.٦. مافی وەرگرتنی ڕاهێنانی بنەڕەتی لەسەر بەکارهێنانی ڕاژە دیجیتاڵییەکان، کە لەلایەن دەوڵەتەوە دابین دەکرێت.\n\n٥.٧. مافی تۆمارکردنی سکاڵا لە ڕێگەی میکانیزمێکی سادە و کاراوە لە دژی هەر کەموکوڕییەک لە ڕاژە دیجیتاڵییەکاندا.\n\n٥.٨. مافی هەڵبژاردنی کەناڵی ڕاژەی لاسایی لەو بوارانەدا کە قانوون بۆ پاراستنی توێژە تایبەتەکان دیاری دەکات.\n\nشەشەم: چاودێری، لێپرسینەوە و باشترکردنی بێوچان\n\n٦.١.\"کۆڕی باڵای دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد\" ئەرکی وردبینیی دەوریی ئەلگۆریتمەکان و پەرگاڵەکانی دابینکردنی ڕاژەی لە ئەستۆدایە.\n\n٦.٢.\"نووسینگەی ژمێریاریی گشتی\" چاودێریی کارایی و تێچووی پڕۆژەکانی دیجیتاڵکردنی ڕاژەکان دەکات.\n\n٦.٣.\"نووسینگەی پارێزەری گشتی\" دەسەڵاتی لێکۆڵینەوەی هەیە لە هەر سکاڵایەکی \"بەد بەڕێوەبردنی دیجیتاڵی\".\n\n٦.٤. مەکۆی نیشتمانی لیژنەیەکی تایبەتمەند بۆ چاودێریکردنی کارەکانی دەوڵەتی ژیر دادەمەزرێنێت.\n\n٦.٥. دامەزراوەکانی دەوڵەت پابەندن بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی ڕوونایی ساڵانە لەسەر ئاستی کارایی ڕاژە دیجیتاڵییەکانیان.\n\n٦.٦. پەرگاڵەکە دەبێت بێپسانەوە لەسەر بنەمای پێشنیاری شارۆمەندان و داتای کارپێکردن، خۆی نوێ بکاتەوە و باشتر ببێت.\n\nحەوتەم: بەرپرسیارێتیی قانوونیی دەوڵەت\n\n٧.١. دەوڵەت بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگرێ کە لە ئەنجامی چەوتی سیستماتیک یان بەد کارکردنی ڕاژە دیجیتاڵییەکانەوە بەر شارۆمەندان یان لایەنی سێیەم بکەوێت.\n\n٧.٢. قانوون پڕۆسەیەکی سادە و خێرا بۆ داخوازکردنی بۆبژاردن لەلایەن زیانلێکەوتووانەوە دادەڕێژێت.\n\n٧.٣. بەرپرسیارێتیی قانوونیی، ئەو کۆمپانیا تایبەتانەش دەگرێتەوە کە پەرگاڵەکان بۆ دەوڵەت دروست دەکەن.\n\n٧.٤. بڕیارەکانی دادگا لە دژی دەوڵەت لەم بوارەدا دەبێت بە خێرایی ڕایی بکرێن.\n\n٧.٥. \"سندوقی نیشتمانی بۆ بژاردنی زیانی دیجیتاڵی\" دادەمەزرێت بۆ دڵنیابوون لە بۆبژاردنی خێرای زیانلێکەوتووان.\n\n٧.٦. لە کاتی سکاڵادا، لە هەندێک بارودۆخدا کە قانوون دیاری دەکات، باری سەلماندن دەکەوێتە ئەستۆی دەوڵەت بۆ سەلماندنی ئەوەی کە پەرگاڵەکەی بێکێشە بووە.\n\n٧.٧. هەر کارمەندێک بە کەمتەرخەمی ببێتە هۆی زیانگەیاندن لە ڕێگەی پەرگاڵە دیجیتاڵییەکانەوە، ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی کارگێڕی و قانوونیی دەبێتەوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3591",
          "sourceIndex": 3591,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: فەرمانی دەستووری بۆ پێشکەشکردنی ڕاژە",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: فەرمانی دەستووری بۆ پێشکەشکردنی ڕاژە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3592",
          "sourceIndex": 3592,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت بەپێی دەستوور پابەندە بە بەرزکردنەوەی بێپسانەوەی ئاستی کارایی و خێرایی ڕاژە گشتییەکان، بە ئامانجی کەمکردنەوەی تێچووی بیرۆکراسی و مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی گشتگیر و دادپەروەرانە بۆ هەموو شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بەپێی دەستوور پابەندە بە بەرزکردنەوەی بێپسانەوەی ئاستی کارایی و خێرایی ڕاژە گشتییەکان، بە ئامانجی کەمکردنەوەی تێچووی بیرۆکراسی و مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی گشتگیر و دادپەروەرانە بۆ هەموو شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3591"
        },
        {
          "id": "p3593",
          "sourceIndex": 3593,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. گشت ئەو ڕاژە دیجیتاڵییانەی کە لەلایەن دەوڵەتەوە لە ڕێگەی دەوڵەتی ژیرەوە دابین دەکرێن، خاوەنی هەمان هێز و ڕەوایەتیی قانوونیی ڕاژە فیزیکییەکانن و هیچ دامەزراوەیەک بۆی نییە بە بیانووی دیجیتاڵبوونی پرۆسەکان، لە بەرپرسیارێتیی قانوونیی خۆی بدزێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گشت ئەو ڕاژە دیجیتاڵییانەی کە لەلایەن دەوڵەتەوە لە ڕێگەی دەوڵەتی ژیرەوە دابین دەکرێن، خاوەنی هەمان هێز و ڕەوایەتیی قانوونیی ڕاژە فیزیکییەکانن و هیچ دامەزراوەیەک بۆی نییە بە بیانووی دیجیتاڵبوونی پرۆسەکان، لە بەرپرسیارێتیی قانوونیی خۆی بدزێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3591"
        },
        {
          "id": "p3594",
          "sourceIndex": 3594,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. دەوڵەت ئەرکدارە بە مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی تەکنەلۆژی لە پێشکەشکردنی ڕاژەکاندا، بەجۆرێک کە گواستنەوە بۆ دەسەڵاتداریی دیجیتاڵی نەبێتە هۆی لاوازکردنی کۆنترۆڵی نیشتمانی بەسەر داتا و خزمەتگوزارییە ژینەکییەکانی نەتەوەدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی تەکنەلۆژی لە پێشکەشکردنی ڕاژەکاندا، بەجۆرێک کە گواستنەوە بۆ دەسەڵاتداریی دیجیتاڵی نەبێتە هۆی لاوازکردنی کۆنترۆڵی نیشتمانی بەسەر داتا و خزمەتگوزارییە ژینەکییەکانی نەتەوەدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3591"
        },
        {
          "id": "p3595",
          "sourceIndex": 3595,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. هەموو یەکە کارگێڕییەکانی وڵات پابەندن بە تێکەڵکردنی پەرگاڵەکانیان لە چوارچێوەی پەڕگاڵی یەکگرتووی دەوڵەتی ژیردا، بۆ دڵنیابوون لەوەی شارۆمەند لە یەک دەروازەی نیشتمانییەوە و بە کەمترین هەوڵ، دەستی بە گشت خزمەتگوزارییە دەوڵەتییەکان بگات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هەموو یەکە کارگێڕییەکانی وڵات پابەندن بە تێکەڵکردنی پەرگاڵەکانیان لە چوارچێوەی پەڕگاڵی یەکگرتووی دەوڵەتی ژیردا، بۆ دڵنیابوون لەوەی شارۆمەند لە یەک دەروازەی نیشتمانییەوە و بە کەمترین هەوڵ، دەستی بە گشت خزمەتگوزارییە دەوڵەتییەکان بگات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3591"
        },
        {
          "id": "p3596",
          "sourceIndex": 3596,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: فەرمانە بنەڕەتییەکانی پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": فەرمانە بنەڕەتییەکانی پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3597",
          "sourceIndex": 3597,
          "style": "Normal",
          "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر بۆ ڕاییکردنی ئەرکەکەی، ئەم فەرمانانەی پێدەسپێرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر بۆ ڕاییکردنی ئەرکەکەی، ئەم فەرمانانەی پێدەسپێرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3596"
        },
        {
          "id": "p3598",
          "sourceIndex": 3598,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. خۆگەڕکردنی پڕۆسە کارگێڕییەکان: خۆگەڕکردنی پڕۆسە کارگێڕییە دووبارە و ستانداردەکان وەک دەرکردنی مۆڵەت، نوێکردنەوەی بەڵگەنامە فەرمییەکان و تۆمارکردنی زانیارییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "خۆگەڕکردنی پڕۆسە کارگێڕییەکان: خۆگەڕکردنی پڕۆسە کارگێڕییە دووبارە و ستانداردەکان وەک دەرکردنی مۆڵەت، نوێکردنەوەی بەڵگەنامە فەرمییەکان و تۆمارکردنی زانیارییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3596"
        },
        {
          "id": "p3599",
          "sourceIndex": 3599,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. باشترکردنی تەرخانکردنی سەرچاوەکان: شیکردنەوەی داتا بۆ باشترکردنی تەرخانکردنی سەرچاوە گشتییەکان و کەمکردنەوەی بەفێڕۆدان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "باشترکردنی تەرخانکردنی سەرچاوەکان: شیکردنەوەی داتا بۆ باشترکردنی تەرخانکردنی سەرچاوە گشتییەکان و کەمکردنەوەی بەفێڕۆدان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3596"
        },
        {
          "id": "p3600",
          "sourceIndex": 3600,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. دابینکردنی ڕاژەی پێشبینیکراو: بەکارهێنانی شیکاریی داتا بۆ دابینکردنی ڕاژەی پێشبینیکراو و پێشوەختە بۆ شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دابینکردنی ڕاژەی پێشبینیکراو: بەکارهێنانی شیکاریی داتا بۆ دابینکردنی ڕاژەی پێشبینیکراو و پێشوەختە بۆ شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3596"
        },
        {
          "id": "p3601",
          "sourceIndex": 3601,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. دروستکردنی دەروازەی یەکگرتووی ڕاژە: دامەزراندنی دەروازەیەکی یەکگرتووی دیجیتاڵی کە تێیدا شارۆمەندان بتوانن دەستیان بە گشت ڕاژە دەوڵەتییەکان بگات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دروستکردنی دەروازەی یەکگرتووی ڕاژە: دامەزراندنی دەروازەیەکی یەکگرتووی دیجیتاڵی کە تێیدا شارۆمەندان بتوانن دەستیان بە گشت ڕاژە دەوڵەتییەکان بگات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3596"
        },
        {
          "id": "p3602",
          "sourceIndex": 3602,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. ئاسانکاریی چالاکیی ئابووری: سادەکردنەوە و خێراکردنی پڕۆسەکانی تۆمارکردنی کۆمپانیا، وەرگرتنی مۆڵەتی بازرگانی و پێدانی باج.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ئاسانکاریی چالاکیی ئابووری: سادەکردنەوە و خێراکردنی پڕۆسەکانی تۆمارکردنی کۆمپانیا، وەرگرتنی مۆڵەتی بازرگانی و پێدانی باج"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3596"
        },
        {
          "id": "p3603",
          "sourceIndex": 3603,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٦. بەڕێوەبردنی قەیرانەکان: بەکارهێنانی داتا بۆ بەڕێوەبردنی کارای قەیرانە سروشتی و تەندروستییەکان و ئاڕاستەکردنی یارمەتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "بەڕێوەبردنی قەیرانەکان: بەکارهێنانی داتا بۆ بەڕێوەبردنی کارای قەیرانە سروشتی و تەندروستییەکان و ئاڕاستەکردنی یارمەتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3596"
        },
        {
          "id": "p3604",
          "sourceIndex": 3604,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٧. گەیاندنی تایبەتکراوی ڕاژەکان: بەکارهێنانی داتا بۆ گونجاندنی ڕاژەکانی بواری پەروەردە و تەندروستی لەگەڵ پێداویستییە تایبەتەکانی هەر تاکێکدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "گەیاندنی تایبەتکراوی ڕاژەکان: بەکارهێنانی داتا بۆ گونجاندنی ڕاژەکانی بواری پەروەردە و تەندروستی لەگەڵ پێداویستییە تایبەتەکانی هەر تاکێکدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3596"
        },
        {
          "id": "p3605",
          "sourceIndex": 3605,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٨. بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی: زیادکردنی ڕوونایەتی و تۆمارکردنی گشت هەڵسوکەوتێکی دارایی بۆ کەمکردنەوەی دەرفەتەکانی گەندەڵی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٨. "
            },
            {
              "text": "بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی"
            },
            {
              "text": ": زیادکردنی ڕوونایەتی و تۆمارکردنی گشت هەڵسوکەوتێکی دارایی بۆ کەمکردنەوەی دەرفەتەکانی گەندەڵی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3596"
        },
        {
          "id": "p3606",
          "sourceIndex": 3606,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٩. باشترکردنی نەخشەدانانی شارستانی: بەکارهێنانی داتا بۆ نەخشەدانانێکی ژیرانەی شارەکان، بەڕێوەبردنی هاتووچۆ و پاراستنی ژینگە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٩. "
            },
            {
              "text": "باشترکردنی نەخشەدانانی شارستانی: بەکارهێنانی داتا بۆ نەخشەدانانێکی ژیرانەی شارەکان، بەڕێوەبردنی هاتووچۆ و پاراستنی ژینگە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3596"
        },
        {
          "id": "p3607",
          "sourceIndex": 3607,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: بنەماکانی ڕاییکردن و دەستگەیشتنی گشتگیر",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: بنەماکانی ڕاییکردن و دەستگەیشتنی گشتگیر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3608",
          "sourceIndex": 3608,
          "style": "Normal",
          "text": "ڕاییکردنی دیجیتاڵکردنی ڕاژەکان دەبێت پابەندی ئەم بنەما نەگۆڕانە بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕاییکردنی دیجیتاڵکردنی ڕاژەکان دەبێت پابەندی ئەم بنەما نەگۆڕانە بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3607"
        },
        {
          "id": "p3609",
          "sourceIndex": 3609,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. مسۆگەرکردنی دەستگەیشتن بۆ هەموو شارۆمەندان، بە ڕەچاوکردنی دابینکردنی میکانیزمی یارمەتیدەر بۆ ئەو کەسانەی توانای دیجیتاڵییان سنووردارە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مسۆگەرکردنی دەستگەیشتن بۆ هەموو شارۆمەندان، بە ڕەچاوکردنی دابینکردنی میکانیزمی یارمەتیدەر بۆ ئەو کەسانەی توانای دیجیتاڵییان سنووردارە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3607"
        },
        {
          "id": "p3610",
          "sourceIndex": 3610,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. دامەزراندنی \"ناوەندەکانی ڕێنمایی دیجیتاڵی\" لە سەرانسەری وڵاتدا بۆ یارمەتیدانی شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی \"ناوەندەکانی ڕێنمایی دیجیتاڵی\" لە سەرانسەری وڵاتدا بۆ یارمەتیدانی شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3607"
        },
        {
          "id": "p3611",
          "sourceIndex": 3611,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. دیزاینکردنی ڕووکارە دیجیتاڵییەکان بە شێوازێک کە بۆ کەسانی کەمتوانا ئاسان و شیاوی بەکارهێنان بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دیزاینکردنی ڕووکارە دیجیتاڵییەکان بە شێوازێک کە بۆ کەسانی کەمتوانا ئاسان و شیاوی بەکارهێنان بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3607"
        },
        {
          "id": "p3612",
          "sourceIndex": 3612,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. نابێت هیچ ئەلگۆریتمێک ببێتە هۆی دروستکردنی جیاکاریی ناقانوونیی لە دابینکردنی ڕاژەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "نابێت هیچ ئەلگۆریتمێک ببێتە هۆی دروستکردنی جیاکاریی ناقانوونیی لە دابینکردنی ڕاژەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3607"
        },
        {
          "id": "p3613",
          "sourceIndex": 3613,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٥. دەبێت لۆژیکی کارکردنی ئەلگۆریتمە سەرەکییەکان شیاوی تێگەیشتن و ڕوونکردنەوە بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "دەبێت لۆژیکی کارکردنی ئەلگۆریتمە سەرەکییەکان شیاوی تێگەیشتن و ڕوونکردنەوە بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3607"
        },
        {
          "id": "p3614",
          "sourceIndex": 3614,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٦. مسۆگەرکردنی کارکردنی بێپسانەوە و درێژەدارییەتی ڕاژە دیجیتاڵییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "مسۆگەرکردنی کارکردنی بێپسانەوە و درێژەدارییەتی ڕاژە دیجیتاڵییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3607"
        },
        {
          "id": "p3615",
          "sourceIndex": 3615,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٧. دیزاینکردنی ڕاژەکان دەبێت لەسەر بنەمای پێداویستی و ئاسانکاری بێت بۆ شارۆمەند، نەک بۆ دامەزراوەی کارگێڕی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "دیزاینکردنی ڕاژەکان دەبێت لەسەر بنەمای پێداویستی و ئاسانکاری بێت بۆ شارۆمەند، نەک بۆ دامەزراوەی کارگێڕی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3607"
        },
        {
          "id": "p3616",
          "sourceIndex": 3616,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٨. پرەنسیپی \"هیچ شارۆمەندێک لە دواوە بەجێناهێڵدرێت\" دەبێت لە هەموو قۆناغەکانی دیجیتاڵکردندا ڕەچاو بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٨. "
            },
            {
              "text": "پرەنسیپی \"هیچ شارۆمەندێک لە دواوە بەجێناهێڵدرێت\" دەبێت لە هەموو قۆناغەکانی دیجیتاڵکردندا ڕەچاو بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3607"
        },
        {
          "id": "p3617",
          "sourceIndex": 3617,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دەسەڵاتداریی داتا و پاراستنی نهێنی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دەسەڵاتداریی داتا و پاراستنی نهێنی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3618",
          "sourceIndex": 3618,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. لە پڕۆسەی دابینکردنی ڕاژەکاندا، دەبێت تەنیا \"کەمترین داتای پێویست\" بەکاربهێنرێ کە بۆ ڕاییکردنی ڕاژەکە ژینەکییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە پڕۆسەی دابینکردنی ڕاژەکاندا، دەبێت تەنیا \"کەمترین داتای پێویست\" بەکاربهێنر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بۆ ڕاییکردنی ڕاژەکە ژینەکییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3617"
        },
        {
          "id": "p3619",
          "sourceIndex": 3619,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. پرەنسیپی \"سنووردارکردنی مەبەست\" پەیڕەو دەکرێت؛ ئەو داتایەی بۆ مەبەستێک کۆکراوەتەوە، نابێت بۆ مەبەستێکی دیکە بەکاربهێنرێت، مەگەر بە ڕەزامەندیی ئاشکرای شارۆمەند یان بە فەرمانی دادوەری بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پرەنسیپی \"سنووردارکردنی مەبەست\" پەیڕەو دەکرێت؛ ئەو داتایەی بۆ مەبەستێک کۆکراوەتەوە، نابێت بۆ مەبەستێکی دیکە بەکاربهێنرێت، مەگەر بە ڕەزامەندیی ئاشکرای شارۆمەند یان بە فەرمانی دادوەری بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3617"
        },
        {
          "id": "p3620",
          "sourceIndex": 3620,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. گشت داتایەکی شارۆمەندان لەناو ژێرخانی نیشتمانیی سەروەر و لەناو سنوورەکانی کوردستاندا هەڵدەگیرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "گشت داتایەکی شارۆمەندان لەناو ژێرخانی نیشتمانیی سەروەر و لەناو سنوورەکانی کوردستاندا هەڵدەگیرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3617"
        },
        {
          "id": "p3621",
          "sourceIndex": 3621,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. بەکارهێنانی بەرزترین ستانداردی نهێنیکردن بۆ پاراستنی داتا لە هەموو قۆناغەکاندا ناچارییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی بەرزترین ستانداردی نهێنیکردن بۆ پاراستنی داتا لە هەموو قۆناغەکاندا ناچارییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3617"
        },
        {
          "id": "p3622",
          "sourceIndex": 3622,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٥. شارۆمەند مافی هەیە داخوازی ڕاستکردنەوەی هەر زانیارییەکی چەوتی خۆی بکات کە لە پەرگاڵەکاندا تۆمار کراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەند مافی هەیە داخوازی ڕاستکردنەوەی هەر زانیارییەکی چەوتی خۆی بکات کە لە پەرگاڵەکاندا تۆمار کراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3617"
        },
        {
          "id": "p3623",
          "sourceIndex": 3623,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٦. ڕاییکردنی ئەم بڕگانە دەکەوێتە ژێر چاودێریی \"دەستەی نیشتمانیی پاراستنی زانیاری\"ـیەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "ڕاییکردنی ئەم بڕگانە دەکەوێتە ژێر چاودێریی \"دەستەی نیشتمانیی پاراستنی زانیاری\"ـیەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3617"
        },
        {
          "id": "p3624",
          "sourceIndex": 3624,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٧. گشت کارمەندێکی دەوڵەتی پابەندە بە پاراستنی نهێنیی ئەو زانیارییانەی کە دەستی پێیان دەگات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "گشت کارمەندێکی دەوڵەتی پابەندە بە پاراستنی نهێنیی ئەو زانیارییانەی کە دەستی پێیان دەگات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3617"
        },
        {
          "id": "p3625",
          "sourceIndex": 3625,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٨. دەوڵەت نابێت داتای شارۆمەندان بە هیچ لایەنێکی بازرگانیی تایبتە بفرۆشێت یان هاوبەشیی پێ بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٨. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت نابێت داتای شارۆمەندان بە هیچ لایەنێکی بازرگانیی تایبتە بفرۆشێت یان هاوبەشیی پێ بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3617"
        },
        {
          "id": "p3626",
          "sourceIndex": 3626,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: مافەکانی شارۆمەند لە بەرامبەر ڕاژەی خۆگەڕدا",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: مافەکانی شارۆمەند لە بەرامبەر ڕاژەی خۆگەڕدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3627",
          "sourceIndex": 3627,
          "style": "Normal",
          "text": "شارۆمەندان لە بەرامبەر ڕاژە دیجیتاڵییە خۆگەڕەکاندا خاوەنی ئەم مافانەن:",
          "runs": [
            {
              "text": "شارۆمەندان لە بەرامبەر ڕاژە دیجیتاڵییە خۆگەڕەکاندا خاوەنی ئەم مافانەن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3626"
        },
        {
          "id": "p3628",
          "sourceIndex": 3628,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. مافی بەدەستهێنانی ڕاژە لە ڕێگەی کەناڵی دیجیتاڵییەوە بە شێوەیەکی ئاسان و پارێزراو.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی بەدەستهێنانی ڕاژە لە ڕێگەی کەناڵی دیجیتاڵییەوە بە شێوەیەکی ئاسان و پارێزراو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3626"
        },
        {
          "id": "p3629",
          "sourceIndex": 3629,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. مافی وەرگرتنی ڕوونکردنەوەیەکی ڕوون و ساکار لەسەر هەر بڕیارێکی خۆگەڕ کە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر ماف و بەرژەوەندییەکانیان هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مافی وەرگرتنی ڕوونکردنەوەیەکی ڕوون و ساکار لەسەر هەر بڕیارێکی خۆگەڕ کە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر ماف و بەرژەوەندییەکانیان هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3626"
        },
        {
          "id": "p3630",
          "sourceIndex": 3630,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. مافی داخوازکردنی پێداچوونەوەی مرۆیی بۆ هەر بڕیارێکی خۆگەڕ، کە دەبێت لەلایەن فەرمانبەرێکی شایستەوە ئەنجام بدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "مافی داخوازکردنی پێداچوونەوەی مرۆیی بۆ هەر بڕیارێکی خۆگەڕ، کە دەبێت لەلایەن فەرمانبەرێکی شایستەوە ئەنجام بدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3626"
        },
        {
          "id": "p3631",
          "sourceIndex": 3631,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. مافی ئاگاداربوونەوە لە کاتی ڕوودانی هەر دزەکردنێکی ئەلیکترۆنی کە زانیارییە کەسییەکانیانی خستبێتە مەترسییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "مافی ئاگاداربوونەوە لە کاتی ڕوودانی هەر دزەکردنێکی ئەلیکترۆنی کە زانیارییە کەسییەکانیانی خستبێتە مەترسییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3626"
        },
        {
          "id": "p3632",
          "sourceIndex": 3632,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٥. مافی کۆنترۆڵکردنی ڕەزامەندییەکانیان لەسەر بەکارهێنانی داتایان لە ڕێگەی پلاتفۆرمێکی یەکگرتووەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "مافی کۆنترۆڵکردنی ڕەزامەندییەکانیان لەسەر بەکارهێنانی داتایان لە ڕێگەی پلاتفۆرمێکی یەکگرتووەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3626"
        },
        {
          "id": "p3633",
          "sourceIndex": 3633,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٦. مافی وەرگرتنی ڕاهێنانی بنەڕەتی لەسەر بەکارهێنانی ڕاژە دیجیتاڵییەکان، کە لەلایەن دەوڵەتەوە دابین دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "مافی وەرگرتنی ڕاهێنانی بنەڕەتی لەسەر بەکارهێنانی ڕاژە دیجیتاڵییەکان، کە لەلایەن دەوڵەتەوە دابین دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3626"
        },
        {
          "id": "p3634",
          "sourceIndex": 3634,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٧. مافی تۆمارکردنی سکاڵا لە ڕێگەی میکانیزمێکی سادە و کاراوە لە دژی هەر کەموکوڕییەک لە ڕاژە دیجیتاڵییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "مافی تۆمارکردنی سکاڵا لە ڕێگەی میکانیزمێکی سادە و کاراوە لە دژی هەر کەموکوڕییەک لە ڕاژە دیجیتاڵییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3626"
        },
        {
          "id": "p3635",
          "sourceIndex": 3635,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٨. مافی هەڵبژاردنی کەناڵی ڕاژەی لاسایی لەو بوارانەدا کە قانوون بۆ پاراستنی توێژە تایبەتەکان دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٨. "
            },
            {
              "text": "مافی هەڵبژاردنی کەناڵی ڕاژەی لاسایی لەو بوارانەدا کە قانوون بۆ پاراستنی توێژە تایبەتەکان دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3626"
        },
        {
          "id": "p3636",
          "sourceIndex": 3636,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: چاودێری، لێپرسینەوە و باشترکردنی بێوچان",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: چاودێری، لێپرسینەوە و باشترکردنی بێوچان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3637",
          "sourceIndex": 3637,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١.\"کۆڕی باڵای دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد\" ئەرکی وردبینیی دەوریی ئەلگۆریتمەکان و پەرگاڵەکانی دابینکردنی ڕاژەی لە ئەستۆدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦"
            },
            {
              "text": ".١."
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "کۆڕی باڵای دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد\" ئەرکی وردبینیی دەوریی ئەلگۆریتمەکان و پەرگاڵەکانی دابینکردنی ڕاژەی لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3636"
        },
        {
          "id": "p3638",
          "sourceIndex": 3638,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢.\"نووسینگەی ژمێریاریی گشتی\" چاودێریی کارایی و تێچووی پڕۆژەکانی دیجیتاڵکردنی ڕاژەکان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦"
            },
            {
              "text": ".٢."
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "نووسینگەی ژمێریاریی گشتی\" چاودێریی کارایی و تێچووی پڕۆژەکانی دیجیتاڵکردنی ڕاژەکان دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3636"
        },
        {
          "id": "p3639",
          "sourceIndex": 3639,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣.\"نووسینگەی پارێزەری گشتی\" دەسەڵاتی لێکۆڵینەوەی هەیە لە هەر سکاڵایەکی \"بەد بەڕێوەبردنی دیجیتاڵی\".",
          "runs": [
            {
              "text": "٦"
            },
            {
              "text": ".٣."
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "نووسینگەی پارێزەری گشتی\" دەسەڵاتی لێکۆڵینەوەی هەیە لە هەر سکاڵایەکی \"بەد بەڕێوەبردنی دیجیتاڵی"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3636"
        },
        {
          "id": "p3640",
          "sourceIndex": 3640,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٤. مەکۆی نیشتمانی لیژنەیەکی تایبەتمەند بۆ چاودێریکردنی کارەکانی دەوڵەتی ژیر دادەمەزرێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "مەکۆی نیشتمانی لیژنەیەکی تایبەتمەند بۆ چاودێریکردنی کارەکانی دەوڵەتی ژیر دادەمەزرێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3636"
        },
        {
          "id": "p3641",
          "sourceIndex": 3641,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٥. دامەزراوەکانی دەوڵەت پابەندن بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی ڕوونایی ساڵانە لەسەر ئاستی کارایی ڕاژە دیجیتاڵییەکانیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "دامەزراوەکانی دەوڵەت پابەندن بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی ڕوونایی"
            },
            {
              "text": " ساڵانە لەسەر ئاستی کارایی ڕاژە دیجیتاڵییەکانیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3636"
        },
        {
          "id": "p3642",
          "sourceIndex": 3642,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٦. پەرگاڵەکە دەبێت بێپسانەوە لەسەر بنەمای پێشنیاری شارۆمەندان و داتای کارپێکردن، خۆی نوێ بکاتەوە و باشتر ببێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "پەرگاڵەکە دەبێت بێپسانەوە لەسەر بنەمای پێشنیاری شارۆمەندان و داتای کارپێکردن، خۆی نوێ بکاتەوە و باشتر ببێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3636"
        },
        {
          "id": "p3643",
          "sourceIndex": 3643,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: بەرپرسیارێتیی قانوونیی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: بەرپرسیارێتیی قانوونیی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3644",
          "sourceIndex": 3644,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. دەوڵەت بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگرێ کە لە ئەنجامی چەوتی سیستماتیک یان بەد کارکردنی ڕاژە دیجیتاڵییەکانەوە بەر شارۆمەندان یان لایەنی سێیەم بکەوێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لە ئەنجامی چەوتی سیستماتیک یان بەد کارکردنی ڕاژە دیجیتاڵییەکانەوە بەر شارۆمەندان یان لایەنی سێیەم بکەوێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3643"
        },
        {
          "id": "p3645",
          "sourceIndex": 3645,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. قانوون پڕۆسەیەکی سادە و خێرا بۆ داخوازکردنی بۆبژاردن لەلایەن زیانلێکەوتووانەوە دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون پڕۆسەیەکی سادە و خێرا بۆ داخوازکردنی بۆبژاردن لەلایەن زیانلێکەوتووانەوە دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3643"
        },
        {
          "id": "p3646",
          "sourceIndex": 3646,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. بەرپرسیارێتیی قانوونیی، ئەو کۆمپانیا تایبەتانەش دەگرێتەوە کە پەرگاڵەکان بۆ دەوڵەت دروست دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەرپرسیارێتیی قانوونیی، ئەو کۆمپانیا تایبەتانەش دەگرێتەوە کە پەرگاڵەکان بۆ دەوڵەت دروست دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3643"
        },
        {
          "id": "p3647",
          "sourceIndex": 3647,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٤. بڕیارەکانی دادگا لە دژی دەوڵەت لەم بوارەدا دەبێت بە خێرایی ڕایی بکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "بڕیارەکانی دادگا لە دژی دەوڵەت لەم بوارەدا دەبێت بە خێرایی ڕایی بکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3643"
        },
        {
          "id": "p3648",
          "sourceIndex": 3648,
          "style": "Normal",
          "text": "٧.٥. \"سندوقی نیشتمانی بۆ بژاردنی زیانی دیجیتاڵی\" دادەمەزرێت بۆ دڵنیابوون لە بۆبژاردنی خێرای زیانلێکەوتووان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "سندوقی نیشتمانی بۆ بژاردنی زیانی دیجیتاڵی\" دادەمەزرێت بۆ دڵنیابوون لە بۆبژاردنی خێرای زیانلێکەوتووان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3647"
        },
        {
          "id": "p3649",
          "sourceIndex": 3649,
          "style": "Normal",
          "text": "٧.٦. لە کاتی سکاڵادا، لە هەندێک بارودۆخدا کە قانوون دیاری دەکات، باری سەلماندن دەکەوێتە ئەستۆی دەوڵەت بۆ سەلماندنی ئەوەی کە پەرگاڵەکەی بێکێشە بووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "لە کاتی سکاڵادا، لە هەندێک بارودۆخدا کە قانوون دیاری دەکات، باری سەلماندن دەکەوێتە ئەستۆی دەوڵەت بۆ سەلماندنی ئەوەی کە پەرگاڵەکەی بێکێشە بووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3647"
        },
        {
          "id": "p3650",
          "sourceIndex": 3650,
          "style": "Normal",
          "text": "٧.٧. هەر کارمەندێک بە کەمتەرخەمی ببێتە هۆی زیانگەیاندن لە ڕێگەی پەرگاڵە دیجیتاڵییەکانەوە، ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی کارگێڕی و قانوونیی دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "هەر کارمەندێک بە کەمتەرخەمی ببێتە هۆی زیانگەیاندن لە ڕێگەی پەرگاڵە دیجیتاڵییەکانەوە، ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی کارگێڕی و قانوونیی دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3647"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 115,
      "slug": "clause-115",
      "articleNumber": 115,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی",
      "body": "یەکەم: پێگەی دەستووری و فەرمانی بنەڕەتی\n\n١.١. پەڕگاڵی \"شوناسی نیشتمانیی کوردستان\" (KN0ID) وەک تاکە شوناسی دیجیتاڵیی فەرمیی دانپێدانراو، دادەمەزرێت و بە بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی سەروەریی دەوڵەت هەژمار دەکرێت.\n\n١.٢. ئەم پەڕگاڵە بناغەی کەسایەتیی قانوونیی هەر تاکێک لە وارگەی دیجیتاڵیدا پێک دەهێنێت.\n\n١.٣. فەرمانی بنەڕەتی و ژینەکیی ئەم پەڕگاڵە بریتییە لە:\n\nئا. پێناسەکردنی قانوونیی هەر تاکێک لەبەرامبەر دەوڵەت و یەکتردا.\n\nب. مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی پارێزراوی شارۆمەندان بە گشت ماف و ڕاژەیەکی گشتی.\n\nپ. پشتڕاستکردنەوەی ڕەوایەتیی گشت هەڵسوکەوت قانوونیی، دارایی و کارگێڕییەکان.\n\nت. یەکخستنی نەتەوەیی لە وارگەی دیجیتاڵیدا.\n\nج. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی لە ڕێگەی ڕێگریکردن لە ساختەکاری و تاوانی ئەلیکترۆنی.\n\nدوویەم: بنەماکانی پەڕگاڵەکە\n\n٢.١. پەڕگاڵەکە لەسەر بنەمای یەک شوناسی نەگۆڕ بۆ هەر شارۆمەندێک دادەمەزرێت.\n\n٢.٢. پشتڕاستکردنەوەی شوناس لەسەر بنەمای بایۆمەتریی فرەهۆکار و بەرزترین ستانداردی ئاسایشی ئەلیکترۆنی دەبێت.\n\n٢.٣. دەوڵەت بەرپرسیارێتیی ڕەهای پاراستنی درێژەدارییەتی، دەستپاکی و نهێنیپارێزیی ڕەبەقی پەڕگاڵەکە لە ئەستۆ دەگرێت.\n\nسێیەم: ناچاریبوون و پانتایی ڕاییکردن\n\n٣.١. تۆمارکردن و بەکارهێنانی (KN-ID) بۆ گشت شارۆمەندان و نیشتەجێیانی قانوونیی کۆمار، ناچارییە.\n\n٣.٢. بەکارهێنانی ئەم شوناسە مەرجی بنەڕەتی و پێشوەختەیە بۆ ڕاییکردنی هەر کردەوەیەک کە پێویستی بە پشتڕاستکردنەوەی قانوونیی هەبێت، بەتایبەتی:\n\nئا. گشت مافێکی وارگێڕی وەک دەنگدان و خۆپاڵاوتن.\n\nب. گشت هەڵسوکەوتێکی قانوونیی وەک تۆمارکردنی مڵک و دامەزراندنی کۆمپانیا.\n\nپ. دەستگەیشتن بە گشت ڕاژە گشتییەکانی دەوڵەت.\n\nچوارەم: پاراستنی خۆگەڕ لە ڕێگەی دەوڵەتی ژیرەوە\n\n٤.١. پەڕگاڵی شوناسی نیشتمانیی کوردستان (KN-ID) و گشت داتاکانی ناوی، بە شێوەیەکی خۆگەڕ و هەردەم لەلایەن پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیرەوە دەپارێزرێن.\n\n٤.٢. دەوڵەتی ژیر ئەم ئەرکانەی هەیە بۆ پاراستنی شوناسی نەتەوەیی:\n\nئا. چاودێریی بێوچان: پشکنینی درێژەداری پەڕگاڵەکە بۆ ناسینەوەی هەر هەوڵێکی دزەکردن.\n\nب. بەرپەرچدانەوەی خۆگەڕ: لە کاتی ناسینەوەی هەر هەڕەشەیەکدا، پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر بە شێوەیەکی خۆگەڕ ڕێکاری بەرگریی پێویست دەگرێتەبەر.\n\nپ. پشکنینی دەستپاکی پشکنینی دەوریی داتابەیسەکە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ دەستکارییەکی ناقانوونیی تێدا نەکراوە.\n\nپێنجەم: مافە دەستوورییەکانی شارۆمەندان لە وارگەی دیجیتاڵیدا\n\n٥.١. شارۆمەندان وەک خاوەنی ڕەسەنی داتای کەسیی خۆیان، خاوەنی ئەم مافە دەستوورییە نەگۆڕانەن:\n\nئا. مافی دەستگەیشتن: مافی بینین و وەرگرتنەوەی کۆپییەکی گشت ئەو داتایانەی کە دەوڵەت لەسەریان کۆی کردووەتەوە.\n\nب. مافی ڕاستکردنەوە: مافی داخوازکردنی ڕاستکردنەوەی هەر زانیارییەکی چەوت یان ناتەواو.\n\nپ. مافی زانینی بەکارهێنان: مافی ئاگاداربوون لەوەی کە کام دامەزراوە و بۆ چ مەبەستێکی قانوونیی، دەستیان بە داتاکانیان گەیشتووە.\n\nت. مافی لەبیرچوونەوە: مافی داخوازکردنی سڕینەوەی ئەو داتایانەی کە چیتر پێویست نین، بەپێی ئەو سنووربەندییانەی کە قانوون دیاری دەکات.\n\nشەشەم: ژێرخانی داتا و بەرپرسیارێتیی قانوونیی\n\n٦.١. گشت داتاکانی پەیوەست بە (KN-ID) بە بەشێک لە سامانی ستراتیژیی نەتەوەیی دادەنرێن و دەبێت تەنیا لەنێو ژێرخانی دیجیتاڵیی نیشتمانیدا هەڵبگیرێن.\n\n٦.٢. گواستنەوەی ئەم داتایانە بۆ دەرەوەی قەڵەمڕەوی قانوونیی کۆمار، بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.\n\n٦.٣. دەوڵەت بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگرێ کە لە ئەنجامی دزەکردن یان بەد بەکارهێنانی داتای نێو پەڕگاڵی (KN-ID)ـەوە بەر شارۆمەندان بکەوێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3652",
          "sourceIndex": 3652,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگەی دەستووری و فەرمانی بنەڕەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگەی دەستووری و فەرمانی بنەڕەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3653",
          "sourceIndex": 3653,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. پەڕگاڵی \"شوناسی نیشتمانیی کوردستان\" (KN0ID) وەک تاکە شوناسی دیجیتاڵیی فەرمیی دانپێدانراو، دادەمەزرێت و بە بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی سەروەریی دەوڵەت هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی \"شوناسی نیشتمانیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "\" (KN0ID) "
            },
            {
              "text": "وەک تاکە شوناسی دیجیتاڵیی فەرمیی دانپێدانراو، دادەمەزرێت و بە بەشێکی دانەبڕاو لە ژێرخانی سەروەریی دەوڵەت هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3652"
        },
        {
          "id": "p3654",
          "sourceIndex": 3654,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم پەڕگاڵە بناغەی کەسایەتیی قانوونیی هەر تاکێک لە وارگەی دیجیتاڵیدا پێک دەهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پەڕگاڵە بناغەی کەسایەتیی قانوونیی هەر تاکێک لە وارگەی دیجیتاڵیدا پێک دەهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3652"
        },
        {
          "id": "p3655",
          "sourceIndex": 3655,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. فەرمانی بنەڕەتی و ژینەکیی ئەم پەڕگاڵە بریتییە لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "فەرمانی بنەڕەتی و ژینەکیی ئەم پەڕگاڵە بریتییە لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3652"
        },
        {
          "id": "p3656",
          "sourceIndex": 3656,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێناسەکردنی قانوونیی هەر تاکێک لەبەرامبەر دەوڵەت و یەکتردا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێناسەکردنی قانوونیی هەر تاکێک لەبەرامبەر دەوڵەت و یەکتردا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3655"
        },
        {
          "id": "p3657",
          "sourceIndex": 3657,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی پارێزراوی شارۆمەندان بە گشت ماف و ڕاژەیەکی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی پارێزراوی شارۆمەندان بە گشت ماف و ڕاژەیەکی گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3655"
        },
        {
          "id": "p3658",
          "sourceIndex": 3658,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پشتڕاستکردنەوەی ڕەوایەتیی گشت هەڵسوکەوت قانوونیی، دارایی و کارگێڕییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پشتڕاستکردنەوەی ڕەوایەتیی گشت هەڵسوکەوت قانوونیی، دارایی و کارگێڕییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3655"
        },
        {
          "id": "p3659",
          "sourceIndex": 3659,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. یەکخستنی نەتەوەیی لە وارگەی دیجیتاڵیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. یەکخستنی نەتەوەیی لە وارگەی دیجیتاڵیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3655"
        },
        {
          "id": "p3660",
          "sourceIndex": 3660,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی لە ڕێگەی ڕێگریکردن لە ساختەکاری و تاوانی ئەلیکترۆنی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی لە ڕێگەی ڕێگریکردن لە ساختەکاری و تاوانی ئەلیکترۆنی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3655"
        },
        {
          "id": "p3661",
          "sourceIndex": 3661,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: بنەماکانی پەڕگاڵەکە",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": بنەماکانی پەڕگاڵەکە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3662",
          "sourceIndex": 3662,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پەڕگاڵەکە لەسەر بنەمای یەک شوناسی نەگۆڕ بۆ هەر شارۆمەندێک دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵەکە لەسەر بنەمای یەک شوناسی نەگۆڕ بۆ هەر شارۆمەندێک دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3661"
        },
        {
          "id": "p3663",
          "sourceIndex": 3663,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پشتڕاستکردنەوەی شوناس لەسەر بنەمای بایۆمەتریی فرەهۆکار و بەرزترین ستانداردی ئاسایشی ئەلیکترۆنی دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پشتڕاستکردنەوەی شوناس لەسەر بنەمای بایۆمەتریی فرەهۆکار و بەرزترین ستانداردی ئاسایشی ئەلیکترۆنی دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3661"
        },
        {
          "id": "p3664",
          "sourceIndex": 3664,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. دەوڵەت بەرپرسیارێتیی ڕەهای پاراستنی درێژەدارییەتی، دەستپاکی و نهێنیپارێزیی ڕەبەقی پەڕگاڵەکە لە ئەستۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بەرپرسیارێتیی ڕەهای پاراستنی درێژەدارییەتی، دەستپاکی و نهێنیپارێزیی ڕەبەقی پەڕگاڵەکە لە ئەستۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3661"
        },
        {
          "id": "p3665",
          "sourceIndex": 3665,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ناچاریبوون و پانتایی ڕاییکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ناچاریبوون و پانتایی ڕاییکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3666",
          "sourceIndex": 3666,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. تۆمارکردن و بەکارهێنانی (KN-ID) بۆ گشت شارۆمەندان و نیشتەجێیانی قانوونیی کۆمار، ناچارییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "تۆمارکردن و بەکارهێنانی"
            },
            {
              "text": " (KN-ID) "
            },
            {
              "text": "بۆ گشت شارۆمەندان و نیشتەجێیانی قانوونیی کۆمار، ناچارییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3665"
        },
        {
          "id": "p3667",
          "sourceIndex": 3667,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بەکارهێنانی ئەم شوناسە مەرجی بنەڕەتی و پێشوەختەیە بۆ ڕاییکردنی هەر کردەوەیەک کە پێویستی بە پشتڕاستکردنەوەی قانوونیی هەبێت، بەتایبەتی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی ئەم شوناسە مەرجی بنەڕەتی و پێشوەختەیە بۆ ڕاییکردنی هەر کردەوەیەک کە پێویستی بە پشتڕاستکردنەوەی قانوونیی هەبێت، بەتایبەتی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3665"
        },
        {
          "id": "p3668",
          "sourceIndex": 3668,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. گشت مافێکی وارگێڕی وەک دەنگدان و خۆپاڵاوتن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. گشت مافێکی وارگێڕی"
            },
            {
              "text": " وەک دەنگدان و خۆپاڵاوتن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3667"
        },
        {
          "id": "p3669",
          "sourceIndex": 3669,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. گشت هەڵسوکەوتێکی قانوونیی وەک تۆمارکردنی مڵک و دامەزراندنی کۆمپانیا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. گشت هەڵسوکەوتێکی قانوونیی وەک تۆمارکردنی مڵک و دامەزراندنی کۆمپانیا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3667"
        },
        {
          "id": "p3670",
          "sourceIndex": 3670,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەستگەیشتن بە گشت ڕاژە گشتییەکانی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەستگەیشتن بە گشت ڕاژە گشتییەکانی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3667"
        },
        {
          "id": "p3671",
          "sourceIndex": 3671,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پاراستنی خۆگەڕ لە ڕێگەی دەوڵەتی ژیرەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پاراستنی خۆگەڕ لە ڕێگەی دەوڵەتی ژیرەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3672",
          "sourceIndex": 3672,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. پەڕگاڵی شوناسی نیشتمانیی کوردستان (KN-ID) و گشت داتاکانی ناوی، بە شێوەیەکی خۆگەڕ و هەردەم لەلایەن پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیرەوە دەپارێزرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی شوناسی نیشتمانیی کوردستان"
            },
            {
              "text": " (KN-ID) "
            },
            {
              "text": "و گشت داتاکانی ناوی، بە شێوەیەکی خۆگەڕ و هەردەم لەلایەن پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیرەوە دەپارێزرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3671"
        },
        {
          "id": "p3673",
          "sourceIndex": 3673,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەوڵەتی ژیر ئەم ئەرکانەی هەیە بۆ پاراستنی شوناسی نەتەوەیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ژیر ئەم ئەرکانەی هەیە بۆ پاراستنی شوناسی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3671"
        },
        {
          "id": "p3674",
          "sourceIndex": 3674,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. چاودێریی بێوچان: پشکنینی درێژەداری پەڕگاڵەکە بۆ ناسینەوەی هەر هەوڵێکی دزەکردن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. چاودێریی بێوچان: پشکنینی درێژەداری پەڕگاڵەکە بۆ ناسینەوەی هەر هەوڵێکی دزەکردن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3673"
        },
        {
          "id": "p3675",
          "sourceIndex": 3675,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەرپەرچدانەوەی خۆگەڕ: لە کاتی ناسینەوەی هەر هەڕەشەیەکدا، پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر بە شێوەیەکی خۆگەڕ ڕێکاری بەرگریی پێویست دەگرێتەبەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەرپەرچدانەوەی خۆگەڕ: لە کاتی ناسینەوەی هەر هەڕەشەیەکدا، پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر"
            },
            {
              "text": " بە شێوەیەکی خۆگەڕ ڕێکاری بەرگریی پێویست دەگرێتەبەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3673"
        },
        {
          "id": "p3676",
          "sourceIndex": 3676,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پشکنینی دەستپاکی پشکنینی دەوریی داتابەیسەکە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ دەستکارییەکی ناقانوونیی تێدا نەکراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پشکنینی دەستپاکی پشکنینی دەوریی داتابەیسەکە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ دەستکارییەکی ناقانوونیی تێدا نەکراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3673"
        },
        {
          "id": "p3677",
          "sourceIndex": 3677,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: مافە دەستوورییەکانی شارۆمەندان لە وارگەی دیجیتاڵیدا",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: مافە دەستوورییەکانی شارۆمەندان لە وارگەی دیجیتاڵیدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3678",
          "sourceIndex": 3678,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. شارۆمەندان وەک خاوەنی ڕەسەنی داتای کەسیی خۆیان، خاوەنی ئەم مافە دەستوورییە نەگۆڕانەن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندان وەک خاوەنی ڕەسەنی داتای کەسیی خۆیان، خاوەنی ئەم مافە دەستوورییە نەگۆڕانەن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3677"
        },
        {
          "id": "p3679",
          "sourceIndex": 3679,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مافی دەستگەیشتن: مافی بینین و وەرگرتنەوەی کۆپییەکی گشت ئەو داتایانەی کە دەوڵەت لەسەریان کۆی کردووەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مافی دەستگەیشتن: مافی بینین و وەرگرتنەوەی کۆپییەکی گشت ئەو داتایانەی کە دەوڵەت لەسەریان کۆی کردووەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3678"
        },
        {
          "id": "p3680",
          "sourceIndex": 3680,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مافی ڕاستکردنەوە: مافی داخوازکردنی ڕاستکردنەوەی هەر زانیارییەکی چەوت یان ناتەواو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مافی ڕاستکردنەوە: مافی داخوازکردنی ڕاستکردنەوەی هەر زانیارییەکی چەوت یان ناتەواو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3678"
        },
        {
          "id": "p3681",
          "sourceIndex": 3681,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. مافی زانینی بەکارهێنان: مافی ئاگاداربوون لەوەی کە کام دامەزراوە و بۆ چ مەبەستێکی قانوونیی، دەستیان بە داتاکانیان گەیشتووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. مافی زانینی بەکارهێنان: مافی ئاگاداربوون لەوەی کە کام دامەزراوە و بۆ چ مەبەستێکی قانوونیی، دەستیان بە داتاکانیان گەیشتووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3678"
        },
        {
          "id": "p3682",
          "sourceIndex": 3682,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. مافی لەبیرچوونەوە: مافی داخوازکردنی سڕینەوەی ئەو داتایانەی کە چیتر پێویست نین، بەپێی ئەو سنووربەندییانەی کە قانوون دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. مافی لەبیرچوونەوە: مافی داخوازکردنی سڕینەوەی ئەو داتایانەی کە چیتر پێویست نین، بەپێی ئەو سنووربەندییانەی کە قانوون دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3678"
        },
        {
          "id": "p3683",
          "sourceIndex": 3683,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: ژێرخانی داتا و بەرپرسیارێتیی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: ژێرخانی داتا و بەرپرسیارێتیی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3684",
          "sourceIndex": 3684,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. گشت داتاکانی پەیوەست بە (KN-ID) بە بەشێک لە سامانی ستراتیژیی نەتەوەیی دادەنرێن و دەبێت تەنیا لەنێو ژێرخانی دیجیتاڵیی نیشتمانیدا هەڵبگیرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گشت داتاکانی پەیوەست بە"
            },
            {
              "text": " (KN-ID) "
            },
            {
              "text": "بە بەشێک لە سامانی ستراتیژیی نەتەوەیی دادەنرێن و دەبێت تەنیا لەنێو ژێرخانی دیجیتاڵیی نیشتمانیدا هەڵبگیرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3683"
        },
        {
          "id": "p3685",
          "sourceIndex": 3685,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. گواستنەوەی ئەم داتایانە بۆ دەرەوەی قەڵەمڕەوی قانوونیی کۆمار، بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گواستنەوەی ئەم داتایانە بۆ دەرەوەی قەڵەمڕەوی قانوونیی کۆمار، بە تاوانی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3683"
        },
        {
          "id": "p3686",
          "sourceIndex": 3686,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. دەوڵەت بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگرێ کە لە ئەنجامی دزەکردن یان بەد بەکارهێنانی داتای نێو پەڕگاڵی (KN-ID)ـەوە بەر شارۆمەندان بکەوێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لە ئەنجامی دزەکردن یان بەد بەکارهێنانی داتای نێو پەڕگاڵی"
            },
            {
              "text": " (KN-ID)"
            },
            {
              "text": "ـەوە بەر شارۆمەندان بکەوێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3683"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 116,
      "slug": "clause-116",
      "articleNumber": 116,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "پەڕگاڵی دیموکراسیی دیجیتاڵی",
      "body": "یەکەم: بنچینەی دەستووری و دیجیتاڵکردنی بنەماکان\n\n١.١. ئەرکی دەستووریی ئەم بەندە، دامەزراندنی پەڕگاڵێکە کە تێیدا مافە دیموکراتییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان وەک لەم دەستوورەدا چەسپێنراون، بە تەواوی دیجیتاڵ دەکرێن و بە تواناکانی دەوڵەتی ژیر تەیار دەکرێن.\n\n١.٢. ئامانجی ئەم پەڕگاڵە، گۆڕینی دیموکراسییە لە ڕووداوێکی خولییەوە بۆ پرۆسەیەکی زیندوو و درێژەدارییەتی دەسەڵاتداریی کە تێیدا ویستی کۆمەڵ بە شێوەیەکی دینامیکی کار لەسەر بڕیار و وارگێڕییەکانی دەوڵەت دەکات.\n\n١.٣. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر دەبێتە کارپێکەری تەکنیکی و ویژدانی قانوونیی ئەم پەڕگاڵە دیموکراتییە و گشت میکانیزمەکانی ئەم بەندە لە ڕێگەی ئەوەوە ڕایی دەکرێن.\n\nدوویەم: بنچینەی بەشداری: مافی گەیشتن بە پانتایی دیجیتاڵی\n\n٢.١. دەوڵەت گەرەنتیی مافی گەیشتنی یەکسان و بێ سانسۆری گشت شارۆمەندان بە ژێرخانی دیجیتاڵیی نیشتمانی دەکات.\n\n٢.٢. بەپێی قانوون، دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕیی و تەرخانکردنی بوودجەی پێویست بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە هیچ شارۆمەندێک لەبەر هۆکاری جوگرافی، ئابووری، یان جەستەیی، لە ڕاییکردنی مافە دیموکراتییە دیجیتاڵییەکانی بێبەش نەبێت.\n\n٢.٣. ئەم وارگێڕییانە دابینکردنی ئینتەرنێتی خێرا و هەرزان و دابینکردنی خولی فێربوونی دیجیتاڵی بۆ توێژە بەتەمەنەکان و کەمئەندامان لەخۆدەگرێت.\n\n٢.٤. دامەزراوە گشتییەکان پابەند دەکرێن بە دابینکردنی خاڵی گەیشتنی گشتی و خۆڕایی بە وارگەی دیجیتاڵیی نیشتمانی.\n\nسێیەم: سندوقی دەنگدانی دیجیتاڵی: پاراستنی دەنگی جەماوەر\n\n٣.١. قانوون، پەڕگاڵی دەنگدانی ئەلیکترۆنیی پشتڕاستکراو بە شوناسی دیجیتاڵی (KN-ID)  وەک یەکێک لە شێوازە فەرمییەکانی دەنگدان لە هەڵبژاردن و ڕاپرسییە گشتییەکاندا دادەمەزرێنێت.\n\n٣.٢. دەوڵەتی ژیر دەبێتە گەرەنتیکەری دەستپاکی و ئاسایشی تەواوی پڕۆسەی دەنگدان، لە ڕێگەی:\n\nئا. نهێنیکردنی ڕەهای دەنگ و شوناسی دەنگدەر لە ڕێگەی تەکنەلۆژیای نهێنیکردنی دووسەرەوە.\n\nب. مسۆگەرکردنی دەستکارینەکردنی هەر دەنگێک لە ساتی تۆمارکردنەوە تا ژماردنی کۆتایی، بە تەکنەلۆژیای دابەشکراو.\n\nپ. شیاوبوونی تەواوی پڕۆسەکە بۆ پشکنین و وردبینیی سەربەخۆ لەلایەن لایەنی سێیەمی باوەڕپێکراوەوە، بەبێ ئاشکراکردنی شوناسی دەنگدەران.\n\nچوارەم: گۆڕەپانی دیجیتاڵی: پلاتفۆرمی ڕاوێژی نیشتمانی\n\n٤.١. \"پلاتفۆرمی ڕاوێژی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" وەک میکانیزمێکی دەستووریی هەردەمیی دادەمەزرێت.\n\n٤.٢. ئەم پلاتفۆرمە، کە بۆ گشت شارۆمەندانی خاوەن (KN-ID) کراوە دەبێت، بۆ تاوتوێکردنی ئەو پرسە ستراتیژییانە بەکاردەهێنرێ کە لەلایەن سەرکۆمار یان مەکۆی نیشتمانییەوە دەخرێنەڕوو.\n\n٤.٣. دەوڵەتی ژیر ئەرکی کارپێکردنی ئەم پلاتفۆرمەی لە ئەستۆدایە و دەرەنجامی گفتوگۆکان وەک ڕاسپاردەیەکی ڕاوێژکاری پێشکەش بە دامەزراوە پەیوەندیدارەکان دەکات.\n\nپێنجەم: چاودێریی دیجیتاڵیی کۆمەڵ بەسەر دەسەڵاتدارییەوە\n\n٥.١. بەپێی دەستوور، \"دەروازەی ڕوونایی نیشتمانی\" دادەمەزرێت، کە پلاتفۆرمێکی دیجیتاڵیی ناوەندییە.\n\n٥.٢. دەوڵەتی ژیر ئەرکی کۆکردنەوە، ڕێکخستن و خستنەڕووی بێوچانی ئەم زانیارییانەی لەسەر ئەم دەروازەیە لە ئەستۆدایە:\n\nئا. خەرجییەکانی بودجەی گشتی بە شێوەی زیندوو.\n\nب. وردەکاریی گشت گرێبەستە گشتییەکان.\n\nپ. تۆماری دەنگدانی نوێنەران لە مەکۆی نیشتمانی.\n\nت. سامانی ئاشکراکراوی بەرپرسانی باڵای دەوڵەت.\n\nشەشەم: پێداچوونەوەی قانوونیی دینامیک: دەنگی بێپسانەوەی کۆمەڵ\n\n٦.١. شارۆمەندان مافی هەڵسەنگاندنی بێوچانی بۆ قانوون و وارگێڕییە بەرکارەکان لە ڕێگەی پلاتفۆرمی دیجیتاڵییەوە دەبێت.\n\n٦.٢. دەوڵەتی ژیر بە شێوەیەکی بێپسانەوە کاریگەریی قانوونەکان لەسەر کۆمەڵگا شیدەکاتەوە و لە باریی ناسینەوەی ناڕەزایەتییەکی بەرچاو، دۆسییەکە ئاڕاستەی مەکۆی نیشتمانی دەکات بۆ پێداچوونەوە.\n\nحەوتەم: مافی گردبوونەوە و داخوازکاریی دیجیتاڵی\n\n٧.١. مافی گردبوونەوە و خۆپیشاندانی ئاشتییانە، مافی ڕێکخستنی گردبوونەوە و داخوازکاریی دیجیتاڵیش لەخۆدەگرێت.\n\n٧.٢. شارۆمەندان مافیان هەیە لە ڕێگەی پلاتفۆرمی دیجیتاڵیی نیشتمانییەوە، داخوازکاریی گشتی ئاڕاستەی دامەزراوەکانی دەوڵەت بکەن. ئەگەر داخوازکارییەک ژمارەی دیاریکراوی واژۆی بەدەست هێنا، دامەزراوەی پەیوەندیدار پابەندە بە وەڵامدانەوەی فەرمی.\n\nهەشتەم: دەستپێشخەریی قانووندانانی کۆمەڵ\n\n٨.١. شارۆمەندان مافیان هەیە پێشنیازی پڕۆژەقانوون بکەن.\n\n٨.٢. دەوڵەتی ژیر ئەرکی پشتڕاستکردنەوەی واژۆکان و دڵنیابوون لە گونجانی پێشنیازەکە لەگەڵ بنەماکانی دەستووردا لە ئەستۆ دەگرێت.\n\n٨.٣. ئەگەر پێشنیازێک ژمارەی دیاریکراوی واژۆی دیجیتاڵیی بەدەست هێنا، ئەوا مەکۆی نیشتمانی پابەند دەکرێت بە تاوتوێکردنی و بە شێوەیەکی ئاشکرا هۆکاری پەسەندکردن یان دانەدواوەی ڕابگەیەنێت.\n\nنۆیەم: ڕاپرسیی گشتیی دیجیتاڵی: پرسیاری چارەنووسساز\n\n٩.١. ڕاپرسیی گشتیی دیجیتاڵی، تەنیا لەسەر ئەو پرسانە ئەنجام دەدرێ کە کاریگەریی بنەڕەتییان لەسەر داهاتووی دەوڵەت هەیە.\n\n٩.٢. ئەنجامدانی ڕاپرسی، بەپێی مەرجی توندی دەستووری دەبێ کە قانوون دیاری دەکات.\n\n٩.٣. دەوڵەتی ژیر بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی تەکنیکیی تەواوی پڕۆسەکە و دڵنیابوون لە دەستپاکی و ئاسایشی.\n\nدەیەم: قەڵغانی دیجیتاڵی: پاراستنی پەڕگاڵی دیموکراتی\n\n١٠.١. دەوڵەتی ژیر و \"قەڵغانی سایبەریی نیشتمانی\" ئەرکی پاراستنی دەستپاکی و ئاسایشی گشت پڕۆسەیەکی دیموکراتیی دیجیتاڵییان لە ئەستۆدایە.\n\n١٠.٢. دەوڵەتی ژیر ئەرکی ناسینەوە و بەرەنگاربوونەوەی سیستماتیکی ئەو کەمپینە زانیارییە چەواشەکارانەیەی لە ئەستۆدایە کە ئامانج لێی کاریگەریکردنە سەر ویستمەندیی ئازادی دەنگدەرانە.\n\n١٠.٣. هەر هەوڵێک بۆ دەستکاریکردن، تێکدان، یان بڵاوکردنەوەی زانیاریی چەواشەکارانە بە مەبەستی کاریگەریکردنە سەر پڕۆسە دیموکراتییەکان، بە تاوانێکی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت.\n\nیازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی و باڵادەستیی دەستوور\n\n١١.١. وردەکاریی ڕاییکردنی میکانیزمەکانی ئەم بەندە، بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.\n\n١١.٢. هیچ قانوونێک کە لەسەر بنەمای ئەم بەندە دەربچێت، نابێت ببێتە هۆی کەمکردنەوەی دەسەڵاتە بنەڕەتییەکانی دامەزراوە هەڵبژێردراوەکانی کۆمار یان پێچەوانەی بنەما نەگۆڕەکانی تری ئەم دەستوورە بێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3688",
          "sourceIndex": 3688,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنچینەی دەستووری و دیجیتاڵکردنی بنەماکان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنچینەی دەستووری و دیجیتاڵکردنی بنەماکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3689",
          "sourceIndex": 3689,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئەرکی دەستووریی ئەم بەندە، دامەزراندنی پەڕگاڵێکە کە تێیدا مافە دیموکراتییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان وەک لەم دەستوورەدا چەسپێنراون، بە تەواوی دیجیتاڵ دەکرێن و بە تواناکانی دەوڵەتی ژیر تەیار دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی دەستووریی ئەم بەندە، دامەزراندنی پەڕگاڵێکە کە تێیدا مافە دیموکراتییە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان وەک لەم دەستوورەدا چەسپێنراون، بە تەواوی دیجیتاڵ دەکرێن و بە تواناکانی دەوڵەتی ژیر تەیار دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3688"
        },
        {
          "id": "p3690",
          "sourceIndex": 3690,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئامانجی ئەم پەڕگاڵە، گۆڕینی دیموکراسییە لە ڕووداوێکی خولییەوە بۆ پرۆسەیەکی زیندوو و درێژەدارییەتی دەسەڵاتداریی کە تێیدا ویستی کۆمەڵ بە شێوەیەکی دینامیکی کار لەسەر بڕیار و وارگێڕییەکانی دەوڵەت دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی ئەم پەڕگاڵە، گۆڕینی دیموکراسییە لە ڕووداوێکی خولییەوە بۆ پرۆسەیەکی زیندوو و درێژەدارییەتی دەسەڵاتداریی کە تێیدا ویستی کۆمەڵ بە شێوەیەکی دینامیکی کار لەسەر بڕیار و وارگێڕییەکانی دەوڵەت دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3688"
        },
        {
          "id": "p3691",
          "sourceIndex": 3691,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر دەبێتە کارپێکەری تەکنیکی و ویژدانی قانوونیی ئەم پەڕگاڵە دیموکراتییە و گشت میکانیزمەکانی ئەم بەندە لە ڕێگەی ئەوەوە ڕایی دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر دەبێتە کارپێکەری تەکنیکی و ویژدانی قانوونیی ئەم پەڕگاڵە دیموکراتییە و گشت میکانیزمەکانی ئەم بەندە لە ڕێگەی ئەوەوە ڕایی دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3688"
        },
        {
          "id": "p3692",
          "sourceIndex": 3692,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: بنچینەی بەشداری: مافی گەیشتن بە پانتایی دیجیتاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": بنچینەی بەشداری: مافی گەیشتن بە پانتایی دیجیتاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3693",
          "sourceIndex": 3693,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت گەرەنتیی مافی گەیشتنی یەکسان و بێ سانسۆری گشت شارۆمەندان بە ژێرخانی دیجیتاڵیی نیشتمانی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت گەرەنتیی مافی گەیشتنی یەکسان و بێ سانسۆری گشت شارۆمەندان بە ژێرخانی دیجیتاڵیی نیشتمانی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3692"
        },
        {
          "id": "p3694",
          "sourceIndex": 3694,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. بەپێی قانوون، دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕیی و تەرخانکردنی بوودجەی پێویست بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە هیچ شارۆمەندێک لەبەر هۆکاری جوگرافی، ئابووری، یان جەستەیی، لە ڕاییکردنی مافە دیموکراتییە دیجیتاڵییەکانی بێبەش نەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون، دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕیی و تەرخانکردنی بوودجەی پێویست بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە هیچ شارۆمەندێک لەبەر هۆکاری جوگرافی، ئابووری، یان جەستەیی، لە ڕاییکردنی مافە دیموکراتییە دیجیتاڵییەکانی بێبەش نەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3692"
        },
        {
          "id": "p3695",
          "sourceIndex": 3695,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ئەم وارگێڕییانە دابینکردنی ئینتەرنێتی خێرا و هەرزان و دابینکردنی خولی فێربوونی دیجیتاڵی بۆ توێژە بەتەمەنەکان و کەمئەندامان لەخۆدەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم وارگێڕییانە دابینکردنی ئینتەرنێتی خێرا و هەرزان و دابینکردنی خولی فێربوونی دیجیتاڵی بۆ توێژە بەتەمەنەکان و کەمئەندامان لەخۆدەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3692"
        },
        {
          "id": "p3696",
          "sourceIndex": 3696,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. دامەزراوە گشتییەکان پابەند دەکرێن بە دابینکردنی خاڵی گەیشتنی گشتی و خۆڕایی بە وارگەی دیجیتاڵیی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دامەزراوە گشتییەکان پابەند دەکرێن بە دابینکردنی خاڵی گەیشتنی گشتی و خۆڕایی بە وارگەی دیجیتاڵیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3692"
        },
        {
          "id": "p3697",
          "sourceIndex": 3697,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: سندوقی دەنگدانی دیجیتاڵی: پاراستنی دەنگی جەماوەر",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: سندوقی دەنگدانی دیجیتاڵی: پاراستنی دەنگی جەماوەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3698",
          "sourceIndex": 3698,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. قانوون، پەڕگاڵی دەنگدانی ئەلیکترۆنیی پشتڕاستکراو بە شوناسی دیجیتاڵی (KN-ID)  وەک یەکێک لە شێوازە فەرمییەکانی دەنگدان لە هەڵبژاردن و ڕاپرسییە گشتییەکاندا دادەمەزرێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوون، پەڕگاڵی دەنگدانی ئەلیکترۆنیی پشتڕاستکراو بە شوناسی دیجیتاڵی"
            },
            {
              "text": " (KN-ID) "
            },
            {
              "text": " "
            },
            {
              "text": "وەک یەکێک لە شێوازە فەرمییەکانی دەنگدان لە هەڵبژاردن و ڕاپرسییە گشتییەکاندا دادەمەزرێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3697"
        },
        {
          "id": "p3699",
          "sourceIndex": 3699,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. دەوڵەتی ژیر دەبێتە گەرەنتیکەری دەستپاکی و ئاسایشی تەواوی پڕۆسەی دەنگدان، لە ڕێگەی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ژیر دەبێتە گەرەنتیکەری دەستپاکی و ئاسایشی تەواوی پڕۆسەی دەنگدان، لە ڕێگەی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3697"
        },
        {
          "id": "p3700",
          "sourceIndex": 3700,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. نهێنیکردنی ڕەهای دەنگ و شوناسی دەنگدەر لە ڕێگەی تەکنەلۆژیای نهێنیکردنی دووسەرەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. نهێنیکردنی ڕەهای دەنگ و شوناسی دەنگدەر لە ڕێگەی تەکنەلۆژیای نهێنیکردنی دووسەرەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3699"
        },
        {
          "id": "p3701",
          "sourceIndex": 3701,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مسۆگەرکردنی دەستکارینەکردنی هەر دەنگێک لە ساتی تۆمارکردنەوە تا ژماردنی کۆتایی، بە تەکنەلۆژیای دابەشکراو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مسۆگەرکردنی دەستکارینەکردنی هەر دەنگێک لە ساتی تۆمارکردنەوە تا ژماردنی کۆتایی، بە تەکنەلۆژیای دابەشکراو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3699"
        },
        {
          "id": "p3702",
          "sourceIndex": 3702,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. شیاوبوونی تەواوی پڕۆسەکە بۆ پشکنین و وردبینیی سەربەخۆ لەلایەن لایەنی سێیەمی باوەڕپێکراوەوە، بەبێ ئاشکراکردنی شوناسی دەنگدەران.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. شیاوبوونی تەواوی پڕۆسەکە بۆ پشکنین و وردبینیی سەربەخۆ لەلایەن لایەنی سێیەمی باوەڕپێکراوەوە، بەبێ ئاشکراکردنی شوناسی دەنگدەران"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3699"
        },
        {
          "id": "p3703",
          "sourceIndex": 3703,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: گۆڕەپانی دیجیتاڵی: پلاتفۆرمی ڕاوێژی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: گۆڕەپانی دیجیتاڵی: پلاتفۆرمی ڕاوێژی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3704",
          "sourceIndex": 3704,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. \"پلاتفۆرمی ڕاوێژی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" وەک میکانیزمێکی دەستووریی هەردەمیی دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "پلاتفۆرمی ڕاوێژی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" وەک میکانیزمێکی دەستووریی هەردەمیی دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3703"
        },
        {
          "id": "p3705",
          "sourceIndex": 3705,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەم پلاتفۆرمە، کە بۆ گشت شارۆمەندانی خاوەن (KN-ID) کراوە دەبێت، بۆ تاوتوێکردنی ئەو پرسە ستراتیژییانە بەکاردەهێنرێ کە لەلایەن سەرکۆمار یان مەکۆی نیشتمانییەوە دەخرێنەڕوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پلاتفۆرمە، کە بۆ گشت شارۆمەندانی خاوەن"
            },
            {
              "text": " (KN-ID) "
            },
            {
              "text": "کراوە دەبێت، بۆ تاوتوێکردنی ئەو پرسە ستراتیژییانە بەکاردەهێنر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لەلایەن سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": " یان مەکۆی نیشتمانییەوە دەخرێنەڕوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3703"
        },
        {
          "id": "p3706",
          "sourceIndex": 3706,
          "style": "Normal",
          "text": "٤.٣. دەوڵەتی ژیر ئەرکی کارپێکردنی ئەم پلاتفۆرمەی لە ئەستۆدایە و دەرەنجامی گفتوگۆکان وەک ڕاسپاردەیەکی ڕاوێژکاری پێشکەش بە دامەزراوە پەیوەندیدارەکان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ژیر ئەرکی کارپێکردنی ئەم پلاتفۆرمەی لە ئەستۆدایە و دەرەنجامی گفتوگۆکان وەک ڕاسپاردەیەکی ڕاوێژکاری پێشکەش بە دامەزراوە پەیوەندیدارەکان دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3705"
        },
        {
          "id": "p3707",
          "sourceIndex": 3707,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: چاودێریی دیجیتاڵیی کۆمەڵ بەسەر دەسەڵاتدارییەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: چاودێریی دیجیتاڵیی کۆمەڵ بەسەر دەسەڵاتدارییەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3708",
          "sourceIndex": 3708,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. بەپێی دەستوور، \"دەروازەی ڕوونایی نیشتمانی\" دادەمەزرێت، کە پلاتفۆرمێکی دیجیتاڵیی ناوەندییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی دەستوور، \"دەروازەی ڕوونایی نیشتمانی\" دادەمەزرێت، کە پلاتفۆرمێکی دیجیتاڵیی ناوەندییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3707"
        },
        {
          "id": "p3709",
          "sourceIndex": 3709,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دەوڵەتی ژیر ئەرکی کۆکردنەوە، ڕێکخستن و خستنەڕووی بێوچانی ئەم زانیارییانەی لەسەر ئەم دەروازەیە لە ئەستۆدایە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ژیر ئەرکی کۆکردنەوە، ڕێکخستن و خستنەڕووی بێوچانی ئەم زانیارییانەی لەسەر ئەم دەروازەیە لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3707"
        },
        {
          "id": "p3710",
          "sourceIndex": 3710,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. خەرجییەکانی بودجەی گشتی بە شێوەی زیندوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. خەرجییەکانی بودجەی گشتی بە شێوەی زیندوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3709"
        },
        {
          "id": "p3711",
          "sourceIndex": 3711,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. وردەکاریی گشت گرێبەستە گشتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. وردەکاریی گشت گرێبەستە گشتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3709"
        },
        {
          "id": "p3712",
          "sourceIndex": 3712,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. تۆماری دەنگدانی نوێنەران لە مەکۆی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. تۆماری دەنگدانی نوێنەران لە مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3709"
        },
        {
          "id": "p3713",
          "sourceIndex": 3713,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. سامانی ئاشکراکراوی بەرپرسانی باڵای دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. سامانی ئاشکراکراوی بەرپرسانی باڵای دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3709"
        },
        {
          "id": "p3714",
          "sourceIndex": 3714,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: پێداچوونەوەی قانوونیی دینامیک: دەنگی بێپسانەوەی کۆمەڵ",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: پێداچوونەوەی قانوونیی دینامیک: دەنگی بێپسانەوەی کۆمەڵ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3715",
          "sourceIndex": 3715,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. شارۆمەندان مافی هەڵسەنگاندنی بێوچانی بۆ قانوون و وارگێڕییە بەرکارەکان لە ڕێگەی پلاتفۆرمی دیجیتاڵییەوە دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندان مافی هەڵسەنگاندنی بێوچانی بۆ قانوون و وارگێڕییە بەرکارەکان لە ڕێگەی پلاتفۆرمی دیجیتاڵییەوە دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3714"
        },
        {
          "id": "p3716",
          "sourceIndex": 3716,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. دەوڵەتی ژیر بە شێوەیەکی بێپسانەوە کاریگەریی قانوونەکان لەسەر کۆمەڵگا شیدەکاتەوە و لە باریی ناسینەوەی ناڕەزایەتییەکی بەرچاو، دۆسییەکە ئاڕاستەی مەکۆی نیشتمانی دەکات بۆ پێداچوونەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ژیر بە شێوەیەکی بێپسانەوە کاریگەریی قانوونەکان لەسەر کۆمەڵگا شیدەکاتەوە و لە باریی ناسینەوەی ناڕەزایەتییەکی بەرچاو، دۆسییەکە ئاڕاستەی مەکۆی نیشتمانی دەکات بۆ پێداچوونەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3714"
        },
        {
          "id": "p3717",
          "sourceIndex": 3717,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: مافی گردبوونەوە و داخوازکاریی دیجیتاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: مافی گردبوونەوە و داخوازکاریی دیجیتاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3718",
          "sourceIndex": 3718,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. مافی گردبوونەوە و خۆپیشاندانی ئاشتییانە، مافی ڕێکخستنی گردبوونەوە و داخوازکاریی دیجیتاڵیش لەخۆدەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی گردبوونەوە و خۆپیشاندانی ئاشتییانە، مافی ڕێکخستنی گردبوونەوە و داخوازکاریی دیجیتاڵیش لەخۆدەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3717"
        },
        {
          "id": "p3719",
          "sourceIndex": 3719,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. شارۆمەندان مافیان هەیە لە ڕێگەی پلاتفۆرمی دیجیتاڵیی نیشتمانییەوە، داخوازکاریی گشتی ئاڕاستەی دامەزراوەکانی دەوڵەت بکەن. ئەگەر داخوازکارییەک ژمارەی دیاریکراوی واژۆی بەدەست هێنا، دامەزراوەی پەیوەندیدار پابەندە بە وەڵامدانەوەی فەرمی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندان مافیان هەیە لە ڕێگەی پلاتفۆرمی دیجیتاڵیی نیشتمانییەوە، داخوازکاریی گشتی ئاڕاستەی دامەزراوەکانی دەوڵەت بکەن. ئەگەر داخوازکارییەک ژمارەی دیاریکراوی واژۆی بەدەست هێنا، دامەزراوەی پەیوەندیدار پابەندە بە وەڵامدانەوەی فەرمی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3717"
        },
        {
          "id": "p3720",
          "sourceIndex": 3720,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: دەستپێشخەریی قانووندانانی کۆمەڵ",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: دەستپێشخەریی قانووندانانی کۆمەڵ"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3721",
          "sourceIndex": 3721,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. شارۆمەندان مافیان هەیە پێشنیازی پڕۆژەقانوون بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندان مافیان هەیە پێشنیازی پڕۆژەقانوون بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3720"
        },
        {
          "id": "p3722",
          "sourceIndex": 3722,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. دەوڵەتی ژیر ئەرکی پشتڕاستکردنەوەی واژۆکان و دڵنیابوون لە گونجانی پێشنیازەکە لەگەڵ بنەماکانی دەستووردا لە ئەستۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ژیر ئەرکی پشتڕاستکردنەوەی واژۆکان و دڵنیابوون لە گونجانی پێشنیازەکە لەگەڵ بنەماکانی دەستووردا لە ئەستۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3720"
        },
        {
          "id": "p3723",
          "sourceIndex": 3723,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٣. ئەگەر پێشنیازێک ژمارەی دیاریکراوی واژۆی دیجیتاڵیی بەدەست هێنا، ئەوا مەکۆی نیشتمانی پابەند دەکرێت بە تاوتوێکردنی و بە شێوەیەکی ئاشکرا هۆکاری پەسەندکردن یان دانەدواوەی ڕابگەیەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەگەر پێشنیازێک ژمارەی دیاریکراوی واژۆی دیجیتاڵیی بەدەست هێنا، ئەوا مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " پابەند دەکرێت بە تاوتوێکردنی و بە شێوەیەکی ئاشکرا هۆکاری پەسەندکردن یان دانەدواوەی ڕابگەیەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3720"
        },
        {
          "id": "p3724",
          "sourceIndex": 3724,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: ڕاپرسیی گشتیی دیجیتاڵی: پرسیاری چارەنووسساز",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: ڕاپرسیی گشتیی دیجیتاڵی: پرسیاری چارەنووسساز"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3725",
          "sourceIndex": 3725,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. ڕاپرسیی گشتیی دیجیتاڵی، تەنیا لەسەر ئەو پرسانە ئەنجام دەدرێ کە کاریگەریی بنەڕەتییان لەسەر داهاتووی دەوڵەت هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕاپرسیی گشتیی دیجیتاڵی، تەنیا لەسەر ئەو پرسانە ئەنجام دەدر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "کاریگەریی بنەڕەتییان لەسەر داهاتووی دەوڵەت هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3724"
        },
        {
          "id": "p3726",
          "sourceIndex": 3726,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. ئەنجامدانی ڕاپرسی، بەپێی مەرجی توندی دەستووری دەبێ کە قانوون دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەنجامدانی ڕاپرسی، بەپێی مەرجی توندی دەستووری دەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "قانوون دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3724"
        },
        {
          "id": "p3727",
          "sourceIndex": 3727,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٣. دەوڵەتی ژیر بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی تەکنیکیی تەواوی پڕۆسەکە و دڵنیابوون لە دەستپاکی و ئاسایشی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ژیر بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی تەکنیکیی تەواوی پڕۆسەکە و دڵنیابوون لە دەستپاکی و ئاسایشی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3724"
        },
        {
          "id": "p3728",
          "sourceIndex": 3728,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دەیەم: قەڵغانی دیجیتاڵی: پاراستنی پەڕگاڵی دیموکراتی",
          "runs": [
            {
              "text": "دەیەم: قەڵغانی دیجیتاڵی: پاراستنی پەڕگاڵی دیموکراتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3729",
          "sourceIndex": 3729,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. دەوڵەتی ژیر و \"قەڵغانی سایبەریی نیشتمانی\" ئەرکی پاراستنی دەستپاکی و ئاسایشی گشت پڕۆسەیەکی دیموکراتیی دیجیتاڵییان لە ئەستۆدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ژیر و \"قەڵغانی سایبەریی نیشتمانی\" ئەرکی پاراستنی دەستپاکی و ئاسایشی گشت پڕۆسەیەکی دیموکراتیی دیجیتاڵییان لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3728"
        },
        {
          "id": "p3730",
          "sourceIndex": 3730,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. دەوڵەتی ژیر ئەرکی ناسینەوە و بەرەنگاربوونەوەی سیستماتیکی ئەو کەمپینە زانیارییە چەواشەکارانەیەی لە ئەستۆدایە کە ئامانج لێی کاریگەریکردنە سەر ویستمەندیی ئازادی دەنگدەرانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ژیر ئەرکی ناسینەوە و بەرەنگاربوونەوەی سیستماتیکی ئەو کەمپینە زانیارییە چەواشەکارانەیەی لە ئەستۆدایە کە ئامانج لێی کاریگەریکردنە سەر ویستمەندیی ئازادی دەنگدەرانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3728"
        },
        {
          "id": "p3731",
          "sourceIndex": 3731,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٣. هەر هەوڵێک بۆ دەستکاریکردن، تێکدان، یان بڵاوکردنەوەی زانیاریی چەواشەکارانە بە مەبەستی کاریگەریکردنە سەر پڕۆسە دیموکراتییەکان، بە تاوانێکی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک بۆ دەستکاریکردن، تێکدان، یان بڵاوکردنەوەی زانیاریی چەواشەکارانە بە مەبەستی کاریگەریکردنە سەر پڕۆسە دیموکراتییەکان، بە تاوانێکی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی و پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3728"
        },
        {
          "id": "p3732",
          "sourceIndex": 3732,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی و باڵادەستیی دەستوور",
          "runs": [
            {
              "text": "یازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی و باڵادەستیی دەستوور"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3733",
          "sourceIndex": 3733,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.١. وردەکاریی ڕاییکردنی میکانیزمەکانی ئەم بەندە، بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وردەکاریی ڕاییکردنی میکانیزمەکانی ئەم بەندە، بە قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3732"
        },
        {
          "id": "p3734",
          "sourceIndex": 3734,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٢. هیچ قانوونێک کە لەسەر بنەمای ئەم بەندە دەربچێت، نابێت ببێتە هۆی کەمکردنەوەی دەسەڵاتە بنەڕەتییەکانی دامەزراوە هەڵبژێردراوەکانی کۆمار یان پێچەوانەی بنەما نەگۆڕەکانی تری ئەم دەستوورە بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ قانوونێک کە لەسەر بنەمای ئەم بەندە دەربچێت، نابێت ببێتە هۆی کەمکردنەوەی دەسەڵاتە بنەڕەتییەکانی دامەزراوە هەڵبژێردراوەکانی کۆمار یان پێچەوانەی بنەما نەگۆڕەکانی تری ئەم دەستوورە بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3732"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 117,
      "slug": "clause-117",
      "articleNumber": 117,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری",
      "body": "یەکەم: بنچینەی دەستووری و ئامانجی دەوڵەت\n\n١.١. دەسەڵاتی دادوەریی کۆماری کوردستان وەک یەکێک لە کۆڵەکە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت، دەسەڵاتێکی یەکگرتووە و لە هەردوو ڕەهەندی فیزیکی و دیجیتاڵیدا کارەکانی ڕادەپەڕێنێت. ئامانجی ئەم بەندە، دیجیتاڵکردنی پڕۆسەکانی دەسەڵاتی دادوەرییە بە مەبەستی بەهێزکردنی سەروەریی قانوون، خێراکردنی پڕۆسەی دادبینی و مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی کارای شارۆمەندان بە دادپەروەری.\n\n١.٢. دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری، بە هیچ شێوەیەک گۆڕانکاری لە سروشت، سەربەخۆیی و بێلایەنیی دەسەڵاتی دادوەریدا ناکات، بەڵکوو ئامرازێکی مۆدێرنە بۆ ڕاییکردنی ئەرکە دەستوورییەکانی.\n\n١.٣. گشت پڕۆسە و ژێرخانە دیجیتاڵییەکانی دادوەری دەکەونە ژێر چاودێری و بەڕێوەبردنی ڕاستەوخۆی دەسەڵاتی دادوەریی خۆیەوە وەک لەم دەستوورەدا پێناسە کراوە.\n\nدوویەم: پانتایی دیجیتاڵکردن\n\n٢.١. پەڕگاڵی دادوەریی دیجیتاڵی، بەپێی ئەو قانوونەی کە ئەم بوارە ڕێک دەخات، ئەم پڕۆسە بنەڕەتییانەی خوارەوە لەخۆ دەگرێت:\n\nئا. تۆمارکردنی سکاڵا و داخوازی قانوونیی:\n\nشارۆمەندان و پارێزەران دەتوانن لە ڕێگەی دەروازەی دادوەریی نیشتمانییەوە و بە بەکارهێنانی شوناسی دیجیتاڵی (KN-ID)، سکاڵا و داخوازی قانوونیی تۆمار بکەن.\n\nپەڕگاڵەکە بە شێوەیەکی خۆگەڕ پشتڕاستکردنەوەی سەرەتایی بۆ داخوازکارییەکان دەکات و ڕەوانەی دادگای پسپۆڕی دەکات.\n\nب. بەڕێوەبردنی دۆسیەی دیجیتاڵی:\n\nهەر دۆسیەیەکی قانوونیی، کۆدێکی دیجیتاڵیی تایبەت و نەگۆڕی پێ دەدرێت.\n\nگشت بەڵگەنامە، نووسراو و بڕیارێکی پەیوەست بە دۆسیەکەوە، بە شێوەی دیجیتاڵی ئەرشیڤ دەکرێت.\n\nپ. ئاڵوگۆڕی بەڵگەنامەی قانوونیی:\n\nگشت ئاڵوگۆڕێکی بەڵگەنامە و نووسراوی قانوونیی لەنێوان لایەنەکانی داخواز و دادگادا، لەسەر پلاتفۆرمێکی نهێنیکراو و پارێزراو ئەنجام دەدرێت.\n\nپەڕگاڵەکە بە شێوەیەکی خۆگەڕ کات و بەرواری وەرگرتنی هەر بەڵگەنامەیەک تۆمار دەکات، کە هێزی قانوونیی تەواوی دەبێت.\n\nسێیەم: دەروازەی دادوەریی نیشتمانی\n\n٣.١. \"دەروازەی دادوەریی نیشتمانی\" وەک تاکە پلاتفۆرمی فەرمی بۆ کارلێکی شارۆمەندان و پارێزەران لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریدا دادەمەزرێت.\n\n٣.٢. ئەم دەروازەیە، کە لە ڕێگەی شوناسی دیجیتاڵییەوە (KN-ID) دەستگەیشتن دەکات، ئەم توانایانەی خوارەوە دابین دەکات:\n\nئا. بەدواداچوونی زیندووی قۆناغەکانی دۆسیەی قانوونیی.\n\nب. ئاگادارکردنەوەی خۆگەڕی لایەنەکان لە وادەی دانیشتنەکان و بڕیارە نوێیەکان.\n\nپ. دەستگەیشتن بە ئەرشیڤی دیجیتاڵیی بڕیارە دادوەرییە بڵاوکراوەکان.\n\nچوارەم: بەڵگەی دیجیتاڵی و ڕەسەنایەتی\n\n٤.١. قانوون بنەما و ستانداردی وەرگرتن، پاراستن و هەڵسەنگاندنی بەڵگەی دیجیتاڵی دادەڕێژێت.\n\n٤.٢. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەرکی پاراستنی دەستپاکی و ڕەسەنایەتیی بەڵگە دیجیتاڵییەکانی لە ئەستۆ دایە، لە ڕێگەی:\n\nئا. بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای \"مۆری کاتی\" بۆ دیاریکردنی کاتی دروستبوونی بەڵگەکە.\n\nب. بەکارهێنانی ئەلگۆریتمی نهێنیکراو بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بەڵگەکە لە دوای تۆمارکردنییەوە دەستکاری نەکراوە.\n\nپێنجەم: دانیشتنی دادگای دیجیتاڵی\n\n٥.١. بەڕێوەبردنی دانیشتنی دادگا لە ڕێگەی ڤیدیۆ کۆنفرانسەوە بۆ ئەو داخواز ژیاری، بازرگانی و کارگێڕییانەی کە قانوون دیاری دەکات، ڕێگەپێدراوە.\n\n٥.٢. دانیشتنی دیجیتاڵی دەبێت هەمان گەرەنتییە قانوونییەکانی دانیشتنی فیزیکی مسۆگەر بکات، لەوانە:\n\nئا. مافی ئامادەبوون و بەرگریکردنی لایەنەکان و پارێزەرەکانیان.\n\nب. کراوەیی دانیشتنەکە بۆ ڕای گشتی، مەگەر لەو دۆخانەدا نەبێ کە قانوون دیاری کردووە.\n\nشەشەم: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر وەک ئامرازی ڕایەدار\n\n٦.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر وەک ئامرازێکی ڕایەدار و پشتیوانیکار بۆ دەسەڵاتی دادوەری کار دەکات، نەک وەک بڕیاردەر.\n\n٦.٢. ئەرکەکانی دەوڵەتی ژیر لەم چوارچێوەیەدا بریتین لە:\n\nئا. پاراستنی پەڕگاڵ: قەڵغانکردنی تەواوی ژێرخانی دادوەریی دیجیتاڵی لەبەرامبەر هەر هەوڵێکی دزەکردن، دەستکاریکردن یان تێکدان.\n\nب. خۆکارکردنی کارگێڕی: بەڕێوەبردنی خۆگەڕی کارە کارگێڕییەکانی وەک خشتەبەندکردنی دانیشتنەکان، ئاگادارکردنەوەی لایەنەکان و ئەرشیڤکردنی بڕیارەکان.\n\nپ. پشتیوانیی شیکاری: دابینکردنی ئامرازی شیکاریی داتا بۆ یارمەتیدانی دادوەران لە بەڕێوەبردنی دۆسیە ئاڵۆزەکاندا، بەبێ ئەوەی دەست لە ناوەڕۆکی دادبینییەکە وەربدات.\n\nحەوتەم: گەرەنتییەکانی دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە\n\n٧.١. دیجیتاڵکردنی پڕۆسەکان نابێت ببێتە هۆی کەمکردنەوەی هیچ کام لە مافە بنەڕەتییەکانی دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە.\n\n٧.٢. مافی پارێزەر، مافی ڕووبەڕووبوونەوەی بەڵگە و بنەمای بێتاوانبوون تا سەلماندنی تاوان، لە وارگەی دیجیتاڵیدا بە هەمان شێوەی وارگەی فیزیکی پارێزراون.\n\nهەشتەم: دەستگەیشتنی یەکسان بە دادپەروەری\n\n٨.١. دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی ناوەندی ڕاژەداریی گشتی بۆ یارمەتیدانی ئەو شارۆمەندانەی کە توانای تەکنیکی یان دەستگەیشتنیان بە پەڕگاڵە دیجیتاڵییەکان سنووردارە.\n\n٨.٢. نابێت هیچ شارۆمەندێک لەبەر هۆکاری تەکنیکی، لە مافی گەیشتن بە دادپەروەری بێبەش بکرێت.\n\nنۆیەم: هێزی قانوونیی بڕیارە دیجیتاڵییەکان\n\nگشت بڕیار و فەرمانێک کە لە پڕۆسەی دادوەریی دیجیتاڵییەوە دەربچێت و بە شوناسی دیجیتاڵیی دادوەری پسپۆڕ پشتڕاست کرابێتەوە، هەمان هێز و بەهای قانوونیی بڕیارە فیزیکییەکانی هەیە.\n\nدەیەم: ئەرشیڤی دادوەریی نیشتمانی\n\n١٠.١. کۆپییەکی دیجیتاڵیی دەستکارینەکراوی گشت بڕیارە دادوەرییەکان، لە ئەرشیڤی نیشتمانیی دیجیتاڵی هەڵدەگیرێت، بۆ مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتی و پاراستنی یادەوەریی دادوەری.\n\n١٠.٢. ئەم ئەرشیڤە دەبێتە سەرچاوەی سەرەکی بۆ لێکۆڵینەوەی قانوونیی و یەکخستنی پێوەرەکانی دادبینی.\n\nیازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند\n\n١١.١. وردەکاریی ڕاییکردنی ئەم بەندە، لەوانە دیاریکردنی جۆری ئەو داخوازیانەی کە دەکرێت بە شێوەی دیجیتاڵی بەڕێوە بچن، پەیڕەوی دادبینیی دیجیتاڵی و ستانداردەکانی بەڵگەی ئەلیکترۆنی، بە قانوونێکی تایبەت ڕێک دەخرێت.\n\n١١.٢. ئەم قانوونە دەبێت لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە و بە ڕاوێژ لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریی دا بڕێژرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3736",
          "sourceIndex": 3736,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنچینەی دەستووری و ئامانجی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنچینەی دەستووری و ئامانجی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3737",
          "sourceIndex": 3737,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەسەڵاتی دادوەریی کۆماری کوردستان وەک یەکێک لە کۆڵەکە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت، دەسەڵاتێکی یەکگرتووە و لە هەردوو ڕەهەندی فیزیکی و دیجیتاڵیدا کارەکانی ڕادەپەڕێنێت. ئامانجی ئەم بەندە، دیجیتاڵکردنی پڕۆسەکانی دەسەڵاتی دادوەرییە بە مەبەستی بەهێزکردنی سەروەریی قانوون، خێراکردنی پڕۆسەی دادبینی و مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی کارای شارۆمەندان بە دادپەروەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی دادوەریی کۆماری کوردستان وەک یەکێک لە کۆڵەکە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت، دەسەڵاتێکی یەکگرتووە و لە هەردوو ڕەهەندی فیزیکی و دیجیتاڵیدا کارەکانی ڕادەپەڕێنێت. ئامانجی ئەم بەندە، دیجیتاڵکردنی پڕۆسەکانی دەسەڵاتی دادوەرییە بە مەبەستی بەهێزکردنی سەروەریی قانوون، خێراکردنی پڕۆسەی دادبینی و مسۆگەرکردنی دەستگەیشتنی کارای شارۆمەندان بە دادپەروەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3736"
        },
        {
          "id": "p3738",
          "sourceIndex": 3738,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری، بە هیچ شێوەیەک گۆڕانکاری لە سروشت، سەربەخۆیی و بێلایەنیی دەسەڵاتی دادوەریدا ناکات، بەڵکوو ئامرازێکی مۆدێرنە بۆ ڕاییکردنی ئەرکە دەستوورییەکانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری، بە هیچ شێوەیەک گۆڕانکاری لە سروشت، سەربەخۆیی و بێلایەنیی دەسەڵاتی دادوەریدا ناکات، بەڵکوو ئامرازێکی مۆدێرنە بۆ ڕاییکردنی ئەرکە دەستوورییەکانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3736"
        },
        {
          "id": "p3739",
          "sourceIndex": 3739,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. گشت پڕۆسە و ژێرخانە دیجیتاڵییەکانی دادوەری دەکەونە ژێر چاودێری و بەڕێوەبردنی ڕاستەوخۆی دەسەڵاتی دادوەریی خۆیەوە وەک لەم دەستوورەدا پێناسە کراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "گشت پڕۆسە و ژێرخانە دیجیتاڵییەکانی دادوەری دەکەونە ژێر چاودێری و بەڕێوەبردنی ڕاستەوخۆی دەسەڵاتی دادوەریی"
            },
            {
              "text": " خۆیەوە وەک لەم دەستوورەدا پێناسە کراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3736"
        },
        {
          "id": "p3740",
          "sourceIndex": 3740,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پانتایی دیجیتاڵکردن",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پانتایی دیجیتاڵکردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3741",
          "sourceIndex": 3741,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پەڕگاڵی دادوەریی دیجیتاڵی، بەپێی ئەو قانوونەی کە ئەم بوارە ڕێک دەخات، ئەم پڕۆسە بنەڕەتییانەی خوارەوە لەخۆ دەگرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی دادوەریی دیجیتاڵی، بەپێی ئەو قانوونەی کە ئەم بوارە ڕێک دەخات، ئەم پڕۆسە بنەڕەتییانەی خوارەوە لەخۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3740"
        },
        {
          "id": "p3742",
          "sourceIndex": 3742,
          "style": "Normal",
          "text": "ئا. تۆمارکردنی سکاڵا و داخوازی قانوونیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تۆمارکردنی سکاڵا و داخوازی قانوونیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3741"
        },
        {
          "id": "p3743",
          "sourceIndex": 3743,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "شارۆمەندان و پارێزەران دەتوانن لە ڕێگەی دەروازەی دادوەریی نیشتمانییەوە و بە بەکارهێنانی شوناسی دیجیتاڵی (KN-ID)، سکاڵا و داخوازی قانوونیی تۆمار بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "شارۆمەندان و پارێزەران دەتوانن لە ڕێگەی دەروازەی دادوەریی نیشتمانییەوە و بە بەکارهێنانی شوناسی دیجیتاڵی"
            },
            {
              "text": " (KN-ID)"
            },
            {
              "text": "، سکاڵا و داخوازی قانوونیی تۆمار بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3741"
        },
        {
          "id": "p3744",
          "sourceIndex": 3744,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پەڕگاڵەکە بە شێوەیەکی خۆگەڕ پشتڕاستکردنەوەی سەرەتایی بۆ داخوازکارییەکان دەکات و ڕەوانەی دادگای پسپۆڕی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پەڕگاڵەکە بە شێوەیەکی خۆگەڕ پشتڕاستکردنەوەی سەرەتایی بۆ داخوازکارییەکان دەکات و ڕەوانەی دادگای پسپۆڕی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3741"
        },
        {
          "id": "p3745",
          "sourceIndex": 3745,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەڕێوەبردنی دۆسیەی دیجیتاڵی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەڕێوەبردنی دۆسیەی دیجیتاڵی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3741"
        },
        {
          "id": "p3746",
          "sourceIndex": 3746,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "هەر دۆسیەیەکی قانوونیی، کۆدێکی دیجیتاڵیی تایبەت و نەگۆڕی پێ دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "هەر دۆسیەیەکی قانوونیی، کۆدێکی دیجیتاڵیی تایبەت و نەگۆڕی پێ دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3745"
        },
        {
          "id": "p3747",
          "sourceIndex": 3747,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "گشت بەڵگەنامە، نووسراو و بڕیارێکی پەیوەست بە دۆسیەکەوە، بە شێوەی دیجیتاڵی ئەرشیڤ دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "گشت بەڵگەنامە، نووسراو و بڕیارێکی پەیوەست بە دۆسیەکەوە، بە شێوەی دیجیتاڵی ئەرشیڤ دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3745"
        },
        {
          "id": "p3748",
          "sourceIndex": 3748,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئاڵوگۆڕی بەڵگەنامەی قانوونیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئاڵوگۆڕی بەڵگەنامەی قانوونیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3741"
        },
        {
          "id": "p3749",
          "sourceIndex": 3749,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "گشت ئاڵوگۆڕێکی بەڵگەنامە و نووسراوی قانوونیی لەنێوان لایەنەکانی داخواز و دادگادا، لەسەر پلاتفۆرمێکی نهێنیکراو و پارێزراو ئەنجام دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "گشت ئاڵوگۆڕێکی بەڵگەنامە و نووسراوی قانوونیی لەنێوان لایەنەکانی داخواز و دادگادا، لەسەر پلاتفۆرمێکی نهێنیکراو و پارێزراو ئەنجام دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3748"
        },
        {
          "id": "p3750",
          "sourceIndex": 3750,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پەڕگاڵەکە بە شێوەیەکی خۆگەڕ کات و بەرواری وەرگرتنی هەر بەڵگەنامەیەک تۆمار دەکات، کە هێزی قانوونیی تەواوی دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پەڕگاڵەکە بە شێوەیەکی خۆگەڕ کات و بەرواری وەرگرتنی هەر بەڵگەنامەیەک تۆمار دەکات، کە هێزی قانوونیی تەواوی دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3748"
        },
        {
          "id": "p3751",
          "sourceIndex": 3751,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: دەروازەی دادوەریی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: دەروازەی دادوەریی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3752",
          "sourceIndex": 3752,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. \"دەروازەی دادوەریی نیشتمانی\" وەک تاکە پلاتفۆرمی فەرمی بۆ کارلێکی شارۆمەندان و پارێزەران لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریدا دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "دەروازەی دادوەریی نیشتمانی\" وەک تاکە پلاتفۆرمی فەرمی بۆ کارلێکی شارۆمەندان و پارێزەران لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریدا دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3751"
        },
        {
          "id": "p3753",
          "sourceIndex": 3753,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم دەروازەیە، کە لە ڕێگەی شوناسی دیجیتاڵییەوە (KN-ID) دەستگەیشتن دەکات، ئەم توانایانەی خوارەوە دابین دەکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەروازەیە، کە لە ڕێگەی شوناسی دیجیتاڵییەوە"
            },
            {
              "text": " (KN-ID) "
            },
            {
              "text": "دەستگەیشتن دەکات، ئەم توانایانەی خوارەوە دابین دەکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3751"
        },
        {
          "id": "p3754",
          "sourceIndex": 3754,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەدواداچوونی زیندووی قۆناغەکانی دۆسیەی قانوونیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەدواداچوونی زیندووی قۆناغەکانی دۆسیەی قانوونیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3753"
        },
        {
          "id": "p3755",
          "sourceIndex": 3755,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئاگادارکردنەوەی خۆگەڕی لایەنەکان لە وادەی دانیشتنەکان و بڕیارە نوێیەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئاگادارکردنەوەی خۆگەڕی لایەنەکان لە وادەی دانیشتنەکان و بڕیارە نوێیەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3753"
        },
        {
          "id": "p3756",
          "sourceIndex": 3756,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەستگەیشتن بە ئەرشیڤی دیجیتاڵیی بڕیارە دادوەرییە بڵاوکراوەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەستگەیشتن بە ئەرشیڤی دیجیتاڵیی بڕیارە دادوەرییە بڵاوکراوەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3753"
        },
        {
          "id": "p3757",
          "sourceIndex": 3757,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: بەڵگەی دیجیتاڵی و ڕەسەنایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: بەڵگەی دیجیتاڵی و ڕەسەنایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3758",
          "sourceIndex": 3758,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. قانوون بنەما و ستانداردی وەرگرتن، پاراستن و هەڵسەنگاندنی بەڵگەی دیجیتاڵی دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوون بنەما و ستانداردی وەرگرتن، پاراستن و هەڵسەنگاندنی بەڵگەی دیجیتاڵی دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3757"
        },
        {
          "id": "p3759",
          "sourceIndex": 3759,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەرکی پاراستنی دەستپاکی و ڕەسەنایەتیی بەڵگە دیجیتاڵییەکانی لە ئەستۆ دایە، لە ڕێگەی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەرکی پاراستنی دەستپاکی و ڕەسەنایەتیی بەڵگە دیجیتاڵییەکانی لە ئەستۆ دایە، لە ڕێگەی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3757"
        },
        {
          "id": "p3760",
          "sourceIndex": 3760,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای \"مۆری کاتی\" بۆ دیاریکردنی کاتی دروستبوونی بەڵگەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای \"مۆری کاتی\" بۆ دیاریکردنی کاتی دروستبوونی بەڵگەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3759"
        },
        {
          "id": "p3761",
          "sourceIndex": 3761,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەکارهێنانی ئەلگۆریتمی نهێنیکراو بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بەڵگەکە لە دوای تۆمارکردنییەوە دەستکاری نەکراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەکارهێنانی ئەلگۆریتمی نهێنیکراو بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بەڵگەکە لە دوای تۆمارکردنییەوە دەستکاری نەکراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3759"
        },
        {
          "id": "p3762",
          "sourceIndex": 3762,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: دانیشتنی دادگای دیجیتاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: دانیشتنی دادگای دیجیتاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3763",
          "sourceIndex": 3763,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. بەڕێوەبردنی دانیشتنی دادگا لە ڕێگەی ڤیدیۆ کۆنفرانسەوە بۆ ئەو داخواز ژیاری، بازرگانی و کارگێڕییانەی کە قانوون دیاری دەکات، ڕێگەپێدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەڕێوەبردنی دانیشتنی دادگا لە ڕێگەی ڤیدیۆ کۆنفرانسەوە بۆ ئەو داخواز ژیاری، بازرگانی و کارگێڕییانەی کە قانوون دیاری دەکات، ڕێگەپێدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3762"
        },
        {
          "id": "p3764",
          "sourceIndex": 3764,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دانیشتنی دیجیتاڵی دەبێت هەمان گەرەنتییە قانوونییەکانی دانیشتنی فیزیکی مسۆگەر بکات، لەوانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دانیشتنی دیجیتاڵی دەبێت هەمان گەرەنتییە قانوونییەکانی دانیشتنی فیزیکی مسۆگەر بکات، لەوانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3762"
        },
        {
          "id": "p3765",
          "sourceIndex": 3765,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مافی ئامادەبوون و بەرگریکردنی لایەنەکان و پارێزەرەکانیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مافی ئامادەبوون و بەرگریکردنی لایەنەکان و پارێزەرەکانیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3764"
        },
        {
          "id": "p3766",
          "sourceIndex": 3766,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کراوەیی دانیشتنەکە بۆ ڕای گشتی، مەگەر لەو دۆخانەدا نەبێ کە قانوون دیاری کردووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کراوەیی دانیشتنەکە بۆ ڕای گشتی، مەگەر لەو دۆخانەدا نەب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "قانوون دیاری کردووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3764"
        },
        {
          "id": "p3767",
          "sourceIndex": 3767,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر وەک ئامرازی ڕایەدار",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر وەک ئامرازی ڕایەدار"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3768",
          "sourceIndex": 3768,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر وەک ئامرازێکی ڕایەدار و پشتیوانیکار بۆ دەسەڵاتی دادوەری کار دەکات، نەک وەک بڕیاردەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر وەک ئامرازێکی ڕایەدار و پشتیوانیکار بۆ دەسەڵاتی دادوەری کار دەکات، نەک وەک بڕیاردەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3767"
        },
        {
          "id": "p3769",
          "sourceIndex": 3769,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. ئەرکەکانی دەوڵەتی ژیر لەم چوارچێوەیەدا بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکەکانی دەوڵەتی ژیر لەم چوارچێوەیەدا بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3767"
        },
        {
          "id": "p3770",
          "sourceIndex": 3770,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاراستنی پەڕگاڵ: قەڵغانکردنی تەواوی ژێرخانی دادوەریی دیجیتاڵی لەبەرامبەر هەر هەوڵێکی دزەکردن، دەستکاریکردن یان تێکدان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاراستنی پەڕگاڵ: قەڵغانکردنی تەواوی ژێرخانی دادوەریی دیجیتاڵی لەبەرامبەر هەر هەوڵێکی دزەکردن، دەستکاریکردن یان تێکدان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3769"
        },
        {
          "id": "p3771",
          "sourceIndex": 3771,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. خۆکارکردنی کارگێڕی: بەڕێوەبردنی خۆگەڕی کارە کارگێڕییەکانی وەک خشتەبەندکردنی دانیشتنەکان، ئاگادارکردنەوەی لایەنەکان و ئەرشیڤکردنی بڕیارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. خۆکارکردنی کارگێڕی: بەڕێوەبردنی خۆگەڕی کارە کارگێڕییەکانی وەک خشتەبەندکردنی دانیشتنەکان، ئاگادارکردنەوەی لایەنەکان و ئەرشیڤکردنی بڕیارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3769"
        },
        {
          "id": "p3772",
          "sourceIndex": 3772,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پشتیوانیی شیکاری: دابینکردنی ئامرازی شیکاریی داتا بۆ یارمەتیدانی دادوەران لە بەڕێوەبردنی دۆسیە ئاڵۆزەکاندا، بەبێ ئەوەی دەست لە ناوەڕۆکی دادبینییەکە وەربدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پشتیوانیی شیکاری: دابینکردنی ئامرازی شیکاریی داتا بۆ یارمەتیدانی دادوەران لە بەڕێوەبردنی دۆسیە ئاڵۆزەکاندا، بەبێ ئەوەی دەست لە ناوەڕۆکی دادبینییەکە وەربدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3769"
        },
        {
          "id": "p3773",
          "sourceIndex": 3773,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: گەرەنتییەکانی دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: گەرەنتییەکانی دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3774",
          "sourceIndex": 3774,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. دیجیتاڵکردنی پڕۆسەکان نابێت ببێتە هۆی کەمکردنەوەی هیچ کام لە مافە بنەڕەتییەکانی دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دیجیتاڵکردنی پڕۆسەکان نابێت ببێتە هۆی کەمکردنەوەی هیچ کام لە مافە بنەڕەتییەکانی دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3773"
        },
        {
          "id": "p3775",
          "sourceIndex": 3775,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. مافی پارێزەر، مافی ڕووبەڕووبوونەوەی بەڵگە و بنەمای بێتاوانبوون تا سەلماندنی تاوان، لە وارگەی دیجیتاڵیدا بە هەمان شێوەی وارگەی فیزیکی پارێزراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مافی پارێزەر، مافی ڕووبەڕووبوونەوەی بەڵگە و بنەمای بێتاوانبوون تا سەلماندنی تاوان، لە وارگەی دیجیتاڵیدا بە هەمان شێوەی وارگەی فیزیکی پارێزراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3773"
        },
        {
          "id": "p3776",
          "sourceIndex": 3776,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: دەستگەیشتنی یەکسان بە دادپەروەری",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: دەستگەیشتنی یەکسان بە دادپەروەری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3777",
          "sourceIndex": 3777,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی ناوەندی ڕاژەداریی گشتی بۆ یارمەتیدانی ئەو شارۆمەندانەی کە توانای تەکنیکی یان دەستگەیشتنیان بە پەڕگاڵە دیجیتاڵییەکان سنووردارە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پابەندە بە دامەزراندنی ناوەندی ڕاژەداریی گشتی بۆ یارمەتیدانی ئەو شارۆمەندانەی کە توانای تەکنیکی یان دەستگەیشتنیان بە پەڕگاڵە دیجیتاڵییەکان سنووردارە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3776"
        },
        {
          "id": "p3778",
          "sourceIndex": 3778,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. نابێت هیچ شارۆمەندێک لەبەر هۆکاری تەکنیکی، لە مافی گەیشتن بە دادپەروەری بێبەش بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "نابێت هیچ شارۆمەندێک لەبەر هۆکاری تەکنیکی، لە مافی گەیشتن بە دادپەروەری بێبەش بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3776"
        },
        {
          "id": "p3779",
          "sourceIndex": 3779,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: هێزی قانوونیی بڕیارە دیجیتاڵییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: هێزی قانوونیی بڕیارە دیجیتاڵییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3780",
          "sourceIndex": 3780,
          "style": "Normal",
          "text": "گشت بڕیار و فەرمانێک کە لە پڕۆسەی دادوەریی دیجیتاڵییەوە دەربچێت و بە شوناسی دیجیتاڵیی دادوەری پسپۆڕ پشتڕاست کرابێتەوە، هەمان هێز و بەهای قانوونیی بڕیارە فیزیکییەکانی هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "گشت بڕیار و فەرمانێک کە لە پڕۆسەی دادوەریی دیجیتاڵییەوە دەربچێت و بە شوناسی دیجیتاڵیی دادوەری پسپۆڕ پشتڕاست کرابێتەوە، هەمان هێز و بەهای قانوونیی بڕیارە فیزیکییەکانی هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p3779"
        },
        {
          "id": "p3781",
          "sourceIndex": 3781,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دەیەم: ئەرشیڤی دادوەریی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "دەیەم: ئەرشیڤی دادوەریی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3782",
          "sourceIndex": 3782,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. کۆپییەکی دیجیتاڵیی دەستکارینەکراوی گشت بڕیارە دادوەرییەکان، لە ئەرشیڤی نیشتمانیی دیجیتاڵی هەڵدەگیرێت، بۆ مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتی و پاراستنی یادەوەریی دادوەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆپییەکی دیجیتاڵیی دەستکارینەکراوی گشت بڕیارە دادوەرییەکان، لە ئەرشیڤی نیشتمانیی دیجیتاڵی هەڵدەگیرێت، بۆ مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتی و پاراستنی یادەوەریی دادوەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3781"
        },
        {
          "id": "p3783",
          "sourceIndex": 3783,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. ئەم ئەرشیڤە دەبێتە سەرچاوەی سەرەکی بۆ لێکۆڵینەوەی قانوونیی و یەکخستنی پێوەرەکانی دادبینی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرشیڤە دەبێتە سەرچاوەی سەرەکی بۆ لێکۆڵینەوەی قانوونیی و یەکخستنی پێوەرەکانی دادبینی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3781"
        },
        {
          "id": "p3784",
          "sourceIndex": 3784,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "یازدەیەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3785",
          "sourceIndex": 3785,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.١. وردەکاریی ڕاییکردنی ئەم بەندە، لەوانە دیاریکردنی جۆری ئەو داخوازیانەی کە دەکرێت بە شێوەی دیجیتاڵی بەڕێوە بچن، پەیڕەوی دادبینیی دیجیتاڵی و ستانداردەکانی بەڵگەی ئەلیکترۆنی، بە قانوونێکی تایبەت ڕێک دەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وردەکاریی ڕاییکردنی ئەم بەندە، لەوانە دیاریکردنی جۆری ئەو داخوازیانەی کە دەکرێت بە شێوەی دیجیتاڵی بەڕێوە بچن، پەیڕەوی دادبینیی دیجیتاڵی و ستانداردەکانی بەڵگەی ئەلیکترۆنی، بە قانوونێکی تایبەت ڕێک دەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3784"
        },
        {
          "id": "p3786",
          "sourceIndex": 3786,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٢. ئەم قانوونە دەبێت لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە و بە ڕاوێژ لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریی دا بڕێژرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم قانوونە دەبێت لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە و بە ڕاوێژ لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەریی دا بڕێژرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3784"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 118,
      "slug": "clause-118",
      "articleNumber": 118,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی",
      "body": "یەکەم: ئەرکی بوونایەتی و پێگەی دەستووری\n\n١.١. کۆماری کوردستان، لە پێناو پاراستنی بوونی خۆی و مسۆگەرکردنی ئاسایشی نەوەکانی، دان بەوەدا دەنێ کە لە سەدەی بیست و یەکدا، سەروەریی ڕاستەقینە لە توانای کۆنترۆڵکردن، شیکردنەوە و بەکارهێنانی ستراتیژیی زانیارییەوە سەرچاوە دەگرێت. لەم سۆنگەیەوە، \"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی\" وەک مێشکی ستراتیژیی کۆمار دادەمەزرێت. ئەرکی ئەم ناوەندە بریتییە لە گۆڕینی زانیاریی خاو بۆ هێزی نەتەوەیی و گۆڕینی کۆمار لە یەکەیەکی کاردانەوەییەوە بۆ ئەکتەرێکی پێشبینیکەر و خاوەن دەستپێشخەری.\n\n١.٢. ئامانجی باڵای ئەم ناوەندە بریتییە لە بنیاتنانی \"ئاوەزێکی ستراتیژیی نەتەوەیی\" کە توانای تێگەیشتنی قووڵی لە هەڕەشە و دەرفەتەکان هەبێت پێش ئەوەی زەق ببنەوە.\n\n١.٣. ئەم ناوەندە دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەژێر سەرپەرشتیی ستراتیژیی \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\"دایە.\n\n١.٤. ئەم ناوەندە بە شێوەیەکی بنەڕەتی دامەزراوەیەکی شیکارییە، نەک ئۆپەراسیۆنی. ئەرکی ڕاییکردنی کرداری سەربازی یان بەرگریی ژیاری لە ئەستۆی ئەم ناوەندەدا نییە.\n\n١.٥. هیچ دەسەڵاتێکی کارگێڕی یان سەربازیی تر بۆی نییە دەست لە کاروباری شیکاری و ناوخۆیی ناوەندەکە وەربدات.\n\nدوویەم: یەکخستنی گشتگیریی هەواڵگری\n\n٢.١. ناوەندەکە تاکە خاڵی نیشتمانییە بۆ یەکخستنی هەواڵگریی گشتگیر.\n\n٢.٢. ئەرکی کۆکردنەوە و پۆلێنکردنی زانیارییە لە گشت سەرچاوە هەواڵگرییەکانەوە، لەوانە:\n\nئا. زانیاریی تەکنیکی لە \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\"ـەوە.\n\nب. ڕاپۆرتی هەڕەشە لە \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\"ـیەوە.\n\nپ. زانیاریی مرۆیی و سیگناڵی لە دەزگای هەواڵگریی نیشتمانییەوە.\n\nت. زانیاری لە سەرچاوە کراوەکانەوە.\n\nج. زانیاریی ئاڵوگۆڕکراو لەگەڵ دەزگا هەواڵگرییەکانی دەوڵەتە هاوپەیمانەکان.\n\nچ. زانیاریی ئابووری و دارایی لە بانکی ناوەندییەوە.\n\nح. زانیاری لە کەرتی تایبەتەوە، لە چوارچێوەی قانووندا.\n\nسێیەم: شیکاریی ستراتیژی و پێشبینی\n\n٣.١. ئەرکی بنەڕەتیی ناوەندەکە، گۆڕینی داتای خاوە بۆ هەواڵگریی ستراتیژیی شیکراوە.\n\n٣.٢. ئەم ئەرکە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:\n\nئا. شیکاریی درێژخایەن لەسەر نیازی ئەکتەرە دوژمنکارەکان.\n\nب. ئامادەکردنی ڕاپۆرتی دەوریی \"هەڵسەنگاندنی هەڕەشەی نیشتمانی\".\n\nپ. پێشبینیی ستراتیژی بۆ ناسینەوەی هەڕەشە نوێیەکانی داهاتوو.\n\nت. دەرکردنی \"ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە\" بۆ دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت.\n\nج. ناسینەوە و شیکردنەوەی کەمپینە زانیارییە چەواشەکارەکان.\n\nچ. هەڵسەنگاندنی لاوازییەکانی ژێرخانی نیشتمانی.\n\nچوارەم: دژە-هەواڵگری و دیاریکردنی سەرچاوەی هەڕەشە\n\n٤.١. ناوەندەکە بەرپرسیارێتیی سەرەکیی هەیە لە بەرەنگاربوونەوەی هەواڵگریی ئەلیکترۆنیی دوژمن.\n\n٤.٢. ئەرکی ناسینەوە و پووچەڵکردنەوەی هەوڵە هەواڵگرییەکانی دوژمنانە کە ئامانجیان دزەکردنە نێو ژێرخانی نیشتمانی.\n\n٤.٣. بەکارهێنانی پێشکەوتووترین تەکنیک بۆ دیاریکردنی ورد و باوەڕپێکراوی سەرچاوەی هێرشە ئەلیکترۆنییە ستراتیژییەکان.\n\n٤.٤. ئامادەکردنی دۆسیەی تەکنیکی و قانوونیی بۆ پشتیوانیکردن لە وەڵامدانەوەی دەوڵەت.\n\nپێنجەم: سەرکردایەتی و بەڕێوەبردن\n\n٥.١. ناوەندەکە لەلایەن \"سەرۆکی ناوەند\"ـەوە بەڕێوە دەبرێت، کە بە پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بۆ خولێکی حەوت ساڵەی نوێنەکراوە دادەنرێت.\n\n٥.٢. بەربژێری ئەم پۆستە دەبێت خاوەنی باڵاترین ئاستی پسپۆڕی و ئەزموونی سەلمێندراو بێت لە بواری هەواڵگری، شیکاریی ستراتیژی یان ئاسایشی ئەلیکترۆنیدا و نابێت هیچ پۆستێکی پارتایەتیی هەبووبێت.\n\nشەشەم: پەیکەری ناوخۆیی و بەڕێوەبەرایەتییە پسپۆڕەکان\n\n٦.١. پەیکەری ناوخۆیی ناوەندەکە بەپێی پێویستییە ستراتیژییەکان و بە قانوون دیاری دەکرێت، بەڵام لانیکەم ئەم چوار کۆڵەکە سەرەکییە لەخۆ دەگرێت:\n\nئا. کۆڵەکەی کۆکردنەوە و هاوکاری.\n\nب. کۆڵەکەی شیکاری و پێشبینی.\n\nپ. کۆڵەکەی بەرەنگاربوونەوە و پاراستن.\n\nت. کۆڵەکەی تەکنەلۆژیا و داهێنان.\n\nحەوتەم: چەرخی هەواڵگری و میکانیزمی بڵاوکردنەوە\n\n٧.١. ناوەندەکە بە شێوەیەکی سیستماتیک و درێژەدار، چەند جۆرێکی جیاواز لە بەرهەمی هەواڵگری بەرهەم دەهێنێت و دابەشی دەکات، لەوانە:\n\nئا. هەواڵگریی کرداری بۆ \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\".\n\nب. هەڵسەنگاندنی هەڕەشە و زانیاریی خۆپارێزی بۆ \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\".\n\nپ. کورتەی هەواڵگریی ستراتیژی بۆ \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" و سەرکۆمار.\n\nهەشتەم: تەیارخانەی تەکنەلۆژی و تێکەڵکێشی لەگەڵ دەوڵەتی ژیر\n\n٨.١. ناوەندەکە دەبێتە بەکارهێنەری سەرەکیی تواناکانی شیکاریی داتای گەورە و ژیریی دەستکردی پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر، کە ژینگەی ژمێریاریی پێویست و دەستگەیشتنی پارێزراو بە بنکە داتا نیشتمانییەکان بۆ ناوەندەکە دابین دەکات.\n\n٨.٢. ناوەندەکە خۆی خاوەنی یەکەی توێژینەوە و گەشەپێدانی تایبەت دەبێت و بە هاوئاهەنگی لەگەڵ \"دامەزراوەی نیشتمانی بۆ داهێنانی بەرگری\" کار دەکات.\n\nنۆیەم: کادر و بنەمای \"ئاوەزی ستراتیژیی نەتەوە\"\n\n٩.١. کادر و شیکاروانانی ئەم ناوەندە، نوخبەی هزری و ستراتیژیی کۆمارن لە بواری دیجیتاڵیدا.\n\n٩.٢. وەرگرتن و پلەبەرزکردنەوەیان تەنیا لەسەر بنەمای شایستەسالاریی ڕەها، توانای شیکاریی بێهاوتا، و وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و ئەم دەستوورە دەبێت.\n\n٩.٣. دەوڵەت \"بەرنامەی نیشتمانیی بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنی بەهرەی ستراتیژی\" دادەمەزرێنێت.\n\n٩.٤. ناوەندەکە خاوەنی ئەکادیمیای ناوخۆیی تایبەتمەند دەبێت بۆ ڕاهێنانی بێوچان.\n\nدەیەم: چاودێری و لێپرسینەوەی دیموکراسی\n\n١٠.١. چاودێریی دادوەری: هەر کردەوەیەکی کۆکردنەوەی زانیاری کە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر مافی تایبەتمەندیی شارۆمەندانی کوردستان هەبێت، دەبێت ڕەزامەندیی پێشوەختەی لقی تایبەتمەندی دادگای باڵا بەدەست بهێنێت.\n\n١٠.٢. چاودێریی قانووندانان: ناوەندەکە لە ڕووی قانوونیی، پابەندبوون بە بودجە و ڕێزگرتن لە بنەماکانی دەستوورەوە، لەبەرامبەر لیژنە تایبەتمەندەکانی دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە.\n\n١٠.٣. پشکنەری گشتیی سەربەخۆ: بەپێی قانوون، پۆستی \"پشکنەری گشتیی ناوەند\" دادەمەزرێت، کە کەسێکی سەربەخۆیە و ئەرکی لێکۆڵینەوەیە لە هەر سکاڵایەکی ناوخۆیی سەبارەت بە بەد بەکارهێنانی دەسەڵات.\n\n١٠.٤. ڕێنەدراوکردنی چالاکیی ناوخۆیی: بەکارهێنانی تواناکانی ناوەندەکە بۆ هەر مەبەستێکی ململانێی وارگێڕیی ناوخۆیی، چاودێریکردنی پارتەکان، یان کاریگەریکردنە سەر پڕۆسەی دیموکراسی، بە تاوانێکی قورسی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت.\n\nیازدەیەم: نهێنیپارێزی و سزای قانوونیی\n\n١١.١. گشت کار، زانیاری، شیکاری و بەرهەمەکانی ئەم ناوەندە بە \"نهێنیی باڵای دەوڵەت\" هەژمار دەکرێن.\n\n١١.٢. ئاشکراکردنی هەر زانیارییەک لەلایەن هەر کەسێکەوە، بە تاوانێکی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە، بەپێی ئەو قانوون تایبەتەی کە میکانیزمی توندی پۆلێنکردن و هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ زانیارییە نهێنییەکاندا دادەڕێژێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3788",
          "sourceIndex": 3788,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرکی بوونایەتی و پێگەی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرکی بوونایەتی و پێگەی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3789",
          "sourceIndex": 3789,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان، لە پێناو پاراستنی بوونی خۆی و مسۆگەرکردنی ئاسایشی نەوەکانی، دان بەوەدا دەنێ کە لە سەدەی بیست و یەکدا، سەروەریی ڕاستەقینە لە توانای کۆنترۆڵکردن، شیکردنەوە و بەکارهێنانی ستراتیژیی زانیارییەوە سەرچاوە دەگرێت. لەم سۆنگەیەوە، \"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی\" وەک مێشکی ستراتیژیی کۆمار دادەمەزرێت. ئەرکی ئەم ناوەندە بریتییە لە گۆڕینی زانیاریی خاو بۆ هێزی نەتەوەیی و گۆڕینی کۆمار لە یەکەیەکی کاردانەوەییەوە بۆ ئەکتەرێکی پێشبینیکەر و خاوەن دەستپێشخەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، لە پێناو پاراستنی بوونی خۆی و مسۆگەرکردنی ئاسایشی نەوەکانی، دان بەوەدا دەن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لە سەدەی بیست و یەکدا، سەروەریی ڕاستەقینە لە توانای کۆنترۆڵکردن، شیکردنەوە و بەکارهێنانی ستراتیژیی زانیارییەوە سەرچاوە دەگرێت. لەم سۆنگەیەوە، \"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی\" وەک مێشکی ستراتیژیی کۆمار دادەمەزرێت. ئەرکی ئەم ناوەندە بریتییە لە گۆڕینی زانیاریی خاو بۆ هێزی نەتەوەیی و گۆڕینی کۆمار لە یەکەیەکی کاردانەوەییەوە بۆ ئەکتەرێکی پێشبینیکەر و خاوەن دەستپێشخەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3788"
        },
        {
          "id": "p3790",
          "sourceIndex": 3790,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئامانجی باڵای ئەم ناوەندە بریتییە لە بنیاتنانی \"ئاوەزێکی ستراتیژیی نەتەوەیی\" کە توانای تێگەیشتنی قووڵی لە هەڕەشە و دەرفەتەکان هەبێت پێش ئەوەی زەق ببنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی باڵای ئەم ناوەندە بریتییە لە بنیاتنانی \"ئاوەزێکی ستراتیژیی نەتەوەیی\" کە توانای تێگەیشتنی قووڵی لە هەڕەشە و دەرفەتەکان هەبێت پێش ئەوەی زەق ببنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3788"
        },
        {
          "id": "p3791",
          "sourceIndex": 3791,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ئەم ناوەندە دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەژێر سەرپەرشتیی ستراتیژیی \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\"دایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم ناوەندە دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆی کارگێڕی و داراییە و تەنیا لەژێر سەرپەرشتیی ستراتیژیی \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\"دایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3788"
        },
        {
          "id": "p3792",
          "sourceIndex": 3792,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. ئەم ناوەندە بە شێوەیەکی بنەڕەتی دامەزراوەیەکی شیکارییە، نەک ئۆپەراسیۆنی. ئەرکی ڕاییکردنی کرداری سەربازی یان بەرگریی ژیاری لە ئەستۆی ئەم ناوەندەدا نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەم ناوەندە بە شێوەیەکی بنەڕەتی دامەزراوەیەکی شیکارییە، نەک ئۆپەراسیۆنی. ئەرکی ڕاییکردنی کرداری سەربازی یان بەرگریی ژیاری لە ئەستۆی ئەم ناوەندەدا نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3788"
        },
        {
          "id": "p3793",
          "sourceIndex": 3793,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٥. هیچ دەسەڵاتێکی کارگێڕی یان سەربازیی تر بۆی نییە دەست لە کاروباری شیکاری و ناوخۆیی ناوەندەکە وەربدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هیچ دەسەڵاتێکی کارگێڕی یان سەربازیی تر بۆی نییە دەست لە کاروباری شیکاری و ناوخۆیی ناوەندەکە وەربدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3788"
        },
        {
          "id": "p3794",
          "sourceIndex": 3794,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: یەکخستنی گشتگیریی هەواڵگری",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": یەکخستنی گشتگیریی هەواڵگری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3795",
          "sourceIndex": 3795,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ناوەندەکە تاکە خاڵی نیشتمانییە بۆ یەکخستنی هەواڵگریی گشتگیر.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ناوەندەکە تاکە خاڵی نیشتمانییە بۆ یەکخستنی هەواڵگریی گشتگیر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3794"
        },
        {
          "id": "p3796",
          "sourceIndex": 3796,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەرکی کۆکردنەوە و پۆلێنکردنی زانیارییە لە گشت سەرچاوە هەواڵگرییەکانەوە، لەوانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی کۆکردنەوە و پۆلێنکردنی زانیارییە لە گشت سەرچاوە هەواڵگرییەکانەوە، لەوانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3794"
        },
        {
          "id": "p3797",
          "sourceIndex": 3797,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. زانیاریی تەکنیکی لە \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\"ـەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. زانیاریی تەکنیکی لە \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\"ـەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3796"
        },
        {
          "id": "p3798",
          "sourceIndex": 3798,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕاپۆرتی هەڕەشە لە \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\"ـیەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕاپۆرتی هەڕەشە لە \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\"ـیەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3796"
        },
        {
          "id": "p3799",
          "sourceIndex": 3799,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. زانیاریی مرۆیی و سیگناڵی لە دەزگای هەواڵگریی نیشتمانییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. زانیاریی مرۆیی و سیگناڵی لە دەزگای هەواڵگریی نیشتمانییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3796"
        },
        {
          "id": "p3800",
          "sourceIndex": 3800,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. زانیاری لە سەرچاوە کراوەکانەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. زانیاری لە سەرچاوە کراوەکانەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3796"
        },
        {
          "id": "p3801",
          "sourceIndex": 3801,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. زانیاریی ئاڵوگۆڕکراو لەگەڵ دەزگا هەواڵگرییەکانی دەوڵەتە هاوپەیمانەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. زانیاریی ئاڵوگۆڕکراو لەگەڵ دەزگا هەواڵگرییەکانی دەوڵەتە هاوپەیمانەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3796"
        },
        {
          "id": "p3802",
          "sourceIndex": 3802,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. زانیاریی ئابووری و دارایی لە بانکی ناوەندییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. زانیاریی ئابووری و دارایی لە بانکی ناوەندییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3796"
        },
        {
          "id": "p3803",
          "sourceIndex": 3803,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. زانیاری لە کەرتی تایبەتەوە، لە چوارچێوەی قانووندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. زانیاری لە کەرتی تایبەتەوە، لە چوارچێوەی قانووندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3796"
        },
        {
          "id": "p3804",
          "sourceIndex": 3804,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: شیکاریی ستراتیژی و پێشبینی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: شیکاریی ستراتیژی و پێشبینی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3805",
          "sourceIndex": 3805,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ئەرکی بنەڕەتیی ناوەندەکە، گۆڕینی داتای خاوە بۆ هەواڵگریی ستراتیژیی شیکراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی بنەڕەتیی ناوەندەکە، گۆڕینی داتای خاوە بۆ هەواڵگریی ستراتیژیی شیکراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3804"
        },
        {
          "id": "p3806",
          "sourceIndex": 3806,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم ئەرکە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ئەرکە ئەم بوارانە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3804"
        },
        {
          "id": "p3807",
          "sourceIndex": 3807,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. شیکاریی درێژخایەن لەسەر نیازی ئەکتەرە دوژمنکارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. شیکاریی درێژخایەن لەسەر نیازی ئەکتەرە دوژمنکارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3806"
        },
        {
          "id": "p3808",
          "sourceIndex": 3808,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئامادەکردنی ڕاپۆرتی دەوریی \"هەڵسەنگاندنی هەڕەشەی نیشتمانی\".",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئامادەکردنی ڕاپۆرتی دەوریی \"هەڵسەنگاندنی هەڕەشەی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3806"
        },
        {
          "id": "p3809",
          "sourceIndex": 3809,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پێشبینیی ستراتیژی بۆ ناسینەوەی هەڕەشە نوێیەکانی داهاتوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێشبینیی ستراتیژی بۆ ناسینەوەی هەڕەشە نوێیەکانی داهاتوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3806"
        },
        {
          "id": "p3810",
          "sourceIndex": 3810,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دەرکردنی \"ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە\" بۆ دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دەرکردنی \"ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە\" بۆ دامەزراوە باڵاکانی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3806"
        },
        {
          "id": "p3811",
          "sourceIndex": 3811,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. ناسینەوە و شیکردنەوەی کەمپینە زانیارییە چەواشەکارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. ناسینەوە و شیکردنەوەی کەمپینە زانیارییە چەواشەکارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3806"
        },
        {
          "id": "p3812",
          "sourceIndex": 3812,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. هەڵسەنگاندنی لاوازییەکانی ژێرخانی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. هەڵسەنگاندنی لاوازییەکانی ژێرخانی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3806"
        },
        {
          "id": "p3813",
          "sourceIndex": 3813,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دژە-هەواڵگری و دیاریکردنی سەرچاوەی هەڕەشە",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دژە-هەواڵگری و دیاریکردنی سەرچاوەی هەڕەشە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3814",
          "sourceIndex": 3814,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. ناوەندەکە بەرپرسیارێتیی سەرەکیی هەیە لە بەرەنگاربوونەوەی هەواڵگریی ئەلیکترۆنیی دوژمن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ناوەندەکە بەرپرسیارێتیی سەرەکیی هەیە لە بەرەنگاربوونەوەی هەواڵگریی ئەلیکترۆنیی دوژمن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3813"
        },
        {
          "id": "p3815",
          "sourceIndex": 3815,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەرکی ناسینەوە و پووچەڵکردنەوەی هەوڵە هەواڵگرییەکانی دوژمنانە کە ئامانجیان دزەکردنە نێو ژێرخانی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی ناسینەوە و پووچەڵکردنەوەی هەوڵە هەواڵگرییەکانی دوژمنانە کە ئامانجیان دزەکردنە نێو ژێرخانی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3813"
        },
        {
          "id": "p3816",
          "sourceIndex": 3816,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. بەکارهێنانی پێشکەوتووترین تەکنیک بۆ دیاریکردنی ورد و باوەڕپێکراوی سەرچاوەی هێرشە ئەلیکترۆنییە ستراتیژییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی پێشکەوتووترین تەکنیک بۆ دیاریکردنی ورد و باوەڕپێکراوی سەرچاوەی هێرشە ئەلیکترۆنییە ستراتیژییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3813"
        },
        {
          "id": "p3817",
          "sourceIndex": 3817,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. ئامادەکردنی دۆسیەی تەکنیکی و قانوونیی بۆ پشتیوانیکردن لە وەڵامدانەوەی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئامادەکردنی دۆسیەی تەکنیکی و قانوونیی بۆ پشتیوانیکردن لە وەڵامدانەوەی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3813"
        },
        {
          "id": "p3818",
          "sourceIndex": 3818,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: سەرکردایەتی و بەڕێوەبردن",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: سەرکردایەتی و بەڕێوەبردن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3819",
          "sourceIndex": 3819,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. ناوەندەکە لەلایەن \"سەرۆکی ناوەند\"ـەوە بەڕێوە دەبرێت، کە بە پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بۆ خولێکی حەوت ساڵەی نوێنەکراوە دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ناوەندەکە لەلایەن \"سەرۆکی ناوەند\"ـەوە بەڕێوە دەبرێت، کە بە پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بۆ خولێکی حەوت ساڵەی نوێنەکراوە دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3818"
        },
        {
          "id": "p3820",
          "sourceIndex": 3820,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. بەربژێری ئەم پۆستە دەبێت خاوەنی باڵاترین ئاستی پسپۆڕی و ئەزموونی سەلمێندراو بێت لە بواری هەواڵگری، شیکاریی ستراتیژی یان ئاسایشی ئەلیکترۆنیدا و نابێت هیچ پۆستێکی پارتایەتیی هەبووبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەربژێری ئەم پۆستە دەبێت خاوەنی باڵاترین ئاستی پسپۆڕی و ئەزموونی سەلمێندراو بێت لە بواری هەواڵگری، شیکاریی ستراتیژی یان ئاسایشی ئەلیکترۆنیدا و نابێت هیچ پۆستێکی پارتایەتیی هەبووبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3818"
        },
        {
          "id": "p3821",
          "sourceIndex": 3821,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: پەیکەری ناوخۆیی و بەڕێوەبەرایەتییە پسپۆڕەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: پەیکەری ناوخۆیی و بەڕێوەبەرایەتییە پسپۆڕەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3822",
          "sourceIndex": 3822,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. پەیکەری ناوخۆیی ناوەندەکە بەپێی پێویستییە ستراتیژییەکان و بە قانوون دیاری دەکرێت، بەڵام لانیکەم ئەم چوار کۆڵەکە سەرەکییە لەخۆ دەگرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەیکەری ناوخۆیی ناوەندەکە بەپێی پێویستییە ستراتیژییەکان و بە قانوون دیاری دەکرێت، بەڵام لانیکەم ئەم چوار کۆڵەکە سەرەکییە لەخۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3821"
        },
        {
          "id": "p3823",
          "sourceIndex": 3823,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کۆڵەکەی کۆکردنەوە و هاوکاری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کۆڵەکەی کۆکردنەوە و هاوکاری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3822"
        },
        {
          "id": "p3824",
          "sourceIndex": 3824,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کۆڵەکەی شیکاری و پێشبینی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کۆڵەکەی شیکاری و پێشبینی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3822"
        },
        {
          "id": "p3825",
          "sourceIndex": 3825,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کۆڵەکەی بەرەنگاربوونەوە و پاراستن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کۆڵەکەی بەرەنگاربوونەوە و پاراستن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3822"
        },
        {
          "id": "p3826",
          "sourceIndex": 3826,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. کۆڵەکەی تەکنەلۆژیا و داهێنان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. کۆڵەکەی تەکنەلۆژیا و داهێنان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3822"
        },
        {
          "id": "p3827",
          "sourceIndex": 3827,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: چەرخی هەواڵگری و میکانیزمی بڵاوکردنەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: چەرخی هەواڵگری و میکانیزمی بڵاوکردنەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3828",
          "sourceIndex": 3828,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. ناوەندەکە بە شێوەیەکی سیستماتیک و درێژەدار، چەند جۆرێکی جیاواز لە بەرهەمی هەواڵگری بەرهەم دەهێنێت و دابەشی دەکات، لەوانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ناوەندەکە بە شێوەیەکی سیستماتیک و درێژەدار، چەند جۆرێکی جیاواز لە بەرهەمی هەواڵگری بەرهەم دەهێنێت و دابەشی دەکات، لەوانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3827"
        },
        {
          "id": "p3829",
          "sourceIndex": 3829,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هەواڵگریی کرداری بۆ \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\".",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هەواڵگریی کرداری بۆ \"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3828"
        },
        {
          "id": "p3830",
          "sourceIndex": 3830,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هەڵسەنگاندنی هەڕەشە و زانیاریی خۆپارێزی بۆ \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\".",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هەڵسەنگاندنی هەڕەشە و زانیاریی خۆپارێزی بۆ \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3828"
        },
        {
          "id": "p3831",
          "sourceIndex": 3831,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کورتەی هەواڵگریی ستراتیژی بۆ \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" و سەرکۆمار.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کورتەی هەواڵگریی ستراتیژی بۆ \"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی\" و سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3828"
        },
        {
          "id": "p3832",
          "sourceIndex": 3832,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: تەیارخانەی تەکنەلۆژی و تێکەڵکێشی لەگەڵ دەوڵەتی ژیر",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: تەیارخانەی تەکنەلۆژی و تێکەڵکێشی لەگەڵ دەوڵەتی ژیر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3833",
          "sourceIndex": 3833,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. ناوەندەکە دەبێتە بەکارهێنەری سەرەکیی تواناکانی شیکاریی داتای گەورە و ژیریی دەستکردی پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر، کە ژینگەی ژمێریاریی پێویست و دەستگەیشتنی پارێزراو بە بنکە داتا نیشتمانییەکان بۆ ناوەندەکە دابین دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ناوەندەکە دەبێتە بەکارهێنەری سەرەکیی تواناکانی شیکاریی داتای گەورە و ژیریی دەستکردی پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر"
            },
            {
              "text": "، کە ژینگەی ژمێریاریی پێویست و دەستگەیشتنی پارێزراو بە بنکە داتا نیشتمانییەکان بۆ ناوەندەکە دابین دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3832"
        },
        {
          "id": "p3834",
          "sourceIndex": 3834,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. ناوەندەکە خۆی خاوەنی یەکەی توێژینەوە و گەشەپێدانی تایبەت دەبێت و بە هاوئاهەنگی لەگەڵ \"دامەزراوەی نیشتمانی بۆ داهێنانی بەرگری\" کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ناوەندەکە خۆی خاوەنی یەکەی توێژینەوە و گەشەپێدانی تایبەت دەبێت و بە هاوئاهەنگی لەگەڵ \"دامەزراوەی نیشتمانی بۆ داهێنانی بەرگری\" کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3832"
        },
        {
          "id": "p3835",
          "sourceIndex": 3835,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: کادر و بنەمای \"ئاوەزی ستراتیژیی نەتەوە\"",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: کادر و بنەمای \"ئاوەزی ستراتیژیی نەتەوە"
            },
            {
              "text": "\""
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3836",
          "sourceIndex": 3836,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. کادر و شیکاروانانی ئەم ناوەندە، نوخبەی هزری و ستراتیژیی کۆمارن لە بواری دیجیتاڵیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کادر و شیکاروانانی ئەم ناوەندە، نوخبەی هزری و ستراتیژیی کۆمارن لە بواری دیجیتاڵیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3835"
        },
        {
          "id": "p3837",
          "sourceIndex": 3837,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. وەرگرتن و پلەبەرزکردنەوەیان تەنیا لەسەر بنەمای شایستەسالاریی ڕەها، توانای شیکاریی بێهاوتا، و وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و ئەم دەستوورە دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "وەرگرتن و پلەبەرزکردنەوەیان تەنیا لەسەر بنەمای شایستەسالاریی ڕەها، توانای شیکاریی بێهاوتا، و وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و ئەم دەستوورە دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3835"
        },
        {
          "id": "p3838",
          "sourceIndex": 3838,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٣. دەوڵەت \"بەرنامەی نیشتمانیی بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنی بەهرەی ستراتیژی\" دادەمەزرێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت \"بەرنامەی نیشتمانیی بۆ دۆزینەوە و پێگەیاندنی بەهرەی ستراتیژی\" دادەمەزرێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3835"
        },
        {
          "id": "p3839",
          "sourceIndex": 3839,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٤. ناوەندەکە خاوەنی ئەکادیمیای ناوخۆیی تایبەتمەند دەبێت بۆ ڕاهێنانی بێوچان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ناوەندەکە خاوەنی ئەکادیمیای ناوخۆیی تایبەتمەند دەبێت بۆ ڕاهێنانی بێوچان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3835"
        },
        {
          "id": "p3840",
          "sourceIndex": 3840,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دەیەم: چاودێری و لێپرسینەوەی دیموکراسی",
          "runs": [
            {
              "text": "دەیەم: چاودێری و لێپرسینەوەی دیموکراسی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3841",
          "sourceIndex": 3841,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. چاودێریی دادوەری: هەر کردەوەیەکی کۆکردنەوەی زانیاری کە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر مافی تایبەتمەندیی شارۆمەندانی کوردستان هەبێت، دەبێت ڕەزامەندیی پێشوەختەی لقی تایبەتمەندی دادگای باڵا بەدەست بهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "چاودێریی دادوەری: هەر کردەوەیەکی کۆکردنەوەی زانیاری کە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر مافی تایبەتمەندیی شارۆمەندانی کوردستان هەبێت، دەبێت ڕەزامەندیی پێشوەختەی لقی تایبەتمەندی دادگای باڵا بەدەست بهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3840"
        },
        {
          "id": "p3842",
          "sourceIndex": 3842,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. چاودێریی قانووندانان: ناوەندەکە لە ڕووی قانوونیی، پابەندبوون بە بودجە و ڕێزگرتن لە بنەماکانی دەستوورەوە، لەبەرامبەر لیژنە تایبەتمەندەکانی دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "چاودێریی قانووندانان: ناوەندەکە لە ڕووی قانوونیی، پابەندبوون بە بودجە و ڕێزگرتن لە بنەماکانی دەستوورەوە، لەبەرامبەر لیژنە تایبەتمەندەکانی دەسەڵاتی قانوونداناندا وەڵامدەرەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3840"
        },
        {
          "id": "p3843",
          "sourceIndex": 3843,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٣. پشکنەری گشتیی سەربەخۆ: بەپێی قانوون، پۆستی \"پشکنەری گشتیی ناوەند\" دادەمەزرێت، کە کەسێکی سەربەخۆیە و ئەرکی لێکۆڵینەوەیە لە هەر سکاڵایەکی ناوخۆیی سەبارەت بە بەد بەکارهێنانی دەسەڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پشکنەری گشتیی سەربەخۆ: بەپێی قانوون، پۆستی \"پشکنەری گشتیی ناوەند\" دادەمەزرێت، کە کەسێکی سەربەخۆیە و ئەرکی لێکۆڵینەوەیە لە هەر سکاڵایەکی ناوخۆیی سەبارەت بە بەد بەکارهێنانی دەسەڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3840"
        },
        {
          "id": "p3844",
          "sourceIndex": 3844,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٤. ڕێنەدراوکردنی چالاکیی ناوخۆیی: بەکارهێنانی تواناکانی ناوەندەکە بۆ هەر مەبەستێکی ململانێی وارگێڕیی ناوخۆیی، چاودێریکردنی پارتەکان، یان کاریگەریکردنە سەر پڕۆسەی دیموکراسی، بە تاوانێکی قورسی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ڕێنەدراوکردنی چالاکیی ناوخۆیی: بەکارهێنانی تواناکانی ناوەندەکە بۆ هەر مەبەستێکی ململانێی وارگێڕیی ناوخۆیی، چاودێریکردنی پارتەکان، یان کاریگەریکردنە سەر پڕۆسەی دیموکراسی، بە تاوانێکی قورسی دژ بە پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3840"
        },
        {
          "id": "p3845",
          "sourceIndex": 3845,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یازدەیەم: نهێنیپارێزی و سزای قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "یازدەیەم: نهێنیپارێزی و سزای قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3846",
          "sourceIndex": 3846,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.١. گشت کار، زانیاری، شیکاری و بەرهەمەکانی ئەم ناوەندە بە \"نهێنیی باڵای دەوڵەت\" هەژمار دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گشت کار، زانیاری، شیکاری و بەرهەمەکانی ئەم ناوەندە بە \"نهێنیی باڵای دەوڵەت\" هەژمار دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3845"
        },
        {
          "id": "p3847",
          "sourceIndex": 3847,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٢. ئاشکراکردنی هەر زانیارییەک لەلایەن هەر کەسێکەوە، بە تاوانێکی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە، بەپێی ئەو قانوون تایبەتەی کە میکانیزمی توندی پۆلێنکردن و هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ زانیارییە نهێنییەکاندا دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئاشکراکردنی هەر زانیارییەک لەلایەن هەر کەسێکەوە، بە تاوانێکی قورسی دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێت و ڕووبەڕووی توندترین سزای قانوونیی دەبێتەوە، بەپێی ئەو قانوون تایبەتەی کە میکانیزمی توندی پۆلێنکردن و هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ زانیارییە نهێنییەکاندا دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3845"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 119,
      "slug": "clause-119",
      "articleNumber": 119,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "پەڕگاڵی نیشتمانی بۆ بنیاتنانی پەروەردە و تەندروستی",
      "body": "یەکەم: کۆڵەکەی یەکەم: داڕشتنی ئاوەزی نەتەوەیی لە ڕێگەی پەروەردەوە\n\n١.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی \"پەڕگاڵی یەکگرتووی ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" وەک ژێرخانێکی ستراتیژی بۆ ئاوێتەکردنی کایەکانی پەروەردە و تەندروستی، تاوەکو لە ڕێگەی تواناکانی دەوڵەتی ژیرەوە گەشەی هزری و تەناهیی جەستەیی نەتەوە وەک یەکەیەکی هاوسەنگ و دانەبڕاو مسۆگەر بکرێت.\n\n١.٢. پێداویستییە بنەڕەتییەکانی پرۆگرامی خوێندن: پڕۆگرامی خوێندنی نیشتمانی لە هەموو قۆناغەکاندا دەبێت ئەم بنەما بنەڕەتییانە لەخۆ بگرێت:\n\nئا. بیری ژمێریاری و لۆژیکی پڕۆگرامسازی.\n\nب. خوێندەواریی میدیایی و بیری ڕەخنەگرانە.\n\nپ. ڕەوشتی دیجیتاڵی و شارۆمەندی بەرپرسیارانە.\n\nت. ئاسایشی ئەلیکترۆنیی تاکەکەسی و نیشتمانی.\n\n١.٣. چاودێریی ستراتیژی: \"کۆڕی باڵای تواناسازیی دیجیتاڵی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووری، ئەرکی داڕشتنی ستراتیژیی نیشتمانی و چاودێریکردنی بێپسانەوە ئەم بوارە لە ئەستۆ دەگرێت.\n\nدوویەم: کۆڵەکەی دوویەم: پاراستنی جەستەی نەتەوەیی لە ڕێگەی تەندروستییەوە\n\n٢.١. ئەم بەندە بناغەی قانوونیی پەڕگاڵێکی تەندروستیی نیشتمانیی دیجیتاڵی دادەڕێژێت.\n\n٢.٢.کۆڵەکە بنەڕەتییەکانی پەڕگاڵی تەندروستیی دیجیتاڵی بریتین لە:\n\nئا. تۆماری تەندروستیی یەکگرتووی نیشتمانی.\n\nب. دەروازەی تەندروستیی نیشتمانی.\n\nپ. ڕاژەداریی پزیشکیی دوورمەودا.\n\nت. چاودێریی ستراتیژیی تەندروستیی گشتی.\n\nسێیەم: یەکگرتنی ستراتیژی: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر\n\n٣.١. ئەرکەکانی دەوڵەتی ژیر لەم بوارەدا بریتین لە شیکردنەوەی داتای گەورەی پەروەردەیی و تەندروستی، بە مەبەستی:\n\nئا. پێشبینیکردنی پەتای گشتگیر.\n\nب. داڕشتنی وارگێڕیی پشتئەستوور بە بەڵگە.\n\nپ. باشترکردنی تەرخانکردنی سەرچاوەکان.\n\nت. دیاریکردنی پێداویستییە تاکەکەسییەکان.\n\nج. هەڵسەنگاندنی کاریگەریی درێژخایەن.\n\nچوارەم: شارۆمەند و مافە بنەڕەتییەکانی سەبارەت بە داتا\n\n٤.١. گرینگی ژینەکی داتا و بنەمای دەستگەیشتن: گشت داتایەکی پەروەردەیی و تەندروستیی نێو پەڕگاڵی نیشتمانی، بە سامانێکی ستراتیژی و نهێنیی باڵا هەژمار دەکرێت و دەکەوێتە ژێر قەڵەمڕەوی قانوونیی ڕەهای کۆماری کوردستانەوە. دەستگەیشتن بەم داتایانە لەلایەن هەر کەس و لایەنێکەوە، بەبێ ڕەزامەندیی ئاگادارانە و ئاشکرای خودی شارۆمەند، بە توندی ڕێنەدراوە.\n\n٤.٢. مافە دەستوورییە نەگۆڕەکانی شارۆمەند:\n\nئا. مافی کۆنترۆڵکردنی تەواوی داتاکانی خۆیان و دیاریکردنی ئەوەی کێ بۆی هەیە دەستی پێیان بگات.\n\nب. مافی وەرگرتنەوەی کۆپییەکی تەواوی تۆمارە پەروەردەیی و تەندروستییەکانیان بە شێوەیەکی دیجیتاڵی.\n\nپ. مافی داخوازکردنی ڕاستکردنەوەی هەر زانیارییەکی چەوت یان ناتەواو لە تۆمارەکانیاندا.\n\nت. مافی زانینی ئەوەی کە کام دامەزراوە و بۆ چ مەبەستێکی قانوونیی، دەستیان بە داتاکانیان گەیشتووە.\n\nج. مافی داخوازکردنی سڕینەوەی ئەو داتایانەی کە چیتر بۆ ئەو مەبەستەی بۆی کۆکراونەتەوە پێویست نین، بەپێی ئەو سنووربەندییانەی کە قانوون دیاری دەکات.\n\nپێنجەم: دەستەی باڵای سەرپەرشتیار: ویژدانی ڕەوشتیی پەڕگاڵەکە\n\n٥.١. دامەزراندن و پێکهاتە:\n\nئا. بۆ دڵنیابوون لەوەی کە \"پەڕگاڵی یەکگرتووی ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" هەمیشە لە چوارچێوەی دەستوور و لە ڕاژەی مافەکانی تاک و بەرژەوەندیی گشتیدا دەمێنێتەوە، \"دەستەی باڵای سەرپەرشتیاری ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێ کە خاوەنی سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە.\n\nب. پێکهاتەی دەستەکە لە نوخبەیەکی پسپۆڕی بێلایەن پێک دێت لە بوارەکانی قانوونی دەستووری، ڕەوشتی تەکنەلۆژیا، پزیشکی، پەروەردە و ئاسایشی نەتەوەیی، کە شێوازی هەڵبژاردن و دانانیان بە قانوونێکی تایبەت ڕێک دەخرێت.\n\n٥.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکان:\n\nئا. دانانی ستاندارد و پڕۆتۆکۆڵە ڕەوشتی و قانوونییەکانی بەکارهێنانی داتای پەروەردەیی و تەندروستی.\n\nب. چاودێریکردنی بێپسانەوەی ئەلگۆریتمەکانی دەوڵەتی ژیر بۆ دڵنیابوون لەوەی کە نابنە هۆی دروستکردنی جیاکاریی ناقانوونیی.\n\nپ. لێکۆڵینەوە لە هەر سکاڵایەکی شارۆمەندان سەبارەت بە پێشێلکردنی مافی تایبەتمەندی یان بەد بەکارهێنانی داتاکانیان.\n\nت. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ساڵانەی ڕووەن بە دەسەڵاتی قانووندانان و ڕای گشتی سەبارەت بە کارکردنی پەڕگاڵەکە.\n\nشەشەم: بنیاتنانی کادری نیشتمانیی دیجیتاڵی\n\n٦.١. سەرکەوتنی ئەم پەڕگاڵە یەکگرتووە بەندە بە بوونی کادرێکی مرۆیی لێهاتوو و دڵسۆز. لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ پێگەیاندنی کادری دیجیتاڵی\".\n\n٦.٢. ئەم بەرنامەیە بریتی دەبێت لە پێداچوونەوەی بنەڕەتی بە پرۆگرامی خوێندنی کۆلێژەکانی پزیشکی و پەروەردەدا، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە نەوەی نوێی پزیشکان و مامۆستایان خاوەنی کارامەیی تەواوی تەکنەلۆژی و هۆشیاریی ڕەوشتیی پێویستن.\n\n٦.٣. دەوڵەت میکانیزمێکی بێبڕانەوە بۆ ڕاهێنان و نوێکردنەوەی زانستیی گشت کارمەندانی کەرتی تەندروستی و پەروەردە دادەمەزرێنێت، بۆ ئەوەی هەمیشە لە ئاستی پێشکەوتنە تەکنەلۆژییەکاندا بن.\n\nحەوتەم: پەڕگاڵ وەک بزوێنەری داهێنانی نیشتمانی\n\n٧.١. داتای کۆکراوە و بێناسنامەی نێو پەڕگاڵەکە، بە سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیی بۆ توێژینەوەی زانستی و داهێنان دادەنرێت.\n\n٧.٢. بوارە ستراتیژییەکانی توێژینەوەی زانستی: قانوونێکی تایبەت، بە چاودێریی توندی \"دەستەی باڵای سەرپەرشتیار\"، چوارچێوەی بەکارهێنانی ئەم داتایانە لەلایەن زانکۆکان و ناوەندە نیشتمانییەکانەوە بۆ ئەم بوارانە ڕێک دەخات:\n\nئا. پێشخستنی زانستی پزیشکیی نەتەوەیی: لەوانە توێژینەوەی جینۆمی بۆ ناسینەوەی نەخۆشییە بۆماوەییەکان و گەشەپێدانی چارەسەری پزیشکیی تاکەکەسی.\n\nب. شیکردنەوەی دەرەنجامەکانی پەرگاڵی پەروەردە: بۆ داهێنانی شێوازی نوێ و کاریگەری فێرکردن کە لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەمدا بگونجێت.\n\nپ. توێژینەوەی کۆمەڵایەتی و دەروونی: شیکردنەوەی داتا بۆ تێگەیشتن لە ئاراستەکانی تەندروستیی دەروونی، خۆشبژێویی کۆمەڵایەتی و کاریگەریی وارگێڕییە گشتییەکان لەسەر شارۆمەندان.\n\nت. گەشەپێدانی ژیریی دەستکردی خۆماڵی: بەکارهێنانی داتاکان بۆ دروستکردنی ئەلگۆریتم و چارەسەری تەکنەلۆژی کە لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی کۆمەڵگەی کوردستاندا گونجاو بن.\n\nهەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی: بەرپرسیارێتی و هێڵە سوورەکان\n\n٨.١. بنەماکانی کارپێکردن:\n\nئا. بنەمای شیکارهەڵگری: هەر بڕیارێکی خۆگەڕ کە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر ژیانی شارۆمەندێک هەبێت، دەبێت بە تەواوی شیاوی ڕوونکردنەوە بێت بە زمانێکی سادە. نابێت هیچ بڕیارێکی چارەنووسساز لە \"سندوقی ڕەش\"ـی ئەلگۆریتمەوە سەرچاوە بگرێت.\n\nب. بنەمای پێداچوونەوەی مرۆیی: شارۆمەند مافی داخوازکردنی پێداچوونەوەی مرۆیی بۆ هەر بڕیارێکی خۆگەڕی چارەنووسساز هەیە، کە دەبێت لەلایەن پسپۆڕێکی شایستەوە ئەنجام بدرێت.\n\n٨.٢. بەرپرسیارێتی و ڕێنەدراوکراوەکان:\n\nئا. بەرپرسیارێتیی ڕەهای دەوڵەت: دەوڵەت بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگرێ کە لە ئەنجامی چەوتی سیستماتیک، بەد کارکردنی ئەلگۆریتمەکان یان دزەکردنی داتاوە بەر شارۆمەندان بکەوێت.\n\nب. هێڵە سوورە ڕەوشتییەکان: بەکارهێنانی داتای تەندروستی یان پەروەردەیی بۆ هەر جۆرە جیاکارییەکی کۆمەڵایەتی، ئابووری یان وارگێڕی، بە ڕەهایی ڕێنەدراوە و بە تاوانێکی قورس هەژمار دەکرێت.\n\nنۆیەم: پەڕگاڵ وەک ئامرازی خۆڕاگریی نیشتمانی\n\n٩.١. لە کاتی قەیرانە گەورەکاندا (وەک پەتای گشتگیر، کارەساتی سروشتی، یان دۆخی جەنگ)، \"پەڕگاڵی یەکگرتووی ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" دەبێتە ئامرازێکی ستراتیژی بۆ خۆڕاگریی نیشتمانی.\n\n٩.٢. دەوڵەت، لەژێر چاودێریی توندی قانوونییدا، دەتوانێت تواناکانی ئەم پەڕگاڵە بۆ ئەم مەبەستانە بەکار بهێنێت:\n\nئا. ناسینەوەی خێرای گرووپە مەترسیلەسەرەکان و گەیاندنی یارمەتیی پزیشکی و کۆمەڵایەتی.\n\nب. ڕێکخستنی سیستماتیکی دابەشکردنی سەرچاوە ژینەکییەکان وەک ڤاکسین و پێداویستییە پزیشکییەکان.\n\nپ. مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتی پرۆسەی فێرکردن لە ڕێگەی پلاتفۆرمی دیجیتاڵیی نیشتمانییەوە.\n\nدەیەم: ڕەهەندی نێودەوڵەتی و دیپلۆماسیی دیجیتاڵی\n\n١٠.١. کۆماری کوردستان کار دەکات بۆ ئەوەی ببێتە پێشەنگێکی جیهانی لە داڕشتنی ستانداردە ڕەوشتی و قانوونییەکانی بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا لە بواری پەروەردە و تەندروستیدا و ئەم پەڕگاڵە پێشکەوتووە وەک بەشێک لە هێزی نەرمی خۆی بەکار دەهێنێت بۆ ناساندنی وێنەیەکی مۆدێرن و داهێنەرانەی کۆماری کوردستان بە جیهان.\n\n١٠.٢. هەر ئاڵوگۆڕێکی داتای تەندروستی لەگەڵ وڵاتانی تر، تەنیا لە چوارچێوەی پەیماننامەی دوولایەنە و بە ڕەزامەندیی ئاگادارانەی شارۆمەندەوە دەبێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3849",
          "sourceIndex": 3849,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: کۆڵەکەی یەکەم: داڕشتنی ئاوەزی نەتەوەیی لە ڕێگەی پەروەردەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: کۆڵەکەی یەکەم: داڕشتنی ئاوەزی نەتەوەیی لە ڕێگەی پەروەردەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3850",
          "sourceIndex": 3850,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی \"پەڕگاڵی یەکگرتووی ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" وەک ژێرخانێکی ستراتیژی بۆ ئاوێتەکردنی کایەکانی پەروەردە و تەندروستی، تاوەکو لە ڕێگەی تواناکانی دەوڵەتی ژیرەوە گەشەی هزری و تەناهیی جەستەیی نەتەوە وەک یەکەیەکی هاوسەنگ و دانەبڕاو مسۆگەر بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی \"پەڕگاڵی یەکگرتووی ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" وەک ژێرخانێکی ستراتیژی بۆ ئاوێتەکردنی کایەکانی پەروەردە و تەندروستی، تاوەکو لە ڕێگەی تواناکانی دەوڵەتی ژیرەوە گەشەی هزری و "
            },
            {
              "text": "تەناهیی"
            },
            {
              "text": " جەستەیی نەتەوە وەک یەکەیەکی هاوسەنگ و دانەبڕاو مسۆگەر بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3849"
        },
        {
          "id": "p3851",
          "sourceIndex": 3851,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پێداویستییە بنەڕەتییەکانی پرۆگرامی خوێندن: پڕۆگرامی خوێندنی نیشتمانی لە هەموو قۆناغەکاندا دەبێت ئەم بنەما بنەڕەتییانە لەخۆ بگرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێداویستییە بنەڕەتییەکانی پرۆگرامی خوێندن: پڕۆگرامی خوێندنی نیشتمانی لە هەموو قۆناغەکاندا دەبێت ئەم بنەما بنەڕەتییانە لەخۆ بگرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3849"
        },
        {
          "id": "p3852",
          "sourceIndex": 3852,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بیری ژمێریاری و لۆژیکی پڕۆگرامسازی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بیری ژمێریاری و لۆژیکی پڕۆگرامسازی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3851"
        },
        {
          "id": "p3853",
          "sourceIndex": 3853,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. خوێندەواریی میدیایی و بیری ڕەخنەگرانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. خوێندەواریی میدیایی و بیری ڕەخنەگرانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3851"
        },
        {
          "id": "p3854",
          "sourceIndex": 3854,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕەوشتی دیجیتاڵی و شارۆمەندی بەرپرسیارانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕەوشتی دیجیتاڵی و شارۆمەندی بەرپرسیارانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3851"
        },
        {
          "id": "p3855",
          "sourceIndex": 3855,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ئاسایشی ئەلیکترۆنیی تاکەکەسی و نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ئاسایشی ئەلیکترۆنیی تاکەکەسی و نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3851"
        },
        {
          "id": "p3856",
          "sourceIndex": 3856,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. چاودێریی ستراتیژی: \"کۆڕی باڵای تواناسازیی دیجیتاڵی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووری، ئەرکی داڕشتنی ستراتیژیی نیشتمانی و چاودێریکردنی بێپسانەوە ئەم بوارە لە ئەستۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "چاودێریی ستراتیژی: \"کۆڕی باڵای تواناسازیی دیجیتاڵی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووری، ئەرکی داڕشتنی ستراتیژیی نیشتمانی و چاودێریکردنی بێپسانەوە ئەم بوارە لە ئەستۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3849"
        },
        {
          "id": "p3857",
          "sourceIndex": 3857,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: کۆڵەکەی دوویەم: پاراستنی جەستەی نەتەوەیی لە ڕێگەی تەندروستییەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": کۆڵەکەی "
            },
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پاراستنی جەستەی نەتەوەیی لە ڕێگەی تەندروستییەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3858",
          "sourceIndex": 3858,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ئەم بەندە بناغەی قانوونیی پەڕگاڵێکی تەندروستیی نیشتمانیی دیجیتاڵی دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم بەندە بناغەی قانوونیی پەڕگاڵێکی تەندروستیی نیشتمانیی دیجیتاڵی دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3857"
        },
        {
          "id": "p3859",
          "sourceIndex": 3859,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢.کۆڵەکە بنەڕەتییەکانی پەڕگاڵی تەندروستیی دیجیتاڵی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢.٢"
            },
            {
              "text": "."
            },
            {
              "text": "کۆڵەکە بنەڕەتییەکانی پەڕگاڵی تەندروستیی دیجیتاڵی بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3857"
        },
        {
          "id": "p3860",
          "sourceIndex": 3860,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تۆماری تەندروستیی یەکگرتووی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تۆماری تەندروستیی یەکگرتووی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3859"
        },
        {
          "id": "p3861",
          "sourceIndex": 3861,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەروازەی تەندروستیی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەروازەی تەندروستیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3859"
        },
        {
          "id": "p3862",
          "sourceIndex": 3862,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕاژەداریی پزیشکیی دوورمەودا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕاژەداریی پزیشکیی دوورمەودا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3859"
        },
        {
          "id": "p3863",
          "sourceIndex": 3863,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. چاودێریی ستراتیژیی تەندروستیی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. چاودێریی ستراتیژیی تەندروستیی گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3859"
        },
        {
          "id": "p3864",
          "sourceIndex": 3864,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: یەکگرتنی ستراتیژی: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: یەکگرتنی ستراتیژی: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3865",
          "sourceIndex": 3865,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ئەرکەکانی دەوڵەتی ژیر لەم بوارەدا بریتین لە شیکردنەوەی داتای گەورەی پەروەردەیی و تەندروستی، بە مەبەستی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەرکەکانی دەوڵەتی ژیر لەم بوارەدا بریتین لە شیکردنەوەی داتای گەورەی پەروەردەیی و تەندروستی، بە مەبەستی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3864"
        },
        {
          "id": "p3866",
          "sourceIndex": 3866,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێشبینیکردنی پەتای گشتگیر.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێشبینیکردنی پەتای گشتگیر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3865"
        },
        {
          "id": "p3867",
          "sourceIndex": 3867,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. داڕشتنی وارگێڕیی پشتئەستوور بە بەڵگە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. داڕشتنی وارگێڕیی پشتئەستوور بە بەڵگە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3865"
        },
        {
          "id": "p3868",
          "sourceIndex": 3868,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. باشترکردنی تەرخانکردنی سەرچاوەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. باشترکردنی تەرخانکردنی سەرچاوەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3865"
        },
        {
          "id": "p3869",
          "sourceIndex": 3869,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دیاریکردنی پێداویستییە تاکەکەسییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دیاریکردنی پێداویستییە تاکەکەسییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3865"
        },
        {
          "id": "p3870",
          "sourceIndex": 3870,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. هەڵسەنگاندنی کاریگەریی درێژخایەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. هەڵسەنگاندنی کاریگەریی درێژخایەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3865"
        },
        {
          "id": "p3871",
          "sourceIndex": 3871,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: شارۆمەند و مافە بنەڕەتییەکانی سەبارەت بە داتا",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: شارۆمەند و مافە بنەڕەتییەکانی سەبارەت بە داتا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3872",
          "sourceIndex": 3872,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. گرینگی ژینەکی داتا و بنەمای دەستگەیشتن: گشت داتایەکی پەروەردەیی و تەندروستیی نێو پەڕگاڵی نیشتمانی، بە سامانێکی ستراتیژی و نهێنیی باڵا هەژمار دەکرێت و دەکەوێتە ژێر قەڵەمڕەوی قانوونیی ڕەهای کۆماری کوردستانەوە. دەستگەیشتن بەم داتایانە لەلایەن هەر کەس و لایەنێکەوە، بەبێ ڕەزامەندیی ئاگادارانە و ئاشکرای خودی شارۆمەند، بە توندی ڕێنەدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گرینگی ژینەکی داتا و بنەمای دەستگەیشتن: گشت داتایەکی پەروەردەیی و تەندروستیی نێو پەڕگاڵی نیشتمانی، بە سامانێکی ستراتیژی و نهێنیی باڵا هەژمار دەکرێت و دەکەوێتە ژێر قەڵەمڕەوی قانوونیی ڕەهای کۆماری کوردستانەوە. دەستگەیشتن بەم داتایانە لەلایەن هەر کەس و لایەنێکەوە، بەبێ ڕەزامەندیی ئاگادارانە و ئاشکرای خودی شارۆمەند، بە توندی ڕێنەدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3871"
        },
        {
          "id": "p3873",
          "sourceIndex": 3873,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. مافە دەستوورییە نەگۆڕەکانی شارۆمەند:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مافە دەستوورییە نەگۆڕەکانی شارۆمەند"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3871"
        },
        {
          "id": "p3874",
          "sourceIndex": 3874,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مافی کۆنترۆڵکردنی تەواوی داتاکانی خۆیان و دیاریکردنی ئەوەی کێ بۆی هەیە دەستی پێیان بگات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مافی کۆنترۆڵکردنی تەواوی داتاکانی خۆیان و دیاریکردنی ئەوەی کێ بۆی هەیە دەستی پێیان بگات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3873"
        },
        {
          "id": "p3875",
          "sourceIndex": 3875,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مافی وەرگرتنەوەی کۆپییەکی تەواوی تۆمارە پەروەردەیی و تەندروستییەکانیان بە شێوەیەکی دیجیتاڵی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مافی وەرگرتنەوەی کۆپییەکی تەواوی تۆمارە پەروەردەیی و تەندروستییەکانیان بە شێوەیەکی دیجیتاڵی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3873"
        },
        {
          "id": "p3876",
          "sourceIndex": 3876,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. مافی داخوازکردنی ڕاستکردنەوەی هەر زانیارییەکی چەوت یان ناتەواو لە تۆمارەکانیاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. مافی داخوازکردنی ڕاستکردنەوەی هەر زانیارییەکی چەوت یان ناتەواو لە تۆمارەکانیاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3873"
        },
        {
          "id": "p3877",
          "sourceIndex": 3877,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. مافی زانینی ئەوەی کە کام دامەزراوە و بۆ چ مەبەستێکی قانوونیی، دەستیان بە داتاکانیان گەیشتووە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. مافی زانینی ئەوەی کە کام دامەزراوە و بۆ چ مەبەستێکی قانوونیی، دەستیان بە داتاکانیان گەیشتووە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3873"
        },
        {
          "id": "p3878",
          "sourceIndex": 3878,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. مافی داخوازکردنی سڕینەوەی ئەو داتایانەی کە چیتر بۆ ئەو مەبەستەی بۆی کۆکراونەتەوە پێویست نین، بەپێی ئەو سنووربەندییانەی کە قانوون دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. مافی داخوازکردنی سڕینەوەی ئەو داتایانەی کە چیتر بۆ ئەو مەبەستەی بۆی کۆکراونەتەوە پێویست نین، بەپێی ئەو سنووربەندییانەی کە قانوون دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3873"
        },
        {
          "id": "p3879",
          "sourceIndex": 3879,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: دەستەی باڵای سەرپەرشتیار: ویژدانی ڕەوشتیی پەڕگاڵەکە",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: دەستەی باڵای سەرپەرشتیار: ویژدانی ڕەوشتیی پەڕگاڵەکە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3880",
          "sourceIndex": 3880,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دامەزراندن و پێکهاتە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندن و پێکهاتە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3879"
        },
        {
          "id": "p3881",
          "sourceIndex": 3881,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بۆ دڵنیابوون لەوەی کە \"پەڕگاڵی یەکگرتووی ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" هەمیشە لە چوارچێوەی دەستوور و لە ڕاژەی مافەکانی تاک و بەرژەوەندیی گشتیدا دەمێنێتەوە، \"دەستەی باڵای سەرپەرشتیاری ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێ کە خاوەنی سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بۆ دڵنیابوون لەوەی کە \"پەڕگاڵی یەکگرتووی ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" هەمیشە لە چوارچێوەی دەستوور و لە ڕاژەی مافەکانی تاک و بەرژەوەندیی گشتیدا دەمێنێتەوە، \"دەستەی باڵای سەرپەرشتیاری ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "خاوەنی سەربەخۆیی تەواوی کارگێڕی و داراییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3880"
        },
        {
          "id": "p3882",
          "sourceIndex": 3882,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پێکهاتەی دەستەکە لە نوخبەیەکی پسپۆڕی بێلایەن پێک دێت لە بوارەکانی قانوونی دەستووری، ڕەوشتی تەکنەلۆژیا، پزیشکی، پەروەردە و ئاسایشی نەتەوەیی، کە شێوازی هەڵبژاردن و دانانیان بە قانوونێکی تایبەت ڕێک دەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پێکهاتەی دەستەکە لە نوخبەیەکی پسپۆڕی بێلایەن پێک دێت لە بوارەکانی قانوونی دەستووری، ڕەوشتی تەکنەلۆژیا، پزیشکی، پەروەردە و ئاسایشی نەتەوەیی، کە شێوازی هەڵبژاردن و دانانیان بە قانوونێکی تایبەت ڕێک دەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3880"
        },
        {
          "id": "p3883",
          "sourceIndex": 3883,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە بنەڕەتییەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3879"
        },
        {
          "id": "p3884",
          "sourceIndex": 3884,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دانانی ستاندارد و پڕۆتۆکۆڵە ڕەوشتی و قانوونییەکانی بەکارهێنانی داتای پەروەردەیی و تەندروستی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دانانی ستاندارد و پڕۆتۆکۆڵە ڕەوشتی و قانوونییەکانی بەکارهێنانی داتای پەروەردەیی و تەندروستی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3883"
        },
        {
          "id": "p3885",
          "sourceIndex": 3885,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. چاودێریکردنی بێپسانەوەی ئەلگۆریتمەکانی دەوڵەتی ژیر بۆ دڵنیابوون لەوەی کە نابنە هۆی دروستکردنی جیاکاریی ناقانوونیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. چاودێریکردنی بێپسانەوەی ئەلگۆریتمەکانی دەوڵەتی ژیر بۆ دڵنیابوون لەوەی کە نابنە هۆی دروستکردنی جیاکاریی ناقانوونیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3883"
        },
        {
          "id": "p3886",
          "sourceIndex": 3886,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. لێکۆڵینەوە لە هەر سکاڵایەکی شارۆمەندان سەبارەت بە پێشێلکردنی مافی تایبەتمەندی یان بەد بەکارهێنانی داتاکانیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. لێکۆڵینەوە لە هەر سکاڵایەکی شارۆمەندان سەبارەت بە پێشێلکردنی مافی تایبەتمەندی یان بەد بەکارهێنانی داتاکانیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3883"
        },
        {
          "id": "p3887",
          "sourceIndex": 3887,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ساڵانەی ڕووەن بە دەسەڵاتی قانووندانان و ڕای گشتی سەبارەت بە کارکردنی پەڕگاڵەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ساڵانەی ڕووەن"
            },
            {
              "text": " بە دەسەڵاتی قانووندانان"
            },
            {
              "text": " و ڕای گشتی سەبارەت بە کارکردنی پەڕگاڵەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3883"
        },
        {
          "id": "p3888",
          "sourceIndex": 3888,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: بنیاتنانی کادری نیشتمانیی دیجیتاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: بنیاتنانی کادری نیشتمانیی دیجیتاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3889",
          "sourceIndex": 3889,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. سەرکەوتنی ئەم پەڕگاڵە یەکگرتووە بەندە بە بوونی کادرێکی مرۆیی لێهاتوو و دڵسۆز. لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ پێگەیاندنی کادری دیجیتاڵی\".",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرکەوتنی ئەم پەڕگاڵە یەکگرتووە بەندە بە بوونی کادرێکی مرۆیی لێهاتوو و دڵسۆز. لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی \"بەرنامەی نیشتمانی بۆ پێگەیاندنی کادری دیجیتاڵی"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3888"
        },
        {
          "id": "p3890",
          "sourceIndex": 3890,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. ئەم بەرنامەیە بریتی دەبێت لە پێداچوونەوەی بنەڕەتی بە پرۆگرامی خوێندنی کۆلێژەکانی پزیشکی و پەروەردەدا، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە نەوەی نوێی پزیشکان و مامۆستایان خاوەنی کارامەیی تەواوی تەکنەلۆژی و هۆشیاریی ڕەوشتیی پێویستن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم بەرنامەیە بریتی دەبێت لە پێداچوونەوەی بنەڕەتی بە پرۆگرامی خوێندنی کۆلێژەکانی پزیشکی و پەروەردەدا، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە نەوەی نوێی پزیشکان و مامۆستایان خاوەنی کارامەیی تەواوی تەکنەلۆژی و هۆشیاریی ڕەوشتیی پێویستن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3888"
        },
        {
          "id": "p3891",
          "sourceIndex": 3891,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. دەوڵەت میکانیزمێکی بێبڕانەوە بۆ ڕاهێنان و نوێکردنەوەی زانستیی گشت کارمەندانی کەرتی تەندروستی و پەروەردە دادەمەزرێنێت، بۆ ئەوەی هەمیشە لە ئاستی پێشکەوتنە تەکنەلۆژییەکاندا بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت میکانیزمێکی بێبڕانەوە بۆ ڕاهێنان و نوێکردنەوەی زانستیی گشت کارمەندانی کەرتی تەندروستی و پەروەردە دادەمەزرێنێت، بۆ ئەوەی هەمیشە لە ئاستی پێشکەوتنە تەکنەلۆژییەکاندا بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3888"
        },
        {
          "id": "p3892",
          "sourceIndex": 3892,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: پەڕگاڵ وەک بزوێنەری داهێنانی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: پەڕگاڵ وەک بزوێنەری داهێنانی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3893",
          "sourceIndex": 3893,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. داتای کۆکراوە و بێناسنامەی نێو پەڕگاڵەکە، بە سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیی بۆ توێژینەوەی زانستی و داهێنان دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "داتای کۆکراوە و بێناسنامەی نێو پەڕگاڵەکە، بە سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیی بۆ توێژینەوەی زانستی و داهێنان دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3892"
        },
        {
          "id": "p3894",
          "sourceIndex": 3894,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. بوارە ستراتیژییەکانی توێژینەوەی زانستی: قانوونێکی تایبەت، بە چاودێریی توندی \"دەستەی باڵای سەرپەرشتیار\"، چوارچێوەی بەکارهێنانی ئەم داتایانە لەلایەن زانکۆکان و ناوەندە نیشتمانییەکانەوە بۆ ئەم بوارانە ڕێک دەخات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بوارە ستراتیژییەکانی توێژینەوەی زانستی: قانوونێکی تایبەت، بە چاودێریی توندی \"دەستەی باڵای سەرپەرشتیار\"، چوارچێوەی بەکارهێنانی ئەم داتایانە لەلایەن زانکۆکان و ناوەندە نیشتمانییەکانەوە بۆ ئەم بوارانە ڕێک دەخات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3892"
        },
        {
          "id": "p3895",
          "sourceIndex": 3895,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێشخستنی زانستی پزیشکیی نەتەوەیی: لەوانە توێژینەوەی جینۆمی بۆ ناسینەوەی نەخۆشییە بۆماوەییەکان و گەشەپێدانی چارەسەری پزیشکیی تاکەکەسی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێشخستنی زانستی پزیشکیی نەتەوەیی: لەوانە توێژینەوەی جینۆمی بۆ ناسینەوەی نەخۆشییە بۆماوەییەکان و گەشەپێدانی چارەسەری پزیشکیی تاکەکەسی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3894"
        },
        {
          "id": "p3896",
          "sourceIndex": 3896,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. شیکردنەوەی دەرەنجامەکانی پەرگاڵی پەروەردە: بۆ داهێنانی شێوازی نوێ و کاریگەری فێرکردن کە لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەمدا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. شیکردنەوەی دەرەنجامەکانی پەرگاڵی پەروەردە: بۆ داهێنانی شێوازی نوێ و کاریگەری فێرکردن کە لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەمدا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3894"
        },
        {
          "id": "p3897",
          "sourceIndex": 3897,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. توێژینەوەی کۆمەڵایەتی و دەروونی: شیکردنەوەی داتا بۆ تێگەیشتن لە ئاراستەکانی تەندروستیی دەروونی، خۆشبژێویی کۆمەڵایەتی و کاریگەریی وارگێڕییە گشتییەکان لەسەر شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. توێژینەوەی کۆمەڵایەتی و دەروونی: شیکردنەوەی داتا بۆ تێگەیشتن لە ئاراستەکانی تەندروستیی دەروونی، خۆشبژێویی کۆمەڵایەتی و کاریگەریی وارگێڕییە گشتییەکان لەسەر شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3894"
        },
        {
          "id": "p3898",
          "sourceIndex": 3898,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. گەشەپێدانی ژیریی دەستکردی خۆماڵی: بەکارهێنانی داتاکان بۆ دروستکردنی ئەلگۆریتم و چارەسەری تەکنەلۆژی کە لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی کۆمەڵگەی کوردستاندا گونجاو بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. گەشەپێدانی ژیریی دەستکردی خۆماڵی: بەکارهێنانی داتاکان بۆ دروستکردنی ئەلگۆریتم و چارەسەری تەکنەلۆژی کە لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی کۆمەڵگەی کوردستاندا گونجاو بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3894"
        },
        {
          "id": "p3899",
          "sourceIndex": 3899,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی: بەرپرسیارێتی و هێڵە سوورەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی: بەرپرسیارێتی و هێڵە سوورەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3900",
          "sourceIndex": 3900,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. بنەماکانی کارپێکردن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بنەماکانی کارپێکردن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3899"
        },
        {
          "id": "p3901",
          "sourceIndex": 3901,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بنەمای شیکارهەڵگری: هەر بڕیارێکی خۆگەڕ کە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر ژیانی شارۆمەندێک هەبێت، دەبێت بە تەواوی شیاوی ڕوونکردنەوە بێت بە زمانێکی سادە. نابێت هیچ بڕیارێکی چارەنووسساز لە \"سندوقی ڕەش\"ـی ئەلگۆریتمەوە سەرچاوە بگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بنەمای شیکارهەڵگری: هەر بڕیارێکی خۆگەڕ کە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر ژیانی شارۆمەندێک هەبێت، دەبێت بە تەواوی شیاوی ڕوونکردنەوە بێت بە زمانێکی سادە. نابێت هیچ بڕیارێکی چارەنووسساز لە \"سندوقی ڕەش\"ـی ئەلگۆریتمەوە سەرچاوە بگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3900"
        },
        {
          "id": "p3902",
          "sourceIndex": 3902,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بنەمای پێداچوونەوەی مرۆیی: شارۆمەند مافی داخوازکردنی پێداچوونەوەی مرۆیی بۆ هەر بڕیارێکی خۆگەڕی چارەنووسساز هەیە، کە دەبێت لەلایەن پسپۆڕێکی شایستەوە ئەنجام بدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بنەمای پێداچوونەوەی مرۆیی: شارۆمەند مافی داخوازکردنی پێداچوونەوەی مرۆیی بۆ هەر بڕیارێکی خۆگەڕی چارەنووسساز هەیە، کە دەبێت لەلایەن پسپۆڕێکی شایستەوە ئەنجام بدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3900"
        },
        {
          "id": "p3903",
          "sourceIndex": 3903,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. بەرپرسیارێتی و ڕێنەدراوکراوەکان:",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەرپرسیارێتی و ڕێنەدراوکراوەکان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3899"
        },
        {
          "id": "p3904",
          "sourceIndex": 3904,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەرپرسیارێتیی ڕەهای دەوڵەت: دەوڵەت بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگرێ کە لە ئەنجامی چەوتی سیستماتیک، بەد کارکردنی ئەلگۆریتمەکان یان دزەکردنی داتاوە بەر شارۆمەندان بکەوێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەرپرسیارێتیی ڕەهای دەوڵەت: دەوڵەت بەرپرسیارێتیی قانوونیی تەواوی هەر زیانێک هەڵدەگر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لە ئەنجامی چەوتی سیستماتیک، بەد کارکردنی ئەلگۆریتمەکان یان دزەکردنی داتاوە بەر شارۆمەندان بکەوێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3903"
        },
        {
          "id": "p3905",
          "sourceIndex": 3905,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هێڵە سوورە ڕەوشتییەکان: بەکارهێنانی داتای تەندروستی یان پەروەردەیی بۆ هەر جۆرە جیاکارییەکی کۆمەڵایەتی، ئابووری یان وارگێڕی، بە ڕەهایی ڕێنەدراوە و بە تاوانێکی قورس هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هێڵە سوورە ڕەوشتییەکان: بەکارهێنانی داتای تەندروستی یان پەروەردەیی بۆ هەر جۆرە جیاکارییەکی کۆمەڵایەتی، ئابووری یان وارگێڕی، بە ڕەهایی ڕێنەدراوە و بە تاوانێکی قورس هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3903"
        },
        {
          "id": "p3906",
          "sourceIndex": 3906,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: پەڕگاڵ وەک ئامرازی خۆڕاگریی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: پەڕگاڵ وەک ئامرازی خۆڕاگریی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3907",
          "sourceIndex": 3907,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. لە کاتی قەیرانە گەورەکاندا (وەک پەتای گشتگیر، کارەساتی سروشتی، یان دۆخی جەنگ)، \"پەڕگاڵی یەکگرتووی ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" دەبێتە ئامرازێکی ستراتیژی بۆ خۆڕاگریی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە کاتی قەیرانە گەورەکاندا (وەک پەتای گشتگیر، کارەساتی سروشتی، یان دۆخی جەنگ)، \"پەڕگاڵی یەکگرتووی ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند\" دەبێتە ئامرازێکی ستراتیژی بۆ خۆڕاگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3906"
        },
        {
          "id": "p3908",
          "sourceIndex": 3908,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. دەوڵەت، لەژێر چاودێریی توندی قانوونییدا، دەتوانێت تواناکانی ئەم پەڕگاڵە بۆ ئەم مەبەستانە بەکار بهێنێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لەژێر چاودێریی توندی قانوونییدا، دەتوانێت تواناکانی ئەم پەڕگاڵە بۆ ئەم مەبەستانە بەکار بهێنێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3906"
        },
        {
          "id": "p3909",
          "sourceIndex": 3909,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ناسینەوەی خێرای گرووپە مەترسیلەسەرەکان و گەیاندنی یارمەتیی پزیشکی و کۆمەڵایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ناسینەوەی خێرای گرووپە مەترسیلەسەرەکان و گەیاندنی یارمەتیی پزیشکی و کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3908"
        },
        {
          "id": "p3910",
          "sourceIndex": 3910,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕێکخستنی سیستماتیکی دابەشکردنی سەرچاوە ژینەکییەکان وەک ڤاکسین و پێداویستییە پزیشکییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕێکخستنی سیستماتیکی دابەشکردنی سەرچاوە ژینەکییەکان وەک ڤاکسین و پێداویستییە پزیشکییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3908"
        },
        {
          "id": "p3911",
          "sourceIndex": 3911,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتی پرۆسەی فێرکردن لە ڕێگەی پلاتفۆرمی دیجیتاڵیی نیشتمانییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتی پرۆسەی فێرکردن لە ڕێگەی پلاتفۆرمی دیجیتاڵیی نیشتمانییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3908"
        },
        {
          "id": "p3912",
          "sourceIndex": 3912,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دەیەم: ڕەهەندی نێودەوڵەتی و دیپلۆماسیی دیجیتاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "دەیەم: ڕەهەندی نێودەوڵەتی و دیپلۆماسیی دیجیتاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3913",
          "sourceIndex": 3913,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. کۆماری کوردستان کار دەکات بۆ ئەوەی ببێتە پێشەنگێکی جیهانی لە داڕشتنی ستانداردە ڕەوشتی و قانوونییەکانی بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا لە بواری پەروەردە و تەندروستیدا و ئەم پەڕگاڵە پێشکەوتووە وەک بەشێک لە هێزی نەرمی خۆی بەکار دەهێنێت بۆ ناساندنی وێنەیەکی مۆدێرن و داهێنەرانەی کۆماری کوردستان بە جیهان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان کار دەکات بۆ ئەوەی ببێتە پێشەنگێکی جیهانی لە داڕشتنی ستانداردە ڕەوشتی و قانوونییەکانی بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا لە بواری پەروەردە و تەندروستیدا و ئەم پەڕگاڵە پێشکەوتووە وەک بەشێک لە هێزی نەرمی خۆی بەکار دەهێنێت بۆ ناساندنی وێنەیەکی مۆدێرن و داهێنەرانەی کۆماری کوردستان بە جیهان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3912"
        },
        {
          "id": "p3914",
          "sourceIndex": 3914,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. هەر ئاڵوگۆڕێکی داتای تەندروستی لەگەڵ وڵاتانی تر، تەنیا لە چوارچێوەی پەیماننامەی دوولایەنە و بە ڕەزامەندیی ئاگادارانەی شارۆمەندەوە دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر ئاڵوگۆڕێکی داتای تەندروستی لەگەڵ وڵاتانی تر، تەنیا لە چوارچێوەی پەیماننامەی دوولایەنە و بە ڕەزامەندیی ئاگادارانەی شارۆمەندەوە دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3912"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 120,
      "slug": "clause-120",
      "articleNumber": 120,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنەلۆژیا",
      "body": "یەکەم: بنچینەی دەستووری\n\n١.١. دەستوور، تەکنەلۆژیا وەک وزەیەکی ئامرازگەر دەناسێنێ کە دەبێت هەمیشە لەژێر ڕکێفی ویستمەندیی نەتەوەیی و ئامانجە باڵاکانی کۆماردا بێت؛ هەر بۆیە، هەر جۆرە داهێنان و بەکارهێنانێکی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو لە کوردستاندا، تەنیا لە ڕێگەی هاوسەنگییەکی ورد لە نێوان پێویستیی مۆدێرنیزم و پاراستنی گەوهەری ڕەوشتیی کۆمەڵگەدا ڕەوایەتیی قانوونیی وەردەگرێت.\n\n١.٢. ئەرکی دەستووریی ئەم بەندە دامەزراندنی چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی تۆکمەیە کە هاوسەنگی لەنێوان هاندانی داهێنان و پاراستنی ماف و شکۆی مرۆڤدا ڕادەگرێت.\n\nدوویەم: وارگەی قانوونیی\n\n٢.١. ئەم بەندە گشت تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان دەگرێتەوە کە کاریگەریی بنەڕەتییان لەسەر ژیانی تاک، کۆمەڵگا و ئاسایشی نەتەوەیی هەیە، بەتایبەتی ژیریی دەستکرد، ئەندازیاریی بۆماوەیی و پەڕگاڵە خۆگەڕەکان.\n\n٢.٢. ئەم بەندە بە هەمان شێوە ئەو تەکنەلۆژیایانەی داهاتووش دەگرێتەوە کە هێشتا دەرنەکەوتوون بەڵام کاریگەریی هاوشێوەیان دەبێت.\n\nسێیەم: بنەما نەگۆڕەکانی بەکارهێنان\n\n٣.١. کۆنترۆڵی واتاداری مرۆیی: هیچ پەڕگاڵێکی خۆگەڕ بۆی نییە بڕیاری کۆتایی لەسەر ژیان، ئازادی، یان سزای مرۆڤ بدات.\n\n٣.٢. بەرپرسیارێتیی قانوونیی: بەرپرسیارێتیی قانوونیی هەر زیانێک دەکەوێتە ئەستۆی دیزاینەر، بەرهەمهێنەر یان بەکارهێنەری مرۆیی.\n\n٣.٣. پاراستنی شوناسی مرۆیی: هەر تەکنەلۆژیایەک کە ببێتە هۆی شێواندنی بنەڕەتیی شوناس یان ویستمەندیی ئازادی مرۆڤ، بەکارهێنانی ڕێنەدراوە.\n\n٣.٤. ڕێنەدراوکردنی جیاکاری: نابێت ئەلگۆریتمەکان ببنە هۆی دروستکردنی جیاکاریی ناقانوونیی.\n\n٣.٥. ڕوونایەتی و شیکارهەڵگری: دەبێت لۆژیکی کارکردنی ئەو ئەلگۆریتمانەی کە کاریگەریی ژینەکییان هەیە، شیاوی پشکنین و ڕوونکردنەوە بێت.\n\n٣.٦. پاراستنی مافی تایبەتمەندی: دەبێت تەکنەلۆژیاکان لەسەر بنەمای \"پاراستنی تایبەتمەندی لە دیزایندا\" بنیات بنرێن و کۆکردنەوەی داتا بۆ کەمترین ئاستی پێویست سنووردار بکرێت.\n\nچوارەم: دەسەڵاتی نیشتمانیی ڕێکخەری تەکنەلۆژیا\n\n٤.١. \"دەسەڵاتی نیشتمانیی ڕێکخەری تەکنەلۆژیا\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت.\n\n٤.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم دەسەڵاتە بریتین لە:\n\nئا. دانانی ستانداردی نیشتمانی بۆ تەناهی، ئاسایش و ڕەوشتی تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان.\n\nب. مۆڵەتبەخشین بە بەکارهێنانی ئەو تەکنەلۆژیایانەی کە مەترسیی بەرزیان هەیە.\n\nپ. پشکنینی دەوریی ئەلگۆریتمەکان بۆ دڵنیابوون لە پابەندبوونیان بە بنەماکانی دەستوورەوە.\n\nت. لێکۆڵینەوە لەو ڕووداوانەی کە بەهۆی تەکنەلۆژیاوە زیان بە شارۆمەندان دەگەیەنن.\n\nج. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ساڵانە بە دەسەڵاتی قانووندانان.\n\nپێنجەم: مافەکانی شارۆمەند\n\n٥.١. هەر شارۆمەندێک مافی وەرگرتنی ڕوونکردنەوەی ڕوون لەسەر هەر بڕیارێکی ئەلگۆریتمی هەیە کە کاریگەریی لەسەر ژیانی هەبێت.\n\n٥.٢. مافی داخوازکردنی پێداچوونەوەی مرۆیی بۆ هەر بڕیارێکی خۆگەڕی چارەنووسساز هەیە.\n\n٥.٣. مافی تۆمارکردنی سکاڵا لە دادگای تایبەتمەند دژی بڕیارە ئەلگۆریتمییەکان پارێزراوە.\n\n٥.٤. مافی ئاگاداربوونەوەی هەیە کاتێک کارلێک لەگەڵ پەڕگاڵێکی ژیریی دەستکرد دەکات، نەک مرۆڤ.\n\nشەشەم: ئاسایشی نەتەوەیی\n\n٦.١. دەوڵەت مافی هەیە تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان بۆ مەبەستی پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی و بەرگریی نیشتمانی بەکاربهێنێت.\n\n٦.٢. بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا لەم بوارە هەستیارەدا تەنیا بە فەرمانی سەرکۆمار و لەژێر چاودێریی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەییدا دەبێت.\n\n٦.٣. بەکارهێنانی ئەم تەکنەلۆژیایانە دەبێت بە ڕەبەقی لەگەڵ قانوون نێودەوڵەتییە مرۆییەکاندا بگونجێت.\n\nحەوتەم: هاوکاریی نێودەوڵەتی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژی\n\n٧.١. کۆماری کوردستان کار بۆ بنیاتنانی هاوپەیمانیی ستراتیژی لەگەڵ ئەو دەوڵەتانەدا دەکات کە پێشەنگن لە بواری تەکنەلۆژیادا.\n\n٧.٢. هیچ ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی لەم بوارەدا نابێت سەربەخۆیی تەکنەلۆژی یان ئاسایشی نەتەوەیی کۆماری کوردستان بخاتە مەترسییەوە.\n\n٧.٣. دەوڵەت وارگێڕییەکی چالاک بۆ ڕێگریکردن لە دروستبوونی پشتبەستنی تەکنەلۆژی بە هێزی دوژمنکار پەیڕەو دەکات.\n\nهەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند\n\n٨.١. وردەکاریی ڕاییکردنی ئەم بەندە بەپێی قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.\n\n٨.٢. ئەم قانوونە دەبێت بە شێوەیەکی دەوری، لانیکەم هەر پێنج ساڵ جارێک، پێداچوونەوەی بۆ بکرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی کە لەگەڵ پێشکەوتنە خێراکانی تەکنەلۆژیادا هاوتەریبە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3916",
          "sourceIndex": 3916,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنچینەی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنچینەی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3917",
          "sourceIndex": 3917,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەستوور، تەکنەلۆژیا وەک وزەیەکی ئامرازگەر دەناسێنێ کە دەبێت هەمیشە لەژێر ڕکێفی ویستمەندیی نەتەوەیی و ئامانجە باڵاکانی کۆماردا بێت؛ هەر بۆیە، هەر جۆرە داهێنان و بەکارهێنانێکی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو لە کوردستاندا، تەنیا لە ڕێگەی هاوسەنگییەکی ورد لە نێوان پێویستیی مۆدێرنیزم و پاراستنی گەوهەری ڕەوشتیی کۆمەڵگەدا ڕەوایەتیی قانوونیی وەردەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستوور، تەکنەلۆژیا وەک وزەیەکی ئامرازگەر دەناسێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "دەبێت هەمیشە لەژێر ڕکێفی ویستمەندیی نەتەوەیی و ئامانجە باڵاکانی کۆماردا بێت؛ هەر بۆیە، هەر جۆرە داهێنان و بەکارهێنانێکی تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو لە کوردستاندا، تەنیا لە ڕێگەی هاوسەنگییەکی ورد لە نێوان پێویستیی مۆدێرنیزم و پاراستنی گەوهەری ڕەوشتیی کۆمەڵگەدا ڕەوایەتیی قانوونیی وەردەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3916"
        },
        {
          "id": "p3918",
          "sourceIndex": 3918,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەرکی دەستووریی ئەم بەندە دامەزراندنی چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی تۆکمەیە کە هاوسەنگی لەنێوان هاندانی داهێنان و پاراستنی ماف و شکۆی مرۆڤدا ڕادەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی دەستووریی ئەم بەندە دامەزراندنی چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی تۆکمەیە کە هاوسەنگی لەنێوان هاندانی داهێنان و پاراستنی ماف و شکۆی مرۆڤدا ڕادەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3916"
        },
        {
          "id": "p3919",
          "sourceIndex": 3919,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: وارگەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": وارگەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3920",
          "sourceIndex": 3920,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ئەم بەندە گشت تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان دەگرێتەوە کە کاریگەریی بنەڕەتییان لەسەر ژیانی تاک، کۆمەڵگا و ئاسایشی نەتەوەیی هەیە، بەتایبەتی ژیریی دەستکرد، ئەندازیاریی بۆماوەیی و پەڕگاڵە خۆگەڕەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم بەندە گشت تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان دەگرێتەوە کە کاریگەریی بنەڕەتییان لەسەر ژیانی تاک، کۆمەڵگا و ئاسایشی نەتەوەیی هەیە، بەتایبەتی ژیریی دەستکرد، ئەندازیاریی بۆماوەیی و پەڕگاڵە خۆگەڕەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3919"
        },
        {
          "id": "p3921",
          "sourceIndex": 3921,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم بەندە بە هەمان شێوە ئەو تەکنەلۆژیایانەی داهاتووش دەگرێتەوە کە هێشتا دەرنەکەوتوون بەڵام کاریگەریی هاوشێوەیان دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم بەندە بە هەمان شێوە ئەو تەکنەلۆژیایانەی داهاتووش دەگرێتەوە کە هێشتا دەرنەکەوتوون بەڵام کاریگەریی هاوشێوەیان دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3919"
        },
        {
          "id": "p3922",
          "sourceIndex": 3922,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: بنەما نەگۆڕەکانی بەکارهێنان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: بنەما نەگۆڕەکانی بەکارهێنان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3923",
          "sourceIndex": 3923,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. کۆنترۆڵی واتاداری مرۆیی: هیچ پەڕگاڵێکی خۆگەڕ بۆی نییە بڕیاری کۆتایی لەسەر ژیان، ئازادی، یان سزای مرۆڤ بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆنترۆڵی واتاداری مرۆیی: هیچ پەڕگاڵێکی خۆگەڕ بۆی نییە بڕیاری کۆتایی لەسەر ژیان، ئازادی، یان سزای مرۆڤ بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3922"
        },
        {
          "id": "p3924",
          "sourceIndex": 3924,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. بەرپرسیارێتیی قانوونیی: بەرپرسیارێتیی قانوونیی هەر زیانێک دەکەوێتە ئەستۆی دیزاینەر، بەرهەمهێنەر یان بەکارهێنەری مرۆیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەرپرسیارێتیی قانوونیی: بەرپرسیارێتیی قانوونیی هەر زیانێک دەکەوێتە ئەستۆی دیزاینەر، بەرهەمهێنەر یان بەکارهێنەری مرۆیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3922"
        },
        {
          "id": "p3925",
          "sourceIndex": 3925,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. پاراستنی شوناسی مرۆیی: هەر تەکنەلۆژیایەک کە ببێتە هۆی شێواندنی بنەڕەتیی شوناس یان ویستمەندیی ئازادی مرۆڤ، بەکارهێنانی ڕێنەدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی شوناسی مرۆیی: هەر تەکنەلۆژیایەک کە ببێتە هۆی شێواندنی بنەڕەتیی شوناس یان ویستمەندیی ئازادی مرۆڤ، بەکارهێنانی ڕێنەدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3922"
        },
        {
          "id": "p3926",
          "sourceIndex": 3926,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. ڕێنەدراوکردنی جیاکاری: نابێت ئەلگۆریتمەکان ببنە هۆی دروستکردنی جیاکاریی ناقانوونیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ڕێنەدراوکردنی جیاکاری: نابێت ئەلگۆریتمەکان ببنە هۆی دروستکردنی جیاکاریی ناقانوونیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3922"
        },
        {
          "id": "p3927",
          "sourceIndex": 3927,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٥. ڕوونایەتی و شیکارهەڵگری: دەبێت لۆژیکی کارکردنی ئەو ئەلگۆریتمانەی کە کاریگەریی ژینەکییان هەیە، شیاوی پشکنین و ڕوونکردنەوە بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ڕوونایەتی و شیکارهەڵگری: دەبێت لۆژیکی کارکردنی ئەو ئەلگۆریتمانەی کە کاریگەریی ژینەکییان هەیە، شیاوی پشکنین و ڕوونکردنەوە بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3922"
        },
        {
          "id": "p3928",
          "sourceIndex": 3928,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٦. پاراستنی مافی تایبەتمەندی: دەبێت تەکنەلۆژیاکان لەسەر بنەمای \"پاراستنی تایبەتمەندی لە دیزایندا\" بنیات بنرێن و کۆکردنەوەی داتا بۆ کەمترین ئاستی پێویست سنووردار بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی مافی تایبەتمەندی: دەبێت تەکنەلۆژیاکان لەسەر بنەمای \"پاراستنی تایبەتمەندی لە دیزایندا\" بنیات بنرێن و کۆکردنەوەی داتا بۆ کەمترین ئاستی پێویست سنووردار بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3922"
        },
        {
          "id": "p3929",
          "sourceIndex": 3929,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دەسەڵاتی نیشتمانیی ڕێکخەری تەکنەلۆژیا",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دەسەڵاتی نیشتمانیی ڕێکخەری تەکنەلۆژیا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3930",
          "sourceIndex": 3930,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. \"دەسەڵاتی نیشتمانیی ڕێکخەری تەکنەلۆژیا\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی نیشتمانیی ڕێکخەری تەکنەلۆژیا\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3929"
        },
        {
          "id": "p3931",
          "sourceIndex": 3931,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم دەسەڵاتە بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم دەسەڵاتە بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3929"
        },
        {
          "id": "p3932",
          "sourceIndex": 3932,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دانانی ستانداردی نیشتمانی بۆ تەناهی، ئاسایش و ڕەوشتی تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دانانی ستانداردی نیشتمانی بۆ "
            },
            {
              "text": "تەناهی"
            },
            {
              "text": "، ئاسایش و ڕەوشتی تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3931"
        },
        {
          "id": "p3933",
          "sourceIndex": 3933,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. مۆڵەتبەخشین بە بەکارهێنانی ئەو تەکنەلۆژیایانەی کە مەترسیی بەرزیان هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. مۆڵەتبەخشین بە بەکارهێنانی ئەو تەکنەلۆژیایانەی کە مەترسیی بەرزیان هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3931"
        },
        {
          "id": "p3934",
          "sourceIndex": 3934,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پشکنینی دەوریی ئەلگۆریتمەکان بۆ دڵنیابوون لە پابەندبوونیان بە بنەماکانی دەستوورەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پشکنینی دەوریی ئەلگۆریتمەکان بۆ دڵنیابوون لە پابەندبوونیان بە بنەماکانی دەستوورەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3931"
        },
        {
          "id": "p3935",
          "sourceIndex": 3935,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. لێکۆڵینەوە لەو ڕووداوانەی کە بەهۆی تەکنەلۆژیاوە زیان بە شارۆمەندان دەگەیەنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. لێکۆڵینەوە لەو ڕووداوانەی کە بەهۆی تەکنەلۆژیاوە زیان بە شارۆمەندان دەگەیەنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3931"
        },
        {
          "id": "p3936",
          "sourceIndex": 3936,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ساڵانە بە دەسەڵاتی قانووندانان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ساڵانە بە دەسەڵاتی قانووندانان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3931"
        },
        {
          "id": "p3937",
          "sourceIndex": 3937,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: مافەکانی شارۆمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: مافەکانی شارۆمەند"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3938",
          "sourceIndex": 3938,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. هەر شارۆمەندێک مافی وەرگرتنی ڕوونکردنەوەی ڕوون لەسەر هەر بڕیارێکی ئەلگۆریتمی هەیە کە کاریگەریی لەسەر ژیانی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر شارۆمەندێک مافی وەرگرتنی ڕوونکردنەوەی ڕوون لەسەر هەر بڕیارێکی ئەلگۆریتمی هەیە کە کاریگەریی لەسەر ژیانی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3937"
        },
        {
          "id": "p3939",
          "sourceIndex": 3939,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. مافی داخوازکردنی پێداچوونەوەی مرۆیی بۆ هەر بڕیارێکی خۆگەڕی چارەنووسساز هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "مافی داخوازکردنی پێداچوونەوەی مرۆیی بۆ هەر بڕیارێکی خۆگەڕی چارەنووسساز هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3937"
        },
        {
          "id": "p3940",
          "sourceIndex": 3940,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. مافی تۆمارکردنی سکاڵا لە دادگای تایبەتمەند دژی بڕیارە ئەلگۆریتمییەکان پارێزراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "مافی تۆمارکردنی سکاڵا لە دادگای تایبەتمەند دژی بڕیارە ئەلگۆریتمییەکان پارێزراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3937"
        },
        {
          "id": "p3941",
          "sourceIndex": 3941,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. مافی ئاگاداربوونەوەی هەیە کاتێک کارلێک لەگەڵ پەڕگاڵێکی ژیریی دەستکرد دەکات، نەک مرۆڤ.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "مافی ئاگاداربوونەوەی هەیە کاتێک کارلێک لەگەڵ پەڕگاڵێکی ژیریی دەستکرد دەکات، نەک مرۆڤ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3937"
        },
        {
          "id": "p3942",
          "sourceIndex": 3942,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: ئاسایشی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: ئاسایشی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3943",
          "sourceIndex": 3943,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. دەوڵەت مافی هەیە تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان بۆ مەبەستی پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی و بەرگریی نیشتمانی بەکاربهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت مافی هەیە تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان بۆ مەبەستی پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی و بەرگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " بەکاربهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3942"
        },
        {
          "id": "p3944",
          "sourceIndex": 3944,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا لەم بوارە هەستیارەدا تەنیا بە فەرمانی سەرکۆمار و لەژێر چاودێریی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەییدا دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا لەم بوارە هەستیارەدا تەنیا بە فەرمانی سەرکۆمار و لەژێر چاودێریی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەییدا دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3942"
        },
        {
          "id": "p3945",
          "sourceIndex": 3945,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. بەکارهێنانی ئەم تەکنەلۆژیایانە دەبێت بە ڕەبەقی لەگەڵ قانوون نێودەوڵەتییە مرۆییەکاندا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی ئەم تەکنەلۆژیایانە دەبێت بە ڕەبەقی لەگەڵ قانوون نێودەوڵەتییە مرۆییەکاندا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3942"
        },
        {
          "id": "p3946",
          "sourceIndex": 3946,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: هاوکاریی نێودەوڵەتی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: هاوکاریی نێودەوڵەتی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3947",
          "sourceIndex": 3947,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. کۆماری کوردستان کار بۆ بنیاتنانی هاوپەیمانیی ستراتیژی لەگەڵ ئەو دەوڵەتانەدا دەکات کە پێشەنگن لە بواری تەکنەلۆژیادا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان کار بۆ بنیاتنانی هاوپەیمانیی ستراتیژی لەگەڵ ئەو دەوڵەتانەدا دەکات کە پێشەنگن لە بواری تەکنەلۆژیادا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3946"
        },
        {
          "id": "p3948",
          "sourceIndex": 3948,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. هیچ ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی لەم بوارەدا نابێت سەربەخۆیی تەکنەلۆژی یان ئاسایشی نەتەوەیی کۆماری کوردستان بخاتە مەترسییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی لەم بوارەدا نابێت سەربەخۆیی تەکنەلۆژی یان ئاسایشی نەتەوەیی کۆماری کوردستان بخاتە مەترسییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3946"
        },
        {
          "id": "p3949",
          "sourceIndex": 3949,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. دەوڵەت وارگێڕییەکی چالاک بۆ ڕێگریکردن لە دروستبوونی پشتبەستنی تەکنەلۆژی بە هێزی دوژمنکار پەیڕەو دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت وارگێڕییەکی چالاک بۆ ڕێگریکردن لە دروستبوونی پشتبەستنی تەکنەلۆژی بە هێزی دوژمنکار پەیڕەو دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3946"
        },
        {
          "id": "p3950",
          "sourceIndex": 3950,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3951",
          "sourceIndex": 3951,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. وردەکاریی ڕاییکردنی ئەم بەندە بەپێی قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وردەکاریی ڕاییکردنی ئەم بەندە بەپێی قانوونێکی تایبەت ڕێکدەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3950"
        },
        {
          "id": "p3952",
          "sourceIndex": 3952,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. ئەم قانوونە دەبێت بە شێوەیەکی دەوری، لانیکەم هەر پێنج ساڵ جارێک، پێداچوونەوەی بۆ بکرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی کە لەگەڵ پێشکەوتنە خێراکانی تەکنەلۆژیادا هاوتەریبە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم قانوونە دەبێت بە شێوەیەکی دەوری، لانیکەم هەر پێنج ساڵ جارێک، پێداچوونەوەی بۆ بکرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی کە لەگەڵ پێشکەوتنە خێراکانی تەکنەلۆژیادا هاوتەریبە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3950"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 121,
      "slug": "clause-121",
      "articleNumber": 121,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "دیپلۆماسیی دیجیتاڵی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژی",
      "body": "یەکەم: بنەما نەگۆڕەکانی هاوکاریی تەکنەلۆژیی نێودەوڵەتی\n\n١.١. هەر جۆرە پەیوەندی و هاوکارییەکی تەکنەلۆژیی نێودەوڵەتی دەبێت بە شێوەیەکی ڕەها پابەندی ئەم بنەما نەگۆڕانە بێت:\n\nئا. بەرامبەرایەتیی ڕەها: هەر سەربەشێک کە بە لایەنی بیانی دەدرێت، دەبێت هەمان سەربەش یان هاوتای ستراتیژییەکەی بۆ کۆماری کوردستان مسۆگەر بکرێت.\n\nب. ڕوونایی ڕەبەق: گشت ڕێککەوتن و گرێبەستێک دەبێت بە شێوەیەکی ئاشکرا و لەژێر چاودێریی وردی دەسەڵاتی قانوونداناندا بێت.\n\nپ. پابەندبوون بە سەربەخۆیی داتا: داتای شارۆمەندان و دامەزراوەکانی کوردستان سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیین و هەرگیز ناکرێت بکەونە ژێر قەڵەمڕەوی قانوونیی هیچ وڵاتێکی بیانییەوە.\n\nت. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی: نابێت هیچ هاوکارییەک ببێتە هۆی دروستکردنی لاوازیی هەداریی بۆ ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات یان ڕێگەدان بە دەستگەیشتنی ناقانوونیی هێزی بیانی بە داتا هەستیارەکان.\n\nدوویەم: ئامانجە ستراتیژییەکان\n\n٢.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی دیپلۆماسییەکی دیجیتاڵیی چالاک و ئامانجدارەوە، کار بۆ بەدیهێنانی ئەم ئامانجە ستراتیژییانە دەکات:\n\nئا. گواستنەوەی زانست و خۆماڵیکردنی تەکنەلۆژیا: مەرجدارکردنی گرێبەستە گەورەکان بە دامەزراندنی ناوەندی توێژینەوە و گەشەپێدان لەنێو خاکی کوردستاندا و بەستنی ڕێککەوتنی ستراتیژی بۆ گواستنەوەی زانستی پێشکەوتوو.\n\nب. بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی: دامەزراندنی هاوپەیمانێتی لەگەڵ ئەو دەوڵەتە پێشەنگانەدا کە لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە و بەرژەوەندیی هاوبەش دامەزراون.\n\nپ. پێگەیاندنی توانای مرۆیی نێودەوڵەتی: داڕشتنی بەرنامەی نیشتمانی بۆ ناردنی خوێندکاری بلیمەت بۆ باشترین زانکۆکانی جیهان و ڕاکێشانی پسپۆڕی بیانی بۆ بنیاتنانی توانای ناوخۆیی.\n\nت. پێشەنگایەتی لە دانانی ستاندارددا: کارکردن بۆ ئەوەی کۆماری کوردستان ببێتە ئەکتەرێکی کاریگەر لە داڕشتنی ستانداردە نێودەوڵەتییەکانی بواری تەکنەلۆژیا.\n\nج. بەهێزکردنی توانای ئابووریی دیجیتاڵی: کردنەوەی بازاڕی نوێ بۆ بەرهەم و ڕاژەدارییە تەکنەلۆژییە خۆماڵییەکان.\n\nسێیەم: دامەزراوەی تایبەتمەند: کۆمیسیۆنی باڵای دیپلۆماسیی دیجیتاڵی\n\n٣.١. دامەزراندن و پێکهاتە: \"کۆمیسیۆنی باڵای دیپلۆماسیی دیجیتاڵی\" دادەمەزرێت. ئەم کۆمیسیۆنە، کە لە نوێنەرانی کاروبارەکانی دەرەوە، بەرگری، ئابووری و زانست و تەکنەلۆژیا پێک دێت، لەژێر سەرپەرشتیی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردایە.\n\n٣.٢. ئەرکە سەرەکییەکان: ئەرکی سەرەکیی کۆمیسیۆن بریتییە لە داڕشتنی وارگێڕیی گشتیی یەکگرتوو و هەڵسەنگاندنی ستراتیژیی ڕێککەوتنەکان.\n\nچوارەم: ستراتیژی نیشتمانی بۆ بەدەستهێنانی تەکنەلۆژیا\n\n٤.١. دەوڵەت \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ بەدەستهێنانی تەکنەلۆژیا\" پەیڕەو دەکات، کە پرۆسەیەکی دینامیکی و درێژەدارە بۆ گۆڕینی زانستی جیهانی بۆ هێزی نەتەوەیی.\n\nپێنجەم: دەسەڵاتی پەسەندکردن و چاودێریی قانوونیی\n\n٥.١. هەر جۆرە هاوکاری و ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی دەبێت بە شێوەیەکی ڕەها پابەندی باڵادەستیی ئەم دەستوورە و ئاسایشی نەتەوەیی بێت.\n\n٥.٢. بەستنی پەیماننامە و ڕێککەوتنی ستراتیژی لە بواری دیجیتاڵیدا دەکەوێتە ژێر دەسەڵاتی سەرکۆمارەوە، بەڵام ئەو پەیماننامانەی کە کاریگەریی درێژخایەنیان هەیە، دەبێت بە قانوونێک لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە پەسەند بکرێن.\n\nشەشەم: هێڵە سوورەکان و پووچەڵبوونەوەی قانوونیی\n\n٦.١. هەر ڕێککەوتنێک کە یەکێک لەم بنەمایانە پێشێل بکات، لە ڕووی قانوونییەوە پووچەڵە:\n\nئا. باڵادەستیی قانوونەکانی کوردستان بەسەر داتادا.\n\nب. ئاسایشی نەتەوەیی و سەربەخۆیی ژێرخانە ژینەکییەکان.\n\nپ. بنەماکانی ڕوونایەتی و بەرامبەرایەتی.\n\nحەوتەم: پێگەیاندنی کادری دیپلۆماسیی دیجیتاڵی\n\n٧.١. دەوڵەت بەرنامەیەکی تایبەت بۆ پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێ لە دیپلۆماتکاران دادەڕێژێ کە پسپۆڕ بن لە بوارەکانی تەکنەلۆژیا، قانوونی نێودەوڵەتیی دیجیتاڵی و دانوستانی تەکنیکی.\n\nهەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند\n\n٨.١. وردەکاریی ڕاییکردنی ئەم بەندە و دەسەڵاتەکانی کۆمیسیۆنی باڵا، بە قانوونێکی تایبەت ڕێک دەخرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3954",
          "sourceIndex": 3954,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەما نەگۆڕەکانی هاوکاریی تەکنەلۆژیی نێودەوڵەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەما نەگۆڕەکانی هاوکاریی تەکنەلۆژیی نێودەوڵەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3955",
          "sourceIndex": 3955,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. هەر جۆرە پەیوەندی و هاوکارییەکی تەکنەلۆژیی نێودەوڵەتی دەبێت بە شێوەیەکی ڕەها پابەندی ئەم بنەما نەگۆڕانە بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە پەیوەندی و هاوکارییەکی تەکنەلۆژیی نێودەوڵەتی دەبێت بە شێوەیەکی ڕەها پابەندی ئەم بنەما نەگۆڕانە بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3954"
        },
        {
          "id": "p3956",
          "sourceIndex": 3956,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەرامبەرایەتیی ڕەها: هەر سەربەشێک کە بە لایەنی بیانی دەدرێت، دەبێت هەمان سەربەش یان هاوتای ستراتیژییەکەی بۆ کۆماری کوردستان مسۆگەر بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەرامبەرایەتیی ڕەها: هەر سەربەشێک کە بە لایەنی بیانی دەدرێت، دەبێت هەمان سەربەش یان هاوتای ستراتیژییەکەی بۆ کۆماری کوردستان مسۆگەر بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3955"
        },
        {
          "id": "p3957",
          "sourceIndex": 3957,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕوونایی ڕەبەق: گشت ڕێککەوتن و گرێبەستێک دەبێت بە شێوەیەکی ئاشکرا و لەژێر چاودێریی وردی دەسەڵاتی قانوونداناندا بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕوونایی"
            },
            {
              "text": " ڕەبەق: گشت ڕێککەوتن و گرێبەستێک دەبێت بە شێوەیەکی ئاشکرا و لەژێر چاودێریی وردی دەسەڵاتی قانوونداناندا بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3955"
        },
        {
          "id": "p3958",
          "sourceIndex": 3958,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پابەندبوون بە سەربەخۆیی داتا: داتای شارۆمەندان و دامەزراوەکانی کوردستان سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیین و هەرگیز ناکرێت بکەونە ژێر قەڵەمڕەوی قانوونیی هیچ وڵاتێکی بیانییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پابەندبوون بە سەربەخۆیی داتا: داتای شارۆمەندان و دامەزراوەکانی کوردستان سامانێکی ستراتیژیی نەتەوەیین و هەرگیز ناکرێت بکەونە ژێر قەڵەمڕەوی قانوونیی هیچ وڵاتێکی بیانییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3955"
        },
        {
          "id": "p3959",
          "sourceIndex": 3959,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی: نابێت هیچ هاوکارییەک ببێتە هۆی دروستکردنی لاوازیی هەداریی بۆ ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات یان ڕێگەدان بە دەستگەیشتنی ناقانوونیی هێزی بیانی بە داتا هەستیارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": ": نابێت هیچ هاوکارییەک ببێتە هۆی دروستکردنی لاوازیی هەداریی بۆ ژێرخانە ژینەکییەکانی وڵات یان ڕێگەدان بە دەستگەیشتنی ناقانوونیی هێزی بیانی بە داتا هەستیارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3955"
        },
        {
          "id": "p3960",
          "sourceIndex": 3960,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئامانجە ستراتیژییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئامانجە ستراتیژییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3961",
          "sourceIndex": 3961,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەت، لە ڕێگەی دیپلۆماسییەکی دیجیتاڵیی چالاک و ئامانجدارەوە، کار بۆ بەدیهێنانی ئەم ئامانجە ستراتیژییانە دەکات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت، لە ڕێگەی دیپلۆماسییەکی دیجیتاڵیی چالاک و ئامانجدارەوە، کار بۆ بەدیهێنانی ئەم ئامانجە ستراتیژییانە دەکات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3960"
        },
        {
          "id": "p3962",
          "sourceIndex": 3962,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. گواستنەوەی زانست و خۆماڵیکردنی تەکنەلۆژیا: مەرجدارکردنی گرێبەستە گەورەکان بە دامەزراندنی ناوەندی توێژینەوە و گەشەپێدان لەنێو خاکی کوردستاندا و بەستنی ڕێککەوتنی ستراتیژی بۆ گواستنەوەی زانستی پێشکەوتوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. گواستنەوەی زانست و خۆماڵیکردنی تەکنەلۆژیا: مەرجدارکردنی گرێبەستە گەورەکان بە دامەزراندنی ناوەندی توێژینەوە و گەشەپێدان لەنێو خاکی کوردستاندا و بەستنی ڕێککەوتنی ستراتیژی بۆ گواستنەوەی زانستی پێشکەوتوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3961"
        },
        {
          "id": "p3963",
          "sourceIndex": 3963,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی: دامەزراندنی هاوپەیمانێتی لەگەڵ ئەو دەوڵەتە پێشەنگانەدا کە لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە و بەرژەوەندیی هاوبەش دامەزراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی: دامەزراندنی هاوپەیمانێتی لەگەڵ ئەو دەوڵەتە پێشەنگانەدا کە لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە و بەرژەوەندیی هاوبەش دامەزراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3961"
        },
        {
          "id": "p3964",
          "sourceIndex": 3964,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پ. پێگەیاندنی توانای مرۆیی نێودەوڵەتی: داڕشتنی بەرنامەی نیشتمانی بۆ ناردنی خوێندکاری بلیمەت بۆ باشترین زانکۆکانی جیهان و ڕاکێشانی پسپۆڕی بیانی بۆ بنیاتنانی توانای ناوخۆیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێگەیاندنی توانای مرۆیی نێودەوڵەتی: داڕشتنی بەرنامەی نیشتمانی بۆ ناردنی خوێندکاری بلیمەت بۆ باشترین زانکۆکانی جیهان و ڕاکێشانی پسپۆڕی بیانی بۆ بنیاتنانی توانای ناوخۆیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3963"
        },
        {
          "id": "p3965",
          "sourceIndex": 3965,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ت. پێشەنگایەتی لە دانانی ستاندارددا: کارکردن بۆ ئەوەی کۆماری کوردستان ببێتە ئەکتەرێکی کاریگەر لە داڕشتنی ستانداردە نێودەوڵەتییەکانی بواری تەکنەلۆژیا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پێشەنگایەتی لە دانانی ستاندارددا: کارکردن بۆ ئەوەی کۆماری کوردستان ببێتە ئەکتەرێکی کاریگەر لە داڕشتنی ستانداردە نێودەوڵەتییەکانی بواری تەکنەلۆژیا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3963"
        },
        {
          "id": "p3966",
          "sourceIndex": 3966,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "ج. بەهێزکردنی توانای ئابووریی دیجیتاڵی: کردنەوەی بازاڕی نوێ بۆ بەرهەم و ڕاژەدارییە تەکنەلۆژییە خۆماڵییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. بەهێزکردنی توانای ئابووریی دیجیتاڵی: کردنەوەی بازاڕی نوێ بۆ بەرهەم و ڕاژەدارییە تەکنەلۆژییە خۆماڵییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p3963"
        },
        {
          "id": "p3967",
          "sourceIndex": 3967,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: دامەزراوەی تایبەتمەند: کۆمیسیۆنی باڵای دیپلۆماسیی دیجیتاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: دامەزراوەی تایبەتمەند: کۆمیسیۆنی باڵای دیپلۆماسیی دیجیتاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3968",
          "sourceIndex": 3968,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دامەزراندن و پێکهاتە: \"کۆمیسیۆنی باڵای دیپلۆماسیی دیجیتاڵی\" دادەمەزرێت. ئەم کۆمیسیۆنە، کە لە نوێنەرانی کاروبارەکانی دەرەوە، بەرگری، ئابووری و زانست و تەکنەلۆژیا پێک دێت، لەژێر سەرپەرشتیی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندن و پێکهاتە: \"کۆمیسیۆنی باڵای دیپلۆماسیی دیجیتاڵی\" دادەمەزرێت. ئەم کۆمیسیۆنە، کە لە نوێنەرانی کاروبارەکانی دەرەوە، بەرگری، ئابووری و زانست و تەکنەلۆژیا پێک دێت، لەژێر سەرپەرشتیی ڕاستەوخۆی سەرکۆماردایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3967"
        },
        {
          "id": "p3969",
          "sourceIndex": 3969,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەرکە سەرەکییەکان: ئەرکی سەرەکیی کۆمیسیۆن بریتییە لە داڕشتنی وارگێڕیی گشتیی یەکگرتوو و هەڵسەنگاندنی ستراتیژیی ڕێککەوتنەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە سەرەکییەکان: ئەرکی سەرەکیی کۆمیسیۆن بریتییە لە داڕشتنی وارگێڕیی گشتیی یەکگرتوو و هەڵسەنگاندنی ستراتیژیی ڕێککەوتنەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3967"
        },
        {
          "id": "p3970",
          "sourceIndex": 3970,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ستراتیژی نیشتمانی بۆ بەدەستهێنانی تەکنەلۆژیا",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ستراتیژی نیشتمانی بۆ بەدەستهێنانی تەکنەلۆژیا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3971",
          "sourceIndex": 3971,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەوڵەت \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ بەدەستهێنانی تەکنەلۆژیا\" پەیڕەو دەکات، کە پرۆسەیەکی دینامیکی و درێژەدارە بۆ گۆڕینی زانستی جیهانی بۆ هێزی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ بەدەستهێنانی تەکنەلۆژیا\" پەیڕەو دەکات، کە پرۆسەیەکی دینامیکی و درێژەدارە بۆ گۆڕینی زانستی جیهانی بۆ هێزی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3970"
        },
        {
          "id": "p3972",
          "sourceIndex": 3972,
          "style": "خاڵ",
          "text": "پێنجەم: دەسەڵاتی پەسەندکردن و چاودێریی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: دەسەڵاتی پەسەندکردن و چاودێریی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3970"
        },
        {
          "id": "p3973",
          "sourceIndex": 3973,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. هەر جۆرە هاوکاری و ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی دەبێت بە شێوەیەکی ڕەها پابەندی باڵادەستیی ئەم دەستوورە و ئاسایشی نەتەوەیی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە هاوکاری و ڕێککەوتنێکی نێودەوڵەتی دەبێت بە شێوەیەکی ڕەها پابەندی باڵادەستیی ئەم دەستوورە و ئاسایشی نەتەوەیی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3970"
        },
        {
          "id": "p3974",
          "sourceIndex": 3974,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. بەستنی پەیماننامە و ڕێککەوتنی ستراتیژی لە بواری دیجیتاڵیدا دەکەوێتە ژێر دەسەڵاتی سەرکۆمارەوە، بەڵام ئەو پەیماننامانەی کە کاریگەریی درێژخایەنیان هەیە، دەبێت بە قانوونێک لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە پەسەند بکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەستنی پەیماننامە و ڕێککەوتنی ستراتیژی لە بواری دیجیتاڵیدا دەکەوێتە ژێر دەسەڵاتی سەرکۆمارەوە، بەڵام ئەو پەیماننامانەی کە کاریگەریی درێژخایەنیان هەیە، دەبێت بە قانوونێک لەلایەن دەسەڵاتی قانووندانانەوە پەسەند بکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3970"
        },
        {
          "id": "p3975",
          "sourceIndex": 3975,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: هێڵە سوورەکان و پووچەڵبوونەوەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: هێڵە سوورەکان و پووچەڵبوونەوەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3976",
          "sourceIndex": 3976,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. هەر ڕێککەوتنێک کە یەکێک لەم بنەمایانە پێشێل بکات، لە ڕووی قانوونییەوە پووچەڵە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر ڕێککەوتنێک کە یەکێک لەم بنەمایانە پێشێل بکات، لە ڕووی قانوونییەوە پووچەڵە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3975"
        },
        {
          "id": "p3977",
          "sourceIndex": 3977,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. باڵادەستیی قانوونەکانی کوردستان بەسەر داتادا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. باڵادەستیی قانوونەکانی کوردستان بەسەر داتادا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3976"
        },
        {
          "id": "p3978",
          "sourceIndex": 3978,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئاسایشی نەتەوەیی و سەربەخۆیی ژێرخانە ژینەکییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئاسایشی نەتەوەیی و سەربەخۆیی ژێرخانە ژینەکییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3976"
        },
        {
          "id": "p3979",
          "sourceIndex": 3979,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بنەماکانی ڕوونایەتی و بەرامبەرایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بنەماکانی ڕوونایەتی و بەرامبەرایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3976"
        },
        {
          "id": "p3980",
          "sourceIndex": 3980,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: پێگەیاندنی کادری دیپلۆماسیی دیجیتاڵی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: پێگەیاندنی کادری دیپلۆماسیی دیجیتاڵی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3981",
          "sourceIndex": 3981,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. دەوڵەت بەرنامەیەکی تایبەت بۆ پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێ لە دیپلۆماتکاران دادەڕێژێ کە پسپۆڕ بن لە بوارەکانی تەکنەلۆژیا، قانوونی نێودەوڵەتیی دیجیتاڵی و دانوستانی تەکنیکی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت بەرنامەیەکی تایبەت بۆ پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێ لە دیپلۆماتکاران دادەڕێژ"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "پسپۆڕ بن لە بوارەکانی تەکنەلۆژیا، قانوونی نێودەوڵەتیی دیجیتاڵی و دانوستانی تەکنیکی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3980"
        },
        {
          "id": "p3982",
          "sourceIndex": 3982,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: چوارچێوەی قانوونیی تایبەتمەند"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3983",
          "sourceIndex": 3983,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. وردەکاریی ڕاییکردنی ئەم بەندە و دەسەڵاتەکانی کۆمیسیۆنی باڵا، بە قانوونێکی تایبەت ڕێک دەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وردەکاریی ڕاییکردنی ئەم بەندە و دەسەڵاتەکانی کۆمیسیۆنی باڵا، بە قانوونێکی تایبەت ڕێک دەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3982"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 122,
      "slug": "clause-122",
      "articleNumber": 122,
      "status": "published",
      "chapterId": 12,
      "title": "دەوڵەتی ڕزگاریی و پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر لە قۆناغی ڕزگاریدا",
      "body": "یەکەم: بنچینەی دەستووری و فەلسەفەی دامەزراندن\n\n١.١. تا ئەو ساتەوەختەی کە کۆماری کوردستان سەروەریی ڕەبەقی خۆی بەسەر گشت وارگەی نەتەوەییدا دەچەسپێنێت، \"دەوڵەتی ڕزگاریی کوردستان\" (لێرەوە بە \"دەوڵەتی ڕزگاریی\" ناودەبرێت. وەک ئامرازی فەرمیی ڕاییکردنی ویستی پۆڵایینی نەتەوەیی دادەمەزرێت.\n\n١.٢. ئەرکی بنەڕەتیی دەوڵەتی ڕزگاریی بریتییە لە:\n\nئا. بەڕێوەبردنی خەباتی ڕزگاریی نەتەوەیی.\n\nب. نەتەوەسازی و دامەزراوەسازیی مۆدێرن.\n\nپ. ئامادەکردنی بناغە بۆ دامەزراندنی کۆماری سەربەخۆ.\n\n١.٣. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر وەک لەم دەروازەیەدا پێناسە کراوە، دەبێتە جوڵێنەری کارپێکەری تەکنەلۆژی و کارگێڕیی دەوڵەتی ڕزگاریی.\n\nدوویەم: پێکهاتە و نوێنەرایەتی\n\n٢.١. دەوڵەتی ڕزگاریی لەلایەن \"کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان\"ـــــەوە بەڕێوە دەبرێت، کە لە نوێنەرانی دانپێدانراوی هێزە وارگێڕییە سەرەکییەکان و کەسایەتییە نیشتمانییەکانی کوردستان و دیاسپۆرا پێک دێت.\n\n٢.٢. میکانیزمی پێکهێنانی ئەم کۆڕە و شێوازی بڕیاردانی بەپێی ئەم دەستوورە و مانیفێستی نیشتمانیی کاتی ڕێک دەخرێت.\n\nسێیەم: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر لە نەتەوەسازیدا\n\n٣.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەرکی دامەزراندنی ئەم ژێرخانە نەتەوەییانەی لە ئەستۆ دەبێت:\n\nئا. تۆماری نەتەوەیی دیجیتاڵی: دەرکردنی شوناسی دیجیتاڵی (KN-ID) بۆ هەر تاکێکی کورد و بەکارهێنانی بۆ ڕێکخستنی هەڵبژاردنی ناوخۆیی بۆ دامەزراوەکانی دەوڵەتی ڕزگاریی.\n\nب. ئەکادیمیای نیشتمانیی دیجیتاڵی: دامەزراندنی پلاتفۆرمێکی فێربوون بۆ پەرەپێدانی توانای کادرە وارگێڕی و کارگێڕییەکانی داهاتوو لە بوارەکانی دەوڵەتداری و قانووندا.\n\nپ. ئەرشیڤی نەتەوەیی دیجیتاڵی: پاراستنی یادەوەریی مێژوویی و بەڵگەنامەکانی تاوانەکانی دژ بە نەتەوەی کورد.\n\nت. گەنجینەی کەلەپووری نیشتمانیی دیجیتاڵی: دامەزراندنی پلاتفۆرمێک بۆ کۆکردنەوە و پاراستنی دیجیتاڵیی بەرهەمە ئەدەبی، هونەری و فۆلکلۆرییەکانی نەتەوەی کورد.\n\nج. بانکی زانیاریی نەتەوەیی: کۆکردنەوە و ئەرشیڤکردنی گشت توێژینەوە و بەرهەمە زانستییەکانی پەیوەست بە دۆزی کوردستان و مێژووەکەیەوە.\n\nچوارەم: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر لە دامەزراوەسازیدا\n\n٤.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر دەبێتە ژێرخانی کارگێڕیی دەوڵەتی ڕزگاریی، لە ڕێگەی:\n\nئا. دابینکردنی پەرگاڵێکی پەیوەندیی پارێزراو و نهێنیکراو بۆ دامەزراوەکانی خەباتی ڕزگاریی.\n\nب. بەڕێوەبردنی \"گەنجینەی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" بۆ کۆکردنەوە و بەڕێوەبردنی ڕووەنانەی داهات و یارمەتییەکان.\n\nپ. دامەزراندنی پلاتفۆرمی دیپلۆماسیی دیجیتاڵی بۆ نوێنەرایەتیکردنی دۆزی کوردستان لەسەر ئاستی جیهان.\n\nت. پەڕگاڵی بەڕێوەبردنی سەرچاوە مرۆییەکان: دامەزراندنی پەرگاڵێک بۆ ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی توانای مرۆیی و کادرەکانی بزووتنەوەی ڕزگاریی.\n\nپێنجەم: ئامادەکاری بۆ ڕاگوێز\n\n٥.١. دەوڵەتی ڕزگاریی، بە بەکارهێنانی تواناکانی دەوڵەتی ژیر، ئەرکی ئامادەکردنی نەخشەڕێگای یەکسەرەی دامەزراندنی دامەزراوەکانی کۆماری سەربەخۆی لە ئەستۆ دەبێت.\n\n٥.٢. ئەمەش داڕشتنی پڕۆژەقانوون سەرەتاییەکان، نەخشەی کارگێڕی بۆ گشت کاروبار و دەستە دەستوورییەکانی داهاتوو و دیاریکردنی میکانیزمەکانی ڕاگوێزی دەسەڵات لەخۆ دەگرێت.\n\nشەشەم: باری قانوونیی و ڕاگوێزی دەسەڵات\n\n٦.١. دەوڵەتی ڕزگاریی، یەکەیەکی قانوونیی تایبەت  (sui generis)ـە کە بوونی بەندە بە دۆخی داگیرکارییەوە.\n\n٦.٢. بە ڕاگەیاندنی فەرمیی کۆماری کوردستان و ئەنجامدانی یەکەم هەڵبژاردنی گشتی، دەوڵەتی ڕزگاریی بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی هەڵدەوەشێتەوە.\n\n٦.٣. گشت داتا، ئەرشیڤ، سامان و بڕیارنامە ستراتیژییەکانی دەوڵەتی ڕزگاریی، بەپێی میکانیزمێکی قانوونیی دیاریکراو، دەگوازرێنەوە بۆ دامەزراوە دەستوورییە هاوتاکانی کۆماری کوردستان.\n\n٦.٤. لیژنەی باڵای ڕاگوێزی دەسەڵات: بەپێی پەیمانی نەتەوەیی، لیژنەیەکی باڵا پێک دەهێنرێ کە ئەرکی سەرپەرشتیکردنی قانوونیی و کارگێڕیی پرۆسەی گواستنەوەکە لە ئەستۆ دەگرێت.\n\n٦.٥. درێژەدارییەتی قانوونیی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان: گشت ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییانەی کە دەوڵەتی کاتی/ڕزگاریی بەستوویەتی، دەکەونە ژێر پێداچوونەوەی دەسەڵاتی قانووندانانی نوێوە بۆ بڕیاردان لەسەر چارەنووسیان.\n\n٦.٦. پاراستنی مافە بەدەستهاتووەکان: گشت ئەو مافانەی کە شارۆمەندان یان یەکەکان لەژێر سایەی دەوڵەتی ڕزگارییدا بەدەستیان هێناوە، بە پارێزراوی دەمێننەوە مەگەر بە قانوونێکی نوێ و بەپێی بنەماکانی دەستوور پێچەوانەکەی بسەلمێنرێ.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p3985",
          "sourceIndex": 3985,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنچینەی دەستووری و فەلسەفەی دامەزراندن",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنچینەی دەستووری و فەلسەفەی دامەزراندن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3986",
          "sourceIndex": 3986,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. تا ئەو ساتەوەختەی کە کۆماری کوردستان سەروەریی ڕەبەقی خۆی بەسەر گشت وارگەی نەتەوەییدا دەچەسپێنێت، \"دەوڵەتی ڕزگاریی کوردستان\" (لێرەوە بە \"دەوڵەتی ڕزگاریی\" ناودەبرێت. وەک ئامرازی فەرمیی ڕاییکردنی ویستی پۆڵایینی نەتەوەیی دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "تا ئەو ساتەوەختەی کە کۆماری کوردستان سەروەریی"
            },
            {
              "text": " ڕەبەقی خۆی بەسەر گشت وارگەی نەتەوەییدا دەچەسپێنێت، \"دەوڵەتی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": " کوردستان\" (لێرەوە بە \"دەوڵەتی ڕزگاریی\" ناودەبرێ"
            },
            {
              "text": "ت. "
            },
            {
              "text": "وەک ئامرازی فەرمیی ڕاییکردنی ویستی پۆڵایینی نەتەوەیی دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3985"
        },
        {
          "id": "p3987",
          "sourceIndex": 3987,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەرکی بنەڕەتیی دەوڵەتی ڕزگاریی بریتییە لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی بنەڕەتیی دەوڵەتی ڕزگاریی بریتییە لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3985"
        },
        {
          "id": "p3988",
          "sourceIndex": 3988,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەڕێوەبردنی خەباتی ڕزگاریی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەڕێوەبردنی خەباتی ڕزگاریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3987"
        },
        {
          "id": "p3989",
          "sourceIndex": 3989,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. نەتەوەسازی و دامەزراوەسازیی مۆدێرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. نەتەوەسازی و دامەزراوەسازیی مۆدێرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3987"
        },
        {
          "id": "p3990",
          "sourceIndex": 3990,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئامادەکردنی بناغە بۆ دامەزراندنی کۆماری سەربەخۆ.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئامادەکردنی بناغە بۆ دامەزراندنی کۆماری سەربەخۆ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3987"
        },
        {
          "id": "p3991",
          "sourceIndex": 3991,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر وەک لەم دەروازەیەدا پێناسە کراوە، دەبێتە جوڵێنەری کارپێکەری تەکنەلۆژی و کارگێڕیی دەوڵەتی ڕزگاریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر وەک لەم دەروازەیەدا پێناسە کراوە، دەبێتە جوڵێنەری کارپێکەری تەکنەلۆژی و کارگێڕیی دەوڵەتی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3985"
        },
        {
          "id": "p3992",
          "sourceIndex": 3992,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێکهاتە و نوێنەرایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێکهاتە و نوێنەرایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3993",
          "sourceIndex": 3993,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەوڵەتی ڕزگاریی لەلایەن \"کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان\"ـــــەوە بەڕێوە دەبرێت، کە لە نوێنەرانی دانپێدانراوی هێزە وارگێڕییە سەرەکییەکان و کەسایەتییە نیشتمانییەکانی کوردستان و دیاسپۆرا پێک دێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ڕزگاریی لەلایەن \"کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "\"ـــــەوە بەڕێوە دەبرێت، کە لە نوێنەرانی دانپێدانراوی هێزە وارگێڕییە سەرەکییەکان و کەسایەتییە نیشتمانییەکانی کوردستان و دیاسپۆرا"
            },
            {
              "text": " پێک دێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3992"
        },
        {
          "id": "p3994",
          "sourceIndex": 3994,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. میکانیزمی پێکهێنانی ئەم کۆڕە و شێوازی بڕیاردانی بەپێی ئەم دەستوورە و مانیفێستی نیشتمانیی کاتی ڕێک دەخرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "میکانیزمی پێکهێنانی ئەم کۆڕە و شێوازی بڕیاردانی بەپێی ئەم دەستوورە و مانیفێستی نیشتمانیی کاتی ڕێک دەخرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3992"
        },
        {
          "id": "p3995",
          "sourceIndex": 3995,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر لە نەتەوەسازیدا",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر لە نەتەوەسازیدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p3996",
          "sourceIndex": 3996,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەرکی دامەزراندنی ئەم ژێرخانە نەتەوەییانەی لە ئەستۆ دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەرکی دامەزراندنی ئەم ژێرخانە نەتەوەییانەی لە ئەستۆ دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p3995"
        },
        {
          "id": "p3997",
          "sourceIndex": 3997,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. تۆماری نەتەوەیی دیجیتاڵی: دەرکردنی شوناسی دیجیتاڵی (KN-ID) بۆ هەر تاکێکی کورد و بەکارهێنانی بۆ ڕێکخستنی هەڵبژاردنی ناوخۆیی بۆ دامەزراوەکانی دەوڵەتی ڕزگاریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. تۆماری نەتەوەیی دیجیتاڵی: دەرکردنی شوناسی دیجیتاڵی"
            },
            {
              "text": " (KN-ID) "
            },
            {
              "text": "بۆ هەر تاکێکی کورد و بەکارهێنانی بۆ ڕێکخستنی هەڵبژاردنی ناوخۆیی بۆ دامەزراوەکانی دەوڵەتی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3996"
        },
        {
          "id": "p3998",
          "sourceIndex": 3998,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەکادیمیای نیشتمانیی دیجیتاڵی: دامەزراندنی پلاتفۆرمێکی فێربوون بۆ پەرەپێدانی توانای کادرە وارگێڕی و کارگێڕییەکانی داهاتوو لە بوارەکانی دەوڵەتداری و قانووندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەکادیمیای نیشتمانیی دیجیتاڵی: دامەزراندنی پلاتفۆرمێکی فێربوون بۆ پەرەپێدانی توانای کادرە وارگێڕی و کارگێڕییەکانی داهاتوو لە بوارەکانی دەوڵەتداری"
            },
            {
              "text": " و قانووندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3996"
        },
        {
          "id": "p3999",
          "sourceIndex": 3999,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئەرشیڤی نەتەوەیی دیجیتاڵی: پاراستنی یادەوەریی مێژوویی و بەڵگەنامەکانی تاوانەکانی دژ بە نەتەوەی کورد.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئەرشیڤی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " دیجیتاڵی: پاراستنی یادەوەریی مێژوویی و بەڵگەنامەکانی تاوانەکانی دژ بە نەتەوەی کورد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3996"
        },
        {
          "id": "p4000",
          "sourceIndex": 4000,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. گەنجینەی کەلەپووری نیشتمانیی دیجیتاڵی: دامەزراندنی پلاتفۆرمێک بۆ کۆکردنەوە و پاراستنی دیجیتاڵیی بەرهەمە ئەدەبی، هونەری و فۆلکلۆرییەکانی نەتەوەی کورد.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. گەنجینەی کەلەپووری نیشتمانیی دیجیتاڵی: دامەزراندنی پلاتفۆرمێک بۆ کۆکردنەوە و پاراستنی دیجیتاڵیی بەرهەمە ئەدەبی، هونەری و فۆلکلۆرییەکانی نەتەوەی کورد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3996"
        },
        {
          "id": "p4001",
          "sourceIndex": 4001,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. بانکی زانیاریی نەتەوەیی: کۆکردنەوە و ئەرشیڤکردنی گشت توێژینەوە و بەرهەمە زانستییەکانی پەیوەست بە دۆزی کوردستان و مێژووەکەیەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. بانکی زانیاریی نەتەوەیی: کۆکردنەوە و ئەرشیڤکردنی گشت توێژینەوە و بەرهەمە زانستییەکانی پەیوەست بە دۆزی کوردستان و مێژووەکەیەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p3996"
        },
        {
          "id": "p4002",
          "sourceIndex": 4002,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر لە دامەزراوەسازیدا",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕۆڵی دەوڵەتی ژیر لە دامەزراوەسازیدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4003",
          "sourceIndex": 4003,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر دەبێتە ژێرخانی کارگێڕیی دەوڵەتی ڕزگاریی، لە ڕێگەی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر دەبێتە ژێرخانی کارگێڕیی دەوڵەتی ڕزگاریی، لە ڕێگەی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4002"
        },
        {
          "id": "p4004",
          "sourceIndex": 4004,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دابینکردنی پەرگاڵێکی پەیوەندیی پارێزراو و نهێنیکراو بۆ دامەزراوەکانی خەباتی ڕزگاریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دابینکردنی پەرگاڵێکی پەیوەندیی پارێزراو و نهێنیکراو بۆ دامەزراوەکانی خەباتی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4003"
        },
        {
          "id": "p4005",
          "sourceIndex": 4005,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەڕێوەبردنی \"گەنجینەی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" بۆ کۆکردنەوە و بەڕێوەبردنی ڕووەنانەی داهات و یارمەتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەڕێوەبردنی \"گەنجینەی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" بۆ کۆکردنەوە و بەڕێوەبردنی ڕووەنانەی داهات و یارمەتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4003"
        },
        {
          "id": "p4006",
          "sourceIndex": 4006,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دامەزراندنی پلاتفۆرمی دیپلۆماسیی دیجیتاڵی بۆ نوێنەرایەتیکردنی دۆزی کوردستان لەسەر ئاستی جیهان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دامەزراندنی پلاتفۆرمی دیپلۆماسیی دیجیتاڵی بۆ نوێنەرایەتیکردنی دۆزی کوردستان لەسەر ئاستی جیهان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4003"
        },
        {
          "id": "p4007",
          "sourceIndex": 4007,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پەڕگاڵی بەڕێوەبردنی سەرچاوە مرۆییەکان: دامەزراندنی پەرگاڵێک بۆ ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی توانای مرۆیی و کادرەکانی بزووتنەوەی ڕزگاریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پەڕگاڵی بەڕێوەبردنی سەرچاوە مرۆییەکان: دامەزراندنی پەرگاڵێک بۆ ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی توانای مرۆیی و کادرەکانی بزووتنەوەی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4003"
        },
        {
          "id": "p4008",
          "sourceIndex": 4008,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ئامادەکاری بۆ ڕاگوێز",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ئامادەکاری بۆ ڕاگوێز"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4009",
          "sourceIndex": 4009,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەوڵەتی ڕزگاریی، بە بەکارهێنانی تواناکانی دەوڵەتی ژیر، ئەرکی ئامادەکردنی نەخشەڕێگای یەکسەرەی دامەزراندنی دامەزراوەکانی کۆماری سەربەخۆی لە ئەستۆ دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ڕزگاریی، بە بەکارهێنانی تواناکانی دەوڵەتی ژیر، ئەرکی ئامادەکردنی نەخشەڕێگای یەکسەرەی دامەزراندنی دامەزراوەکانی کۆماری سەربەخۆی لە ئەستۆ دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4008"
        },
        {
          "id": "p4010",
          "sourceIndex": 4010,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئەمەش داڕشتنی پڕۆژەقانوون سەرەتاییەکان، نەخشەی کارگێڕی بۆ گشت کاروبار و دەستە دەستوورییەکانی داهاتوو و دیاریکردنی میکانیزمەکانی ڕاگوێزی دەسەڵات لەخۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەمەش داڕشتنی پڕۆژەقانوون سەرەتاییەکان، نەخشەی کارگێڕی بۆ گشت کاروبار و دەستە دەستوورییەکانی داهاتوو و دیاریکردنی میکانیزمەکانی ڕاگوێزی دەسەڵات لەخۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4008"
        },
        {
          "id": "p4011",
          "sourceIndex": 4011,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: باری قانوونیی و ڕاگوێزی دەسەڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: باری قانوونیی و ڕاگوێزی دەسەڵات"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4012",
          "sourceIndex": 4012,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. دەوڵەتی ڕزگاریی، یەکەیەکی قانوونیی تایبەت  (sui generis)ـە کە بوونی بەندە بە دۆخی داگیرکارییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ڕزگاریی، یەکەیەکی قانوونیی تایبەت"
            },
            {
              "text": " "
            },
            {
              "text": " (sui generis)"
            },
            {
              "text": "ـە کە بوونی بەندە بە دۆخی داگیرکارییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4011"
        },
        {
          "id": "p4013",
          "sourceIndex": 4013,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. بە ڕاگەیاندنی فەرمیی کۆماری کوردستان و ئەنجامدانی یەکەم هەڵبژاردنی گشتی، دەوڵەتی ڕزگاریی بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی هەڵدەوەشێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بە ڕاگەیاندنی فەرمیی کۆماری کوردستان و ئەنجامدانی یەکەم هەڵبژاردنی گشتی، دەوڵەتی ڕزگاریی بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی هەڵدەوەشێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4011"
        },
        {
          "id": "p4014",
          "sourceIndex": 4014,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. گشت داتا، ئەرشیڤ، سامان و بڕیارنامە ستراتیژییەکانی دەوڵەتی ڕزگاریی، بەپێی میکانیزمێکی قانوونیی دیاریکراو، دەگوازرێنەوە بۆ دامەزراوە دەستوورییە هاوتاکانی کۆماری کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "گشت داتا، ئەرشیڤ، سامان و بڕیارنامە ستراتیژییەکانی دەوڵەتی ڕزگاریی، بەپێی میکانیزمێکی قانوونیی دیاریکراو، دەگوازرێنەوە بۆ دامەزراوە دەستوورییە هاوتاکانی کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4011"
        },
        {
          "id": "p4015",
          "sourceIndex": 4015,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٤. لیژنەی باڵای ڕاگوێزی دەسەڵات: بەپێی پەیمانی نەتەوەیی، لیژنەیەکی باڵا پێک دەهێنرێ کە ئەرکی سەرپەرشتیکردنی قانوونیی و کارگێڕیی پرۆسەی گواستنەوەکە لە ئەستۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "لیژنەی باڵای ڕاگوێزی دەسەڵات: بەپێی پەیمانی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "، لیژنەیەکی باڵا پێک دەهێنر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ئەرکی سەرپەرشتیکردنی قانوونیی و کارگێڕیی پرۆسەی گواستنەوەکە لە ئەستۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4011"
        },
        {
          "id": "p4016",
          "sourceIndex": 4016,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٥. درێژەدارییەتی قانوونیی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان: گشت ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییانەی کە دەوڵەتی کاتی/ڕزگاریی بەستوویەتی، دەکەونە ژێر پێداچوونەوەی دەسەڵاتی قانووندانانی نوێوە بۆ بڕیاردان لەسەر چارەنووسیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "درێژەدارییەتی قانوونیی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان: گشت ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییانەی کە دەوڵەتی کاتی/ڕزگاریی بەستوویەتی، دەکەونە ژێر پێداچوونەوەی دەسەڵاتی قانووندانانی نوێوە بۆ بڕیاردان لەسەر چارەنووسیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4011"
        },
        {
          "id": "p4017",
          "sourceIndex": 4017,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٦. پاراستنی مافە بەدەستهاتووەکان: گشت ئەو مافانەی کە شارۆمەندان یان یەکەکان لەژێر سایەی دەوڵەتی ڕزگارییدا بەدەستیان هێناوە، بە پارێزراوی دەمێننەوە مەگەر بە قانوونێکی نوێ و بەپێی بنەماکانی دەستوور پێچەوانەکەی بسەلمێنرێ.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی مافە بەدەستهاتووەکان: گشت ئەو مافانەی کە شارۆمەندان یان یەکەکان لەژێر سایەی دەوڵەتی ڕزگارییدا بەدەستیان هێناوە، بە پارێزراوی دەمێننەوە مەگەر بە قانوونێکی نوێ و بەپێی بنەماکانی دەستوور پێچەوانەکەی بسەلمێنرێ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4011"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 123,
      "slug": "clause-123",
      "articleNumber": 123,
      "status": "published",
      "chapterId": 13,
      "title": "ڕاگەیاندنی دەستوور وەک کردەی دامەزرێنەری سەروەریی",
      "body": "ڕاگەیاندنی ئەم دەستوورە، کردەیەکی بنیاتنەری سەروەرییە و ساتەوەختی گۆڕینی ویستی شاراوەی نەتەوەیە بۆ هێزی قانوونیی ئاشکرا بەسەر هەموو ڕەهەندەکانی بوونایەتی خۆیدا. ئەم بەندە چوارچێوەی قانوونیی و دەرەنجامە دەستبەجێکانی ئەم کردە مێژووییە دادەڕێژێت.\n\nیەکەم: کردەی ڕاگەیاندن و سەرچاوەی ڕەوایەتیی نێوەکی\n\n١.١. دەستوور وەک دەربڕینی قانوونیی \"گەوهەری نەتەوەیی\" کورد، ڕەوایەتیی خۆی لە هیچ کردەیەکی دەرەکییەوە وەرناگرێت. نە ڕاپرسی، نە دانپێدانانی نێودەوڵەتی و نە ڕەزامەندیی هیچ هێزێک ناتوانن ڕەوایی بەو شتە ببەخشن کە لە بنەڕەتدا خۆی هەم ڕەوایە و هەم سەرچاوەی هەموو ڕەواییەکە لە کوردستان.\n\n١.٢. کاراکردنی دەستوور لە ڕێگەی \"کردەیەکی ڕاگەیاندن\"ـەوە دەبێت نەک \"کردەیەکی پەسەندکردن\". ئەم ڕاگەیاندنە، کە لەلایەن \"کۆڕی باڵای ڕزگاریی نیشتمانی\"ـیەوە (کە لە بەندی ١٢٢ـدا پێناسە دەکرێت. ئەنجام دەدرێت، داننانە بە ڕاستەوایێکی بوونایەتی کە پێشتر بوونی هەبووە: ئەویش ویستی ڕەها و سەوداهەڵنەگری نەتەوەی کوردە بۆ سەروەریی لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی.\n\n١.٣. لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە:\n\nئا. دەستوور دەبێتە تاکە قانوونی باڵا و دایک کوردستان.\n\nب. گشت پەرگاڵ و قانوونێکی سەپێندراوی داگیرکەران لەسەر ئەم خاکە بە پووچەڵ و هەڵوەشاوە هەژمار دەکرێت.\n\nدوویەم: دەرەنجامە قانوونییە دەستبەجێکان\n\nلە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە، ئەم دەرەنجامە قانوونییانە بە شێوەیەکی خۆگەڕ و دەستبەجێ کارا دەبن:\n\n٢.١. پووچەڵکردنەوەی بنەڕەتیی سەروەریی داگیرکەران:\n\nئا. گشت قانوون، بڕیار، پەیماننامە و پەڕگاڵێکی کارگێڕیی سەپێندراوی دەوڵەتانی داگیرکەر، لە ڕوانگەی قانوونیی دەستوورەوە، بە شێوەیەکی بنەڕەتی و لە ڕەگەوە، هیچ هێز و بەهایەکی قانوونییان نامێنێت.\n\nب. پێگەی قانوونیی بوونی هێز و دامەزراوەکانی داگیرکەر لەسەر خاکی کوردستان، لە دۆخی \"دەسەڵاتی دیفاکتۆ\"ـوە دەگۆڕدرێت بۆ دۆخی \"کردەی زەبری ناقانوونیی\".\n\n٢.٢. گۆڕینی پێگەی قانوونیی هاووڵاتی:\n\nئا. هەر تاکێکی کورد، لە هەر شوێنێکی جیهان بێت، لە ڕووی قانوونییەوە دەبێتە هاووڵاتیی کۆماری کوردستان و دەکەوێتە ژێر پارێزبەندیی مەعنەوی و قانوونیی ئەم دەستوورەوە.\n\nب. وەفاداریی ئەو بۆ ئەم دەستوورە، دەبێتە بنەمای شوناسی قانوونیی نوێی.\n\nپ. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ئامرازی قانوونیی پێویست بۆ ئەوەی هاووڵاتیان بتوانن ئەم پێگە نوێیەیان ڕایی بکەن.\n\n٢.٣. ڕەواییدان بە خەباتی ڕزگاریی:\n\nئا. گشت کردەوەیەکی وارگێڕی، دیپلۆماسی و سەربازی کە لەلایەن \"دەوڵەتی ڕزگاریی\"ـیەوە و بۆ مەبەستی ڕاییکردنی ئامانجەکانی ئەم دەستوورە ئەنجام دەدرێت، ڕەوایەتیی ڕەبەقی قانوونیی وەردەگرێت.\n\nب. ئەم کردەوانە وەک کردەی ڕاییکردنی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان لە وڵاتی خۆی هەژمار دەکرێن.\n\n٢.٤. جێگیرکردنی دەسەڵات و سەروەریی ڕەها بەسەر سامانە سروشتییەکاندا:\n\nئا. گشت سامانە سروشتی و ژێرخانییەکان لە وارگەی نەتەوەیی کوردستاندا، دەبنە مڵکی ڕەهای نەتەوەی کورد و دەکەونە ژێر دەسەڵاتی ئەم دەستوورەوە.\n\nب. هەر گرێبەست و ڕێککەوتنێک کە لەلایەن هێزی داگیرکەرەوە لەسەریان کرابێت، بە پووچەڵ هەژمار دەکرێت.\n\nپ. هیچ لایەنێک بۆی نییە سوود لە سامانە نەتەوەییەکان وەربگرێت، مەگەر بەپێی ئەو قانوونانە بێ کە لەسەر بنەمای ئەم دەستوورە دادەڕێژرێن.\n\nسێیەم: \"دەوڵەتی ڕزگاری\" وەک ئامرازی گواستنەوە\n\n٣.١. بۆ ڕاییکردنی ئەرکەکانی دەستوور لە قۆناغی گواستنەوەدا، \"دەوڵەتی ڕزگاری\"، کە لەلایەن \"کۆڕی باڵای ڕزگاریی نیشتمانی\"ـیەوە بەڕێوە دەبرێت، وەک ئامرازی دەستووریی کاتیی کۆماری کوردستان کار دەکات.\n\n٣.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی \"دەوڵەتی ڕزگاری\" بریتین لە:\n\nئا. ڕاییکردنی سەروەریی نەتەوەیی لەسەر ئەو بەشانەی خاکی کوردستان کە لەژێر کۆنترۆڵیدان.\n\nب. بنیاتنانی دامەزراوە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت، بەتایبەتی هێزی بەرگریی نیشتمانی و دەزگاکانی ئاسایش.\n\nپ. بەڕێوەبردنی کاروباری ژیاری و دابینکردنی ڕاژەدارییە بنەڕەتییەکان بۆ شارۆمەندان.\n\nت. بەڕێوەبردنی دیپلۆماسیی ڕزگاریی بۆ بەدەستهێنانی پشتیوانیی نێودەوڵەتی.\n\nج. ئامادەکاری بۆ ئەنجامدانی یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی دەستووری، دوای ڕزگارکردنی سەرلەبەری خاکی نیشتمان.\n\nچوارەم: پێگەی قانوونیی نێودەوڵەتی\n\n٤.١. لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە، کۆماری کوردستان خۆی وەک سوبێکتێکی قانوونی نێودەوڵەتی و دەوڵەتێکی سەروەر ڕادەگەیەنێت.\n\n٤.٢. دەوڵەت مافی ڕەهای هەیە بۆ دامەزراندنی پەیوەندیی دیپلۆماسی، بەستنی پەیماننامە و بەدەستهێنانی ئەندامێتی لە ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکاندا.\n\n٤.٣. ڕاییکردنی ئەم مافانە بەند نییە بە دانپێدانانی هیچ لایەنێکی دەرەکییەوە، بەڵکو لە خودی کردەی دامەزرێنەری ڕاگەیاندنی دەستوورەوە سەرچاوە دەگرێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4022",
          "sourceIndex": 4022,
          "style": "Normal",
          "text": "ڕاگەیاندنی ئەم دەستوورە، کردەیەکی بنیاتنەری سەروەرییە و ساتەوەختی گۆڕینی ویستی شاراوەی نەتەوەیە بۆ هێزی قانوونیی ئاشکرا بەسەر هەموو ڕەهەندەکانی بوونایەتی خۆیدا. ئەم بەندە چوارچێوەی قانوونیی و دەرەنجامە دەستبەجێکانی ئەم کردە مێژووییە دادەڕێژێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ڕاگەیاندنی ئەم دەستوورە، کردەیەکی بنیاتنەری سەروەرییە و ساتەوەختی گۆڕینی ویستی شاراوەی نەتەوەیە بۆ هێزی قانوونیی ئاشکرا بەسەر هەموو ڕەهەندەکانی بوونایەتی خۆیدا. ئەم بەندە چوارچێوەی قانوونیی و دەرەنجامە دەستبەجێکانی ئەم کردە مێژووییە دادەڕێژێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4023",
          "sourceIndex": 4023,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: کردەی ڕاگەیاندن و سەرچاوەی ڕەوایەتیی نێوەکی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: کردەی ڕاگەیاندن و سەرچاوەی ڕەوایەتیی نێوەکی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4024",
          "sourceIndex": 4024,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەستوور وەک دەربڕینی قانوونیی \"گەوهەری نەتەوەیی\" کورد، ڕەوایەتیی خۆی لە هیچ کردەیەکی دەرەکییەوە وەرناگرێت. نە ڕاپرسی، نە دانپێدانانی نێودەوڵەتی و نە ڕەزامەندیی هیچ هێزێک ناتوانن ڕەوایی بەو شتە ببەخشن کە لە بنەڕەتدا خۆی هەم ڕەوایە و هەم سەرچاوەی هەموو ڕەواییەکە لە کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستوور وەک دەربڕینی قانوونیی \"گەوهەری نەتەوەیی\" کورد، ڕەوایەتیی خۆی لە هیچ کردەیەکی دەرەکییەوە وەرناگرێت. نە ڕاپرسی، نە دانپێدانانی نێودەوڵەتی و نە ڕەزامەندیی هیچ هێزێک ناتوانن ڕەوایی بەو شتە ببەخشن کە لە بنەڕەتدا خۆی هەم ڕەوایە و هەم سەرچاوەی هەموو ڕەواییەکە لە کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4023"
        },
        {
          "id": "p4025",
          "sourceIndex": 4025,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. کاراکردنی دەستوور لە ڕێگەی \"کردەیەکی ڕاگەیاندن\"ـەوە دەبێت نەک \"کردەیەکی پەسەندکردن\". ئەم ڕاگەیاندنە، کە لەلایەن \"کۆڕی باڵای ڕزگاریی نیشتمانی\"ـیەوە (کە لە بەندی ١٢٢ـدا پێناسە دەکرێت. ئەنجام دەدرێت، داننانە بە ڕاستەوایێکی بوونایەتی کە پێشتر بوونی هەبووە: ئەویش ویستی ڕەها و سەوداهەڵنەگری نەتەوەی کوردە بۆ سەروەریی لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کاراکردنی دەستوور لە ڕێگەی \"کردەیەکی ڕاگەیاندن\"ـەوە دەبێت نەک \"کردەیەکی پەسەندکردن\". ئەم ڕاگەیاندنە، کە لەلایەن \"کۆڕی باڵای ڕزگاریی نیشتمانی\"ـیەوە (کە لە بەندی ١٢٢ـدا پێناسە دەکرێ"
            },
            {
              "text": "ت. "
            },
            {
              "text": "ئەنجام دەدرێت، داننانە بە ڕاستەوایێکی بوونایەتی کە پێشتر بوونی هەبووە: ئەویش ویستی ڕەها و سەوداهەڵنەگری نەتەوەی کوردە بۆ سەروەریی لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4023"
        },
        {
          "id": "p4026",
          "sourceIndex": 4026,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4023"
        },
        {
          "id": "p4027",
          "sourceIndex": 4027,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەستوور دەبێتە تاکە قانوونی باڵا و دایک کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەستوور دەبێتە تاکە قانوونی باڵا و دایک کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4026"
        },
        {
          "id": "p4028",
          "sourceIndex": 4028,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. گشت پەرگاڵ و قانوونێکی سەپێندراوی داگیرکەران لەسەر ئەم خاکە بە پووچەڵ و هەڵوەشاوە هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. گشت پەرگاڵ و قانوونێکی سەپێندراوی داگیرکەران لەسەر ئەم خاکە بە پووچەڵ و هەڵوەشاوە هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4026"
        },
        {
          "id": "p4029",
          "sourceIndex": 4029,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: دەرەنجامە قانوونییە دەستبەجێکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": دەرەنجامە قانوونییە دەستبەجێکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4030",
          "sourceIndex": 4030,
          "style": "Normal",
          "text": "لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە، ئەم دەرەنجامە قانوونییانە بە شێوەیەکی خۆگەڕ و دەستبەجێ کارا دەبن:",
          "runs": [
            {
              "text": "لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە، ئەم دەرەنجامە قانوونییانە بە شێوەیەکی خۆگەڕ و دەستبەجێ کارا دەبن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p4029"
        },
        {
          "id": "p4031",
          "sourceIndex": 4031,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. پووچەڵکردنەوەی بنەڕەتیی سەروەریی داگیرکەران:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پووچەڵکردنەوەی بنەڕەتیی سەروەریی داگیرکەران"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4029"
        },
        {
          "id": "p4032",
          "sourceIndex": 4032,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. گشت قانوون، بڕیار، پەیماننامە و پەڕگاڵێکی کارگێڕیی سەپێندراوی دەوڵەتانی داگیرکەر، لە ڕوانگەی قانوونیی دەستوورەوە، بە شێوەیەکی بنەڕەتی و لە ڕەگەوە، هیچ هێز و بەهایەکی قانوونییان نامێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. گشت قانوون، بڕیار، پەیماننامە و پەڕگاڵێکی کارگێڕیی سەپێندراوی دەوڵەتانی داگیرکەر، لە ڕوانگەی قانوونیی دەستوورەوە، بە شێوەیەکی بنەڕەتی و لە ڕەگەوە، هیچ هێز و بەهایەکی قانوونییان نامێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4031"
        },
        {
          "id": "p4033",
          "sourceIndex": 4033,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پێگەی قانوونیی بوونی هێز و دامەزراوەکانی داگیرکەر لەسەر خاکی کوردستان، لە دۆخی \"دەسەڵاتی دیفاکتۆ\"ـوە دەگۆڕدرێت بۆ دۆخی \"کردەی زەبری ناقانوونیی\".",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پێگەی قانوونیی بوونی هێز و دامەزراوەکانی داگیرکەر لەسەر خاکی کوردستان، لە دۆخی \"دەسەڵاتی دیفاکتۆ\"ـوە دەگۆڕدرێت بۆ دۆخی \"کردەی زەبری ناقانوونیی"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4031"
        },
        {
          "id": "p4034",
          "sourceIndex": 4034,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. گۆڕینی پێگەی قانوونیی هاووڵاتی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گۆڕینی پێگەی قانوونیی هاووڵاتی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4029"
        },
        {
          "id": "p4035",
          "sourceIndex": 4035,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هەر تاکێکی کورد، لە هەر شوێنێکی جیهان بێت، لە ڕووی قانوونییەوە دەبێتە هاووڵاتیی کۆماری کوردستان و دەکەوێتە ژێر پارێزبەندیی مەعنەوی و قانوونیی ئەم دەستوورەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هەر تاکێکی کورد، لە هەر شوێنێکی جیهان بێت، لە ڕووی قانوونییەوە دەبێتە هاووڵاتیی کۆماری کوردستان و دەکەوێتە ژێر پارێزبەندیی مەعنەوی و قانوونیی ئەم دەستوورەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4034"
        },
        {
          "id": "p4036",
          "sourceIndex": 4036,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. وەفاداریی ئەو بۆ ئەم دەستوورە، دەبێتە بنەمای شوناسی قانوونیی نوێی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. وەفاداریی ئەو بۆ ئەم دەستوورە، دەبێتە بنەمای شوناسی قانوونیی نوێی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4034"
        },
        {
          "id": "p4037",
          "sourceIndex": 4037,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ئامرازی قانوونیی پێویست بۆ ئەوەی هاووڵاتیان بتوانن ئەم پێگە نوێیەیان ڕایی بکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەوڵەت ئەرکدارە بە دابینکردنی ئامرازی قانوونیی پێویست بۆ ئەوەی هاووڵاتیان بتوانن ئەم پێگە نوێیەیان ڕایی بکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4034"
        },
        {
          "id": "p4038",
          "sourceIndex": 4038,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ڕەواییدان بە خەباتی ڕزگاریی:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕەواییدان بە خەباتی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4029"
        },
        {
          "id": "p4039",
          "sourceIndex": 4039,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. گشت کردەوەیەکی وارگێڕی، دیپلۆماسی و سەربازی کە لەلایەن \"دەوڵەتی ڕزگاریی\"ـیەوە و بۆ مەبەستی ڕاییکردنی ئامانجەکانی ئەم دەستوورە ئەنجام دەدرێت، ڕەوایەتیی ڕەبەقی قانوونیی وەردەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. گشت کردەوەیەکی وارگێڕی، دیپلۆماسی و سەربازی کە لەلایەن \"دەوڵەتی ڕزگاریی\"ـیەوە و بۆ مەبەستی ڕاییکردنی ئامانجەکانی ئەم دەستوورە ئەنجام دەدرێت، ڕەوایەتیی ڕەبەقی قانوونیی وەردەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4038"
        },
        {
          "id": "p4040",
          "sourceIndex": 4040,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەم کردەوانە وەک کردەی ڕاییکردنی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان لە وڵاتی خۆی هەژمار دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەم کردەوانە وەک کردەی ڕاییکردنی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان لە وڵاتی خۆی هەژمار دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4038"
        },
        {
          "id": "p4041",
          "sourceIndex": 4041,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. جێگیرکردنی دەسەڵات و سەروەریی ڕەها بەسەر سامانە سروشتییەکاندا:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "جێگیرکردنی دەسەڵات و سەروەریی ڕەها بەسەر سامانە سروشتییەکاندا"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4029"
        },
        {
          "id": "p4042",
          "sourceIndex": 4042,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. گشت سامانە سروشتی و ژێرخانییەکان لە وارگەی نەتەوەیی کوردستاندا، دەبنە مڵکی ڕەهای نەتەوەی کورد و دەکەونە ژێر دەسەڵاتی ئەم دەستوورەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. گشت سامانە سروشتی و ژێرخانییەکان لە وارگەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " کوردستاندا، دەبنە مڵکی ڕەهای نەتەوەی کورد و دەکەونە ژێر دەسەڵاتی ئەم دەستوورەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4041"
        },
        {
          "id": "p4043",
          "sourceIndex": 4043,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هەر گرێبەست و ڕێککەوتنێک کە لەلایەن هێزی داگیرکەرەوە لەسەریان کرابێت، بە پووچەڵ هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هەر گرێبەست و ڕێککەوتنێک کە لەلایەن هێزی داگیرکەرەوە لەسەریان کرابێت، بە پووچەڵ هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4041"
        },
        {
          "id": "p4044",
          "sourceIndex": 4044,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. هیچ لایەنێک بۆی نییە سوود لە سامانە نەتەوەییەکان وەربگرێت، مەگەر بەپێی ئەو قانوونانە بێ کە لەسەر بنەمای ئەم دەستوورە دادەڕێژرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هیچ لایەنێک بۆی نییە سوود لە سامانە نەتەوەییەکان وەربگرێت، مەگەر بەپێی ئەو قانوونانە ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لەسەر بنەمای ئەم دەستوورە دادەڕێژرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4041"
        },
        {
          "id": "p4045",
          "sourceIndex": 4045,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: \"دەوڵەتی ڕزگاری\" وەک ئامرازی گواستنەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: \"دەوڵەتی ڕزگاری\" وەک ئامرازی گواستنەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4046",
          "sourceIndex": 4046,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. بۆ ڕاییکردنی ئەرکەکانی دەستوور لە قۆناغی گواستنەوەدا، \"دەوڵەتی ڕزگاری\"، کە لەلایەن \"کۆڕی باڵای ڕزگاریی نیشتمانی\"ـیەوە بەڕێوە دەبرێت، وەک ئامرازی دەستووریی کاتیی کۆماری کوردستان کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ ڕاییکردنی ئەرکەکانی دەستوور لە قۆناغی گواستنەوەدا، \"دەوڵەتی ڕزگاری\"، کە لەلایەن \"کۆڕی باڵای ڕزگاریی نیشتمانی\"ـیەوە بەڕێوە دەبرێت، وەک ئامرازی دەستووریی کاتیی کۆماری کوردستان کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4045"
        },
        {
          "id": "p4047",
          "sourceIndex": 4047,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەرکە بنەڕەتییەکانی \"دەوڵەتی ڕزگاری\" بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە بنەڕەتییەکانی \"دەوڵەتی ڕزگاری\" بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4045"
        },
        {
          "id": "p4048",
          "sourceIndex": 4048,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕاییکردنی سەروەریی نەتەوەیی لەسەر ئەو بەشانەی خاکی کوردستان کە لەژێر کۆنترۆڵیدان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕاییکردنی سەروەریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " لەسەر ئەو بەشانەی خاکی کوردستان کە لەژێر کۆنترۆڵیدان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4047"
        },
        {
          "id": "p4049",
          "sourceIndex": 4049,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بنیاتنانی دامەزراوە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت، بەتایبەتی هێزی بەرگریی نیشتمانی و دەزگاکانی ئاسایش.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بنیاتنانی دامەزراوە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت، بەتایبەتی هێزی بەرگریی نیشتمانی و دەزگاکانی ئاسایش"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4047"
        },
        {
          "id": "p4050",
          "sourceIndex": 4050,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەڕێوەبردنی کاروباری ژیاری و دابینکردنی ڕاژەدارییە بنەڕەتییەکان بۆ شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەڕێوەبردنی کاروباری ژیاری و دابینکردنی ڕاژەدارییە بنەڕەتییەکان بۆ شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4047"
        },
        {
          "id": "p4051",
          "sourceIndex": 4051,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بەڕێوەبردنی دیپلۆماسیی ڕزگاریی بۆ بەدەستهێنانی پشتیوانیی نێودەوڵەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بەڕێوەبردنی دیپلۆماسیی ڕزگاریی بۆ بەدەستهێنانی پشتیوانیی نێودەوڵەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4047"
        },
        {
          "id": "p4052",
          "sourceIndex": 4052,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. ئامادەکاری بۆ ئەنجامدانی یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی دەستووری، دوای ڕزگارکردنی سەرلەبەری خاکی نیشتمان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. ئامادەکاری بۆ ئەنجامدانی یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی دەستووری، دوای ڕزگارکردنی سەرلەبەری خاکی نیشتمان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4047"
        },
        {
          "id": "p4053",
          "sourceIndex": 4053,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پێگەی قانوونیی نێودەوڵەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پێگەی قانوونیی نێودەوڵەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4054",
          "sourceIndex": 4054,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە، کۆماری کوردستان خۆی وەک سوبێکتێکی قانوونی نێودەوڵەتی و دەوڵەتێکی سەروەر ڕادەگەیەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە، کۆماری کوردستان خۆی وەک سوبێکتێکی قانوونی نێودەوڵەتی و دەوڵەتێکی سەروەر ڕادەگەیەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4053"
        },
        {
          "id": "p4055",
          "sourceIndex": 4055,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەوڵەت مافی ڕەهای هەیە بۆ دامەزراندنی پەیوەندیی دیپلۆماسی، بەستنی پەیماننامە و بەدەستهێنانی ئەندامێتی لە ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت مافی ڕەهای هەیە بۆ دامەزراندنی پەیوەندیی دیپلۆماسی، بەستنی پەیماننامە و بەدەستهێنانی ئەندامێتی لە ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4053"
        },
        {
          "id": "p4056",
          "sourceIndex": 4056,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. ڕاییکردنی ئەم مافانە بەند نییە بە دانپێدانانی هیچ لایەنێکی دەرەکییەوە، بەڵکو لە خودی کردەی دامەزرێنەری ڕاگەیاندنی دەستوورەوە سەرچاوە دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕاییکردنی ئەم مافانە بەند نییە بە دانپێدانانی هیچ لایەنێکی دەرەکییەوە، بەڵکو لە خودی کردەی دامەزرێنەری ڕاگەیاندنی دەستوورەوە سەرچاوە دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4053"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 124,
      "slug": "clause-124",
      "articleNumber": 124,
      "status": "published",
      "chapterId": 13,
      "title": "دەوڵەتی ڕزگاریی وەک جێگرەوەی قانوونیی و دامەزرێنەر",
      "body": "بۆ ڕاستکردنەوەی چەوتیی مێژوویی و بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئاگری دەوڵەتخوازیی کورد هەرگیز ناکوژێتەوە، ئەم دەستوورە دامەزراندنی \"دەوڵەتی ڕزگاریی کوردستان\" وەک تاکە جێگرەوەی قانوونیی و فەرمیی کۆماری کوردستان لە قۆناغی داگیرکاریدا ڕادەگەیەنێت. ئەمە کردارێکی دامەزرێنەری ئاگاهانەیە بۆ داهاتوو؛ گۆڕینێکی بنەڕەتییە لە پارادایمی خەبات، لە جوڵانەوەیەکی ڕزگارییەوە بۆ دەوڵەت-لە-چاوەڕوانیدا.\n\nیەکەم: ئەرکی دەستووری و پێگەی قانوونیی\n\n١.١. دەوڵەتی ڕزگاریی، جەستەبەندیی دەستووریی و قانوونیی کۆماری کوردستانە لە قۆناغی داگیرکاریدا. ئەم دەوڵەتە ئەو یەکە وارگێڕییەیە کە لە خۆیدا هەڵگری سەروەریی نەتەوەییە و نوێنەرایەتیی دەکات، بەمەش ڕێگری لە دووبارەبوونەوەی بۆشایی هێز و دامەزراوەیی دەکات.\n\n١.٢. ئەرکی بنەڕەتیی ئەم دەوڵەتە بریتییە لە خوڵقاندنی ژێرخانی کرداریی بۆ ڕاییکردنی دەستوور وەک بەرزترین دەقی قانوونی کوردستان. ئەم دەوڵەتە دەبێتە پارێزەری ئەو بنەما و بەهایانەی کە لە دەستووردا چەسپاون.\n\n١.٣. ئامانجی سەرەکیی دەوڵەتی ڕزگاریی بریتییە لە گۆڕینی دۆخی کورد لە داگیرکراوی بۆ دۆخی ڕزگاریی و دەوڵەتی ئەکتەرێکی کاریگەری بنیاتنانی داهاتووی خۆی.\n\n١.٤. ئەم دەوڵەتە تەنیا لە کاتی داگیرکاریدا بوونی هەیە و ئەرکەکەی بە دامەزراندنەوەی سەرلەنوێی دەوڵەتی کۆماری کوردستان لەسەر خاکی ئازادکراو کۆتایی دێت.\n\n١.٥. دەوڵەتی ڕزگاریی وەک \"زانکۆی دەوڵەتداری\" کار دەکات بۆ پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێ لە سەرکردە و کاربەدەست لەسەر بنەماکانی ژیرمەندیی وارگێڕی و دەوڵەتی و بەڕێوەبردنی وڵات بە شێوەی مۆدێرنی دەوڵەتداریی و دەسەڵاتدارێتی.\n\n١.٦. ئەم دەوڵەتە لەسەر بنەمای \"یەکێتیی نەتەوەیی\" کار دەکات و دەبێتە مەکۆیەک بۆ کۆکردنەوەی هەموو هێز و لایەنە نیشتمانپەروەرەکان.\n\n١.٧. ئەرکی دەستووریی ئەم دەوڵەتە بریتییە لەوەی کە ببێتە نوێنەری قانوونیی و دەستووریی کوردستان لە هەموو گۆڕەپانە نێودەوڵەتییەکاندا.\n\nدوویەم: کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان وەک دەسەڵاتی دامەزرێنەر\n\n٢.١.\"کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان\" (KNC) وەک باڵاترین دەسەڵاتی نوێنەرایەتیی ویستی نەتەوە و \"دەسەڵاتی دامەزرێنەر لە تاراوگە\" کار دەکات.\n\n٢.٢. ئەرکی مێژوویی و دەستووریی کۆنگرەی کۆماریی بریتییە لە تێکۆشان بۆ دامەزراندن و ڕاگەیاندنی فەرمیی \"دەوڵەتی ڕزگاریی کوردستان.\"\n\n٢.٣. کۆنگرەی نیشتمانی بەرپرسە لە هەڵبژاردنی یەکەم سەرۆکایەتی و کۆڕی شالیارانی دەوڵەتی ڕزگاریی.\n\n٢.٤. لە قۆناغی ڕزگاریدا، کۆنگرەی کۆماریی وەک ئاوەزی وارگێڕی دامەزراوەساز کار دەکات. ئەرکە سەرەکییەکانی بریتین لە:\n\nئا. مسۆگەرکردنی ژێرخانی وارگێڕیی دامەزراندنی قانوونیی دەوڵەتی ڕزگاریی.\n\nب. دابینکردن و بەڕێوەبردنی سامانی نەتەوەیی.\n\nپ. فەرماندەیی باڵای هێزی چەکدار.\n\nت. نوێنەرایەتیی دیپلۆماسیی قانوونیی و دەستووری.\n\nج. دیپلۆماسیی ناوخۆیی بۆ یەکخستنی یەکە کوردییەکان.\n\nچ. گۆڕینی پارادایمی وارگێڕیی پارتە کوردییەکان.\n\nح. ڕێکخستنی بەرەنگاریی خۆماڵی.\n\nخ. پەخش و ڕاگەیاندنی نەتەوەیی.\n\nد. پاراستنی مافی هاووڵاتیان لە دەرەوە.\n\n٢.٥. ئەندامێتی لە کۆنگرەی کۆمارییدا لەسەر بنەمای نوێنەرایەتیی نەتەوەیی دادەڕێژرێت.\n\n٢.٦. ئەرکی کۆنگرەی نیشتمانیی بە ڕاگەیاندنی یەکەم هەڵبژاردنی ئازاد لەسەر خاکی ڕزگارکراوی کوردستان کۆتایی دێت.\n\nسێیەم: پێکهاتەی دەسەڵاتی ڕاییکردن (دەوڵەتی ڕزگاریی)\n\n٣.١. سەرۆکایەتی: دەوڵەتی ڕزگاریی لەلایەن سەرۆکێکی کاتیی کۆمارەوە بەڕێوەدەبرێت، کە لەلایەن کۆنگرەی نیشتمانیی بە زۆرینەی ڕەها هەڵدەبژێردرێت.\n\n٣.٢. کۆڕی شالیارانی ڕزگاریی: سەرۆکی کاتی، کۆڕێکی شالیارانی پسپۆڕ و کارا پێکدەهێنێ کە لەسەر بنەمای لێهاتوویی و وەفاداری بۆ دەستوور هەڵدەبژێردرێن. ئەم کۆڕە بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی بوارە ستراتیژییەکانی وەک دیپلۆماسی، دارایی و ئابووری، ئاسایشی نەتەوەیی و هەواڵگری، پەروەردە و کولتوور، دادوەریی کاتی و کاروباری دیاسپۆرا.\n\n٣.٣. شالیارگە سێبەرەکان: هەر شالیارگەیەک لە کۆڕی شالیاراندا وەک \"شالیارگەیەکی سێبەر\" کار دەکات. ئەرکی سەرەکییان بریتییە لە داڕشتنی پلانی ورد و کردەیی بۆ وەرگرتنەوە و بەڕێوەبردنی دامەزراوەکانی دەوڵەت لە یەکەم ڕۆژی ڕزگاریدا.\n\n٣.٤. پابەندبوونی دەستووری: هەموو بڕیارێکی ستراتیژی و قانوونێکی دەرچوو لەلایەن دەوڵەتی ڕزگارییەوە دەبێت بە ڕەبەقی لەگەڵ بنەما و ڕۆحی نەگۆڕی دەستووردا بگونجێت.\n\nچوارەم: پانتایی ئەرک و دەسەڵاتی ستراتیژی\n\n٤.١. کۆکردنەوە و شیکردنەوەی هەواڵگریی دەرەکی: ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر نیاز و توانای دەوڵەت و هێزە دوژمنکارەکان.\n\n٤.٢. بەرەنگاربوونەوەی هەواڵگریی دوژمن لە ناوخۆی وڵاتدا: ئەم ئەرکە بریتییە لە پاراستنی جەستەی بزووتنەوەکە لە دزەکردن و سیخوڕی.\n\n٤.٣. ئەنجامدانی \"کردەی ژێرەکی\" لە دەرەوەی سنوورەکان: ئەمە تەنیا لە بارودۆخی زۆر هەستیاردا ئەنجام دەدرێت.\n\n٤.٤. هاوکاریی هەواڵگریی چالاک لەگەڵ دەوڵەتە هاوپەیمانەکان: بنیاتنانی پەیوەندیی هەواڵگریی متمانەپێکراو لەگەڵ دەزگا هەواڵگرییەکانی دەوڵەتە هاوپەیمانەکان.\n\n٤.٥. پابەندبوون بە قانوون نێودەوڵەتییەکان: هەموو هاوکارییەکی هەواڵگری دەبێت لە چوارچێوەی ڕێزگرتن لە قانوون نێودەوڵەتییەکاندا بێت.\n\nپێنجەم: دیپلۆماسیی ڕزگاریی و بنیاتنانی هاوپەیمانیی ستراتیژی\n\n٥.١. بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێودەوڵەتی: ئەرکی سەرەکیی دیپلۆماسیی دەوڵەتی ڕزگاریی بریتییە لە بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێودەوڵەتی وەک تاکە نوێنەری قانوونیی نەتەوەی کورد.\n\n٥.٢. کردنەوەی نوێنەرایەتیی دیپلۆماسی: کردنەوەی نوێنەرایەتیی فەرمی یان نافەرمی لە پایتەختە ستراتیژییەکانی جیهان.\n\n٥.٣. واژۆکردنی ڕێککەوتننامەی هاوپەیمانیی ستراتیژی: واژۆکردنی ڕێککەوتننامەی هاوپەیمانیی ستراتیژی لەگەڵ ئەو دەوڵەتانەی کە پشتیوانی لە دۆزی ڕەوای کوردستان دەکەن.\n\n٥.٤. تەنگەتاوکردنی دەوڵەتانی داگیرکەر: بەکارهێنانی هەموو کەناڵە قانوونیی و دیپلۆماسییەکان بۆ زۆرهێنان بۆ دەوڵەتانی داگیرکەر.\n\n٥.٥. دیپلۆماسیی نەتەوەکانی مادنەژاد: بنیاتنانی پەیوەندییەکی ستراتیژیی قووڵ لەگەڵ هەموو ئەو نەتەوانەی کە وەک نەوەکانی ماد هەژمار دەکرێن.\n\n٥.٦. هاوپەیمانی لەگەڵ نەتەوە داگیرکراوەکان و پاراستنی مافی کەمینە نیشتمانییەکان: داڕشتنی وارگێڕیێکی ستراتیژی بۆ دروستکردنی پەیوەندیی پتەو و هاوپەیمانی لەگەڵ نەتەوە داگیرکراوەکانی ژێر دەستی دەوڵەتە ئیمپریالەکان.\n\n٥.٧. بەکارهێنانی ستراتیژیی قانوونی نێودەوڵەتی: بەکارهێنانی دادگا جیهانییەکان وەک گۆڕەپانێکی سەرەکیی خەبات.\n\n٥.٨. دیپلۆماسیی ئابووریی چالاک و خۆڕاگرانە: بەکارهێنانی توانای ئابووریی دیاسپۆرا و سامانە سروشتییەکانی ناوچە ئازادکراوەکان وەک ئامرازێکی ستراتیژیی دیپلۆماسی.\n\nشەشەم: خۆڕاگریی ئابووری و دارایی نیشتمانی\n\n٦.١. دامەزراندنی \"سندووقی نیشتمانیی کوردستان\" وەک گەنجینەی دەوڵەتی ڕزگاریی.\n\n٦.٢. داڕشتنی وارگێڕیی ئابووریی تۆکمە بۆ لاوازکردنی ئابووریی داگیرکەر و بەهێزکردنی خۆڕاگریی نەتەوەیی.\n\n٦.٣. بەکارهێنانی دیپلۆماسیی ئابووری بۆ کردنەوەی دەروازەی جیهانی.\n\n٦.٤. دابینکردنی پشتیوانیی کۆمەڵایەتیی نەتەوەیی بۆ خێزانی شەهیدان و تێکۆشەران.\n\n٦.٥. بنەمای ئابووریی فرەبناغە و دژە-ڕانتی.\n\nحەوتەم: هێزی بەرگریی نیشتمانی و دۆکترینی سەربازی\n\n٧.١. یەکخستنی هێزی چەکدار لەژێر ئاڵای کۆماری کوردستاندا.\n\n٧.٢. دۆکترینی سەربازیی: بەرگریی ستراتیژیی چالاک و ڕزگاریی قۆناغبەندی.\n\n٧.٣. پابەندبوون بە قانوونی نێودەوڵەتی و پرەنسیپە ڕەوشتییەکان.\n\n٧.٤. ئەرکە فرەڕەهەندەکان: پاراستنی ناوچە ئازادکراوەکان و ئامادەکاری بۆ ڕزگارکردنی ناوچەکانی تر.\n\n٧.٥. پێکهاتە و فەرماندەیی لەسەر بنەمای سوپایەکی پیشەگەرانە.\n\nهەشتەم: پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و پەروەردەی ڕزگاریی\n\n٨.١. دامەزراندنی \"کۆڕی باڵای پەروەردە و شوناس\".\n\n٨.٢. گەیاندنی پرۆگرامی پەروەردەیی بە ناوخۆی وڵات.\n\n٨.٣. پشتیوانیکردنی دامەزراوە کولتوورییەکانی دیاسپۆرا.\n\n٨.٤. بەکارهێنانی هونەر و ئەدەب وەک چەکی نەرمی خەباتی ڕزگاریی.\n\n٨.٥. پاراستنی پاشماگی مێژوویی و کولتووری.\n\nنۆیەم: دادوەریی دەورانی جەنگ و سەروەریی قانوون\n\n٩.١. دامەزراندنی \"دەستەی باڵای دادوەری\" لە چوارچێوەی دەوڵەتی ڕزگاریدا.\n\n٩.٢. ئەرک و دەسەڵاتەکان: دادگاییکردنی تاوانەکانی ناپاکیی نیشتمانی و سیخوڕی، تاوانە گەورەکانی دژی خەباتی ڕزگاریی و چارەسەرکردنی ناکۆکییە ناوخۆییەکان.\n\n٩.٣. بنەماکانی دادپەروەری و سەروەریی قانوون.\n\nدەیەم: پەیوەندیی ستراتیژی لەگەڵ ناوخۆی وڵات و ستراتیژیی هەرەسهێنان بە داگیرکەر\n\n١٠.١. فەلسەفەی خەباتی یەکگرتوو: داڕشتنی ستراتیژییەک بۆ هەرەسهێنان بە چوار کۆڵەکەی دەسەڵاتی داگیرکەر.\n\n١٠.٢. یەکخستنی ستراتیژیی خەباتی ناوخۆ و دەرەوە.\n\n١٠.٣. ڕووخاندنی ڕەوایی دامەزراوەکانی داگیرکەر.\n\n١٠.٤. پووچەڵکردنەوەی قانوونمەندیی ساختەی داگیرکەر.\n\n١٠.٥. پەکخستنی ئابووریی تاڵانکاری.\n\n١٠.٦. بەرەنگاربوونەوەی داگیرکاریی هزری.\n\n١٠.٧. بنیاتنانی دامەزراوەی جێگرەوە.\n\nیازدەیەم: مافی بەشداریی وارگێڕیی دیاسپۆرا\n\n١١.١. مافی دەنگدان وەک مافێکی بنەڕەتی.\n\n١١.٢. نوێنەرایەتیی کاریگەر و ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی \"سپەنگەی تایبەت بە دیاسپۆرا\" لە مەکۆی نیشتمانیدا.\n\n١١.٣. بەشداری لە بڕیارە چارەنووسسازەکاندا.\n\n١١.٤. گرەنتیی پاکی و بێگەردیی پرۆسەی دەنگدان لە ڕێگەی \"کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن بۆ دیاسپۆرا\".\n\n١١.٥. ڕێکخستنی ژیانی پارتایەتی لە تاراوگە.\n\n١١.٦. مافی خۆپاڵاوتن و بەشداریکردن لە دەسەڵات.\n\nدوازدەیەم: پرۆتۆکۆڵی گواستنەوەی دەسەڵات\n\n١٢.١. لە کاتی ڕزگارکردنی پایتەخت یان بەشێکی گەورەی خاکی کوردستاندا، دەوڵەتی ڕزگاریی دەگوازرێتەوە بۆ ناوخۆی وڵات.\n\n١٢.٢. کۆنگرەی کۆماریی هەڵدەوەشێتەوە و داخوازی هەڵبژاردنی \"کۆڕی دامەزرێنەر\" دەکات.\n\n١٢.٣. کۆڕی دامەزرێنەر \"دەستوور\" وەک دەستووری هەردەمیی پەسەند دەکات و یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی پەرلەمانی و سەرۆکایەتی ڕێکدەخات.\n\n١٢.٤. بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن، ئەرکی مێژوویی دەوڵەتی ڕزگاریی کۆتایی دێت و دەسەڵات بە شێوەیەکی ئاشتیانە دەگوازرێتەوە بۆ دامەزراوە دەستوورییە هەڵبژێردراوەکان.\n\nسێزدەیەم: لێخۆشبوونی نیشتمانی و ئاشتەوایی\n\n١٣.١. دوای ڕزگاری، دەوڵەت پرۆسەی \"لێخۆشبوونی نیشتمانی و ئاشتەوایی\" ڕادەگەیەنێت.\n\n١٣.٢. ئەم پرۆسەیە لێخۆشبوون لەو کەسانە دەگرێتەوە کە تاوانی گەورەیان ئەنجام نەداوە.\n\n١٣.٣. ئامانج لەم پرۆسەیە بریتییە لە یەکخستنەوەی نێوماڵی کورد و بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی لێبووردە.\n\nچواردەیەم: پابەندبوون بە قانوونی نێودەوڵەتی\n\nهەموو کار و چالاکییەکانی دەوڵەتی ڕزگاریی، بەتایبەتی لە بواری سەربازیدا، دەبێت بە ڕەبەقی لەگەڵ قانوون نێودەوڵەتییەکان و پەیماننامەکانی مافی مرۆڤدا بگونجێت.\n\nپازدەیەم: ئەرکی نەگۆڕ و هەردەمیی\n\n١٥.١. ئەرکی دەوڵەتی ڕزگاریی ئەرکێکی مێژوویی نەگۆڕە و تا بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی درێژەی دەبێت.\n\n١٥.٢. هیچ کەس و لایەنێک مافی هەڵوەشاندنەوە یان پەکخستنی ئەم دەوڵەتەی نییە، مەگەر لە ڕێگەی ئەو میکانیزمە دەستوورییانەی کە لەم بەندەدا دیاری کراوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4058",
          "sourceIndex": 4058,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ ڕاستکردنەوەی چەوتیی مێژوویی و بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئاگری دەوڵەتخوازیی کورد هەرگیز ناکوژێتەوە، ئەم دەستوورە دامەزراندنی \"دەوڵەتی ڕزگاریی کوردستان\" وەک تاکە جێگرەوەی قانوونیی و فەرمیی کۆماری کوردستان لە قۆناغی داگیرکاریدا ڕادەگەیەنێت. ئەمە کردارێکی دامەزرێنەری ئاگاهانەیە بۆ داهاتوو؛ گۆڕینێکی بنەڕەتییە لە پارادایمی خەبات، لە جوڵانەوەیەکی ڕزگارییەوە بۆ دەوڵەت-لە-چاوەڕوانیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ ڕاستکردنەوەی چەوتیی مێژوویی و بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئاگری دەوڵەتخوازیی کورد هەرگیز ناکوژێتەوە، ئەم دەستوورە دامەزراندنی \"دەوڵەتی ڕزگاریی کوردستان\" وەک تاکە جێگرەوەی قانوونیی و فەرمیی کۆماری کوردستان لە قۆناغی داگیرکاریدا ڕادەگەیەنێت. ئەمە کردارێکی دامەزرێنەری ئاگاهانەیە بۆ داهاتوو؛ گۆڕینێکی بنەڕەتییە لە پارادایمی خەبات، لە جوڵانەوەیەکی ڕزگارییەوە بۆ دەوڵەت-لە-چاوەڕوانیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4059",
          "sourceIndex": 4059,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئەرکی دەستووری و پێگەی قانوونیی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئەرکی دەستووری و پێگەی قانوونیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4060",
          "sourceIndex": 4060,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەوڵەتی ڕزگاریی، جەستەبەندیی دەستووریی و قانوونیی کۆماری کوردستانە لە قۆناغی داگیرکاریدا. ئەم دەوڵەتە ئەو یەکە وارگێڕییەیە کە لە خۆیدا هەڵگری سەروەریی نەتەوەییە و نوێنەرایەتیی دەکات، بەمەش ڕێگری لە دووبارەبوونەوەی بۆشایی هێز و دامەزراوەیی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ڕزگاریی، جەستەبەندیی دەستووریی و قانوونیی کۆماری کوردستانە لە قۆناغی داگیرکاریدا. ئەم دەوڵەتە ئەو یەکە وارگێڕییەیە کە لە خۆیدا هەڵگری سەروەریی نەتەوەییە و نوێنەرایەتیی دەکات، بەمەش ڕێگری لە دووبارەبوونەوەی بۆشایی هێز و دامەزراوەیی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4059"
        },
        {
          "id": "p4061",
          "sourceIndex": 4061,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەرکی بنەڕەتیی ئەم دەوڵەتە بریتییە لە خوڵقاندنی ژێرخانی کرداریی بۆ ڕاییکردنی دەستوور وەک بەرزترین دەقی قانوونی کوردستان. ئەم دەوڵەتە دەبێتە پارێزەری ئەو بنەما و بەهایانەی کە لە دەستووردا چەسپاون.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی بنەڕەتیی ئەم دەوڵەتە بریتییە لە خوڵقاندنی ژێرخانی کرداریی بۆ ڕاییکردنی دەستوور وەک بەرزترین دەقی قانوونی کوردستان. ئەم دەوڵەتە دەبێتە پارێزەری ئەو بنەما و بەهایانەی کە لە دەستووردا چەسپاون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4059"
        },
        {
          "id": "p4062",
          "sourceIndex": 4062,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ئامانجی سەرەکیی دەوڵەتی ڕزگاریی بریتییە لە گۆڕینی دۆخی کورد لە داگیرکراوی بۆ دۆخی ڕزگاریی و دەوڵەتی ئەکتەرێکی کاریگەری بنیاتنانی داهاتووی خۆی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی سەرەکیی دەوڵەتی ڕزگاریی بریتییە لە گۆڕینی دۆخی کورد لە داگیرکراوی بۆ دۆخی ڕزگاریی و دەوڵەتی ئەکتەرێکی کاریگەری بنیاتنانی داهاتووی خۆی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4059"
        },
        {
          "id": "p4063",
          "sourceIndex": 4063,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٤. ئەم دەوڵەتە تەنیا لە کاتی داگیرکاریدا بوونی هەیە و ئەرکەکەی بە دامەزراندنەوەی سەرلەنوێی دەوڵەتی کۆماری کوردستان لەسەر خاکی ئازادکراو کۆتایی دێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەوڵەتە تەنیا لە کاتی داگیرکاریدا بوونی هەیە و ئەرکەکەی بە دامەزراندنەوەی سەرلەنوێی دەوڵەتی کۆماری کوردستان لەسەر خاکی ئازادکراو کۆتایی دێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4059"
        },
        {
          "id": "p4064",
          "sourceIndex": 4064,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٥. دەوڵەتی ڕزگاریی وەک \"زانکۆی دەوڵەتداری\" کار دەکات بۆ پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێ لە سەرکردە و کاربەدەست لەسەر بنەماکانی ژیرمەندیی وارگێڕی و دەوڵەتی و بەڕێوەبردنی وڵات بە شێوەی مۆدێرنی دەوڵەتداریی و دەسەڵاتدارێتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ڕزگاریی وەک \"زانکۆی دەوڵەتداری\" کار دەکات بۆ پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێ لە سەرکردە و کاربەدەست لەسەر بنەماکانی ژیرمەندیی وارگێڕی و دەوڵەتی و بەڕێوەبردنی وڵات بە شێوەی مۆدێرنی دەوڵەتداریی و دەسەڵاتدارێتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4059"
        },
        {
          "id": "p4065",
          "sourceIndex": 4065,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٦. ئەم دەوڵەتە لەسەر بنەمای \"یەکێتیی نەتەوەیی\" کار دەکات و دەبێتە مەکۆیەک بۆ کۆکردنەوەی هەموو هێز و لایەنە نیشتمانپەروەرەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەوڵەتە لەسەر بنەمای \"یەکێتیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "\" کار دەکات و دەبێتە مەکۆیەک بۆ کۆکردنەوەی هەموو هێز و لایەنە نیشتمانپەروەرەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4059"
        },
        {
          "id": "p4066",
          "sourceIndex": 4066,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٧. ئەرکی دەستووریی ئەم دەوڵەتە بریتییە لەوەی کە ببێتە نوێنەری قانوونیی و دەستووریی کوردستان لە هەموو گۆڕەپانە نێودەوڵەتییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی دەستووریی ئەم دەوڵەتە بریتییە لەوەی کە ببێتە نوێنەری قانوونیی و دەستووریی کوردستان لە هەموو گۆڕەپانە نێودەوڵەتییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4059"
        },
        {
          "id": "p4067",
          "sourceIndex": 4067,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان وەک دەسەڵاتی دامەزرێنەر",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان وەک دەسەڵاتی دامەزرێنەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4068",
          "sourceIndex": 4068,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١.\"کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان\" (KNC) وەک باڵاترین دەسەڵاتی نوێنەرایەتیی ویستی نەتەوە و \"دەسەڵاتی دامەزرێنەر لە تاراوگە\" کار دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢"
            },
            {
              "text": ".١."
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "\" (KNC) "
            },
            {
              "text": "وەک باڵاترین دەسەڵاتی نوێنەرایەتیی ویستی نەتەوە و \"دەسەڵاتی دامەزرێنەر لە تاراوگە\" کار دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4067"
        },
        {
          "id": "p4069",
          "sourceIndex": 4069,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەرکی مێژوویی و دەستووریی کۆنگرەی کۆماریی بریتییە لە تێکۆشان بۆ دامەزراندن و ڕاگەیاندنی فەرمیی \"دەوڵەتی ڕزگاریی کوردستان.\"",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی مێژوویی و دەستووریی کۆنگرەی کۆماریی بریتییە لە تێکۆشان بۆ دامەزراندن و ڕاگەیاندنی فەرمیی \"دەوڵەتی ڕزگاریی کوردستان"
            },
            {
              "text": ".\""
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4067"
        },
        {
          "id": "p4070",
          "sourceIndex": 4070,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. کۆنگرەی نیشتمانی بەرپرسە لە هەڵبژاردنی یەکەم سەرۆکایەتی و کۆڕی شالیارانی دەوڵەتی ڕزگاریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "کۆنگرەی نیشتمانی بەرپرسە لە هەڵبژاردنی یەکەم سەرۆکایەتی و کۆڕی شالیارانی دەوڵەتی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4067"
        },
        {
          "id": "p4071",
          "sourceIndex": 4071,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. لە قۆناغی ڕزگاریدا، کۆنگرەی کۆماریی وەک ئاوەزی وارگێڕی دامەزراوەساز کار دەکات. ئەرکە سەرەکییەکانی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "لە قۆناغی ڕزگاریدا، کۆنگرەی کۆماریی وەک ئاوەزی وارگێڕی دامەزراوەساز کار دەکات. ئەرکە سەرەکییەکانی بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4067"
        },
        {
          "id": "p4072",
          "sourceIndex": 4072,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مسۆگەرکردنی ژێرخانی وارگێڕیی دامەزراندنی قانوونیی دەوڵەتی ڕزگاریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مسۆگەرکردنی ژێرخانی وارگێڕیی دامەزراندنی قانوونیی دەوڵەتی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4071"
        },
        {
          "id": "p4073",
          "sourceIndex": 4073,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دابینکردن و بەڕێوەبردنی سامانی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دابینکردن و بەڕێوەبردنی سامانی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4071"
        },
        {
          "id": "p4074",
          "sourceIndex": 4074,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. فەرماندەیی باڵای هێزی چەکدار.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. فەرماندەیی باڵای هێزی چەکدار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4071"
        },
        {
          "id": "p4075",
          "sourceIndex": 4075,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. نوێنەرایەتیی دیپلۆماسیی قانوونیی و دەستووری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. نوێنەرایەتیی دیپلۆماسیی قانوونیی و دەستووری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4071"
        },
        {
          "id": "p4076",
          "sourceIndex": 4076,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. دیپلۆماسیی ناوخۆیی بۆ یەکخستنی یەکە کوردییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. دیپلۆماسیی ناوخۆیی بۆ یەکخستنی یەکە کوردییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4071"
        },
        {
          "id": "p4077",
          "sourceIndex": 4077,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. گۆڕینی پارادایمی وارگێڕیی پارتە کوردییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. گۆڕینی پارادایمی وارگێڕیی پارتە کوردییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4071"
        },
        {
          "id": "p4078",
          "sourceIndex": 4078,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. ڕێکخستنی بەرەنگاریی خۆماڵی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. ڕێکخستنی بەرەنگاریی خۆماڵی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4071"
        },
        {
          "id": "p4079",
          "sourceIndex": 4079,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "خ. پەخش و ڕاگەیاندنی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "خ. پەخش و ڕاگەیاندنی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4071"
        },
        {
          "id": "p4080",
          "sourceIndex": 4080,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "د. پاراستنی مافی هاووڵاتیان لە دەرەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "د. پاراستنی مافی هاووڵاتیان لە دەرەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4071"
        },
        {
          "id": "p4081",
          "sourceIndex": 4081,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. ئەندامێتی لە کۆنگرەی کۆمارییدا لەسەر بنەمای نوێنەرایەتیی نەتەوەیی دادەڕێژرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ئەندامێتی لە کۆنگرەی کۆمارییدا لەسەر بنەمای نوێنەرایەتیی نەتەوەیی دادەڕێژرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4067"
        },
        {
          "id": "p4082",
          "sourceIndex": 4082,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٦. ئەرکی کۆنگرەی نیشتمانیی بە ڕاگەیاندنی یەکەم هەڵبژاردنی ئازاد لەسەر خاکی ڕزگارکراوی کوردستان کۆتایی دێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی کۆنگرەی نیشتمانیی بە ڕاگەیاندنی یەکەم هەڵبژاردنی ئازاد لەسەر خاکی ڕزگارکراوی کوردستان کۆتایی دێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4067"
        },
        {
          "id": "p4083",
          "sourceIndex": 4083,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پێکهاتەی دەسەڵاتی ڕاییکردن (دەوڵەتی ڕزگاریی)",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پێکهاتەی دەسەڵاتی ڕاییکردن (دەوڵەتی ڕزگاریی)"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4084",
          "sourceIndex": 4084,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. سەرۆکایەتی: دەوڵەتی ڕزگاریی لەلایەن سەرۆکێکی کاتیی کۆمارەوە بەڕێوەدەبرێت، کە لەلایەن کۆنگرەی نیشتمانیی بە زۆرینەی ڕەها هەڵدەبژێردرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرۆکایەتی: دەوڵەتی ڕزگاریی لەلایەن سەرۆکێکی کاتیی کۆمارەوە بەڕێوەدەبرێت، کە لەلایەن کۆنگرەی نیشتمانیی بە زۆرینەی ڕەها هەڵدەبژێردرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4083"
        },
        {
          "id": "p4085",
          "sourceIndex": 4085,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. کۆڕی شالیارانی ڕزگاریی: سەرۆکی کاتی، کۆڕێکی شالیارانی پسپۆڕ و کارا پێکدەهێنێ کە لەسەر بنەمای لێهاتوویی و وەفاداری بۆ دەستوور هەڵدەبژێردرێن. ئەم کۆڕە بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی بوارە ستراتیژییەکانی وەک دیپلۆماسی، دارایی و ئابووری، ئاسایشی نەتەوەیی و هەواڵگری، پەروەردە و کولتوور، دادوەریی کاتی و کاروباری دیاسپۆرا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کۆڕی شالیارانی ڕزگاریی: سەرۆکی کاتی، کۆڕێکی شالیارانی پسپۆڕ و کارا پێکدەهێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لەسەر بنەمای لێهاتوویی و وەفاداری بۆ دەستوور هەڵدەبژێردرێن. ئەم کۆڕە بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی بوارە ستراتیژییەکانی وەک دیپلۆماسی، دارایی و ئابووری، ئاسایشی نەتەوەیی و هەواڵگری، پەروەردە و کولتوور، دادوەریی کاتی و کاروباری دیاسپۆرا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4083"
        },
        {
          "id": "p4086",
          "sourceIndex": 4086,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. شالیارگە سێبەرەکان: هەر شالیارگەیەک لە کۆڕی شالیاراندا وەک \"شالیارگەیەکی سێبەر\" کار دەکات. ئەرکی سەرەکییان بریتییە لە داڕشتنی پلانی ورد و کردەیی بۆ وەرگرتنەوە و بەڕێوەبردنی دامەزراوەکانی دەوڵەت لە یەکەم ڕۆژی ڕزگاریدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شالیارگە"
            },
            {
              "text": " سێبەرەکان: هەر شالیارگەیەک لە کۆڕی شالیاراندا وەک \"شالیارگەیەکی سێبەر\" کار دەکات. ئەرکی سەرەکییان بریتییە لە داڕشتنی پلانی ورد و کردەیی بۆ وەرگرتنەوە و بەڕێوەبردنی دامەزراوەکانی دەوڵەت لە یەکەم ڕۆژی ڕزگاریدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4083"
        },
        {
          "id": "p4087",
          "sourceIndex": 4087,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. پابەندبوونی دەستووری: هەموو بڕیارێکی ستراتیژی و قانوونێکی دەرچوو لەلایەن دەوڵەتی ڕزگارییەوە دەبێت بە ڕەبەقی لەگەڵ بنەما و ڕۆحی نەگۆڕی دەستووردا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پابەندبوونی دەستووری: هەموو بڕیارێکی ستراتیژی و قانوونێکی دەرچوو لەلایەن دەوڵەتی ڕزگارییەوە دەبێت بە ڕەبەقی لەگەڵ بنەما و ڕۆحی نەگۆڕی دەستووردا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4083"
        },
        {
          "id": "p4088",
          "sourceIndex": 4088,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پانتایی ئەرک و دەسەڵاتی ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پانتایی ئەرک و دەسەڵاتی ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4089",
          "sourceIndex": 4089,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. کۆکردنەوە و شیکردنەوەی هەواڵگریی دەرەکی: ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر نیاز و توانای دەوڵەت و هێزە دوژمنکارەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆکردنەوە و شیکردنەوەی هەواڵگریی دەرەکی: ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر نیاز و توانای دەوڵەت و هێزە دوژمنکارەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4088"
        },
        {
          "id": "p4090",
          "sourceIndex": 4090,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. بەرەنگاربوونەوەی هەواڵگریی دوژمن لە ناوخۆی وڵاتدا: ئەم ئەرکە بریتییە لە پاراستنی جەستەی بزووتنەوەکە لە دزەکردن و سیخوڕی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بەرەنگاربوونەوەی هەواڵگریی دوژمن"
            },
            {
              "text": " لە ناوخۆی وڵاتدا: ئەم ئەرکە بریتییە لە پاراستنی جەستەی بزووتنەوەکە لە دزەکردن و سیخوڕی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4088"
        },
        {
          "id": "p4091",
          "sourceIndex": 4091,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. ئەنجامدانی \"کردەی ژێرەکی\" لە دەرەوەی سنوورەکان: ئەمە تەنیا لە بارودۆخی زۆر هەستیاردا ئەنجام دەدرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەنجامدانی \"کردەی ژێرەکی\" لە دەرەوەی سنوورەکان: ئەمە تەنیا لە بارودۆخی زۆر هەستیاردا ئەنجام دەدرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4088"
        },
        {
          "id": "p4092",
          "sourceIndex": 4092,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٤. هاوکاریی هەواڵگریی چالاک لەگەڵ دەوڵەتە هاوپەیمانەکان: بنیاتنانی پەیوەندیی هەواڵگریی متمانەپێکراو لەگەڵ دەزگا هەواڵگرییەکانی دەوڵەتە هاوپەیمانەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "هاوکاریی هەواڵگریی چالاک لەگەڵ دەوڵەتە هاوپەیمانەکان: بنیاتنانی پەیوەندیی هەواڵگریی متمانەپێکراو لەگەڵ دەزگا هەواڵگرییەکانی دەوڵەتە هاوپەیمانەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4088"
        },
        {
          "id": "p4093",
          "sourceIndex": 4093,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٥. پابەندبوون بە قانوون نێودەوڵەتییەکان: هەموو هاوکارییەکی هەواڵگری دەبێت لە چوارچێوەی ڕێزگرتن لە قانوون نێودەوڵەتییەکاندا بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "پابەندبوون بە قانوون نێودەوڵەتییەکان: هەموو هاوکارییەکی هەواڵگری دەبێت لە چوارچێوەی ڕێزگرتن لە قانوون نێودەوڵەتییەکاندا بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4088"
        },
        {
          "id": "p4094",
          "sourceIndex": 4094,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: دیپلۆماسیی ڕزگاریی و بنیاتنانی هاوپەیمانیی ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: دیپلۆماسیی ڕزگاریی و بنیاتنانی هاوپەیمانیی ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4095",
          "sourceIndex": 4095,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێودەوڵەتی: ئەرکی سەرەکیی دیپلۆماسیی دەوڵەتی ڕزگاریی بریتییە لە بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێودەوڵەتی وەک تاکە نوێنەری قانوونیی نەتەوەی کورد.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێودەوڵەتی: ئەرکی سەرەکیی دیپلۆماسیی دەوڵەتی ڕزگاریی بریتییە لە بەدەستهێنانی دانپێدانانی نێودەوڵەتی وەک تاکە نوێنەری قانوونیی نەتەوەی کورد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4094"
        },
        {
          "id": "p4096",
          "sourceIndex": 4096,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. کردنەوەی نوێنەرایەتیی دیپلۆماسی: کردنەوەی نوێنەرایەتیی فەرمی یان نافەرمی لە پایتەختە ستراتیژییەکانی جیهان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کردنەوەی نوێنەرایەتیی دیپلۆماسی: کردنەوەی نوێنەرایەتیی فەرمی یان نافەرمی لە پایتەختە ستراتیژییەکانی جیهان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4094"
        },
        {
          "id": "p4097",
          "sourceIndex": 4097,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. واژۆکردنی ڕێککەوتننامەی هاوپەیمانیی ستراتیژی: واژۆکردنی ڕێککەوتننامەی هاوپەیمانیی ستراتیژی لەگەڵ ئەو دەوڵەتانەی کە پشتیوانی لە دۆزی ڕەوای کوردستان دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "واژۆکردنی ڕێککەوتننامەی هاوپەیمانیی ستراتیژی: واژۆکردنی ڕێککەوتننامەی هاوپەیمانیی ستراتیژی لەگەڵ ئەو دەوڵەتانەی کە پشتیوانی لە دۆزی ڕەوای کوردستان دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4094"
        },
        {
          "id": "p4098",
          "sourceIndex": 4098,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٤. تەنگەتاوکردنی دەوڵەتانی داگیرکەر: بەکارهێنانی هەموو کەناڵە قانوونیی و دیپلۆماسییەکان بۆ زۆرهێنان بۆ دەوڵەتانی داگیرکەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "تەنگەتاوکردنی"
            },
            {
              "text": " دەوڵەتانی داگیرکەر: بەکارهێنانی هەموو کەناڵە قانوونیی و دیپلۆماسییەکان بۆ "
            },
            {
              "text": "زۆرهێنان بۆ"
            },
            {
              "text": " دەوڵەتانی داگیرکەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4094"
        },
        {
          "id": "p4099",
          "sourceIndex": 4099,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٥. دیپلۆماسیی نەتەوەکانی مادنەژاد: بنیاتنانی پەیوەندییەکی ستراتیژیی قووڵ لەگەڵ هەموو ئەو نەتەوانەی کە وەک نەوەکانی ماد هەژمار دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "دیپلۆماسیی نەتەوەکانی مادنەژاد: بنیاتنانی پەیوەندییەکی ستراتیژیی قووڵ لەگەڵ هەموو ئەو نەتەوانەی کە وەک نەوەکانی ماد هەژمار دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4094"
        },
        {
          "id": "p4100",
          "sourceIndex": 4100,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٦. هاوپەیمانی لەگەڵ نەتەوە داگیرکراوەکان و پاراستنی مافی کەمینە نیشتمانییەکان: داڕشتنی وارگێڕیێکی ستراتیژی بۆ دروستکردنی پەیوەندیی پتەو و هاوپەیمانی لەگەڵ نەتەوە داگیرکراوەکانی ژێر دەستی دەوڵەتە ئیمپریالەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "هاوپەیمانی لەگەڵ نەتەوە داگیرکراوەکان و پاراستنی مافی کەمینە نیشتمانییەکان: داڕشتنی وارگێڕیێکی ستراتیژی بۆ دروستکردنی پەیوەندیی پتەو و هاوپەیمانی لەگەڵ نەتەوە داگیرکراوەکانی ژێر دەستی دەوڵەتە ئیمپریالەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4094"
        },
        {
          "id": "p4101",
          "sourceIndex": 4101,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٧. بەکارهێنانی ستراتیژیی قانوونی نێودەوڵەتی: بەکارهێنانی دادگا جیهانییەکان وەک گۆڕەپانێکی سەرەکیی خەبات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی ستراتیژیی قانوونی نێودەوڵەتی: بەکارهێنانی دادگا جیهانییەکان وەک گۆڕەپانێکی سەرەکیی خەبات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4094"
        },
        {
          "id": "p4102",
          "sourceIndex": 4102,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٨. دیپلۆماسیی ئابووریی چالاک و خۆڕاگرانە: بەکارهێنانی توانای ئابووریی دیاسپۆرا و سامانە سروشتییەکانی ناوچە ئازادکراوەکان وەک ئامرازێکی ستراتیژیی دیپلۆماسی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٨. "
            },
            {
              "text": "دیپلۆماسیی ئابووریی چالاک و خۆڕاگرانە: بەکارهێنانی توانای ئابووریی دیاسپۆرا و سامانە سروشتییەکانی ناوچە ئازادکراوەکان وەک ئامرازێکی ستراتیژیی دیپلۆماسی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4094"
        },
        {
          "id": "p4103",
          "sourceIndex": 4103,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: خۆڕاگریی ئابووری و دارایی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: خۆڕاگریی ئابووری و دارایی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4104",
          "sourceIndex": 4104,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. دامەزراندنی \"سندووقی نیشتمانیی کوردستان\" وەک گەنجینەی دەوڵەتی ڕزگاریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی \"سندووقی نیشتمانیی کوردستان\" وەک گەنجینەی دەوڵەتی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4103"
        },
        {
          "id": "p4105",
          "sourceIndex": 4105,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. داڕشتنی وارگێڕیی ئابووریی تۆکمە بۆ لاوازکردنی ئابووریی داگیرکەر و بەهێزکردنی خۆڕاگریی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "داڕشتنی وارگێڕیی ئابووریی تۆکمە بۆ لاوازکردنی ئابووریی داگیرکەر و بەهێزکردنی خۆڕاگریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4103"
        },
        {
          "id": "p4106",
          "sourceIndex": 4106,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. بەکارهێنانی دیپلۆماسیی ئابووری بۆ کردنەوەی دەروازەی جیهانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی دیپلۆماسیی ئابووری بۆ کردنەوەی دەروازەی جیهانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4103"
        },
        {
          "id": "p4107",
          "sourceIndex": 4107,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٤. دابینکردنی پشتیوانیی کۆمەڵایەتیی نەتەوەیی بۆ خێزانی شەهیدان و تێکۆشەران.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "دابینکردنی پشتیوانیی کۆمەڵایەتیی نەتەوەیی بۆ خێزانی شەهیدان و تێکۆشەران"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4103"
        },
        {
          "id": "p4108",
          "sourceIndex": 4108,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٥. بنەمای ئابووریی فرەبناغە و دژە-ڕانتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "بنەمای ئابووریی فرەبناغە و دژە-ڕانتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4103"
        },
        {
          "id": "p4109",
          "sourceIndex": 4109,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: هێزی بەرگریی نیشتمانی و دۆکترینی سەربازی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: هێزی بەرگریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و دۆکترینی سەربازی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4110",
          "sourceIndex": 4110,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. یەکخستنی هێزی چەکدار لەژێر ئاڵای کۆماری کوردستاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "یەکخستنی هێزی چەکدار لەژێر ئاڵای کۆماری کوردستاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4109"
        },
        {
          "id": "p4111",
          "sourceIndex": 4111,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. دۆکترینی سەربازیی: بەرگریی ستراتیژیی چالاک و ڕزگاریی قۆناغبەندی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دۆکترینی سەربازیی: بەرگریی ستراتیژیی چالاک و ڕزگاریی قۆناغبەندی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4109"
        },
        {
          "id": "p4112",
          "sourceIndex": 4112,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٣. پابەندبوون بە قانوونی نێودەوڵەتی و پرەنسیپە ڕەوشتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پابەندبوون بە قانوونی نێودەوڵەتی و پرەنسیپە ڕەوشتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4109"
        },
        {
          "id": "p4113",
          "sourceIndex": 4113,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٤. ئەرکە فرەڕەهەندەکان: پاراستنی ناوچە ئازادکراوەکان و ئامادەکاری بۆ ڕزگارکردنی ناوچەکانی تر.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە فرەڕەهەندەکان: پاراستنی ناوچە ئازادکراوەکان و ئامادەکاری بۆ ڕزگارکردنی ناوچەکانی تر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4109"
        },
        {
          "id": "p4114",
          "sourceIndex": 4114,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٥. پێکهاتە و فەرماندەیی لەسەر بنەمای سوپایەکی پیشەگەرانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "پێکهاتە و فەرماندەیی لەسەر بنەمای سوپایەکی پیشەگەرانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4109"
        },
        {
          "id": "p4115",
          "sourceIndex": 4115,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و پەروەردەی ڕزگاریی",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و پەروەردەی ڕزگاریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4116",
          "sourceIndex": 4116,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. دامەزراندنی \"کۆڕی باڵای پەروەردە و شوناس\".",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی \"کۆڕی باڵای پەروەردە و شوناس"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4115"
        },
        {
          "id": "p4117",
          "sourceIndex": 4117,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. گەیاندنی پرۆگرامی پەروەردەیی بە ناوخۆی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گەیاندنی پرۆگرامی پەروەردەیی بە ناوخۆی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4115"
        },
        {
          "id": "p4118",
          "sourceIndex": 4118,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٣. پشتیوانیکردنی دامەزراوە کولتوورییەکانی دیاسپۆرا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پشتیوانیکردنی دامەزراوە کولتوورییەکانی دیاسپۆرا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4115"
        },
        {
          "id": "p4119",
          "sourceIndex": 4119,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٤. بەکارهێنانی هونەر و ئەدەب وەک چەکی نەرمی خەباتی ڕزگاریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی هونەر و ئەدەب وەک چەکی نەرمی خەباتی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4115"
        },
        {
          "id": "p4120",
          "sourceIndex": 4120,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٥. پاراستنی پاشماگی مێژوویی و کولتووری.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی پاشماگی مێژوویی و کولتووری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4115"
        },
        {
          "id": "p4121",
          "sourceIndex": 4121,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: دادوەریی دەورانی جەنگ و سەروەریی قانوون",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: دادوەریی دەورانی جەنگ و سەروەریی قانوون"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4122",
          "sourceIndex": 4122,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. دامەزراندنی \"دەستەی باڵای دادوەری\" لە چوارچێوەی دەوڵەتی ڕزگاریدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دامەزراندنی \"دەستەی باڵای دادوەری\" لە چوارچێوەی دەوڵەتی ڕزگاریدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4121"
        },
        {
          "id": "p4123",
          "sourceIndex": 4123,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. ئەرک و دەسەڵاتەکان: دادگاییکردنی تاوانەکانی ناپاکیی نیشتمانی و سیخوڕی، تاوانە گەورەکانی دژی خەباتی ڕزگاریی و چارەسەرکردنی ناکۆکییە ناوخۆییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرک و دەسەڵاتەکان: دادگاییکردنی تاوانەکانی ناپاکیی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و سیخوڕی، تاوانە گەورەکانی دژی خەباتی ڕزگاریی و چارەسەرکردنی ناکۆکییە ناوخۆییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4121"
        },
        {
          "id": "p4124",
          "sourceIndex": 4124,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٣. بنەماکانی دادپەروەری و سەروەریی قانوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بنەماکانی دادپەروەری"
            },
            {
              "text": " و سەروەریی قانوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4121"
        },
        {
          "id": "p4125",
          "sourceIndex": 4125,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دەیەم: پەیوەندیی ستراتیژی لەگەڵ ناوخۆی وڵات و ستراتیژیی هەرەسهێنان بە داگیرکەر",
          "runs": [
            {
              "text": "دەیەم: پەیوەندیی ستراتیژی لەگەڵ ناوخۆی وڵات و ستراتیژیی هەرەسهێنان بە داگیرکەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4126",
          "sourceIndex": 4126,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. فەلسەفەی خەباتی یەکگرتوو: داڕشتنی ستراتیژییەک بۆ هەرەسهێنان بە چوار کۆڵەکەی دەسەڵاتی داگیرکەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "فەلسەفەی خەباتی یەکگرتوو: داڕشتنی ستراتیژییەک بۆ هەرەسهێنان بە چوار کۆڵەکەی دەسەڵاتی داگیرکەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4125"
        },
        {
          "id": "p4127",
          "sourceIndex": 4127,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. یەکخستنی ستراتیژیی خەباتی ناوخۆ و دەرەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "یەکخستنی ستراتیژیی خەباتی ناوخۆ و دەرەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4125"
        },
        {
          "id": "p4128",
          "sourceIndex": 4128,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٣. ڕووخاندنی ڕەوایی دامەزراوەکانی داگیرکەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕووخاندنی ڕەوایی دامەزراوەکانی داگیرکەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4125"
        },
        {
          "id": "p4129",
          "sourceIndex": 4129,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٤. پووچەڵکردنەوەی قانوونمەندیی ساختەی داگیرکەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پووچەڵکردنەوەی قانوونمەندیی ساختەی داگیرکەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4125"
        },
        {
          "id": "p4130",
          "sourceIndex": 4130,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٥. پەکخستنی ئابووریی تاڵانکاری.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "پەکخستنی ئابووریی تاڵانکاری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4125"
        },
        {
          "id": "p4131",
          "sourceIndex": 4131,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٦. بەرەنگاربوونەوەی داگیرکاریی هزری.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "بەرەنگاربوونەوەی داگیرکاریی هزری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4125"
        },
        {
          "id": "p4132",
          "sourceIndex": 4132,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٧. بنیاتنانی دامەزراوەی جێگرەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "بنیاتنانی دامەزراوەی جێگرەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4125"
        },
        {
          "id": "p4133",
          "sourceIndex": 4133,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یازدەیەم: مافی بەشداریی وارگێڕیی دیاسپۆرا",
          "runs": [
            {
              "text": "یازدەیەم: مافی بەشداریی وارگێڕیی دیاسپۆرا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4134",
          "sourceIndex": 4134,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.١. مافی دەنگدان وەک مافێکی بنەڕەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "مافی دەنگدان وەک مافێکی بنەڕەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4133"
        },
        {
          "id": "p4135",
          "sourceIndex": 4135,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٢. نوێنەرایەتیی کاریگەر و ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی \"سپەنگەی تایبەت بە دیاسپۆرا\" لە مەکۆی نیشتمانیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "نوێنەرایەتیی کاریگەر و ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی \"سپەنگەی تایبەت بە دیاسپۆرا\" لە مەکۆی نیشتمانیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4133"
        },
        {
          "id": "p4136",
          "sourceIndex": 4136,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٣. بەشداری لە بڕیارە چارەنووسسازەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بەشداری لە بڕیارە چارەنووسسازەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4133"
        },
        {
          "id": "p4137",
          "sourceIndex": 4137,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٤. گرەنتیی پاکی و بێگەردیی پرۆسەی دەنگدان لە ڕێگەی \"کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن بۆ دیاسپۆرا\".",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "گرەنتیی پاکی و بێگەردیی پرۆسەی دەنگدان لە ڕێگەی \"کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن بۆ دیاسپۆرا"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4133"
        },
        {
          "id": "p4138",
          "sourceIndex": 4138,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٥. ڕێکخستنی ژیانی پارتایەتی لە تاراوگە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ڕێکخستنی ژیانی پارتایەتی"
            },
            {
              "text": " لە تاراوگە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4133"
        },
        {
          "id": "p4139",
          "sourceIndex": 4139,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٦. مافی خۆپاڵاوتن و بەشداریکردن لە دەسەڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "مافی خۆپاڵاوتن و بەشداریکردن لە دەسەڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4133"
        },
        {
          "id": "p4140",
          "sourceIndex": 4140,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوازدەیەم: پرۆتۆکۆڵی گواستنەوەی دەسەڵات",
          "runs": [
            {
              "text": "دوازدەیەم: پرۆتۆکۆڵی گواستنەوەی دەسەڵات"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4141",
          "sourceIndex": 4141,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.١. لە کاتی ڕزگارکردنی پایتەخت یان بەشێکی گەورەی خاکی کوردستاندا، دەوڵەتی ڕزگاریی دەگوازرێتەوە بۆ ناوخۆی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە کاتی ڕزگارکردنی پایتەخت یان بەشێکی گەورەی خاکی کوردستاندا، دەوڵەتی ڕزگاریی دەگوازرێتەوە بۆ ناوخۆی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4140"
        },
        {
          "id": "p4142",
          "sourceIndex": 4142,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٢. کۆنگرەی کۆماریی هەڵدەوەشێتەوە و داخوازی هەڵبژاردنی \"کۆڕی دامەزرێنەر\" دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "کۆنگرەی کۆماریی هەڵدەوەشێتەوە و داخوازی هەڵبژاردنی \"کۆڕی دامەزرێنەر\" دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4140"
        },
        {
          "id": "p4143",
          "sourceIndex": 4143,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٣. کۆڕی دامەزرێنەر \"دەستوور\" وەک دەستووری هەردەمیی پەسەند دەکات و یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی پەرلەمانی و سەرۆکایەتی ڕێکدەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "کۆڕی دامەزرێنەر \"دەستوور\" وەک دەستووری هەردەمیی پەسەند دەکات و یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی پەرلەمانی و سەرۆکایەتی ڕێکدەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4140"
        },
        {
          "id": "p4144",
          "sourceIndex": 4144,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٤. بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن، ئەرکی مێژوویی دەوڵەتی ڕزگاریی کۆتایی دێت و دەسەڵات بە شێوەیەکی ئاشتیانە دەگوازرێتەوە بۆ دامەزراوە دەستوورییە هەڵبژێردراوەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن، ئەرکی مێژوویی دەوڵەتی ڕزگاریی کۆتایی دێت و دەسەڵات بە شێوەیەکی ئاشتیانە دەگوازرێتەوە بۆ دامەزراوە دەستوورییە هەڵبژێردراوەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4140"
        },
        {
          "id": "p4145",
          "sourceIndex": 4145,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێزدەیەم: لێخۆشبوونی نیشتمانی و ئاشتەوایی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێزدەیەم: لێخۆشبوونی نیشتمانی و ئاشتەوایی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4146",
          "sourceIndex": 4146,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.١. دوای ڕزگاری، دەوڵەت پرۆسەی \"لێخۆشبوونی نیشتمانی و ئاشتەوایی\" ڕادەگەیەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دوای ڕزگاری، دەوڵەت پرۆسەی \"لێخۆشبوونی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " و ئاشتەوایی\" ڕادەگەیەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4145"
        },
        {
          "id": "p4147",
          "sourceIndex": 4147,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٢. ئەم پرۆسەیە لێخۆشبوون لەو کەسانە دەگرێتەوە کە تاوانی گەورەیان ئەنجام نەداوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پرۆسەیە لێخۆشبوون لەو کەسانە دەگرێتەوە کە تاوانی گەورەیان ئەنجام نەداوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4145"
        },
        {
          "id": "p4148",
          "sourceIndex": 4148,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٣. ئامانج لەم پرۆسەیە بریتییە لە یەکخستنەوەی نێوماڵی کورد و بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی لێبووردە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئامانج لەم پرۆسەیە بریتییە لە یەکخستنەوەی نێوماڵی کورد و بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی لێبووردە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4145"
        },
        {
          "id": "p4149",
          "sourceIndex": 4149,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواردەیەم: پابەندبوون بە قانوونی نێودەوڵەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "چواردەیەم: پابەندبوون بە قانوونی نێودەوڵەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4150",
          "sourceIndex": 4150,
          "style": "Normal",
          "text": "هەموو کار و چالاکییەکانی دەوڵەتی ڕزگاریی، بەتایبەتی لە بواری سەربازیدا، دەبێت بە ڕەبەقی لەگەڵ قانوون نێودەوڵەتییەکان و پەیماننامەکانی مافی مرۆڤدا بگونجێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "هەموو کار و چالاکییەکانی دەوڵەتی ڕزگاریی، بەتایبەتی لە بواری سەربازیدا، دەبێت بە ڕەبەقی لەگەڵ قانوون نێودەوڵەتییەکان و پەیماننامەکانی مافی مرۆڤدا بگونجێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p4149"
        },
        {
          "id": "p4151",
          "sourceIndex": 4151,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پازدەیەم: ئەرکی نەگۆڕ و هەردەمیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پازدەیەم: ئەرکی نەگۆڕ و هەردەمیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4152",
          "sourceIndex": 4152,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.١. ئەرکی دەوڵەتی ڕزگاریی ئەرکێکی مێژوویی نەگۆڕە و تا بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی درێژەی دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی دەوڵەتی ڕزگاریی ئەرکێکی مێژوویی نەگۆڕە و تا بەدیهێنانی ئامانجە باڵاکانی درێژەی دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4151"
        },
        {
          "id": "p4153",
          "sourceIndex": 4153,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.٢. هیچ کەس و لایەنێک مافی هەڵوەشاندنەوە یان پەکخستنی ئەم دەوڵەتەی نییە، مەگەر لە ڕێگەی ئەو میکانیزمە دەستوورییانەی کە لەم بەندەدا دیاری کراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ کەس و لایەنێک مافی هەڵوەشاندنەوە یان پەکخستنی ئەم دەوڵەتەی نییە، مەگەر لە ڕێگەی ئەو میکانیزمە دەستوورییانەی کە لەم بەندەدا دیاری کراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4151"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 125,
      "slug": "clause-125",
      "articleNumber": 125,
      "status": "published",
      "chapterId": 13,
      "title": "دەوڵەتی ژیر وەک ئامێری کارپێکەری خەبات و نەتەوەسازیی",
      "body": "یەکەم: بنەمای ستراتیژی\n\nدەوڵەت لە سەدەی بیست و یەکەمدا، هاوکات کە یەکەیەکی جوگرافییە، یەکەیەکی زانیاری و پەیوەندیی زیندووشە. دەوڵەتی ژیر وەک لە دەروازەی یازدەهەمدا پێناسە کراوە، دەبێتە ئامێری کارپێکەری تەکنەلۆژی و کارگێڕیی \"دەوڵەتی ڕزگاریی\"، کە تەنانەت پێش ڕزگارکردنی تەواوی خاکەکەشی توانای ئەوە دەدات بە نەتەوە کە خۆی ڕێکبخات و دامەزراوەکانی بنیات بنێت. ئەمە گۆڕینی هاوکێشەی خەباتە؛ لەبری ئەوەی خاک ئازاد بکرێت ئینجا دەوڵەت بنیات بنرێت، دەوڵەت بنیات دەنرێت بۆ ئەوەی خاک ئازاد بکات.\n\nدوویەم: ئەرکە کردارییەکانی دەوڵەتی ژیر لە قۆناغی ڕزگاریدا\n\n١.١. تۆماری نەتەوەیی دیجیتاڵی و یەکخستنی نەتەوە:\n\nئا . دەرکردنی \"شوناسی نیشتمانیی کوردستان\" (KD-ID) بۆ هەر تاکێکی کورد لە سەرانسەری جیهاندا وەک کردەیەکی دامەزرێنەری شارۆمەندیی و بناغەیەک بۆ یەکخستنی توانای مرۆیی نەتەوە لە یەک جەستەی یەکگرتوودا.\n\nب. بەکارهێنانی ئەم تۆمارە بۆ ئەنجامدانی ڕاپرسیی ناوخۆیی لەسەر پرسە ستراتیژییەکان و ڕێکخستنی هەڵبژاردن بۆ دامەزراوەکانی دەوڵەتی کاتی/ڕزگاریی.\n\n١.٢. ئەکادیمیای نیشتمانیی دیجیتاڵی و پێگەیاندنی کادری دەوڵەت:\n\nدامەزراندنی پلاتفۆرمێکی فێربوونی دیجیتاڵیی پێشکەوتوو بۆ پێگەیاندنی ئەو کادرە وارگێڕی، کارگێڕی، سەربازی و دیپلۆماسییانەی کە لە داهاتوودا ئەرکی بەڕێوەبردنی کۆماری کوردستانیان دەکەوێتە ئەستۆ.\n\nپێشکەشکردنی پرۆگرامی خوێندنی چڕ لە بوارەکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن، قانوونی دەستووری، ئابووریی نیشتمانی، دیپلۆماسی و ستراتیژیی سەربازی.\n\n١.٣. ئەرشیڤی نەتەوەیی دیجیتاڵی و پاراستنی یادەوەریی:\n\nدەستکردن بە کۆکردنەوە و دیجیتاڵکردنی سیستماتیکی گشت بەڵگەنامەکانی تاوانەکانی دژ بە نەتەوەی کورد و پاراستنیان لە ئەرشیڤێکی دیجیتاڵیی دابەشکراو و دەستکارینەکراودا.\n\nت. خەزێنەی نیشتمانیی دیجیتاڵی و ڕوونایی دارایی:\n\nبەڕێوەبردنی \"خەزێنەی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" بۆ کۆکردنەوە و بەڕێوەبردنی ڕووەنانەی گشت داهات و یارمەتییەکان.\n\nبەکارهێنانی تەکنەلۆژیای بلۆکچەین بۆ مسۆگەرکردنی ڕوونایی ڕەبەق و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە گەندەڵییەک.\n\nج. پلاتفۆرمی دیپلۆماسیی دیجیتاڵی و گەیاندنی بانگی کوردستان:\n\nدامەزراندنی پلاتفۆرمێکی دیپلۆماسیی دیجیتاڵیی بەهێز بۆ نوێنەرایەتیکردنی دۆزی کوردستان لەسەر ئاستی جیهان و پەیوەندیکردنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ناوەندەکانی بڕیار.\n\nح. پەرگاڵی پەیوەندیی پارێزراو و فەرماندەیی:\n\nدابینکردنی پەرگاڵێکی پەیوەندیی پارێزراو، نهێنیکراو و سەربەخۆ بۆ گشت دامەزراوەکانی خەباتی ڕزگاریی.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4155",
          "sourceIndex": 4155,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4156",
          "sourceIndex": 4156,
          "style": "Normal",
          "text": "دەوڵەت لە سەدەی بیست و یەکەمدا، هاوکات کە یەکەیەکی جوگرافییە، یەکەیەکی زانیاری و پەیوەندیی زیندووشە. دەوڵەتی ژیر وەک لە دەروازەی یازدەهەمدا پێناسە کراوە، دەبێتە ئامێری کارپێکەری تەکنەلۆژی و کارگێڕیی \"دەوڵەتی ڕزگاریی\"، کە تەنانەت پێش ڕزگارکردنی تەواوی خاکەکەشی توانای ئەوە دەدات بە نەتەوە کە خۆی ڕێکبخات و دامەزراوەکانی بنیات بنێت. ئەمە گۆڕینی هاوکێشەی خەباتە؛ لەبری ئەوەی خاک ئازاد بکرێت ئینجا دەوڵەت بنیات بنرێت، دەوڵەت بنیات دەنرێت بۆ ئەوەی خاک ئازاد بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەوڵەت لە سەدەی بیست و یەکەمدا، هاوکات کە یەکەیەکی جوگرافییە، یەکەیەکی زانیاری و پەیوەندیی زیندووشە. دەوڵەتی ژیر وەک لە دەروازەی یازدەهەمدا پێناسە کراوە، دەبێتە ئامێری کارپێکەری تەکنەلۆژی و کارگێڕیی \"دەوڵەتی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": "\"، کە تەنانەت پێش ڕزگارکردنی تەواوی خاکەکەشی توانای ئەوە دەدات بە نەتەوە کە خۆی ڕێکبخات و دامەزراوەکانی بنیات بنێت. ئەمە گۆڕینی هاوکێشەی خەباتە؛ لەبری ئەوەی خاک ئازاد بکرێت ئینجا دەوڵەت بنیات بنرێت، دەوڵەت بنیات دەنرێت بۆ ئەوەی خاک ئازاد بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p4155"
        },
        {
          "id": "p4157",
          "sourceIndex": 4157,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرکە کردارییەکانی دەوڵەتی ژیر لە قۆناغی ڕزگاریدا",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرکە کردارییەکانی دەوڵەتی ژیر"
            },
            {
              "text": " لە قۆناغی ڕزگاریدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4158",
          "sourceIndex": 4158,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. تۆماری نەتەوەیی دیجیتاڵی و یەکخستنی نەتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١.١"
            },
            {
              "text": ". تۆماری نەتەوەیی دیجیتاڵی و یەکخستنی نەتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4157"
        },
        {
          "id": "p4159",
          "sourceIndex": 4159,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا . دەرکردنی \"شوناسی نیشتمانیی کوردستان\" (KD-ID) بۆ هەر تاکێکی کورد لە سەرانسەری جیهاندا وەک کردەیەکی دامەزرێنەری شارۆمەندیی و بناغەیەک بۆ یەکخستنی توانای مرۆیی نەتەوە لە یەک جەستەی یەکگرتوودا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا . "
            },
            {
              "text": "دەرکردنی \"شوناسی نیشتمانیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "\" (KD-ID) "
            },
            {
              "text": "بۆ هەر تاکێکی کورد لە سەرانسەری جیهاندا وەک کردەیەکی دامەزرێنەری شارۆمەندیی و بناغەیەک بۆ یەکخستنی توانای مرۆیی نەتەوە لە یەک جەستەی یەکگرتوودا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4158"
        },
        {
          "id": "p4160",
          "sourceIndex": 4160,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەکارهێنانی ئەم تۆمارە بۆ ئەنجامدانی ڕاپرسیی ناوخۆیی لەسەر پرسە ستراتیژییەکان و ڕێکخستنی هەڵبژاردن بۆ دامەزراوەکانی دەوڵەتی کاتی/ڕزگاریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. "
            },
            {
              "text": "بەکارهێنانی ئەم تۆمارە بۆ ئەنجامدانی ڕاپرسیی ناوخۆیی لەسەر پرسە ستراتیژییەکان و ڕێکخستنی هەڵبژاردن بۆ دامەزراوەکانی دەوڵەتی کاتی/ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4158"
        },
        {
          "id": "p4161",
          "sourceIndex": 4161,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "١.٢. ئەکادیمیای نیشتمانیی دیجیتاڵی و پێگەیاندنی کادری دەوڵەت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١.٢"
            },
            {
              "text": ". ئەکادیمیای نیشتمانیی دیجیتاڵی و پێگەیاندنی کادری دەوڵەت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4158"
        },
        {
          "id": "p4162",
          "sourceIndex": 4162,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "دامەزراندنی پلاتفۆرمێکی فێربوونی دیجیتاڵیی پێشکەوتوو بۆ پێگەیاندنی ئەو کادرە وارگێڕی، کارگێڕی، سەربازی و دیپلۆماسییانەی کە لە داهاتوودا ئەرکی بەڕێوەبردنی کۆماری کوردستانیان دەکەوێتە ئەستۆ.",
          "runs": [
            {
              "text": "دامەزراندنی پلاتفۆرمێکی فێربوونی دیجیتاڵیی پێشکەوتوو بۆ پێگەیاندنی ئەو کادرە وارگێڕی، کارگێڕی، سەربازی و دیپلۆماسییانەی کە لە داهاتوودا ئەرکی بەڕێوەبردنی کۆماری کوردستانیان دەکەوێتە ئەستۆ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p4161"
        },
        {
          "id": "p4163",
          "sourceIndex": 4163,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "پێشکەشکردنی پرۆگرامی خوێندنی چڕ لە بوارەکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن، قانوونی دەستووری، ئابووریی نیشتمانی، دیپلۆماسی و ستراتیژیی سەربازی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پێشکەشکردنی پرۆگرامی خوێندنی چڕ لە بوارەکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن، قانوونی دەستووری، ئابووریی نیشتمانی، دیپلۆماسی و ستراتیژیی سەربازی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p4161"
        },
        {
          "id": "p4164",
          "sourceIndex": 4164,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "١.٣. ئەرشیڤی نەتەوەیی دیجیتاڵی و پاراستنی یادەوەریی:",
          "runs": [
            {
              "text": "١.٣"
            },
            {
              "text": ". "
            },
            {
              "text": "ئەرشیڤی نەتەوەیی دیجیتاڵی و پاراستنی یادەوەریی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4158"
        },
        {
          "id": "p4165",
          "sourceIndex": 4165,
          "style": "Normal",
          "text": "دەستکردن بە کۆکردنەوە و دیجیتاڵکردنی سیستماتیکی گشت بەڵگەنامەکانی تاوانەکانی دژ بە نەتەوەی کورد و پاراستنیان لە ئەرشیڤێکی دیجیتاڵیی دابەشکراو و دەستکارینەکراودا.",
          "runs": [
            {
              "text": "دەستکردن بە کۆکردنەوە و دیجیتاڵکردنی سیستماتیکی گشت بەڵگەنامەکانی تاوانەکانی دژ بە نەتەوەی کورد و پاراستنیان لە ئەرشیڤێکی دیجیتاڵیی دابەشکراو و دەستکارینەکراودا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p4164"
        },
        {
          "id": "p4166",
          "sourceIndex": 4166,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. خەزێنەی نیشتمانیی دیجیتاڵی و ڕوونایی دارایی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. خەزێنەی نیشتمانیی دیجیتاڵی و ڕوونایی دارایی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4158"
        },
        {
          "id": "p4167",
          "sourceIndex": 4167,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەڕێوەبردنی \"خەزێنەی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" بۆ کۆکردنەوە و بەڕێوەبردنی ڕووەنانەی گشت داهات و یارمەتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "بەڕێوەبردنی \"خەزێنەی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" بۆ کۆکردنەوە و بەڕێوەبردنی ڕووەنانەی گشت داهات و یارمەتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p4166"
        },
        {
          "id": "p4168",
          "sourceIndex": 4168,
          "style": "وردەخاڵ",
          "text": "بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای بلۆکچەین بۆ مسۆگەرکردنی ڕوونایی ڕەبەق و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە گەندەڵییەک.",
          "runs": [
            {
              "text": "بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای بلۆکچەین بۆ مسۆگەرکردنی ڕوونایی"
            },
            {
              "text": " ڕەبەق و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە گەندەڵییەک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "detail",
          "parentId": "p4166"
        },
        {
          "id": "p4169",
          "sourceIndex": 4169,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. پلاتفۆرمی دیپلۆماسیی دیجیتاڵی و گەیاندنی بانگی کوردستان:",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. پلاتفۆرمی دیپلۆماسیی دیجیتاڵی و گەیاندنی بانگی کوردستان"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4158"
        },
        {
          "id": "p4170",
          "sourceIndex": 4170,
          "style": "Normal",
          "text": "دامەزراندنی پلاتفۆرمێکی دیپلۆماسیی دیجیتاڵیی بەهێز بۆ نوێنەرایەتیکردنی دۆزی کوردستان لەسەر ئاستی جیهان و پەیوەندیکردنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ناوەندەکانی بڕیار.",
          "runs": [
            {
              "text": "دامەزراندنی پلاتفۆرمێکی دیپلۆماسیی دیجیتاڵیی بەهێز بۆ نوێنەرایەتیکردنی دۆزی کوردستان لەسەر ئاستی جیهان و پەیوەندیکردنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ناوەندەکانی بڕیار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p4169"
        },
        {
          "id": "p4171",
          "sourceIndex": 4171,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. پەرگاڵی پەیوەندیی پارێزراو و فەرماندەیی:",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. پەرگاڵی پەیوەندیی پارێزراو و فەرماندەیی"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4158"
        },
        {
          "id": "p4172",
          "sourceIndex": 4172,
          "style": "Normal",
          "text": "دابینکردنی پەرگاڵێکی پەیوەندیی پارێزراو، نهێنیکراو و سەربەخۆ بۆ گشت دامەزراوەکانی خەباتی ڕزگاریی.",
          "runs": [
            {
              "text": "دابینکردنی پەرگاڵێکی پەیوەندیی پارێزراو، نهێنیکراو و سەربەخۆ بۆ گشت دامەزراوەکانی خەباتی ڕزگاریی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p4171"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 126,
      "slug": "clause-126",
      "articleNumber": 126,
      "status": "published",
      "chapterId": 13,
      "title": "میکانیزمی ڕاگوێز بۆ کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی سەربەخۆ",
      "body": "یەکەم: یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی دامەزرێنەر: کردەی بەرجەستەکردنی ویستمەندیی کوردستان\n\n١.١. ئەرکی مێژوویی \"دەوڵەتی ڕزگاریی\"، گەیاندنی کوردستانە بە یەکەم کردەی دامەزرێنەری دەوڵەتی سەربەخۆ. ئەم هەڵبژاردنە، ساتەوەختی بەرجەستەکردنی ویستمەندیی نەتەوەیە لە دامەزراوە دەستوورییە هەردەمییەکاندا و گێڕانەوەی سپێردەی خەباتە بۆ نوێنەرە هەڵبژێردراوەکانی کوردستان.\n\n١.٢. دوای چەسپاندنی دەسەڵات بەسەر بەشێکی ستراتیژیی وارگەی نەتەوەییدا کە بتوانێت ببێتە \"بنکەی سەقامگیریی نەتەوەیی\" بۆ کۆمار و دوای مسۆگەرکردنی ئاسایش، \"دەوڵەتی ڕزگاریی\" لە ماوەیەکدا کە لە هەژدە (١٨) مانگ تێپەڕ نەکات، یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی دامەزرێنەر بۆ دانانی سەرکۆمار و مەکۆی نیشتمانی ڕێک دەخات.\n\n١.٣. ئەم هەڵبژاردنە لەسەر بنەمای قانوونێکی هەڵبژاردنی مۆدێرن و دادپەروەرانە بەڕێوە دەچێت، کە بەپێی بنەماکانی ئەم دەستوورە دادەڕێژرێت و بەکارهێنانی هاوتەریبی پەڕگاڵی دەنگدانی دیجیتاڵی و فیزیکی لەخۆ دەگرێت، بۆ دڵنیابوون لە بەشداریی گشتگیر و پاراستنی دەنگی هەموو کوردێک.\n\nدوویەم: ڕاگوێزی شکۆمەندانەی سپێردە و کۆتاییهاتنی ئەرکی مێژوویی\n\n٢.١. بە سوێندخواردنی قانوونیی یەکەم سەرکۆماری هەڵبژێردراو و دەستبەکاربوونی یەکەم خولی مەکۆی نیشتمانی لەژێر سێبەری ئەم دەستوورەدا، \"دەوڵەتی کاتی/ڕزگاریی\" ئەرکی مێژوویی خۆی بەجێ دەگەیەنێت و بە شێوەیەکی شکۆمەندانە هەڵدەوەشێتەوە.\n\n٢.٢. گشت دەسەڵات، ئەرک، سامان و بەڵگەنامەکانی وەک سپێردەیەکی پیرۆزی نەتەوەیی، بە شێوەیەکی فەرمی و بەپێی پڕۆتۆکۆلێکی قانوونیی دیاریکراو، ڕادەستی دامەزراوە دەستوورییە نوێیەکانی کۆماری کوردستان دەکرێت. ئەم کردەی ڕادەستکردنە، سیمبولی زیندووی درێژەدارییەتیی سەروەریی نەتەوەییە لە قۆناغی خەباتەوە بۆ قۆناغی دەوڵەتداریی دامەزراو. ئەم سپێردەیە بەتایبەتی ئەمانەی خوارەوە دەگرێتەوە:\n\nئا. ڕادەستکردنی تەواوی دەسەڵاتە وارگێڕی، سەربازی و کارگێڕییەکان بە دامەزراوە هەڵبژێردراوەکان.\n\nب. ڕادەستکردنی گشت سامانە شتەکی و گیانەکییەکان، بەتایبەتی \" ئەرشیڤی نەتەوەیی دیجیتاڵی\" وەک یادەوەریی زیندووی نەتەوە و \"خەزێنەی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" وەک سامان و بناغەی ئابووریی کۆماری کوردستان.\n\nپ. ڕادەستکردنی گشت ئەو بەرپرسیارێتی و پەیماننامە و ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییانەی کە \"دەوڵەتی ڕزگاریی\" لەپێناو بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەدا بەستوویەتی.\n\nسێیەم: درێژەدارییەتیی قانوونیی و ڕێگریکردن لە پچڕانی دەستووریی\n\n٣.١. بۆ مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتیی قانوونیی و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە بۆشاییەک، گشت ئەو قانوون و بڕیارانەی کە پێش ڕاگەیاندنی ئەم دەستوورە لە هەرێمە ئازادکراوەکانی کوردستاندا کاریان پێکراوە، بە شێوەیەکی کاتی بە کارایی دەمێننەوە.\n\n٣.٢. ئەم کارپێکردنە کاتییە مەرجدارە بەوەی کە ئەو قانوون و بڕیارانە بە شێوەیەکی ئاشکرا و ڕاستەوخۆ پێچەوانەی گەوهەر و بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە نەبن. هەر قانوونێک کە لەگەڵ ڕۆحی دەستووردا ناکۆک بێت، لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە بە هەڵوەشاوە هەژمار دەکرێت.\n\n٣.٣. دەسەڵاتی قانووندانانی کۆمار وەک یەکەم ئەرکی نیشتمانیی خۆی، دەست دەکات بە پێداچوونەوە، هەموارکردنەوە، یان هەڵوەشاندنەوەی ئەو قانوون کاتییانە، بە مەبەستی بنیاتنانی پەرگاڵێکی قانوونیی یەکگرتوو و مۆدێرن کە لەگەڵ فەلسەفەی ئەم دەستوورەدا هاوتەریب بێت.\n\n٣.٤. لیژنەیەکی پسپۆڕی دەستووری پێک دەهێنرێ کە ئەرکی پشکنینی گشت قانوون بەرکارەکان و دیاریکردنی ڕادەی گونجانیان لەگەڵ ئەم دەستوورەدا لە ئەستۆ دەگرێت و ڕاپۆرتی خۆی بۆ پێداچوونەوە پێشکەش بە دەسەڵاتی قانووندانان دەکات.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4174",
          "sourceIndex": 4174,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی دامەزرێنەر: کردەی بەرجەستەکردنی ویستمەندیی کوردستان",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی دامەزرێنەر: کردەی بەرجەستەکردنی ویستمەندیی کوردستان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4175",
          "sourceIndex": 4175,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئەرکی مێژوویی \"دەوڵەتی ڕزگاریی\"، گەیاندنی کوردستانە بە یەکەم کردەی دامەزرێنەری دەوڵەتی سەربەخۆ. ئەم هەڵبژاردنە، ساتەوەختی بەرجەستەکردنی ویستمەندیی نەتەوەیە لە دامەزراوە دەستوورییە هەردەمییەکاندا و گێڕانەوەی سپێردەی خەباتە بۆ نوێنەرە هەڵبژێردراوەکانی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی مێژوویی \"دەوڵەتی ڕزگاریی\"، گەیاندنی کوردستانە بە یەکەم کردەی دامەزرێنەری دەوڵەتی سەربەخۆ. ئەم هەڵبژاردنە، ساتەوەختی بەرجەستەکردنی ویستمەندیی نەتەوەیە لە دامەزراوە دەستوورییە هەردەمییەکاندا و گێڕانەوەی سپێردەی خەباتە بۆ نوێنەرە هەڵبژێردراوەکانی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4174"
        },
        {
          "id": "p4176",
          "sourceIndex": 4176,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دوای چەسپاندنی دەسەڵات بەسەر بەشێکی ستراتیژیی وارگەی نەتەوەییدا کە بتوانێت ببێتە \"بنکەی سەقامگیریی نەتەوەیی\" بۆ کۆمار و دوای مسۆگەرکردنی ئاسایش، \"دەوڵەتی ڕزگاریی\" لە ماوەیەکدا کە لە هەژدە (١٨) مانگ تێپەڕ نەکات، یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی دامەزرێنەر بۆ دانانی سەرکۆمار و مەکۆی نیشتمانی ڕێک دەخات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دوای چەسپاندنی دەسەڵات بەسەر بەشێکی ستراتیژیی وارگەی نەتەوەییدا کە بتوانێت ببێتە \"بنکەی سەقامگیریی نەتەوەیی\" بۆ کۆمار و دوای مسۆگەرکردنی ئاسایش، \"دەوڵەتی ڕزگاریی\" لە ماوەیەکدا کە لە هەژدە (١٨) مانگ تێپەڕ نەکات، یەکەم هەڵبژاردنی گشتیی دامەزرێنەر بۆ دانانی سەرکۆمار و مەکۆی نیشتمانی ڕێک دەخات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4174"
        },
        {
          "id": "p4177",
          "sourceIndex": 4177,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. ئەم هەڵبژاردنە لەسەر بنەمای قانوونێکی هەڵبژاردنی مۆدێرن و دادپەروەرانە بەڕێوە دەچێت، کە بەپێی بنەماکانی ئەم دەستوورە دادەڕێژرێت و بەکارهێنانی هاوتەریبی پەڕگاڵی دەنگدانی دیجیتاڵی و فیزیکی لەخۆ دەگرێت، بۆ دڵنیابوون لە بەشداریی گشتگیر و پاراستنی دەنگی هەموو کوردێک.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم هەڵبژاردنە لەسەر بنەمای قانوونێکی هەڵبژاردنی مۆدێرن و دادپەروەرانە بەڕێوە دەچێت، کە بەپێی بنەماکانی ئەم دەستوورە دادەڕێژرێت و بەکارهێنانی هاوتەریبی پەڕگاڵی دەنگدانی دیجیتاڵی و فیزیکی لەخۆ دەگرێت، بۆ دڵنیابوون لە بەشداریی گشتگیر و پاراستنی دەنگی هەموو کوردێک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4174"
        },
        {
          "id": "p4178",
          "sourceIndex": 4178,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ڕاگوێزی شکۆمەندانەی سپێردە و کۆتاییهاتنی ئەرکی مێژوویی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ڕاگوێزی شکۆمەندانەی سپێردە و کۆتاییهاتنی ئەرکی مێژوویی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4179",
          "sourceIndex": 4179,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بە سوێندخواردنی قانوونیی یەکەم سەرکۆماری هەڵبژێردراو و دەستبەکاربوونی یەکەم خولی مەکۆی نیشتمانی لەژێر سێبەری ئەم دەستوورەدا، \"دەوڵەتی کاتی/ڕزگاریی\" ئەرکی مێژوویی خۆی بەجێ دەگەیەنێت و بە شێوەیەکی شکۆمەندانە هەڵدەوەشێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بە سوێندخواردنی قانوونیی یەکەم سەرکۆماری هەڵبژێردراو و دەستبەکاربوونی یەکەم خولی مەکۆی نیشتمانی لەژێر سێبەری ئەم دەستوورەدا، \"دەوڵەتی کاتی/ڕزگاریی\" ئەرکی مێژوویی خۆی بەجێ دەگەیەنێت و بە شێوەیەکی شکۆمەندانە هەڵدەوەشێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4178"
        },
        {
          "id": "p4180",
          "sourceIndex": 4180,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. گشت دەسەڵات، ئەرک، سامان و بەڵگەنامەکانی وەک سپێردەیەکی پیرۆزی نەتەوەیی، بە شێوەیەکی فەرمی و بەپێی پڕۆتۆکۆلێکی قانوونیی دیاریکراو، ڕادەستی دامەزراوە دەستوورییە نوێیەکانی کۆماری کوردستان دەکرێت. ئەم کردەی ڕادەستکردنە، سیمبولی زیندووی درێژەدارییەتیی سەروەریی نەتەوەییە لە قۆناغی خەباتەوە بۆ قۆناغی دەوڵەتداریی دامەزراو. ئەم سپێردەیە بەتایبەتی ئەمانەی خوارەوە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گشت دەسەڵات، ئەرک، سامان و بەڵگەنامەکانی وەک سپێردەیەکی پیرۆزی نەتەوەیی، بە شێوەیەکی فەرمی و بەپێی پڕۆتۆکۆلێکی قانوونیی دیاریکراو، ڕادەستی دامەزراوە دەستوورییە نوێیەکانی کۆماری کوردستان دەکرێت. ئەم کردەی ڕادەستکردنە، سیمبولی زیندووی درێژەدارییەتیی سەروەریی نەتەوەییە لە قۆناغی خەباتەوە بۆ قۆناغی دەوڵەتداریی دامەزراو. ئەم "
            },
            {
              "text": "سپێردەیە "
            },
            {
              "text": "بەتایبەتی ئەمانەی خوارەوە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4178"
        },
        {
          "id": "p4181",
          "sourceIndex": 4181,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕادەستکردنی تەواوی دەسەڵاتە وارگێڕی، سەربازی و کارگێڕییەکان بە دامەزراوە هەڵبژێردراوەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕادەستکردنی تەواوی دەسەڵاتە وارگێڕی، سەربازی و کارگێڕییەکان بە دامەزراوە هەڵبژێردراوەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4180"
        },
        {
          "id": "p4182",
          "sourceIndex": 4182,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕادەستکردنی گشت سامانە شتەکی و گیانەکییەکان، بەتایبەتی \" ئەرشیڤی نەتەوەیی دیجیتاڵی\" وەک یادەوەریی زیندووی نەتەوە و \"خەزێنەی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" وەک سامان و بناغەی ئابووریی کۆماری کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕادەستکردنی گشت سامانە شتەکی و گیانەکییەکان، بەتایبەتی \" ئەرشیڤی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " دیجیتاڵی\" وەک یادەوەریی زیندووی نەتەوە و \"خەزێنەی نیشتمانیی دیجیتاڵی\" وەک سامان و بناغەی ئابووریی کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4180"
        },
        {
          "id": "p4183",
          "sourceIndex": 4183,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕادەستکردنی گشت ئەو بەرپرسیارێتی و پەیماننامە و ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییانەی کە \"دەوڵەتی ڕزگاریی\" لەپێناو بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەدا بەستوویەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕادەستکردنی گشت ئەو بەرپرسیارێتی و پەیماننامە و ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییانەی کە \"دەوڵەتی ڕزگاریی\" لەپێناو بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەدا بەستوویەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4180"
        },
        {
          "id": "p4184",
          "sourceIndex": 4184,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: درێژەدارییەتیی قانوونیی و ڕێگریکردن لە پچڕانی دەستووریی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: درێژەدارییەتیی قانوونیی و ڕێگریکردن لە پچڕانی دەستووریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4185",
          "sourceIndex": 4185,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. بۆ مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتیی قانوونیی و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە بۆشاییەک، گشت ئەو قانوون و بڕیارانەی کە پێش ڕاگەیاندنی ئەم دەستوورە لە هەرێمە ئازادکراوەکانی کوردستاندا کاریان پێکراوە، بە شێوەیەکی کاتی بە کارایی دەمێننەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ مسۆگەرکردنی درێژەدارییەتیی قانوونیی و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە بۆشاییەک، گشت ئەو قانوون و بڕیارانەی کە پێش ڕاگەیاندنی ئەم دەستوورە لە هەرێمە ئازادکراوەکانی کوردستاندا کاریان پێکراوە، بە شێوەیەکی کاتی بە کارایی دەمێننەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4184"
        },
        {
          "id": "p4186",
          "sourceIndex": 4186,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم کارپێکردنە کاتییە مەرجدارە بەوەی کە ئەو قانوون و بڕیارانە بە شێوەیەکی ئاشکرا و ڕاستەوخۆ پێچەوانەی گەوهەر و بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە نەبن. هەر قانوونێک کە لەگەڵ ڕۆحی دەستووردا ناکۆک بێت، لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە بە هەڵوەشاوە هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم کارپێکردنە کاتییە مەرجدارە بەوەی کە ئەو قانوون و بڕیارانە بە شێوەیەکی ئاشکرا و ڕاستەوخۆ پێچەوانەی گەوهەر و بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورە نەبن. هەر قانوونێک کە لەگەڵ ڕۆحی دەستووردا ناکۆک بێت، لە ساتی ڕاگەیاندنی دەستوورەوە بە هەڵوەشاوە هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4184"
        },
        {
          "id": "p4187",
          "sourceIndex": 4187,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. دەسەڵاتی قانووندانانی کۆمار وەک یەکەم ئەرکی نیشتمانیی خۆی، دەست دەکات بە پێداچوونەوە، هەموارکردنەوە، یان هەڵوەشاندنەوەی ئەو قانوون کاتییانە، بە مەبەستی بنیاتنانی پەرگاڵێکی قانوونیی یەکگرتوو و مۆدێرن کە لەگەڵ فەلسەفەی ئەم دەستوورەدا هاوتەریب بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەسەڵاتی قانووندانانی کۆمار وەک یەکەم ئەرکی نیشتمانیی خۆی، دەست دەکات بە پێداچوونەوە، هەموارکردنەوە، یان هەڵوەشاندنەوەی ئەو قانوون کاتییانە، بە مەبەستی بنیاتنانی پەرگاڵێکی قانوونیی یەکگرتوو و مۆدێرن کە لەگەڵ فەلسەفەی ئەم دەستوورەدا هاوتەریب بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4184"
        },
        {
          "id": "p4188",
          "sourceIndex": 4188,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٤. لیژنەیەکی پسپۆڕی دەستووری پێک دەهێنرێ کە ئەرکی پشکنینی گشت قانوون بەرکارەکان و دیاریکردنی ڕادەی گونجانیان لەگەڵ ئەم دەستوورەدا لە ئەستۆ دەگرێت و ڕاپۆرتی خۆی بۆ پێداچوونەوە پێشکەش بە دەسەڵاتی قانووندانان دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "لیژنەیەکی پسپۆڕی دەستووری پێک دەهێنر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ئەرکی پشکنینی گشت قانوون بەرکارەکان و دیاریکردنی ڕادەی گونجانیان لەگەڵ ئەم دەستوورەدا لە ئەستۆ دەگرێت و ڕاپۆرتی خۆی بۆ پێداچوونەوە پێشکەش بە دەسەڵاتی قانووندانان"
            },
            {
              "text": " دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4184"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 127,
      "slug": "clause-127",
      "articleNumber": 127,
      "status": "published",
      "chapterId": 13,
      "title": "هەموارکردنەوەی دەستوور",
      "body": "یەکەم: دەستپێشخەریی هەموارکردنەوە\n\n١.١. هەموارکردنەوەی دەستوور، نەک تەنیا ڕێکارێکی قانوونیی، بەڵکو کردەیەکی مێژوویی و ئەرکێکی قورسی نەتەوەییە بۆ هاوسەنگکردنی پێویستییەکانی نوێبوونەوە لەگەڵ پاراستنی بێ سازانی بنەما بوونایەتییەکانی کۆمار. ئەم پڕۆسەیە دڵنیایی دەدات کە هەر گۆڕانکارییەک لەم پەیمانە پیرۆزەدا، دەبێت دەرئەنجامی هاوئاگاییەکی قووڵی نەتەوەیی و ویستێکی کۆیی بێت بۆ بەهێزکردنی سەروەریی، نەک بۆ لاوازکردنی بناغە نەگۆڕەکانی نیشتمان.\n\n١.٢. پێشنیازی هەموارکردنەوەی دەستوور، وەک کردەیەکی خاوەن کێشی دەستووری، تەنیا لەلایەن ئەم لایەنانەوە مافی پێشکەشکردنی هەیە:\n\nئا. سەرکۆمار وەک نوێنەری یەکێتیی نەتەوەیی و پارێزەری دەستوور.\n\nب. دوو لەسەر پێنجی (٢/٥)ـی کۆی گشتیی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی.\n\nپ. دەستپێشخەریی کۆمەڵی، بەپێی ئەو مەرج و میکانیزمانەی کە لە بەندی (١٧، ١٨ و ٢٠)ـی ئەم دەستوورەدا هاتووە، بە مەرجێک ژمارەی واژۆکاران لە سەدا دە (١٠٪)ـی کۆی دەنگدەران کەمتر نەبێت و لەلایەن کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەوە پشتڕاست کرابێتەوە.\n\n١.٣. گشت پێشنیازێک دەبێت بە شێوەی پڕۆژەقانوونێکی نووسراو و هۆکاردار پێشکەش بە سەرۆکایەتیی هەردوو کۆڕی قانووندانان بکرێت.\n\nدوویەم: پڕۆسەی پەسەندکردنی قانووندانان\n\n٢.١. هەر پێشنیازێک بۆ هەموارکردنەوە، دەبێت پڕۆسەیەکی ورد و فرەقۆناغی قانووندانان تێپەڕێنێت.\n\n٢.٢. پێشنیازەکە پێویستی بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی (٢/٣)ی کۆی گشتیی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی و هەروەها زۆرینەی دوو لەسەر سێی (٢/٣)ی کۆی گشتیی ئەندامانی مەکۆی ژیران هەیە.\n\n٢.٣. ئەم ڕەزامەندییە دەبێت لە دوو خوێندنەوەی جیاوازدا بەدەست بهێنرێ کە نابێت ماوەی نێوانیان لە سێ (٣) مانگ کەمتر بێت، بۆ دابینکردنی دەرفەتی پێویست بۆ گفتوگۆی گشتی و لێکۆڵینەوەی ورد.\n\n٢.٤. لە ماوەی نێوان دوو خوێندنەوەکەدا، دەبێت ڕەشنووسی هەموارکردنەوەکە بە شێوەیەکی گشتی بڵاو بکرێتەوە و ڕاوێژی پسپۆڕان و کۆمەڵگەی ژیاری لەسەر وەربگیرێت.\n\n٢.٥. ئەگەر پێشنیازەکە لە یەکێک لە دوو کۆڕەکەدا ڕەزامەندیی پێویستی بەدەست نەهێنا، ئەوا بە ڕەتکراوە هەژمار دەکرێت.\n\nسێیەم: ڕاپرسیی گشتیی پابەندکەر\n\n٣.١. هەموارکردنەوەی ئەو بەندانەی کە گەوهەری پەیمانی نێوان دەوڵەت و شارۆمەند پێک دەهێنن، پێویستی بە گەڕانەوەی ڕاستەوخۆ هەیە بۆ خاوەنی ڕەسەنی سەروەری، کە نەتەوەی کوردە.\n\n٣.٢. لەبەرئەوە، هەموارکردنەوەی ئەو بەندانەی کە پەیوەندیی ڕاستەوخۆیان بەم بوارانەی خوارەوە هەیە، دوای پەسەندکردنیان لە هەردوو کۆڕەکەدا، پێویستیان بە ئەنجامدانی ڕاپرسیی گشتیی نیشتمانیی هەیە:\n\nئا. گشت بەندەکانی دەروازەی یەکەم (بنەماکان و ناسنامە).\n\nب. فۆڕمی کۆماریی پەرگاڵی وارگێڕی.\n\nپ. پێکهاتە و دەسەڵاتە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت (قانووندانان، ڕایەدار، دادوەری).\n\nت. گشت بەندەکانی دەروازەی شەشەم (ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان).\n\nج. میکانیزمی هەموارکردنەوەی خودی ئەم بەندە.\n\n٣.٣. هەموارکردنەوەکە تەنیا کاتێک دەچێتە بواری ڕاییکردنەوە کە زۆرینەی ڕەهای دەنگە ڕاستەکان دەنگی \"بەڵێ\"ـی پێ بدەن.\n\nچوارەم: بەندە نەگۆڕەکان\n\n٤.١. سەرەڕای میکانیزمەکانی هەموارکردنەوە، گەوهەری بوونایەتیی کۆمار و ئەو بنەمایانەی کە هۆکاری بوونی دەوڵەتن، نەگۆڕ و پارێزراون.\n\n٤.٢. هیچ هەموارکردنەوەیەک ناتوانێت ئەم بەندانە یان ناوەڕۆکە بنەڕەتییەکانیان بگۆڕێت:\n\nئا. بەندی (١) سەبارەت بە پێناسەی کۆماری کوردستان وەک وارگەی نەتەوەی کورد و یەکپارچەیی وڵات.\n\nب. بەندی (٢) سەبارەت بە ئاڵای کوردستان.\n\nپ. بەندی (٣) سەبارەت بە سروشتی خۆسەرچاوەیی سەروەری.\n\nت. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت.\n\n٤.٣. هەر هەوڵێک، چ لە ڕێگەی پڕۆسەی هەموارکردنەوە یان هەر ڕێکارێکی دیکەوە، بۆ گۆڕینی ئەم بنەمایانە، لە بنەڕەتەوە پووچەڵە و بە تاوان دژی پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت.\n\nپێنجەم: ڕاگرتنی پڕۆسەی هەموارکردنەوە\n\n٥.١. لە کاتی ڕاگەیاندنی فەرمیی باری جەنگ یان دۆخی نائاساییدا، گشت پڕۆسەیەکی هەموارکردنەوەی دەستوور بە شێوەیەکی خۆگەڕ ڕادەگیرێت.\n\n٥.٢. پڕۆسەکە تەنیا دوای کۆتاییهاتنی ئەو دۆخە نائاساییە و بە بڕیارێکی نوێی دەسەڵاتی قانووندانان دەست پێ دەکاتەوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4190",
          "sourceIndex": 4190,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: دەستپێشخەریی هەموارکردنەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: دەستپێشخەریی هەموارکردنەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4191",
          "sourceIndex": 4191,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. هەموارکردنەوەی دەستوور، نەک تەنیا ڕێکارێکی قانوونیی، بەڵکو کردەیەکی مێژوویی و ئەرکێکی قورسی نەتەوەییە بۆ هاوسەنگکردنی پێویستییەکانی نوێبوونەوە لەگەڵ پاراستنی بێ سازانی بنەما بوونایەتییەکانی کۆمار. ئەم پڕۆسەیە دڵنیایی دەدات کە هەر گۆڕانکارییەک لەم پەیمانە پیرۆزەدا، دەبێت دەرئەنجامی هاوئاگاییەکی قووڵی نەتەوەیی و ویستێکی کۆیی بێت بۆ بەهێزکردنی سەروەریی، نەک بۆ لاوازکردنی بناغە نەگۆڕەکانی نیشتمان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموارکردنەوەی دەستوور، نەک تەنیا ڕێکارێکی قانوونیی، بەڵکو کردەیەکی مێژوویی و ئەرکێکی قورسی نەتەوەییە بۆ هاوسەنگکردنی پێویستییەکانی نوێبوونەوە لەگەڵ پاراستنی بێ سازانی بنەما بوونایەتییەکانی کۆمار. ئەم پڕۆسەیە دڵنیایی دەدات کە هەر گۆڕانکارییەک لەم پەیمانە پیرۆزەدا، دەبێت دەرئەنجامی هاوئاگاییەکی قووڵی نەتەوەیی و ویستێکی کۆیی بێت بۆ بەهێزکردنی سەروەریی، نەک بۆ لاوازکردنی بناغە نەگۆڕەکانی نیشتمان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4190"
        },
        {
          "id": "p4192",
          "sourceIndex": 4192,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پێشنیازی هەموارکردنەوەی دەستوور، وەک کردەیەکی خاوەن کێشی دەستووری، تەنیا لەلایەن ئەم لایەنانەوە مافی پێشکەشکردنی هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێشنیازی هەموارکردنەوەی دەستوور"
            },
            {
              "text": "، وەک کردەیەکی خاوەن کێشی دەستووری، تەنیا لەلایەن ئەم لایەنانەوە مافی پێشکەشکردنی هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4190"
        },
        {
          "id": "p4193",
          "sourceIndex": 4193,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. سەرکۆمار وەک نوێنەری یەکێتیی نەتەوەیی و پارێزەری دەستوور.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. سەرکۆمار وەک نوێنەری یەکێتیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " و پارێزەری دەستوور"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4192"
        },
        {
          "id": "p4194",
          "sourceIndex": 4194,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دوو لەسەر پێنجی (٢/٥)ـی کۆی گشتیی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دوو لەسەر پێنجی (٢/٥)"
            },
            {
              "text": "ـ"
            },
            {
              "text": "ی کۆی گشتیی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4192"
        },
        {
          "id": "p4195",
          "sourceIndex": 4195,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەستپێشخەریی کۆمەڵی، بەپێی ئەو مەرج و میکانیزمانەی کە لە بەندی (١٧، ١٨ و ٢٠)ـی ئەم دەستوورەدا هاتووە، بە مەرجێک ژمارەی واژۆکاران لە سەدا دە (١٠٪)ـی کۆی دەنگدەران کەمتر نەبێت و لەلایەن کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەوە پشتڕاست کرابێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەستپێشخەریی کۆمەڵی، بەپێی ئەو مەرج و میکانیزمانەی کە لە بەندی (١٧، ١٨ و ٢٠)"
            },
            {
              "text": "ـ"
            },
            {
              "text": "ی ئەم دەستوورەدا هاتووە، بە مەرجێک ژمارەی واژۆکاران لە سەدا دە (١٠٪)ـی کۆی دەنگدەران کەمتر نەبێت و لەلایەن کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەوە پشتڕاست کرابێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4192"
        },
        {
          "id": "p4196",
          "sourceIndex": 4196,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. گشت پێشنیازێک دەبێت بە شێوەی پڕۆژەقانوونێکی نووسراو و هۆکاردار پێشکەش بە سەرۆکایەتیی هەردوو کۆڕی قانووندانان بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "گشت پێشنیازێک دەبێت بە شێوەی پڕۆژەقانوونێکی نووسراو و هۆکاردار پێشکەش بە سەرۆکایەتیی هەردوو کۆڕی قانووندانان بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4190"
        },
        {
          "id": "p4197",
          "sourceIndex": 4197,
          "style": "خاڵ",
          "text": "دوویەم: پڕۆسەی پەسەندکردنی قانووندانان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پڕۆسەی پەسەندکردنی قانووندانان"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4190"
        },
        {
          "id": "p4198",
          "sourceIndex": 4198,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. هەر پێشنیازێک بۆ هەموارکردنەوە، دەبێت پڕۆسەیەکی ورد و فرەقۆناغی قانووندانان تێپەڕێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر پێشنیازێک بۆ هەموارکردنەوە، دەبێت پڕۆسەیەکی ورد و فرەقۆناغی قانووندانان تێپەڕێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4190"
        },
        {
          "id": "p4199",
          "sourceIndex": 4199,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. پێشنیازەکە پێویستی بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی (٢/٣)ی کۆی گشتیی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی و هەروەها زۆرینەی دوو لەسەر سێی (٢/٣)ی کۆی گشتیی ئەندامانی مەکۆی ژیران هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێشنیازەکە پێویستی بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی (٢/٣)ی کۆی گشتیی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی و هەروەها زۆرینەی دوو لەسەر سێی (٢/٣)ی کۆی گشتیی ئەندامانی مەکۆی ژیران هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4190"
        },
        {
          "id": "p4200",
          "sourceIndex": 4200,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ئەم ڕەزامەندییە دەبێت لە دوو خوێندنەوەی جیاوازدا بەدەست بهێنرێ کە نابێت ماوەی نێوانیان لە سێ (٣) مانگ کەمتر بێت، بۆ دابینکردنی دەرفەتی پێویست بۆ گفتوگۆی گشتی و لێکۆڵینەوەی ورد.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەم ڕەزامەندییە دەبێت لە دوو خوێندنەوەی جیاوازدا بەدەست بهێنر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "نابێت ماوەی نێوانیان لە سێ (٣) مانگ کەمتر بێت، بۆ دابینکردنی دەرفەتی پێویست بۆ گفتوگۆی گشتی و لێکۆڵینەوەی ورد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4190"
        },
        {
          "id": "p4201",
          "sourceIndex": 4201,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. لە ماوەی نێوان دوو خوێندنەوەکەدا، دەبێت ڕەشنووسی هەموارکردنەوەکە بە شێوەیەکی گشتی بڵاو بکرێتەوە و ڕاوێژی پسپۆڕان و کۆمەڵگەی ژیاری لەسەر وەربگیرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "لە ماوەی نێوان دوو خوێندنەوەکەدا، دەبێت ڕەشنووسی هەموارکردنەوەکە بە شێوەیەکی گشتی بڵاو بکرێتەوە و ڕاوێژی پسپۆڕان و کۆمەڵگەی ژیاری"
            },
            {
              "text": " لەسەر وەربگیرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4190"
        },
        {
          "id": "p4202",
          "sourceIndex": 4202,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. ئەگەر پێشنیازەکە لە یەکێک لە دوو کۆڕەکەدا ڕەزامەندیی پێویستی بەدەست نەهێنا، ئەوا بە ڕەتکراوە هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ئەگەر پێشنیازەکە لە یەکێک لە دوو کۆڕەکەدا ڕەزامەندیی پێویستی بەدەست نەهێنا، ئەوا بە ڕەتکراوە هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4190"
        },
        {
          "id": "p4203",
          "sourceIndex": 4203,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ڕاپرسیی گشتیی پابەندکەر",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ڕاپرسیی گشتیی پابەندکەر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4204",
          "sourceIndex": 4204,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. هەموارکردنەوەی ئەو بەندانەی کە گەوهەری پەیمانی نێوان دەوڵەت و شارۆمەند پێک دەهێنن، پێویستی بە گەڕانەوەی ڕاستەوخۆ هەیە بۆ خاوەنی ڕەسەنی سەروەری، کە نەتەوەی کوردە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەموارکردنەوەی ئەو بەندانەی کە گەوهەری پەیمانی نێوان دەوڵەت و شارۆمەند پێک دەهێنن، پێویستی بە گەڕانەوەی ڕاستەوخۆ هەیە بۆ خاوەنی ڕەسەنی سەروەری، کە نەتەوەی کوردە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4203"
        },
        {
          "id": "p4205",
          "sourceIndex": 4205,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. لەبەرئەوە، هەموارکردنەوەی ئەو بەندانەی کە پەیوەندیی ڕاستەوخۆیان بەم بوارانەی خوارەوە هەیە، دوای پەسەندکردنیان لە هەردوو کۆڕەکەدا، پێویستیان بە ئەنجامدانی ڕاپرسیی گشتیی نیشتمانیی هەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەبەرئەوە، هەموارکردنەوەی ئەو بەندانەی کە پەیوەندیی ڕاستەوخۆیان بەم بوارانەی خوارەوە هەیە، دوای پەسەندکردنیان لە هەردوو کۆڕەکەدا، پێویستیان بە ئەنجامدانی ڕاپرسیی گشتیی نیشتمانیی هەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4203"
        },
        {
          "id": "p4206",
          "sourceIndex": 4206,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. گشت بەندەکانی دەروازەی یەکەم (بنەماکان و ناسنامە).",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. گشت بەندەکانی دەروازەی یەکەم (بنەماکان"
            },
            {
              "text": " و ناسنامە"
            },
            {
              "text": ")"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4205"
        },
        {
          "id": "p4207",
          "sourceIndex": 4207,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. فۆڕمی کۆماریی پەرگاڵی وارگێڕی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. فۆڕمی کۆماریی پەرگاڵی وارگێڕی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4205"
        },
        {
          "id": "p4208",
          "sourceIndex": 4208,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پێکهاتە و دەسەڵاتە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت (قانووندانان، ڕایەدار، دادوەری).",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پێکهاتە و دەسەڵاتە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت (قانووندانان، ڕایەدار، دادوەری)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4205"
        },
        {
          "id": "p4209",
          "sourceIndex": 4209,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. گشت بەندەکانی دەروازەی شەشەم (ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان).",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. گشت بەندەکانی دەروازەی شەشەم (ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4205"
        },
        {
          "id": "p4210",
          "sourceIndex": 4210,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. میکانیزمی هەموارکردنەوەی خودی ئەم بەندە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. میکانیزمی هەموارکردنەوەی خودی ئەم بەندە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4205"
        },
        {
          "id": "p4211",
          "sourceIndex": 4211,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. هەموارکردنەوەکە تەنیا کاتێک دەچێتە بواری ڕاییکردنەوە کە زۆرینەی ڕەهای دەنگە ڕاستەکان دەنگی \"بەڵێ\"ـی پێ بدەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەموارکردنەوەکە تەنیا کاتێک دەچێتە بواری ڕاییکردنەوە کە زۆرینەی ڕەهای دەنگە ڕاستەکان دەنگی \"بەڵێ\"ـی پێ بدەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4203"
        },
        {
          "id": "p4212",
          "sourceIndex": 4212,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: بەندە نەگۆڕەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: بەندە نەگۆڕەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4213",
          "sourceIndex": 4213,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. سەرەڕای میکانیزمەکانی هەموارکردنەوە، گەوهەری بوونایەتیی کۆمار و ئەو بنەمایانەی کە هۆکاری بوونی دەوڵەتن، نەگۆڕ و پارێزراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرەڕای میکانیزمەکانی هەموارکردنەوە، گەوهەری بوونایەتیی کۆمار و ئەو بنەمایانەی کە هۆکاری بوونی دەوڵەتن، نەگۆڕ و پارێزراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4212"
        },
        {
          "id": "p4214",
          "sourceIndex": 4214,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. هیچ هەموارکردنەوەیەک ناتوانێت ئەم بەندانە یان ناوەڕۆکە بنەڕەتییەکانیان بگۆڕێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هیچ هەموارکردنەوەیەک ناتوانێت ئەم بەندانە یان ناوەڕۆکە بنەڕەتییەکانیان بگۆڕێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4212"
        },
        {
          "id": "p4215",
          "sourceIndex": 4215,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەندی (١) سەبارەت بە پێناسەی کۆماری کوردستان وەک وارگەی نەتەوەی کورد و یەکپارچەیی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەندی (١) سەبارەت بە پێناسەی کۆماری کوردستان وەک وارگەی نەتەوەی کورد و یەکپارچەیی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4214"
        },
        {
          "id": "p4216",
          "sourceIndex": 4216,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەندی (٢) سەبارەت بە ئاڵای کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەندی (٢) سەبارەت بە ئاڵای کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4214"
        },
        {
          "id": "p4217",
          "sourceIndex": 4217,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. بەندی (٣) سەبارەت بە سروشتی خۆسەرچاوەیی سەروەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەندی (٣) سەبارەت بە سروشتی خۆسەرچاوەیی"
            },
            {
              "text": " سەروەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4214"
        },
        {
          "id": "p4218",
          "sourceIndex": 4218,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4214"
        },
        {
          "id": "p4219",
          "sourceIndex": 4219,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. هەر هەوڵێک، چ لە ڕێگەی پڕۆسەی هەموارکردنەوە یان هەر ڕێکارێکی دیکەوە، بۆ گۆڕینی ئەم بنەمایانە، لە بنەڕەتەوە پووچەڵە و بە تاوان دژی پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک، چ لە ڕێگەی پڕۆسەی هەموارکردنەوە یان هەر ڕێکارێکی دیکەوە، بۆ گۆڕینی ئەم بنەمایانە، لە بنەڕەتەوە پووچەڵە و بە تاوان دژی پەڕگاڵی دەستووری هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4212"
        },
        {
          "id": "p4220",
          "sourceIndex": 4220,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ڕاگرتنی پڕۆسەی هەموارکردنەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ڕاگرتنی پڕۆسەی هەموارکردنەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4221",
          "sourceIndex": 4221,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. لە کاتی ڕاگەیاندنی فەرمیی باری جەنگ یان دۆخی نائاساییدا، گشت پڕۆسەیەکی هەموارکردنەوەی دەستوور بە شێوەیەکی خۆگەڕ ڕادەگیرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "لە کاتی ڕاگەیاندنی فەرمیی باری جەنگ یان دۆخی نائاساییدا، گشت پڕۆسەیەکی هەموارکردنەوەی دەستوور بە شێوەیەکی خۆگەڕ ڕادەگیرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4220"
        },
        {
          "id": "p4222",
          "sourceIndex": 4222,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. پڕۆسەکە تەنیا دوای کۆتاییهاتنی ئەو دۆخە نائاساییە و بە بڕیارێکی نوێی دەسەڵاتی قانووندانان دەست پێ دەکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پڕۆسەکە تەنیا دوای کۆتاییهاتنی ئەو دۆخە نائاساییە و بە بڕیارێکی نوێی دەسەڵاتی قانووندانان دەست پێ دەکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4220"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 128,
      "slug": "clause-128",
      "articleNumber": 128,
      "status": "published",
      "chapterId": 13,
      "title": "بەندە نەگۆڕەکان: گەوهەری بوونایەتی و پەیمانی هەردەمیی",
      "body": "یەکەم: بنەمای نەگۆڕی: پاراستنی ڕۆحی کۆمار\n\n١.١. ئەم بەندانەی خوارەوە، نەک هەر بەندەگەلی قانوونیی، بەڵکوو کۆدی بۆماوەیی، ویژدانی مێژوویی و گەوهەری بوونایەتیی کۆماری کوردستان پێک دەهێنن. ئەوان دەرئەنجامی ویستی مێژوویی، پەیمانی خوێنی شەهیدان و ئاواتی نەوەکانی داهاتوون. هەر هەوڵێک بۆ دەستکاریکردنیان، هەوڵێکە بۆ کوشتنی ڕۆحی کۆمار و هەڵوەشاندنەوەی ئەو پەیمانە پیرۆزەی کە نەتەوە لەسەری بنیات نراوە.\n\n١.٢. لەبەرئەوە، ئەم بەندانە بە هیچ شێوەیەک ناکەونە ژێر پڕۆسەی هەموارکردنەوەوە. ئەوان لە سەرووی ویستمەندیی کاتیی وارگێڕییەوەن و هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا و بە هیچ زۆرینەیەک، هەموار ناکرێنەوە.\n\nدوویەم: لیستی بەندە نەگۆڕەکان\n\n٢.١. ئەم بەندانەی خوارەوە وەک بنەما بنەڕەتییەکانی پەیمانی نەتەوەیی، نەگۆڕن:\n\nئا. گەوهەری دیموکراتیکی دەوڵەت، ویستی گشتیی شارۆمەندان، هەڵبژاردنی ئازاد، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، سەربەخۆیی دادوەری، یەکسانیی قانوونی و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، وەک بنەما هەردەمی و نەگۆڕەکانی دەوڵەت. فۆڕمی کۆماری، کە لە پێشەکی و بەندەکانی ١ و ١١دا چەسپێنراوە، فۆڕمی بنەڕەتی و پارێزراوی دەوڵەتی کوردستانە؛ گۆڕینی ئەم فۆڕمە تەنیا بەپێی مەرج و ڕێکارەکانی بەندەکانی ١١ و ١٥ و بە پاراستنی تەواوی بنەما نەگۆڕەکانی ئەم بەندە ڕێکدەخرێت. گۆڕینی فۆڕم لەم چوارچێوەیەدا، لە ڕووی ئەم بەندەوە، ڕێکاری دەستووریی گۆڕینی فۆڕمی دەوڵەتە.\n\nب. بنەماکانی سەروەریی ڕەبەق و پێشێلنەکراو، یەکپارچەیی خاکی مێژوویی و پێناسەی کوردستان وەک وارگەی نەتەوەیی نەگۆڕی نەتەوەی کورد (وەک لە بەندەکانی ١، ٣، ٤ ـدا هاتووە).\n\nپ. ئاڵای نەتەوەیی (وەک لە بەندی ٢ـدا پێناسە کراوە) وەک هێمای دانەبڕاوی شوناس و سەروەری.\n\nت. بنەما سەرەکییەکانی شوناسی نەتەوەیی، پاشماگی شارستانی و خاوەندارێتیی مێژوویی کورد بەسەر ئەم خاکەوە (وەک لە بەندی ٥ـدا هاتووە).\n\nج. بنەمای خاوەندارێتیی ڕەهای نەتەوەیی بەسەر خاکەوە و ڕێکخستنی مافی بەکارهێنان (وەک لە بەندی ٨ـدا هاتووە).\n\nچ. پێناسەی دەستووریی جینۆسایدی کورد، ئەرکی یادکردنەوە و تاوانبارکردنی نکۆڵیکردن لێی (وەک لە بەندی ٤٤ـدا هاتووە).\n\nح. دانپێدانان بە دەوڵەتی ئیسرائیل و ڕێنەدراوکردنی دژەجووبوون (وەک لە بەندی ٧٧ـدا هاتووە) وەک بنەمایەکی ڕەوشتی و ستراتیژیی هاوچارەنووسی.\n\nخ. بنەمای زمانی کوردی وەک تاکە زمانی فەرمی و کۆڵەکەی شوناسی نەتەوەیی (وەک لە بەندی ٩٦، بڕگەی یەکەمدا هاتووە).\n\nد. ئەم بەندە خۆی (بەندی ١٢٨) وەک کەرەسەی پاراستنی هەموو بەندە نەگۆڕەکانی تر و گەرەنتیی درێژەدارییەتیی پەیمانەکە.\n\nسێیەم: پێناسەی کردەوەی دژە-دەستووریی\n\n٣.١. هەر هەوڵێک، چ بە شێوەی پێشنیازی قانوونیی، بڕیاری کارگێڕی، ڕاپرسیی گشتی، پەیماننامەی نێودەوڵەتی، یان کردەوەی فیزیکی، کە ئامانجی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆی هەموارکردنەوە، هەڵپەساردن، یان پووچەڵکردنەوەی یەکێک لە بەندە نەگۆڕەکان یان گەوهەرەکەی بێت، بە کردەوەیەکی دژە-دەستووریی ڕوون و کودەتایەک دژی گەوهەری بوونایەتی و مانەوەی کوردستان وەک وڵاتی سەربەخۆ و کورد وەک نەتەوە هەژمار دە کرێت.\n\nچوارەم: دەرەنجامە قانوونییە ڕەها و دەستبەجێکانی پێشێلکاری\n\n٤.١. هەر قانوون، بڕیار، یان کردەوەیەک کە بکەوێتە چوارچێوەی پێناسەی سەرەوە، بە شێوەیەکی ڕەها و لە بنەڕەتەوە پووچەڵ و بێکاریگەرە. هیچ هێزێکی قانوونیی نییە و هیچ پابەندبوونێک دروست ناکات.\n\n٤.٢. هەر هەوڵێکی لەم چەشنە، بە هێرشێکی ڕاستەوخۆ بۆ سەر مانەوەی دەوڵەت و ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێت.\n\nپێنجەم: ئەرکی پیرۆزی پاراستن لە ئەستۆی دامەزراوەکان و نەتەوەدا\n\n٥.١. پاراستنی ئەم بەندە نەگۆڕانە، بەرزترین ئەرکی دەستووریی سەرکۆمار، گشت ئەندامانی دەسەڵاتی قانووندانان، دادوەران و هەر ئەفسەر و سەربازێکی هێزە چەکدارەکانە. سوێندی وەفاداریی ئەوان بۆ ئەم دەستوورە، لە بنەڕەتدا سوێندخواردنە بە پاراستنی ئەم گەوهەرە نەگۆڕە.\n\n٥.٢. لە باریی ڕوودانی هەر هەوڵێکی دژە-دەستووریی بۆ دەستکاریکردنی ئەم بەندانە، ئەرکی دەستووریی سەرشانی گشت دامەزراوەکانی دەوڵەتە کە بە هەموو توانایەکی قانوونیی و فەرمیی خۆیانەوە بەرپەرچی بدەنەوە و پەڕگاڵی دەستووریی بپارێزن.\n\n٥.٣. پاراستنی ئەم بەندانە، ماف و ئەرکی پیرۆزی هەر تاکێکی کوردستانە.\n\nشەشەم: لێخۆشنەبوون و دادگاییکردنی تایبەت\n\n٦.١. کردەوەی دژە-دەستووریی دژی بەندە نەگۆڕەکان، دەکەوێتە چوارچێوەی تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانییەوە و لە دادگای تایبەتمەندی ئاسایشی نەتەوەیی دادگایی دەکرێت.\n\n٦.٢. ئەم تاوانە بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابێت و بە هیچ شێوەیەک لێخۆشبوونی گشتی یان تایبەتی نایگرێتەوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4224",
          "sourceIndex": 4224,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای نەگۆڕی: پاراستنی ڕۆحی کۆمار",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای نەگۆڕی: پاراستنی ڕۆحی کۆمار"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4225",
          "sourceIndex": 4225,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئەم بەندانەی خوارەوە، نەک هەر بەندەگەلی قانوونیی، بەڵکوو کۆدی بۆماوەیی، ویژدانی مێژوویی و گەوهەری بوونایەتیی کۆماری کوردستان پێک دەهێنن. ئەوان دەرئەنجامی ویستی مێژوویی، پەیمانی خوێنی شەهیدان و ئاواتی نەوەکانی داهاتوون. هەر هەوڵێک بۆ دەستکاریکردنیان، هەوڵێکە بۆ کوشتنی ڕۆحی کۆمار و هەڵوەشاندنەوەی ئەو پەیمانە پیرۆزەی کە نەتەوە لەسەری بنیات نراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم بەندانەی خوارەوە، نەک هەر بەندەگەلی قانوونیی، بەڵکوو کۆدی بۆماوەیی، ویژدانی مێژوویی و گەوهەری بوونایەتیی کۆماری کوردستان پێک دەهێنن. ئەوان دەرئەنجامی ویستی مێژوویی، پەیمانی خوێنی شەهیدان و ئاواتی نەوەکانی داهاتوون. هەر هەوڵێک بۆ دەستکاریکردنیان، هەوڵێکە بۆ کوشتنی ڕۆحی کۆمار و هەڵوەشاندنەوەی ئەو پەیمانە پیرۆزەی کە نەتەوە لەسەری بنیات نراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4224"
        },
        {
          "id": "p4226",
          "sourceIndex": 4226,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. لەبەرئەوە، ئەم بەندانە بە هیچ شێوەیەک ناکەونە ژێر پڕۆسەی هەموارکردنەوەوە. ئەوان لە سەرووی ویستمەندیی کاتیی وارگێڕییەوەن و هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا و بە هیچ زۆرینەیەک، هەموار ناکرێنەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لەبەرئەوە، ئەم بەندانە بە هیچ شێوەیەک ناکەونە ژێر پڕۆسەی هەموارکردنەوەوە. ئەوان لە سەرووی ویستمەندیی کاتیی وارگێڕییەوەن و هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا و بە هیچ زۆرینەیەک، هەموار ناکرێنەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4224"
        },
        {
          "id": "p4227",
          "sourceIndex": 4227,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: لیستی بەندە نەگۆڕەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": لیستی بەندە نەگۆڕەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4228",
          "sourceIndex": 4228,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. ئەم بەندانەی خوارەوە وەک بنەما بنەڕەتییەکانی پەیمانی نەتەوەیی، نەگۆڕن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم بەندانەی خوارەوە وەک بنەما بنەڕەتییەکانی پەیمانی نەتەوەیی، نەگۆڕن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4227"
        },
        {
          "id": "p4229",
          "sourceIndex": 4229,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. گەوهەری دیموکراتیکی دەوڵەت، ویستی گشتیی شارۆمەندان، هەڵبژاردنی ئازاد، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، سەربەخۆیی دادوەری، یەکسانیی قانوونی و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، وەک بنەما هەردەمی و نەگۆڕەکانی دەوڵەت. فۆڕمی کۆماری، کە لە پێشەکی و بەندەکانی ١ و ١١دا چەسپێنراوە، فۆڕمی بنەڕەتی و پارێزراوی دەوڵەتی کوردستانە؛ گۆڕینی ئەم فۆڕمە تەنیا بەپێی مەرج و ڕێکارەکانی بەندەکانی ١١ و ١٥ و بە پاراستنی تەواوی بنەما نەگۆڕەکانی ئەم بەندە ڕێکدەخرێت. گۆڕینی فۆڕم لەم چوارچێوەیەدا، لە ڕووی ئەم بەندەوە، ڕێکاری دەستووریی گۆڕینی فۆڕمی دەوڵەتە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. گەوهەری دیموکراتیکی دەوڵەت، ویستی گشتیی شارۆمەندان، هەڵبژاردنی ئازاد، لێپرسینەوە، سەروەریی قانوون، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، سەربەخۆیی دادوەری، یەکسانیی قانوونی و ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، وەک "
            },
            {
              "text": "بنەما هەردەمی و نەگۆڕەکانی دەوڵەت. فۆڕمی کۆماری، کە لە پێشەکی و بەندەکانی ١ و ١١دا چەسپێنراوە، فۆڕمی بنەڕەتی و پارێزراوی دەوڵەتی کوردستانە؛ گۆڕینی ئەم فۆڕمە تەنیا بەپێی مەرج و ڕێکارەکانی بەندەکانی ١١ و ١٥ و بە پاراستنی تەواوی بنەما نەگۆڕەکانی ئەم بەندە ڕێکدەخرێت. گۆڕینی فۆڕم لەم چوارچێوەیەدا، لە ڕووی ئەم بەندەوە، ڕێکاری دەستووریی گۆڕینی فۆڕمی دەوڵەتە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4228"
        },
        {
          "id": "p4230",
          "sourceIndex": 4230,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بنەماکانی سەروەریی ڕەبەق و پێشێلنەکراو، یەکپارچەیی خاکی مێژوویی و پێناسەی کوردستان وەک وارگەی نەتەوەیی نەگۆڕی نەتەوەی کورد (وەک لە بەندەکانی ١، ٣، ٤ ـدا هاتووە).",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بنەماکانی سەروەریی ڕەبەق و پێشێلنەکراو، یەکپارچەیی"
            },
            {
              "text": " خاکی مێژوویی و پێناسەی کوردستان وەک وارگەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " نەگۆڕی نەتەوەی کورد (وەک لە بەندەکانی ١، ٣، ٤ ـدا هاتووە)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4228"
        },
        {
          "id": "p4231",
          "sourceIndex": 4231,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئاڵای نەتەوەیی (وەک لە بەندی ٢ـدا پێناسە کراوە) وەک هێمای دانەبڕاوی شوناس و سەروەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئاڵای نەتەوەیی (وەک لە بەندی ٢ـدا پێناسە کراوە) وەک هێمای دانەبڕاوی شوناس و سەروەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4228"
        },
        {
          "id": "p4232",
          "sourceIndex": 4232,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بنەما سەرەکییەکانی شوناسی نەتەوەیی، پاشماگی شارستانی و خاوەندارێتیی مێژوویی کورد بەسەر ئەم خاکەوە (وەک لە بەندی ٥ـدا هاتووە).",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بنەما سەرەکییەکانی شوناسی نەتەوەیی، پاشماگی شارستانی و خاوەندارێتیی مێژوویی کورد بەسەر ئەم خاکەوە (وەک لە بەندی ٥ـدا هاتووە)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4228"
        },
        {
          "id": "p4233",
          "sourceIndex": 4233,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. بنەمای خاوەندارێتیی ڕەهای نەتەوەیی بەسەر خاکەوە و ڕێکخستنی مافی بەکارهێنان (وەک لە بەندی ٨ـدا هاتووە).",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. بنەمای خاوەندارێتیی ڕەهای نەتەوەیی بەسەر خاکەوە و ڕێکخستنی مافی بەکارهێنان (وەک لە بەندی ٨ـدا هاتووە)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4228"
        },
        {
          "id": "p4234",
          "sourceIndex": 4234,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. پێناسەی دەستووریی جینۆسایدی کورد، ئەرکی یادکردنەوە و تاوانبارکردنی نکۆڵیکردن لێی (وەک لە بەندی ٤٤ـدا هاتووە).",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. پێناسەی دەستووریی جینۆسایدی کورد، ئەرکی یادکردنەوە و تاوانبارکردنی نکۆڵیکردن لێی (وەک لە بەندی ٤٤ـدا هاتووە)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4228"
        },
        {
          "id": "p4235",
          "sourceIndex": 4235,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. دانپێدانان بە دەوڵەتی ئیسرائیل و ڕێنەدراوکردنی دژەجووبوون (وەک لە بەندی ٧٧ـدا هاتووە) وەک بنەمایەکی ڕەوشتی و ستراتیژیی هاوچارەنووسی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. دانپێدانان بە دەوڵەتی ئیسرائیل و ڕێنەدراوکردنی دژەجووبوون (وەک لە بەندی ٧٧ـدا هاتووە) وەک بنەمایەکی ڕەوشتی و ستراتیژیی هاوچارەنووسی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4228"
        },
        {
          "id": "p4236",
          "sourceIndex": 4236,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "خ. بنەمای زمانی کوردی وەک تاکە زمانی فەرمی و کۆڵەکەی شوناسی نەتەوەیی (وەک لە بەندی ٩٦، بڕگەی یەکەمدا هاتووە).",
          "runs": [
            {
              "text": "خ. بنەمای زمانی کوردی وەک تاکە زمانی فەرمی و کۆڵەکەی شوناسی نەتەوەیی (وەک لە بەندی ٩٦، بڕگەی یەکەمدا هاتووە)"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4228"
        },
        {
          "id": "p4237",
          "sourceIndex": 4237,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "د. ئەم بەندە خۆی (بەندی ١٢٨) وەک کەرەسەی پاراستنی هەموو بەندە نەگۆڕەکانی تر و گەرەنتیی درێژەدارییەتیی پەیمانەکە.",
          "runs": [
            {
              "text": "د. ئەم بەندە خۆی (بەندی ١٢٨) وەک کەرەسەی پاراستنی هەموو بەندە نەگۆڕەکانی تر و گەرەنتیی درێژەدارییەتیی پەیمانەکە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4228"
        },
        {
          "id": "p4238",
          "sourceIndex": 4238,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پێناسەی کردەوەی دژە-دەستووریی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پێناسەی کردەوەی دژە-دەستووریی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4239",
          "sourceIndex": 4239,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. هەر هەوڵێک، چ بە شێوەی پێشنیازی قانوونیی، بڕیاری کارگێڕی، ڕاپرسیی گشتی، پەیماننامەی نێودەوڵەتی، یان کردەوەی فیزیکی، کە ئامانجی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆی هەموارکردنەوە، هەڵپەساردن، یان پووچەڵکردنەوەی یەکێک لە بەندە نەگۆڕەکان یان گەوهەرەکەی بێت، بە کردەوەیەکی دژە-دەستووریی ڕوون و کودەتایەک دژی گەوهەری بوونایەتی و مانەوەی کوردستان وەک وڵاتی سەربەخۆ و کورد وەک نەتەوە هەژمار دە کرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک، چ بە شێوەی پێشنیازی قانوونیی، بڕیاری کارگێڕی، ڕاپرسیی گشتی، پەیماننامەی نێودەوڵەتی، یان کردەوەی فیزیکی، کە ئامانجی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆی هەموارکردنەوە، هەڵپەساردن، یان پووچەڵکردنەوەی یەکێک لە بەندە نەگۆڕەکان یان گەوهەرەکەی بێت، بە کردەوەیەکی دژە-دەستووریی ڕوون و کودەتایەک دژی گەوهەری بوونایەتی و مانەوەی کوردستان وەک وڵاتی سەربەخۆ و کورد وەک نەتەوە هەژمار دە کرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4238"
        },
        {
          "id": "p4240",
          "sourceIndex": 4240,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دەرەنجامە قانوونییە ڕەها و دەستبەجێکانی پێشێلکاری",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دەرەنجامە قانوونییە ڕەها و دەستبەجێکانی پێشێلکاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4241",
          "sourceIndex": 4241,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. هەر قانوون، بڕیار، یان کردەوەیەک کە بکەوێتە چوارچێوەی پێناسەی سەرەوە، بە شێوەیەکی ڕەها و لە بنەڕەتەوە پووچەڵ و بێکاریگەرە. هیچ هێزێکی قانوونیی نییە و هیچ پابەندبوونێک دروست ناکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەر قانوون، بڕیار، یان کردەوەیەک کە بکەوێتە چوارچێوەی پێناسەی سەرەوە، بە شێوەیەکی ڕەها و لە بنەڕەتەوە پووچەڵ و بێکاریگەرە. هیچ هێزێکی قانوونیی نییە و هیچ پابەندبوونێک دروست ناکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4240"
        },
        {
          "id": "p4242",
          "sourceIndex": 4242,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. هەر هەوڵێکی لەم چەشنە، بە هێرشێکی ڕاستەوخۆ بۆ سەر مانەوەی دەوڵەت و ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێکی لەم چەشنە، بە هێرشێکی ڕاستەوخۆ بۆ سەر مانەوەی دەوڵەت و ئاسایشی نەتەوەیی دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4240"
        },
        {
          "id": "p4243",
          "sourceIndex": 4243,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ئەرکی پیرۆزی پاراستن لە ئەستۆی دامەزراوەکان و نەتەوەدا",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ئەرکی پیرۆزی پاراستن لە ئەستۆی دامەزراوەکان و نەتەوەدا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4244",
          "sourceIndex": 4244,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. پاراستنی ئەم بەندە نەگۆڕانە، بەرزترین ئەرکی دەستووریی سەرکۆمار، گشت ئەندامانی دەسەڵاتی قانووندانان، دادوەران و هەر ئەفسەر و سەربازێکی هێزە چەکدارەکانە. سوێندی وەفاداریی ئەوان بۆ ئەم دەستوورە، لە بنەڕەتدا سوێندخواردنە بە پاراستنی ئەم گەوهەرە نەگۆڕە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی ئەم بەندە نەگۆڕانە، بەرزترین ئەرکی دەستووریی سەرکۆمار، گشت ئەندامانی دەسەڵاتی قانووندانان، دادوەران و هەر ئەفسەر و سەربازێکی هێزە چەکدارەکانە. سوێندی وەفاداریی ئەوان بۆ ئەم دەستوورە، لە بنەڕەتدا سوێندخواردنە بە پاراستنی ئەم گەوهەرە نەگۆڕە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4243"
        },
        {
          "id": "p4245",
          "sourceIndex": 4245,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. لە باریی ڕوودانی هەر هەوڵێکی دژە-دەستووریی بۆ دەستکاریکردنی ئەم بەندانە، ئەرکی دەستووریی سەرشانی گشت دامەزراوەکانی دەوڵەتە کە بە هەموو توانایەکی قانوونیی و فەرمیی خۆیانەوە بەرپەرچی بدەنەوە و پەڕگاڵی دەستووریی بپارێزن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "لە باریی ڕوودانی هەر هەوڵێکی دژە-دەستووریی بۆ دەستکاریکردنی ئەم بەندانە، ئەرکی دەستووریی سەرشانی گشت دامەزراوەکانی دەوڵەتە کە بە هەموو توانایەکی قانوونیی و فەرمیی خۆیانەوە بەرپەرچی بدەنەوە و پەڕگاڵی دەستووریی بپارێزن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4243"
        },
        {
          "id": "p4246",
          "sourceIndex": 4246,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٣. پاراستنی ئەم بەندانە، ماف و ئەرکی پیرۆزی هەر تاکێکی کوردستانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی ئەم بەندانە، ماف و ئەرکی پیرۆزی هەر تاکێکی کوردستانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4243"
        },
        {
          "id": "p4247",
          "sourceIndex": 4247,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: لێخۆشنەبوون و دادگاییکردنی تایبەت",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: لێخۆشنەبوون و دادگاییکردنی تایبەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4248",
          "sourceIndex": 4248,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. کردەوەی دژە-دەستووریی دژی بەندە نەگۆڕەکان، دەکەوێتە چوارچێوەی تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانییەوە و لە دادگای تایبەتمەندی ئاسایشی نەتەوەیی دادگایی دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کردەوەی دژە-دەستووریی دژی بەندە نەگۆڕەکان، دەکەوێتە چوارچێوەی تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانییەوە و لە دادگای تایبەتمەندی ئاسایشی نەتەوەیی دادگایی دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4247"
        },
        {
          "id": "p4249",
          "sourceIndex": 4249,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. ئەم تاوانە بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابێت و بە هیچ شێوەیەک لێخۆشبوونی گشتی یان تایبەتی نایگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم تاوانە بە تێپەڕبوونی کات کۆن نابێت و بە هیچ شێوەیەک لێخۆشبوونی گشتی یان تایبەتی نایگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4247"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 129,
      "slug": "clause-129",
      "articleNumber": 129,
      "status": "published",
      "chapterId": 13,
      "title": "لێکدانەوەی دەستوور و سەروەریی دوا-بڕیار",
      "body": "یەکەم: بنەمای بنەڕەتیی لێکدانەوە\n\n١.١. ئەم بەندە بنەما نەگۆڕەکانی لێکدانەوەی دەستوور دادەڕێژێت، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ڕۆح و گەوهەری پەیمانی نەتەوەیی هەمیشە وەک خۆی دەمێنێتەوە و ناکرێتە قوربانیی لێکدانەوەی کاتی یان بەرژەوەندیی وارگێڕیی.\n\n١.٢. دەستوور دەبێت هەمیشە بەپێی ئەو نیازە دامەزرێنەرە بنەڕەتییەی لێک بدرێتەوە کە لە پێشەکی و دەروازەی یەکەمی ئەم دەقەدا چەسپێنراوە، کە بریتییە لە پاراستن، بەهێزکردن و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی خاوەن سەروەریی نەتەوەی کورد.\n\n١.٣. هەر لێکدانەوەیەک کە ببێتە هۆی لاوازکردنی بنەماکانی سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، یان ئاسایشی نەتەوەیی، لە بنەڕەتەوە پووچەڵ و نادەستوورییە.\n\nدوویەم: دەسەڵاتی کۆتایی لێکدانەوە\n\n٢.١. دادگای باڵای کۆماری کوردستان، تاکە دەسەڵاتی خاوەن بڕیاری کۆتاییە لە لێکدانەوەی بەندەکانی ئەم دەستوورەدا.\n\n٢.٢. بڕیارەکانی دادگای باڵا لەم بوارەدا پابەندکەرن بۆ گشت دەسەڵات و دامەزراوەکانی دەوڵەت و هیچ تانەیەکیان لێ نادرێت.\n\nسێیەم: پرەنسیپە ڕێنوێنکەرەکان\n\n٣.١. دادگای باڵا لە پڕۆسەی لێکدانەوەدا، دەبێت پابەندی ئەم پرەنسیپانە بێت:\n\nئا. یەکەمایەتیی دەروازەی یەکەم: لە کاتی بوونی هەر ناڕوونییەک لە بەندەکانی تردا، دەبێت لێکدانەوەکە بە شێوازێک بێ کە لەگەڵ ڕۆح و ناوەڕۆکی بەندەکانی دەروازەی یەکەمدا بە ڕەبەقی هاوتەریب بێت.\n\nب. لێکدانەوەی سیستماتیک: نابێت هیچ بەندێک بە دابڕاوی لێک بدرێتەوە، بەڵکوو دەبێت لە چوارچێوەی گشتیی دەستوور و پەیوەندیی لەگەڵ بەندەکانی تردا بخوێنرێتەوە.\n\nپ. دانەدواوەی لێکدانەوەی لاوازکەر: لەنێوان دوو لێکدانەوەی ئەگەرپێدراودا، ئەو لێکدانەوەیە هەڵ دەبژێردرێ کە زیاترین هێز و سەقامگیری بە دامەزراوەکانی دەوڵەت و سەروەریی نەتەوەیی دە بەخشێت.\n\nت. دانەدواوەی کاریگەریی ئایدیۆلۆژیای بیانی: نابێت لێکدانەوەی دەستوور بکەوێتە ژێر کاریگەریی هیچ بیردۆزێکی قانوونیی یان فەلسەفیی بیانییەوە کە لەگەڵ گەوهەری بوونایەتیی کۆماردا نامۆ بێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4251",
          "sourceIndex": 4251,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەمای بنەڕەتیی لێکدانەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەمای بنەڕەتیی لێکدانەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4252",
          "sourceIndex": 4252,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئەم بەندە بنەما نەگۆڕەکانی لێکدانەوەی دەستوور دادەڕێژێت، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ڕۆح و گەوهەری پەیمانی نەتەوەیی هەمیشە وەک خۆی دەمێنێتەوە و ناکرێتە قوربانیی لێکدانەوەی کاتی یان بەرژەوەندیی وارگێڕیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم بەندە بنەما نەگۆڕەکانی لێکدانەوەی دەستوور دادەڕێژێت، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ڕۆح و گەوهەری پەیمانی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " هەمیشە وەک خۆی دەمێنێتەوە و ناکرێتە قوربانیی لێکدانەوەی کاتی یان بەرژەوەندیی وارگێڕیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4251"
        },
        {
          "id": "p4253",
          "sourceIndex": 4253,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەستوور دەبێت هەمیشە بەپێی ئەو نیازە دامەزرێنەرە بنەڕەتییەی لێک بدرێتەوە کە لە پێشەکی و دەروازەی یەکەمی ئەم دەقەدا چەسپێنراوە، کە بریتییە لە پاراستن، بەهێزکردن و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی خاوەن سەروەریی نەتەوەی کورد.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەستوور دەبێت هەمیشە بەپێی ئەو نیازە دامەزرێنەرە بنەڕەتییەی لێک بدرێتەوە کە لە پێشەکی و دەروازەی یەکەمی ئەم دەقەدا چەسپێنراوە، کە بریتییە لە پاراستن، بەهێزکردن و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی خاوەن سەروەریی نەتەوەی کورد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4251"
        },
        {
          "id": "p4254",
          "sourceIndex": 4254,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. هەر لێکدانەوەیەک کە ببێتە هۆی لاوازکردنی بنەماکانی سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، یان ئاسایشی نەتەوەیی، لە بنەڕەتەوە پووچەڵ و نادەستوورییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر لێکدانەوەیەک کە ببێتە هۆی لاوازکردنی بنەماکانی سەروەریی نەتەوەیی، یەکپارچەیی وڵات، یان ئاسایشی نەتەوەیی، لە بنەڕەتەوە پووچەڵ و نادەستوورییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4251"
        },
        {
          "id": "p4255",
          "sourceIndex": 4255,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: دەسەڵاتی کۆتایی لێکدانەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": دەسەڵاتی کۆتایی لێکدانەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4256",
          "sourceIndex": 4256,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دادگای باڵای کۆماری کوردستان، تاکە دەسەڵاتی خاوەن بڕیاری کۆتاییە لە لێکدانەوەی بەندەکانی ئەم دەستوورەدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادگای باڵای کۆماری کوردستان، تاکە دەسەڵاتی خاوەن بڕیاری کۆتاییە لە لێکدانەوەی بەندەکانی ئەم دەستوورەدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4255"
        },
        {
          "id": "p4257",
          "sourceIndex": 4257,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. بڕیارەکانی دادگای باڵا لەم بوارەدا پابەندکەرن بۆ گشت دەسەڵات و دامەزراوەکانی دەوڵەت و هیچ تانەیەکیان لێ نادرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بڕیارەکانی دادگای باڵا لەم بوارەدا پابەندکەرن بۆ گشت دەسەڵات و دامەزراوەکانی دەوڵەت و هیچ تانەیەکیان لێ نادرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4255"
        },
        {
          "id": "p4258",
          "sourceIndex": 4258,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پرەنسیپە ڕێنوێنکەرەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پرەنسیپە ڕێنوێنکەرەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4259",
          "sourceIndex": 4259,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دادگای باڵا لە پڕۆسەی لێکدانەوەدا، دەبێت پابەندی ئەم پرەنسیپانە بێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادگای باڵا لە پڕۆسەی لێکدانەوەدا، دەبێت پابەندی ئەم پرەنسیپانە بێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4258"
        },
        {
          "id": "p4260",
          "sourceIndex": 4260,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. یەکەمایەتیی دەروازەی یەکەم: لە کاتی بوونی هەر ناڕوونییەک لە بەندەکانی تردا، دەبێت لێکدانەوەکە بە شێوازێک بێ کە لەگەڵ ڕۆح و ناوەڕۆکی بەندەکانی دەروازەی یەکەمدا بە ڕەبەقی هاوتەریب بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. یەکەمایەتیی دەروازەی یەکەم: لە کاتی بوونی هەر ناڕوونییەک لە بەندەکانی تردا، دەبێت لێکدانەوەکە بە شێوازێک ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لەگەڵ ڕۆح و ناوەڕۆکی بەندەکانی دەروازەی یەکەمدا بە ڕەبەقی هاوتەریب بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4259"
        },
        {
          "id": "p4261",
          "sourceIndex": 4261,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. لێکدانەوەی سیستماتیک: نابێت هیچ بەندێک بە دابڕاوی لێک بدرێتەوە، بەڵکوو دەبێت لە چوارچێوەی گشتیی دەستوور و پەیوەندیی لەگەڵ بەندەکانی تردا بخوێنرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. لێکدانەوەی سیستماتیک: نابێت هیچ بەندێک بە دابڕاوی لێک بدرێتەوە، بەڵکوو دەبێت لە چوارچێوەی گشتیی دەستوور و پەیوەندیی لەگەڵ بەندەکانی تردا بخوێنرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4259"
        },
        {
          "id": "p4262",
          "sourceIndex": 4262,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دانەدواوەی لێکدانەوەی لاوازکەر: لەنێوان دوو لێکدانەوەی ئەگەرپێدراودا، ئەو لێکدانەوەیە هەڵ دەبژێردرێ کە زیاترین هێز و سەقامگیری بە دامەزراوەکانی دەوڵەت و سەروەریی نەتەوەیی دە بەخشێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دانەدواوەی لێکدانەوەی لاوازکەر: لەنێوان دوو لێکدانەوەی ئەگەرپێدراودا، ئەو لێکدانەوەیە هەڵ دەبژێردر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "زیاترین هێز و سەقامگیری بە دامەزراوەکانی دەوڵەت و سەروەریی نەتەوەیی دە بەخشێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4259"
        },
        {
          "id": "p4263",
          "sourceIndex": 4263,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دانەدواوەی کاریگەریی ئایدیۆلۆژیای بیانی: نابێت لێکدانەوەی دەستوور بکەوێتە ژێر کاریگەریی هیچ بیردۆزێکی قانوونیی یان فەلسەفیی بیانییەوە کە لەگەڵ گەوهەری بوونایەتیی کۆماردا نامۆ بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دانەدواوەی کاریگەریی ئایدیۆلۆژیای بیانی: نابێت لێکدانەوەی دەستوور بکەوێتە ژێر کاریگەریی هیچ بیردۆزێکی قانوونیی یان فەلسەفیی بیانییەوە کە لەگەڵ گەوهەری بوونایەتیی کۆماردا نامۆ بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4259"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 130,
      "slug": "clause-130",
      "articleNumber": 130,
      "status": "published",
      "chapterId": 13,
      "title": "پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی و قەڵغانی هزری",
      "body": "یەکەم: پێناسەی هەڕەشەی هزری\n\n١.١. سەروەریی ڕاستەقینەی کۆمار لە پاراستنی سەربەخۆیی ئاوەزی نەتەوەییدا بەرجەستە دەبێت؛ لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی قەڵغانێکی هزریی تۆکمە بۆ پاراستنی خۆئاگایی کۆمەڵایەتی لە هەر جۆرە دەستکارییەک یان داگیرکارییەکی واتایی کە ئامانجی لاوازکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی و تێکدانی یەکپارچەیی گیانیی نیشتمان بێت.\n\n١.٢. هەر هەوڵێکی سیستماتیک و ڕێکخراو، چ ناوخۆیی بێت یان دەرەکی، کە ئامانجی بڵاوکردنەوەی یەکێک لەم گوتارە تێکدەرانەی خوارەوە بێت، بە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت:\n\nئا. ئەو ئایدیۆلۆژیایانەی کە نکۆڵی لە بوونی نەتەوەی کورد یان مافە مێژووییەکانی دەکەن.\n\nب. ئەو گوتارانەی کە هانی پەرتبوونی کۆمەڵایەتی، لاوازکردنی وەفاداری بۆ دەوڵەت و بێبایەخکردنی قوربانیدانی نەتەوەیی دەدەن.\n\nپ. ئەو بیروباوەڕانەی کە دژایەتیی ڕاستەوخۆی بنەماکانی زانست، ئاوەزمەندی و پێشکەوتنی شارستانی دەکەن و هاندەری تەوەزەلیی هزری و کۆمەڵایەتین.\n\nت. هەر پڕوپاگەندەیەکی سیستماتیک کە ئامانجی تێکدانی ورەی نەتەوەیی و دروستکردنی هەستی خۆبەکەمزانی بێت.\n\nدوویەم: کۆڕی باڵای پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی\n\n٢.١. بەپێی قانوون، \"کۆڕی باڵای پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت.\n\n٢.٢. ئەم کۆڕە لە نوخبەیەکی بیرمەند، مێژوونووس، کۆمەڵناس و پسپۆڕی ئاسایشی نەتەوەیی پێک دێ کە بە شێوازێک دادەنرێن سەربەخۆییان مسۆگەر بێت.\n\n٢.٣. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم کۆڕە بریتین لە:\n\nئا. چاودێریکردنی بێپسانەوەی پانتایی هزریی وڵات و ناسینەوەی هەڕەشە هزرییەکان.\n\nب. پێداچوونەوە بە ناوەڕۆکی ئەو پرۆگرامە پەروەردەیی و بەرهەمە میدیاییانەی کە لەلایەن لایەنی بیانییەوە دارایی دەکرێن.\n\nپ. دەرکردنی ڕاسپاردەی پابەندکەر بۆ دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی دەوڵەت، بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو هەڕەشانەی کە دیاری کراون.\n\nسێیەم: هاوسەنگی لەگەڵ ئازادیی ڕادەربڕیندا\n\n٣.١. ڕاییکردنی ئەم بەندە نابێت ببێتە پاساوێک بۆ سەرکوتکردنی ڕەخنەی بنیاتنەرانە، ئازادیی ئەکادیمی، یان داهێنانی هونەریی ڕەوا.\n\n٣.٢. قانوون بە وردی سنووری نێوان گوتاری ڕەوای جیاواز و ئەو هەڕەشە هزرییە سیستماتیکانە دیاری دەکات کە ئامانجیان تێکدانی بنەماکانی دەوڵەتە.\n\n٣.٣. هەر بڕیارێکی کۆڕی باڵا دەکەوێتە ژێر چاودێریی کۆتایی دادگای باڵاوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4265",
          "sourceIndex": 4265,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێناسەی هەڕەشەی هزری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێناسەی هەڕەشەی هزری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4266",
          "sourceIndex": 4266,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. سەروەریی ڕاستەقینەی کۆمار لە پاراستنی سەربەخۆیی ئاوەزی نەتەوەییدا بەرجەستە دەبێت؛ لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی قەڵغانێکی هزریی تۆکمە بۆ پاراستنی خۆئاگایی کۆمەڵایەتی لە هەر جۆرە دەستکارییەک یان داگیرکارییەکی واتایی کە ئامانجی لاوازکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی و تێکدانی یەکپارچەیی گیانیی نیشتمان بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەروەریی ڕاستەقینەی کۆمار لە پاراستنی سەربەخۆیی ئاوەزی نەتەوەییدا بەرجەستە دەبێت؛ لەم سۆنگەیەوە، دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی قەڵغانێکی هزریی تۆکمە بۆ پاراستنی خۆئاگایی کۆمەڵایەتی لە هەر جۆرە دەستکارییەک یان داگیرکارییەکی واتایی کە ئامانجی لاوازکردنی ویستمەندیی نەتەوەیی و تێکدانی یەکپارچەیی گیانیی نیشتمان بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4265"
        },
        {
          "id": "p4267",
          "sourceIndex": 4267,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. هەر هەوڵێکی سیستماتیک و ڕێکخراو، چ ناوخۆیی بێت یان دەرەکی، کە ئامانجی بڵاوکردنەوەی یەکێک لەم گوتارە تێکدەرانەی خوارەوە بێت، بە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێکی سیستماتیک و ڕێکخراو، چ ناوخۆیی بێت یان دەرەکی، کە ئامانجی بڵاوکردنەوەی یەکێک لەم گوتارە تێکدەرانەی خوارەوە بێت، بە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4265"
        },
        {
          "id": "p4268",
          "sourceIndex": 4268,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەو ئایدیۆلۆژیایانەی کە نکۆڵی لە بوونی نەتەوەی کورد یان مافە مێژووییەکانی دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەو ئایدیۆلۆژیایانەی کە نکۆڵی لە بوونی نەتەوەی کورد یان مافە مێژووییەکانی دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4267"
        },
        {
          "id": "p4269",
          "sourceIndex": 4269,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ئەو گوتارانەی کە هانی پەرتبوونی کۆمەڵایەتی، لاوازکردنی وەفاداری بۆ دەوڵەت و بێبایەخکردنی قوربانیدانی نەتەوەیی دەدەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ئەو گوتارانەی کە هانی پەرتبوونی کۆمەڵایەتی، لاوازکردنی وەفاداری بۆ دەوڵەت و بێبایەخکردنی قوربانیدانی نەتەوەیی دەدەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4267"
        },
        {
          "id": "p4270",
          "sourceIndex": 4270,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ئەو بیروباوەڕانەی کە دژایەتیی ڕاستەوخۆی بنەماکانی زانست، ئاوەزمەندی و پێشکەوتنی شارستانی دەکەن و هاندەری تەوەزەلیی هزری و کۆمەڵایەتین.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ئەو بیروباوەڕانەی کە دژایەتیی ڕاستەوخۆی بنەماکانی زانست، ئاوەزمەندی و پێشکەوتنی شارستانی دەکەن و هاندەری تەوەزەلیی هزری و کۆمەڵایەتین"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4267"
        },
        {
          "id": "p4271",
          "sourceIndex": 4271,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. هەر پڕوپاگەندەیەکی سیستماتیک کە ئامانجی تێکدانی ورەی نەتەوەیی و دروستکردنی هەستی خۆبەکەمزانی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. هەر پڕوپاگەندەیەکی سیستماتیک کە ئامانجی تێکدانی ورەی نەتەوەیی و دروستکردنی هەستی خۆبەکەمزانی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4267"
        },
        {
          "id": "p4272",
          "sourceIndex": 4272,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: کۆڕی باڵای پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": کۆڕی باڵای پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4273",
          "sourceIndex": 4273,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بەپێی قانوون، \"کۆڕی باڵای پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەپێی قانوون، \"کۆڕی باڵای پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی سەربەخۆ دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4272"
        },
        {
          "id": "p4274",
          "sourceIndex": 4274,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەم کۆڕە لە نوخبەیەکی بیرمەند، مێژوونووس، کۆمەڵناس و پسپۆڕی ئاسایشی نەتەوەیی پێک دێ کە بە شێوازێک دادەنرێن سەربەخۆییان مسۆگەر بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم کۆڕە لە نوخبەیەکی بیرمەند، مێژوونووس، کۆمەڵناس و پسپۆڕی ئاسایشی نەتەوەیی پێک د"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بە شێوازێک دادەنرێن سەربەخۆییان مسۆگەر بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4272"
        },
        {
          "id": "p4275",
          "sourceIndex": 4275,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم کۆڕە بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەرکە بنەڕەتییەکانی ئەم کۆڕە بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4272"
        },
        {
          "id": "p4276",
          "sourceIndex": 4276,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. چاودێریکردنی بێپسانەوەی پانتایی هزریی وڵات و ناسینەوەی هەڕەشە هزرییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. چاودێریکردنی بێپسانەوەی پانتایی هزریی وڵات و ناسینەوەی هەڕەشە هزرییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4275"
        },
        {
          "id": "p4277",
          "sourceIndex": 4277,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پێداچوونەوە بە ناوەڕۆکی ئەو پرۆگرامە پەروەردەیی و بەرهەمە میدیاییانەی کە لەلایەن لایەنی بیانییەوە دارایی دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پێداچوونەوە بە ناوەڕۆکی ئەو پرۆگرامە پەروەردەیی و بەرهەمە میدیاییانەی کە لەلایەن لایەنی بیانییەوە دارایی دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4275"
        },
        {
          "id": "p4278",
          "sourceIndex": 4278,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دەرکردنی ڕاسپاردەی پابەندکەر بۆ دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی دەوڵەت، بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو هەڕەشانەی کە دیاری کراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دەرکردنی ڕاسپاردەی پابەندکەر بۆ دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی دەوڵەت، بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو هەڕەشانەی کە دیاری کراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4275"
        },
        {
          "id": "p4279",
          "sourceIndex": 4279,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: هاوسەنگی لەگەڵ ئازادیی ڕادەربڕیندا",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: هاوسەنگی لەگەڵ ئازادیی ڕادەربڕیندا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4280",
          "sourceIndex": 4280,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ڕاییکردنی ئەم بەندە نابێت ببێتە پاساوێک بۆ سەرکوتکردنی ڕەخنەی بنیاتنەرانە، ئازادیی ئەکادیمی، یان داهێنانی هونەریی ڕەوا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕاییکردنی ئەم بەندە نابێت ببێتە پاساوێک بۆ سەرکوتکردنی ڕەخنەی بنیاتنەرانە، ئازادیی ئەکادیمی، یان داهێنانی هونەریی ڕەوا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4279"
        },
        {
          "id": "p4281",
          "sourceIndex": 4281,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. قانوون بە وردی سنووری نێوان گوتاری ڕەوای جیاواز و ئەو هەڕەشە هزرییە سیستماتیکانە دیاری دەکات کە ئامانجیان تێکدانی بنەماکانی دەوڵەتە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "قانوون بە وردی سنووری نێوان گوتاری ڕەوای جیاواز و ئەو هەڕەشە هزرییە سیستماتیکانە دیاری دەکات کە ئامانجیان تێکدانی بنەماکانی دەوڵەتە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4279"
        },
        {
          "id": "p4282",
          "sourceIndex": 4282,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. هەر بڕیارێکی کۆڕی باڵا دەکەوێتە ژێر چاودێریی کۆتایی دادگای باڵاوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر بڕیارێکی کۆڕی باڵا دەکەوێتە ژێر چاودێریی کۆتایی دادگای باڵاوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4279"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 131,
      "slug": "clause-131",
      "articleNumber": 131,
      "status": "published",
      "chapterId": 13,
      "title": "پاراستن و ساغکردنەوەی دیمۆگرافیای نەتەوەیی",
      "body": "کۆماری کوردستان، دیمۆگرافیا وەک ناوکی گەوهەریی سەروەریی نەتەوەیی و بنەمای یەکپارچەیی وارگەی نیشتمانی دەناسێنێت. دەوڵەت بە قانوون ئەرکدار دەکرێت بە گرتنەبەری وارگێڕییەکی ستراتیژیی چالاک بۆ ساغکردنەوە و گێڕانەوەی شوناسی ڕەسەنی دانیشتووان بۆ تەواوی ئەو ناوچانەی کوردستان کە لە ئەنجامی شەپۆلەکانی داگیرکاریی مێژوویی، گۆڕانکاریی زۆرەملێ و نیشتەجێکردنی بیانی، تووشی سڕینەوەی ناسنامە بوون.\n\nیەکەم: بنەماکانی ڕەوایەتیی مێژوویی و پووچەڵکردنەوەی زەبر\n\n١.١. کۆماری کوردستان گشت ئەو گۆڕانکارییە دیمۆگرافییانەی کە لە پاش شەپۆلەکانی داگیرکاریی مێژووییەوە (لە یەکەمین فتووحاتەکانەوە تا پاکتاوە نەژادییەکانی سەردەمی مۆدێرن) بەسەر خاکی کوردستاندا هاتوون، بە \"ناقانوونیی و نادەستووری\" دەناسێنێت؛ تێپەڕبوونی کات هیچ ڕەوایەتییەک بە دەرەنجامی زەبر و سڕینەوەی نەتەوەیی نابەخشێت.\n\n١.٢. بنەمای \"ڕەسەنایەتیی وار\" سەرچاوەی باڵایە بۆ پێناسەکردنی شوناسی ناوچەکان؛ هەر جوگرافیایەک کە بە گەواهی باوانناسی و مێژوویی بەشێک بووە لە وارگەی نەتەوەکانی نەوەی ماد، دەبێت لە ڕێگەی وارگێڕییەکی قۆناغبەندی سەدەییەوە، شوناس و زۆرینەی دیمۆگرافیی کوردیی بۆ ساغ بکرێتەوە.\n\n١.٣. دەوڵەت مافی نیشتەجێبوونی هەردەمیی یان سەقامگیریی دیمۆگرافی بۆ ئەو پێکهاتە بێگانانە ناناسێنێ کە وەک ئامرازی داگیرکاری و بە مەبەستی لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی کورد لە ناوچە ستراتیژییەکاندا جێگیر کراون.\n\nدوویەم: دەزگای نیشتمانیی یەکپارچەیی دیمۆگرافی\n\n٢.١. بۆ ڕاییکردنی ئەم ئامانجە، \"دەزگای نیشتمانیی یەکپارچەیی دیمۆگرافی\" (NIDU) وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی باڵا و سەربەخۆ لەژێر فەرمانی سەرۆکایەتی کۆماردا دادەمەزرێت.\n\n٢.٢. ئەرکی ئەم دەزگایە داڕشتنی \"پلانی سەدەیی ساغکردنەوەی وڵات\"ـە؛ ئەم پلانە نەخشەڕێگایەکی زانستییە بۆ ڕێکخستنەوەی هاوسەنگیی دانیشتووان لە ڕێگەی ئاڕاستەکردنی کۆچ، نیشتەجێبوون و هاندانی گەشەی سروشتیی نەتەوە لە ناوچە ساغکراوەکاندا.\n\n٢.٣. دەزگاکە پابەندە بە دروستکردنی \"ئەتڵەسی ڕەسەنایەتیی دیجیتاڵی\" بە هاوکاریی دەوڵەتی ژیر، بۆ دیاریکردنی وردی پێکهاتەی دیمۆگرافیای ڕەسەنی هەر ناوچەیەک پێش قۆناغەکانی شێواندن.\n\nسێیەم: ستراتیژیی \"گەڕانەوە بۆ وار\" و هاندانی جێگیربوون\n\n٣.١. دەوڵەت پشتیوانیی بێسنووری قانوونیی و دارایی بۆ ئەو خێزانە کوردانە دابین دەکات کە وەک \"پێشەنگی نیشتمانی\" دەگەڕێنەوە بۆ نیشتەجێبوون لەو ناوچانەی شوناسیان شێوێندراوە.\n\n٣.٢. ئەم پشتیوانییانە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:\n\nئا. بەخشینی مڵکایەتیی زەویی ئاوەدانکردنەوە و خانوبەرەی نیشتەجێبوون بە شێوەیەکی بێبەرامبەر.\n\nب. گواستنەوەی سیستماتیکی دامەزراوە کارگێڕی، زانستی و پیشەسازییە ستراتیژییەکان بۆ ناو جەرگەی ئەو ناوچانە بۆ خوڵقاندنی بازاڕی کار.\n\nپ. لێخۆشبوونی تەواوی باجی وەبەرهێنان بۆ ئەو کۆمپانیا نیشتمانییانەی کە لە ناوچە ساغکراوەکاندا کار دەکەن.\n\nت. دابینکردنی چلۆنایەتیی باڵای ڕاژەداریی پەروەردەیی و تەندروستی وەک ئامرازێکی ڕاکێشانی دانیشتووان.\n\nچوارەم: پاراستنی وارگەی زەوی و ڕێگری لە دزەکردنی دیمۆگرافی\n\n٤.١. کڕین، فرۆشتن و گواستنەوەی خاوەندارێتیی زەوی و مڵکی گەورە لەو ناوچە هەستیارانەی مەترسیی دیمۆگرافییان لەسەرە، تەنیا بە ڕەزامەندیی پێشوەختەی دەزگای نیشتمانیی دیمۆگرافی ڕێگەپێدراوە.\n\n٤.٢. هەر جۆرە هەوڵێکی ڕێکخراو بۆ نیشتەجێبوونی ئەو پێکهاتانەی کە خاوەنی مێژووی دوژمنکارین لەگەڵ سەروەریی کوردستاندا، بە \"هەوڵ بۆ تێکدانی ئاسایشی نەتەوەیی\" پێناسە دەکرێت و دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرپەرچدانەوەی دەستبەجێ.\n\n٤.٣. دەوڵەت خاوەنی دەسەڵاتی دەستوورییە بۆ هەڵوەشاندنەوەی گشت ئەو بەڵگەنامانەی مڵکایەتی کە لە سەردەمی داگیرکاریدا وەک ئامرازی ئەندازیاریی دیمۆگرافی دەرکراون.\n\nپێنجەم: سەروەریی زمانی و ناونانی شوێن (تۆپۆنۆمی)\n\n٥.١. گێڕانەوەی ناوی ڕەسەنی کوردی بۆ گشت یەکە جوگرافییەکان ئەرکێکی ناچاریی و سەوداهەڵنەگری دەوڵەتە؛ بەکارهێنانی ئەو ناوانەی داگیرکەران بەسەر \"وار\"ـدا سەپاندوویانە، لە گشت هەڵسوکەوت فەرمییەکان و پەخشە نیشتمانییەکاندا بە تەواوی ڕێپێنەدراوە.\n\n٥.٢. دەوڵەت ئەرکدارە بە چەسپاندنی زمانی کوردی وەک زمانی تاقانەی ژیانی گشتی و کارگێڕی لە ناوچە ساغکراوەکاندا.\n\nشەشەم: ڕێکخستنی قانوونیی کۆچ و شارۆمەندی\n\n٦.١. قانوونەکانی نیشتەجێبوون و پێدانی شارۆمەندی دەبێت بە شێوازێک دابڕژێن کە هەرگیز ڕێگە نەدەن بە دروستبوونی کەمینەی بێگانەی خاوەن قورسایی وارگێری یان دیمۆگرافی لەناو جەستەی نەتەوەی کورددا.\n\n٦.٢. شارۆمەندیی کوردستان تەنیا بەو کەسانە دەبەخشرێ کە مەرجەکانی \"وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەستوور و نیشتمان\"ـیان تێدا بێت؛ هەر پێکهاتەیەک کە شوناسی نەتەوەیی خۆی بە دەوڵەتانی دوژمنەوە ببەستێتەوە، مافی شارۆمەندی و نیشتەجێبوونی لێ دەسەنرێتەوە.\n\n٦.٣. دەوڵەت وارگێڕییەکی توند پەیڕەو دەکات بۆ ڕێگریکردن لە چۆڵبوونی گوندەکان و ناوچە سنوورییەکان، وەک بەشێک لە بەرگریی چالاکی دیمۆگرافی.\n\nحەوتەم: چاودێریی زیرەکی دیمۆگرافی\n\n٧.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەرکدار دەکرێت بە چاودێریکردنی بێوچانی گۆڕانکارییە دیمۆگرافییەکان و ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی لە هەر جۆرە لادانێکی ستراتیژی کە پێویستی بە دەستێوەردانی خێرا هەبێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4284",
          "sourceIndex": 4284,
          "style": "Normal",
          "text": "کۆماری کوردستان، دیمۆگرافیا وەک ناوکی گەوهەریی سەروەریی نەتەوەیی و بنەمای یەکپارچەیی وارگەی نیشتمانی دەناسێنێت. دەوڵەت بە قانوون ئەرکدار دەکرێت بە گرتنەبەری وارگێڕییەکی ستراتیژیی چالاک بۆ ساغکردنەوە و گێڕانەوەی شوناسی ڕەسەنی دانیشتووان بۆ تەواوی ئەو ناوچانەی کوردستان کە لە ئەنجامی شەپۆلەکانی داگیرکاریی مێژوویی، گۆڕانکاریی زۆرەملێ و نیشتەجێکردنی بیانی، تووشی سڕینەوەی ناسنامە بوون.",
          "runs": [
            {
              "text": "کۆماری کوردستان، دیمۆگرافیا وەک ناوکی گەوهەریی سەروەریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " و بنەمای یەکپارچەیی وارگەی نیشتمانی دەناسێنێت. دەوڵەت بە قانوون ئەرکدار دەکرێت بە گرتنەبەری وارگێڕییەکی ستراتیژیی چالاک بۆ ساغکردنەوە و گێڕانەوەی شوناسی ڕەسەنی دانیشتووان بۆ تەواوی ئەو ناوچانەی کوردستان کە لە ئەنجامی شەپۆلەکانی داگیرکاریی مێژوویی، گۆڕانکاریی زۆرەملێ و نیشتەجێکردنی بیانی، تووشی سڕینەوەی ناسنامە"
            },
            {
              "text": " بوون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4285",
          "sourceIndex": 4285,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: بنەماکانی ڕەوایەتیی مێژوویی و پووچەڵکردنەوەی زەبر",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: بنەماکانی ڕەوایەتیی مێژوویی و پووچەڵکردنەوەی زەبر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4286",
          "sourceIndex": 4286,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان گشت ئەو گۆڕانکارییە دیمۆگرافییانەی کە لە پاش شەپۆلەکانی داگیرکاریی مێژووییەوە (لە یەکەمین فتووحاتەکانەوە تا پاکتاوە نەژادییەکانی سەردەمی مۆدێرن) بەسەر خاکی کوردستاندا هاتوون، بە \"ناقانوونیی و نادەستووری\" دەناسێنێت؛ تێپەڕبوونی کات هیچ ڕەوایەتییەک بە دەرەنجامی زەبر و سڕینەوەی نەتەوەیی نابەخشێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان"
            },
            {
              "text": " گشت ئەو گۆڕانکارییە دیمۆگرافییانەی کە لە پاش شەپۆلەکانی داگیرکاریی مێژووییەوە (لە یەکەمین فتووحاتەکانەوە تا پاکتاوە نەژادییەکانی سەردەمی مۆدێرن) بەسەر خاکی کوردستاندا هاتوون، بە \"ناقانوونیی و نادەستووری\" دەناسێنێت؛ تێپەڕبوونی کات هیچ ڕەوایەتییەک بە دەرەنجامی زەبر و سڕینەوەی نەتەوەیی نابەخشێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4285"
        },
        {
          "id": "p4287",
          "sourceIndex": 4287,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. بنەمای \"ڕەسەنایەتیی وار\" سەرچاوەی باڵایە بۆ پێناسەکردنی شوناسی ناوچەکان؛ هەر جوگرافیایەک کە بە گەواهی باوانناسی و مێژوویی بەشێک بووە لە وارگەی نەتەوەکانی نەوەی ماد، دەبێت لە ڕێگەی وارگێڕییەکی قۆناغبەندی سەدەییەوە، شوناس و زۆرینەی دیمۆگرافیی کوردیی بۆ ساغ بکرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بنەمای \"ڕەسەنایەتیی وار\" سەرچاوەی باڵایە بۆ پێناسەکردنی شوناسی ناوچەکان؛ هەر جوگرافیایەک کە بە گەواهی باوانناسی و مێژوویی بەشێک بووە لە وارگەی نەتەوەکانی نەوەی ماد، دەبێت لە ڕێگەی وارگێڕییەکی قۆناغبەندی سەدەییەوە، شوناس و زۆرینەی دیمۆگرافیی کوردیی بۆ ساغ بکرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4285"
        },
        {
          "id": "p4288",
          "sourceIndex": 4288,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٣. دەوڵەت مافی نیشتەجێبوونی هەردەمیی یان سەقامگیریی دیمۆگرافی بۆ ئەو پێکهاتە بێگانانە ناناسێنێ کە وەک ئامرازی داگیرکاری و بە مەبەستی لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی کورد لە ناوچە ستراتیژییەکاندا جێگیر کراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت مافی نیشتەجێبوونی هەردەمیی یان سەقامگیریی دیمۆگرافی بۆ ئەو پێکهاتە بێگانانە ناناسێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "وەک ئامرازی داگیرکاری و بە مەبەستی لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی کورد لە ناوچە ستراتیژییەکاندا جێگیر کراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4285"
        },
        {
          "id": "p4289",
          "sourceIndex": 4289,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: دەزگای نیشتمانیی یەکپارچەیی دیمۆگرافی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": دەزگای نیشتمانیی یەکپارچەیی دیمۆگرافی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4290",
          "sourceIndex": 4290,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بۆ ڕاییکردنی ئەم ئامانجە، \"دەزگای نیشتمانیی یەکپارچەیی دیمۆگرافی\" (NIDU) وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی باڵا و سەربەخۆ لەژێر فەرمانی سەرۆکایەتی کۆماردا دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ ڕاییکردنی ئەم ئامانجە، \"دەزگای نیشتمانیی یەکپارچەیی دیمۆگرافی"
            },
            {
              "text": "\" (NIDU) "
            },
            {
              "text": "وەک دامەزراوەیەکی دەستووریی باڵا و سەربەخۆ لەژێر فەرمانی سەرۆکایەتی کۆماردا دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4289"
        },
        {
          "id": "p4291",
          "sourceIndex": 4291,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەرکی ئەم دەزگایە داڕشتنی \"پلانی سەدەیی ساغکردنەوەی وڵات\"ـە؛ ئەم پلانە نەخشەڕێگایەکی زانستییە بۆ ڕێکخستنەوەی هاوسەنگیی دانیشتووان لە ڕێگەی ئاڕاستەکردنی کۆچ، نیشتەجێبوون و هاندانی گەشەی سروشتیی نەتەوە لە ناوچە ساغکراوەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی ئەم دەزگایە داڕشتنی \"پلانی سەدەیی ساغکردنەوەی وڵات\"ـە؛ ئەم پلانە نەخشەڕێگایەکی زانستییە بۆ ڕێکخستنەوەی هاوسەنگیی دانیشتووان لە ڕێگەی ئاڕاستەکردنی کۆچ، نیشتەجێبوون و هاندانی گەشەی سروشتیی نەتەوە لە ناوچە ساغکراوەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4289"
        },
        {
          "id": "p4292",
          "sourceIndex": 4292,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. دەزگاکە پابەندە بە دروستکردنی \"ئەتڵەسی ڕەسەنایەتیی دیجیتاڵی\" بە هاوکاریی دەوڵەتی ژیر، بۆ دیاریکردنی وردی پێکهاتەی دیمۆگرافیای ڕەسەنی هەر ناوچەیەک پێش قۆناغەکانی شێواندن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەزگاکە پابەندە بە دروستکردنی \"ئەتڵەسی ڕەسەنایەتیی دیجیتاڵی\" بە هاوکاریی دەوڵەتی ژیر، بۆ دیاریکردنی وردی پێکهاتەی دیمۆگرافیای ڕەسەنی هەر ناوچەیەک پێش قۆناغەکانی شێواندن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4289"
        },
        {
          "id": "p4293",
          "sourceIndex": 4293,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ستراتیژیی \"گەڕانەوە بۆ وار\" و هاندانی جێگیربوون",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: ستراتیژیی \"گەڕانەوە بۆ وار\" و هاندانی جێگیربوون"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4294",
          "sourceIndex": 4294,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت پشتیوانیی بێسنووری قانوونیی و دارایی بۆ ئەو خێزانە کوردانە دابین دەکات کە وەک \"پێشەنگی نیشتمانی\" دەگەڕێنەوە بۆ نیشتەجێبوون لەو ناوچانەی شوناسیان شێوێندراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت پشتیوانیی بێسنووری قانوونیی و دارایی بۆ ئەو خێزانە کوردانە دابین دەکات کە وەک \"پێشەنگی نیشتمانی\" دەگەڕێنەوە بۆ نیشتەجێبوون لەو ناوچانەی شوناسیان شێوێندراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4293"
        },
        {
          "id": "p4295",
          "sourceIndex": 4295,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. ئەم پشتیوانییانە ئەم بوارانە دەگرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم پشتیوانییانە ئەم بوارانە دەگرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4293"
        },
        {
          "id": "p4296",
          "sourceIndex": 4296,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بەخشینی مڵکایەتیی زەویی ئاوەدانکردنەوە و خانوبەرەی نیشتەجێبوون بە شێوەیەکی بێبەرامبەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بەخشینی مڵکایەتیی زەویی ئاوەدانکردنەوە و خانوبەرەی نیشتەجێبوون بە شێوەیەکی بێبەرامبەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4295"
        },
        {
          "id": "p4297",
          "sourceIndex": 4297,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. گواستنەوەی سیستماتیکی دامەزراوە کارگێڕی، زانستی و پیشەسازییە ستراتیژییەکان بۆ ناو جەرگەی ئەو ناوچانە بۆ خوڵقاندنی بازاڕی کار.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. گواستنەوەی سیستماتیکی دامەزراوە کارگێڕی، زانستی و پیشەسازییە ستراتیژییەکان بۆ ناو جەرگەی ئەو ناوچانە بۆ خوڵقاندنی بازاڕی کار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4295"
        },
        {
          "id": "p4298",
          "sourceIndex": 4298,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. لێخۆشبوونی تەواوی باجی وەبەرهێنان بۆ ئەو کۆمپانیا نیشتمانییانەی کە لە ناوچە ساغکراوەکاندا کار دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. لێخۆشبوونی تەواوی باجی وەبەرهێنان بۆ ئەو کۆمپانیا نیشتمانییانەی کە لە ناوچە ساغکراوەکاندا کار دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4295"
        },
        {
          "id": "p4299",
          "sourceIndex": 4299,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دابینکردنی چلۆنایەتیی باڵای ڕاژەداریی پەروەردەیی و تەندروستی وەک ئامرازێکی ڕاکێشانی دانیشتووان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دابینکردنی چلۆنایەتیی باڵای ڕاژەداریی پەروەردەیی و تەندروستی وەک ئامرازێکی ڕاکێشانی دانیشتووان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4295"
        },
        {
          "id": "p4300",
          "sourceIndex": 4300,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پاراستنی وارگەی زەوی و ڕێگری لە دزەکردنی دیمۆگرافی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پاراستنی وارگەی زەوی و ڕێگری لە دزەکردنی دیمۆگرافی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4301",
          "sourceIndex": 4301,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. کڕین، فرۆشتن و گواستنەوەی خاوەندارێتیی زەوی و مڵکی گەورە لەو ناوچە هەستیارانەی مەترسیی دیمۆگرافییان لەسەرە، تەنیا بە ڕەزامەندیی پێشوەختەی دەزگای نیشتمانیی دیمۆگرافی ڕێگەپێدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کڕین، فرۆشتن و گواستنەوەی خاوەندارێتیی زەوی و مڵکی گەورە لەو ناوچە هەستیارانەی مەترسیی دیمۆگرافییان لەسەرە، تەنیا بە ڕەزامەندیی پێشوەختەی دەزگای نیشتمانیی دیمۆگرافی ڕێگەپێدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4300"
        },
        {
          "id": "p4302",
          "sourceIndex": 4302,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. هەر جۆرە هەوڵێکی ڕێکخراو بۆ نیشتەجێبوونی ئەو پێکهاتانەی کە خاوەنی مێژووی دوژمنکارین لەگەڵ سەروەریی کوردستاندا، بە \"هەوڵ بۆ تێکدانی ئاسایشی نەتەوەیی\" پێناسە دەکرێت و دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرپەرچدانەوەی دەستبەجێ.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر جۆرە هەوڵێکی ڕێکخراو بۆ نیشتەجێبوونی ئەو پێکهاتانەی کە خاوەنی مێژووی دوژمنکارین لەگەڵ سەروەریی کوردستاندا، بە \"هەوڵ بۆ تێکدانی ئاسایشی نەتەوەیی\" پێناسە دەکرێت و دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرپەرچدانەوەی دەستبەجێ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4300"
        },
        {
          "id": "p4303",
          "sourceIndex": 4303,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. دەوڵەت خاوەنی دەسەڵاتی دەستوورییە بۆ هەڵوەشاندنەوەی گشت ئەو بەڵگەنامانەی مڵکایەتی کە لە سەردەمی داگیرکاریدا وەک ئامرازی ئەندازیاریی دیمۆگرافی دەرکراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت خاوەنی دەسەڵاتی دەستوورییە بۆ هەڵوەشاندنەوەی گشت ئەو بەڵگەنامانەی مڵکایەتی"
            },
            {
              "text": " کە لە سەردەمی داگیرکاریدا وەک ئامرازی ئەندازیاریی دیمۆگرافی دەرکراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4300"
        },
        {
          "id": "p4304",
          "sourceIndex": 4304,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: سەروەریی زمانی و ناونانی شوێن (تۆپۆنۆمی)",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: سەروەریی"
            },
            {
              "text": " زمانی و ناونانی شوێن (تۆپۆنۆمی)"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4305",
          "sourceIndex": 4305,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. گێڕانەوەی ناوی ڕەسەنی کوردی بۆ گشت یەکە جوگرافییەکان ئەرکێکی ناچاریی و سەوداهەڵنەگری دەوڵەتە؛ بەکارهێنانی ئەو ناوانەی داگیرکەران بەسەر \"وار\"ـدا سەپاندوویانە، لە گشت هەڵسوکەوت فەرمییەکان و پەخشە نیشتمانییەکاندا بە تەواوی ڕێپێنەدراوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گێڕانەوەی ناوی ڕەسەنی کوردی بۆ گشت یەکە جوگرافییەکان ئەرکێکی ناچاریی و سەوداهەڵنەگری دەوڵەتە؛ بەکارهێنانی ئەو ناوانەی داگیرکەران بەسەر \"وار\"ـدا سەپاندوویانە، لە گشت هەڵسوکەوت فەرمییەکان و پەخشە نیشتمانییەکاندا بە تەواوی ڕێپێنەدراوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4304"
        },
        {
          "id": "p4306",
          "sourceIndex": 4306,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. دەوڵەت ئەرکدارە بە چەسپاندنی زمانی کوردی وەک زمانی تاقانەی ژیانی گشتی و کارگێڕی لە ناوچە ساغکراوەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە چەسپاندنی زمانی کوردی"
            },
            {
              "text": " وەک زمانی تاقانەی ژیانی گشتی و کارگێڕی لە ناوچە ساغکراوەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4304"
        },
        {
          "id": "p4307",
          "sourceIndex": 4307,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: ڕێکخستنی قانوونیی کۆچ و شارۆمەندی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: ڕێکخستنی قانوونیی کۆچ و شارۆمەندی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4308",
          "sourceIndex": 4308,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. قانوونەکانی نیشتەجێبوون و پێدانی شارۆمەندی دەبێت بە شێوازێک دابڕژێن کە هەرگیز ڕێگە نەدەن بە دروستبوونی کەمینەی بێگانەی خاوەن قورسایی وارگێری یان دیمۆگرافی لەناو جەستەی نەتەوەی کورددا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "قانوونەکانی نیشتەجێبوون و پێدانی شارۆمەندی دەبێت بە شێوازێک دابڕژێن کە هەرگیز ڕێگە نەدەن بە دروستبوونی کەمینەی بێگانەی خاوەن قورسایی وارگێری یان دیمۆگرافی لەناو جەستەی نەتەوەی کورددا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4307"
        },
        {
          "id": "p4309",
          "sourceIndex": 4309,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. شارۆمەندیی کوردستان تەنیا بەو کەسانە دەبەخشرێ کە مەرجەکانی \"وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەستوور و نیشتمان\"ـیان تێدا بێت؛ هەر پێکهاتەیەک کە شوناسی نەتەوەیی خۆی بە دەوڵەتانی دوژمنەوە ببەستێتەوە، مافی شارۆمەندی و نیشتەجێبوونی لێ دەسەنرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندیی کوردستان تەنیا بەو کەسانە دەبەخشر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "مەرجەکانی \"وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەستوور و نیشتمان\"ـیان تێدا بێت؛ هەر پێکهاتەیەک کە شوناسی نەتەوەیی "
            },
            {
              "text": "خۆی بە دەوڵەتانی دوژمنەوە ببەستێتەوە، مافی شارۆمەندی و نیشتەجێبوونی لێ دەسەنرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4307"
        },
        {
          "id": "p4310",
          "sourceIndex": 4310,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٣. دەوڵەت وارگێڕییەکی توند پەیڕەو دەکات بۆ ڕێگریکردن لە چۆڵبوونی گوندەکان و ناوچە سنوورییەکان، وەک بەشێک لە بەرگریی چالاکی دیمۆگرافی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت وارگێڕییەکی توند پەیڕەو دەکات بۆ ڕێگریکردن لە چۆڵبوونی گوندەکان و ناوچە سنوورییەکان، وەک بەشێک لە بەرگریی چالاکی دیمۆگرافی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4307"
        },
        {
          "id": "p4311",
          "sourceIndex": 4311,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: چاودێریی زیرەکی دیمۆگرافی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: چاودێریی زیرەکی دیمۆگرافی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4312",
          "sourceIndex": 4312,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەرکدار دەکرێت بە چاودێریکردنی بێوچانی گۆڕانکارییە دیمۆگرافییەکان و ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی لە هەر جۆرە لادانێکی ستراتیژی کە پێویستی بە دەستێوەردانی خێرا هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر ئەرکدار دەکرێت بە چاودێریکردنی بێوچانی گۆڕانکارییە دیمۆگرافییەکان و ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی لە هەر جۆرە لادانێکی ستراتیژی کە پێویستی بە دەستێوەردانی خێرا هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4311"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 132,
      "slug": "clause-132",
      "articleNumber": 132,
      "status": "published",
      "chapterId": 13,
      "title": "کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی",
      "body": "بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە گەشەی ئابووریی وڵات بە شێوەیەکی ستراتیژی، هاوسەنگ و لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەییدا بێت، \"کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووری دادەمەزرێت.\n\nیەکەم: پێگە و پێکهاتە\n\n١.١. کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی، باڵاترین دەسەڵاتی داڕشتنی ستراتیژی ئابووریی کۆمارە و ڕاستەوخۆ لەژێر سەرپەرشتی و سەرۆکایەتیی سەرکۆماردایە.\n\n١.٢. پێکهاتەی کۆڕەکە بە قانوون دیاری دەکرێت، بەڵام دەبێت لانیکەم نوێنەرانی باڵای کاروبارەکانی دارایی، بازرگانی، پیشەسازی، کشتوکاڵ، وزە، سەرۆکی بانکی ناوەندی و پسپۆڕانی دیاری کەرتی تایبەت لەخۆبگرێت.\n\nدوویەم: ئەرک و دەسەڵاتەکان\n\nئەرکە بنەڕەتییەکانی کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی بریتین لە:\n\n٢.١. داڕشتنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ فرەچەشنکردنی ئابووری\" و چاودێریکردنی ڕاییکردنی.\n\n٢.٢. دیاریکردنی کەرتە پێشەنگە ستراتیژییەکانی ئابووری و داڕشتنی وارگێڕیی تایبەت بۆ پشتیوانیکردنیان.\n\n٢.٣. هاوئاهەنگیکردن لەنێوان گشت وارگێڕییە ئابووری، دارایی و بازرگانییەکانی دەوڵەتدا، بۆ مسۆگەرکردنی یەکپارچەیی و کاریگەری.\n\n٢.٤. پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی ستراتیژی بە سەرکۆمار و کابینەی دەسەڵات سەبارەت بە پرسە ئابوورییە چارەنووسسازەکان.\n\n٢.٥. هەڵسەنگاندنی بێوچانی کاریگەریی وارگێڕییە ئابوورییەکان لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی و خۆشبژێویی گشتی.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4314",
          "sourceIndex": 4314,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە گەشەی ئابووریی وڵات بە شێوەیەکی ستراتیژی، هاوسەنگ و لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەییدا بێت، \"کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووری دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ مسۆگەرکردنی ئەوەی کە گەشەی ئابووریی وڵات بە شێوەیەکی ستراتیژی، هاوسەنگ و لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەییدا بێت، \"کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی\" وەک دامەزراوەیەکی دەستووری دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4315",
          "sourceIndex": 4315,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگە و پێکهاتە",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگە و پێکهاتە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4316",
          "sourceIndex": 4316,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی، باڵاترین دەسەڵاتی داڕشتنی ستراتیژی ئابووریی کۆمارە و ڕاستەوخۆ لەژێر سەرپەرشتی و سەرۆکایەتیی سەرکۆماردایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی، باڵاترین دەسەڵاتی داڕشتنی ستراتیژی ئابووریی کۆمارە و ڕاستەوخۆ لەژێر سەرپەرشتی و سەرۆکایەتیی سەرکۆماردایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4315"
        },
        {
          "id": "p4317",
          "sourceIndex": 4317,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. پێکهاتەی کۆڕەکە بە قانوون دیاری دەکرێت، بەڵام دەبێت لانیکەم نوێنەرانی باڵای کاروبارەکانی دارایی، بازرگانی، پیشەسازی، کشتوکاڵ، وزە، سەرۆکی بانکی ناوەندی و پسپۆڕانی دیاری کەرتی تایبەت لەخۆبگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێکهاتەی کۆڕەکە بە قانوون دیاری دەکرێت، بەڵام دەبێت لانیکەم نوێنەرانی باڵای کاروبارەکانی دارایی، بازرگانی، پیشەسازی، کشتوکاڵ، وزە، سەرۆکی بانکی ناوەندی و پسپۆڕانی دیاری کەرتی تایبەت"
            },
            {
              "text": " لەخۆبگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4315"
        },
        {
          "id": "p4318",
          "sourceIndex": 4318,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرک و دەسەڵاتەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرک و دەسەڵاتەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4319",
          "sourceIndex": 4319,
          "style": "Normal",
          "text": "ئەرکە بنەڕەتییەکانی کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "ئەرکە بنەڕەتییەکانی کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p4318"
        },
        {
          "id": "p4320",
          "sourceIndex": 4320,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. داڕشتنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ فرەچەشنکردنی ئابووری\" و چاودێریکردنی ڕاییکردنی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "داڕشتنی \"ستراتیژی نیشتمانی بۆ فرەچەشنکردنی ئابووری\" و چاودێریکردنی ڕاییکردنی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4318"
        },
        {
          "id": "p4321",
          "sourceIndex": 4321,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. دیاریکردنی کەرتە پێشەنگە ستراتیژییەکانی ئابووری و داڕشتنی وارگێڕیی تایبەت بۆ پشتیوانیکردنیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دیاریکردنی کەرتە پێشەنگە ستراتیژییەکانی ئابووری و داڕشتنی وارگێڕیی تایبەت بۆ پشتیوانیکردنیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4318"
        },
        {
          "id": "p4322",
          "sourceIndex": 4322,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. هاوئاهەنگیکردن لەنێوان گشت وارگێڕییە ئابووری، دارایی و بازرگانییەکانی دەوڵەتدا، بۆ مسۆگەرکردنی یەکپارچەیی و کاریگەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هاوئاهەنگیکردن لەنێوان گشت وارگێڕییە ئابووری، دارایی و بازرگانییەکانی دەوڵەتدا، بۆ مسۆگەرکردنی یەکپارچەیی و کاریگەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4318"
        },
        {
          "id": "p4323",
          "sourceIndex": 4323,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی ستراتیژی بە سەرکۆمار و کابینەی دەسەڵات سەبارەت بە پرسە ئابوورییە چارەنووسسازەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی ستراتیژی بە سەرکۆمار"
            },
            {
              "text": " و کابینەی دەسەڵات"
            },
            {
              "text": " سەبارەت بە پرسە ئابوورییە چارەنووسسازەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4318"
        },
        {
          "id": "p4324",
          "sourceIndex": 4324,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٥. هەڵسەنگاندنی بێوچانی کاریگەریی وارگێڕییە ئابوورییەکان لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی و خۆشبژێویی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هەڵسەنگاندنی بێوچانی کاریگەریی وارگێڕییە ئابوورییەکان لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی و خۆشبژێویی"
            },
            {
              "text": " گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4318"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 133,
      "slug": "clause-133",
      "articleNumber": 133,
      "status": "published",
      "chapterId": 14,
      "title": "کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان",
      "body": "یەکەم: پێگە و فەرمانی دەستووری\n\n١.١. کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان، وەک مەکۆی تاقانە و باڵای ڕاییکردنی ویستمەندیی نەتەوە، بەرپرسیارە لە بەڕێوەبردن و سەرپەرشتیکردنی گشت هەڵبژاردنە نیشتمانی، خۆماڵی و ڕاپرسییە گشتییەکان لە کۆماری کوردستاندا.\n\n١.٢. ئەم دامەزراوەیە خاوەنی سەربەخۆیی ڕەهای دارایی، کارگێڕی و قانوونییە؛ هیچ دەسەڵاتێکی دەوڵەت بۆی نییە دەست بخاتە ناو کاروباری تەکنیکی و بڕیارەکانی کۆمیسیۆنەوە، بە مەبەستی پاراستنی بێگەردیی دەنگی شارۆمەندان.\n\nدوویەم: پێکهاتە و پاراستنی سەربەخۆیی\n\n٢.١. کۆمیسیۆن لەلایەن \"کۆڕی کۆمیسیاران\"ـەوە بەڕێوە دەبرێ کە لە حەوت (٧) ئەندامی پسپۆڕ لە بوارەکانی قانوونی دەستووری، تەکنەلۆژیای زانیاری و کارگێڕی پێکدێن.\n\n٢.٢. ئەندامان لەسەر پێشنیازی مەکۆی ژیران و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی بۆ خولێکی شەش ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن، تاوەکوو دوور بن لە گوشاری دەسەڵاتی ڕایەدار.\n\n٢.٣. بێلایەنیی ئەندامان مەرجی بەردەوامیی ڕاژەکردنە؛ هەر ئەندامێک لایەنگریی پارت یان وارگێڕیی لێ بسەلمێنرێت، بە بڕیاری دادگای باڵا لە پۆستەکەی لادەبرێت.\n\n٢.٤. پارێزبەندیی قانوونیی بۆ کۆمیسیاران مسۆگەر دەکرێت تاوەکوو بتوانن بەبێ ترس لە تۆڵەسەندنەوەی وارگێڕیی، ئەرکەکانیان ڕاپەڕێنن.\n\nسێیەم: دەسەڵاتە ڕایەدارییەکان\n\n٣.١. کۆمیسیۆن ئەرکدارە بە ئەنجامدانی ئەم فەرمانە پسپۆڕییانە:\n\nئا. داڕشتنی تۆماری نیشتمانیی دەنگدەران لەسەر بنەمای شوناسی دیجیتاڵی (KN-ID).\n\nب. دیاریکردنی ستانداردە توندەکانی پاڵاوتن بۆ کاندیدەکان بەپێی بنەماکانی دەستوور.\n\nپ. چاودێریکردنی وردی سەرچاوە داراییەکانی پارتە وارگێڕییەکان لە کاتی بانگەشەدا.\n\nت. دانانی ڕێسا بۆ مێدیاکان لە کاتی هەڵبژاردن بۆ مسۆگەرکردنی یەکسانیی دەرفەتەکان.\n\nج. ڕێکخستنی دەنگدانی دیاسپۆرا بە هاوئاهەنگی لەگەڵ \"ناوەندی نیشتمانیی دیاسپۆرا\".\n\nچ. لێکۆڵینەوەی سەرەتایی لە هەر تانە و سکاڵایەکی هەڵبژاردن.\n\nح. ڕاییکردنی پرۆسەی ژماردن و جیاکردنەوەی دەنگەکان بە شێوازێکی خێرا و ڕووەن.\n\nچوارەم: ڕوونایی تەکنەلۆژی و پەیوەندی بە دەوڵەتی ژیرەوە\n\n٤.١. کۆمیسیۆن پابەندە بە بەکارهێنانی تواناکانی \"دەوڵەتی ژیر\" بۆ دروستکردنی پەڕگاڵێکی دەنگدانی دیجیتاڵیی پارێزراو کە ئەگەری دەستکاری تێدا سفر بێت.\n\n٤.٢. گشت داتا و ئەنجامەکان دەبێت بە شێوەیەکی زیندوو و ساتوەختی بۆ چاودێرانی نێودەوڵەتی و ڕای گشتی ئاشکرا بکرێن.\n\n٤.٣. ژێرخانی دیجیتاڵیی هەڵبژاردن وەک بەشێک لە ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و لەلایەن \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\"ـیەوە دەپارێزرێت.\n\nپێنجەم: پشتڕاستکردنەوەی ئەنجامەکان\n\n٥.١. ڕاگەیاندنی ئەنجامە بەراییەکان مافی تاقانەی کۆمیسیۆنە و هیچ لایەنێکی تر بۆی نییە پێشوەختە ئەنجام بڵاو بکاتەوە.\n\n٥.٢. ئەنجامەکان تەنیا دوای پشتڕاستکردنەوەی کۆتایی لەلایەن دادگای باڵاوە دەبنە بڕیاری پابەندکەر و جێبەجێ دەکرێن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4329",
          "sourceIndex": 4329,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگە و فەرمانی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگە و فەرمانی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4330",
          "sourceIndex": 4330,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان، وەک مەکۆی تاقانە و باڵای ڕاییکردنی ویستمەندیی نەتەوە، بەرپرسیارە لە بەڕێوەبردن و سەرپەرشتیکردنی گشت هەڵبژاردنە نیشتمانی، خۆماڵی و ڕاپرسییە گشتییەکان لە کۆماری کوردستاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان"
            },
            {
              "text": "، وەک مەکۆی تاقانە و باڵای ڕاییکردنی ویستمەندیی نەتەوە، بەرپرسیارە لە بەڕێوەبردن و سەرپەرشتیکردنی گشت هەڵبژاردنە نیشتمانی، خۆماڵی و ڕاپرسییە گشتییەکان لە کۆماری کوردستاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4329"
        },
        {
          "id": "p4331",
          "sourceIndex": 4331,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم دامەزراوەیە خاوەنی سەربەخۆیی ڕەهای دارایی، کارگێڕی و قانوونییە؛ هیچ دەسەڵاتێکی دەوڵەت بۆی نییە دەست بخاتە ناو کاروباری تەکنیکی و بڕیارەکانی کۆمیسیۆنەوە، بە مەبەستی پاراستنی بێگەردیی دەنگی شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دامەزراوەیە خاوەنی سەربەخۆیی ڕەهای دارایی، کارگێڕی و قانوونییە؛ هیچ دەسەڵاتێکی دەوڵەت بۆی نییە دەست بخاتە ناو کاروباری تەکنیکی و بڕیارەکانی کۆمیسیۆنەوە، بە مەبەستی پاراستنی بێگەردیی دەنگی شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4329"
        },
        {
          "id": "p4332",
          "sourceIndex": 4332,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێکهاتە و پاراستنی سەربەخۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێکهاتە و پاراستنی سەربەخۆیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4333",
          "sourceIndex": 4333,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. کۆمیسیۆن لەلایەن \"کۆڕی کۆمیسیاران\"ـەوە بەڕێوە دەبرێ کە لە حەوت (٧) ئەندامی پسپۆڕ لە بوارەکانی قانوونی دەستووری، تەکنەلۆژیای زانیاری و کارگێڕی پێکدێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆمیسیۆن لەلایەن \"کۆڕی کۆمیسیاران\"ـەوە بەڕێوە دەبر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "لە حەوت (٧) ئەندامی پسپۆڕ لە بوارەکانی قانوونی دەستووری، تەکنەلۆژیای زانیاری و کارگێڕی پێکدێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4332"
        },
        {
          "id": "p4334",
          "sourceIndex": 4334,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەندامان لەسەر پێشنیازی مەکۆی ژیران و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی بۆ خولێکی شەش ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن، تاوەکوو دوور بن لە گوشاری دەسەڵاتی ڕایەدار.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەندامان لەسەر پێشنیازی مەکۆی ژیران"
            },
            {
              "text": " و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی ئەندامانی مەکۆی نیشتمانی بۆ خولێکی شەش ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن، تاوەکوو دوور بن لە گوشاری دەسەڵاتی ڕایەدار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4332"
        },
        {
          "id": "p4335",
          "sourceIndex": 4335,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. بێلایەنیی ئەندامان مەرجی بەردەوامیی ڕاژەکردنە؛ هەر ئەندامێک لایەنگریی پارت یان وارگێڕیی لێ بسەلمێنرێت، بە بڕیاری دادگای باڵا لە پۆستەکەی لادەبرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بێلایەنیی ئەندامان مەرجی بەردەوامیی ڕاژەکردنە؛ هەر ئەندامێک لایەنگریی پارت یان وارگێڕیی لێ بسەلمێنرێت، بە بڕیاری دادگای باڵا لە پۆستەکەی لادەبرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4332"
        },
        {
          "id": "p4336",
          "sourceIndex": 4336,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٤. پارێزبەندیی قانوونیی بۆ کۆمیسیاران مسۆگەر دەکرێت تاوەکوو بتوانن بەبێ ترس لە تۆڵەسەندنەوەی وارگێڕیی، ئەرکەکانیان ڕاپەڕێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "پارێزبەندیی قانوونیی بۆ کۆمیسیاران مسۆگەر دەکرێت تاوەکوو بتوانن بەبێ ترس لە تۆڵەسەندنەوەی وارگێڕیی، ئەرکەکانیان ڕاپەڕێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4332"
        },
        {
          "id": "p4337",
          "sourceIndex": 4337,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: دەسەڵاتە ڕایەدارییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: دەسەڵاتە ڕایەدارییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4338",
          "sourceIndex": 4338,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. کۆمیسیۆن ئەرکدارە بە ئەنجامدانی ئەم فەرمانە پسپۆڕییانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆمیسیۆن ئەرکدارە بە ئەنجامدانی ئەم فەرمانە پسپۆڕییانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4337"
        },
        {
          "id": "p4339",
          "sourceIndex": 4339,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. داڕشتنی تۆماری نیشتمانیی دەنگدەران لەسەر بنەمای شوناسی دیجیتاڵی (KN-ID).",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. داڕشتنی تۆماری نیشتمانیی دەنگدەران لەسەر بنەمای شوناسی دیجیتاڵی"
            },
            {
              "text": " (KN-ID)."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4338"
        },
        {
          "id": "p4340",
          "sourceIndex": 4340,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دیاریکردنی ستانداردە توندەکانی پاڵاوتن بۆ کاندیدەکان بەپێی بنەماکانی دەستوور.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دیاریکردنی ستانداردە توندەکانی پاڵاوتن بۆ کاندیدەکان بەپێی بنەماکانی دەستوور"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4338"
        },
        {
          "id": "p4341",
          "sourceIndex": 4341,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. چاودێریکردنی وردی سەرچاوە داراییەکانی پارتە وارگێڕییەکان لە کاتی بانگەشەدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. چاودێریکردنی وردی سەرچاوە داراییەکانی پارتە وارگێڕییەکان لە کاتی بانگەشەدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4338"
        },
        {
          "id": "p4342",
          "sourceIndex": 4342,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. دانانی ڕێسا بۆ مێدیاکان لە کاتی هەڵبژاردن بۆ مسۆگەرکردنی یەکسانیی دەرفەتەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. دانانی ڕێسا بۆ مێدیاکان لە کاتی هەڵبژاردن بۆ مسۆگەرکردنی یەکسانیی دەرفەتەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4338"
        },
        {
          "id": "p4343",
          "sourceIndex": 4343,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. ڕێکخستنی دەنگدانی دیاسپۆرا بە هاوئاهەنگی لەگەڵ \"ناوەندی نیشتمانیی دیاسپۆرا\".",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. ڕێکخستنی دەنگدانی دیاسپۆرا"
            },
            {
              "text": " بە هاوئاهەنگی لەگەڵ \"ناوەندی نیشتمانیی دیاسپۆرا"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4338"
        },
        {
          "id": "p4344",
          "sourceIndex": 4344,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. لێکۆڵینەوەی سەرەتایی لە هەر تانە و سکاڵایەکی هەڵبژاردن.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. لێکۆڵینەوەی سەرەتایی لە هەر تانە و سکاڵایەکی هەڵبژاردن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4338"
        },
        {
          "id": "p4345",
          "sourceIndex": 4345,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ح. ڕاییکردنی پرۆسەی ژماردن و جیاکردنەوەی دەنگەکان بە شێوازێکی خێرا و ڕووەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. ڕاییکردنی پرۆسەی ژماردن و جیاکردنەوەی دەنگەکان بە شێوازێکی خێرا و ڕووەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4338"
        },
        {
          "id": "p4346",
          "sourceIndex": 4346,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕوونایی تەکنەلۆژی و پەیوەندی بە دەوڵەتی ژیرەوە",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕوونایی"
            },
            {
              "text": " تەکنەلۆژی و پەیوەندی بە دەوڵەتی ژیرەوە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4347",
          "sourceIndex": 4347,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. کۆمیسیۆن پابەندە بە بەکارهێنانی تواناکانی \"دەوڵەتی ژیر\" بۆ دروستکردنی پەڕگاڵێکی دەنگدانی دیجیتاڵیی پارێزراو کە ئەگەری دەستکاری تێدا سفر بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆمیسیۆن پابەندە بە بەکارهێنانی تواناکانی \"دەوڵەتی ژیر\" بۆ دروستکردنی پەڕگاڵێکی دەنگدانی دیجیتاڵیی پارێزراو کە ئەگەری دەستکاری تێدا سفر بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4346"
        },
        {
          "id": "p4348",
          "sourceIndex": 4348,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. گشت داتا و ئەنجامەکان دەبێت بە شێوەیەکی زیندوو و ساتوەختی بۆ چاودێرانی نێودەوڵەتی و ڕای گشتی ئاشکرا بکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گشت داتا و ئەنجامەکان دەبێت بە شێوەیەکی زیندوو و ساتوەختی بۆ چاودێرانی نێودەوڵەتی و ڕای گشتی ئاشکرا بکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4346"
        },
        {
          "id": "p4349",
          "sourceIndex": 4349,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. ژێرخانی دیجیتاڵیی هەڵبژاردن وەک بەشێک لە ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و لەلایەن \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\"ـیەوە دەپارێزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ژێرخانی دیجیتاڵیی هەڵبژاردن وەک بەشێک لە ئاسایشی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت و لەلایەن \"دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\"ـیەوە دەپارێزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4346"
        },
        {
          "id": "p4350",
          "sourceIndex": 4350,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: پشتڕاستکردنەوەی ئەنجامەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: پشتڕاستکردنەوەی ئەنجامەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4351",
          "sourceIndex": 4351,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. ڕاگەیاندنی ئەنجامە بەراییەکان مافی تاقانەی کۆمیسیۆنە و هیچ لایەنێکی تر بۆی نییە پێشوەختە ئەنجام بڵاو بکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕاگەیاندنی ئەنجامە بەراییەکان مافی تاقانەی کۆمیسیۆنە و هیچ لایەنێکی تر بۆی نییە پێشوەختە ئەنجام بڵاو بکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4350"
        },
        {
          "id": "p4352",
          "sourceIndex": 4352,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئەنجامەکان تەنیا دوای پشتڕاستکردنەوەی کۆتایی لەلایەن دادگای باڵاوە دەبنە بڕیاری پابەندکەر و جێبەجێ دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەنجامەکان تەنیا دوای پشتڕاستکردنەوەی کۆتایی لەلایەن دادگای باڵاوە دەبنە بڕیاری پابەندکەر و جێبەجێ دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4350"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 134,
      "slug": "clause-134",
      "articleNumber": 134,
      "status": "published",
      "chapterId": 14,
      "title": "دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی",
      "body": "یەکەم: پێگە و فەرمانی دەستووری\n\n١.١. دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی، دامەزراوەیەکی سەربەخۆی دەستوورییە و ئەرکی پاراستنی سامانی گشتی، چەسپاندنی دەستپاکی لە کایە دەوڵەتییەکان و ڕیشەکێشکردنی هەر جۆرە هەوڵێکی \"جەردەسالاری\" لە ئەستۆدایە.\n\n١.٢. ئەم دەستەیە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی ڕەهای کارگێڕی و داراییە. هیچ هێز و بەرپرسێکی ڕایەدار مافی دەستێوەردان، پەکخستن یان ئاڕاستەکردنی کارەکانی ئەم دەستەیەی نییە.\n\nدوویەم: پێکهاتە و مەرجەکانی ئەندامێتی\n\n٢.١. دەستەکە لەلایەن ئەنجومەنێکی پێنج کەسی لە پسپۆڕانی بوارەکانی قانوون، دارایی و وردبینییەوە بەڕێوە دەبرێت.\n\n٢.٢. سەرۆک و ئەندامانی دەستەکە لەسەر پێشنیازی \"مەکۆی ژیران\" و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ڕەهای ئەندامانی \"مەکۆی نیشتمانی\" بۆ خولێکی حەوت ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن، تاوەکوو دوور بن لە گۆڕانکارییە وارگێڕییە کورتخایەنەکان.\n\n٢.٣. ئەندامانی ئەم دەستەیە خاوەنی پارێزبەندیی قانوونیین لە کاتی ڕاپەڕاندنی ئەرکەکانیاندا و تەنیا لە باریی تێوەگلانیان لە پێشێلکاریی دەستووری، لەلایەن دادگای باڵاوە لێپرسینەوەیان لەگەڵ دەکرێت.\n\nسێیەم: دەسەڵاتە پسپۆڕییەکان\n\n٣.١. دەستەی پاکڕەوشتی ئەم دەسەڵاتە دەستوورییە یەکلاکەرەوەیانەی پێ دەسپێردرێت:\n\nئا. وردبینی و چاودێریکردنی بێوچانی گشت گرێبەستە گەورەکانی دەوڵەت و هەڵسوکەوتە داراییە ستراتیژییەکان.\n\nب. پشکنینی ڕاستی و دروستیی فۆرمی ئاشکراکردنی سامانی بەرپرسانی باڵا، بە سەرکۆماریشەوە.\n\nپ. لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ لە هەر سکاڵایەک یان گومانێکی گەندەڵی لە هەموو جومگەکانی دەوڵەتدا.\n\nت. ڕەوانەکردنی ڕاستەوخۆی دۆسیە تاوانکارییەکان بۆ داخوازکاری گشتی و دادگای تایبەتمەند بەبێ پێویستی بە مۆڵەتی پێشوەختە لە هیچ لایەنێک.\n\nج. هاوئاهەنگی لەگەڵ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان بۆ بەدواداچوون و گێڕانەوەی ئەو سامانە نیشتمانییانەی کە بە ناقانوونیی براونەتە دەرەوەی وڵات.\n\nچ. پەرەپێدانی پرۆگرامی پەروەردەیی بۆ چەسپاندنی کولتووری پاکڕەوشتی و ڕوونایەتی لە کۆمەڵگادا.\n\nچوارەم: پاراستنی ئاشکراکەران و ڕوونایەتی\n\n٤.١. دەستەکە پابەندە بە دابینکردنی پاراستنی تەواوی قانوونیی، پیشەیی و کەسی بۆ ئەو ئاشکراکەرانەی کە زانیاری لەسەر گەندەڵی دەگەیەنن؛ هەر هەوڵێک بۆ تۆڵەسەندنەوە لێیان، بە تاوانێکی قورس هەژمار دەکرێت.\n\n٤.٢. دەستەکە پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی وەرزی و ساڵانەی ڕووەن بۆ ڕای گشتی، کە تێیدا ئاستی پاکڕەوشتی لە دامەزراوەکان و دەرەنجامی لێکۆڵینەوەکان (بەبێ زیانگەیاندن بە پرۆسەی دادوەری) ڕوون کرابێتەوە.\n\nپێنجەم: وەڵامدەرەوەیی\n\n٥.١. سەرەڕای سەربەخۆییەکەی، دەستەی پاکڕەوشتی لە ڕووی کارایی و پابەندبوون بە بودجەوە لەبەرامبەر مەکۆی نیشتمانییدا وەڵامدەرەوەیە، بەڵام ئەم چاودێرییە نابێت بوار بدات بە دەستێوەردان لە ناوەڕۆکی لێکۆڵینەوەکان.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4354",
          "sourceIndex": 4354,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگە و فەرمانی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگە و فەرمانی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4355",
          "sourceIndex": 4355,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی، دامەزراوەیەکی سەربەخۆی دەستوورییە و ئەرکی پاراستنی سامانی گشتی، چەسپاندنی دەستپاکی لە کایە دەوڵەتییەکان و ڕیشەکێشکردنی هەر جۆرە هەوڵێکی \"جەردەسالاری\" لە ئەستۆدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی"
            },
            {
              "text": "، دامەزراوەیەکی سەربەخۆی دەستوورییە و ئەرکی پاراستنی سامانی گشتی، چەسپاندنی دەستپاکی لە کایە دەوڵەتییەکان و ڕیشەکێشکردنی هەر جۆرە هەوڵێکی \"جەردەسالاری"
            },
            {
              "text": "\" لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4354"
        },
        {
          "id": "p4356",
          "sourceIndex": 4356,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم دەستەیە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی ڕەهای کارگێڕی و داراییە. هیچ هێز و بەرپرسێکی ڕایەدار مافی دەستێوەردان، پەکخستن یان ئاڕاستەکردنی کارەکانی ئەم دەستەیەی نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەستەیە خاوەنی کەسایەتیی قانوونیی و سەربەخۆیی ڕەهای کارگێڕی و داراییە. هیچ هێز و بەرپرسێکی ڕایەدار مافی دەستێوەردان، پەکخستن یان ئاڕاستەکردنی کارەکانی ئەم دەستەیەی نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4354"
        },
        {
          "id": "p4357",
          "sourceIndex": 4357,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: پێکهاتە و مەرجەکانی ئەندامێتی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": پێکهاتە و مەرجەکانی ئەندامێتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4358",
          "sourceIndex": 4358,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەستەکە لەلایەن ئەنجومەنێکی پێنج کەسی لە پسپۆڕانی بوارەکانی قانوون، دارایی و وردبینییەوە بەڕێوە دەبرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەکە لەلایەن ئەنجومەنێکی پێنج کەسی لە پسپۆڕانی بوارەکانی قانوون، دارایی و وردبینییەوە بەڕێوە دەبرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4357"
        },
        {
          "id": "p4359",
          "sourceIndex": 4359,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. سەرۆک و ئەندامانی دەستەکە لەسەر پێشنیازی \"مەکۆی ژیران\" و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ڕەهای ئەندامانی \"مەکۆی نیشتمانی\" بۆ خولێکی حەوت ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن، تاوەکوو دوور بن لە گۆڕانکارییە وارگێڕییە کورتخایەنەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرۆک و ئەندامانی دەستەکە لەسەر پێشنیازی \"مەکۆی ژیران\" و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ڕەهای ئەندامانی \"مەکۆی نیشتمانی\" بۆ خولێکی حەوت ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن، تاوەکوو دوور بن لە گۆڕانکارییە وارگێڕییە کورتخایەنەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4357"
        },
        {
          "id": "p4360",
          "sourceIndex": 4360,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. ئەندامانی ئەم دەستەیە خاوەنی پارێزبەندیی قانوونیین لە کاتی ڕاپەڕاندنی ئەرکەکانیاندا و تەنیا لە باریی تێوەگلانیان لە پێشێلکاریی دەستووری، لەلایەن دادگای باڵاوە لێپرسینەوەیان لەگەڵ دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئەندامانی ئەم دەستەیە خاوەنی پارێزبەندیی قانوونیین لە کاتی ڕاپەڕاندنی ئەرکەکانیاندا و تەنیا لە باریی تێوەگلانیان لە پێشێلکاریی دەستووری، لەلایەن دادگای باڵاوە لێپرسینەوەیان لەگەڵ دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4357"
        },
        {
          "id": "p4361",
          "sourceIndex": 4361,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: دەسەڵاتە پسپۆڕییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: دەسەڵاتە پسپۆڕییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4362",
          "sourceIndex": 4362,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەستەی پاکڕەوشتی ئەم دەسەڵاتە دەستوورییە یەکلاکەرەوەیانەی پێ دەسپێردرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەی پاکڕەوشتی ئەم دەسەڵاتە دەستوورییە یەکلاکەرەوەیانەی پێ دەسپێردرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4361"
        },
        {
          "id": "p4363",
          "sourceIndex": 4363,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. وردبینی و چاودێریکردنی بێوچانی گشت گرێبەستە گەورەکانی دەوڵەت و هەڵسوکەوتە داراییە ستراتیژییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. وردبینی و چاودێریکردنی بێوچانی گشت گرێبەستە گەورەکانی دەوڵەت و هەڵسوکەوتە داراییە ستراتیژییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4362"
        },
        {
          "id": "p4364",
          "sourceIndex": 4364,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پشکنینی ڕاستی و دروستیی فۆرمی ئاشکراکردنی سامانی بەرپرسانی باڵا، بە سەرکۆماریشەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پشکنینی ڕاستی و دروستیی فۆرمی ئاشکراکردنی سامانی بەرپرسانی باڵا، بە سەرکۆماریشەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4362"
        },
        {
          "id": "p4365",
          "sourceIndex": 4365,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ لە هەر سکاڵایەک یان گومانێکی گەندەڵی لە هەموو جومگەکانی دەوڵەتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ لە هەر سکاڵایەک یان گومانێکی گەندەڵی لە هەموو جومگەکانی دەوڵەتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4362"
        },
        {
          "id": "p4366",
          "sourceIndex": 4366,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ڕەوانەکردنی ڕاستەوخۆی دۆسیە تاوانکارییەکان بۆ داخوازکاری گشتی و دادگای تایبەتمەند بەبێ پێویستی بە مۆڵەتی پێشوەختە لە هیچ لایەنێک.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ڕەوانەکردنی ڕاستەوخۆی دۆسیە تاوانکارییەکان بۆ داخوازکاری گشتی و دادگای تایبەتمەند بەبێ پێویستی بە مۆڵەتی پێشوەختە لە هیچ لایەنێک"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4362"
        },
        {
          "id": "p4367",
          "sourceIndex": 4367,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. هاوئاهەنگی لەگەڵ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان بۆ بەدواداچوون و گێڕانەوەی ئەو سامانە نیشتمانییانەی کە بە ناقانوونیی براونەتە دەرەوەی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. هاوئاهەنگی لەگەڵ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان بۆ بەدواداچوون و گێڕانەوەی ئەو سامانە نیشتمانییانەی کە بە ناقانوونیی براونەتە دەرەوەی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4362"
        },
        {
          "id": "p4368",
          "sourceIndex": 4368,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. پەرەپێدانی پرۆگرامی پەروەردەیی بۆ چەسپاندنی کولتووری پاکڕەوشتی و ڕوونایەتی لە کۆمەڵگادا.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. پەرەپێدانی پرۆگرامی پەروەردەیی بۆ چەسپاندنی کولتووری پاکڕەوشتی و ڕوونایەتی لە کۆمەڵگادا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4362"
        },
        {
          "id": "p4369",
          "sourceIndex": 4369,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: پاراستنی ئاشکراکەران و ڕوونایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: پاراستنی ئاشکراکەران و ڕوونایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4370",
          "sourceIndex": 4370,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەستەکە پابەندە بە دابینکردنی پاراستنی تەواوی قانوونیی، پیشەیی و کەسی بۆ ئەو ئاشکراکەرانەی کە زانیاری لەسەر گەندەڵی دەگەیەنن؛ هەر هەوڵێک بۆ تۆڵەسەندنەوە لێیان، بە تاوانێکی قورس هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەکە پابەندە بە دابینکردنی پاراستنی تەواوی قانوونیی، پیشەیی و کەسی بۆ ئەو ئاشکراکەرانەی کە زانیاری لەسەر گەندەڵی دەگەیەنن؛ هەر هەوڵێک بۆ تۆڵەسەندنەوە لێیان، بە تاوانێکی قورس هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4369"
        },
        {
          "id": "p4371",
          "sourceIndex": 4371,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. دەستەکە پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی وەرزی و ساڵانەی ڕووەن بۆ ڕای گشتی، کە تێیدا ئاستی پاکڕەوشتی لە دامەزراوەکان و دەرەنجامی لێکۆڵینەوەکان (بەبێ زیانگەیاندن بە پرۆسەی دادوەری) ڕوون کرابێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەستەکە پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی وەرزی و ساڵانەی ڕووەن"
            },
            {
              "text": " بۆ ڕای گشتی، کە تێیدا ئاستی پاکڕەوشتی لە دامەزراوەکان و دەرەنجامی لێکۆڵینەوەکان (بەبێ زیانگەیاندن بە پرۆسەی دادوەری) ڕوون کرابێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4369"
        },
        {
          "id": "p4372",
          "sourceIndex": 4372,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: وەڵامدەرەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: وەڵامدەرەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4373",
          "sourceIndex": 4373,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. سەرەڕای سەربەخۆییەکەی، دەستەی پاکڕەوشتی لە ڕووی کارایی و پابەندبوون بە بودجەوە لەبەرامبەر مەکۆی نیشتمانییدا وەڵامدەرەوەیە، بەڵام ئەم چاودێرییە نابێت بوار بدات بە دەستێوەردان لە ناوەڕۆکی لێکۆڵینەوەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرەڕای سەربەخۆییەکەی، دەستەی پاکڕەوشتی لە ڕووی کارایی و پابەندبوون بە بودجەوە لەبەرامبەر مەکۆی نیشتمانییدا وەڵامدەرەوەیە، بەڵام ئەم چاودێرییە نابێت بوار بدات بە دەستێوەردان لە ناوەڕۆکی لێکۆڵینەوەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4372"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 135,
      "slug": "clause-135",
      "articleNumber": 135,
      "status": "published",
      "chapterId": 14,
      "title": "دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ و نووسینگەی کاریاری نیشتمانی",
      "body": "یەکەم: پێگە و فەرمانی دەستووری\n\n١.١. دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ و نووسینگەی کاریاری نیشتمانی وەک ویژدانی بێلایەنی دەوڵەت، بەرپرسیارە لە چاودێریکردنی پابەندبوونی گشت دامەزراوەکانی کۆمار بە مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان و پاراستنی تاک لە هەر جۆرە ستەم، کەمتەرخەمی، یان ناڕەواییەکی کارگێڕیی.\n\n١.٢. ئەم دەستەیە خاوەنی سەربەخۆیی ڕەهای دارایی و کارگێڕییە. بۆ مسۆگەرکردنی بێلایەنی، دەستەکە لە دەرەوەی پەیکەری هەر سێ دەسەڵاتەکە (قانووندانان، ڕایەدار، دادوەری) دەوەستێت و وەک چاودێرێکی سەربەخۆ تەنیا لەبەرامبەر \"دەستوور\"ـدا وەڵامدەرەوەیە.\n\nدوویەم: ئەرکە ستراتیژییەکانی پاراستن\n\n٢.١. دەستەکە ئەرکدارە بە ڕاییکردنی ئەم فەرمانانە:\n\nئا. وەرگرتن و لێکۆڵینەوە لە سکاڵای شارۆمەندان دژی بڕیارە نادادپەروەرەکان یان ڕەفتارە کارگێڕییە ناتەندروستەکانی دەزگا دەوڵەتییەکان.\n\nب. چاودێریکردنی بێپسانەوەی ڕەوشی زیندانەکان، بنکەکانی دەستبەسەرکردن و نەخۆشخانە دەروونییەکان، بۆ دڵنیابوون لە نەبوونی هیچ جۆرە ئەشکەنجە و هەڵسوکەوتێکی سووکایەتیپێکەر.\n\nپ. ناوبژیوانی لەنێوان شارۆمەند و دەزگاکانی دەوڵەت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان پێش گەیشتنیان بە دادگا.\n\nت. پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی قانوونیی بۆ چاککردنی ئەو ڕێسا کارگێڕییانەی کە دەبنە هۆی پێشێلکردنی مافەکان.\n\nسێیەم: دەسەڵاتەکانی پشکنین و دەستگەیشتن\n\n٣.١. بۆ دڵنیابوون لە کارایی دەستەکە، ئەم دەسەڵاتە دەستوورییانەی پێ دەدرێت:\n\nئا. مافی دەستگەیشتنی بێ مەرج و لەناکاو بە گشت دامەزراوە دەوڵەتی، سەربازی و هەدارییەکان بە مەبەستی پشکنین.\n\nب. دەسەڵاتی بانگهێشتکردنی هەر بەرپرس و کارمەندێکی دەوڵەت بۆ پێشکەشکردنی زانیاری و گەواییدان.\n\nپ. مافی بینینی گشت بەڵگەنامە و تۆمارە فەرمییەکان کە پەیوەندییان بە دۆسیەی پێشێلکارییەکانەوە هەیە.\n\nت. بڵاوکردنەوەی \"لیستی ڕەشی پێشێلکاران\" بۆ ئەو دامەزراوە و بەرپرسانەی کە بە شێوەیەکی سیستماتیک ڕێز لە مافەکانی شارۆمەند ناگرن.\n\nج. جووڵاندنی داخوازی قانوونیی لە دادگای باڵا لەو بارانەی کە پێشێلکارییەکان گەوهەری دەستوور دەخەنە مەترسییەوە.\n\nچوارەم: دانانی کاریاری نیشتمانی و پاراستنی پیشەیی\n\n٤.١. کاریاری نیشتمانی و ئەندامانی ئەنجومەنی دەستەکە، لە نێوان پسپۆڕانی بێلایەنی بواری قانوون و مافەکانی مرۆڤ، لەسەر پێشنیازی \"مەکۆی ژیران\" و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی ئەندامانی \"مەکۆی نیشتمانی\" بۆ خولێکی شەش ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن.\n\n٤.٢. ئەندامانی دەستەکە و ستافی لێکۆڵەر خاوەنی پارێزبەندیی قانوونیین و ناشێت بەهۆی کار و ڕاپۆرتەکانیانەوە ڕووبەڕووی گوشار، لادان لە پۆست، یان لێپرسینەوە ببنەوە، مەگەر بە بڕیاری دادگای باڵا و بەهۆی تاوانێکی سەلمێنراوەوە بێت.\n\n٤.٣. دەستەکە پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی ساڵانەی گشتگیر بۆ ڕای گشتی، کە تێیدا بە ڕاشکاوی ئاستی پابەندبوونی دەوڵەت بە مافەکانی مرۆڤ و دادی کارگێڕی تێدا دەخرێتە ڕوو.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4375",
          "sourceIndex": 4375,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگە و فەرمانی دەستووری",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگە و فەرمانی دەستووری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4376",
          "sourceIndex": 4376,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ و نووسینگەی کاریاری نیشتمانی وەک ویژدانی بێلایەنی دەوڵەت، بەرپرسیارە لە چاودێریکردنی پابەندبوونی گشت دامەزراوەکانی کۆمار بە مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان و پاراستنی تاک لە هەر جۆرە ستەم، کەمتەرخەمی، یان ناڕەواییەکی کارگێڕیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ"
            },
            {
              "text": " و نووسینگەی کاریاری نیشتمانی وەک ویژدانی بێلایەنی دەوڵەت، بەرپرسیارە لە چاودێریکردنی پابەندبوونی گشت دامەزراوەکانی کۆمار بە مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان و پاراستنی تاک لە هەر جۆرە ستەم، کەمتەرخەمی، یان ناڕەواییەکی کارگێڕیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4375"
        },
        {
          "id": "p4377",
          "sourceIndex": 4377,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم دەستەیە خاوەنی سەربەخۆیی ڕەهای دارایی و کارگێڕییە. بۆ مسۆگەرکردنی بێلایەنی، دەستەکە لە دەرەوەی پەیکەری هەر سێ دەسەڵاتەکە (قانووندانان، ڕایەدار، دادوەری) دەوەستێت و وەک چاودێرێکی سەربەخۆ تەنیا لەبەرامبەر \"دەستوور\"ـدا وەڵامدەرەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەستەیە خاوەنی سەربەخۆیی ڕەهای دارایی و کارگێڕییە. بۆ مسۆگەرکردنی بێلایەنی، دەستەکە لە دەرەوەی پەیکەری هەر سێ دەسەڵاتەکە (قانووندانان، ڕایەدار، دادوەری) دەوەستێت و وەک چاودێرێکی سەربەخۆ تەنیا لەبەرامبەر \"دەستوور\"ـدا وەڵامدەرەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4375"
        },
        {
          "id": "p4378",
          "sourceIndex": 4378,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: ئەرکە ستراتیژییەکانی پاراستن",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": ئەرکە ستراتیژییەکانی پاراستن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4379",
          "sourceIndex": 4379,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەستەکە ئەرکدارە بە ڕاییکردنی ئەم فەرمانانە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەکە ئەرکدارە بە ڕاییکردنی ئەم فەرمانانە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4378"
        },
        {
          "id": "p4380",
          "sourceIndex": 4380,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. وەرگرتن و لێکۆڵینەوە لە سکاڵای شارۆمەندان دژی بڕیارە نادادپەروەرەکان یان ڕەفتارە کارگێڕییە ناتەندروستەکانی دەزگا دەوڵەتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. وەرگرتن و لێکۆڵینەوە لە سکاڵای شارۆمەندان دژی بڕیارە نادادپەروەرەکان یان ڕەفتارە کارگێڕییە ناتەندروستەکانی دەزگا دەوڵەتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4379"
        },
        {
          "id": "p4381",
          "sourceIndex": 4381,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. چاودێریکردنی بێپسانەوەی ڕەوشی زیندانەکان، بنکەکانی دەستبەسەرکردن و نەخۆشخانە دەروونییەکان، بۆ دڵنیابوون لە نەبوونی هیچ جۆرە ئەشکەنجە و هەڵسوکەوتێکی سووکایەتیپێکەر.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. چاودێریکردنی بێپسانەوەی ڕەوشی زیندانەکان، بنکەکانی دەستبەسەرکردن و نەخۆشخانە دەروونییەکان، بۆ دڵنیابوون لە نەبوونی هیچ جۆرە ئەشکەنجە و هەڵسوکەوتێکی سووکایەتیپێکەر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4379"
        },
        {
          "id": "p4382",
          "sourceIndex": 4382,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ناوبژیوانی لەنێوان شارۆمەند و دەزگاکانی دەوڵەت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان پێش گەیشتنیان بە دادگا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ناوبژیوانی لەنێوان شارۆمەند و دەزگاکانی دەوڵەت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان پێش گەیشتنیان بە دادگا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4379"
        },
        {
          "id": "p4383",
          "sourceIndex": 4383,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی قانوونیی بۆ چاککردنی ئەو ڕێسا کارگێڕییانەی کە دەبنە هۆی پێشێلکردنی مافەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پێشکەشکردنی ڕاسپاردەی قانوونیی بۆ چاککردنی ئەو ڕێسا کارگێڕییانەی کە دەبنە هۆی پێشێلکردنی مافەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4379"
        },
        {
          "id": "p4384",
          "sourceIndex": 4384,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: دەسەڵاتەکانی پشکنین و دەستگەیشتن",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: دەسەڵاتەکانی پشکنین و دەستگەیشتن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4385",
          "sourceIndex": 4385,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. بۆ دڵنیابوون لە کارایی دەستەکە، ئەم دەسەڵاتە دەستوورییانەی پێ دەدرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ دڵنیابوون لە کارایی دەستەکە، ئەم دەسەڵاتە دەستوورییانەی پێ دەدرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4384"
        },
        {
          "id": "p4386",
          "sourceIndex": 4386,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مافی دەستگەیشتنی بێ مەرج و لەناکاو بە گشت دامەزراوە دەوڵەتی، سەربازی و هەدارییەکان بە مەبەستی پشکنین.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مافی دەستگەیشتنی بێ مەرج و لەناکاو بە گشت دامەزراوە دەوڵەتی، سەربازی و هەدارییەکان بە مەبەستی پشکنین"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4385"
        },
        {
          "id": "p4387",
          "sourceIndex": 4387,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دەسەڵاتی بانگهێشتکردنی هەر بەرپرس و کارمەندێکی دەوڵەت بۆ پێشکەشکردنی زانیاری و گەواییدان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دەسەڵاتی بانگهێشتکردنی هەر بەرپرس و کارمەندێکی دەوڵەت بۆ پێشکەشکردنی زانیاری و گەواییدان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4385"
        },
        {
          "id": "p4388",
          "sourceIndex": 4388,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. مافی بینینی گشت بەڵگەنامە و تۆمارە فەرمییەکان کە پەیوەندییان بە دۆسیەی پێشێلکارییەکانەوە هەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. مافی بینینی گشت بەڵگەنامە و تۆمارە فەرمییەکان کە پەیوەندییان بە دۆسیەی پێشێلکارییەکانەوە هەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4385"
        },
        {
          "id": "p4389",
          "sourceIndex": 4389,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بڵاوکردنەوەی \"لیستی ڕەشی پێشێلکاران\" بۆ ئەو دامەزراوە و بەرپرسانەی کە بە شێوەیەکی سیستماتیک ڕێز لە مافەکانی شارۆمەند ناگرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بڵاوکردنەوەی \"لیستی ڕەشی پێشێلکاران\" بۆ ئەو دامەزراوە و بەرپرسانەی کە بە شێوەیەکی سیستماتیک ڕێز لە مافەکانی شارۆمەند ناگرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4385"
        },
        {
          "id": "p4390",
          "sourceIndex": 4390,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. جووڵاندنی داخوازی قانوونیی لە دادگای باڵا لەو بارانەی کە پێشێلکارییەکان گەوهەری دەستوور دەخەنە مەترسییەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. جووڵاندنی داخوازی قانوونیی لە دادگای باڵا لەو بارانەی کە پێشێلکارییەکان گەوهەری دەستوور دەخەنە مەترسییەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4385"
        },
        {
          "id": "p4391",
          "sourceIndex": 4391,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دانانی کاریاری نیشتمانی و پاراستنی پیشەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دانانی کاریاری نیشتمانی و پاراستنی پیشەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4392",
          "sourceIndex": 4392,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. کاریاری نیشتمانی و ئەندامانی ئەنجومەنی دەستەکە، لە نێوان پسپۆڕانی بێلایەنی بواری قانوون و مافەکانی مرۆڤ، لەسەر پێشنیازی \"مەکۆی ژیران\" و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی ئەندامانی \"مەکۆی نیشتمانی\" بۆ خولێکی شەش ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کاریاری نیشتمانی و ئەندامانی ئەنجومەنی دەستەکە، لە نێوان پسپۆڕانی بێلایەنی بواری قانوون و مافەکانی مرۆڤ، لەسەر پێشنیازی \"مەکۆی ژیران\" و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی ئەندامانی \"مەکۆی نیشتمانی\" بۆ خولێکی شەش ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4391"
        },
        {
          "id": "p4393",
          "sourceIndex": 4393,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. ئەندامانی دەستەکە و ستافی لێکۆڵەر خاوەنی پارێزبەندیی قانوونیین و ناشێت بەهۆی کار و ڕاپۆرتەکانیانەوە ڕووبەڕووی گوشار، لادان لە پۆست، یان لێپرسینەوە ببنەوە، مەگەر بە بڕیاری دادگای باڵا و بەهۆی تاوانێکی سەلمێنراوەوە بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەندامانی دەستەکە و ستافی لێکۆڵەر خاوەنی پارێزبەندیی قانوونیین و ناشێت بەهۆی کار و ڕاپۆرتەکانیانەوە ڕووبەڕووی گوشار، لادان لە پۆست، یان لێپرسینەوە ببنەوە، مەگەر بە بڕیاری دادگای باڵا و بەهۆی تاوانێکی سەلمێنراوەوە بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4391"
        },
        {
          "id": "p4394",
          "sourceIndex": 4394,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٣. دەستەکە پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی ساڵانەی گشتگیر بۆ ڕای گشتی، کە تێیدا بە ڕاشکاوی ئاستی پابەندبوونی دەوڵەت بە مافەکانی مرۆڤ و دادی کارگێڕی تێدا دەخرێتە ڕوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دەستەکە پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی ساڵانەی گشتگیر بۆ ڕای گشتی، کە تێیدا بە ڕاشکاوی ئاستی پابەندبوونی دەوڵەت بە مافەکانی مرۆڤ و دادی کارگێڕی تێدا دەخرێتە ڕوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4391"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 136,
      "slug": "clause-136",
      "articleNumber": 136,
      "status": "published",
      "chapterId": 14,
      "title": "بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر ئایین و باوەڕەکان",
      "body": "یەکەم: پێگەی دەستووریی دەوڵەت\n\n١.١. کۆماری کوردستان دەوڵەتێکی بێلایەنە بەرامبەر بە ئایین و باوەڕەکان؛ دەوڵەت خاوەنی هیچ ئایینێکی فەرمی نییە و لە دوورییەکی یەکسانەوە لە گشت باوەڕ و جهانبینییە جیاوازەکان دەوەستێت.\n\n١.٢. دەوڵەت وەک یەکەیەکی قانوونیی، دان بە ئایین و باوەڕەکاندا دەنێت وەک ڕەهەندێکی شەخسی و کۆمەڵایەتیی شارۆمەندان و ئەرکدارە بە پاراستنی مافی پەرستن و ئەنجامدانی ڕێوڕەسمەکان، بەو مەرجەی لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا ناکۆک نەبن.\n\nدوویەم: جیاکردنەوەی دامەزراوەیی\n\n٢.١. جیاکردنەوەی ڕەها لەنێوان دامەزراوە ئایینییەکان و دامەزراوەکانی دەوڵەتدا هەیە. هیچ دامەزراوەیەکی ئایینی مافی نییە دەست بخاتە ناو بڕیاری وارگێڕی، کارگێڕی، یان دادوەریی وڵاتەوە، یان ئەرکێکی فەرمیی دەوڵەت لە ئەستۆ بگرێت.\n\n٢.٢. سەرچاوەی تاقانە بۆ داڕشتنی قانوون و بڕیارەکان لە کۆماری کوردستاندا، تەنیا \"ئاوەز\"، \"زانست\" و \"بەرژەوەندیی و ئاسایشی نەتەوەیی\"ـە وەک لەم دەستوورەدا ڕێکخراوە. هیچ دەقێکی ئایینی یان مەزهەبی نابێتە سەرچاوەی قانووندانان یان لێکدانەوەی قانوونیی.\n\nسێیەم: پانتایی گشتی و پەروەردەی بێلایەن\n\n٣.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی بێلایەنیی پانتاییە گشتییەکان و دامەزراوە فەرمییەکان؛ لێرەدا ئەم ڕێکارانە پەیڕەو دەکرێن:\n\nئا. پەروەردەی دەوڵەتی لە سەرانسەری وڵاتدا سێکۆلارە و لەسەر بنەمای زانست و بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە دادەمەزرێت.\n\nب. ڕێنەدراوە بودجەی گشتیی دەوڵەت بۆ پەرەپێدان یان بڵاوکردنەوەی ئایینێکی دیاریکراو بەکاربهێنرێت، مەگەر بۆ پاراستنی ئەو شوێنەوارە مێژوویی و کولتوورییانە بێ کە بەشێکن لە پاشماگی نیشتمانیی کوردستان.\n\nپ. بەکارهێنانی هێما ئایینییەکان لە تەلاری فەرمیی دەوڵەت و لە کاتی ڕاپەڕاندنی ئەرکی فەرمیدا ڕێنەدراوە، بۆ دڵنیابوون لەوەی شارۆمەندان بەبێ هەستکردن بە جیاکاری، دەستیان بە ڕاژە گشتییەکان بگات.\n\nچوارەم: ڕێنەدراوکردنی بەکارهێنانی وارگێڕیی ئایین\n\nبەکارهێنانی ئایین، مەزهەب، یان هەر جۆرە باوەڕێکی گیانی بۆ مەبەستی ململانێی وارگێڕی، دروستکردنی پارت یان گرووپی زەبر و پەستان، و هاندانی دووبەرەکیی کۆمەڵایەتی، بە تاوان دژی سەقامگیریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی قانوونیی توند دەبێتەوە.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4396",
          "sourceIndex": 4396,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگەی دەستووریی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگەی دەستووریی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4397",
          "sourceIndex": 4397,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. کۆماری کوردستان دەوڵەتێکی بێلایەنە بەرامبەر بە ئایین و باوەڕەکان؛ دەوڵەت خاوەنی هیچ ئایینێکی فەرمی نییە و لە دوورییەکی یەکسانەوە لە گشت باوەڕ و جهانبینییە جیاوازەکان دەوەستێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "کۆماری کوردستان دەوڵەتێکی بێلایەنە بەرامبەر بە ئایین و باوەڕەکان؛ دەوڵەت خاوەنی هیچ ئایینێکی فەرمی نییە و لە دوورییەکی یەکسانەوە لە گشت باوەڕ و جهانبینییە جیاوازەکان دەوەستێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4396"
        },
        {
          "id": "p4398",
          "sourceIndex": 4398,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. دەوڵەت وەک یەکەیەکی قانوونیی، دان بە ئایین و باوەڕەکاندا دەنێت وەک ڕەهەندێکی شەخسی و کۆمەڵایەتیی شارۆمەندان و ئەرکدارە بە پاراستنی مافی پەرستن و ئەنجامدانی ڕێوڕەسمەکان، بەو مەرجەی لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا ناکۆک نەبن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت وەک یەکەیەکی قانوونیی، دان بە ئایین و باوەڕەکاندا دەنێت وەک ڕەهەندێکی شەخسی و کۆمەڵایەتیی شارۆمەندان و ئەرکدارە بە پاراستنی مافی پەرستن و ئەنجامدانی ڕێوڕەسمەکان، بەو مەرجەی لەگەڵ بنەما نەگۆڕەکانی ئەم دەستوورەدا ناکۆک نەبن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4396"
        },
        {
          "id": "p4399",
          "sourceIndex": 4399,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: جیاکردنەوەی دامەزراوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": جیاکردنەوەی دامەزراوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4400",
          "sourceIndex": 4400,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. جیاکردنەوەی ڕەها لەنێوان دامەزراوە ئایینییەکان و دامەزراوەکانی دەوڵەتدا هەیە. هیچ دامەزراوەیەکی ئایینی مافی نییە دەست بخاتە ناو بڕیاری وارگێڕی، کارگێڕی، یان دادوەریی وڵاتەوە، یان ئەرکێکی فەرمیی دەوڵەت لە ئەستۆ بگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "جیاکردنەوەی ڕەها لەنێوان دامەزراوە ئایینییەکان و دامەزراوەکانی دەوڵەتدا هەیە. هیچ دامەزراوەیەکی ئایینی مافی نییە دەست بخاتە ناو بڕیاری وارگێڕی، کارگێڕی، یان دادوەریی وڵاتەوە، یان ئەرکێکی فەرمیی دەوڵەت لە ئەستۆ بگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4399"
        },
        {
          "id": "p4401",
          "sourceIndex": 4401,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. سەرچاوەی تاقانە بۆ داڕشتنی قانوون و بڕیارەکان لە کۆماری کوردستاندا، تەنیا \"ئاوەز\"، \"زانست\" و \"بەرژەوەندیی و ئاسایشی نەتەوەیی\"ـە وەک لەم دەستوورەدا ڕێکخراوە. هیچ دەقێکی ئایینی یان مەزهەبی نابێتە سەرچاوەی قانووندانان یان لێکدانەوەی قانوونیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرچاوەی تاقانە بۆ داڕشتنی قانوون و بڕیارەکان لە کۆماری کوردستاندا، تەنیا \"ئاوەز\"، \"زانست\" و \"بەرژەوەندیی و ئاسایشی نەتەوەیی\"ـە وەک لەم دەستوورەدا ڕێکخراوە. هیچ دەقێکی ئایینی یان مەزهەبی نابێتە سەرچاوەی قانووندانان یان لێکدانەوەی قانوونیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4399"
        },
        {
          "id": "p4402",
          "sourceIndex": 4402,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: پانتایی گشتی و پەروەردەی بێلایەن",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: پانتایی گشتی و پەروەردەی بێلایەن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4403",
          "sourceIndex": 4403,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی بێلایەنیی پانتاییە گشتییەکان و دامەزراوە فەرمییەکان؛ لێرەدا ئەم ڕێکارانە پەیڕەو دەکرێن:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی بێلایەنیی پانتاییە گشتییەکان و دامەزراوە فەرمییەکان؛ لێرەدا ئەم ڕێکارانە پەیڕەو دەکرێن"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4402"
        },
        {
          "id": "p4404",
          "sourceIndex": 4404,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ئا. پەروەردەی دەوڵەتی لە سەرانسەری وڵاتدا سێکۆلارە و لەسەر بنەمای زانست و بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە دادەمەزرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پەروەردەی دەوڵەتی لە سەرانسەری وڵاتدا سێکۆلارە و لەسەر بنەمای زانست و بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە دادەمەزرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4402"
        },
        {
          "id": "p4405",
          "sourceIndex": 4405,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ب. ڕێنەدراوە بودجەی گشتیی دەوڵەت بۆ پەرەپێدان یان بڵاوکردنەوەی ئایینێکی دیاریکراو بەکاربهێنرێت، مەگەر بۆ پاراستنی ئەو شوێنەوارە مێژوویی و کولتوورییانە بێ کە بەشێکن لە پاشماگی نیشتمانیی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕێنەدراوە بودجەی گشتیی دەوڵەت بۆ پەرەپێدان یان بڵاوکردنەوەی ئایینێکی دیاریکراو بەکاربهێنرێت، مەگەر بۆ پاراستنی ئەو شوێنەوارە مێژوویی و کولتوورییانە ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بەشێکن لە پاشماگی نیشتمانیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4402"
        },
        {
          "id": "p4406",
          "sourceIndex": 4406,
          "style": "خاڵ",
          "text": "پ. بەکارهێنانی هێما ئایینییەکان لە تەلاری فەرمیی دەوڵەت و لە کاتی ڕاپەڕاندنی ئەرکی فەرمیدا ڕێنەدراوە، بۆ دڵنیابوون لەوەی شارۆمەندان بەبێ هەستکردن بە جیاکاری، دەستیان بە ڕاژە گشتییەکان بگات.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. بەکارهێنانی هێما ئایینییەکان لە تەلاری فەرمیی دەوڵەت و لە کاتی ڕاپەڕاندنی ئەرکی فەرمیدا ڕێنەدراوە، بۆ دڵنیابوون لەوەی شارۆمەندان بەبێ هەستکردن بە جیاکاری، دەستیان بە ڕاژە گشتییەکان بگات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4402"
        },
        {
          "id": "p4407",
          "sourceIndex": 4407,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕێنەدراوکردنی بەکارهێنانی وارگێڕیی ئایین",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕێنەدراوکردنی بەکارهێنانی وارگێڕیی ئایین"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4408",
          "sourceIndex": 4408,
          "style": "Normal",
          "text": "بەکارهێنانی ئایین، مەزهەب، یان هەر جۆرە باوەڕێکی گیانی بۆ مەبەستی ململانێی وارگێڕی، دروستکردنی پارت یان گرووپی زەبر و پەستان، و هاندانی دووبەرەکیی کۆمەڵایەتی، بە تاوان دژی سەقامگیریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی قانوونیی توند دەبێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "بەکارهێنانی ئایین، مەزهەب، یان هەر جۆرە باوەڕێکی گیانی بۆ مەبەستی ململانێی وارگێڕی، دروستکردنی پارت یان گرووپی "
            },
            {
              "text": "زەبر و پەستان"
            },
            {
              "text": "، و هاندانی دووبەرەکیی کۆمەڵایەتی، بە تاوان دژی سەقامگیریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت و ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی قانوونیی توند دەبێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p4407"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 137,
      "slug": "clause-137",
      "articleNumber": 137,
      "status": "published",
      "chapterId": 14,
      "title": "بانکی ناوەندیی کوردستان و سەربەخۆیی نەختینەیی",
      "body": "یەکەم: پێگە و ئامانجی باڵا\n\n١.١. بانکی ناوەندیی کوردستان، باڵاترین دەسەڵاتی نەختینەیی و دارایی دەوڵەتە؛ ئەم بانکە یەکەیەکی دەستووریی سەربەخۆیە و پارێزەری یەکەمی سەقامگیریی دراوی نیشتمانی و توانای کڕینی شارۆمەندانە.\n\n١.٢. ئامانجی بنەڕەتیی بانک، پاراستنی بەهای دراوی نیشتمانی، کۆنترۆڵکردنی هەڵاوسان و دابینکردنی ژینگەیەکی دارایی جێگیرە بۆ گەشەی ئابووریی درێژەدار.\n\nدوویەم: کەرەسەی سەربەخۆیی دامەزراوەیی\n\n٢.١. هیچ دەسەڵاتێکی ڕایەدار یان قانووندانان، مافی دەستێوەردان لە بڕیارە تەکنیکی و نەختینەییەکانی بانکی ناوەندییان نییە.\n\n٢.٢. بانک بە ڕەبەقی ڕێنەدراوە لەوەی فەرمان یان ڕێنوێنی لە کابینەی دەسەڵات، پارتە وارگێڕییەکان یان هەر لایەنێکی دەرەکی وەربگرێت.\n\n٢.٣. هەر هەوڵێک بۆ تەنگەتاوکردنی بڕیارەکانی بانک بە مەبەستی بەدیهێنانی دەستکەوتی وارگێڕیی کورتخایەن، بە تاوان دژی ئاسایشی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت.\n\nسێیەم: سەرکردایەتی و سەقامگیریی بڕیار\n\n٣.١. بانک لەلایەن \"پارێزگاری بانک\" و ئەنجومەنێکی باڵای پسپۆڕانی ئابووری و داراییەوە بەڕێوە دەبرێت.\n\n٣.٢. پارێزگاری بانک بۆ خولێکی حەوت ساڵە (کە درێژترە لە خولی وارگێڕی) لەسەر پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێت.\n\n٣.٣. لادانی پارێزگاری بانک تەنیا لە باریی پێشێلکاریی توندی قانوونیی یان ئەنجامدانی تاواندا دەبێت، کە دەبێت لەلایەن دادگای باڵاوە پشتڕاست بکرێتەوە، بۆ دڵنیابوون لەوەی لادانەکەی هۆکاری وارگێڕیی لە پشت نییە.\n\nچوارەم: ڕێنەدراوکردنی داراییکردنی ڕاستەوخۆی دەوڵەت\n\n٤.١. بۆ پاراستنی وڵات لە قەیرانی دارایی، بانکی ناوەندی بە ڕەبەقی ڕێنەدراوە لەوەی بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ قەرز بداتە دەسەڵاتی ڕایەدار یان بودجەی گشتی دارایی بکات لە ڕێگەی چاپکردنی پارەی بێ پشتێنە.\n\n٤.٢. پارەتێکردن بۆ کورتهێنانی بودجە لە ڕێگەی چاپکردنی دراوەوە، بە پێشێلکاریی توندی ئەم دەستوورە و هەڕەشە بۆ سەر پاشەڕۆژی نەوەکان دادەنرێت.\n\nپێنجەم: بەڕێوەبردنی پاشەکەوتی ستراتیژی\n\n٥.١. بانکی ناوەندی تاکە لایەنی بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی یەدەگی نیشتمانی لە زێڕ، دراوە بیانییەکان و سەرمایە ستراتیژییەکانی تری دەوڵەت.\n\n٥.٢. بانک ئەرکدارە بە پەیڕەوکردنی وارگێڕییەکی \"خۆپارێزانە و ژیر\" لە وەبەرهێنانی یەدەگەکاندا، بۆ دڵنیابوون لە هەبوونی نەختینەیی پێویست لە کاتی قەیرانە نێودەوڵەتییەکاندا.\n\nشەشەم: ڕوونایەتی و ڕاپۆرتدان\n\n٦.١. بانک پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی مانگانە و ساڵانە لەسەر ڕەوشی نەختینەیی و ئاستی هەڵاوسان بۆ ڕای گشتی.\n\n٦.٢. پارێزگاری بانک ساڵانە دوو جار ئامادەی دانیشتنی تایبەتی مەکۆی نیشتمانی دەبێت بۆ خستنەڕووی وارگێڕیی نەختینەیی و وەڵامدانەوەی پرسیارەکان لە چوارچێوەی ڕوونایەتیی نیشتمانییدا.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4410",
          "sourceIndex": 4410,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگە و ئامانجی باڵا",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگە و ئامانجی باڵا"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4411",
          "sourceIndex": 4411,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. بانکی ناوەندیی کوردستان، باڵاترین دەسەڵاتی نەختینەیی و دارایی دەوڵەتە؛ ئەم بانکە یەکەیەکی دەستووریی سەربەخۆیە و پارێزەری یەکەمی سەقامگیریی دراوی نیشتمانی و توانای کڕینی شارۆمەندانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بانکی ناوەندیی کوردستان"
            },
            {
              "text": "، باڵاترین دەسەڵاتی نەختینەیی و دارایی دەوڵەتە؛ ئەم بانکە یەکەیەکی دەستووریی سەربەخۆیە و پارێزەری یەکەمی سەقامگیریی دراوی نیشتمانی و توانای کڕینی شارۆمەندانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4410"
        },
        {
          "id": "p4412",
          "sourceIndex": 4412,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئامانجی بنەڕەتیی بانک، پاراستنی بەهای دراوی نیشتمانی، کۆنترۆڵکردنی هەڵاوسان و دابینکردنی ژینگەیەکی دارایی جێگیرە بۆ گەشەی ئابووریی درێژەدار.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی بنەڕەتیی بانک، پاراستنی بەهای دراوی نیشتمانی، کۆنترۆڵکردنی هەڵاوسان و دابینکردنی ژینگەیەکی دارایی جێگیرە بۆ گەشەی ئابووریی درێژەدار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4410"
        },
        {
          "id": "p4413",
          "sourceIndex": 4413,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: کەرەسەی سەربەخۆیی دامەزراوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": کەرەسەی سەربەخۆیی دامەزراوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4414",
          "sourceIndex": 4414,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. هیچ دەسەڵاتێکی ڕایەدار یان قانووندانان، مافی دەستێوەردان لە بڕیارە تەکنیکی و نەختینەییەکانی بانکی ناوەندییان نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هیچ دەسەڵاتێکی ڕایەدار یان قانووندانان، مافی دەستێوەردان لە بڕیارە تەکنیکی و نەختینەییەکانی بانکی ناوەندییان نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4413"
        },
        {
          "id": "p4415",
          "sourceIndex": 4415,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. بانک بە ڕەبەقی ڕێنەدراوە لەوەی فەرمان یان ڕێنوێنی لە کابینەی دەسەڵات، پارتە وارگێڕییەکان یان هەر لایەنێکی دەرەکی وەربگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بانک بە ڕەبەقی ڕێنەدراوە لەوەی فەرمان یان ڕێنوێنی لە کابینەی دەسەڵات، پارتە وارگێڕییەکان یان هەر لایەنێکی دەرەکی وەربگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4413"
        },
        {
          "id": "p4416",
          "sourceIndex": 4416,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. هەر هەوڵێک بۆ تەنگەتاوکردنی بڕیارەکانی بانک بە مەبەستی بەدیهێنانی دەستکەوتی وارگێڕیی کورتخایەن، بە تاوان دژی ئاسایشی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "هەر هەوڵێک بۆ "
            },
            {
              "text": "تەنگەتاوکردنی"
            },
            {
              "text": " بڕیارەکانی بانک بە مەبەستی بەدیهێنانی دەستکەوتی وارگێڕیی کورتخایەن، بە تاوان دژی ئاسایشی ئابووریی نیشتمانی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4413"
        },
        {
          "id": "p4417",
          "sourceIndex": 4417,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: سەرکردایەتی و سەقامگیریی بڕیار",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: سەرکردایەتی و سەقامگیریی بڕیار"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4418",
          "sourceIndex": 4418,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. بانک لەلایەن \"پارێزگاری بانک\" و ئەنجومەنێکی باڵای پسپۆڕانی ئابووری و داراییەوە بەڕێوە دەبرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بانک لەلایەن \"پارێزگاری بانک\" و ئەنجومەنێکی باڵای پسپۆڕانی ئابووری و داراییەوە بەڕێوە دەبرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4417"
        },
        {
          "id": "p4419",
          "sourceIndex": 4419,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٢. پارێزگاری بانک بۆ خولێکی حەوت ساڵە (کە درێژترە لە خولی وارگێڕی) لەسەر پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پارێزگاری بانک بۆ خولێکی حەوت ساڵە (کە درێژترە لە خولی وارگێڕی) لەسەر پێشنیازی سەرکۆمار و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی ئەندامانی مەکۆی ژیران دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4417"
        },
        {
          "id": "p4420",
          "sourceIndex": 4420,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.٣. لادانی پارێزگاری بانک تەنیا لە باریی پێشێلکاریی توندی قانوونیی یان ئەنجامدانی تاواندا دەبێت، کە دەبێت لەلایەن دادگای باڵاوە پشتڕاست بکرێتەوە، بۆ دڵنیابوون لەوەی لادانەکەی هۆکاری وارگێڕیی لە پشت نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "لادانی پارێزگاری بانک تەنیا لە باریی پێشێلکاریی توندی قانوونیی یان ئەنجامدانی تاواندا دەبێت، کە دەبێت لەلایەن دادگای باڵاوە پشتڕاست بکرێتەوە، بۆ دڵنیابوون لەوەی لادانەکەی هۆکاری وارگێڕیی لە پشت نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4417"
        },
        {
          "id": "p4421",
          "sourceIndex": 4421,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: ڕێنەدراوکردنی داراییکردنی ڕاستەوخۆی دەوڵەت",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: ڕێنەدراوکردنی داراییکردنی ڕاستەوخۆی دەوڵەت"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4422",
          "sourceIndex": 4422,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. بۆ پاراستنی وڵات لە قەیرانی دارایی، بانکی ناوەندی بە ڕەبەقی ڕێنەدراوە لەوەی بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ قەرز بداتە دەسەڵاتی ڕایەدار یان بودجەی گشتی دارایی بکات لە ڕێگەی چاپکردنی پارەی بێ پشتێنە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بۆ پاراستنی وڵات لە قەیرانی دارایی، بانکی ناوەندی بە ڕەبەقی ڕێنەدراوە لەوەی بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ قەرز بداتە دەسەڵاتی ڕایەدار یان بودجەی گشتی دارایی بکات لە ڕێگەی چاپکردنی پارەی بێ پشتێنە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4421"
        },
        {
          "id": "p4423",
          "sourceIndex": 4423,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. پارەتێکردن بۆ کورتهێنانی بودجە لە ڕێگەی چاپکردنی دراوەوە، بە پێشێلکاریی توندی ئەم دەستوورە و هەڕەشە بۆ سەر پاشەڕۆژی نەوەکان دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پارەتێکردن بۆ کورتهێنانی بودجە لە ڕێگەی چاپکردنی دراوەوە، بە پێشێلکاریی توندی ئەم دەستوورە و هەڕەشە بۆ سەر پاشەڕۆژی نەوەکان دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4421"
        },
        {
          "id": "p4424",
          "sourceIndex": 4424,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: بەڕێوەبردنی پاشەکەوتی ستراتیژی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: بەڕێوەبردنی پاشەکەوتی ستراتیژی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4425",
          "sourceIndex": 4425,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. بانکی ناوەندی تاکە لایەنی بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی یەدەگی نیشتمانی لە زێڕ، دراوە بیانییەکان و سەرمایە ستراتیژییەکانی تری دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بانکی ناوەندی تاکە لایەنی بەرپرسە لە بەڕێوەبردنی یەدەگی نیشتمانی لە زێڕ، دراوە بیانییەکان و سەرمایە ستراتیژییەکانی تری دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4424"
        },
        {
          "id": "p4426",
          "sourceIndex": 4426,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. بانک ئەرکدارە بە پەیڕەوکردنی وارگێڕییەکی \"خۆپارێزانە و ژیر\" لە وەبەرهێنانی یەدەگەکاندا، بۆ دڵنیابوون لە هەبوونی نەختینەیی پێویست لە کاتی قەیرانە نێودەوڵەتییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "بانک ئەرکدارە بە پەیڕەوکردنی وارگێڕییەکی \"خۆپارێزانە و ژیر\" لە وەبەرهێنانی یەدەگەکاندا، بۆ دڵنیابوون لە هەبوونی نەختینەیی پێویست لە کاتی قەیرانە نێودەوڵەتییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4424"
        },
        {
          "id": "p4427",
          "sourceIndex": 4427,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: ڕوونایەتی و ڕاپۆرتدان",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: ڕوونایەتی و ڕاپۆرتدان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4428",
          "sourceIndex": 4428,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. بانک پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی مانگانە و ساڵانە لەسەر ڕەوشی نەختینەیی و ئاستی هەڵاوسان بۆ ڕای گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بانک پابەندە بە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی مانگانە و ساڵانە لەسەر ڕەوشی نەختینەیی و ئاستی هەڵاوسان بۆ ڕای گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4427"
        },
        {
          "id": "p4429",
          "sourceIndex": 4429,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.٢. پارێزگاری بانک ساڵانە دوو جار ئامادەی دانیشتنی تایبەتی مەکۆی نیشتمانی دەبێت بۆ خستنەڕووی وارگێڕیی نەختینەیی و وەڵامدانەوەی پرسیارەکان لە چوارچێوەی ڕوونایەتیی نیشتمانییدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پارێزگاری بانک ساڵانە دوو جار ئامادەی دانیشتنی تایبەتی مەکۆی نیشتمانی دەبێت بۆ خستنەڕووی وارگێڕیی نەختینەیی و وەڵامدانەوەی پرسیارەکان لە چوارچێوەی ڕوونایەتیی نیشتمانییدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4427"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 138,
      "slug": "clause-138",
      "articleNumber": 138,
      "status": "published",
      "chapterId": 14,
      "title": "دەستەی نیشتمانیی وردبینیی ستراتیژی و کارایی",
      "body": "یەکەم: پێگە و سەربەخۆیی\n\n١.١. دەستەی نیشتمانیی وردبینیی ستراتیژی و کارایی، دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و ئەرکی هەڵسەنگاندنی چلۆنایەتی و ئەنجامی وارگێڕییەکانی دەوڵەت و ڕادەی گەیشتنیان بە ئامانجە ستراتیژییەکانی دەستوور لە ئەستۆدایە.\n\n١.٢. ئەم دەستەیە لە ڕووی دارایی و کارگێڕییەوە بە ڕەبەقی سەربەخۆیە و لە ژێر ڕکێفی دەسەڵاتی ڕایەداردا نییە، تاوەکوو بتوانێت بە بێ لایەنی ڕەخنە لە کارایی دامەزراوەکان بگرێت.\n\nدوویەم: دانانی سەرکردایەتی\n\n٢.١. دەستەکە لەلایەن ئەنجومەنێکی پسپۆڕی پێنج کەسییەوە بەڕێوە دەبرێت.\n\n٢.٢. ئەندامان لەسەر پێشنیازی مەکۆی ژیران و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی مەکۆی نیشتمانی بۆ خولێکی هەشت ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن.\n\n٢.٣. مەرجی ئەندامێتی، هەبوونی پسپۆڕیی باڵا لە بواری پلاندانانی ستراتیژی، ئابووری و بەڕێوەبردنی گشتییە.\n\nسێیەم: ئەرکە ستراتیژییەکان\n\n٣.١. ئەم دەستەیە خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەی خوارەوەیە:\n\nئا. ئەنجامدانی \"وردبینیی کارایی\" بۆ گشت پڕۆژە نیشتمانییەکان بۆ دڵنیابوون لەوەی ئایا سەرچاوەکان بە باشترین شێوە بەکارهاتوون یان نا.\n\nب. هەڵسەنگاندنی ڕادەی گونجانی وارگێڕییە نوێیەکانی دەسەڵات لەگەڵ ئامانجە درێژخایەنەکانی کوردستان.\n\nپ. ناسینەوەی ئەو دامەزراوانەی کە تووشی سستی یان بیرۆکراسیی ناپێویست بوون و پێشنیازکردنی ڕێکاری چاکسازیی خێرا.\n\nت. وردبینی کردن لە چلۆنایەتیی ئەو ڕاژەدارییانەی کە پێشکەش بە شارۆمەندان دەکرێن.\n\nج. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ڕەخنەگرانە سەبارەت بە هەر پڕۆژەیەک کە ببێتە هۆی بەفێڕۆدانی سامانی نیشتمانی یان کاتی نەتەوە.\n\nچوارەم: تێهەڵکێشی لەگەڵ دەوڵەتی ژیر\n\n٤.١. دەستەکە تواناکانی \"دەوڵەتی ژیر\" بۆ چاودێریکردنی ساتوەختیی کارایی دامەزراوەکان لە ڕێگەی داتای گەورەوە بەکار دەهێنێت.\n\n٤.٢. هەر دابەزینێکی ناتەندروست لە ئاستی کارایی فەرمانگەکاندا، پەرگاڵەکە بە شێوەیەکی خۆگەڕ دەستەی وردبینیی لێ ئاگادار دەکاتەوە.\n\nپێنجەم: ڕاپۆرتدان و ڕوونایەتی\n\n٥.١. دەستەکە ساڵانە \"ڕاپۆرتی کارایی نیشتمانی\" بڵاو دەکاتەوە و تێیدا ئاستی سەرکەوتنی هەر کاروبارێک (شالیارگەیەک) لە بەدیهێنانی بەڵێنەکانیدا دیاری دەکات.\n\n٥.٢. ئەم ڕاپۆرتانە دەبنە سەرچاوەی سەرەکی بۆ مەکۆی نیشتمانی تاوەکوو لە کاتی لێپرسینەوە لە شالیارەکاندا پشتی پێ ببەستن.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4431",
          "sourceIndex": 4431,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: پێگە و سەربەخۆیی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: پێگە و سەربەخۆیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4432",
          "sourceIndex": 4432,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. دەستەی نیشتمانیی وردبینیی ستراتیژی و کارایی، دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و ئەرکی هەڵسەنگاندنی چلۆنایەتی و ئەنجامی وارگێڕییەکانی دەوڵەت و ڕادەی گەیشتنیان بە ئامانجە ستراتیژییەکانی دەستوور لە ئەستۆدایە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەی نیشتمانیی وردبینیی ستراتیژی و کارایی، دامەزراوەیەکی سەربەخۆیە و ئەرکی هەڵسەنگاندنی چلۆنایەتی و ئەنجامی وارگێڕییەکانی دەوڵەت و ڕادەی گەیشتنیان بە ئامانجە ستراتیژییەکانی دەستوور لە ئەستۆدایە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4431"
        },
        {
          "id": "p4433",
          "sourceIndex": 4433,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم دەستەیە لە ڕووی دارایی و کارگێڕییەوە بە ڕەبەقی سەربەخۆیە و لە ژێر ڕکێفی دەسەڵاتی ڕایەداردا نییە، تاوەکوو بتوانێت بە بێ لایەنی ڕەخنە لە کارایی دامەزراوەکان بگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەستەیە لە ڕووی دارایی و کارگێڕییەوە بە ڕەبەقی سەربەخۆیە و لە ژێر ڕکێفی دەسەڵاتی ڕایەداردا نییە، تاوەکوو بتوانێت بە بێ لایەنی ڕەخنە لە کارایی دامەزراوەکان بگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4431"
        },
        {
          "id": "p4434",
          "sourceIndex": 4434,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: دانانی سەرکردایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": دانانی سەرکردایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4435",
          "sourceIndex": 4435,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. دەستەکە لەلایەن ئەنجومەنێکی پسپۆڕی پێنج کەسییەوە بەڕێوە دەبرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەکە لەلایەن ئەنجومەنێکی پسپۆڕی پێنج کەسییەوە بەڕێوە دەبرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4434"
        },
        {
          "id": "p4436",
          "sourceIndex": 4436,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٢. ئەندامان لەسەر پێشنیازی مەکۆی ژیران و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی مەکۆی نیشتمانی بۆ خولێکی هەشت ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەندامان لەسەر پێشنیازی مەکۆی ژیران"
            },
            {
              "text": " و بە ڕەزامەندیی زۆرینەی دوو لەسەر سێی مەکۆی نیشتمانی بۆ خولێکی هەشت ساڵەی نانوێکراوە دادەنرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4434"
        },
        {
          "id": "p4437",
          "sourceIndex": 4437,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.٣. مەرجی ئەندامێتی، هەبوونی پسپۆڕیی باڵا لە بواری پلاندانانی ستراتیژی، ئابووری و بەڕێوەبردنی گشتییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "مەرجی ئەندامێتی، هەبوونی پسپۆڕیی باڵا لە بواری پلاندانانی ستراتیژی، ئابووری و بەڕێوەبردنی گشتییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4434"
        },
        {
          "id": "p4438",
          "sourceIndex": 4438,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: ئەرکە ستراتیژییەکان",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: "
            },
            {
              "text": "ئەرکە"
            },
            {
              "text": " ستراتیژییەکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4439",
          "sourceIndex": 4439,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. ئەم دەستەیە خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەی خوارەوەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئەم دەستەیە خاوەنی ئەم دەسەڵاتانەی خوارەوەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4438"
        },
        {
          "id": "p4440",
          "sourceIndex": 4440,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەنجامدانی \"وردبینیی کارایی\" بۆ گشت پڕۆژە نیشتمانییەکان بۆ دڵنیابوون لەوەی ئایا سەرچاوەکان بە باشترین شێوە بەکارهاتوون یان نا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەنجامدانی \"وردبینیی کارایی\" بۆ گشت پڕۆژە نیشتمانییەکان بۆ دڵنیابوون لەوەی ئایا سەرچاوەکان بە باشترین شێوە بەکارهاتوون یان نا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4439"
        },
        {
          "id": "p4441",
          "sourceIndex": 4441,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. هەڵسەنگاندنی ڕادەی گونجانی وارگێڕییە نوێیەکانی دەسەڵات لەگەڵ ئامانجە درێژخایەنەکانی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. هەڵسەنگاندنی ڕادەی گونجانی وارگێڕییە نوێیەکانی دەسەڵات لەگەڵ ئامانجە درێژخایەنەکانی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4439"
        },
        {
          "id": "p4442",
          "sourceIndex": 4442,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ناسینەوەی ئەو دامەزراوانەی کە تووشی سستی یان بیرۆکراسیی ناپێویست بوون و پێشنیازکردنی ڕێکاری چاکسازیی خێرا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ناسینەوەی ئەو دامەزراوانەی کە تووشی سستی یان بیرۆکراسیی ناپێویست بوون و پێشنیازکردنی ڕێکاری چاکسازیی خێرا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4439"
        },
        {
          "id": "p4443",
          "sourceIndex": 4443,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. وردبینی کردن لە چلۆنایەتیی ئەو ڕاژەدارییانەی کە پێشکەش بە شارۆمەندان دەکرێن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. وردبینی کردن لە چلۆنایەتیی ئەو ڕاژەدارییانەی کە پێشکەش بە شارۆمەندان دەکرێن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4439"
        },
        {
          "id": "p4444",
          "sourceIndex": 4444,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ڕەخنەگرانە سەبارەت بە هەر پڕۆژەیەک کە ببێتە هۆی بەفێڕۆدانی سامانی نیشتمانی یان کاتی نەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ڕەخنەگرانە سەبارەت بە هەر پڕۆژەیەک کە ببێتە هۆی بەفێڕۆدانی سامانی نیشتمانی یان کاتی نەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4439"
        },
        {
          "id": "p4445",
          "sourceIndex": 4445,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: تێهەڵکێشی لەگەڵ دەوڵەتی ژیر",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: تێهەڵکێشی لەگەڵ دەوڵەتی ژیر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4446",
          "sourceIndex": 4446,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دەستەکە تواناکانی \"دەوڵەتی ژیر\" بۆ چاودێریکردنی ساتوەختیی کارایی دامەزراوەکان لە ڕێگەی داتای گەورەوە بەکار دەهێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەکە تواناکانی \"دەوڵەتی ژیر\" بۆ چاودێریکردنی ساتوەختیی کارایی دامەزراوەکان لە ڕێگەی داتای گەورەوە بەکار دەهێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4445"
        },
        {
          "id": "p4447",
          "sourceIndex": 4447,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.٢. هەر دابەزینێکی ناتەندروست لە ئاستی کارایی فەرمانگەکاندا، پەرگاڵەکە بە شێوەیەکی خۆگەڕ دەستەی وردبینیی لێ ئاگادار دەکاتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هەر دابەزینێکی ناتەندروست لە ئاستی کارایی فەرمانگەکاندا، پەرگاڵەکە بە شێوەیەکی خۆگەڕ دەستەی وردبینیی لێ ئاگادار دەکاتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4445"
        },
        {
          "id": "p4448",
          "sourceIndex": 4448,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ڕاپۆرتدان و ڕوونایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ڕاپۆرتدان و ڕوونایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4449",
          "sourceIndex": 4449,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. دەستەکە ساڵانە \"ڕاپۆرتی کارایی نیشتمانی\" بڵاو دەکاتەوە و تێیدا ئاستی سەرکەوتنی هەر کاروبارێک (شالیارگەیەک) لە بەدیهێنانی بەڵێنەکانیدا دیاری دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەستەکە ساڵانە \"ڕاپۆرتی کارایی نیشتمانی\" بڵاو دەکاتەوە و تێیدا ئاستی سەرکەوتنی هەر کاروبارێک (شالیارگەیەک) لە بەدیهێنانی بەڵێنەکانیدا دیاری دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4448"
        },
        {
          "id": "p4450",
          "sourceIndex": 4450,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.٢. ئەم ڕاپۆرتانە دەبنە سەرچاوەی سەرەکی بۆ مەکۆی نیشتمانی تاوەکوو لە کاتی لێپرسینەوە لە شالیارەکاندا پشتی پێ ببەستن.",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم ڕاپۆرتانە دەبنە سەرچاوەی سەرەکی بۆ مەکۆی نیشتمانی تاوەکوو لە کاتی لێپرسینەوە لە شالیارەکاندا پشتی پێ ببەستن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4448"
        }
      ]
    },
    {
      "id": 139,
      "slug": "clause-139",
      "articleNumber": 139,
      "status": "published",
      "chapterId": 15,
      "title": "پێناسە دەستوورییە بنەڕەتییەکان",
      "body": "بۆ جێگیرکردنی \"یەکڕایی واتایی\" لە پڕۆسەی داڕشتن و لێکدانەوەی قانوونەکاندا و بۆ پاراستنی گەوهەری دەستوور لە هەر جۆرە شێواندنێکی واتایی، ئەم پێناسانە وەک ڕووگەیەکی دەستووریی نەگۆڕ و چاڤکانییەکی باڵا بۆ گشت دامەزراوەکانی دەوڵەت دادەمەزرێن تا بنەمای یەکلاکەرەوە بن لە کاتی ڕاییکردنی دەسەڵاتەکاندا.\n\nیەکەم: ئاسایشی نەتەوەیی\n\n١.١. ئاسایشی نەتەوەیی، دۆخی پارێزراویی بوونی فیزیکی و گیانەکیی کۆماری کوردستان و توانای بێپسانەوەی نەتەوەیە بۆ ڕاییکردنی سەروەریی ڕەهای خۆی لەسەر وارگەی مێژوویی.\n\n١.٢. ئەم دۆخە گشتگیرە، وەک قەڵغانێکی زیندوو، ئەم بوارە ستراتیژییانەی خوارەوە دەگرێتەوە کە پاراستنیان مەرجی مانەوەی دەوڵەتە:\n\nئا. پاراستنی بوونی دەوڵەت وەک یەکەیەکی سەربەخۆ و خاوەن سەروەری.\n\nب. پاراستنی یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی و پێشێلنەکردنی سنوورەکانی کۆمار.\n\nپ. پاراستنی پەڕگاڵی دەستووری و سەقامگیریی دامەزراوە قانوونییەکانی دەوڵەت.\n\nت. پاراستنی شوناسی نەتەوەیی، زمانی کوردی، پاشماگی شارستانی و یادەوەریی مێژوویی نەتەوە.\n\nج. مسۆگەرکردنی ژێرخانی تۆکمەی ئابووری، پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکان و سەرچاوە ستراتیژییەکان.\n\nچ. توانای دەوڵەت بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەڕەشە دەرەکی و ناوخۆییەکان و بەدیهێنانی ئامانجە ستراتیژییە نیشتمانییەکانی.\n\nدوویەم: بەرژەوەندییە نەتەوەییە باڵاکان\n\n٢.١. بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان، ئەو ئامانجە درێژخایەن و سەوداهەڵنەگرانەن کە گشت وارگێڕی و کردەوەیەکی دەوڵەت دەبێت لە ڕاژەیاندا بێت. ئەم بەرژەوەندییانە بریتین لە:\n\nئا. مسۆگەرکردنی مانەوە، گەشەسەندن و خۆشبژێویی نەتەوەی کورد لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی.\n\nب. چەسپاندنی سەروەریی ڕەهای کۆماری کوردستان لەسەر ئاستی نێوخۆیی و بەدەستهێنانی پێگەیەکی بەهێز و کاریگەر لەسەر گۆڕەپانی جیهانی.\n\nپ. گەیشتن بە خۆبژێوی و سەربەخۆیی ستراتیژی لە بوارەکانی ئاسایشی خۆراک، وزە، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و پیشەسازیی بەرگریدا.\n\nت. پاراستن و بەهێزکردنی شوناسی نەتەوەیی و کولتووریی کورد لە ناوخۆ و لەنێو دیاسپۆرادا.\n\nج. بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی کە هێز و سەروەریی کۆمار پتەوتر بکات، نەک لاوازی بکات.\n\nسێیەم: هەڕەشەی بوونایەتی\n\n٣.١. هەڕەشەی بوونایەتی، هەر بارودۆخێکی مەترسیداری ڕاستەوخۆیە کە ببێتە هۆی خستنە مەترسیی مانەوەی کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ، یان بوونی نەتەوەی کورد وەک یەکەیەکی نەتەوەیی. ئەمەش بەتایبەتی ئەم دۆخانەی خوارەوە دە گرێتەوە:\n\nئا. دەستدرێژیی سەربازیی بەرفراوانی دەرەکی یان داگیرکاری.\n\nب. بەکارهێنانی چەکی کۆمەڵکوژ دژی خاکی کوردستان یان شارۆمەندانی.\n\nپ. هەر هەوڵێکی سیستماتیک بۆ داڕمانی گشتی دامەزراوەکانی دەوڵەت و تێکدانی پەڕگاڵی دەستووری.\n\nت. ئەنجامدانی کردەوەی جینۆساید یان پاکتاوی نەژادیی بەرفراوان.\n\nج. دیاریکردنی هەر دۆخێک وەک \"هەڕەشەی بوونایەتی\" دەبێت بە بڕیارێکی فەرمیی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بێت و لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە بە زۆرینەیەکی تایبەت پەسەند بکرێت.\n\nچوارەم: دوژمن\n\n٤.١. دوژمن، هەر دەوڵەت، ڕێکخراو یان هێزێکی نادەوڵەتییە کە یەکێک یان زیاتر لەم کردەوانەی خوارەوە دژی کۆماری کوردستان ئەنجام بدات:\n\nئا. ئەنجامدانی کردەوەی دەستدرێژیی سەربازیی ڕاستەوخۆ.\n\nب. کارکردنی چالاکانە و سیستماتیک بۆ تێکدانی سەروەریی یان یەکپارچەیی خاکی کوردستان.\n\nپ. دابینکردنی پشتیوانیی شتەکی، دارایی یان لۆجستیکیی ستراتیژی بۆ ئەو گرووپانەی کە دژایەتیی چەکداریی کۆماری کوردستان دەکەن.\n\nت. بەپێی قانوونێک کە لەسەر پێشنیازی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی و بە زۆرینەی دەنگی مەکۆی نیشتمانی دەربچێت، وەک \"دوژمن\" بناسێنرێت.\n\nپێنجەم: ژێرخانی ژینەکی\n\n٥.١. ژێرخانی ژینەکی، بریتییە لەو تۆڕە شتەکی و دیجیتاڵییانەی کە کارکردنی بێپسانەوەیان مەرجی بنەڕەتیی مانەوەی دەوڵەت، درێژەیی ژیانی کۆمەڵایەتی و کارایی ئابووریی نیشتمانییە. ئەم ژێرخانانە بەتایبەتی ئەمانەی خوارەوە دە گرنەوە:\n\nئا. پەڕگاڵەکانی بەرهەمهێنان و گواستنەوەی وزە.\n\nب. سەرچاوەکانی ئاوی شیرین و تۆڕەکانی دابەشکردنی.\n\nپ. پەڕگاڵی بانکیی ناوەندی و پەرگاڵە داراییە بنەڕەتییەکان.\n\nت. تۆڕە سەرەکییەکانی گواستنەوە، لەوانە فڕۆکەخانە ستراتیژییەکان و ڕێگاوبانە ژینەکییەکان.\n\nج. تۆڕەکانی پەیوەندیی نیشتمانی و ژێرخانی بنەڕەتیی ئینتەرنێت.\n\nچ. ژێرخانی دیجیتاڵیی \"دەوڵەتی ژیر\".\n\nح. دامەزراوە سەرەکییەکانی کەرتی تەندروستیی گشتی.\n\nشەشەم: دادی کۆمەڵایەتی\n\n٦.١. دادی کۆمەڵایەتی، لە چوارچێوەی ئەم دەستوورەدا، ئامرازێکی ستراتیژییە بۆ بەهێزکردنی یەکپارچەیی و خۆڕاگریی نەتەوەیی. ئەم چەمکە بریتییە لە پابەندبوونی دەوڵەت بە:\n\nئا. مسۆگەرکردنی دەرفەتی یەکسان بۆ گشت شارۆمەندان لە بوارەکانی پەروەردە، کار و بەشداریی گشتیدا، لەسەر بنەمای شایستەیی ڕەها.\n\nب. دابینکردنی ئاستێکی شایستەی بژێوی و ڕاژەداریی بنەڕەتی بۆ هەموو تاکێک، بۆ پاراستنی شکۆی مرۆیی و ڕێگریکردن لە دروستبوونی کەلێنی قووڵی کۆمەڵایەتی.\n\nپ. کەمکردنەوەی جیاوازیی گەشەسەندن لەنێوان ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا، بە مەبەستی پتەوکردنی هەستی هاونیشتمانیبوون و یەکێتیی نەتەوەیی.\n\nحەوتەم: سەروەریی نەتەوەیی\n\n٧.١. سەروەریی نەتەوەیی، باڵاترین دەسەڵاتی دەستووری و توانای بڕیاردانی ڕەهایە بەسەر تەواوی وارگەی نەتەوەیی و کاروباری دەوڵەتدا، کە سەرچاوەکەی تەنیا لە ویستی گەوهەری و هاوئاگایی مێژوویی نەتەوەی کوردەوە هەڵدەقوڵێت.\n\n٧.٢. ئەم سەروەرییە خاوەنی ئەم خەسڵەتە دەستوورییە بنەڕەتییانەیە:\n\nئا. خۆسەرچاوەیی و خۆسازی: ڕەوایەتییەکەی لە هیچ هێز یان ڕێککەوتنێکی دەرەکییەوە وەرناگرێت، بەڵکوو خودی نەتەوە بە هەموو تایبەتمەندییە ئۆنتۆلۆژیی، کۆمەلایەتی و وارگێڕییەکانی چاوگەی تاقانەی ئەم ڕەوایەتییەیە و ئافرێنەریەتی.\n\nب. دابەشنەکراوی: سەروەریی یەکەیەکی گشتگیرە و ناشێت لە نێوان چەند یەکە یان دەسەڵاتێکی جیاوازدا دابەش بکرێت یان لاواز بکرێت.\n\nپ. سەوداهەڵنەگری: پاراستنی سەروەریی ئەرکێکی پیرۆزە و هیچ دەسەڵاتێک مافی دەستبەرداربوون یان سازانی لەسەر هیچ بەشێکی نییە، لەبەر ئەوەی مڵکی هەردەمیی نەتەوەیە.\n\nهەشتەم: وارگێڕی\n\n٨.١. وارگێڕی، باڵاترین چالاکیی ئاوەزمەندانە و کرداریی نەتەوەیە بۆ ڕێکخستنی ژیانی بەکۆمەڵ و ئاڕاستەکردنی کەشتیی دەوڵەتداری؛ بریتییە لە زانست و هونەری گۆڕینی \"ویستمەندیی نەتەوەیی\" بۆ بڕیار و ستراتیژیی کارا بە مەبەستی پاراستنی \"وار\" و بەدیهێنانی مانەوەی شکۆمەندانە.\n\n٨.٢. وارگێڕی وەک دەمارە-پەرگاڵی بڕیارسازیی ستراتیژی، ئەم فەرمانە ژینەکییانە لەخۆ دەگرێت:\n\nئا. پێناسەکردنی ئامانجە درێژخایەنەکانی نەتەوە و دیاریکردنی ڕێگاکانی گەیشتن پێیان.\n\nب. بەڕێوەبردنی هاوسەنگانەی دەسەڵات، سامان و دەرفەتەکان لەسەر بنەمای دادپەروەریی نیشتمانی.\n\nپ. ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتیی دوولایەنە.\n\nت. نواندنی هێزی نەتەوەیی لە گۆڕەپانی جیهانیدا وەک سوبێکتێکی مێژووسازی سەربەخۆ.\n\n٨.٣. فەلسەفەی وارگێڕی لە کۆماری کوردستاندا لەسەر ئەم ڕەهەندانە جێگیر دەبێت:\n\nئا. وارگێڕیی ناوخۆیی: بۆ داڕشتنی پەڕگاڵی ئابووری، پەروەردەیی و کۆمەڵایەتیی پێشکەوتوو.\n\nب. وارگێڕیی دەرەکی (دیپلۆماسی): بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان و ڕووبەڕووبوونەوەی هەژموونخوازیی و داگیرکاری.\n\nپ. وارگێڕیی ئاسایش و بەرگری: بۆ داڕشتنی دۆکترینە سەربازییەکان و پووچەڵکردنەوەی پێشوەختەی هەڕەشەکان.\n\nت. وارگێڕیی واتایی: بۆ پاسەوانیکردنی گەوهەری هزری، زمانی و کولتووریی نەتەوە لە هەر جۆرە داگیرکارییەکی فەرهەنگی.\n\n٨.٤. ڕەوایی هەر کردارێکی وارگێڕیی بەندە بە ڕادەی پابەندبوونی بە \"دەستوور\" و ئامانجە مێژووییەکانی نەتەوەوە؛ هەر وارگێڕییەک کە سەروەریی و شوناسی نەتەوەیی لاواز بکات، لە بنەڕەتەوە نادەستووری و پووچەڵە.\n\n٨.٥. وارگێڕی، زانستی تێگەیشتنە لە \"هێڵی شوێن-کات\" بە مەبەستی گۆڕینی هەڕەشەکان بۆ دەرفەت و مسۆگەرکردنی باڵادەستیی نەتەوەیی لە جیهانێکی پڕ گۆڕانکاریدا.\n\nنۆیەم: وڵات  (Patria)\n\n٩.١. وڵات، جەستەی فیزیکی، واتایی، بوونویستانە و مێژوویی نەتەوەی کوردە؛ ئەو پانتاییە تاقانەیەیە کە تێیدا جوگرافیا، بوونایەتی و شوناس دەبنە یەکەیەکی لێک دانەبڕاو بۆ بوونایەتی هاوبەشی نەتەوەی کورد. وڵات نەک هەر \"خاک\"، بەڵکوو نواندنی بەرجەستەبوونی بوونایەتیی نەتەوەیە لەسەر هێڵی \"شوێن-کات\"دا. وڵاتی نەتەوەی کورد ناوی کوردستانە.\n\n٩.٢. پاتریای کورد (وڵات. لەم سێ ڕەهەندەدا پێناسە دەکرێت:\n\nئا. ڕەهەندی \"وار\": گشت ئەو جوگرافیا مێژووییەی کە نەتەوەی کوردی تێدا پەیدا بووە و وەک وارگەی کۆیی خۆی دەیناسێت و بەبێ ڕەچاوکردنی سنوورە دەستکردە داگیرکارییەکان پێکەوە یەکەیەکی سروشتیی یەکگرتوو پێک دەهێنن.\n\nب. ڕەهەندی \"یادەوەری\": کۆگای زیندووی پاشماگی شارستانی، خوێنی تێکۆشەران و یادەوەریی بەکۆمەڵی نەتەوەیە کە واتا بە \"بوون\"ـی کورد دەبەخشێت.\n\nپ. ڕەهەندی \"قانوونیی\": ئەو قەڵەمڕەوە دەستوورییەیە کە تێیدا تەنیا \"ویستی نەتەوە\" لە فۆرمی دەوڵەتدا باڵادەستە یان دەبێ باڵادەست بێت و مافی خاوەندارێتیی ڕەها و بڕیاردانی سەروەرانە دەچەسپێنێت.\n\n٩.٣. بنەمای \"پێسپاردەی نەوەیی\": وڵات مڵکی هیچ نەوەیەکی دیاریکراو نییە، بەڵکوو سپاردەیەکی مێژووییە کە لە نەوەکانی ڕابردووەوە بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێتەوە. نەوەی ئێستا تەنیا مافی \"پاسەوانی\" و \"ئاوەدانکردنەوەی ژیرانە\"ـی هەیە و ئەرکدارە بە گەیاندنی بە نەوەکانی پاشەڕۆژ بە شێوەیەکی ئاوەدانتر و پارێزراوتر.\n\n٩.٤. سەوداهەڵنەگری و یەکپارچەیی: وڵات یەکەیەکی دابەشنەکراو و پێشێلنەکراوە. هەر جۆرە دەستبەرداربوونێک لە هەر بستێکی، یان هەوڵدان بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای بە مەبەستی لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی، بە کردەوەیەک دژی \"بوون\"ـی نەتەوە و ناپاکی لە دەستوور هەژمار دەکرێت.\n\n٩.٥. سەروەری بەسەر سەرچاوەکاندا: وڵات ئەو پانتاییە دەستوورییەیە کە مافی خاوەندارێتیی ڕەهای نەتەوەی کورد بەسەر تەواوی سامانەکانی ژێرخاک، سەرخاک، ئاو، سەرچاوە ژینگەییەکان و وارگەی ئاسمانییدا دەچەسپێنێت.\n\n٩.٦. ڕەهەندی ژینگەیی وەک شکۆی نەتەوەیی: پاراستنی سروشت، چیا، ڕووبار و دارستانەکانی کوردستان، بەشێکی دانەبڕاوە لە ئەرکی پاراستنی وڵات؛ تێکدانی ژینگەی کوردستان بە تێکدانی جەستەی نەتەوە و هەڕەشە بۆ سەر داهاتووی نەوەکان دادەنرێت.\n\nدەیەم: ڕایەداری\n\n١٠.١. ڕایەداری، ئەو ڕایە (ماندات. و دەسەڵاتە قانوونییەیە کە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری وڵات و ڕاییکردنی فەرمانەکانی دەستوور بە دامەزراوەکانی دەوڵەت دەبەخشرێت؛ ڕایەداری جومگەی سەرەکیی ڕاییکردنی بڕیارە ستراتیژییەکان و گۆڕینی قانوونەکانە بۆ کردەی بەرجەستە.\n\n١٠.٢. سەرۆکایەتیی ڕایەداری: سەرکۆمار وەک باڵاترین هەڵگری ڕایەداری لە وڵاتدا، بەرپرسیاری یەکەمە لە ئاڕاستەکردنی کارگێڕیی دەوڵەت، ڕێکخستنی کابینەی شالیاران و دڵنیابوون لە ڕاییکردنی دروستی ئەرکە نیشتمانییەکان.\n\n١٠.٣. ڕاییکردن وەک گەوهەری ڕایەداری: ئەرکی بنەڕەتیی ڕایەداری بریتییە لە ڕاییکردنی قانوون و وارگێڕییەکان بە شێوەیەکی کارا. هەر کورتھێنانێک لە ڕاییکردنی ئەرکەکاندا، بە کەمبوونی ڕەوایەتیی ئەو دامەزراوەیە لەو بوارەدا هەژمار دەکرێت.\n\n١٠.٤. بنەمای ڕەوایی: هیچ ڕایەدارییەک لە دەرەوەی چوارچێوەی دەستوور و قانوون بەرکارەکاندا بوونی نییە. ڕایەداری ئامرازێکە بۆ ڕاژەبەرایەتیی نەتەوە، نەک سەپاندنی ویستی کەسی یان گرووپی.\n\n١٠.٥. کارگێڕی و بەڕێوەبردن: ڕایەداری ڕەهەندێکی کارگێڕیی قووڵی هەیە کە بریتییە لە بەڕێوەبردنی ژیرانەی سەرچاوە مرۆیی، دارایی و سروشتییەکانی وڵات بە مەبەستی بەدیهێنانی گەشەی ڕاوەستاو و پاراستنی سامانی گشتی.\n\n١٠.٦. وەڵامدەرەوەیی و لێپرسینەوە: گشت هەڵگرانی ڕایەداری، لە بەرزترین پلەوە تا نزمترین ئاستی کارگێڕی، لەبەرامبەر بڕیار و کردارەکانیاندا وەڵامدەرەوەی قانوونیین. ڕایەداری بەندە بە بەرپرسیارێتییەوە و هەر بەد بەکارهێنانێکی دەسەڵات دەبێتە هۆی لێسەندنەوەی ڕایەداری.\n\n١٠.٧. بێلایەنیی پیشەیی: دەزگای ڕایەداری دەبێت وەک پێکهاتەیەکی پیشەیی و نیشتمانی بمێنێتەوە و لە ململانێی پارتایەتی و لایەنگریی وارگێڕی بەدوور بێت، تاوەکو بتوانێت بە یەکسانی ڕاژەی گشت شارۆمەندان بکات.\n\nیازدەیەم: شایستەسالاری\n\n١١.١. شایستەسالاری،کۆڵەکەی پۆڵایینی هێزی دەوڵەت و پەیمانێکی پیرۆزی نێوان کۆمار و شارۆمەندانە؛ بریتییە لەو بنەما دەستوورییەی کە تێیدا پێسپاردنی هەر ئەرک، پێگە و بەرپرسیارێتییەکی گشتی، تەنیا و تەنیا لەسەر بنەمای لێهاتوویی زانستی، توانای کرداری و پاکی و دڵسۆزیی بێ مەرج بۆ دەستوور و نیشتمان دەبێت.\n\n١١.٢. پێوەری شایستەیی: شایستەیی لە کۆماری کوردستاندا هاوکێشەیەکی سێ-ڕەهەندییە و لەسەر ئەم بنەمایانە هەڵدەسەنگێنرێت:\n\nئا. لێهاتوویی: هەبوونی پسپۆڕی، زانست و کارامەیی پێویست بۆ ڕاپەڕاندنی ئەرکەکان بە بەرزترین ستاندارد.\n\nب. پاکی و ڕەوشتمەند: هەبوونی پێشینەیەکی بێگەرد و پابەندبوون بە ڕەوشتی پیشەیی و پاراستنی سامانی گشتی.\n\nپ. وەفاداریی نەتەوەیی: دڵسۆزیی ڕەها بۆ سەروەریی کۆمار و بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە، دوور لە هەژموونی هەر هێز و ئایدۆلۆژیایەکی بیانی.\n\n١١.٣. شایستەسالاری وەک کەرەسەی دژە-داڕزانی دەوڵەت: جێگیرکردنی ئەم بنەمایە بۆ ڕیشەکێشکردنی هەر جۆرە جەردەسالاری و خزمخزمێنەیەکی کارگێڕییە. هەر جۆرە دانان و پلەبەرزکردنەوەیەک لەسەر بنەمای جگە لە شایستەیی، وەک لایەنگریی پارتایەتی، خێڵەکی، ناوچەگەری، یان بەرژەوەندیی تایبەت، بە پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە بنەمای شایستەسالاری، پاکڕەوشتی و دادپەروەریی ڕاژەی گشتی هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون دەکرێت ببێتە بنەمای لێپرسینەوەی کارگێڕی، دارایی، یان تاوانی.\n\n١١.٤. یەکسانی لە دەرفەتەکاندا: شایستەسالاری گەرەنتیی ئەوە دەکات کە وەرگرتنی پۆستی گشتی و ڕاژەی دەوڵەتی، مافێکی یەکسانە بۆ گشت شارۆمەندان. دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی پەرگاڵێکی ڕووەن و دادپەروەرانەی تاقیکردنەوە و هەڵسەنگاندن، کە تێیدا تەنیا \"توانست\" ببێتە بڕیاردەر، نەک \"پەیوەندی\".\n\n١١.٥. پەروەردە وەک کارگەی شایستەیی: دەوڵەت شایستەسالاری وەک کولتوورێکی نیشتمانی لە پەرگاڵی پەروەردەوە دەچەسپێنێت. ئەرکی دەوڵەتە کە بێوچان بەدوای بەهرە و توانستە نایابەکاندا بگەڕێت و ژینگەی گەشەکردنیان بۆ بڕەخسێنێت، تاوەکوو نەوەیەکی نوخبە بۆ بەڕێوەبردنی جومگە هەستیارەکانی وڵات پێ بگەیەنێت.\n\n١١.٦. سەربەخۆیی پیشەیی: هەر شارۆمەندێک کە بەپێی بنەمای شایستەسالاری پۆستێکی کارگێڕی-فەرمانگەیی پێ دەسپێردرێت، خاوەنی سەربەخۆیی پیشەیی دەبێت و نابێت بەهۆی گۆڕانکاریی وارگێڕی یان تەوژمی وارگێڕیی لە پۆستەکەی لاببرێت، مەگەر بەهۆی کەمبوونەوەی کارایی یان پێشێلکاریی قانوونییەوە بێ کە بە بەڵگە سەلمێندرابێت.\n\n١١.٧. ئامانجی کۆتایی: شایستەسالاری ئامرازی گۆڕینی کۆمارە بۆ یەکەیەکی کارا، بەرهەمهێنەر و پێشەنگ، کە تێیدا باشترین مێشکەکان لە باشترین شوێنەکاندا بۆ ڕاژەی نەتەوە کار دەکەن.\n\nدوازدەیەم: دەوڵەتی ژیر\n\n١٢.١. دەوڵەتی ژیر، ڕەهەندی دیجیتاڵیی کۆمار و پەڕگاڵێکی دەسەڵاتداریی پێشەنگە کە تێیدا تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و ژیریی دەستکرد وەک ناوکی کارپێکەری دامەزراوەکان کار دەکەن؛ ئامانجی سەرەکیی بریتییە لە گۆڕینی کارگێڕیی لاسایی بۆ دەسەڵاتدارییەکی داتا-تەوەر و خێرا کە توانای پێشبینیکردن و وەڵامدانەوەی ئاڵەنگارییەکانی هەبێت.\n\n١٢.٢. درێژکراوەی سەروەریی: دەوڵەتی ژیر وارگەی دیجیتاڵی وەک بەشێکی دانەبڕاو لە سەروەریی نەتەوەیی دەناسێنێت؛ ئەرکی پاراستنی \"سەروەریی داتا\" و ژێرخانە ئەلیکترۆنییەکانی نەتەوە لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی دەرەکی یان داگیرکارییەکی زانیاریی لە ئەستۆ دەگرێت.\n\n١٢.٣. کارایی و بێ-بیرۆکراسی: دەوڵەتی ژیر پڕۆسە کارگێڕییەکان خۆگەڕ دەکات بۆ کەمکردنەوەی تێچووی مرۆیی و دارایی، نەهێشتنی گەندەڵی و مسۆگەرکردنی ئەوەی کە ڕاژە گشتییەکان بە بێ جیاکاری و بە بەرزترین خێرایی بگەنە دەست شارۆمەندان.\n\n١٢.٤. داتا وەک سامانی ستراتیژی: لەم پەڕگاڵەدا، داتا وەک \"خوێنی دەمارەکانی دەوڵەت\" سەیر دەکرێت؛ دەوڵەتی ژیر ئەرکی کۆکردنەوە و شیکردنەوەی زانستیی داتاکان دەگرێتە ئەستۆ بۆ داڕشتنی وارگێڕیی ورد و پشتئەستوور بە بەڵگە، نەک لەسەر بنەمای بۆچوونی کەسی.\n\n١٢.٥. درێژەدارییەتی دەوڵەت: دەوڵەتی ژیر گەرەنتیی ئەوە دەکات کە لە کاتی هەر کارەساتێکی فیزیکی یان داگیرکارییەکدا، \"ئاوەزی دەوڵەت\" و ئەرشیڤی نەتەوەیی و پەرگاڵەکانی بەڕێوەبردن بە پارێزراوی بمێننەوە و پچڕانی دەستووری و دامەزراوەیی ڕوو نەدات.\n\n١٢.٦. هاوسەنگیی مرۆیی-تەکنەلۆژی: سەرەڕای ژیریی پەڕگاڵەکە، دەوڵەتی ژیر هەمیشە لەژێر چاودێریی و کۆنترۆڵی واتاداری مرۆییدا دەمێنێتەوە؛ تەکنەلۆژیا تەنیا ئامرازی ڕاییکردنی ویستمەندیی نەتەوەیە و نابێت ببێتە بڕیاردەری سەربەخۆ لە جیاتی مرۆڤ.\n\nسێزدەیەم: سەروەریی قانوون\n\n١٣.١. سەروەریی قانوون، بنەمایەکی دەستووریی باڵایە کە تێیدا هەموو تاکەکان، ڕێکخراوەکان و خودی دەسەڵاتەکانی دەوڵەتیش بەبێ جیاوازی ملکەچی قانوونن؛ ئەم بنەمایە گەرەنتی دەکات کە دەسەڵات بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە و هەڕەمەکی ڕایی ناکرێت و هیچ کەس و پلە و پۆستێک لە سەرووی قانوون و لێپرسینەوەوە نییە.\n\n١٣.٢. یەکسانیی قانوونیی: قانوون وەک قەڵغانێکی یەکگرتوو بۆ هەموو شارۆمەندان کار دەکات. گشت تاکێک مافی دەستگەیشتنی یەکسانی بە دادپەروەری هەیە و پێویستە بڕیارە دادوەری و کارگێڕییەکان تەنیا لەسەر بنەمای قانوون پێشوەختەکان و بەبێ لایەنگیری بن.\n\n١٣.٣. پێشبینیکردنی قانوونیی: سەروەریی قانوون وا دەخوازێ کە قانوونەکان ڕوون، ئاشکرا و جێگیر بن، تاوەکو شارۆمەندان بتوانن ئاکامی قانوونیی کار و کردەوەکانی خۆیان پێشبینی بکەن، کە ئەمەش بناغەی متمانەی گشتی و سەقامگیریی کۆمەڵایەتییە.\n\n١٣.٤. ملکەچبوونی دەسەڵات: دەوڵەت و دامەزراوەکانی تەنیا لەو شوێنەدا دەسەڵاتیان هەیە کە قانوون پێی بەخشیون؛ هەر کردەوەیەکی دەسەڵات کە لە سنووری قانوون لابدات، بە دەستدرێژی بۆ سەر مافی نەتەوە هەژمار دەکرێت.\n\nچواردەیەم: هاوئاگایی نەتەوەیی\n\n١٤.١. هاوئاگایی نەتەوەیی، پەیمانێکی بوونناسانەی پێش-قانوونیی و پێش-وارگێڕییە؛ بریتییە لەو ژیریی کۆیی و خۆئاگاییە بەکۆمەڵ و ڕەگداکوتراوەی کە تاکی کورد بە نەتەوەکەیەوە دەبەستێتەوە و تێیدا نەتەوە وەک یەک \"خودی مێژوویی\" یەکگرتوو و خاوەن یەک ئاسۆی چارەنووس خۆی دەناسێتەوە.\n\n١٤.٢. ئەم هاوئاگاییە لەسەر ئەم کۆڵەکە گەوهەرییانە ڕادەوەستێت:\n\nئا. بیرەوەریی بەکۆمەڵ: تێگەیشتن و هەستکردنی هاوبەش بە مێژووی شارستانی، نەبەردییەکان و ئەو ئازار و جینۆسایدانەی کە بەسەر جەستەی نەتەوەدا هاتوون و یادەوەریی نەتەوەییان پێک هێناوە.\n\nب. ویستی هەربوویی: تاسە و ویستمەندیی بێپسانەوەی نەتەوە بۆ گەیشتن بە سەروەریی ڕەها و پاراستنی بوونی خۆی لەسەر هێڵی کات.\n\nپ. هاوبەشیی واتایی: یەکبوونی زمانی، فەرهەنگی و ڕەوشتی کە دەبێتە ئامرازی پاراستنی شوناس لەبەرامبەر هەر داگیرکارییەکی فەرهەنگی یان شێواندنێکی ناسنامەییدا.\n\n١٤.٣. ژیریی کۆیی، هاوئاگایی نەتەوەیی، ویستی مێژوویی سەرچاوەی ڕەسەن و تاقانەی ڕەوایەتیی ئەم دەستوورەیە؛ دەستوور دروستکەری ئەم هاوئاگاییە نییە، بەڵکوو تەنیا ئامرازی گۆڕینی ئەم \"ویستە نێوەکییە\"ـیە بۆ \"دەسەڵاتێکی قانوونیی\" ئاشکرا لە قاڵبی دەوڵەتدا.\n\n١٤.٤. ئەرکی پاراستنی گیانی: دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی ئەم هاوئاگاییە لە هەر جۆرە شێواندن، پەرتکردن یان لاوازکردنێک؛ هەر وارگێڕییەک کە ببێتە هۆی کوشتنی ئەم هەستە بەکۆمەڵە، بە هەوڵێک بۆ ڕووخاندنی کۆڵەکە گیانەکی و واتاییەکانی کۆمار و داڕزانی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.\n\n١٤.٥. هاوئاگایی نەتەوەیی تەنیا لە ڕابردوودا ناژی، بەڵکوو هێزێکی ڕوو لە داهاتووە کە نەتەوە هان دەدات بۆ داهێنان، پێشەنگایەتی و بەشداریکردنی کاریگەر لە شارستانییەتی مرۆڤایەتیدا وەک یەکەیەکی سەربەخۆ.\n\nپازدەیەم: گەشەی ڕاوەستاو\n\n١٥.١. گەشەی ڕاوەستاو، وارگێڕییەکی ستراتیژیی ئاوەزمەندانەیە بۆ هاوسەنگکردنی پێشکەوتنی ئابووری، دادی کۆمەڵایەتی و پاراستنی ژینگە؛ بە جۆرێک کە دابینکردنی پێداویستییەکانی نەوەی ئێستا، نەبێتە هۆی تێکدانی \"وار\" و لاوازکردنی توانای نەوەکانی داهاتوو بۆ دابینکردنی ژیانێکی شکۆمەندانە.\n\n١٥.٢. گەشەی ڕاوەستاو لە کۆماری کوردستاندا لەسەر ئەم سێ کۆڵەکە بنەڕەتییە ڕادەوەستێت:\n\nئا. هاوسەنگیی سروشتی: هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ ژینگە و سەرچاوە سروشتییەکان وەک جەستەی زیندووی نەتەوە، نەک تەنیا وەک کەرەستەی خاو بۆ بەکارهێنان.\n\nب. تواناسازیی ئابووری: گۆڕینی سامانە کاتییەکان (وەک نەوت و گاز) بۆ سەرمایەی هەردەمیی، مرۆیی و تەکنەلۆژی بۆ مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی ئابووریی درێژەدار.\n\nپ. دادی گشتگیر: دڵنیابوون لەوەی کە دەرەنجامەکانی گەشە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی خۆشبژێویی گشت شارۆمەندان و کەمکردنەوەی جیاوازیی نێوان ناوچەکان.\n\n١٥.٣. گەشە وەک ئەرکی نیشتمانی: ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدانی وڵات نەک ماف، بەڵکوو ئەرکێکی دەستوورییە بۆ بەهێزکردنی خۆڕاگریی نەتەوەیی لەبەرامبەر ئاڵەنگارییە جیهانییەکاندا.\n\n١٥.٤. ڕۆڵی \"دەوڵەتی ژیر\" لە گەشەدا: گەشەی ڕاوەستاو لە کوردستان پشت بە تواناکانی دەوڵەتی ژیر دەبەستێت بۆ شیکردنەوەی زانستیی داتاکان بە مەبەستی ڕێگریکردن لە بەفێڕۆدانی سەرچاوە نیشتمانییەکان و کەمکردنەوەی زیانە ژینگەییەکان.\n\n١٥.٥. ڕاوەستاویی گەشە: کۆماری کوردستان تەنیا ئەو مۆدێلانەی گەشەپێدان پەیڕەو دەکات کە لەگەڵ گەوهەری نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەیی وڵاتدا دێنەوە و نابنە هۆی دروستکردنی پشتبەستنی ستراتیژی بە هێزە دەرەکییەکان.\n\nشانزەیەم: دادی نێوان نەوەکان  \n\n١٦.١. دادی نێوان نەوەکان، بریتییە لەو پەیمانە ڕەوشتی و دەستوورییە هەردەمییەی کە تێیدا ماف و بەرژەوەندییەکانی نەوەکانی داهاتوو لەسەر وارگەی مێژوویی کوردستان، هاوتای مافی نەوەی ئێستا دەناسرێت؛ ئەم بنەمایە ڕێگری لەوە دەکات کە نەوەی ئێستا بە ناوی سەروەریی کاتییەوە، سەرچاوە ژینەکییەکانی پاشەڕۆژ زەوت بکات یان ژینگەی نیشتمان بۆ هەمیشە تێک بدات.\n\n١٦.٢. \"سپاردەی نەتەوەیی\": نەوەی ئێستا تەنیا هەڵگری سپاردەیەکی مێژووییە و بەرپرسیارە لە پاراستنی گەوهەری فیزیکی و واتایی وڵات؛ هەر بڕیارێکی ڕایەداری یان ئابووری کە ببێتە هۆی پچڕاندنی زنجیرەی مانەوە یان سەپاندنی قەرزێکی گەورەی ژینگەیی و دارایی بەسەر نەوەکانی داهاتوودا، بە پێشێلکاریی ئەم دادە و ناپاکی لە دەستوور هەژمار دەکرێت.\n\n١٦.٣. دادی نێوان نەوەکان لە سێ جومگەی سەرەکیدا بەرجەستە دەبێت:\n\nئا. دادپەروەریی سەرچاوەکان: گۆڕینی سامانە سروشتییەکان بۆ سەرمایەی زانستی، تەکنەلۆژی و ژێرخانیی کە نەوەکانی داهاتوو بتوانن سوودی لێ وەربگرن.\n\nب. دادپەروەریی ژینگەیی: پاراستنی پاکیی خاک، ئاو و هەوا وەک مەرجی بنەڕەتیی ژیانی نەوەکانی پاشەڕۆژ.\n\nپ. دادپەروەریی شوناس: گەیاندنی زمان، مێژوو و یادەوەریی نەتەوەیی بە بێگەردی بۆ نەوەکانی داهاتوو وەک کۆڵەکەی سەرەکیی مانەوەیان.\n\n١٦.٤. چاودێریی زیرەک: کۆماری کوردستان تواناکانی \"دەوڵەتی ژیر\" بەکار دەهێنێت بۆ پێوانەکردنی بێپسانەوەی کاریگەریی درێژخایەنی بڕیارە هەنووکەییەکان لەسەر داهاتوو، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ پڕۆژەیەکی کورتخایەن نابێتە هەڕەشە بۆ سەر \"هەرمانی نەتەوەیی\".\n\nحەڤدەیەم: شوناسی نەتەوەیی\n\n١٧.١. شوناسی نەتەوەیی، چوارچێوەی قانوونیی و واتاییە کە تێیدا نەتەوەی کورد وەک \"سوبێکتێکی مێژووساز\" پێناسەی خۆی دەکاتەوە؛ ئەم شوناسە ناوکی گەوهەریی بوونایەتیی کۆمارە و لە یەکگرتنی \"ڕەچەڵەکی مێژوویی\" و \"شارۆمەندیی دەستووری\" دروست دەبێت.\n\n١٧.٢. هاوکێشەی دوو-ڕەهەندیی شوناس: شوناسی نەتەوەیی لە کۆماری کوردستاندا لەسەر دوو کۆڵەکەی هاوتەریب بونیاد دەنرێت:\n\nئا. کوردبوون: ڕەهەندە ئۆنتۆلۆژی و مێژووییەکەیە کە لە ڕەچەڵەک، زمان و پاشماگی شارستانیی دێرینی سەر ئەم خاکە سەرچاوە دەگرێت و وەک بناغەی بوونایەتیی دەوڵەت دەمێنێتەوە.\n\nب. کوردستانیبوون: ڕەهەندە ژیاری و قانوونییەکەیە کە پەیوەندیی هاوڵاتیی و شارۆمەندیی نێوان تاک و دەوڵەت و وەفاداری بۆ دەستوور و خاکی وڵات دەچەسپێنێت، کە گشت شارۆمەندان بەبێ جیاوازیی ڕەچەڵەک لەخۆ دەگرێت.\n\n١٧.٣. زمانی کوردی وەک کەرەسەی شوناس: زمان نەک هەر ئامرازی ئاخاوتن، بەڵکوو ژێرخانی شوناس و پاسەوانی یادەوەریی نەتەوەیە؛ هەر شێواندنێکی زمانی یان پەراوێزخستنی زاراوەکانی کوردی، بە هێرش بۆ سەر گەوهەری شوناسی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.\n\n١٧.٤. سەقامیی واتایی: شوناس بریتییە لە مافی نەتەوە بۆ پێناسەکردنی خۆی بەو وشانەی کە لە ناخی مێژووی خۆیەوە هەڵقوڵاون؛ پاراستنی شوناس لە \"داگیرکاریی واتایی\" و ئایدۆلۆژیا بیانییەکان کە ئامانجیان گۆڕینی ناسنامەی کوردە بۆ پاشکۆ، ئەرکێکی باڵای ئاسایشی نەتەوەییە.\n\n١٧.٥. ئەرکی گواستنەوەی شوناس: شوناس پاشماگێکی بێوچانە کە دەبێت لە ڕێگەی پەروەردە، هونەر و مێدیاوە بە بێگەردی بگوێزرێتەوە بۆ نەوەکانی داهاتوو، تاوەکوو \"درێژەدارییەتیی مێژوویی\" نەتەوە لەسەر هێڵی کات نەپچڕێت.\n\nهەژدەیەم: شارۆمەندی پێشمەرگە\n\n١٨.١. شارۆمەندی پێشمەرگە، پێگەیەکی دەستووریی باڵایە کە تێیدا مافەکانی شارۆمەندی و ئەرکی پیرۆزی پاراستنی وڵات لە یەک جەستەدا ئاوێتە دەبن؛ گێڕانەوەیە لە تاکێک کە ژیانی تایبەتی خۆی و مانەوەی نەتەوەکەی بە یەک چارەنووسەوە گرێ داوە.\n\n١٨.٢. ئەم شوناسە لە ساتەوەختی خواردنی سوێندی وەفاداری بۆ \"دەستوور\" دەچەسپێت؛ بەم کردەیە، شارۆمەند لە وەرگرێکی ڕاژەدارییەوە دەگۆڕێت بۆ پاسەوانێکی ئاگاهانە کە بەرپرسیارێتیی ڕاستەوخۆی پاراستنی سەروەریی کۆماری لە ئەستۆ دەگرێت.\n\n١٨.٣. شارۆمەندی پێشمەرگە پاسەوانی زیندووی پەڕگاڵی دەستوورییە لە ژیانی ڕۆژانەدا؛ ئەرکی تەنیا لە بەرگریی چەکداری لە سنوورەکاندا کورت نابێتەوە، بەڵکوو بریتییە لە پاراستنی بەهاکان، قانوونەکان و یەکپارچەیی گیانیی کۆمەڵگا لە بەرامبەر هەر هەوڵێکی داڕزاندن یان تێکدان.\n\n١٨.٤. ئەم چەمکە بەرجەستەبوونی دۆکترینی \"نەتەوەی چەکدار\"ـە؛ ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە لە کۆماری کوردستاندا، هێزی دەوڵەت نەک لە چەک، بەڵکوو لە ویستمەندیی ڕێکخراوی شارۆمەندانەوە سەرچاوە دەگرێ کە ئامادەن لە کاتی پێویستدا تواناکانی خۆیان بخەنە ڕاژەی نیشتمانەوە.\n\n١٨.٥. شارۆمەندی پێشمەرگە وەک \"قەڵغانی کۆتایی\" نەتەوە پێناسە دەکرێت؛ لە کاتی هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتی یان داگیرکارییەکدا کە دامەزراوە فیزیکییەکان بخاتە مەترسییەوە، ئەم پێگەیە گەرەنتیی درێژەدارییەتیی بەرگری و نەفەوتانی سەروەریی نەتەوەیی دەکات.\n\n١٨.٦. ئەم پێگەیە شوناسێکی نەتەوەیی سەروو- پارتایەتی و سەروو-ناوچەییە؛ تێیدا هەموو جیاوازییە لاوەکییەکان دەتوێنەوە و تەنیا یەک یەکەمایەتی دەمێنێتەوە، ئەویش پاراستنی شکۆ و هەرمانی کوردستانە وەک ماڵی هاوبەشی هەمووان.\n\n١٨.٧. شارۆمەندی پێشمەرگە، ڕێزگرتنە لە پاشماگی مێژوویی تێکۆشان و گواستنەوەیەتی بۆ قاڵبێکی دەوڵەتمەداریی مۆدێرن؛ گەرەنتیی ئەوە دەدات کە نەتەوەی کورد هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا، جارێکی دیکە بێ بەرگری و بێ پەنا نامێنێتەوە.\n\nنۆزدەیەم: شکۆی نەتەوەیی\n\n١٩.١. شکۆی نەتەوەیی، کۆی گشتیی ئەو بەها و شکۆمەندییە گەوهەرییانەیە کە کەسایەتیی مێژوویی و دەوڵەتیی نەتەوەی کورد پێک دەهێنن؛ بناغەی ڕەوشتیی سەروەرانەی و سەرچاوەی متمانەی بەخۆبوونی بەکۆمەڵە کە واتا بە بوونی وارگێڕیی دەوڵەت دەبەخشێت.\n\n١٩.٢. ئەم شکۆیە لە ڕەسەنایەتیی شارستانییەتە دێرینەکانی سەر خاکی کوردستان و ویستمەندیی نەشکێنراوی نەتەوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی زۆرداری و پاراستنی بوونی خۆیەوە هەڵدەقوڵێت؛ هەر دەستدرێژییەک بۆ سەر ئەم شکۆیە، بە دەستدرێژی بۆ سەر خودی \"بوون\"ـی نەتەوە هەژمار دەکرێت.\n\n١٩.٣. شکۆی نەتەوەیی بە توندی بە سەربەخۆیی و سەروەرییەوە گرێ دراوە؛ نەتەوەی بێدەوڵەت نەتەوەیەکە کە شکۆی مێژوویی لەتکراوە، و دامەزراندنی کۆماری کوردستان، کردەی گەڕاندنەوەی ئەو شکۆیە و چەسپاندنیەتی وەک یەکەیەکی هاوتا لە پەڕگاڵی جیهانییدا.\n\n١٩.٤. ئەم بەهایە وەک \"داراییەکی واتایی\" پارێزراو دەناسرێت؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەی هەر گوتار یان کردەوەیەک (چ ناوخۆیی و چ دەرەکی) کە ئامانجی سووکایەتیکردن، بچووککردنەوە، یان شێواندنی شوناس و یادەوەریی نەتەوەیی بێت.\n\n١٩.٥. شکۆی نەتەوەیی، ئاوێنەی شکۆی هەر تاکێکی شارۆمەندە؛ دەوڵەت لە ڕێگەی دابینکردنی ژیانێکی شایستە، پەروەردەیەکی باڵا و پاراستنی مافەکانی مرۆڤ، شکۆی نەتەوەیی لەناو جەستەی هەر شارۆمەندێکدا بەرجەستە دەکات تاوەکوو مرۆڤی کورد لە هەر شوێنێکی جیهان بێت، هەست بە پارێزراویی و بەرزی بکات.\n\n١٩.٦. پاراستنی شکۆی نەتەوەیی، پێویستی بە \"سەقامیی واتایی\" هەیە؛ ئەمە بە واتای مافی ڕەهای نەتەوە دێت بۆ پێناسەکردنی خۆی، مێژووەکەی و ئامانجەکانی، بەو زمان و چەمکانەی لە ناخی مێژووی خۆیەوە هەڵقوڵاون، نەک ملکەچبوون بۆ ئەو پێناسانەی کە داگیرکەران بەسەریدا دەسەپێنن.\n\n١٩.٧. شکۆی نەتەوەیی، پێوەر و مەرجی هەڵسوکەوتی یەکسانە لەگەڵ نەتەوەکانی تردا؛ کۆماری کوردستان تەنیا ئەو پەیوەندییە نێودەوڵەتی و وارگێڕییانە پەسەند دەکات کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی دوولایەنە لە شکۆ، شوناس و سەربەخۆیی کوردستان دامەزرابن.\n\nبیستەم: سەرمایەداریی نیشتمانی\n\n٢٠.١. سەرمایەداریی نیشتمانی، بزوێنەری خۆ-ئامانجی گەشەی هێزی نەتەوەییە؛ ئەم هێزە لە پێناو فراوانکردنی قازانج، سەرمایە و قەڵەمڕەوی دارایی خۆیدا کار دەکات و لەم ڕێگەیەوە، بە شێوەیەکی خۆگەڕ، دەبێتە هۆی مۆدێرنیزەکردنی ژێرخانەکان، پێشخستنی زانست و بەهێزکردنی جەستەی دەوڵەت.\n\n٢٠.٢. ڕەوایەتیی ئەم سەرمایەدارییە بەندە بە قەتیسکردنی \"خولی سەرمایە\" لە ناو وارگەی نەتەوەییدا و ڕێگریکردن لە خوێنبەربوونی دارایی نەتەوە بەرەو دەرەوەی وڵات؛ سەرمایەداریی نیشتمانی تەنیا لەو شوێنەدا بە فەرمی دەناسرێ کە قازانجە بەدەستهاتووەکان دووبارە لە پڕۆژە بەرهەمهێنەرە ناوخۆییەکاندا وەبەرهێنانیان پێ بکرێتەوە بۆ گەورەکردنی بازاڕی نیشتمانی.\n\n٢٠.٣. ئاسوودەیی چینی ناوەند و خۆشبژێویی کۆمەڵایەتی، نەک وەک ئامانجێکی خێرخوازی، بەڵکوو وەک دەرهاویشتەیەکی لۆژیکیی پێداویستیی سەرمایە بۆ هێزی کاری پسپۆڕ و بازاڕی کڕیاری بەتوانا دێتە کایەوە؛ بەمەش گەشەی سەرمایەداری دەبێتە گەرەنتیی جێگیریی ئابووری و بەرزبوونەوەی چلۆنایەتیی ژیان بۆ شارۆمەندان.\n\n٢٠.٤. سەرمایەداریی نیشتمانی وەک \"هاوبەشی ستراتیژیی دەوڵەت\" پێناسە دەکرێت؛ تێیدا دەوڵەت ژینگەی قانوونیی و ئاسایشی وەبەرهێنان دابین دەکات، و سەرمایەش ئەرکی پێشەنگایەتیی تەکنەلۆژی و پیشەسازیی کوردستان لە ئاستی جیهانیدا دەگرێتە ئەستۆ.\n\nبیست و یەکەم: ساغکردنەوەی دیمۆگرافی\n\n٢١.١. ساغکردنەوەی دیمۆگرافی، پرۆسەیەکی زانستی و دەستووریی ستراتیژییە بۆ ڕاستکردنەوەی جەستەی نەتەوەیی و گێڕانەوەی هاوسەنگیی سروشتی بۆ ئەو ناوچانەی کە بە هۆکاری مێژوویی یان وارگێڕی (سیاسی) تووشی سڕینەوەی شوناس یان گۆڕینی پێکهاتەی دانیشتووان بوون؛ ئامانجی ئەم پرۆسەیە هاوتایکردنی \"کەتواری دانیشتووان\"ـە لەگەڵ \"ڕەوایەتیی مێژوویی وار\".\n\n٢١.٢. ئەم چەمکە لەسەر بنەمای \"ناقانوونییبوونی ئەنجامی زەبر\" ڕادەوەستێت؛ کۆماری کوردستان گشت ئەو گۆڕانکارییە دیمۆگرافییانەی کە لە پاش شەپۆلەکانی داگیرکارییەوە (لە فتووحاتە کۆنەکانەوە تا پاکتاوە نەژادییەکانی سەردەمی مۆدێرن) بەسەر خاکی کوردستاندا هێنراون، بە کردەوەیەکی نادروست و نادەستووری دەناسێنێ کە تێپەڕبوونی کات ڕەوایەتییان پێ نابەخشێت.\n\n٢١.٣. ڕەهەندەکانی ساغکردنەوە لەم سێ جومگەیەدا بەرجەستە دەبێت:\n\nئا. ساغکردنەوەی فیزیکی: هاندانی گەڕانەوەی سیستماتیکی نەتەوەی کورد بۆ ئەو ناوچانەی لێی دابڕێنراون و دابینکردنی ژێرخانی پێویست بۆ جێگیربوونیان.\n\nب. ساغکردنەوەی واتایی: گێڕانەوەی ناوە ڕەسەنەکان بۆ شوێنە جوگرافییەکان و سڕینەوەی ئەو ناسنامە دەستکردانەی کە داگیرکەران بەسەر \"واری نەتەوەیی\"ـدا سەپاندوویانە.\n\nپ. ساغکردنەوەی قانوونیی: پووچەڵکردنەوەی گشت ئەو هەڵسوکەوت و بەڵگەنامانەی مڵکایەتی کە وەک ئامرازی گۆڕینی دیمۆگرافیا بەکار هێنراون.\n\n٢١.٤. ساغکردنەوەی دیمۆگرافی ئامرازێکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەییە؛ ئامانجی کۆتایی بریتییە لە مسۆگەرکردنی ئەوەی کە وارگەی مێژوویی کوردستان هەمیشە وەک قەڵایەکی تێکشنکێنراوی شوناسی کوردی بمێنێتەوە و هیچ کەمینەیەکی دەستکرد نەتوانێت ببێتە هۆکاری پەکخستنی سەروەریی دەوڵەت یان تێکدانی یەکپارچەیی وڵات.\n\n٢١.٥. ئەم پرۆسەیە ئەرکێکی درێژخایەنی دەوڵەتە و لە ڕێگەی \"دەوڵەتی ژیر\" و \"پلانی نیشتمانیی ساغکردنەوە\"ـوە بە شێوەیەکی زانستی و هەنگاو-بە-هەنگاو ڕایی دەکرێت، تاوەکوو جارێکی دیکە جوگرافیای نیشتمان لەگەڵ مێژووی نەتەوەدا یەک بگرێتەوە.\n\nبیست و دوویەم: گەڕیاریی نیشتمانی\n\n٢٢.١. گەڕیاری، پڕۆسەی ئاوەزمەندانە و پیشەسازییەکی ستراتیژییە بۆ نواندنی شوناسی شارستانیی نەتەوە و گۆڕینی \"وار\" بۆ مەکۆیەکی جیهانیی زانین و بینین؛ گەڕیاری نەک هەر چالاکییەکی کاتبەسەربردن، بەڵکوو ئامرازێکی \"هێزی نەرم\"ـی کۆمارە بۆ چەسپاندنی گێڕانەوەی ڕاستگۆیانەی کورد لە مێژووی مرۆڤایەتیدا.\n\n٢٢.٢. ئەم چەمکە گوزارشتە لە هاوسەنگیی نێوان \"گەشەی ئابووری\" و \"پاراستنی ڕەسەنایەتی\"؛ تێیدا گەڕیاریی نیشتمانی پابەندە بە بەرزڕاگرتنی شکۆی شوێنەوارە پاتارناسییەکان (باوانناسی) و پاراستنی بێگەردیی ژینگەی کوردستان وەک داراییەکی نیشتمانیی دەستلێنەدراو، بە جۆرێک کە گەشەپێدان نەبێتە هۆی شێواندنی جەستەی سروشتی و مێژوویی وڵات.\n\n٢٢.٣. گەڕیاری ڕەهەندێکی بەرگریی ئابووری و دارایی هەیە؛ دەوڵەت لە ڕێگەی هاندانی گەڕیاریی ناوخۆیی و ڕێکخستنی دەستووریی \"فەرد\"ـە دەرەکییەکان (گەشتەکان بەرەو دەرەوە)، ڕێگری لە خوێنبەربوونی دراوی نیشتمانی دەکات و کار بۆ ئەوە دەکات کە سامانی وڵات لە ناوخۆی کوردستاندا لە جووڵەی ئاوەدانکەرەوەدا بمێنێتەوە.\n\n٢٢.٤. لە ڕوانگەی ئاسایشی نەتەوەییەوە، گەڕیاری چوارچێوەیەکی قانوونییە بۆ ڕێکخستنی کارلێکی نێوان کۆمەڵگای کوردستان و بیانییەکان لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی دوولایەنە؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی وڵات لە هەر جۆرە دزەکردنێکی هزری یان هەواڵگریی کە لەژێر پەردەی گەڕیاریدا ئامانجی لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی یان تێکدانی پەڕگاڵی گشتی بێت.",
      "summary": "",
      "structure": [
        {
          "id": "p4455",
          "sourceIndex": 4455,
          "style": "Normal",
          "text": "بۆ جێگیرکردنی \"یەکڕایی واتایی\" لە پڕۆسەی داڕشتن و لێکدانەوەی قانوونەکاندا و بۆ پاراستنی گەوهەری دەستوور لە هەر جۆرە شێواندنێکی واتایی، ئەم پێناسانە وەک ڕووگەیەکی دەستووریی نەگۆڕ و چاڤکانییەکی باڵا بۆ گشت دامەزراوەکانی دەوڵەت دادەمەزرێن تا بنەمای یەکلاکەرەوە بن لە کاتی ڕاییکردنی دەسەڵاتەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "بۆ جێگیرکردنی \"یەکڕایی واتایی\" لە پڕۆسەی داڕشتن و لێکدانەوەی قانوونەکاندا و بۆ پاراستنی گەوهەری دەستوور لە هەر جۆرە شێواندنێکی واتایی، ئەم پێناسانە وەک ڕووگەیەکی دەستووریی نەگۆڕ و چاڤکانییەکی باڵا بۆ گشت دامەزراوەکانی دەوڵەت دادەمەزرێن تا بنەمای یەکلاکەرەوە بن لە کاتی ڕاییکردنی دەسەڵاتەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4456",
          "sourceIndex": 4456,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یەکەم: ئاسایشی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "یەکەم: ئاسایشی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4457",
          "sourceIndex": 4457,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.١. ئاسایشی نەتەوەیی، دۆخی پارێزراویی بوونی فیزیکی و گیانەکیی کۆماری کوردستان و توانای بێپسانەوەی نەتەوەیە بۆ ڕاییکردنی سەروەریی ڕەهای خۆی لەسەر وارگەی مێژوویی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ئاسایشی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "، دۆخی پارێزراویی بوونی فیزیکی و گیانەکیی کۆماری کوردستان و توانای بێپسانەوەی نەتەوەیە بۆ ڕاییکردنی سەروەریی ڕەهای خۆی لەسەر وارگەی مێژوویی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4456"
        },
        {
          "id": "p4458",
          "sourceIndex": 4458,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١.٢. ئەم دۆخە گشتگیرە، وەک قەڵغانێکی زیندوو، ئەم بوارە ستراتیژییانەی خوارەوە دەگرێتەوە کە پاراستنیان مەرجی مانەوەی دەوڵەتە:",
          "runs": [
            {
              "text": "١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم دۆخە گشتگیرە، وەک قەڵغانێکی زیندوو، ئەم بوارە ستراتیژییانەی خوارەوە دەگرێتەوە کە پاراستنیان مەرجی مانەوەی دەوڵەتە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4456"
        },
        {
          "id": "p4459",
          "sourceIndex": 4459,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پاراستنی بوونی دەوڵەت وەک یەکەیەکی سەربەخۆ و خاوەن سەروەری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پاراستنی بوونی دەوڵەت وەک یەکەیەکی سەربەخۆ و خاوەن سەروەری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4458"
        },
        {
          "id": "p4460",
          "sourceIndex": 4460,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاراستنی یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی و پێشێلنەکردنی سنوورەکانی کۆمار.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاراستنی یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی و پێشێلنەکردنی سنوورەکانی کۆمار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4458"
        },
        {
          "id": "p4461",
          "sourceIndex": 4461,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پاراستنی پەڕگاڵی دەستووری و سەقامگیریی دامەزراوە قانوونییەکانی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پاراستنی پەڕگاڵی دەستووری و سەقامگیریی دامەزراوە قانوونییەکانی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4458"
        },
        {
          "id": "p4462",
          "sourceIndex": 4462,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پاراستنی شوناسی نەتەوەیی، زمانی کوردی، پاشماگی شارستانی و یادەوەریی مێژوویی نەتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پاراستنی شوناسی نەتەوەیی، زمانی کوردی، پاشماگی شارستانی و یادەوەریی مێژوویی نەتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4458"
        },
        {
          "id": "p4463",
          "sourceIndex": 4463,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. مسۆگەرکردنی ژێرخانی تۆکمەی ئابووری، پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکان و سەرچاوە ستراتیژییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. مسۆگەرکردنی ژێرخانی تۆکمەی ئابووری، پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکان و سەرچاوە ستراتیژییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4458"
        },
        {
          "id": "p4464",
          "sourceIndex": 4464,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "چ. توانای دەوڵەت بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەڕەشە دەرەکی و ناوخۆییەکان و بەدیهێنانی ئامانجە ستراتیژییە نیشتمانییەکانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. توانای دەوڵەت بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەڕەشە دەرەکی و ناوخۆییەکان و بەدیهێنانی ئامانجە ستراتیژییە نیشتمانییەکانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4458"
        },
        {
          "id": "p4465",
          "sourceIndex": 4465,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوویەم: بەرژەوەندییە نەتەوەییە باڵاکان",
          "runs": [
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": بەرژەوەندییە نەتەوەییە باڵاکان"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4466",
          "sourceIndex": 4466,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢.١. بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان، ئەو ئامانجە درێژخایەن و سەوداهەڵنەگرانەن کە گشت وارگێڕی و کردەوەیەکی دەوڵەت دەبێت لە ڕاژەیاندا بێت. ئەم بەرژەوەندییانە بریتین لە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان، ئەو ئامانجە درێژخایەن و سەوداهەڵنەگرانەن کە گشت وارگێڕی و کردەوەیەکی دەوڵەت دەبێت لە ڕاژەیاندا بێت. ئەم بەرژەوەندییانە بریتین لە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4465"
        },
        {
          "id": "p4467",
          "sourceIndex": 4467,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مسۆگەرکردنی مانەوە، گەشەسەندن و خۆشبژێویی نەتەوەی کورد لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مسۆگەرکردنی مانەوە، گەشەسەندن و خۆشبژێویی نەتەوەی کورد لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4466"
        },
        {
          "id": "p4468",
          "sourceIndex": 4468,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. چەسپاندنی سەروەریی ڕەهای کۆماری کوردستان لەسەر ئاستی نێوخۆیی و بەدەستهێنانی پێگەیەکی بەهێز و کاریگەر لەسەر گۆڕەپانی جیهانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. چەسپاندنی سەروەریی ڕەهای کۆماری کوردستان لەسەر ئاستی نێوخۆیی و بەدەستهێنانی پێگەیەکی بەهێز و کاریگەر لەسەر گۆڕەپانی جیهانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4466"
        },
        {
          "id": "p4469",
          "sourceIndex": 4469,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. گەیشتن بە خۆبژێوی و سەربەخۆیی ستراتیژی لە بوارەکانی ئاسایشی خۆراک، وزە، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و پیشەسازیی بەرگریدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. گەیشتن بە خۆبژێوی و سەربەخۆیی ستراتیژی لە بوارەکانی ئاسایشی خۆراک"
            },
            {
              "text": "، وزە، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و پیشەسازیی بەرگریدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4466"
        },
        {
          "id": "p4470",
          "sourceIndex": 4470,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. پاراستن و بەهێزکردنی شوناسی نەتەوەیی و کولتووریی کورد لە ناوخۆ و لەنێو دیاسپۆرادا.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. پاراستن و بەهێزکردنی شوناسی نەتەوەیی و کولتووریی کورد لە ناوخۆ و لەنێو دیاسپۆرادا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4466"
        },
        {
          "id": "p4471",
          "sourceIndex": 4471,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی کە هێز و سەروەریی کۆمار پتەوتر بکات، نەک لاوازی بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. بنیاتنانی هاوپەیمانێتیی ستراتیژی کە هێز و سەروەریی کۆمار پتەوتر بکات، نەک لاوازی بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4466"
        },
        {
          "id": "p4472",
          "sourceIndex": 4472,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێیەم: هەڕەشەی بوونایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "سێیەم: هەڕەشەی بوونایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4473",
          "sourceIndex": 4473,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٣.١. هەڕەشەی بوونایەتی، هەر بارودۆخێکی مەترسیداری ڕاستەوخۆیە کە ببێتە هۆی خستنە مەترسیی مانەوەی کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ، یان بوونی نەتەوەی کورد وەک یەکەیەکی نەتەوەیی. ئەمەش بەتایبەتی ئەم دۆخانەی خوارەوە دە گرێتەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هەڕەشەی بوونایەتی"
            },
            {
              "text": "، هەر بارودۆخێکی مەترسیداری ڕاستەوخۆیە کە ببێتە هۆی خستنە مەترسیی مانەوەی کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ، یان بوونی نەتەوەی کورد وەک یەکەیەکی نەتەوەیی. ئەمەش بەتایبەتی ئەم دۆخانەی خوارەوە دە گرێتەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4472"
        },
        {
          "id": "p4474",
          "sourceIndex": 4474,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دەستدرێژیی سەربازیی بەرفراوانی دەرەکی یان داگیرکاری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دەستدرێژیی سەربازیی بەرفراوانی دەرەکی یان داگیرکاری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4473"
        },
        {
          "id": "p4475",
          "sourceIndex": 4475,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەکارهێنانی چەکی کۆمەڵکوژ دژی خاکی کوردستان یان شارۆمەندانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەکارهێنانی چەکی کۆمەڵکوژ دژی خاکی کوردستان یان شارۆمەندانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4473"
        },
        {
          "id": "p4476",
          "sourceIndex": 4476,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. هەر هەوڵێکی سیستماتیک بۆ داڕمانی گشتی دامەزراوەکانی دەوڵەت و تێکدانی پەڕگاڵی دەستووری.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هەر هەوڵێکی سیستماتیک بۆ داڕمانی گشتی دامەزراوەکانی دەوڵەت و تێکدانی پەڕگاڵی دەستووری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4473"
        },
        {
          "id": "p4477",
          "sourceIndex": 4477,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. ئەنجامدانی کردەوەی جینۆساید یان پاکتاوی نەژادیی بەرفراوان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. ئەنجامدانی کردەوەی جینۆساید"
            },
            {
              "text": " یان پاکتاوی نەژادیی بەرفراوان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4473"
        },
        {
          "id": "p4478",
          "sourceIndex": 4478,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ج. دیاریکردنی هەر دۆخێک وەک \"هەڕەشەی بوونایەتی\" دەبێت بە بڕیارێکی فەرمیی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بێت و لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە بە زۆرینەیەکی تایبەت پەسەند بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. دیاریکردنی هەر دۆخێک وەک \"هەڕەشەی بوونایەتی\" دەبێت بە بڕیارێکی فەرمیی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بێت و لەلایەن مەکۆی نیشتمانییەوە بە زۆرینەیەکی تایبەت پەسەند بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4473"
        },
        {
          "id": "p4479",
          "sourceIndex": 4479,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چوارەم: دوژمن",
          "runs": [
            {
              "text": "چوارەم: دوژمن"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4480",
          "sourceIndex": 4480,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٤.١. دوژمن، هەر دەوڵەت، ڕێکخراو یان هێزێکی نادەوڵەتییە کە یەکێک یان زیاتر لەم کردەوانەی خوارەوە دژی کۆماری کوردستان ئەنجام بدات:",
          "runs": [
            {
              "text": "٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دوژمن، هەر دەوڵەت، ڕێکخراو یان هێزێکی نادەوڵەتییە کە یەکێک یان زیاتر لەم کردەوانەی خوارەوە دژی کۆماری کوردستان ئەنجام بدات"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4479"
        },
        {
          "id": "p4481",
          "sourceIndex": 4481,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ئەنجامدانی کردەوەی دەستدرێژیی سەربازیی ڕاستەوخۆ.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ئەنجامدانی کردەوەی دەستدرێژیی سەربازیی ڕاستەوخۆ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4480"
        },
        {
          "id": "p4482",
          "sourceIndex": 4482,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کارکردنی چالاکانە و سیستماتیک بۆ تێکدانی سەروەریی یان یەکپارچەیی خاکی کوردستان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کارکردنی چالاکانە و سیستماتیک بۆ تێکدانی سەروەریی یان یەکپارچەیی خاکی کوردستان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4480"
        },
        {
          "id": "p4483",
          "sourceIndex": 4483,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دابینکردنی پشتیوانیی شتەکی، دارایی یان لۆجستیکیی ستراتیژی بۆ ئەو گرووپانەی کە دژایەتیی چەکداریی کۆماری کوردستان دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دابینکردنی پشتیوانیی شتەکی، دارایی یان لۆجستیکیی ستراتیژی بۆ ئەو گرووپانەی کە دژایەتیی چەکداریی کۆماری کوردستان دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4480"
        },
        {
          "id": "p4484",
          "sourceIndex": 4484,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. بەپێی قانوونێک کە لەسەر پێشنیازی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی و بە زۆرینەی دەنگی مەکۆی نیشتمانی دەربچێت، وەک \"دوژمن\" بناسێنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. بەپێی قانوونێک کە لەسەر پێشنیازی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی و بە زۆرینەی دەنگی مەکۆی نیشتمانی دەربچێت، وەک \"دوژمن"
            },
            {
              "text": "\" بناسێنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4480"
        },
        {
          "id": "p4485",
          "sourceIndex": 4485,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پێنجەم: ژێرخانی ژینەکی",
          "runs": [
            {
              "text": "پێنجەم: ژێرخانی ژینەکی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4486",
          "sourceIndex": 4486,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٥.١. ژێرخانی ژینەکی، بریتییە لەو تۆڕە شتەکی و دیجیتاڵییانەی کە کارکردنی بێپسانەوەیان مەرجی بنەڕەتیی مانەوەی دەوڵەت، درێژەیی ژیانی کۆمەڵایەتی و کارایی ئابووریی نیشتمانییە. ئەم ژێرخانانە بەتایبەتی ئەمانەی خوارەوە دە گرنەوە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ژێرخانی ژینەکی، بریتییە لەو تۆڕە شتەکی و دیجیتاڵییانەی کە کارکردنی بێپسانەوەیان مەرجی بنەڕەتیی مانەوەی دەوڵەت، درێژەیی ژیانی کۆمەڵایەتی و کارایی ئابووریی نیشتمانییە. ئەم ژێرخانانە بەتایبەتی ئەمانەی خوارەوە دە گرنەوە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4485"
        },
        {
          "id": "p4487",
          "sourceIndex": 4487,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پەڕگاڵەکانی بەرهەمهێنان و گواستنەوەی وزە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پەڕگاڵەکانی بەرهەمهێنان و گواستنەوەی وزە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4486"
        },
        {
          "id": "p4488",
          "sourceIndex": 4488,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. سەرچاوەکانی ئاوی شیرین و تۆڕەکانی دابەشکردنی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. سەرچاوەکانی ئاوی شیرین و تۆڕەکانی دابەشکردنی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4486"
        },
        {
          "id": "p4489",
          "sourceIndex": 4489,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. پەڕگاڵی بانکیی ناوەندی و پەرگاڵە داراییە بنەڕەتییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. پەڕگاڵی بانکیی ناوەندی و پەرگاڵە داراییە بنەڕەتییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4486"
        },
        {
          "id": "p4490",
          "sourceIndex": 4490,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. تۆڕە سەرەکییەکانی گواستنەوە، لەوانە فڕۆکەخانە ستراتیژییەکان و ڕێگاوبانە ژینەکییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. تۆڕە سەرەکییەکانی گواستنەوە، لەوانە فڕۆکەخانە ستراتیژییەکان و ڕێگاوبانە ژینەکییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4486"
        },
        {
          "id": "p4491",
          "sourceIndex": 4491,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ج. تۆڕەکانی پەیوەندیی نیشتمانی و ژێرخانی بنەڕەتیی ئینتەرنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ج. تۆڕەکانی پەیوەندیی نیشتمانی و ژێرخانی بنەڕەتیی ئینتەرنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4485"
        },
        {
          "id": "p4492",
          "sourceIndex": 4492,
          "style": "خاڵ",
          "text": "چ. ژێرخانی دیجیتاڵیی \"دەوڵەتی ژیر\".",
          "runs": [
            {
              "text": "چ. ژێرخانی دیجیتاڵیی \"دەوڵەتی ژیر"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4485"
        },
        {
          "id": "p4493",
          "sourceIndex": 4493,
          "style": "خاڵ",
          "text": "ح. دامەزراوە سەرەکییەکانی کەرتی تەندروستیی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ح. دامەزراوە سەرەکییەکانی کەرتی تەندروستیی گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4485"
        },
        {
          "id": "p4494",
          "sourceIndex": 4494,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شەشەم: دادی کۆمەڵایەتی",
          "runs": [
            {
              "text": "شەشەم: دادی کۆمەڵایەتی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4495",
          "sourceIndex": 4495,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٦.١. دادی کۆمەڵایەتی، لە چوارچێوەی ئەم دەستوورەدا، ئامرازێکی ستراتیژییە بۆ بەهێزکردنی یەکپارچەیی و خۆڕاگریی نەتەوەیی. ئەم چەمکە بریتییە لە پابەندبوونی دەوڵەت بە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادی کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": "، لە چوارچێوەی ئەم دەستوورەدا، ئامرازێکی ستراتیژییە بۆ بەهێزکردنی یەکپارچەیی و خۆڕاگریی نەتەوەیی. ئەم چەمکە بریتییە لە پابەندبوونی دەوڵەت بە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4494"
        },
        {
          "id": "p4496",
          "sourceIndex": 4496,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. مسۆگەرکردنی دەرفەتی یەکسان بۆ گشت شارۆمەندان لە بوارەکانی پەروەردە، کار و بەشداریی گشتیدا، لەسەر بنەمای شایستەیی ڕەها.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. مسۆگەرکردنی دەرفەتی یەکسان بۆ گشت شارۆمەندان لە بوارەکانی پەروەردە، کار و بەشداریی گشتیدا، لەسەر بنەمای شایستەیی ڕەها"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4495"
        },
        {
          "id": "p4497",
          "sourceIndex": 4497,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دابینکردنی ئاستێکی شایستەی بژێوی و ڕاژەداریی بنەڕەتی بۆ هەموو تاکێک، بۆ پاراستنی شکۆی مرۆیی و ڕێگریکردن لە دروستبوونی کەلێنی قووڵی کۆمەڵایەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دابینکردنی ئاستێکی شایستەی بژێوی و ڕاژەداریی بنەڕەتی بۆ هەموو تاکێک، بۆ پاراستنی شکۆی مرۆیی و ڕێگریکردن لە دروستبوونی کەلێنی قووڵی کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4495"
        },
        {
          "id": "p4498",
          "sourceIndex": 4498,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. کەمکردنەوەی جیاوازیی گەشەسەندن لەنێوان ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا، بە مەبەستی پتەوکردنی هەستی هاونیشتمانیبوون و یەکێتیی نەتەوەیی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. کەمکردنەوەی جیاوازیی گەشەسەندن لەنێوان ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا، بە مەبەستی پتەوکردنی هەستی هاونیشتمانیبوون و یەکێتیی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4495"
        },
        {
          "id": "p4499",
          "sourceIndex": 4499,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەوتەم: سەروەریی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەوتەم: سەروەریی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4500",
          "sourceIndex": 4500,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.١. سەروەریی نەتەوەیی، باڵاترین دەسەڵاتی دەستووری و توانای بڕیاردانی ڕەهایە بەسەر تەواوی وارگەی نەتەوەیی و کاروباری دەوڵەتدا، کە سەرچاوەکەی تەنیا لە ویستی گەوهەری و هاوئاگایی مێژوویی نەتەوەی کوردەوە هەڵدەقوڵێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەروەریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "، باڵاترین دەسەڵاتی دەستووری و توانای بڕیاردانی ڕەهایە بەسەر تەواوی وارگەی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " و کاروباری دەوڵەتدا، کە سەرچاوەکەی تەنیا لە ویستی گەوهەری و هاوئاگایی مێژوویی نەتەوەی کوردەوە هەڵدەقوڵێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4499"
        },
        {
          "id": "p4501",
          "sourceIndex": 4501,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٧.٢. ئەم سەروەرییە خاوەنی ئەم خەسڵەتە دەستوورییە بنەڕەتییانەیە:",
          "runs": [
            {
              "text": "٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم سەروەرییە خاوەنی ئەم خەسڵەتە دەستوورییە بنەڕەتییانەیە"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4499"
        },
        {
          "id": "p4502",
          "sourceIndex": 4502,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. خۆسەرچاوەیی و خۆسازی: ڕەوایەتییەکەی لە هیچ هێز یان ڕێککەوتنێکی دەرەکییەوە وەرناگرێت، بەڵکوو خودی نەتەوە بە هەموو تایبەتمەندییە ئۆنتۆلۆژیی، کۆمەلایەتی و وارگێڕییەکانی چاوگەی تاقانەی ئەم ڕەوایەتییەیە و ئافرێنەریەتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. خۆسەرچاوەیی"
            },
            {
              "text": " و خۆسازی: ڕەوایەتییەکەی لە هیچ هێز یان ڕێککەوتنێکی دەرەکییەوە وەرناگرێت، بەڵکوو خودی نەتەوە بە هەموو تایبەتمەندییە ئۆنتۆلۆژیی، کۆمەلایەتی و وارگێڕییەکانی چاوگەی تاقانەی ئەم ڕەوایەتییەیە و ئافرێنەریەتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4501"
        },
        {
          "id": "p4503",
          "sourceIndex": 4503,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دابەشنەکراوی: سەروەریی یەکەیەکی گشتگیرە و ناشێت لە نێوان چەند یەکە یان دەسەڵاتێکی جیاوازدا دابەش بکرێت یان لاواز بکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دابەشنەکراوی: سەروەریی یەکەیەکی گشتگیرە و ناشێت لە نێوان چەند یەکە یان دەسەڵاتێکی جیاوازدا دابەش بکرێت یان لاواز بکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4501"
        },
        {
          "id": "p4504",
          "sourceIndex": 4504,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. سەوداهەڵنەگری: پاراستنی سەروەریی ئەرکێکی پیرۆزە و هیچ دەسەڵاتێک مافی دەستبەرداربوون یان سازانی لەسەر هیچ بەشێکی نییە، لەبەر ئەوەی مڵکی هەردەمیی نەتەوەیە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. سەوداهەڵنەگری: پاراستنی سەروەریی ئەرکێکی پیرۆزە و هیچ دەسەڵاتێک مافی دەستبەرداربوون یان سازانی لەسەر هیچ بەشێکی نییە، لەبەر ئەوەی مڵکی هەردەمیی نەتەوەیە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4501"
        },
        {
          "id": "p4505",
          "sourceIndex": 4505,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەشتەم: وارگێڕی",
          "runs": [
            {
              "text": "هەشتەم: وارگێڕی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4506",
          "sourceIndex": 4506,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.١. وارگێڕی، باڵاترین چالاکیی ئاوەزمەندانە و کرداریی نەتەوەیە بۆ ڕێکخستنی ژیانی بەکۆمەڵ و ئاڕاستەکردنی کەشتیی دەوڵەتداری؛ بریتییە لە زانست و هونەری گۆڕینی \"ویستمەندیی نەتەوەیی\" بۆ بڕیار و ستراتیژیی کارا بە مەبەستی پاراستنی \"وار\" و بەدیهێنانی مانەوەی شکۆمەندانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وارگێڕی، باڵاترین چالاکیی ئاوەزمەندانە و کرداریی نەتەوەیە بۆ ڕێکخستنی ژیانی بەکۆمەڵ و ئاڕاستەکردنی کەشتیی دەوڵەتداری"
            },
            {
              "text": "؛ بریتییە لە زانست و هونەری گۆڕینی \"ویستمەندیی نەتەوەیی\" بۆ بڕیار و ستراتیژیی کارا بە مەبەستی پاراستنی \"وار\" و بەدیهێنانی مانەوەی شکۆمەندانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4505"
        },
        {
          "id": "p4507",
          "sourceIndex": 4507,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٢. وارگێڕی وەک دەمارە-پەرگاڵی بڕیارسازیی ستراتیژی، ئەم فەرمانە ژینەکییانە لەخۆ دەگرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "وارگێڕی وەک دەمارە-پەرگاڵی بڕیارسازیی ستراتیژی، ئەم فەرمانە ژینەکییانە لەخۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4505"
        },
        {
          "id": "p4508",
          "sourceIndex": 4508,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. پێناسەکردنی ئامانجە درێژخایەنەکانی نەتەوە و دیاریکردنی ڕێگاکانی گەیشتن پێیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. پێناسەکردنی ئامانجە درێژخایەنەکانی نەتەوە و دیاریکردنی ڕێگاکانی گەیشتن پێیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4507"
        },
        {
          "id": "p4509",
          "sourceIndex": 4509,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. بەڕێوەبردنی هاوسەنگانەی دەسەڵات، سامان و دەرفەتەکان لەسەر بنەمای دادپەروەریی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. بەڕێوەبردنی هاوسەنگانەی دەسەڵات، سامان و دەرفەتەکان لەسەر بنەمای دادپەروەریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4507"
        },
        {
          "id": "p4510",
          "sourceIndex": 4510,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتیی دوولایەنە.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتیی دوولایەنە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4507"
        },
        {
          "id": "p4511",
          "sourceIndex": 4511,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. نواندنی هێزی نەتەوەیی لە گۆڕەپانی جیهانیدا وەک سوبێکتێکی مێژووسازی سەربەخۆ.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. نواندنی هێزی نەتەوەیی لە گۆڕەپانی جیهانیدا وەک سوبێکتێکی مێژووسازی سەربەخۆ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4507"
        },
        {
          "id": "p4512",
          "sourceIndex": 4512,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٣. فەلسەفەی وارگێڕی لە کۆماری کوردستاندا لەسەر ئەم ڕەهەندانە جێگیر دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "فەلسەفەی وارگێڕی لە کۆماری کوردستاندا لەسەر ئەم ڕەهەندانە جێگیر دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4505"
        },
        {
          "id": "p4513",
          "sourceIndex": 4513,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. وارگێڕیی ناوخۆیی: بۆ داڕشتنی پەڕگاڵی ئابووری، پەروەردەیی و کۆمەڵایەتیی پێشکەوتوو.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. وارگێڕیی ناوخۆیی: بۆ داڕشتنی پەڕگاڵی ئابووری، پەروەردەیی و کۆمەڵایەتیی پێشکەوتوو"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4512"
        },
        {
          "id": "p4514",
          "sourceIndex": 4514,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. وارگێڕیی دەرەکی (دیپلۆماسی): بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان و ڕووبەڕووبوونەوەی هەژموونخوازیی و داگیرکاری.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. وارگێڕیی دەرەکی (دیپلۆماسی): بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان و ڕووبەڕووبوونەوەی هەژموونخوازیی و داگیرکاری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4512"
        },
        {
          "id": "p4515",
          "sourceIndex": 4515,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. وارگێڕیی ئاسایش و بەرگری: بۆ داڕشتنی دۆکترینە سەربازییەکان و پووچەڵکردنەوەی پێشوەختەی هەڕەشەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. وارگێڕیی ئاسایش و بەرگری: بۆ داڕشتنی دۆکترینە سەربازییەکان و پووچەڵکردنەوەی پێشوەختەی هەڕەشەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4512"
        },
        {
          "id": "p4516",
          "sourceIndex": 4516,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ت. وارگێڕیی واتایی: بۆ پاسەوانیکردنی گەوهەری هزری، زمانی و کولتووریی نەتەوە لە هەر جۆرە داگیرکارییەکی فەرهەنگی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ت. وارگێڕیی واتایی: بۆ پاسەوانیکردنی گەوهەری هزری، زمانی و کولتووریی نەتەوە لە هەر جۆرە داگیرکارییەکی فەرهەنگی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4512"
        },
        {
          "id": "p4517",
          "sourceIndex": 4517,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٤. ڕەوایی هەر کردارێکی وارگێڕیی بەندە بە ڕادەی پابەندبوونی بە \"دەستوور\" و ئامانجە مێژووییەکانی نەتەوەوە؛ هەر وارگێڕییەک کە سەروەریی و شوناسی نەتەوەیی لاواز بکات، لە بنەڕەتەوە نادەستووری و پووچەڵە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ڕەوایی هەر کردارێکی وارگێڕیی بەندە بە ڕادەی پابەندبوونی بە \"دەستوور\" و ئامانجە مێژووییەکانی نەتەوەوە؛ هەر وارگێڕییەک کە سەروەریی و شوناسی نەتەوەیی لاواز بکات، لە بنەڕەتەوە نادەستووری و پووچەڵە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4505"
        },
        {
          "id": "p4518",
          "sourceIndex": 4518,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٨.٥. وارگێڕی، زانستی تێگەیشتنە لە \"هێڵی شوێن-کات\" بە مەبەستی گۆڕینی هەڕەشەکان بۆ دەرفەت و مسۆگەرکردنی باڵادەستیی نەتەوەیی لە جیهانێکی پڕ گۆڕانکاریدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٨."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "وارگێڕی، زانستی تێگەیشتنە لە \"هێڵی شوێن-کات\" بە مەبەستی گۆڕینی هەڕەشەکان بۆ دەرفەت و مسۆگەرکردنی باڵادەستیی نەتەوەیی لە جیهانێکی پڕ گۆڕانکاریدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4505"
        },
        {
          "id": "p4519",
          "sourceIndex": 4519,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆیەم: وڵات  (Patria)",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆیەم: وڵات"
            },
            {
              "text": " "
            },
            {
              "text": " ("
            },
            {
              "text": "Patria",
              "italic": true
            },
            {
              "text": ")"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4520",
          "sourceIndex": 4520,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.١. وڵات، جەستەی فیزیکی، واتایی، بوونویستانە و مێژوویی نەتەوەی کوردە؛ ئەو پانتاییە تاقانەیەیە کە تێیدا جوگرافیا، بوونایەتی و شوناس دەبنە یەکەیەکی لێک دانەبڕاو بۆ بوونایەتی هاوبەشی نەتەوەی کورد. وڵات نەک هەر \"خاک\"، بەڵکوو نواندنی بەرجەستەبوونی بوونایەتیی نەتەوەیە لەسەر هێڵی \"شوێن-کات\"دا. وڵاتی نەتەوەی کورد ناوی کوردستانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "وڵات، جەستەی فیزیکی، واتایی، بوونویستانە و مێژوویی نەتەوەی کوردە؛ ئەو پانتاییە تاقانەیەیە کە تێیدا جوگرافیا، بوونایەتی و شوناس دەبنە یەکەیەکی لێک دانەبڕاو بۆ بوونایەتی هاوبەشی نەتەوەی کورد. وڵات نەک هەر \"خاک\"، بەڵکوو نواندنی بەرجەستەبوونی بوونایەتیی نەتەوەیە لەسەر هێڵی \"شوێن-کات\"دا. وڵاتی نەتەوەی کورد ناوی کوردستانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4519"
        },
        {
          "id": "p4521",
          "sourceIndex": 4521,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٢. پاتریای کورد (وڵات. لەم سێ ڕەهەندەدا پێناسە دەکرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پاتریای کورد (وڵا"
            },
            {
              "text": "ت. "
            },
            {
              "text": "لەم سێ ڕەهەندەدا پێناسە دەکرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4519"
        },
        {
          "id": "p4522",
          "sourceIndex": 4522,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ڕەهەندی \"وار\": گشت ئەو جوگرافیا مێژووییەی کە نەتەوەی کوردی تێدا پەیدا بووە و وەک وارگەی کۆیی خۆی دەیناسێت و بەبێ ڕەچاوکردنی سنوورە دەستکردە داگیرکارییەکان پێکەوە یەکەیەکی سروشتیی یەکگرتوو پێک دەهێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ڕەهەندی \"وار\": گشت ئەو جوگرافیا مێژووییەی کە نەتەوەی کوردی تێدا پەیدا بووە و وەک وارگەی کۆیی خۆی دەیناسێت و بەبێ ڕەچاوکردنی سنوورە دەستکردە داگیرکارییەکان پێکەوە یەکەیەکی سروشتیی یەکگرتوو پێک دەهێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4521"
        },
        {
          "id": "p4523",
          "sourceIndex": 4523,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ڕەهەندی \"یادەوەری\": کۆگای زیندووی پاشماگی شارستانی، خوێنی تێکۆشەران و یادەوەریی بەکۆمەڵی نەتەوەیە کە واتا بە \"بوون\"ـی کورد دەبەخشێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ڕەهەندی \"یادەوەری\": کۆگای زیندووی پاشماگی شارستانی، خوێنی تێکۆشەران و یادەوەریی بەکۆمەڵی نەتەوەیە کە واتا بە \"بوون\"ـی کورد دەبەخشێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4521"
        },
        {
          "id": "p4524",
          "sourceIndex": 4524,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ڕەهەندی \"قانوونیی\": ئەو قەڵەمڕەوە دەستوورییەیە کە تێیدا تەنیا \"ویستی نەتەوە\" لە فۆرمی دەوڵەتدا باڵادەستە یان دەبێ باڵادەست بێت و مافی خاوەندارێتیی ڕەها و بڕیاردانی سەروەرانە دەچەسپێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ڕەهەندی \"قانوونیی\": ئەو قەڵەمڕەوە دەستوورییەیە کە تێیدا تەنیا \"ویستی نەتەوە\" لە فۆرمی دەوڵەتدا باڵادەستە یان دەبێ باڵادەست بێت و مافی خاوەندارێتیی ڕەها و بڕیاردانی سەروەرانە دەچەسپێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4521"
        },
        {
          "id": "p4525",
          "sourceIndex": 4525,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٣. بنەمای \"پێسپاردەی نەوەیی\": وڵات مڵکی هیچ نەوەیەکی دیاریکراو نییە، بەڵکوو سپاردەیەکی مێژووییە کە لە نەوەکانی ڕابردووەوە بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێتەوە. نەوەی ئێستا تەنیا مافی \"پاسەوانی\" و \"ئاوەدانکردنەوەی ژیرانە\"ـی هەیە و ئەرکدارە بە گەیاندنی بە نەوەکانی پاشەڕۆژ بە شێوەیەکی ئاوەدانتر و پارێزراوتر.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "بنەمای \"پێسپاردەی نەوەیی\": وڵات مڵکی هیچ نەوەیەکی دیاریکراو نییە، بەڵکوو سپاردەیەکی مێژووییە کە لە نەوەکانی ڕابردووەوە بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێتەوە. نەوەی ئێستا تەنیا مافی \"پاسەوانی\" و \"ئاوەدانکردنەوەی ژیرانە\"ـی هەیە و ئەرکدارە بە گەیاندنی بە نەوەکانی پاشەڕۆژ بە شێوەیەکی ئاوەدانتر و پارێزراوتر"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4519"
        },
        {
          "id": "p4526",
          "sourceIndex": 4526,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٤. سەوداهەڵنەگری و یەکپارچەیی: وڵات یەکەیەکی دابەشنەکراو و پێشێلنەکراوە. هەر جۆرە دەستبەرداربوونێک لە هەر بستێکی، یان هەوڵدان بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای بە مەبەستی لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی، بە کردەوەیەک دژی \"بوون\"ـی نەتەوە و ناپاکی لە دەستوور هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "سەوداهەڵنەگری و یەکپارچەیی: وڵات یەکەیەکی دابەشنەکراو و پێشێلنەکراوە. هەر جۆرە دەستبەرداربوونێک لە هەر بستێکی، یان هەوڵدان بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای بە مەبەستی لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی، بە کردەوەیەک دژی \"بوون\"ـی نەتەوە و ناپاکی لە دەستوور هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4519"
        },
        {
          "id": "p4527",
          "sourceIndex": 4527,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٥. سەروەری بەسەر سەرچاوەکاندا: وڵات ئەو پانتاییە دەستوورییەیە کە مافی خاوەندارێتیی ڕەهای نەتەوەی کورد بەسەر تەواوی سامانەکانی ژێرخاک، سەرخاک، ئاو، سەرچاوە ژینگەییەکان و وارگەی ئاسمانییدا دەچەسپێنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "سەروەری بەسەر سەرچاوەکاندا: وڵات ئەو پانتاییە دەستوورییەیە کە مافی خاوەندارێتیی ڕەهای نەتەوەی کورد بەسەر تەواوی سامانەکانی ژێرخاک، سەرخاک، ئاو، سەرچاوە ژینگەییەکان و وارگەی ئاسمانییدا دەچەسپێنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4519"
        },
        {
          "id": "p4528",
          "sourceIndex": 4528,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٩.٦. ڕەهەندی ژینگەیی وەک شکۆی نەتەوەیی: پاراستنی سروشت، چیا، ڕووبار و دارستانەکانی کوردستان، بەشێکی دانەبڕاوە لە ئەرکی پاراستنی وڵات؛ تێکدانی ژینگەی کوردستان بە تێکدانی جەستەی نەتەوە و هەڕەشە بۆ سەر داهاتووی نەوەکان دادەنرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٩."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "ڕەهەندی ژینگەیی وەک شکۆی نەتەوەیی: پاراستنی سروشت، چیا، ڕووبار و دارستانەکانی کوردستان، بەشێکی دانەبڕاوە لە ئەرکی پاراستنی وڵات؛ تێکدانی ژینگەی کوردستان بە تێکدانی جەستەی نەتەوە و هەڕەشە بۆ سەر داهاتووی نەوەکان دادەنرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4519"
        },
        {
          "id": "p4529",
          "sourceIndex": 4529,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دەیەم: ڕایەداری",
          "runs": [
            {
              "text": "دەیەم: ڕایەداری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4530",
          "sourceIndex": 4530,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.١. ڕایەداری، ئەو ڕایە (ماندات. و دەسەڵاتە قانوونییەیە کە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری وڵات و ڕاییکردنی فەرمانەکانی دەستوور بە دامەزراوەکانی دەوڵەت دەبەخشرێت؛ ڕایەداری جومگەی سەرەکیی ڕاییکردنی بڕیارە ستراتیژییەکان و گۆڕینی قانوونەکانە بۆ کردەی بەرجەستە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ڕایەداری، ئەو ڕایە (ماندا"
            },
            {
              "text": "ت. "
            },
            {
              "text": "و دەسەڵاتە قانوونییەیە کە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری وڵات و ڕاییکردنی فەرمانەکانی دەستوور بە دامەزراوەکانی دەوڵەت دەبەخشرێت؛ ڕایەداری جومگەی سەرەکیی ڕاییکردنی بڕیارە ستراتیژییەکان و گۆڕینی قانوونەکانە بۆ کردەی بەرجەستە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4529"
        },
        {
          "id": "p4531",
          "sourceIndex": 4531,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٢. سەرۆکایەتیی ڕایەداری: سەرکۆمار وەک باڵاترین هەڵگری ڕایەداری لە وڵاتدا، بەرپرسیاری یەکەمە لە ئاڕاستەکردنی کارگێڕیی دەوڵەت، ڕێکخستنی کابینەی شالیاران و دڵنیابوون لە ڕاییکردنی دروستی ئەرکە نیشتمانییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "سەرۆکایەتیی ڕایەداری: سەرکۆمار وەک باڵاترین هەڵگری ڕایەداری لە وڵاتدا، بەرپرسیاری یەکەمە لە ئاڕاستەکردنی کارگێڕیی دەوڵەت، ڕێکخستنی کابینەی شالیاران و دڵنیابوون لە ڕاییکردنی دروستی ئەرکە نیشتمانییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4529"
        },
        {
          "id": "p4532",
          "sourceIndex": 4532,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٣. ڕاییکردن وەک گەوهەری ڕایەداری: ئەرکی بنەڕەتیی ڕایەداری بریتییە لە ڕاییکردنی قانوون و وارگێڕییەکان بە شێوەیەکی کارا. هەر کورتھێنانێک لە ڕاییکردنی ئەرکەکاندا، بە کەمبوونی ڕەوایەتیی ئەو دامەزراوەیە لەو بوارەدا هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕاییکردن وەک گەوهەری ڕایەداری: ئەرکی بنەڕەتیی ڕایەداری بریتییە لە ڕاییکردنی قانوون و وارگێڕییەکان بە شێوەیەکی کارا. هەر کورتھێنانێک لە ڕاییکردنی ئەرکەکاندا، بە کەمبوونی ڕەوایەتیی ئەو دامەزراوەیە لەو بوارەدا هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4529"
        },
        {
          "id": "p4533",
          "sourceIndex": 4533,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٤. بنەمای ڕەوایی: هیچ ڕایەدارییەک لە دەرەوەی چوارچێوەی دەستوور و قانوون بەرکارەکاندا بوونی نییە. ڕایەداری ئامرازێکە بۆ ڕاژەبەرایەتیی نەتەوە، نەک سەپاندنی ویستی کەسی یان گرووپی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "بنەمای ڕەوایی: هیچ ڕایەدارییەک لە دەرەوەی چوارچێوەی دەستوور و قانوون بەرکارەکاندا بوونی نییە. ڕایەداری"
            },
            {
              "text": " ئامرازێکە بۆ ڕاژەبەرایەتیی نەتەوە، نەک سەپاندنی ویستی کەسی یان گرووپی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4529"
        },
        {
          "id": "p4534",
          "sourceIndex": 4534,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٥. کارگێڕی و بەڕێوەبردن: ڕایەداری ڕەهەندێکی کارگێڕیی قووڵی هەیە کە بریتییە لە بەڕێوەبردنی ژیرانەی سەرچاوە مرۆیی، دارایی و سروشتییەکانی وڵات بە مەبەستی بەدیهێنانی گەشەی ڕاوەستاو و پاراستنی سامانی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "کارگێڕی و بەڕێوەبردن: ڕایەداری ڕەهەندێکی کارگێڕیی قووڵی هەیە کە بریتییە لە بەڕێوەبردنی ژیرانەی سەرچاوە مرۆیی، دارایی و سروشتییەکانی وڵات بە مەبەستی بەدیهێنانی گەشەی ڕاوەستاو و پاراستنی سامانی گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4529"
        },
        {
          "id": "p4535",
          "sourceIndex": 4535,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٦. وەڵامدەرەوەیی و لێپرسینەوە: گشت هەڵگرانی ڕایەداری، لە بەرزترین پلەوە تا نزمترین ئاستی کارگێڕی، لەبەرامبەر بڕیار و کردارەکانیاندا وەڵامدەرەوەی قانوونیین. ڕایەداری بەندە بە بەرپرسیارێتییەوە و هەر بەد بەکارهێنانێکی دەسەڵات دەبێتە هۆی لێسەندنەوەی ڕایەداری.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "وەڵامدەرەوەیی و لێپرسینەوە: گشت هەڵگرانی ڕایەداری، لە بەرزترین پلەوە تا نزمترین ئاستی کارگێڕی، لەبەرامبەر بڕیار و کردارەکانیاندا وەڵامدەرەوەی قانوونیین. ڕایەداری بەندە بە بەرپرسیارێتییەوە و هەر بەد بەکارهێنانێکی دەسەڵات دەبێتە هۆی لێسەندنەوەی ڕایەداری"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4529"
        },
        {
          "id": "p4536",
          "sourceIndex": 4536,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٠.٧. بێلایەنیی پیشەیی: دەزگای ڕایەداری دەبێت وەک پێکهاتەیەکی پیشەیی و نیشتمانی بمێنێتەوە و لە ململانێی پارتایەتی و لایەنگریی وارگێڕی بەدوور بێت، تاوەکو بتوانێت بە یەکسانی ڕاژەی گشت شارۆمەندان بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٠."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "بێلایەنیی پیشەیی: دەزگای ڕایەداری دەبێت وەک پێکهاتەیەکی پیشەیی و نیشتمانی بمێنێتەوە و لە ململانێی پارتایەتی"
            },
            {
              "text": " و لایەنگریی وارگێڕی بەدوور بێت، تاوەکو بتوانێت بە یەکسانی ڕاژەی گشت شارۆمەندان بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4529"
        },
        {
          "id": "p4537",
          "sourceIndex": 4537,
          "style": "بڕگە",
          "text": "یازدەیەم: شایستەسالاری",
          "runs": [
            {
              "text": "یازدەیەم: شایستەسالاری"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4538",
          "sourceIndex": 4538,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.١. شایستەسالاری،کۆڵەکەی پۆڵایینی هێزی دەوڵەت و پەیمانێکی پیرۆزی نێوان کۆمار و شارۆمەندانە؛ بریتییە لەو بنەما دەستوورییەی کە تێیدا پێسپاردنی هەر ئەرک، پێگە و بەرپرسیارێتییەکی گشتی، تەنیا و تەنیا لەسەر بنەمای لێهاتوویی زانستی، توانای کرداری و پاکی و دڵسۆزیی بێ مەرج بۆ دەستوور و نیشتمان دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "شایستەسالاری"
            },
            {
              "text": "،کۆڵەکەی پۆڵایینی هێزی دەوڵەت و پەیمانێکی پیرۆزی نێوان کۆمار و شارۆمەندانە؛ بریتییە لەو بنەما دەستوورییەی کە تێیدا پێسپاردنی هەر ئەرک، پێگە و بەرپرسیارێتییەکی گشتی، تەنیا و تەنیا لەسەر بنەمای لێهاتوویی زانستی، توانای کرداری و پاکی و دڵسۆزیی بێ مەرج بۆ دەستوور و نیشتمان دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4537"
        },
        {
          "id": "p4539",
          "sourceIndex": 4539,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٢. پێوەری شایستەیی: شایستەیی لە کۆماری کوردستاندا هاوکێشەیەکی سێ-ڕەهەندییە و لەسەر ئەم بنەمایانە هەڵدەسەنگێنرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "پێوەری شایستەیی: شایستەیی لە کۆماری کوردستاندا هاوکێشەیەکی سێ-ڕەهەندییە و لەسەر ئەم بنەمایانە هەڵدەسەنگێنرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4537"
        },
        {
          "id": "p4540",
          "sourceIndex": 4540,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. لێهاتوویی: هەبوونی پسپۆڕی، زانست و کارامەیی پێویست بۆ ڕاپەڕاندنی ئەرکەکان بە بەرزترین ستاندارد.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. لێهاتوویی: هەبوونی پسپۆڕی، زانست و کارامەیی پێویست بۆ ڕاپەڕاندنی ئەرکەکان بە بەرزترین ستاندارد"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4539"
        },
        {
          "id": "p4541",
          "sourceIndex": 4541,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. پاکی و ڕەوشتمەند: هەبوونی پێشینەیەکی بێگەرد و پابەندبوون بە ڕەوشتی پیشەیی و پاراستنی سامانی گشتی.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. پاکی و ڕەوشتمەند: هەبوونی پێشینەیەکی بێگەرد و پابەندبوون بە ڕەوشتی پیشەیی و پاراستنی سامانی گشتی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4539"
        },
        {
          "id": "p4542",
          "sourceIndex": 4542,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. وەفاداریی نەتەوەیی: دڵسۆزیی ڕەها بۆ سەروەریی کۆمار و بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە، دوور لە هەژموونی هەر هێز و ئایدۆلۆژیایەکی بیانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. وەفاداریی نەتەوەیی: دڵسۆزیی ڕەها بۆ سەروەریی کۆمار و بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە، دوور لە هەژموونی هەر هێز و ئایدۆلۆژیایەکی بیانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4539"
        },
        {
          "id": "p4543",
          "sourceIndex": 4543,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٣. شایستەسالاری وەک کەرەسەی دژە-داڕزانی دەوڵەت: جێگیرکردنی ئەم بنەمایە بۆ ڕیشەکێشکردنی هەر جۆرە جەردەسالاری و خزمخزمێنەیەکی کارگێڕییە. هەر جۆرە دانان و پلەبەرزکردنەوەیەک لەسەر بنەمای جگە لە شایستەیی، وەک لایەنگریی پارتایەتی، خێڵەکی، ناوچەگەری، یان بەرژەوەندیی تایبەت، بە پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە بنەمای شایستەسالاری، پاکڕەوشتی و دادپەروەریی ڕاژەی گشتی هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون دەکرێت ببێتە بنەمای لێپرسینەوەی کارگێڕی، دارایی، یان تاوانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شایستەسالاری وەک کەرەسەی دژە-داڕزانی دەوڵەت: جێگیرکردنی ئەم بنەمایە بۆ ڕیشەکێشکردنی هەر جۆرە جەردەسالاری"
            },
            {
              "text": " و خزمخزمێنەیەکی کارگێڕییە. هەر جۆرە دانان و پلەبەرزکردنەوەیەک لەسەر بنەمای جگە لە شایستەیی، وەک لایەنگریی پارتایەتی، خێڵەکی، ناوچەگەری، یان بەرژەوەندیی تایبەت، بە پێشێلکاریی سەلمێنراوی قورس لە بنەمای شایستەسالاری، پاکڕەوشتی و دادپەروەریی ڕاژەی گشتی"
            },
            {
              "text": " هەژمار دەکرێت و بەپێی قانوون دەکرێت ببێتە بنەمای لێپرسینەوەی کارگێڕی، دارایی، یان تاوانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4537"
        },
        {
          "id": "p4544",
          "sourceIndex": 4544,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٤. یەکسانی لە دەرفەتەکاندا: شایستەسالاری گەرەنتیی ئەوە دەکات کە وەرگرتنی پۆستی گشتی و ڕاژەی دەوڵەتی، مافێکی یەکسانە بۆ گشت شارۆمەندان. دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی پەرگاڵێکی ڕووەن و دادپەروەرانەی تاقیکردنەوە و هەڵسەنگاندن، کە تێیدا تەنیا \"توانست\" ببێتە بڕیاردەر، نەک \"پەیوەندی\".",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "یەکسانی لە دەرفەتەکاندا: شایستەسالاری گەرەنتیی ئەوە دەکات کە وەرگرتنی پۆستی گشتی و ڕاژەی دەوڵەتی، مافێکی یەکسانە بۆ گشت شارۆمەندان. دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی پەرگاڵێکی ڕووەن و دادپەروەرانەی تاقیکردنەوە و هەڵسەنگاندن، کە تێیدا تەنیا \"توانست\" ببێتە بڕیاردەر، نەک \"پەیوەندی"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4537"
        },
        {
          "id": "p4545",
          "sourceIndex": 4545,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٥. پەروەردە وەک کارگەی شایستەیی: دەوڵەت شایستەسالاری وەک کولتوورێکی نیشتمانی لە پەرگاڵی پەروەردەوە دەچەسپێنێت. ئەرکی دەوڵەتە کە بێوچان بەدوای بەهرە و توانستە نایابەکاندا بگەڕێت و ژینگەی گەشەکردنیان بۆ بڕەخسێنێت، تاوەکوو نەوەیەکی نوخبە بۆ بەڕێوەبردنی جومگە هەستیارەکانی وڵات پێ بگەیەنێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "پەروەردە وەک کارگەی شایستەیی: دەوڵەت شایستەسالاری وەک کولتوورێکی نیشتمانی لە پەرگاڵی پەروەردەوە دەچەسپێنێت. ئەرکی دەوڵەتە کە بێوچان بەدوای بەهرە و توانستە نایابەکاندا بگەڕێت و ژینگەی گەشەکردنیان بۆ بڕەخسێنێت، تاوەکوو نەوەیەکی نوخبە بۆ بەڕێوەبردنی جومگە هەستیارەکانی وڵات پێ بگەیەنێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4537"
        },
        {
          "id": "p4546",
          "sourceIndex": 4546,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٦. سەربەخۆیی پیشەیی: هەر شارۆمەندێک کە بەپێی بنەمای شایستەسالاری پۆستێکی کارگێڕی-فەرمانگەیی پێ دەسپێردرێت، خاوەنی سەربەخۆیی پیشەیی دەبێت و نابێت بەهۆی گۆڕانکاریی وارگێڕی یان تەوژمی وارگێڕیی لە پۆستەکەی لاببرێت، مەگەر بەهۆی کەمبوونەوەی کارایی یان پێشێلکاریی قانوونییەوە بێ کە بە بەڵگە سەلمێندرابێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "سەربەخۆیی پیشەیی: هەر شارۆمەندێک کە بەپێی بنەمای شایستەسالاری پۆستێکی کارگێڕی-فەرمانگەیی پێ دەسپێردرێت، خاوەنی سەربەخۆیی پیشەیی دەبێت و نابێت بەهۆی گۆڕانکاریی وارگێڕی یان "
            },
            {
              "text": "تەوژمی"
            },
            {
              "text": " وارگێڕیی لە پۆستەکەی لاببرێت، مەگەر بەهۆی کەمبوونەوەی کارایی یان پێشێلکاریی قانوونییەوە ب"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "بە بەڵگە سەلمێندرابێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4537"
        },
        {
          "id": "p4547",
          "sourceIndex": 4547,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١١.٧. ئامانجی کۆتایی: شایستەسالاری ئامرازی گۆڕینی کۆمارە بۆ یەکەیەکی کارا، بەرهەمهێنەر و پێشەنگ، کە تێیدا باشترین مێشکەکان لە باشترین شوێنەکاندا بۆ ڕاژەی نەتەوە کار دەکەن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١١."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "ئامانجی کۆتایی: شایستەسالاری ئامرازی گۆڕینی کۆمارە بۆ یەکەیەکی کارا، بەرهەمهێنەر و پێشەنگ، کە تێیدا باشترین مێشکەکان لە باشترین شوێنەکاندا بۆ ڕاژەی نەتەوە کار دەکەن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4537"
        },
        {
          "id": "p4548",
          "sourceIndex": 4548,
          "style": "بڕگە",
          "text": "دوازدەیەم: دەوڵەتی ژیر",
          "runs": [
            {
              "text": "دوازدەیەم: دەوڵەتی ژیر"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4549",
          "sourceIndex": 4549,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.١. دەوڵەتی ژیر، ڕەهەندی دیجیتاڵیی کۆمار و پەڕگاڵێکی دەسەڵاتداریی پێشەنگە کە تێیدا تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و ژیریی دەستکرد وەک ناوکی کارپێکەری دامەزراوەکان کار دەکەن؛ ئامانجی سەرەکیی بریتییە لە گۆڕینی کارگێڕیی لاسایی بۆ دەسەڵاتدارییەکی داتا-تەوەر و خێرا کە توانای پێشبینیکردن و وەڵامدانەوەی ئاڵەنگارییەکانی هەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دەوڵەتی ژیر، ڕەهەندی دیجیتاڵیی کۆمار و پەڕگاڵێکی دەسەڵاتداریی پێشەنگە کە تێیدا تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و ژیریی دەستکرد وەک ناوکی کارپێکەری دامەزراوەکان کار "
            },
            {
              "text": "دەکەن؛ ئامانجی سەرەکیی بریتییە لە گۆڕینی کارگێڕیی لاسایی بۆ دەسەڵاتدارییەکی داتا-تەوەر و خێرا کە توانای پێشبینیکردن و وەڵامدانەوەی ئاڵەنگارییەکانی هەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4548"
        },
        {
          "id": "p4550",
          "sourceIndex": 4550,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٢. درێژکراوەی سەروەریی: دەوڵەتی ژیر وارگەی دیجیتاڵی وەک بەشێکی دانەبڕاو لە سەروەریی نەتەوەیی دەناسێنێت؛ ئەرکی پاراستنی \"سەروەریی داتا\" و ژێرخانە ئەلیکترۆنییەکانی نەتەوە لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی دەرەکی یان داگیرکارییەکی زانیاریی لە ئەستۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "درێژکراوەی سەروەریی: دەوڵەتی ژیر وارگەی دیجیتاڵی وەک بەشێکی دانەبڕاو لە سەروەریی نەتەوەیی دەناسێنێت؛ ئەرکی پاراستنی \"سەروەریی داتا\" و ژێرخانە ئەلیکترۆنییەکانی نەتەوە لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی دەرەکی یان داگیرکارییەکی زانیاریی لە ئەستۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4548"
        },
        {
          "id": "p4551",
          "sourceIndex": 4551,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٣. کارایی و بێ-بیرۆکراسی: دەوڵەتی ژیر پڕۆسە کارگێڕییەکان خۆگەڕ دەکات بۆ کەمکردنەوەی تێچووی مرۆیی و دارایی، نەهێشتنی گەندەڵی و مسۆگەرکردنی ئەوەی کە ڕاژە گشتییەکان بە بێ جیاکاری و بە بەرزترین خێرایی بگەنە دەست شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "کارایی و بێ-بیرۆکراسی: دەوڵەتی ژیر پڕۆسە کارگێڕییەکان خۆگەڕ دەکات بۆ کەمکردنەوەی تێچووی مرۆیی و دارایی، نەهێشتنی گەندەڵی و مسۆگەرکردنی ئەوەی کە ڕاژە گشتییەکان بە بێ جیاکاری و بە بەرزترین خێرایی بگەنە دەست شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4548"
        },
        {
          "id": "p4552",
          "sourceIndex": 4552,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٤. داتا وەک سامانی ستراتیژی: لەم پەڕگاڵەدا، داتا وەک \"خوێنی دەمارەکانی دەوڵەت\" سەیر دەکرێت؛ دەوڵەتی ژیر ئەرکی کۆکردنەوە و شیکردنەوەی زانستیی داتاکان دەگرێتە ئەستۆ بۆ داڕشتنی وارگێڕیی ورد و پشتئەستوور بە بەڵگە، نەک لەسەر بنەمای بۆچوونی کەسی.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "داتا وەک سامانی ستراتیژی: لەم پەڕگاڵەدا، داتا وەک \"خوێنی دەمارەکانی دەوڵەت\" سەیر دەکرێت؛ دەوڵەتی ژیر ئەرکی کۆکردنەوە و شیکردنەوەی زانستیی داتاکان دەگرێتە ئەستۆ بۆ داڕشتنی وارگێڕیی ورد و پشتئەستوور بە بەڵگە، نەک لەسەر بنەمای بۆچوونی کەسی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4548"
        },
        {
          "id": "p4553",
          "sourceIndex": 4553,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٥. درێژەدارییەتی دەوڵەت: دەوڵەتی ژیر گەرەنتیی ئەوە دەکات کە لە کاتی هەر کارەساتێکی فیزیکی یان داگیرکارییەکدا، \"ئاوەزی دەوڵەت\" و ئەرشیڤی نەتەوەیی و پەرگاڵەکانی بەڕێوەبردن بە پارێزراوی بمێننەوە و پچڕانی دەستووری و دامەزراوەیی ڕوو نەدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "درێژەدارییەتی دەوڵەت: دەوڵەتی ژیر گەرەنتیی ئەوە دەکات کە لە کاتی هەر کارەساتێکی فیزیکی یان داگیرکارییەکدا، \"ئاوەزی دەوڵەت\" و ئەرشیڤی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " و پەرگاڵەکانی بەڕێوەبردن بە پارێزراوی بمێننەوە و پچڕانی دەستووری و دامەزراوەیی ڕوو نەدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4548"
        },
        {
          "id": "p4554",
          "sourceIndex": 4554,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٢.٦. هاوسەنگیی مرۆیی-تەکنەلۆژی: سەرەڕای ژیریی پەڕگاڵەکە، دەوڵەتی ژیر هەمیشە لەژێر چاودێریی و کۆنترۆڵی واتاداری مرۆییدا دەمێنێتەوە؛ تەکنەلۆژیا تەنیا ئامرازی ڕاییکردنی ویستمەندیی نەتەوەیە و نابێت ببێتە بڕیاردەری سەربەخۆ لە جیاتی مرۆڤ.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٢."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "هاوسەنگیی مرۆیی-تەکنەلۆژی: سەرەڕای ژیریی پەڕگاڵەکە، دەوڵەتی ژیر هەمیشە لەژێر چاودێریی و کۆنترۆڵی واتاداری مرۆییدا دەمێنێتەوە؛ تەکنەلۆژیا تەنیا ئامرازی ڕاییکردنی ویستمەندیی نەتەوەیە و نابێت ببێتە بڕیاردەری سەربەخۆ لە جیاتی مرۆڤ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4548"
        },
        {
          "id": "p4555",
          "sourceIndex": 4555,
          "style": "بڕگە",
          "text": "سێزدەیەم: سەروەریی قانوون",
          "runs": [
            {
              "text": "سێزدەیەم: سەروەریی قانوون"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4556",
          "sourceIndex": 4556,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.١. سەروەریی قانوون، بنەمایەکی دەستووریی باڵایە کە تێیدا هەموو تاکەکان، ڕێکخراوەکان و خودی دەسەڵاتەکانی دەوڵەتیش بەبێ جیاوازی ملکەچی قانوونن؛ ئەم بنەمایە گەرەنتی دەکات کە دەسەڵات بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە و هەڕەمەکی ڕایی ناکرێت و هیچ کەس و پلە و پۆستێک لە سەرووی قانوون و لێپرسینەوەوە نییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەروەریی قانوون، بنەمایەکی دەستووریی باڵایە کە تێیدا هەموو تاکەکان، ڕێکخراوەکان و خودی دەسەڵاتەکانی دەوڵەتیش بەبێ جیاوازی ملکەچی قانوونن؛ ئەم "
            },
            {
              "text": "بنەمایە گەرەنتی دەکات کە دەسەڵات بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە و هەڕەمەکی ڕایی ناکرێت و هیچ کەس و پلە و پۆستێک لە سەرووی قانوون و لێپرسینەوەوە نییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4555"
        },
        {
          "id": "p4557",
          "sourceIndex": 4557,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٢. یەکسانیی قانوونیی: قانوون وەک قەڵغانێکی یەکگرتوو بۆ هەموو شارۆمەندان کار دەکات. گشت تاکێک مافی دەستگەیشتنی یەکسانی بە دادپەروەری هەیە و پێویستە بڕیارە دادوەری و کارگێڕییەکان تەنیا لەسەر بنەمای قانوون پێشوەختەکان و بەبێ لایەنگیری بن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "یەکسانیی قانوونیی: قانوون وەک قەڵغانێکی یەکگرتوو بۆ هەموو شارۆمەندان کار دەکات. گشت تاکێک مافی دەستگەیشتنی یەکسانی بە دادپەروەری هەیە و پێویستە بڕیارە دادوەری و کارگێڕییەکان تەنیا لەسەر بنەمای قانوون پێشوەختەکان و بەبێ لایەنگیری بن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4555"
        },
        {
          "id": "p4558",
          "sourceIndex": 4558,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٣. پێشبینیکردنی قانوونیی: سەروەریی قانوون وا دەخوازێ کە قانوونەکان ڕوون، ئاشکرا و جێگیر بن، تاوەکو شارۆمەندان بتوانن ئاکامی قانوونیی کار و کردەوەکانی خۆیان پێشبینی بکەن، کە ئەمەش بناغەی متمانەی گشتی و سەقامگیریی کۆمەڵایەتییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "پێشبینیکردنی قانوونیی: سەروەریی قانوون"
            },
            {
              "text": " وا دەخواز"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "قانوونەکان ڕوون، ئاشکرا و جێگیر بن، تاوەکو شارۆمەندان بتوانن ئاکامی قانوونیی کار و کردەوەکانی خۆیان پێشبینی بکەن، کە ئەمەش بناغەی متمانەی گشتی و سەقامگیریی کۆمەڵایەتییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4555"
        },
        {
          "id": "p4559",
          "sourceIndex": 4559,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٣.٤. ملکەچبوونی دەسەڵات: دەوڵەت و دامەزراوەکانی تەنیا لەو شوێنەدا دەسەڵاتیان هەیە کە قانوون پێی بەخشیون؛ هەر کردەوەیەکی دەسەڵات کە لە سنووری قانوون لابدات، بە دەستدرێژی بۆ سەر مافی نەتەوە هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٣."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ملکەچبوونی دەسەڵات: دەوڵەت و دامەزراوەکانی تەنیا لەو شوێنەدا دەسەڵاتیان هەیە کە قانوون پێی بەخشیون؛ هەر کردەوەیەکی دەسەڵات کە لە سنووری قانوون لابدات، بە دەستدرێژی بۆ سەر مافی نەتەوە هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4555"
        },
        {
          "id": "p4560",
          "sourceIndex": 4560,
          "style": "بڕگە",
          "text": "چواردەیەم: هاوئاگایی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "چواردەیەم: هاوئاگایی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4561",
          "sourceIndex": 4561,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.١. هاوئاگایی نەتەوەیی، پەیمانێکی بوونناسانەی پێش-قانوونیی و پێش-وارگێڕییە؛ بریتییە لەو ژیریی کۆیی و خۆئاگاییە بەکۆمەڵ و ڕەگداکوتراوەی کە تاکی کورد بە نەتەوەکەیەوە دەبەستێتەوە و تێیدا نەتەوە وەک یەک \"خودی مێژوویی\" یەکگرتوو و خاوەن یەک ئاسۆی چارەنووس خۆی دەناسێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "هاوئاگایی نەتەوەیی، پەیمانێکی بوونناسانەی پێش-قانوونیی و پێش-وارگێڕییە؛ بریتییە لەو ژیریی کۆیی و خۆئاگاییە بەکۆمەڵ و ڕەگداکوتراوەی کە تاکی کورد بە نەتەوەکەیەوە دەبەستێتەوە و تێیدا نەتەوە وەک یەک \"خودی مێژوویی\" یەکگرتوو و خاوەن یەک ئاسۆی چارەنووس خۆی دەناسێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4560"
        },
        {
          "id": "p4562",
          "sourceIndex": 4562,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٢. ئەم هاوئاگاییە لەسەر ئەم کۆڵەکە گەوهەرییانە ڕادەوەستێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم هاوئاگاییە لەسەر ئەم کۆڵەکە گەوهەرییانە ڕادەوەستێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4560"
        },
        {
          "id": "p4563",
          "sourceIndex": 4563,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. بیرەوەریی بەکۆمەڵ: تێگەیشتن و هەستکردنی هاوبەش بە مێژووی شارستانی، نەبەردییەکان و ئەو ئازار و جینۆسایدانەی کە بەسەر جەستەی نەتەوەدا هاتوون و یادەوەریی نەتەوەییان پێک هێناوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. بیرەوەریی بەکۆمەڵ: تێگەیشتن و هەستکردنی هاوبەش بە مێژووی شارستانی، نەبەردییەکان و ئەو ئازار و جینۆسایدانەی کە بەسەر جەستەی نەتەوەدا هاتوون و یادەوەریی نەتەوەییان پێک هێناوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4562"
        },
        {
          "id": "p4564",
          "sourceIndex": 4564,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ویستی هەربوویی: تاسە و ویستمەندیی بێپسانەوەی نەتەوە بۆ گەیشتن بە سەروەریی ڕەها و پاراستنی بوونی خۆی لەسەر هێڵی کات.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ویستی هەربوویی: تاسە و ویستمەندیی بێپسانەوەی نەتەوە بۆ گەیشتن بە سەروەریی ڕەها"
            },
            {
              "text": " و پاراستنی بوونی خۆی لەسەر هێڵی کات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4562"
        },
        {
          "id": "p4565",
          "sourceIndex": 4565,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. هاوبەشیی واتایی: یەکبوونی زمانی، فەرهەنگی و ڕەوشتی کە دەبێتە ئامرازی پاراستنی شوناس لەبەرامبەر هەر داگیرکارییەکی فەرهەنگی یان شێواندنێکی ناسنامەییدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. هاوبەشیی واتایی: یەکبوونی زمانی، فەرهەنگی و ڕەوشتی کە دەبێتە ئامرازی پاراستنی شوناس لەبەرامبەر هەر داگیرکارییەکی فەرهەنگی یان شێواندنێکی ناسنامەییدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4562"
        },
        {
          "id": "p4566",
          "sourceIndex": 4566,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٣. ژیریی کۆیی، هاوئاگایی نەتەوەیی، ویستی مێژوویی سەرچاوەی ڕەسەن و تاقانەی ڕەوایەتیی ئەم دەستوورەیە؛ دەستوور دروستکەری ئەم هاوئاگاییە نییە، بەڵکوو تەنیا ئامرازی گۆڕینی ئەم \"ویستە نێوەکییە\"ـیە بۆ \"دەسەڵاتێکی قانوونیی\" ئاشکرا لە قاڵبی دەوڵەتدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ژیریی کۆیی"
            },
            {
              "text": "، هاوئاگایی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "، ویستی مێژوویی سەرچاوەی ڕەسەن و تاقانەی ڕەوایەتیی ئەم دەستوورەیە؛ دەستوور دروستکەری ئەم هاوئاگاییە نییە، بەڵکوو تەنیا ئامرازی گۆڕینی ئەم \"ویستە نێوەکییە\"ـیە بۆ \"دەسەڵاتێکی قانوونیی\" ئاشکرا لە قاڵبی دەوڵەتدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4560"
        },
        {
          "id": "p4567",
          "sourceIndex": 4567,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٤. ئەرکی پاراستنی گیانی: دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی ئەم هاوئاگاییە لە هەر جۆرە شێواندن، پەرتکردن یان لاوازکردنێک؛ هەر وارگێڕییەک کە ببێتە هۆی کوشتنی ئەم هەستە بەکۆمەڵە، بە هەوڵێک بۆ ڕووخاندنی کۆڵەکە گیانەکی و واتاییەکانی کۆمار و داڕزانی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی پاراستنی گیانی: دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی ئەم هاوئاگاییە لە هەر جۆرە شێواندن، پەرتکردن یان لاوازکردنێک؛ هەر وارگێڕییەک کە ببێتە هۆی کوشتنی ئەم هەستە بەکۆمەڵە، بە هەوڵێک بۆ ڕووخاندنی کۆڵەکە گیانەکی و واتاییەکانی کۆمار و داڕزانی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4560"
        },
        {
          "id": "p4568",
          "sourceIndex": 4568,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٤.٥. هاوئاگایی نەتەوەیی تەنیا لە ڕابردوودا ناژی، بەڵکوو هێزێکی ڕوو لە داهاتووە کە نەتەوە هان دەدات بۆ داهێنان، پێشەنگایەتی و بەشداریکردنی کاریگەر لە شارستانییەتی مرۆڤایەتیدا وەک یەکەیەکی سەربەخۆ.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٤."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "هاوئاگایی نەتەوەیی تەنیا لە ڕابردوودا ناژی، بەڵکوو هێزێکی ڕوو لە داهاتووە کە نەتەوە هان دەدات بۆ داهێنان، پێشەنگایەتی و بەشداریکردنی کاریگەر لە شارستانییەتی مرۆڤایەتیدا وەک یەکەیەکی سەربەخۆ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4560"
        },
        {
          "id": "p4569",
          "sourceIndex": 4569,
          "style": "بڕگە",
          "text": "پازدەیەم: گەشەی ڕاوەستاو",
          "runs": [
            {
              "text": "پازدەیەم: گەشەی ڕاوەستاو"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4570",
          "sourceIndex": 4570,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.١. گەشەی ڕاوەستاو، وارگێڕییەکی ستراتیژیی ئاوەزمەندانەیە بۆ هاوسەنگکردنی پێشکەوتنی ئابووری، دادی کۆمەڵایەتی و پاراستنی ژینگە؛ بە جۆرێک کە دابینکردنی پێداویستییەکانی نەوەی ئێستا، نەبێتە هۆی تێکدانی \"وار\" و لاوازکردنی توانای نەوەکانی داهاتوو بۆ دابینکردنی ژیانێکی شکۆمەندانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گەشەی ڕاوەستاو، وارگێڕییەکی ستراتیژیی ئاوەزمەندانەیە بۆ هاوسەنگکردنی پێشکەوتنی ئابووری، دادی کۆمەڵایەتی"
            },
            {
              "text": " و پاراستنی ژینگە؛ بە جۆرێک کە دابینکردنی پێداویستییەکانی نەوەی ئێستا، نەبێتە هۆی تێکدانی \"وار\" و لاوازکردنی توانای نەوەکانی داهاتوو بۆ دابینکردنی ژیانێکی شکۆمەندانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4569"
        },
        {
          "id": "p4571",
          "sourceIndex": 4571,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.٢. گەشەی ڕاوەستاو لە کۆماری کوردستاندا لەسەر ئەم سێ کۆڵەکە بنەڕەتییە ڕادەوەستێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "گەشەی ڕاوەستاو لە کۆماری کوردستاندا لەسەر ئەم سێ کۆڵەکە بنەڕەتییە ڕادەوەستێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4569"
        },
        {
          "id": "p4572",
          "sourceIndex": 4572,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. هاوسەنگیی سروشتی: هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ ژینگە و سەرچاوە سروشتییەکان وەک جەستەی زیندووی نەتەوە، نەک تەنیا وەک کەرەستەی خاو بۆ بەکارهێنان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. هاوسەنگیی سروشتی: هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ ژینگە و سەرچاوە سروشتییەکان وەک جەستەی زیندووی نەتەوە، نەک تەنیا وەک کەرەستەی خاو بۆ بەکارهێنان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4571"
        },
        {
          "id": "p4573",
          "sourceIndex": 4573,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. تواناسازیی ئابووری: گۆڕینی سامانە کاتییەکان (وەک نەوت و گاز) بۆ سەرمایەی هەردەمیی، مرۆیی و تەکنەلۆژی بۆ مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی ئابووریی درێژەدار.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. تواناسازیی ئابووری: گۆڕینی سامانە کاتییەکان (وەک نەوت و گاز) بۆ سەرمایەی هەردەمیی، مرۆیی و تەکنەلۆژی بۆ مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی ئابووریی درێژەدار"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4571"
        },
        {
          "id": "p4574",
          "sourceIndex": 4574,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دادی گشتگیر: دڵنیابوون لەوەی کە دەرەنجامەکانی گەشە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی خۆشبژێویی گشت شارۆمەندان و کەمکردنەوەی جیاوازیی نێوان ناوچەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دادی گشتگیر: دڵنیابوون لەوەی کە دەرەنجامەکانی گەشە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی خۆشبژێویی"
            },
            {
              "text": " گشت شارۆمەندان و کەمکردنەوەی جیاوازیی نێوان ناوچەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4571"
        },
        {
          "id": "p4575",
          "sourceIndex": 4575,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.٣. گەشە وەک ئەرکی نیشتمانی: ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدانی وڵات نەک ماف، بەڵکوو ئەرکێکی دەستوورییە بۆ بەهێزکردنی خۆڕاگریی نەتەوەیی لەبەرامبەر ئاڵەنگارییە جیهانییەکاندا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "گەشە وەک ئەرکی نیشتمانی: ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدانی وڵات نەک ماف، بەڵکوو ئەرکێکی دەستوورییە بۆ بەهێزکردنی خۆڕاگریی نەتەوەیی لەبەرامبەر ئاڵەنگارییە جیهانییەکاندا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4569"
        },
        {
          "id": "p4576",
          "sourceIndex": 4576,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.٤. ڕۆڵی \"دەوڵەتی ژیر\" لە گەشەدا: گەشەی ڕاوەستاو لە کوردستان پشت بە تواناکانی دەوڵەتی ژیر دەبەستێت بۆ شیکردنەوەی زانستیی داتاکان بە مەبەستی ڕێگریکردن لە بەفێڕۆدانی سەرچاوە نیشتمانییەکان و کەمکردنەوەی زیانە ژینگەییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ڕۆڵی \"دەوڵەتی ژیر\" لە گەشەدا: گەشەی ڕاوەستاو لە کوردستان پشت بە تواناکانی دەوڵەتی ژیر دەبەستێت بۆ شیکردنەوەی زانستیی داتاکان بە مەبەستی ڕێگریکردن لە بەفێڕۆدانی سەرچاوە نیشتمانییەکان و کەمکردنەوەی زیانە ژینگەییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4569"
        },
        {
          "id": "p4577",
          "sourceIndex": 4577,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٥.٥. ڕاوەستاویی گەشە: کۆماری کوردستان تەنیا ئەو مۆدێلانەی گەشەپێدان پەیڕەو دەکات کە لەگەڵ گەوهەری نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەیی وڵاتدا دێنەوە و نابنە هۆی دروستکردنی پشتبەستنی ستراتیژی بە هێزە دەرەکییەکان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٥."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ڕاوەستاویی گەشە: کۆماری کوردستان تەنیا ئەو مۆدێلانەی گەشەپێدان پەیڕەو دەکات کە لەگەڵ گەوهەری نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەیی وڵاتدا دێنەوە و نابنە هۆی دروستکردنی پشتبەستنی ستراتیژی بە هێزە دەرەکییەکان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4569"
        },
        {
          "id": "p4578",
          "sourceIndex": 4578,
          "style": "بڕگە",
          "text": "شانزەیەم: دادی نێوان نەوەکان  ",
          "runs": [
            {
              "text": "شانزەیەم: دادی نێوان نەوەکان"
            },
            {
              "text": " "
            },
            {
              "text": " "
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4579",
          "sourceIndex": 4579,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٦.١. دادی نێوان نەوەکان، بریتییە لەو پەیمانە ڕەوشتی و دەستوورییە هەردەمییەی کە تێیدا ماف و بەرژەوەندییەکانی نەوەکانی داهاتوو لەسەر وارگەی مێژوویی کوردستان، هاوتای مافی نەوەی ئێستا دەناسرێت؛ ئەم بنەمایە ڕێگری لەوە دەکات کە نەوەی ئێستا بە ناوی سەروەریی کاتییەوە، سەرچاوە ژینەکییەکانی پاشەڕۆژ زەوت بکات یان ژینگەی نیشتمان بۆ هەمیشە تێک بدات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٦."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "دادی نێوان نەوەکان، بریتییە لەو پەیمانە ڕەوشتی و دەستوورییە هەردەمییەی کە تێیدا ماف و بەرژەوەندییەکانی نەوەکانی داهاتوو لەسەر وارگەی مێژوویی کوردستان، هاوتای مافی نەوەی ئێستا دەناسرێت؛ ئەم بنەمایە ڕێگری لەوە دەکات کە نەوەی ئێستا بە ناوی سەروەریی کاتییەوە، سەرچاوە ژینەکییەکانی پاشەڕۆژ زەوت بکات یان ژینگەی نیشتمان بۆ هەمیشە تێک بدات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4578"
        },
        {
          "id": "p4580",
          "sourceIndex": 4580,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٦.٢. \"سپاردەی نەتەوەیی\": نەوەی ئێستا تەنیا هەڵگری سپاردەیەکی مێژووییە و بەرپرسیارە لە پاراستنی گەوهەری فیزیکی و واتایی وڵات؛ هەر بڕیارێکی ڕایەداری یان ئابووری کە ببێتە هۆی پچڕاندنی زنجیرەی مانەوە یان سەپاندنی قەرزێکی گەورەی ژینگەیی و دارایی بەسەر نەوەکانی داهاتوودا، بە پێشێلکاریی ئەم دادە و ناپاکی لە دەستوور هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٦."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "\""
            },
            {
              "text": "سپاردەی نەتەوەیی\": نەوەی ئێستا تەنیا هەڵگری سپاردەیەکی مێژووییە و بەرپرسیارە لە پاراستنی گەوهەری فیزیکی و واتایی وڵات؛ هەر بڕیارێکی ڕایەداری یان ئابووری کە ببێتە هۆی پچڕاندنی زنجیرەی مانەوە یان سەپاندنی قەرزێکی گەورەی ژینگەیی و دارایی بەسەر نەوەکانی داهاتوودا، بە پێشێلکاریی ئەم دادە و ناپاکی لە دەستوور هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4578"
        },
        {
          "id": "p4581",
          "sourceIndex": 4581,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٦.٣. دادی نێوان نەوەکان لە سێ جومگەی سەرەکیدا بەرجەستە دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١٦."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "دادی نێوان نەوەکان لە سێ جومگەی سەرەکیدا بەرجەستە دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4578"
        },
        {
          "id": "p4582",
          "sourceIndex": 4582,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. دادپەروەریی سەرچاوەکان: گۆڕینی سامانە سروشتییەکان بۆ سەرمایەی زانستی، تەکنەلۆژی و ژێرخانیی کە نەوەکانی داهاتوو بتوانن سوودی لێ وەربگرن.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. دادپەروەریی سەرچاوەکان: گۆڕینی سامانە سروشتییەکان"
            },
            {
              "text": " بۆ سەرمایەی زانستی، تەکنەلۆژی و ژێرخانیی کە نەوەکانی داهاتوو بتوانن سوودی لێ وەربگرن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4581"
        },
        {
          "id": "p4583",
          "sourceIndex": 4583,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. دادپەروەریی ژینگەیی: پاراستنی پاکیی خاک، ئاو و هەوا وەک مەرجی بنەڕەتیی ژیانی نەوەکانی پاشەڕۆژ.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. دادپەروەریی ژینگەیی: پاراستنی پاکیی خاک، ئاو و هەوا وەک مەرجی بنەڕەتیی ژیانی نەوەکانی پاشەڕۆژ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4581"
        },
        {
          "id": "p4584",
          "sourceIndex": 4584,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. دادپەروەریی شوناس: گەیاندنی زمان، مێژوو و یادەوەریی نەتەوەیی بە بێگەردی بۆ نەوەکانی داهاتوو وەک کۆڵەکەی سەرەکیی مانەوەیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. دادپەروەریی شوناس: گەیاندنی زمان، مێژوو و یادەوەریی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": " بە بێگەردی بۆ نەوەکانی داهاتوو وەک کۆڵەکەی سەرەکیی مانەوەیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4581"
        },
        {
          "id": "p4585",
          "sourceIndex": 4585,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٦.٤. چاودێریی زیرەک: کۆماری کوردستان تواناکانی \"دەوڵەتی ژیر\" بەکار دەهێنێت بۆ پێوانەکردنی بێپسانەوەی کاریگەریی درێژخایەنی بڕیارە هەنووکەییەکان لەسەر داهاتوو، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ پڕۆژەیەکی کورتخایەن نابێتە هەڕەشە بۆ سەر \"هەرمانی نەتەوەیی\".",
          "runs": [
            {
              "text": "١٦."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "چاودێریی زیرەک: کۆماری کوردستان تواناکانی \"دەوڵەتی ژیر\" بەکار دەهێنێت بۆ پێوانەکردنی بێپسانەوەی کاریگەریی درێژخایەنی بڕیارە هەنووکەییەکان لەسەر داهاتوو، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ پڕۆژەیەکی کورتخایەن نابێتە هەڕەشە بۆ سەر \"هەرمانی نەتەوەیی"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4578"
        },
        {
          "id": "p4586",
          "sourceIndex": 4586,
          "style": "بڕگە",
          "text": "حەڤدەیەم: شوناسی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "حەڤدەیەم: شوناسی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4587",
          "sourceIndex": 4587,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٧.١. شوناسی نەتەوەیی، چوارچێوەی قانوونیی و واتاییە کە تێیدا نەتەوەی کورد وەک \"سوبێکتێکی مێژووساز\" پێناسەی خۆی دەکاتەوە؛ ئەم شوناسە ناوکی گەوهەریی بوونایەتیی کۆمارە و لە یەکگرتنی \"ڕەچەڵەکی مێژوویی\" و \"شارۆمەندیی دەستووری\" دروست دەبێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٧."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "شوناسی نەتەوەیی، چوارچێوەی قانوونیی و واتاییە کە تێیدا نەتەوەی کورد وەک \"سوبێکتێکی مێژووساز\" پێناسەی خۆی دەکاتەوە؛ ئەم شوناسە ناوکی گەوهەریی بوونایەتیی کۆمارە و لە یەکگرتنی \"ڕەچەڵەکی مێژوویی\" و \"شارۆمەندیی دەستووری\" دروست دەبێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4586"
        },
        {
          "id": "p4588",
          "sourceIndex": 4588,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٧.٢. هاوکێشەی دوو-ڕەهەندیی شوناس: شوناسی نەتەوەیی لە کۆماری کوردستاندا لەسەر دوو کۆڵەکەی هاوتەریب بونیاد دەنرێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "١٧."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "هاوکێشەی دوو-ڕەهەندیی شوناس: شوناسی نەتەوەیی لە کۆماری کوردستاندا لەسەر دوو کۆڵەکەی هاوتەریب بونیاد دەنرێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4586"
        },
        {
          "id": "p4589",
          "sourceIndex": 4589,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. کوردبوون: ڕەهەندە ئۆنتۆلۆژی و مێژووییەکەیە کە لە ڕەچەڵەک، زمان و پاشماگی شارستانیی دێرینی سەر ئەم خاکە سەرچاوە دەگرێت و وەک بناغەی بوونایەتیی دەوڵەت دەمێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. کوردبوون"
            },
            {
              "text": ": ڕەهەندە ئۆنتۆلۆژی و مێژووییەکەیە کە لە ڕەچەڵەک، زمان و پاشماگی شارستانیی دێرینی سەر ئەم خاکە سەرچاوە دەگرێت و وەک بناغەی بوونایەتیی دەوڵەت دەمێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4588"
        },
        {
          "id": "p4590",
          "sourceIndex": 4590,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. کوردستانیبوون: ڕەهەندە ژیاری و قانوونییەکەیە کە پەیوەندیی هاوڵاتیی و شارۆمەندیی نێوان تاک و دەوڵەت و وەفاداری بۆ دەستوور و خاکی وڵات دەچەسپێنێت، کە گشت شارۆمەندان بەبێ جیاوازیی ڕەچەڵەک لەخۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. کوردستانیبوون"
            },
            {
              "text": ": ڕەهەندە ژیاری و قانوونییەکەیە کە پەیوەندیی هاوڵاتیی و شارۆمەندیی نێوان تاک و دەوڵەت و وەفاداری بۆ دەستوور و خاکی وڵات دەچەسپێنێت، کە گشت شارۆمەندان بەبێ جیاوازیی ڕەچەڵەک لەخۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4588"
        },
        {
          "id": "p4591",
          "sourceIndex": 4591,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٧.٣. زمانی کوردی وەک کەرەسەی شوناس: زمان نەک هەر ئامرازی ئاخاوتن، بەڵکوو ژێرخانی شوناس و پاسەوانی یادەوەریی نەتەوەیە؛ هەر شێواندنێکی زمانی یان پەراوێزخستنی زاراوەکانی کوردی، بە هێرش بۆ سەر گەوهەری شوناسی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٧."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "زمانی کوردی وەک کەرەسەی شوناس: زمان نەک هەر ئامرازی ئاخاوتن، بەڵکوو ژێرخانی شوناس و پاسەوانی یادەوەریی نەتەوەیە؛ هەر شێواندنێکی زمانی یان پەراوێزخستنی زاراوەکانی کوردی، بە هێرش بۆ سەر گەوهەری شوناسی نەتەوەیی هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4586"
        },
        {
          "id": "p4592",
          "sourceIndex": 4592,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٧.٤. سەقامیی واتایی: شوناس بریتییە لە مافی نەتەوە بۆ پێناسەکردنی خۆی بەو وشانەی کە لە ناخی مێژووی خۆیەوە هەڵقوڵاون؛ پاراستنی شوناس لە \"داگیرکاریی واتایی\" و ئایدۆلۆژیا بیانییەکان کە ئامانجیان گۆڕینی ناسنامەی کوردە بۆ پاشکۆ، ئەرکێکی باڵای ئاسایشی نەتەوەییە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٧."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "سەقامیی واتایی: شوناس بریتییە لە مافی نەتەوە بۆ پێناسەکردنی خۆی بەو وشانەی کە لە ناخی مێژووی خۆیەوە هەڵقوڵاون؛ پاراستنی شوناس لە \"داگیرکاریی واتایی\" و ئایدۆلۆژیا بیانییەکان کە ئامانجیان گۆڕینی ناسنامەی کوردە بۆ پاشکۆ، ئەرکێکی باڵای ئاسایشی نەتەوەییە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4586"
        },
        {
          "id": "p4593",
          "sourceIndex": 4593,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٧.٥. ئەرکی گواستنەوەی شوناس: شوناس پاشماگێکی بێوچانە کە دەبێت لە ڕێگەی پەروەردە، هونەر و مێدیاوە بە بێگەردی بگوێزرێتەوە بۆ نەوەکانی داهاتوو، تاوەکوو \"درێژەدارییەتیی مێژوویی\" نەتەوە لەسەر هێڵی کات نەپچڕێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٧."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ئەرکی گواستنەوەی شوناس: شوناس پاشماگێکی بێوچانە کە دەبێت لە ڕێگەی پەروەردە، هونەر و مێدیاوە بە بێگەردی بگوێزرێتەوە بۆ نەوەکانی داهاتوو، تاوەکوو \"درێژەدارییەتیی مێژوویی\" نەتەوە لەسەر هێڵی کات نەپچڕێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4586"
        },
        {
          "id": "p4594",
          "sourceIndex": 4594,
          "style": "بڕگە",
          "text": "هەژدەیەم: شارۆمەندی پێشمەرگە",
          "runs": [
            {
              "text": "هەژدەیەم: شارۆمەندی پێشمەرگە"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4595",
          "sourceIndex": 4595,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٨.١. شارۆمەندی پێشمەرگە، پێگەیەکی دەستووریی باڵایە کە تێیدا مافەکانی شارۆمەندی و ئەرکی پیرۆزی پاراستنی وڵات لە یەک جەستەدا ئاوێتە دەبن؛ گێڕانەوەیە لە تاکێک کە ژیانی تایبەتی خۆی و مانەوەی نەتەوەکەی بە یەک چارەنووسەوە گرێ داوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٨."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندی پێشمەرگە، پێگەیەکی دەستووریی باڵایە کە تێیدا مافەکانی شارۆمەندی و ئەرکی پیرۆزی پاراستنی وڵات لە یەک جەستەدا ئاوێتە دەبن؛ گێڕانەوەیە لە تاکێک کە ژیانی تایبەتی خۆی و مانەوەی نەتەوەکەی بە یەک چارەنووسەوە گرێ داوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4594"
        },
        {
          "id": "p4596",
          "sourceIndex": 4596,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٨.٢. ئەم شوناسە لە ساتەوەختی خواردنی سوێندی وەفاداری بۆ \"دەستوور\" دەچەسپێت؛ بەم کردەیە، شارۆمەند لە وەرگرێکی ڕاژەدارییەوە دەگۆڕێت بۆ پاسەوانێکی ئاگاهانە کە بەرپرسیارێتیی ڕاستەوخۆی پاراستنی سەروەریی کۆماری لە ئەستۆ دەگرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٨."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم شوناسە لە ساتەوەختی خواردنی سوێندی وەفاداری بۆ \"دەستوور\" دەچەسپێت؛ بەم کردەیە، شارۆمەند لە وەرگرێکی ڕاژەدارییەوە دەگۆڕێت بۆ پاسەوانێکی ئاگاهانە کە بەرپرسیارێتیی ڕاستەوخۆی پاراستنی سەروەریی کۆماری لە ئەستۆ دەگرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4594"
        },
        {
          "id": "p4597",
          "sourceIndex": 4597,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٨.٣. شارۆمەندی پێشمەرگە پاسەوانی زیندووی پەڕگاڵی دەستوورییە لە ژیانی ڕۆژانەدا؛ ئەرکی تەنیا لە بەرگریی چەکداری لە سنوورەکاندا کورت نابێتەوە، بەڵکوو بریتییە لە پاراستنی بەهاکان، قانوونەکان و یەکپارچەیی گیانیی کۆمەڵگا لە بەرامبەر هەر هەوڵێکی داڕزاندن یان تێکدان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٨."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندی پێشمەرگە پاسەوانی زیندووی پەڕگاڵی دەستوورییە لە ژیانی ڕۆژانەدا؛ ئەرکی تەنیا لە بەرگریی چەکداری لە سنوورەکاندا کورت نابێتەوە، بەڵکوو بریتییە لە پاراستنی بەهاکان، قانوونەکان و یەکپارچەیی گیانیی کۆمەڵگا لە بەرامبەر هەر هەوڵێکی داڕزاندن یان تێکدان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4594"
        },
        {
          "id": "p4598",
          "sourceIndex": 4598,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٨.٤. ئەم چەمکە بەرجەستەبوونی دۆکترینی \"نەتەوەی چەکدار\"ـە؛ ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە لە کۆماری کوردستاندا، هێزی دەوڵەت نەک لە چەک، بەڵکوو لە ویستمەندیی ڕێکخراوی شارۆمەندانەوە سەرچاوە دەگرێ کە ئامادەن لە کاتی پێویستدا تواناکانی خۆیان بخەنە ڕاژەی نیشتمانەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٨."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەم چەمکە بەرجەستەبوونی دۆکترینی \"نەتەوەی چەکدار\"ـە؛ ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە لە کۆماری کوردستاندا، هێزی دەوڵەت نەک لە چەک، بەڵکوو لە ویستمەندیی ڕێکخراوی "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندانەوە سەرچاوە دەگر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "ئامادەن لە کاتی پێویستدا تواناکانی خۆیان بخەنە ڕاژەی نیشتمانەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4594"
        },
        {
          "id": "p4599",
          "sourceIndex": 4599,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٨.٥. شارۆمەندی پێشمەرگە وەک \"قەڵغانی کۆتایی\" نەتەوە پێناسە دەکرێت؛ لە کاتی هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتی یان داگیرکارییەکدا کە دامەزراوە فیزیکییەکان بخاتە مەترسییەوە، ئەم پێگەیە گەرەنتیی درێژەدارییەتیی بەرگری و نەفەوتانی سەروەریی نەتەوەیی دەکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٨."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندی پێشمەرگە وەک \"قەڵغانی کۆتایی\" نەتەوە پێناسە دەکرێت؛ لە کاتی هەر هەڕەشەیەکی بوونایەتی یان داگیرکارییەکدا کە دامەزراوە فیزیکییەکان بخاتە مەترسییەوە، ئەم پێگەیە گەرەنتیی درێژەدارییەتیی بەرگری و نەفەوتانی سەروەریی نەتەوەیی دەکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4594"
        },
        {
          "id": "p4600",
          "sourceIndex": 4600,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٨.٦. ئەم پێگەیە شوناسێکی نەتەوەیی سەروو- پارتایەتی و سەروو-ناوچەییە؛ تێیدا هەموو جیاوازییە لاوەکییەکان دەتوێنەوە و تەنیا یەک یەکەمایەتی دەمێنێتەوە، ئەویش پاراستنی شکۆ و هەرمانی کوردستانە وەک ماڵی هاوبەشی هەمووان.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٨."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "ئەم پێگەیە شوناسێکی نەتەوەیی سەروو- پارتایەتی"
            },
            {
              "text": " و سەروو-ناوچەییە؛ تێیدا هەموو جیاوازییە لاوەکییەکان دەتوێنەوە و تەنیا یەک یەکەمایەتی دەمێنێتەوە، ئەویش پاراستنی شکۆ و هەرمانی کوردستانە وەک ماڵی هاوبەشی هەمووان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4594"
        },
        {
          "id": "p4601",
          "sourceIndex": 4601,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٨.٧. شارۆمەندی پێشمەرگە، ڕێزگرتنە لە پاشماگی مێژوویی تێکۆشان و گواستنەوەیەتی بۆ قاڵبێکی دەوڵەتمەداریی مۆدێرن؛ گەرەنتیی ئەوە دەدات کە نەتەوەی کورد هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا، جارێکی دیکە بێ بەرگری و بێ پەنا نامێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٨."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "شارۆمەندی پێشمەرگە، ڕێزگرتنە لە پاشماگی مێژوویی تێکۆشان و گواستنەوەیەتی بۆ قاڵبێکی دەوڵەتمەداریی مۆدێرن؛ گەرەنتیی ئەوە دەدات کە نەتەوەی کورد هەرگیز و لەژێر هیچ بارودۆخێکدا، جارێکی دیکە بێ بەرگری و بێ پەنا نامێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4594"
        },
        {
          "id": "p4602",
          "sourceIndex": 4602,
          "style": "بڕگە",
          "text": "نۆزدەیەم: شکۆی نەتەوەیی",
          "runs": [
            {
              "text": "نۆزدەیەم: شکۆی نەتەوەیی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4603",
          "sourceIndex": 4603,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٩.١. شکۆی نەتەوەیی، کۆی گشتیی ئەو بەها و شکۆمەندییە گەوهەرییانەیە کە کەسایەتیی مێژوویی و دەوڵەتیی نەتەوەی کورد پێک دەهێنن؛ بناغەی ڕەوشتیی سەروەرانەی و سەرچاوەی متمانەی بەخۆبوونی بەکۆمەڵە کە واتا بە بوونی وارگێڕیی دەوڵەت دەبەخشێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٩."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "شکۆی نەتەوەیی، کۆی گشتیی ئەو بەها و شکۆمەندییە گەوهەرییانەیە کە کەسایەتیی مێژوویی و دەوڵەتیی نەتەوەی کورد پێک دەهێنن؛ بناغەی ڕەوشتیی سەروەرانەی و سەرچاوەی متمانەی بەخۆبوونی بەکۆمەڵە کە واتا بە بوونی وارگێڕیی دەوڵەت دەبەخشێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4602"
        },
        {
          "id": "p4604",
          "sourceIndex": 4604,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٩.٢. ئەم شکۆیە لە ڕەسەنایەتیی شارستانییەتە دێرینەکانی سەر خاکی کوردستان و ویستمەندیی نەشکێنراوی نەتەوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی زۆرداری و پاراستنی بوونی خۆیەوە هەڵدەقوڵێت؛ هەر دەستدرێژییەک بۆ سەر ئەم شکۆیە، بە دەستدرێژی بۆ سەر خودی \"بوون\"ـی نەتەوە هەژمار دەکرێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٩."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم شکۆیە لە ڕەسەنایەتیی شارستانییەتە دێرینەکانی سەر خاکی کوردستان و ویستمەندیی نەشکێنراوی نەتەوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی زۆرداری و پاراستنی بوونی خۆیەوە هەڵدەقوڵێت؛ هەر دەستدرێژییەک بۆ سەر ئەم شکۆیە، بە دەستدرێژی بۆ سەر خودی \"بوون\"ـی نەتەوە هەژمار دەکرێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4602"
        },
        {
          "id": "p4605",
          "sourceIndex": 4605,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٩.٣. شکۆی نەتەوەیی بە توندی بە سەربەخۆیی و سەروەرییەوە گرێ دراوە؛ نەتەوەی بێدەوڵەت نەتەوەیەکە کە شکۆی مێژوویی لەتکراوە، و دامەزراندنی کۆماری کوردستان، کردەی گەڕاندنەوەی ئەو شکۆیە و چەسپاندنیەتی وەک یەکەیەکی هاوتا لە پەڕگاڵی جیهانییدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٩."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "شکۆی نەتەوەیی بە توندی بە سەربەخۆیی و سەروەرییەوە گرێ دراوە؛ نەتەوەی بێدەوڵەت نەتەوەیەکە کە شکۆی مێژوویی لەتکراوە، و دامەزراندنی کۆماری کوردستان، "
            },
            {
              "text": "کردەی گەڕاندنەوەی ئەو شکۆیە و چەسپاندنیەتی وەک یەکەیەکی هاوتا لە پەڕگاڵی جیهانییدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4602"
        },
        {
          "id": "p4606",
          "sourceIndex": 4606,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٩.٤. ئەم بەهایە وەک \"داراییەکی واتایی\" پارێزراو دەناسرێت؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەی هەر گوتار یان کردەوەیەک (چ ناوخۆیی و چ دەرەکی) کە ئامانجی سووکایەتیکردن، بچووککردنەوە، یان شێواندنی شوناس و یادەوەریی نەتەوەیی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٩."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ئەم بەهایە وەک \"داراییەکی واتایی\" پارێزراو دەناسرێت؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەی هەر گوتار یان کردەوەیەک (چ ناوخۆیی و چ دەرەکی) کە ئامانجی سووکایەتیکردن، بچووککردنەوە، یان شێواندنی شوناس و یادەوەریی نەتەوەیی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4602"
        },
        {
          "id": "p4607",
          "sourceIndex": 4607,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٩.٥. شکۆی نەتەوەیی، ئاوێنەی شکۆی هەر تاکێکی شارۆمەندە؛ دەوڵەت لە ڕێگەی دابینکردنی ژیانێکی شایستە، پەروەردەیەکی باڵا و پاراستنی مافەکانی مرۆڤ، شکۆی نەتەوەیی لەناو جەستەی هەر شارۆمەندێکدا بەرجەستە دەکات تاوەکوو مرۆڤی کورد لە هەر شوێنێکی جیهان بێت، هەست بە پارێزراویی و بەرزی بکات.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٩."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "شکۆی نەتەوەیی، ئاوێنەی شکۆی هەر تاکێکی شارۆمەندە؛ دەوڵەت لە ڕێگەی دابینکردنی ژیانێکی شایستە، پەروەردەیەکی باڵا و پاراستنی مافەکانی مرۆڤ، شکۆی نەتەوەیی لەناو جەستەی هەر شارۆمەندێکدا بەرجەستە دەکات تاوەکوو مرۆڤی کورد لە هەر شوێنێکی جیهان بێت، هەست بە پارێزراویی و بەرزی بکات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4602"
        },
        {
          "id": "p4608",
          "sourceIndex": 4608,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٩.٦. پاراستنی شکۆی نەتەوەیی، پێویستی بە \"سەقامیی واتایی\" هەیە؛ ئەمە بە واتای مافی ڕەهای نەتەوە دێت بۆ پێناسەکردنی خۆی، مێژووەکەی و ئامانجەکانی، بەو زمان و چەمکانەی لە ناخی مێژووی خۆیەوە هەڵقوڵاون، نەک ملکەچبوون بۆ ئەو پێناسانەی کە داگیرکەران بەسەریدا دەسەپێنن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٩."
            },
            {
              "text": "٦. "
            },
            {
              "text": "پاراستنی شکۆی نەتەوەیی، پێویستی بە \"سەقامیی واتایی\" هەیە؛ ئەمە بە واتای مافی ڕەهای نەتەوە دێت بۆ پێناسەکردنی خۆی، مێژووەکەی و ئامانجەکانی، بەو زمان و چەمکانەی لە ناخی مێژووی خۆیەوە هەڵقوڵاون، نەک ملکەچبوون بۆ ئەو پێناسانەی کە داگیرکەران بەسەریدا دەسەپێنن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4602"
        },
        {
          "id": "p4609",
          "sourceIndex": 4609,
          "style": "خاڵ",
          "text": "١٩.٧. شکۆی نەتەوەیی، پێوەر و مەرجی هەڵسوکەوتی یەکسانە لەگەڵ نەتەوەکانی تردا؛ کۆماری کوردستان تەنیا ئەو پەیوەندییە نێودەوڵەتی و وارگێڕییانە پەسەند دەکات کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی دوولایەنە لە شکۆ، شوناس و سەربەخۆیی کوردستان دامەزرابن.",
          "runs": [
            {
              "text": "١٩."
            },
            {
              "text": "٧. "
            },
            {
              "text": "شکۆی نەتەوەیی، پێوەر و مەرجی هەڵسوکەوتی یەکسانە لەگەڵ نەتەوەکانی تردا؛ کۆماری کوردستان تەنیا ئەو پەیوەندییە نێودەوڵەتی و وارگێڕییانە پەسەند دەکات کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی دوولایەنە لە شکۆ، شوناس و سەربەخۆیی کوردستان دامەزرابن"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4602"
        },
        {
          "id": "p4610",
          "sourceIndex": 4610,
          "style": "بڕگە",
          "text": "بیستەم: سەرمایەداریی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "بیستەم: سەرمایەداریی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4611",
          "sourceIndex": 4611,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢٠.١. سەرمایەداریی نیشتمانی، بزوێنەری خۆ-ئامانجی گەشەی هێزی نەتەوەییە؛ ئەم هێزە لە پێناو فراوانکردنی قازانج، سەرمایە و قەڵەمڕەوی دارایی خۆیدا کار دەکات و لەم ڕێگەیەوە، بە شێوەیەکی خۆگەڕ، دەبێتە هۆی مۆدێرنیزەکردنی ژێرخانەکان، پێشخستنی زانست و بەهێزکردنی جەستەی دەوڵەت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢٠."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "سەرمایەداریی نیشتمانی، بزوێنەری خۆ-ئامانجی گەشەی هێزی نەتەوەییە؛ ئەم هێزە لە پێناو فراوانکردنی قازانج، سەرمایە و قەڵەمڕەوی دارایی خۆیدا کار دەکات و لەم ڕێگەیەوە، بە شێوەیەکی خۆگەڕ، دەبێتە هۆی مۆدێرنیزەکردنی ژێرخانەکان، پێشخستنی زانست و بەهێزکردنی جەستەی دەوڵەت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4610"
        },
        {
          "id": "p4612",
          "sourceIndex": 4612,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢٠.٢. ڕەوایەتیی ئەم سەرمایەدارییە بەندە بە قەتیسکردنی \"خولی سەرمایە\" لە ناو وارگەی نەتەوەییدا و ڕێگریکردن لە خوێنبەربوونی دارایی نەتەوە بەرەو دەرەوەی وڵات؛ سەرمایەداریی نیشتمانی تەنیا لەو شوێنەدا بە فەرمی دەناسرێ کە قازانجە بەدەستهاتووەکان دووبارە لە پڕۆژە بەرهەمهێنەرە ناوخۆییەکاندا وەبەرهێنانیان پێ بکرێتەوە بۆ گەورەکردنی بازاڕی نیشتمانی.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢٠."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ڕەوایەتیی ئەم سەرمایەدارییە بەندە بە قەتیسکردنی \"خولی سەرمایە\" لە ناو وارگەی نەتەوەییدا و ڕێگریکردن لە خوێنبەربوونی دارایی"
            },
            {
              "text": " نەتەوە بەرەو دەرەوەی وڵات؛ سەرمایەداریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " تەنیا لەو شوێنەدا بە فەرمی دەناسر"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "قازانجە "
            },
            {
              "text": "بەدەستهاتووەکان دووبارە لە پڕۆژە بەرهەمهێنەرە ناوخۆییەکاندا وەبەرهێنانیان پێ بکرێتەوە بۆ گەورەکردنی بازاڕی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4610"
        },
        {
          "id": "p4613",
          "sourceIndex": 4613,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢٠.٣. ئاسوودەیی چینی ناوەند و خۆشبژێویی کۆمەڵایەتی، نەک وەک ئامانجێکی خێرخوازی، بەڵکوو وەک دەرهاویشتەیەکی لۆژیکیی پێداویستیی سەرمایە بۆ هێزی کاری پسپۆڕ و بازاڕی کڕیاری بەتوانا دێتە کایەوە؛ بەمەش گەشەی سەرمایەداری دەبێتە گەرەنتیی جێگیریی ئابووری و بەرزبوونەوەی چلۆنایەتیی ژیان بۆ شارۆمەندان.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢٠."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ئاسوودەیی چینی ناوەند"
            },
            {
              "text": " و خۆشبژێویی کۆمەڵایەتی، نەک وەک ئامانجێکی خێرخوازی، بەڵکوو وەک دەرهاویشتەیەکی لۆژیکیی پێداویستیی سەرمایە بۆ هێزی کاری پسپۆڕ و بازاڕی کڕیاری بەتوانا دێتە کایەوە؛ بەمەش گەشەی سەرمایەداری دەبێتە گەرەنتیی جێگیریی ئابووری و بەرزبوونەوەی چلۆنایەتیی ژیان بۆ شارۆمەندان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4610"
        },
        {
          "id": "p4614",
          "sourceIndex": 4614,
          "style": "Normal",
          "text": "٢٠.٤. سەرمایەداریی نیشتمانی وەک \"هاوبەشی ستراتیژیی دەوڵەت\" پێناسە دەکرێت؛ تێیدا دەوڵەت ژینگەی قانوونیی و ئاسایشی وەبەرهێنان دابین دەکات، و سەرمایەش ئەرکی پێشەنگایەتیی تەکنەلۆژی و پیشەسازیی کوردستان لە ئاستی جیهانیدا دەگرێتە ئەستۆ.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢٠."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "سەرمایەداریی نیشتمانی وەک \"هاوبەشی ستراتیژیی دەوڵەت\" پێناسە دەکرێت؛ تێیدا دەوڵەت ژینگەی"
            },
            {
              "text": " قانوونیی و ئاسایشی وەبەرهێنان دابین دەکات، و سەرمایەش ئەرکی پێشەنگایەتیی تەکنەلۆژی و پیشەسازیی کوردستان لە ئاستی جیهانیدا دەگرێتە ئەستۆ"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "text",
          "parentId": "p4613"
        },
        {
          "id": "p4615",
          "sourceIndex": 4615,
          "style": "بڕگە",
          "text": "بیست و یەکەم: ساغکردنەوەی دیمۆگرافی",
          "runs": [
            {
              "text": "بیست و یەکەم: ساغکردنەوەی دیمۆگرافی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4616",
          "sourceIndex": 4616,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢١.١. ساغکردنەوەی دیمۆگرافی، پرۆسەیەکی زانستی و دەستووریی ستراتیژییە بۆ ڕاستکردنەوەی جەستەی نەتەوەیی و گێڕانەوەی هاوسەنگیی سروشتی بۆ ئەو ناوچانەی کە بە هۆکاری مێژوویی یان وارگێڕی (سیاسی) تووشی سڕینەوەی شوناس یان گۆڕینی پێکهاتەی دانیشتووان بوون؛ ئامانجی ئەم پرۆسەیە هاوتایکردنی \"کەتواری دانیشتووان\"ـە لەگەڵ \"ڕەوایەتیی مێژوویی وار\".",
          "runs": [
            {
              "text": "٢١."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "ساغکردنەوەی دیمۆگرافی"
            },
            {
              "text": "، پرۆسەیەکی زانستی و دەستووریی ستراتیژییە بۆ ڕاستکردنەوەی جەستەی نەتەوەیی و گێڕانەوەی هاوسەنگیی سروشتی بۆ ئەو ناوچانەی کە بە هۆکاری مێژوویی یان وارگێڕی (سیاسی) تووشی سڕینەوەی شوناس یان گۆڕینی پێکهاتەی دانیشتووان بوون؛ ئامانجی ئەم پرۆسەیە هاوتایکردنی \"کەتواری دانیشتووان\"ـە لەگەڵ \"ڕەوایەتیی مێژوویی وار"
            },
            {
              "text": "\"."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4615"
        },
        {
          "id": "p4617",
          "sourceIndex": 4617,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢١.٢. ئەم چەمکە لەسەر بنەمای \"ناقانوونییبوونی ئەنجامی زەبر\" ڕادەوەستێت؛ کۆماری کوردستان گشت ئەو گۆڕانکارییە دیمۆگرافییانەی کە لە پاش شەپۆلەکانی داگیرکارییەوە (لە فتووحاتە کۆنەکانەوە تا پاکتاوە نەژادییەکانی سەردەمی مۆدێرن) بەسەر خاکی کوردستاندا هێنراون، بە کردەوەیەکی نادروست و نادەستووری دەناسێنێ کە تێپەڕبوونی کات ڕەوایەتییان پێ نابەخشێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢١."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم چەمکە لەسەر بنەمای \"ناقانوونییبوونی ئەنجامی زەبر\" ڕادەوەستێت؛ کۆماری کوردستان گشت ئەو گۆڕانکارییە دیمۆگرافییانەی کە لە پاش شەپۆلەکانی داگیرکارییەوە (لە فتووحاتە کۆنەکانەوە تا پاکتاوە نەژادییەکانی سەردەمی مۆدێرن) بەسەر خاکی کوردستاندا هێنراون، بە کردەوەیەکی نادروست و نادەستووری دەناسێن"
            },
            {
              "text": "ێ کە "
            },
            {
              "text": "تێپەڕبوونی کات ڕەوایەتییان پێ نابەخشێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4615"
        },
        {
          "id": "p4618",
          "sourceIndex": 4618,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢١.٣. ڕەهەندەکانی ساغکردنەوە لەم سێ جومگەیەدا بەرجەستە دەبێت:",
          "runs": [
            {
              "text": "٢١."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "ڕەهەندەکانی ساغکردنەوە لەم سێ جومگەیەدا بەرجەستە دەبێت"
            },
            {
              "text": ":"
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4615"
        },
        {
          "id": "p4619",
          "sourceIndex": 4619,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ئا. ساغکردنەوەی فیزیکی: هاندانی گەڕانەوەی سیستماتیکی نەتەوەی کورد بۆ ئەو ناوچانەی لێی دابڕێنراون و دابینکردنی ژێرخانی پێویست بۆ جێگیربوونیان.",
          "runs": [
            {
              "text": "ئا. ساغکردنەوەی فیزیکی: هاندانی گەڕانەوەی سیستماتیکی نەتەوەی کورد بۆ ئەو ناوچانەی لێی دابڕێنراون و دابینکردنی ژێرخانی پێویست بۆ جێگیربوونیان"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4618"
        },
        {
          "id": "p4620",
          "sourceIndex": 4620,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "ب. ساغکردنەوەی واتایی: گێڕانەوەی ناوە ڕەسەنەکان بۆ شوێنە جوگرافییەکان و سڕینەوەی ئەو ناسنامە دەستکردانەی کە داگیرکەران بەسەر \"واری نەتەوەیی\"ـدا سەپاندوویانە.",
          "runs": [
            {
              "text": "ب. ساغکردنەوەی واتایی: گێڕانەوەی ناوە ڕەسەنەکان بۆ شوێنە جوگرافییەکان و سڕینەوەی ئەو ناسنامە"
            },
            {
              "text": " دەستکردانەی کە داگیرکەران بەسەر \"واری نەتەوەیی\"ـدا سەپاندوویانە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4618"
        },
        {
          "id": "p4621",
          "sourceIndex": 4621,
          "style": "ژێرخاڵ",
          "text": "پ. ساغکردنەوەی قانوونیی: پووچەڵکردنەوەی گشت ئەو هەڵسوکەوت و بەڵگەنامانەی مڵکایەتی کە وەک ئامرازی گۆڕینی دیمۆگرافیا بەکار هێنراون.",
          "runs": [
            {
              "text": "پ. ساغکردنەوەی قانوونیی: پووچەڵکردنەوەی گشت ئەو هەڵسوکەوت و بەڵگەنامانەی مڵکایەتی"
            },
            {
              "text": " کە وەک ئامرازی گۆڕینی دیمۆگرافیا بەکار هێنراون"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "subpoint",
          "parentId": "p4618"
        },
        {
          "id": "p4622",
          "sourceIndex": 4622,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢١.٤. ساغکردنەوەی دیمۆگرافی ئامرازێکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەییە؛ ئامانجی کۆتایی بریتییە لە مسۆگەرکردنی ئەوەی کە وارگەی مێژوویی کوردستان هەمیشە وەک قەڵایەکی تێکشنکێنراوی شوناسی کوردی بمێنێتەوە و هیچ کەمینەیەکی دەستکرد نەتوانێت ببێتە هۆکاری پەکخستنی سەروەریی دەوڵەت یان تێکدانی یەکپارچەیی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢١."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "ساغکردنەوەی دیمۆگرافی ئامرازێکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەییە؛ ئامانجی کۆتایی بریتییە لە مسۆگەرکردنی ئەوەی کە وارگەی مێژوویی کوردستان هەمیشە وەک قەڵایەکی تێکشنکێنراوی شوناسی کوردی بمێنێتەوە و هیچ کەمینەیەکی دەستکرد نەتوانێت ببێتە هۆکاری پەکخستنی سەروەریی دەوڵەت یان تێکدانی یەکپارچەیی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4615"
        },
        {
          "id": "p4623",
          "sourceIndex": 4623,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢١.٥. ئەم پرۆسەیە ئەرکێکی درێژخایەنی دەوڵەتە و لە ڕێگەی \"دەوڵەتی ژیر\" و \"پلانی نیشتمانیی ساغکردنەوە\"ـوە بە شێوەیەکی زانستی و هەنگاو-بە-هەنگاو ڕایی دەکرێت، تاوەکوو جارێکی دیکە جوگرافیای نیشتمان لەگەڵ مێژووی نەتەوەدا یەک بگرێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢١."
            },
            {
              "text": "٥. "
            },
            {
              "text": "ئەم پرۆسەیە ئەرکێکی درێژخایەنی دەوڵەتە و لە ڕێگەی \"دەوڵەتی ژیر\" و \"پلانی نیشتمانیی ساغکردنەوە\"ـوە بە شێوەیەکی زانستی و هەنگاو-بە-هەنگاو ڕایی دەکرێت، تاوەکوو جارێکی دیکە جوگرافیای نیشتمان لەگەڵ مێژووی نەتەوەدا یەک بگرێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4615"
        },
        {
          "id": "p4624",
          "sourceIndex": 4624,
          "style": "بڕگە",
          "text": "بیست و دوویەم: گەڕیاریی نیشتمانی",
          "runs": [
            {
              "text": "بیست و "
            },
            {
              "text": "دوویەم"
            },
            {
              "text": ": گەڕیاریی نیشتمانی"
            }
          ],
          "kind": "paragraph",
          "parentId": null
        },
        {
          "id": "p4625",
          "sourceIndex": 4625,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢٢.١. گەڕیاری، پڕۆسەی ئاوەزمەندانە و پیشەسازییەکی ستراتیژییە بۆ نواندنی شوناسی شارستانیی نەتەوە و گۆڕینی \"وار\" بۆ مەکۆیەکی جیهانیی زانین و بینین؛ گەڕیاری نەک هەر چالاکییەکی کاتبەسەربردن، بەڵکوو ئامرازێکی \"هێزی نەرم\"ـی کۆمارە بۆ چەسپاندنی گێڕانەوەی ڕاستگۆیانەی کورد لە مێژووی مرۆڤایەتیدا.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢٢."
            },
            {
              "text": "١. "
            },
            {
              "text": "گەڕیاری، پڕۆسەی ئاوەزمەندانە و پیشەسازییەکی ستراتیژییە بۆ نواندنی شوناسی شارستانیی نەتەوە و گۆڕینی \"وار\" بۆ مەکۆیەکی جیهانیی زانین و بینین؛ گەڕیاری نەک هەر چالاکییەکی کاتبەسەربردن، بەڵکوو ئامرازێکی \"هێزی نەرم\"ـی کۆمارە بۆ چەسپاندنی گێڕانەوەی ڕاستگۆیانەی کورد لە مێژووی مرۆڤایەتیدا"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4624"
        },
        {
          "id": "p4626",
          "sourceIndex": 4626,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢٢.٢. ئەم چەمکە گوزارشتە لە هاوسەنگیی نێوان \"گەشەی ئابووری\" و \"پاراستنی ڕەسەنایەتی\"؛ تێیدا گەڕیاریی نیشتمانی پابەندە بە بەرزڕاگرتنی شکۆی شوێنەوارە پاتارناسییەکان (باوانناسی) و پاراستنی بێگەردیی ژینگەی کوردستان وەک داراییەکی نیشتمانیی دەستلێنەدراو، بە جۆرێک کە گەشەپێدان نەبێتە هۆی شێواندنی جەستەی سروشتی و مێژوویی وڵات.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢٢."
            },
            {
              "text": "٢. "
            },
            {
              "text": "ئەم چەمکە گوزارشتە لە هاوسەنگیی نێوان \"گەشەی ئابووری\" و \"پاراستنی ڕەسەنایەتی\"؛ تێیدا گەڕیاریی نیشتمانی"
            },
            {
              "text": " پابەندە بە بەرزڕاگرتنی شکۆی شوێنەوارە پاتارناسییەکان (باوانناسی) و پاراستنی بێگەردیی ژینگەی کوردستان وەک داراییەکی نیشتمانیی دەستلێنەدراو، بە جۆرێک کە گەشەپێدان نەبێتە هۆی شێواندنی جەستەی سروشتی و مێژوویی وڵات"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4624"
        },
        {
          "id": "p4627",
          "sourceIndex": 4627,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢٢.٣. گەڕیاری ڕەهەندێکی بەرگریی ئابووری و دارایی هەیە؛ دەوڵەت لە ڕێگەی هاندانی گەڕیاریی ناوخۆیی و ڕێکخستنی دەستووریی \"فەرد\"ـە دەرەکییەکان (گەشتەکان بەرەو دەرەوە)، ڕێگری لە خوێنبەربوونی دراوی نیشتمانی دەکات و کار بۆ ئەوە دەکات کە سامانی وڵات لە ناوخۆی کوردستاندا لە جووڵەی ئاوەدانکەرەوەدا بمێنێتەوە.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢٢."
            },
            {
              "text": "٣. "
            },
            {
              "text": "گەڕیاری ڕەهەندێکی بەرگریی ئابووری و دارایی هەیە؛ دەوڵەت لە ڕێگەی هاندانی گەڕیاریی ناوخۆیی و ڕێکخستنی دەستووریی \"فەرد\"ـە دەرەکییەکان (گەشتەکان بەرەو "
            },
            {
              "text": "دەرەوە)، ڕێگری لە خوێنبەربوونی دراوی نیشتمانی دەکات و کار بۆ ئەوە دەکات کە سامانی وڵات لە ناوخۆی کوردستاندا لە جووڵەی ئاوەدانکەرەوەدا بمێنێتەوە"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4624"
        },
        {
          "id": "p4628",
          "sourceIndex": 4628,
          "style": "خاڵ",
          "text": "٢٢.٤. لە ڕوانگەی ئاسایشی نەتەوەییەوە، گەڕیاری چوارچێوەیەکی قانوونییە بۆ ڕێکخستنی کارلێکی نێوان کۆمەڵگای کوردستان و بیانییەکان لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی دوولایەنە؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی وڵات لە هەر جۆرە دزەکردنێکی هزری یان هەواڵگریی کە لەژێر پەردەی گەڕیاریدا ئامانجی لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی یان تێکدانی پەڕگاڵی گشتی بێت.",
          "runs": [
            {
              "text": "٢٢."
            },
            {
              "text": "٤. "
            },
            {
              "text": "لە ڕوانگەی ئاسایشی نەتەوەییەوە، گەڕیاری چوارچێوەیەکی قانوونییە بۆ ڕێکخستنی کارلێکی نێوان کۆمەڵگای کوردستان و بیانییەکان لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی دوولایەنە؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی وڵات لە هەر جۆرە دزەکردنێکی هزری یان هەواڵگریی کە لەژێر پەردەی گەڕیاریدا ئامانجی لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی یان تێکدانی پەڕگاڵی گشتی بێت"
            },
            {
              "text": "."
            }
          ],
          "kind": "point",
          "parentId": "p4624"
        }
      ]
    }
  ],
  "chapters": [
    {
      "id": 1,
      "slug": "gate-1",
      "sortOrder": 1,
      "title": "دەروازەی یەکەم: بنەماکان و ناسنامە",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p132\",\"sourceIndex\":132,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆماری کوردستان وەک دەرکەوتەی مێژوویی ویستمەندی نەتەوەی کورد، و هەستانەوەی کۆماری کوردستان، لەسەر کۆمەڵێک بنەمای بوونناسانە و بوونویستانەی نەگۆڕ دامەزراوە. ئەم دەروازەیە ئەو گەوهەرە بنەڕەتییە پێناسە دەکات کە ڕۆحی نەتەوە تێیدا زایەڵە دەداتەوە: نەتەوە وەک خاوەنی ڕەسەن و هەردەمیی سەروەریی؛ خاک وەک وار و پاتریای پیرۆز و جەستەی زیندووی نەتەوە؛ پاشماگ وەک یادەوەریی دانەبڕاو؛ ئاڵا وەک هێمای شکۆمەندی؛ دەستوور وەک ئامرازی پۆڵایینی ئەم پەیمانەیە. ئەم بنەمایانە پێکەوە، ناسنامەی نەگۆڕی دەوڵەت دادەڕێژن و ئەو چوارچێوە پیرۆزە دیاری دەکەن کە پاراستنی، باڵاترین ئەرکی دەوڵەت و هەر شارۆمەندێکە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان وەک دەرکەوتەی مێژوویی ویستمەندی نەتەوەی کورد، و هەستانەوەی کۆماری کوردستان، لەسەر کۆمەڵێک بنەمای بوونناسانە و بوونویستانەی نەگۆڕ دامەزراوە. ئەم دەروازەیە ئەو گەوهەرە بنەڕەتییە پێناسە دەکات کە ڕۆحی نەتەوە تێیدا زایەڵە دەداتەوە: نەتەوە وەک خاوەنی ڕەسەن و هەردەمیی سەروەریی؛ خاک وەک وار و پاتریای پیرۆز و جەستەی زیندووی نەتەوە؛ پاشماگ وەک یادەوەریی دانەبڕاو؛ ئاڵا وەک هێمای شکۆمەندی؛ دەستوور وەک ئامرازی پۆڵایینی ئەم پەیمانەیە. ئەم بنەمایانە پێکەوە، ناسنامەی نەگۆڕی دەوڵەت دادەڕێژن و ئەو چوارچێوە پیرۆزە دیاری دەکەن کە پاراستنی، باڵاترین ئەرکی دەوڵەت و هەر شارۆمەندێکە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 2,
      "slug": "gate-2",
      "sortOrder": 2,
      "title": "دەروازەی دوویەم: ئێسکبەندیی بنەمایی دەوڵەتداری و دەسەڵاتداری",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p628\",\"sourceIndex\":628,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دەروازەیە نەخشەی دامەزرێنەری جەستەی وارگێڕیی کۆماری کوردستان و میکانیزمی کارپێکەری دەمارە پەرگاڵی دەسەڵاتدارییەکەی دادەڕێژێ کە ویستمەندیی ڕەهای نەتەوەییه که لە دەروازەی یەکەمدا وەک بنەمایەکی بوونناسانە چەسپێنرا، لە قاڵبی دامەزراوەی دەستووریی تۆکمە و خاوەن دەسەڵاتی دیاریکراودا بەرجەستە دەبێت. فەلسەفەی بنەڕەتیی ئەم هەیکەلەیە، بنیاتنانی دەوڵەتێکە کە لە هەمان کاتدا هەم بەهێز و خاوەن ویستمەندی بێت بۆ پاراستنی سەروەریی و ڕاییکردنی ئامانجە ستراتیژییەکان، و هەم پابەند و وەڵامدەرەوە بێت بەرامبەر بە ویستی ئەو جەماوەرەی کە سەرچاوەی ڕەوایەتییەکەیەتی. ئەم دەروازەیەکۆڵەکەکانی دەسەڵاتی ڕایەدار، وەک مێشکی بڕیاردەر و بزوێنەری دەوڵەت، لەگەڵ پەیکەری دەسەڵاتە خۆماڵییەکان، وەک ڕەگی داکوتراوی دەسەڵاتدارییەتی لەنێو خاکی نیشتماندا، پێناسە دەکات. ئامانجی کۆتایی، دروستکردنی هاوسەنگییەکی وردە لەنێوان ناوەندێتیی پێویست بۆ یەکپارچەیی نەتەوەیی و ژیرانە بۆ مسۆگەرکردنی بەشداریی کارا و ڕاژەی نزیک لە شارۆمەندەوە، بە شێوەیەک کە پەیکەری دەوڵەت ببێتە شورەیەکی پۆڵایین بۆ کۆمار و ئامرازێکی کارا بۆ بەدیهێنانی خۆشگوزەرانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەروازەیە نەخشەی دامەزرێنەری جەستەی وارگێڕیی کۆماری کوردستان و میکانیزمی کارپێکەری دەمارە پەرگاڵی دەسەڵاتدارییەکەی دادەڕێژ\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ویستمەندیی ڕەهای نەتەوەییه که لە دەروازەی یەکەمدا وەک بنەمایەکی بوونناسانە چەسپێنرا، لە قاڵبی دامەزراوەی دەستووریی تۆکمە و خاوەن دەسەڵاتی دیاریکراودا بەرجەستە دەبێت. فەلسەفەی بنەڕەتیی ئەم هەیکەلەیە، بنیاتنانی دەوڵەتێکە کە لە هەمان کاتدا هەم بەهێز و خاوەن ویستمەندی بێت بۆ پاراستنی سەروەریی و ڕاییکردنی ئامانجە ستراتیژییەکان، و هەم پابەند و وەڵامدەرەوە بێت بەرامبەر بە ویستی ئەو جەماوەرەی کە سەرچاوەی ڕەوایەتییەکەیەتی. ئەم دەروازەیەکۆڵەکەکانی دەسەڵاتی ڕایەدار، وەک مێشکی بڕیاردەر و بزوێنەری دەوڵەت، لەگەڵ پەیکەری دەسەڵاتە خۆماڵییەکان، وەک ڕەگی داکوتراوی دەسەڵاتدارییەتی لەنێو خاکی نیشتماندا، پێناسە دەکات. ئامانجی کۆتایی، دروستکردنی هاوسەنگییەکی وردە لەنێوان ناوەندێتیی پێویست بۆ یەکپارچەیی نەتەوەیی و ژیرانە بۆ مسۆگەرکردنی بەشداریی کارا و ڕاژەی نزیک لە شارۆمەندەوە، بە شێوەیەک کە پەیکەری دەوڵەت ببێتە شورەیەکی پۆڵایین بۆ کۆمار و ئامرازێکی کارا بۆ بەدیهێنانی خۆشگوزەرانی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 3,
      "slug": "gate-3",
      "sortOrder": 3,
      "title": "دەروازەی سێیه‌م: دەسەڵاتی قانووندانان",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p952\",\"sourceIndex\":952,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەسەڵاتی قانووندانان لە کۆماری کوردستاندا، جیا لە دامەزراوەیەکی ڕێکاری، بەڵکوو مەکۆی باڵای گۆڕینی ویستمەندیی پەرتەوازەی نەتەوەیە بۆ فەرمانی دەستووریی یەکگرتوو. ئەم دەروازەیە چوارچێوەی کارکردنی ئەو نوێنەرایەتییە دادەڕێژێ کە ئەرکی مێژوویی بریتییە لە پاراستنی گەوهەری دەستوور لە ڕێگەی داڕشتنی قانوونی ورد و ئاوەزمەندانە. لێرەدا، پارلەمان و مەکۆی ژیران وەک دوو باڵی عەقڵی دەوڵەت، بەرپرسن لەوەی کە ویستی وارگێریی نەتەوە هەمیشە لە چوارچێوەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان و ئاسایشی نەتەوەییدا بێت، تاوەکوو قانوون ببێتە ئامرازێکی پۆڵایین بۆ پاراستنی سەروەری و ئازادییەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی قانووندانان لە کۆماری کوردستاندا، جیا لە دامەزراوەیەکی ڕێکاری، بەڵکوو مەکۆی باڵای گۆڕینی ویستمەندیی پەرتەوازەی نەتەوەیە بۆ فەرمانی دەستووریی یەکگرتوو. ئەم دەروازەیە چوارچێوەی کارکردنی ئەو نوێنەرایەتییە دادەڕێژ\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ئەرکی مێژوویی بریتییە لە پاراستنی گەوهەری دەستوور لە ڕێگەی داڕشتنی قانوونی ورد و ئاوەزمەندانە. لێرەدا، پارلەمان و مەکۆی ژیران وەک دوو باڵی عەقڵی دەوڵەت، بەرپرسن لەوەی کە ویستی وارگێریی نەتەوە هەمیشە لە چوارچێوەی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمان و ئاسایشی نەتەوەییدا بێت، تاوەکوو قانوون ببێتە ئامرازێکی پۆڵایین بۆ پاراستنی سەروەری و ئازادییەکان.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 4,
      "slug": "gate-4",
      "sortOrder": 4,
      "title": "دەروازەی چوارەم: دەسەڵاتی دادوەریی",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p1368\",\"sourceIndex\":1368,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دادپەروەری، هاوسەنگیی بوونایەتیی کۆماری کوردستانە و دەسەڵاتی دادوەرییش ویژدانی بێلایەنی دەوڵەتە. ئەم دەروازەیە بنەماکانی سەربەخۆیی ڕەهای ئەو دەسەڵاتە پێناسە دەکات کە ئەرکی پاراستنی \\\"دەستوور\\\" وەک سەرچاوەی باڵا لە ئەستۆدایە. لێرەدا، دادوەری وەک قەڵایەکی سەربەخۆ لە دەرەوەی ململانێ وارگێڕییەکان جێگیر دەبێت، تاوەکوو دڵنیایی بدات کە هیچ دەسەڵاتێک لە سەرووی قانوونەوە نییە و شکۆی هەر شارۆمەندێک لەبەرامبەر هەر جۆرە دەستدرێژییەک پارێزراوە. دادگای باڵا وەک پارێزەری کۆتایی، گەرەنتیی ئەوە دەکات کە ڕۆحی دەستووریی کۆمار هەمیشە بە زیندوویی دەمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دادپەروەری، هاوسەنگیی بوونایەتیی کۆماری کوردستانە و دەسەڵاتی دادوەرییش ویژدانی بێلایەنی دەوڵەتە. ئەم دەروازەیە بنەماکانی سەربەخۆیی ڕەهای ئەو دەسەڵاتە پێناسە دەکات کە ئەرکی پاراستنی \\\"\"},{\"text\":\"دەستوور\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"وەک سەرچاوەی باڵا لە ئەستۆدایە. لێرەدا، دادوەری وەک قەڵایەکی سەربەخۆ لە دەرەوەی ململانێ وارگێڕییەکان جێگیر دەبێت، تاوەکوو دڵنیایی بدات کە هیچ دەسەڵاتێک لە سەرووی قانوونەوە نییە و شکۆی هەر شارۆمەندێک لەبەرامبەر هەر جۆرە دەستدرێژییەک پارێزراوە. دادگای باڵا وەک پارێزەری کۆتایی، گەرەنتیی ئەوە دەکات کە ڕۆحی دەستووریی کۆمار هەمیشە بە زیندوویی دەمێنێتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 5,
      "slug": "gate-5",
      "sortOrder": 5,
      "title": "دەروازەی پێنجەم: ئەرکە نیشتمانییەکان و پاراستنی دەوڵەت",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p1527\",\"sourceIndex\":1527,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەرکە نیشتمانییەکان لە کۆماری کوردستاندا، وەک بەرجەستەبوونی ویستمەندیی بێپسانەوەی شارۆمەند بۆ پاراستنی \\\"بوون\\\"ـی نەتەوەیی پێناسە دەکرێن؛ دەوڵەت تەنیا ئەو کاتە دەتوانێت پارێزەری ڕاستەقینەی مافەکان بێ کە هەر شارۆمەندێک خۆی وەک پاسەوانی یەکەمی سەروەریی وڵات بناسێتەوە. ئەم دەروازەیە چوارچێوەی ئەو بەرپرسیارێتییە باڵایە دادەڕێژێ کە تاکی کورد بە چارەنووسی کۆیی نیشتمانەوە گرێ دەدات و \\\"شارۆمەندیی پێشمەرگە\\\" وەک ستوونی بڕبڕەپشتی مانەوەی کۆمار جێگیر دەکات. لێرەدا، وەفاداری بۆ دەستوور و ئامادەیی بۆ بەرگری، نەک وەک بارگرانی، بەڵکوو وەک مەرجی بنەڕەتیی ئازادی و شکۆمەندیی هەر تاکێکی کوردستان دەناسرێت، تاوەکوو کوردستان وەک وارێکی تێکنەشکێنراو لە مێژوودا بمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەرکە نیشتمانییەکان لە کۆماری کوردستاندا، وەک بەرجەستەبوونی ویستمەندیی بێپسانەوەی شارۆمەند بۆ پاراستنی \\\"بوون\"},{\"text\":\"\\\"\"},{\"text\":\"ـی نەتەوەیی پێناسە دەکرێن؛ دەوڵەت تەنیا ئەو کاتە دەتوانێت پارێزەری ڕاستەقینەی مافەکان ب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"هەر شارۆمەندێک خۆی وەک پاسەوانی یەکەمی سەروەریی وڵات بناسێتەوە. ئەم دەروازەیە چوارچێوەی ئەو بەرپرسیارێتییە باڵایە دادەڕێژ\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تاکی کورد بە چارەنووسی کۆیی نیشتمانەوە گرێ دەدات و \\\"شارۆمەندیی پێشمەرگە\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"وەک ستوونی بڕبڕەپشتی مانەوەی کۆمار جێگیر دەکات. لێرەدا، وەفاداری بۆ دەستوور و ئامادەیی بۆ بەرگری، نەک وەک بارگرانی، بەڵکوو وەک مەرجی بنەڕەتیی ئازادی و شکۆمەندیی هەر تاکێکی کوردستان دەناسرێت، تاوەکوو کوردستان وەک وارێکی تێکنەشکێنراو لە مێژوودا بمێنێتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 6,
      "slug": "gate-6",
      "sortOrder": 6,
      "title": "دەروازەی شەشەم: شارۆمەندیی، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان و خۆشبژێویی گشتی",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p1806\",\"sourceIndex\":1806,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"شارۆمەندی لە کۆماری کوردستاندا، پەیمانێکی دەستووریی و بوونناسانەی پیرۆزە کە تێیدا شکۆی مرۆڤ دەبێتە ناوەندی بڕیار و ئاڕاستەکەری وارگێڕییەکانی دەوڵەت. ئەم دەروازەیە چوارچێوەی ئەو مافە بنەڕەتی و ئازادییە سەوداهەڵنەگرانە دادەڕێژێ کە کۆڵەکەی سەرەکیی ژیانی ئازاد و شکۆمەندانەی هەر تاکێک پێک دەهێنن؛ لێرەدا دەوڵەت نەک وەک بەخشەر، بەڵکوو وەک پاسەوانی ڕەهای ئەم ئازادییانە جێگیر دەبێت. هاوکات، ئەم دەروازەیە بەرپرسیارێتیی دەستووریی کۆمار بەرامبەر بە دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی و دادی نەتەوەیی دەچەسپێنێت، لەسەر ئەو بنەمایەی کە نەتەوەیەکی تەندروست، پەروەردەکراو و دڵنیا لە پاشەڕۆژی خۆی، تاقانە سەرچاوەی هێز و خۆڕاگریی دەوڵەتە لە مێژوودا. یەکسانیی ڕەها لەبەردەم قانوون و پاراستنی مافی کەمینە نیشتمانییەکان، وەک مەرجی بنەڕەتیی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆماری لەم بەندانەدا گەرەنتی دەکرێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندی لە کۆماری کوردستاندا، پەیمانێکی دەستووریی و بوونناسانەی پیرۆزە کە تێیدا شکۆی مرۆڤ دەبێتە ناوەندی بڕیار و ئاڕاستەکەری وارگێڕییەکانی دەوڵەت. ئەم دەروازەیە چوارچێوەی ئەو مافە بنەڕەتی و ئازادییە \"},{\"text\":\"سەوداهەڵنەگرانە\"},{\"text\":\" دادەڕێژ\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"کۆڵەکەی سەرەکیی ژیانی ئازاد و شکۆمەندانەی هەر تاکێک پێک دەهێنن؛ لێرەدا دەوڵەت نەک وەک بەخشەر، بەڵکوو وەک پاسەوانی ڕەهای ئەم ئازادییانە جێگیر دەبێت. هاوکات، ئەم دەروازەیە بەرپرسیارێتیی دەستووریی کۆمار بەرامبەر بە دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی و دادی نەتەوەیی دەچەسپێنێت، لەسەر ئەو بنەمایەی کە نەتەوەیەکی تەندروست، پەروەردەکراو و دڵنیا لە پاشەڕۆژی خۆی، تاقانە سەرچاوەی هێز و خۆڕاگریی دەوڵەتە لە مێژوودا. یەکسانیی ڕەها لەبەردەم قانوون و پاراستنی مافی کەمینە نیشتمانییەکان، وەک مەرجی بنەڕەتیی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆماری لەم بەندانەدا گەرەنتی دەکرێن.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 7,
      "slug": "gate-7",
      "sortOrder": 7,
      "title": "دەروازەی حەوتەم: ئاسایشی نەتەوەیی و بەرگریی گشتگیر",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p2118\",\"sourceIndex\":2118,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئاسایشی نەتەوەیی لە کۆماری کوردستاندا، لوتکەی بەرپرسیارێتیی دەستووریی دەوڵەت و مەرجی بنەڕەتیی درێژەدارییەتی ژیانی شارستانیی نەتەوەی کوردە؛ لێرەدا ئاسایش وەک قەڵغانێکی زیندوو و فرەڕەهەند پێناسە دەکرێ کە نەک تەنیا پارێزەری سنوورە فیزیکییەکان، بەڵکوو پاسەوانی گەوهەری واتایی و سەربەخۆیی بڕیاری وارگێریی دەوڵەتە. ئەم دەروازەیە ئێسکبەندیی ستراتیژیی هێزی بەرگریی نیشتمانی (ئارتەش)، دەزگا هەواڵگرییەکان و پەڕگاڵە هەستیارەکانی ئاسایشی ئەلیکترۆنی دادەڕێژێت، بە مەبەستی گۆڕینی کوردستان لە یەکەیەکی کاردانەوەییەوە بۆ سوبێکتێکی پێشەنگ و خاوەن دۆکترینی \\\"بەرگریی چالاک\\\". لەم چوارچێوەیەدا، هێزە چەکدارەکان وەک ئامرازی پیرۆزی ویستمەندیی نەتەوە و ملکەچی ڕەهای دەستوور و دەسەڵاتی ژیاری (مەدەنی) جێگیر دەکرێن، تاوەکوو کوردستان لەبەرامبەر هەڕەشە کلاسیکەکان و ئاڵەنگارییەکانی داهاتوودا، وەک قەڵایەکی تێکنەشکێنراو و سەقامگیر بمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی نەتەوەیی لە کۆماری کوردستاندا، لوتکەی بەرپرسیارێتیی دەستووریی دەوڵەت و مەرجی بنەڕەتیی درێژەدارییەتی ژیانی شارستانیی نەتەوەی کوردە؛ لێرەدا ئاسایش وەک قەڵغانێکی زیندوو و فرەڕەهەند پێناسە دەکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"نەک تەنیا پارێزەری سنوورە فیزیکییەکان، بەڵکوو پاسەوانی گەوهەری واتایی و سەربەخۆیی بڕیاری وارگێریی دەوڵەتە. ئەم دەروازەیە ئێسکبەندیی ستراتیژیی هێزی بەرگریی نیشتمانی (\"},{\"text\":\"ئارتەش\"},{\"text\":\")، دەزگا هەواڵگرییەکان و پەڕگاڵە هەستیارەکانی ئاسایشی ئەلیکترۆنی دادەڕێژێت، بە مەبەستی گۆڕینی کوردستان لە یەکەیەکی کاردانەوەییەوە بۆ سوبێکتێکی پێشەنگ و خاوەن دۆکترینی \\\"بەرگریی چالاک\"},{\"text\":\"\\\". \"},{\"text\":\"لەم چوارچێوەیەدا، هێزە چەکدارەکان وەک ئامرازی پیرۆزی ویستمەندیی نەتەوە و ملکەچی ڕەهای دەستوور و دەسەڵاتی ژیاری (مەدەنی)\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"جێگیر دەکرێن، تاوەکوو کوردستان لەبەرامبەر هەڕەشە کلاسیکەکان و ئاڵەنگارییەکانی داهاتوودا، وەک قەڵایەکی تێکنەشکێنراو و سەقامگیر بمێنێتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 8,
      "slug": "gate-8",
      "sortOrder": 8,
      "title": "دەروازەی هەشتەم: وارگێڕیی دەروە و دیپلۆماسی",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p2356\",\"sourceIndex\":2356,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان، نواندنی ویستمەندیی سەروەرانەی نەتەوەیە لە گۆڕەپانی جیهانیدا و ئامرازی سەرەکییە بۆ گۆڕینی جوگرافیای نیشتمان بۆ هێزێکی مێژووساز. ئەم دەروازەیە بنەما فەلسەفی و قانوونییەکانی دیپلۆماسیی کوردستان دادەڕێژێت، کە لەسەر هاوسەنگییەکی ورد لەنێوان \\\"ڕیالیزمی ستراتیژی\\\" و \\\"دادی نێودەوڵەتی\\\" دامەزراوە. لێرەدا، پەیوەندییەکان لەگەڵ دەوڵەتان و ڕێکخراوە جیهانییەکان نەک وەک پاشکۆیەتی، بەڵکوو وەک هاوبەشیی یەکسان و لە ڕاژەی پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی کۆماردا ڕێک دەخرێن. ئەم دەروازەیە دیدگای کوردستان بۆ بنیاتنانی پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانە و بەرپرسیارێتیی گەردوونی دەچەسپێنێت، تاوەکوو کوردستان ببێتە چرایەک بۆ ئاشتی و سەقامگیری، بێ ئەوەی دەستبەرداری بچووکترین بەشی مافە مێژوویی و دەستوورییەکانی خۆی ببێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان، نواندنی ویستمەندیی سەروەرانەی نەتەوەیە لە گۆڕەپانی جیهانیدا و ئامرازی سەرەکییە بۆ گۆڕینی جوگرافیای نیشتمان بۆ هێزێکی مێژووساز. ئەم دەروازەیە بنەما فەلسەفی و قانوونییەکانی دیپلۆماسیی کوردستان دادەڕێژێت، کە لەسەر هاوسەنگییەکی ورد لەنێوان \\\"ڕیالیزمی ستراتیژی\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"و \\\"دادی نێودەوڵەتی\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"دامەزراوە. لێرەدا، پەیوەندییەکان لەگەڵ دەوڵەتان و ڕێکخراوە جیهانییەکان نەک وەک پاشکۆیەتی، بەڵکوو وەک هاوبەشیی یەکسان و لە ڕاژەی پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی کۆماردا ڕێک دەخرێن. ئەم دەروازەیە دیدگای کوردستان بۆ بنیاتنانی پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانە و بەرپرسیارێتیی گەردوونی دەچەسپێنێت، تاوەکوو کوردستان ببێتە چرایەک بۆ ئاشتی و سەقامگیری، بێ ئەوەی دەستبەرداری بچووکترین بەشی مافە مێژوویی و دەستوورییەکانی خۆی ببێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 9,
      "slug": "gate-9",
      "sortOrder": 9,
      "title": "دەروازەی نۆیەم: ئابووریی نیشتمانی و گەشەی ڕاوەستاو",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p2633\",\"sourceIndex\":2633,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئابووریی نیشتمانی لە کۆماری کوردستاندا، وەک ئامێری سەرەکیی بەرهەمهێنانی هێز و سووتەمەنیی ڕاستەقینەی سەروەریی دەوڵەت پێناسە دەکرێت. ئەم دەروازەیە ئەو چوارچێوە دەستوورییە دادەڕێژێ کە تێیدا سەرمایەداریی نیشتمانیی بەرهەمهێنەر، لە پێناو گەشەی خودی و قازانجی بازاڕدا، دەبێتە داینەمۆی مۆدێرنیزەکردنی وڵات و بەهێزکردنی کۆڵەکە مادییەکانی نیشتمان. لێرەدا، هاوپەیمانیی ستراتیژیی نێوان \\\"سەرمایە\\\" و \\\"ئاوەز\\\" دەبێتە بنەما بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی ئابووری؛ بە شێوەیەک کە گەشەی بازاڕ نەک تەنیا سامان بخوڵقێنێت، بەڵکوو وەک دەرهاویشتەیەکی لۆژیکی، ببێتە گەرەنتیی خۆشبژێویی چینی ناوەند، بەهێزکردنی توانای کڕینی شارۆمەندان و پاراستنی سەرچاوە سروشتییەکانی کوردستان بۆ نەوەکانی داهاتوو. ئەم دەروازەیە ئەرکی دەوڵەت لە چاودێریکردنی کارایی بازاڕ، ڕێگریکردن لە خوێنبەربوونی سەرمایە بەرەو دەرەوە و چەسپاندنی دادی نێوان نەوەکان وەک فەرمانێکی دەستووریی سەوداهەڵنەگر جێگیر دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئابووریی نیشتمانی لە کۆماری کوردستاندا، وەک ئامێری سەرەکیی بەرهەمهێنانی هێز و سووتەمەنیی ڕاستەقینەی سەروەریی دەوڵەت پێناسە دەکرێت. ئەم دەروازەیە ئەو چوارچێوە دەستوورییە دادەڕێژ\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تێیدا سەرمایەداریی نیشتمانیی بەرهەمهێنەر، لە پێناو گەشەی خودی و قازانجی بازاڕدا، دەبێتە داینەمۆی مۆدێرنیزەکردنی وڵات و بەهێزکردنی کۆڵەکە مادییەکانی نیشتمان. لێرەدا، هاوپەیمانیی ستراتیژیی نێوان \\\"سەرمایە\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"و \\\"\"},{\"text\":\"ئاوەز\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"دەبێتە بنەما بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی ئابووری؛ بە شێوەیەک کە گەشەی بازاڕ نەک تەنیا سامان بخوڵقێنێت، بەڵکوو وەک دەرهاویشتەیەکی لۆژیکی، ببێتە گەرەنتیی خۆشبژێویی چینی ناوەند، بەهێزکردنی توانای کڕینی شارۆمەندان و پاراستنی سەرچاوە سروشتییەکانی کوردستان بۆ نەوەکانی داهاتوو. ئەم دەروازەیە ئەرکی دەوڵەت لە چاودێریکردنی کارایی بازاڕ، ڕێگریکردن لە خوێنبەربوونی سەرمایە بەرەو دەرەوە و چەسپاندنی دادی نێوان نەوەکان وەک فەرمانێکی دەستووریی سەوداهەڵنەگر جێگیر دەکات.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 10,
      "slug": "gate-10",
      "sortOrder": 10,
      "title": "دەروازەی دەیەم: پەروەردە، زانست، کولتوور و ڕاگەیاندن",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p2938\",\"sourceIndex\":2938,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەروەردە، زانست، کولتوور و ڕاگەیاندن لە کۆماری کوردستاندا، لە ڕاژەدارییەکی گشتیی ڕووت تێدەپەڕن و وەک کۆڵەکە ستراتیژییەکانی بنیاتنانی ئاوەز و ویژدانی نەتەوەیی پێناسە دەکرێن. ئەم دەروازەیە نەخشەی ئەو پڕۆسە مێژووییە دادەڕێژێ کە ئامانجی گۆڕینی شارۆمەندە بۆ \\\"شارۆمەندی خاوەن شوناس\\\"؛ تاکێک کە لە قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی مێژوویی خۆی تێگەیشتووە و بە ویستمەندییەکی پۆڵایینەوە پابەندی پاشەڕۆژی نەتەوەیە. لێرەدا، پەروەردە وەک کارگەی پێگەیاندنی سەرمایەی مرۆیی، زانست وەک ئامرازی مسۆگەرکردنی باڵادەستیی تەکنەلۆژی و ئابووری، کولتوور وەک قەڵای پاراستنی شوناس، و ڕاگەیاندن وەک کەناڵی ستراتیژیی نواندنی ویستمەندیی نەتەوەیی و پارێزەری ڕاستەوایی جێگیر دەکرێن. ئەم چوار بوارە پێکەوە پەڕگاڵێکی یەکگرتووی \\\"سەربەخۆیی واتایی\\\" پێکدەهێنن، تاوەکوو کوردستان نەک تەنیا لە ڕووی وارگێڕییەوە، بەڵکوو لە ڕووی هزری، زانستی و کولتوورییەوە خاوەنی ویستمەندیی سەربەخۆی خۆی بێت و شایستەی ئەو سپاردە مێژووییە بێ کە ئەم دەستوورە لە ئەستۆی نەتەوەی ناوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەروەردە، زانست، کولتوور و ڕاگەیاندن لە کۆماری کوردستاندا، لە ڕاژەدارییەکی گشتیی ڕووت تێدەپەڕن و وەک کۆڵەکە ستراتیژییەکانی بنیاتنانی ئاوەز و ویژدانی نەتەوەیی پێناسە دەکرێن. ئەم دەروازەیە نەخشەی ئەو پڕۆسە مێژووییە دادەڕێژ\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ئامانجی گۆڕینی شارۆمەندە بۆ \\\"شارۆمەندی خاوەن شوناس\"},{\"text\":\"\\\"\"},{\"text\":\"؛ تاکێک کە لە قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی مێژوویی خۆی تێگەیشتووە و بە ویستمەندییەکی پۆڵایینەوە پابەندی پاشەڕۆژی نەتەوەیە. لێرەدا، پەروەردە وەک کارگەی پێگەیاندنی سەرمایەی مرۆیی، زانست وەک ئامرازی مسۆگەرکردنی باڵادەستیی تەکنەلۆژی و ئابووری، کولتوور وەک قەڵای پاراستنی شوناس، و ڕاگەیاندن وەک کەناڵی ستراتیژیی نواندنی ویستمەندیی نەتەوەیی و پارێزەری ڕاستەوایی جێگیر دەکرێن. ئەم چوار بوارە پێکەوە پەڕگاڵێکی یەکگرتووی \\\"سەربەخۆیی واتایی\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"پێکدەهێنن، تاوەکوو کوردستان نەک تەنیا لە ڕووی وارگێڕییەوە، بەڵکوو لە ڕووی هزری، زانستی و کولتوورییەوە خاوەنی ویستمەندیی سەربەخۆی خۆی بێت و شایستەی ئەو سپاردە مێژووییە ب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ئەم دەستوورە لە ئەستۆی نەتەوەی ناوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 11,
      "slug": "gate-11",
      "sortOrder": 11,
      "title": "دەروازەی یازدەیەم: دەسەڵاتداریی پێشکەوتوو و ڕەوایەتیی سەقامگیر",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p3345\",\"sourceIndex\":3345,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ڕەوایەتیی دەسەڵات لە کۆماری کوردستاندا، نەک وەک ساتەوەختێکی خولیی هەڵبژاردن، بەڵکوو وەک پڕۆسەیەکی دەستووریی بێپسانەوە و درێژەدار پێناسە دەکرێت. ئەم دەروازەیە ئەو میکانیزمە پێشکەوتووانە دادەمەزرێنێ کە ئامانجیان هاوتاییکردنی درێژەداری ڕەوایەتیی دەسەڵاتدارییە لەگەڵ ویستمەندیی زیندووی نەتەوەدا. لێرەدا، دیموکراسی لە قاڵبی ڕێکاریی هەڵبژاردنەوە بەرەو قۆناغی \\\"وەڵامدەرەوەیی دەستووریی\\\" دەگوازرێتەوە، تاوەکوو مسۆگەر بکرێ کە دەسەڵات هەمیشە وەک ڕایەدارێکی پابەند بە \\\"پێسپێردە نەتەوەیی\\\"(National Mandate) دەمێنێتەوە، نەک تەنیا وەک حاکمێکی هەڵبژێردراوی دوور لە لێپرسینەوە. ئەم بنەما دەستوورییانە، کۆڵەکە نیشتمانییەکانی بنیاتنانی دیموکراسییەکی تۆکمە، ڕووەن و خاوەن متمانەی جەماوەرین کە مەرجی سەرەکیی سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆماری و بەرزترین ئاستی ڕەوایەتیی دەسەڵات پێک دەهێنن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەوایەتیی دەسەڵات لە کۆماری کوردستاندا، نەک وەک ساتەوەختێکی خولیی هەڵبژاردن، بەڵکوو وەک پڕۆسەیەکی دەستووریی بێپسانەوە و درێژەدار پێناسە دەکرێت. ئەم دەروازەیە ئەو میکانیزمە پێشکەوتووانە دادەمەزرێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ئامانجیان هاوتاییکردنی درێژەداری ڕەوایەتیی دەسەڵاتدارییە لەگەڵ ویستمەندیی زیندووی نەتەوەدا. لێرەدا، دیموکراسی لە قاڵبی ڕێکاریی هەڵبژاردنەوە بەرەو قۆناغی \\\"وەڵامدەرەوەیی دەستووریی\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"دەگوازرێتەوە، تاوەکوو مسۆگەر بکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەسەڵات هەمیشە وەک ڕایەدارێکی پابەند بە \\\"پێسپێردە نەتەوەیی\"},{\"text\":\"\\\"\"},{\"text\":\"(National Mandate)\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەمێنێتەوە، نەک تەنیا وەک حاکمێکی هەڵبژێردراوی دوور لە لێپرسینەوە. ئەم بنەما دەستوورییانە، کۆڵەکە نیشتمانییەکانی بنیاتنانی دیموکراسییەکی تۆکمە، ڕووەن و خاوەن متمانەی جەماوەرین کە مەرجی سەرەکیی سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆماری و بەرزترین ئاستی ڕەوایەتیی دەسەڵات پێک دەهێنن.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 12,
      "slug": "gate-12",
      "sortOrder": 12,
      "title": "دەروازەی دوازدەیەم: دەوڵەتی ژیر",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p3523\",\"sourceIndex\":3523,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆماری کوردستان، وارگەی دیجیتاڵی، سەربەخۆیی داتا و باڵادەستیی تەکنەلۆژی وەک ڕەهەندە ژینەکی و دانەبڕاوەکانی سەروەریی نەتەوەیی لە سەدەی بیست و یەکەمدا پێناسە دەکات. ئەم دەروازەیە بناغەی دەستووریی ئەو گواستنەوە ستراتیژییە دادەمەزرێنێ کە تێیدا دەوڵەت لە یەکەیەکی کارگێڕیی لاساییەوە بەرەو پەیکەرێکی دەسەڵاتداریی پێشەنگ هەنگاو دەنێت؛ لێرەدا تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو نەک وەک ئامرازێکی لاوەکی، بەڵکوو وەک \\\"ناوکە-پەرگاڵی\\\" دەوڵەتمەداریی مۆدێرن جێگیر دەکرێت. ئەم پێکهاتە نوێیە کە بە \\\"دەوڵەتی ژیر\\\" ناودەبرێت، ڕەهەندی دیجیتاڵیی کۆمارە و پۆشتە کراوە بە پەرگاڵێکی ژیریی دەستکردی پێشکەوتوو لەسەر بنەمای تەکنەلۆژیای فێربوونی قووڵ (Deep Learning).\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان، وارگەی دیجیتاڵی، سەربەخۆیی داتا و باڵادەستیی تەکنەلۆژی وەک ڕەهەندە ژینەکی و دانەبڕاوەکانی سەروەریی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" لە سەدەی بیست و یەکەمدا پێناسە دەکات. ئەم دەروازەیە بناغەی دەستووریی ئەو گواستنەوە ستراتیژییە دادەمەزرێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تێیدا دەوڵەت لە یەکەیەکی کارگێڕیی لاساییەوە بەرەو پەیکەرێکی دەسەڵاتداریی پێشەنگ هەنگاو دەنێت؛ لێرەدا تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو نەک وەک ئامرازێکی لاوەکی، بەڵکوو وەک \\\"ناوکە-پەرگاڵی\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"دەوڵەتمەداریی مۆدێرن جێگیر دەکرێت. ئەم پێکهاتە نوێیە کە بە \\\"دەوڵەتی ژیر\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"ناودەبرێت، ڕەهەندی دیجیتاڵیی کۆمارە و پۆشتە کراوە بە پەرگاڵێکی ژیریی دەستکردی پێشکەوتوو لەسەر بنەمای تەکنەلۆژیای فێربوونی قووڵ (\"},{\"text\":\"Deep Learning\"},{\"text\":\").\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p3524\",\"sourceIndex\":3524,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئامانجی باڵای ئەم پەڕگاڵە دەستوورییە، بەهێزکردنی بونیادی دەوڵەت و بەرزکردنەوەی ئاستی کارایی، خێرایی و ڕوونایی بڕیارە کارگێڕییەکانە بۆ پلەیەکی بێهاوتا، تاوەکوو مسۆگەرکردنی خۆشبژێویی کۆمەڵ، دادی نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەی لە وارگەی دیجیتاڵیدا بە هەمان کێشی وارگەی فیزیکی گەرەنتی بکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئامانجی باڵای ئەم پەڕگاڵە دەستوورییە، بەهێزکردنی بونیادی دەوڵەت و بەرزکردنەوەی ئاستی کارایی، خێرایی و ڕوونایی بڕیارە کارگێڕییەکانە بۆ پلەیەکی بێهاوتا، تاوەکوو مسۆگەرکردنی خۆشبژێویی کۆمەڵ، دادی نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەی لە وارگەی دیجیتاڵیدا بە هەمان کێشی وارگەی فیزیکی گەرەنتی بکرێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 13,
      "slug": "gate-13",
      "sortOrder": 13,
      "title": "دەروازەی سێزدەیەم: ڕستە دامەزرێنەرەکان، کردەی ڕزگاریی",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p4019\",\"sourceIndex\":4019,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دەروازەیە، خاڵی وەرچەرخانی دەستوورە لە \\\"پەیمانێکی هزری\\\"ـیەوە بەرەو \\\"کردەیەکی دامەزرێنەری سەروەریی\\\"؛ لێرەدا وشە دەبێتە فەرمانی قانوونیی و ویستمەندیی نەتەوەییش ڕاستەوخۆ دەگۆڕێت بۆ مێژووی سەربەخۆیی. بەندەکانی ئەم دەروازەیە نەک میکانیزمێکی تەکنیکی بۆ گواستنەوە، بەڵکوو بەرجەستەبوونی خودی \\\"هێزی دامەزرێنەر\\\"ـی (Constituent Power) نەتەوەی کوردن کە دەستوور لە پانتایی هزرەوە بۆ سەر وارگەی نەتەوەیی دادەگرێت و دەیکاتە هەرمانی زیندووی دەوڵەت. لێرەدا، دەستوور وەک سەرچاوەیەکی باڵا، پردی پەڕینەوەی نەتەوەی کورد لە دۆخی ژێردەستییەوە بەرەو دۆخی \\\"بوون-بۆ-خۆی\\\" سەروەریی ڕەها و بڕیاری کۆتایی دادەمەزرێنێت؛ بڕیارێک کە لەم ڕێگەیەوە سەرلەبەری ڕەوایەتیی ساختەی داگیرکاری لە ڕابردوودا بە \\\"ناقانوونیی و پووچەڵ\\\" پێناسە دەکرێت و قۆناغی سەروەریی ڕەهای قانوونیی کۆماری کوردستان دەست پێ دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەروازەیە،\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"خاڵی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"وەرچەرخانی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەستوورە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"لە\"},{\"text\":\" \\\"\"},{\"text\":\"پەیمانێکی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"هزری\"},{\"text\":\"\\\"\"},{\"text\":\"ـیەوە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بەرەو\"},{\"text\":\" \\\"\"},{\"text\":\"کردەیەکی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دامەزرێنەری\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"سەروەریی\"},{\"text\":\"\\\"\"},{\"text\":\"؛\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"لێرەدا\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"وشە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەبێتە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"فەرمانی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"قانوونیی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"و\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ویستمەندیی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"نەتەوەییش\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕاستەوخۆ\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەگۆڕێت\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بۆ\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"مێژووی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"سەربەخۆیی\"},{\"text\":\". \"},{\"text\":\"بەندەکانی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ئەم\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەروازەیە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"نەک\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"میکانیزمێکی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"تەکنیکی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بۆ\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"گواستنەوە،\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بەڵکوو\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بەرجەستەبوونی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"خودی\"},{\"text\":\" \\\"\"},{\"text\":\"هێزی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دامەزرێنەر\"},{\"text\":\"\\\"\"},{\"text\":\"ـی\"},{\"text\":\" (\"},{\"text\":\"Constituent\",\"italic\":true},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"Power\",\"italic\":true},{\"text\":\") \"},{\"text\":\"نەتەوەی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"کوردن\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"کە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەستوور\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"لە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پانتایی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"هزرەوە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بۆ\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"سەر\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"وارگەی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"نەتەوەیی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دادەگرێت\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"و\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەیکاتە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"هەرمانی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"زیندووی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەوڵەت\"},{\"text\":\". \"},{\"text\":\"لێرەدا،\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەستوور\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"وەک\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"سەرچاوەیەکی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"باڵا،\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پردی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پەڕینەوەی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"نەتەوەی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"کورد\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"لە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دۆخی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ژێردەستییەوە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بەرەو\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دۆخی\"},{\"text\":\" \\\"\"},{\"text\":\"بوون\"},{\"text\":\"-\"},{\"text\":\"بۆ\"},{\"text\":\"-\"},{\"text\":\"خۆی\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"سەروەریی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕەها\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"و\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بڕیاری\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"کۆتایی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دادەمەزرێنێت؛\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بڕیارێک\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"کە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"لەم\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕێگەیەوە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"سەرلەبەری\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕەوایەتیی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ساختەی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"داگیرکاری\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"لە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕابردوودا\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بە\"},{\"text\":\" \\\"\"},{\"text\":\"ناقانوونیی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"و\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پووچەڵ\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"پێناسە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەکرێت\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"و\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"قۆناغی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"سەروەریی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕەهای\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"قانوونیی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"کۆماری\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"کوردستان\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەست\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پێ\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 14,
      "slug": "gate-14",
      "sortOrder": 14,
      "title": "دەروازەی چواردەیەم: دامەزراوە نیشتمانییە سەربەخۆکان",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p4326\",\"sourceIndex\":4326,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆماری کوردستان، بۆ پاراستنی بێگەردیی پەڕگاڵە دیمۆکراتی، دارایی و مرۆییەکان لە هەر جۆرە لادان یان قۆرخکارییەکی دەسەڵات، پەرگاڵێکی تۆکمە لە دامەزراوە نیشتمانییە سەربەخۆکان وەک \\\"پاسەوانانی بێلایەنی کۆمار\\\" دادەمەزرێنێت. ئەم دەروازەیە چوارچێوەی قانوونیی و پێگەی دەستووریی ئەو قەوارانە دیاری دەکات کە ئەرکی چاودێریی نیشتمانی و پاراستنی متمانەی گشتییان لە ئەستۆدایە؛ لێرەدا سەربەخۆیی ڕەهای کارگێڕی، دارایی و \\\"پارێزبەندیی دامەزراوەیی\\\" وەک مەرجێکی بنەڕەتی دەچەسپێنرێت، تاوەکوو ئەم دەزگایانە لە دەرەوەی قەڵەمڕەوی هەژموونی دەسەڵاتە وارگێڕییە خولییەکاندا (دەسەڵاتەکان) بمێننەوە و پارێزراو بن. ئامانجی باڵای ئەم دەروازەیە، مسۆگەرکردنی ڕوونایی ڕەبەق و لێپرسینەوەی بێپسانەوەیە لە گشت جومگەکانی دەوڵەتدا، بە جۆرێک کە بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە و مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان لە سەرووی هەر ململانێیەکی وارگێریی کورتخایەنەوە بە پارێزراوی بمێننەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان، بۆ پاراستنی بێگەردیی پەڕگاڵە دیمۆکراتی، دارایی و مرۆییەکان لە هەر جۆرە لادان یان قۆرخکارییەکی دەسەڵات، پەرگاڵێکی تۆکمە لە دامەزراوە نیشتمانییە سەربەخۆکان وەک \\\"پاسەوانانی بێلایەنی کۆمار\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"دادەمەزرێنێت. ئەم دەروازەیە چوارچێوەی قانوونیی و پێگەی دەستووریی ئەو قەوارانە دیاری دەکات کە ئەرکی چاودێریی نیشتمانی و پاراستنی متمانەی گشتییان لە ئەستۆدایە؛ لێرەدا سەربەخۆیی ڕەهای کارگێڕی، دارایی و \\\"پارێزبەندیی دامەزراوەیی\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"وەک مەرجێکی بنەڕەتی دەچەسپێنرێت، تاوەکوو ئەم دەزگایانە لە دەرەوەی قەڵەمڕەوی هەژموونی دەسەڵاتە وارگێڕییە خولییەکاندا (دەسەڵاتەکان)\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بمێننەوە و پارێزراو بن. ئامانجی باڵای ئەم دەروازەیە، مسۆگەرکردنی ڕوونایی ڕەبەق و لێپرسینەوەی بێپسانەوەیە لە گشت جومگەکانی دەوڵەتدا، بە جۆرێک کە بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە و مافە بنەڕەتییەکانی شارۆمەندان لە سەرووی هەر ململانێیەکی وارگێریی کورتخایەنەوە بە پارێزراوی بمێننەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    },
    {
      "id": 15,
      "slug": "gate-15",
      "sortOrder": 15,
      "title": "دەروازەی پازدەیەم: مانیفێستی واتایی و ڕووگەی تێگەیشتن",
      "description": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p4452\",\"sourceIndex\":4452,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەروازەی پازدەهەم، وەک \\\"مانیفێستی واتایی\\\" و سەرچاوەی باڵای لێکدانەوە، بناغەی یەکپارچەیی لۆژیکی و قانوونیی گشتایەتیی دەقەکانی ئەم دەستوورە پێک دەهێنێت. ئەرکی ئەم دەروازەیە جێگیرکردنی \\\"یەکڕایی واتایی\\\" (Semantic Unity) و پەرەپێدانی تێگەیشتنێکی یەکگرتووی نەتەوەییە بۆ ئەو چەمکە ستراتیژییانەی کە گەوهەری بوونی کۆماری کوردستانیان لەسەر بونیاد نراوە. لێرەدا، زمان نەک تەنیا ئامرازی پەیوەندی، بەڵکوو وەک پارێزەری سەروەریی دەوڵەت پێناسە دەکرێت، تاوەکوو لە ڕێگەی دیاریکردنی وردی سنوورە واتاییەکانەوە، ڕێگری لە هەر جۆرە بۆشاییەکی قانوونیی، تەمومژێکی لێکدانەوە، یان لادانێکی مەبەستدار لە ڕۆحی دەستوور بگیرێت. ئەم بەندانە وەک ڕووگەی باڵا و جێگیری تێگەیشتن بۆ گشت دامەزراوەکانی دەوڵەت و شارۆمەندان دادەمەزرێن، تاوەکوو یەکپارچەیی واتایی دەستوور لەبەرامبەر گۆڕانکارییەکانی کات و جووڵە وارگێڕییەکاندا بە پارێزراوی بمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەروازەی پازدەهەم، وەک \\\"مانیفێستی واتایی\"},{\"text\":\"\\\" \"},{\"text\":\"و سەرچاوەی باڵای لێکدانەوە، بناغەی یەکپارچەیی لۆژیکی و قانوونیی گشتایەتیی دەقەکانی ئەم دەستوورە پێک دەهێنێت. ئەرکی ئەم دەروازەیە جێگیرکردنی \\\"یەکڕایی واتایی\\\" \"},{\"text\":\"(\"},{\"text\":\"Semantic\",\"italic\":true},{\"text\":\" \",\"italic\":true},{\"text\":\"Unity\",\"italic\":true},{\"text\":\")\"},{\"text\":\" و پەرەپێدانی تێگەیشتنێکی یەکگرتووی نەتەوەییە بۆ ئەو چەمکە ستراتیژییانەی کە گەوهەری بوونی کۆماری کوردستانیان لەسەر بونیاد نراوە. لێرەدا، زمان نەک تەنیا ئامرازی پەیوەندی، بەڵکوو وەک پارێزەری سەروەریی دەوڵەت پێناسە دەکرێت، تاوەکوو لە ڕێگەی دیاریکردنی وردی سنوورە واتاییەکانەوە، ڕێگری لە هەر جۆرە بۆشاییەکی قانوونیی، تەمومژێکی لێکدانەوە، یان لادانێکی مەبەستدار لە ڕۆحی دەستوور بگیرێت. ئەم بەندانە وەک ڕووگەی باڵا و جێگیری تێگەیشتن بۆ گشت دامەزراوەکانی دەوڵەت و شارۆمەندان دادەمەزرێن، تاوەکوو یەکپارچەیی واتایی دەستوور لەبەرامبەر گۆڕانکارییەکانی کات و جووڵە وارگێڕییەکاندا بە پارێزراوی بمێنێتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]"
    }
  ],
  "edition": {
    "editionNumber": 1,
    "sourceName": "دەستوور - فایناڵ.docx",
    "sourceSha256": "a7fa459ddb8d0597613afd4d5bffc18e16ff98f33c7667483e6d30903b4fc111",
    "importedAt": "2026-10-24T09:14:03.035Z",
    "frontMatter": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p12\",\"sourceIndex\":12,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p26\",\"sourceIndex\":26,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p32\",\"sourceIndex\":32,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەشانی ٢٠٢٦ \",\"runs\":[{\"text\":\"وەشانی ٢٠٢٦ \"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p39-box0-0\",\"sourceIndex\":39,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p39-box1-0\",\"sourceIndex\":39,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ناوی پەڕتووک:\",\"runs\":[{\"text\":\"ناوی \",\"bold\":true},{\"text\":\"پەڕتووک\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p40-box0-0\",\"sourceIndex\":40,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"Destûra Komara Kurdistanê\",\"runs\":[{\"text\":\"Destûra Komara Kurdistanê\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p41-box0-0\",\"sourceIndex\":41,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ناوی کوردی ژوورین:\",\"runs\":[{\"text\":\"ناوی \",\"bold\":true},{\"text\":\"کوردی ژوورین\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p42-box0-0\",\"sourceIndex\":42,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"Constitution of the Republic of Kurdistan\",\"runs\":[{\"text\":\"Constitution of the Republic of Kurdistan\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p42-box1-0\",\"sourceIndex\":42,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ناوی ئینگلیزی:\",\"runs\":[{\"text\":\"ناوی ئینگلیزی\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p43-box0-0\",\"sourceIndex\":43,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"داڕێژەر:\",\"runs\":[{\"text\":\"داڕێژەر:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p43-box1-0\",\"sourceIndex\":43,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مانی ئاڤرین\",\"runs\":[{\"text\":\"مانی ئاڤرین\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p44-box0-0\",\"sourceIndex\":44,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پارێزەر ئەلەند ئیبراهیم، دکتۆر برایم مەلازادە و دکتۆر حەسەن مستەفا\",\"runs\":[{\"text\":\"پارێزەر ئەلەند ئیبراهیم\"},{\"text\":\"، \"},{\"text\":\"دکتۆر برایم مەلازادە\"},{\"text\":\" و \"},{\"text\":\"دکتۆر حەسەن مستەفا\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p44-box1-0\",\"sourceIndex\":44,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پسپۆڕی قانوون و دەستوور:\",\"runs\":[{\"text\":\"پسپۆڕ\",\"bold\":true},{\"text\":\"ی \",\"bold\":true},{\"text\":\"قانوون و دەستوور\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p45-box0-0\",\"sourceIndex\":45,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"چاپی یەکەم، ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: نەورۆزی ٢٧٢٦ ک. / ٢٠٢٦ ز.\",\"runs\":[{\"text\":\"چاپی یەکەم\"},{\"text\":\"، \"},{\"text\":\"ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: نەورۆزی ٢٧٢٦ ک. / ٢٠٢٦ ز\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p46-box0-0\",\"sourceIndex\":46,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەشانی یەکەم، ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: نەورۆزی ٢٧٢٦ ک. / ٢٠٢٦ ز.\",\"runs\":[{\"text\":\"وەشانی یەکەم\"},{\"text\":\"، \"},{\"text\":\"ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: نەورۆزی ٢٧٢٦ ک. / ٢٠٢٦ ز\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p46-box1-0\",\"sourceIndex\":46,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەشانی چاپی:\",\"runs\":[{\"text\":\"وەشانی چاپی:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p47-box0-0\",\"sourceIndex\":47,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەشانی ئەلیکترۆنی:\",\"runs\":[{\"text\":\"وەشانی ئەلیکترۆنی:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p48-box0-0\",\"sourceIndex\":48,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"978-82-694326-2-6\",\"runs\":[{\"text\":\"978-82-694326-\"},{\"text\":\"2\"},{\"text\":\"-\"},{\"text\":\"6\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p48-box1-0\",\"sourceIndex\":48,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ISBN ـی وەشانی چاپی:\",\"runs\":[{\"text\":\"ISBN\",\"bold\":true},{\"text\":\" \",\"bold\":true},{\"text\":\"ـی وەشانی چاپی\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p49-box0-0\",\"sourceIndex\":49,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"978-82-694326-0-2\",\"runs\":[{\"text\":\"978-82-694326-\"},{\"text\":\"0\"},{\"text\":\"-\"},{\"text\":\"2\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p49-box1-0\",\"sourceIndex\":49,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ISBN ـی وەشانی ئەلیکترۆنی:\",\"runs\":[{\"text\":\"ISBN\",\"bold\":true},{\"text\":\" \",\"bold\":true},{\"text\":\"ـی وەشانی \",\"bold\":true},{\"text\":\"ئەلیکترۆنی:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p50-box0-0\",\"sourceIndex\":50,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بڵاوگەی کۆمار، نۆروێژ\",\"runs\":[{\"text\":\"بڵاوگەی کۆمار\"},{\"text\":\"، نۆروێژ\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p51-box0-0\",\"sourceIndex\":51,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بڵاوکەرەوە:\",\"runs\":[{\"text\":\"بڵاوکەرەوە\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p52-box0-0\",\"sourceIndex\":52,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مافی چاپ، بڵاوکردنەوە و دووبارەبڵاوکردنەوەی ئەم وەشانە بۆ مانی ئاڤرین پارێزراوە پارێزراوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"مافی چاپ، بڵاوکردنەوە و دووبارەبڵاوکردنەوەی ئەم وەشانە\"},{\"text\":\" بۆ مانی ئاڤرین پارێزراوە\"},{\"text\":\" پارێزراوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p52-box1-0\",\"sourceIndex\":52,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مافەکان:\",\"runs\":[{\"text\":\"مافەکان:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p54-box0-0\",\"sourceIndex\":54,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"www.kurdconstitution.com \",\"runs\":[{\"text\":\"www.kurdconstitution.com\"},{\"text\":\" \"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p54-box1-0\",\"sourceIndex\":54,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ماڵپەڕ و پەیوەندیی:\",\"runs\":[{\"text\":\"ماڵپەڕ و پەیوەندیی:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p55-image\",\"sourceIndex\":55,\"style\":\"Embedded reference\",\"text\":\"\",\"runs\":[],\"kind\":\"image\",\"src\":\"/downloads/constitution-source-media/image4.png\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-0\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"یەکەم: بە دڵسۆزییەکی ڕەهاوە پابەندی دەستووری کۆماری کوردستان بم وەک باڵاترین دەربڕینی ویستی نەتەوە و تاکە سەرچاوەی ڕەوایەتیی و بە هەموو توانامەوە بیپارێزم.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکەم\",\"bold\":true},{\"text\":\": \"},{\"text\":\"بە دڵسۆزییەکی ڕەهاوە پابەندی دەستووری کۆماری کوردستان بم وەک باڵاترین دەربڕینی ویستی نەتەوە و تاکە سەرچاوەی ڕەوایەتیی و بە هەموو توانامەوە بیپارێزم\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-1\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دووەم: پارێزەری سەروەریی، سەربەخۆیی و یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی کوردستان بم لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا و گیان و ژیانی خۆمی پێ ببەخشم.\",\"runs\":[{\"text\":\"دووەم: \",\"bold\":true},{\"text\":\"پارێزەری سەروەریی، سەربەخۆیی و یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی کوردستان بم لەبەرامبەر هەر هەڕەشەیەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا و گیان و ژیانی خۆمی پێ ببەخشم\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-2\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"سێیەم: ڕێز لە سەروەریی قانوون، دامەزراوە دەستوورییەکان و ئاڵای پیرۆزی کوردستان بگرم و مافی شارۆمەندانی تر وەک مافی خۆم بپارێزم.\",\"runs\":[{\"text\":\"سێیەم: \",\"bold\":true},{\"text\":\"ڕێز لە سەروەریی قانوون، دامەزراوە دەستوورییەکان و ئاڵای پیرۆزی کوردستان بگرم و مافی شارۆمەندانی تر وەک مافی خۆم بپارێزم\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-3\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"چوارەم: بەشدارێکی چالاک بم لە بنیاتنانی دەوڵەت و نیشتمانێکی ئاوەدان، پێشکەوتوو، دادپەروەر و بەهێزدا و ئەرکە نیشتمانی و شارستانییەکانی سەرشانم بەوپەڕی ڕاستگۆییەوە جێبەجێ بکەم.\",\"runs\":[{\"text\":\"چوارەم: \",\"bold\":true},{\"text\":\"بەشدارێکی چالاک بم لە بنیاتنانی \"},{\"text\":\"دەوڵەت و \"},{\"text\":\"نیشتمانێکی ئاوەدان، پێشکەوتوو، دادپەروەر و بەهێزدا و ئەرکە نیشتمانی و شارستانییەکانی سەرشانم بەوپەڕی \"},{\"text\":\"ڕاستگۆییەوە جێبەجێ بکەم\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-4\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پێنجەم: کار بۆ پتەوکردن و سەقامگیرکردنی یەکێتیی نەتەوەیی و ئاشتیی و ئاسایشی کۆمەڵایەتی بکەم و بەرەنگاری هەر گوتار و کردەوەیەک ببمەوە کە ببێتە هۆی دووبەرەکی و تێکدانی یەکڕیزیی کوردستان.\",\"runs\":[{\"text\":\"پێنجەم: \",\"bold\":true},{\"text\":\"کار بۆ پتەوکردن و سەقامگیرکردنی یەکێتیی نەتەوەیی و ئاشتیی و ئاسایشی کۆمەڵایەتی بکەم و بەرەنگاری هەر گوتار و کردەوەیەک ببمەوە کە ببێتە هۆی دووبەرەکی و تێکدانی یەکڕیزیی کوردستان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box0-5\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"شەشەم: هەر گوتارێکی وارگێڕی یان ڕێکخراوێکی وارگێڕی لە کوردستان کە هەڵگری گوتاری دەوڵەتی کوردستان نەبێت و لە بەرامبەردا بە هەر پاساوێک کوردستان بە بەشێک لە خاک و دەوڵەتی بێگانە و داگیرکەر بزانێت و پرۆگرامی وارگێڕی و دروشمی وارگێڕی بۆ دەوڵەت و وڵاتی داگیرکەر بێت، بە بەشێک لە داگیرکاری بزانم.\",\"runs\":[{\"text\":\"شەشەم\",\"bold\":true},{\"text\":\": هەر گوتارێکی وارگێڕی یان ڕێکخراوێکی وارگێڕی لە کوردس\"},{\"text\":\"ت\"},{\"text\":\"ان کە هەڵگری گوتاری دەوڵەتی کوردستان نەبێت و لە بەرامبەردا بە هەر پاساوێک کوردستان بە بەشێک لە خاک و دەوڵەتی بێگانە و داگیرکەر بزانێت و پرۆگرامی وارگێڕی و دروشمی وارگێڕی بۆ دەوڵەت و وڵاتی داگیرکەر بێت، بە بەشێک لە داگیرکاری بزانم\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box1-0\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لەبەردەم خودی نەتەوەیی و ویژدانی مێژووییدا، لەسەر خاکی پیرۆزی کوردستان و لەبەرامبەر پاشماگی شەهیدان و ئاواتی نەوەکانی داهاتوودا، بە ویست و خواستی سەربەخۆ و ئازاد و باوەڕێکی پڕ و بێخەوشەوە، بە هەموو پێرۆزییەکان و باوەڕە ئاسمانی و زەوینییەکانم، بە شیری دایک و ڕەنجی باوکم سوێند دەخۆم کە:\",\"runs\":[{\"text\":\"ل\"},{\"text\":\"ەبەردەم خودی نەتەوەیی و ویژدانی مێژووییدا، لەسەر خاکی پیرۆزی کوردستان و لەبەرامبەر پاشماگی شەهیدان و ئاواتی نەوەکانی داهاتوودا،\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بە ویست و خواستی سەربەخۆ و ئازاد و باوەڕێکی پڕ و بێخەوشەوە، بە هەموو پێرۆزییەکان و باوەڕە ئاسمانی و زەوینییەکانم، بە شیری دایک و ڕەنجی باوکم سوێند دەخۆم کە\"},{\"text\":\":\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box2-0\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"  من، ________________________________ ، کوڕی/کچی ________________________________ ،\",\"runs\":[{\"text\":\"  \",\"bold\":true},{\"text\":\"من، \",\"bold\":true},{\"text\":\"____\"},{\"text\":\"______\"},{\"text\":\"_\"},{\"text\":\"_______________\"},{\"text\":\"______\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"، کوڕی/کچی\",\"bold\":true},{\"text\":\" \",\"bold\":true},{\"text\":\"________________________________\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"،\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p59-box3-0\",\"sourceIndex\":59,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"سوێندنامەی دەستووریی\",\"runs\":[{\"text\":\"سوێندنامە\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"دەستوور\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\"ی\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p60-box0-0\",\"sourceIndex\":60,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"شوێن/ڕێکەوت: _____________________\",\"runs\":[{\"text\":\"شوێن\"},{\"text\":\"/ڕێکەوت\"},{\"text\":\": ____\"},{\"text\":\"__\"},{\"text\":\"_______\"},{\"text\":\"__\"},{\"text\":\"__\"},{\"text\":\"____\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p60-box1-0\",\"sourceIndex\":60,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ناو و واژۆ: ______________________\",\"runs\":[{\"text\":\"ناو\"},{\"text\":\" و واژۆ\"},{\"text\":\": ______\"},{\"text\":\"__\"},{\"text\":\"_\"},{\"text\":\"____\"},{\"text\":\"_\"},{\"text\":\"_\"},{\"text\":\"___\"},{\"text\":\"____\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p60-box2-0\",\"sourceIndex\":60,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم سوێندە، پەیمانی منە لەگەڵ کوردستان و نەوەکانی داهاتوودا!\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم سوێندە، پەیمانی منە لەگەڵ کوردستان و نەوەکانی داهاتوودا!\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":null}]",
    "manifest": "{\"totals\":{\"parts\":6,\"chapters\":15,\"articles\":139,\"blocks\":5338},\"coverage\":{\"substantiveBlocks\":5338,\"textBoxBlocks\":36,\"kinds\":{\"heading\":254,\"image\":2,\"text\":651,\"subtitle\":5,\"annex\":2,\"paragraph\":779,\"term\":193,\"equivalent\":193,\"point\":1967,\"subpoint\":1107,\"detail\":185},\"exactTextAndRuns\":true},\"sourceParagraphCount\":5585}"
  },
  "parts": [
    {
      "number": 1,
      "title": "پەیکەری یەکەم: دەقە بەراییەکان",
      "pageSlug": "preliminary-texts",
      "pageId": 1,
      "chapters": 0,
      "articles": 0,
      "sections": 3,
      "href": "/p/preliminary-texts",
      "content": {
        "id": 1,
        "slug": "preliminary-texts",
        "title": "پەیکەری یەکەم: دەقە بەراییەکان",
        "body": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p69\",\"sourceIndex\":69,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"ڕاگەیاندنی دەستووری کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاگەیاندنی دەستووری کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p70\",\"sourceIndex\":70,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"نەتەوەی کورد، وەک نەتەوەی دایک، خاوەن و پاشماگگری ڕەسەنی ئەو کەتواری بنیاتنەرە مێژوویی و شارستانییەتانەیە کە لە قووڵایی مێژووی سومەر، میتانی، هوری و گوتی و هتد هەڵقوڵاون و لە ماد / میدیا و ساسانیدا گەیشتوونەتە لوتکەی یەکخستنی ئاوەزی دەوڵەتداریی کە بەسەر سەرانسەری وارگەی نەتەوەیی کورددا سەروەر بووە و بوونایەتی خۆی سەپاندووە. ئەم بوونایەتییە کە ڕەگ و ڕیشەی لە کەلتورە کەونارەکانی قەوقاز، زاگرۆس، ئەلبۆرز و تۆرەسەوە داکوترا، جیا لە پەیوەندییەکی جوگرافی، هەمان بوونایەتیی بوونسەپێنـی مێژووییە کە لە چیاکانەوە شارستانییەتی بردووەتە شار و دەوڵەتشارەکانی پێدەشتەکانی دەوروبەری خۆی و لەسەر بنەمای سەروەریی ڕەها و قانوونی هەزاران ساڵەی خۆی بنیاد ناوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوەی کورد، وەک نەتەوەی دایک\"},{\"text\":\"، خاوەن و پاشماگگری ڕەسەنی ئەو کەتواری بنیاتنەرە مێژوویی و شارستانییەتانەیە کە لە قووڵایی مێژووی سومەر، میتانی، هوری و گوتی و هتد هەڵقوڵاون و لە ماد / میدیا\"},{\"text\":\" و ساسانیدا گەیشتوونەتە لوتکەی یەکخستنی ئاوەزی دەوڵەتداریی کە بەسەر سەرانسەری وارگەی نەتەوەیی کورددا سەروەر بووە و بوونایەتی خۆی سەپاندووە. ئەم بوونایەتییە کە ڕەگ و ڕیشەی لە کەلتورە کەونارەکانی قەوقاز، زاگرۆس، ئەلبۆرز و تۆرەسەوە داکوترا، جیا لە پەیوەندییەکی جوگرافی، هەمان بوونایەتیی بوونسەپێنـی مێژووییە کە لە چیاکانەوە شارستانییەتی بردووەتە شار و دەوڵەتشارەکانی پێدەشتەکانی دەوروبەری خۆی و لەسەر بنەمای سەروەریی ڕەها\"},{\"text\":\" و قانوونی هەزاران ساڵەی خۆی بنیاد ناوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p71\",\"sourceIndex\":71,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە سەدان ساڵی ڕابردوودا، هەنووکە پاش تێپەڕاندنی قۆناغی ژێردەستی و ئازارەکانی جینۆساید و هەموو تاوانێکی لێنەبوراو، بە پشتبەستن بە ئاوەزی گشتی، ژیری کۆیی و ویستی ئاشکرا کە بە فەرمی لە ڕیفراندۆمی ٢٠١٧ لە باشووری نیشتمان و بە بەرزکردنەوەی دەنگ لە پارچە بندەستەکان لە فۆرمی هاتنە سەرشەقام بۆ پشتیوانی دەنگی سەربەخۆیی لە باشووری وڵات و هەروەها تازەترینیان بە بەرزکردنەوەی دەنگی سەربەخۆیی لە خۆپێشاندانە سەدان هەزارییەکانی جەنیوەری ٢٠٢٦ بە دروشمگەلی وارپارێزانە و دەوڵەتخوازانە و بەرزکردنەوەی ئاڵای پیرۆزی کوردستان، ئێمە ویستی هەربوویی کورد بەم دەستوورە ڕادەگەیەنین. کۆماری کوردستان، کە لە مەهاباد (١٩٤٦) وەک ویستێکی ڕەهای نەتەوەیی ڕاگەیەندرا، لە ڕووی واتا و ڕەواییەوە بە هەربوویی ماوەتەوە؛ هەرچەندە داگیرکەران بە فیزیکی کۆماریان هەڵوەشاندەوە و نەتەوەی کوردیان خستە ناو دۆخێکی درێژخایەنی هەڵوەشاوەیی، بەڵام ئەم دەستوورە وەک باڵاترین خواستی بوونویستانە، کۆتایی بەو دۆخە و بە تەوژمێکی لێڵی هەڵوەشاوەیی و بێکۆماریی دەهێنێت و واتا مێژووییەکەی کۆمار بۆ کەتواری سەروەریی بونیاد دەنێتەوە؛ بەمەش خۆمان دەگۆڕین بۆ بکەرێکی چالاکی مێژووساز لە ناو هەناوی وڵاتی خۆماندا کە هەموو کوردێک هاووڵاتی کوردستان و کورد هەمووی شارۆمەندی کۆماری کوردستانن.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە سەدان ساڵی ڕابردوودا، هەنووکە پاش تێپەڕاندنی قۆناغی ژێردەستی و ئازارەکانی جینۆساید\"},{\"text\":\" و هەموو تاوانێکی لێنەبوراو، بە پشتبەستن بە ئاوەزی گشتی\"},{\"text\":\"، ژیری کۆیی و ویستی ئاشکرا کە بە فەرمی لە \"},{\"text\":\"ڕیفراندۆمی\"},{\"text\":\" ٢٠١٧ لە باشووری نیشتمان و بە بەرزکردنەوەی دەنگ لە پارچە بندەستەکان لە فۆرمی هاتنە سەرشەقام بۆ پشتیوانی دەنگی سەربەخۆیی لە باشووری وڵات و هەروەها تازەترینیان بە بەرزکردنەوەی دەنگی سەربەخۆیی لە خۆپێشاندانە سەدان هەزارییەکانی جەنیوەری ٢٠٢٦ بە دروشمگەلی وارپارێزانە و دەوڵەتخوازانە و بەرزکردنەوەی ئاڵای پیرۆزی کوردستان، ئێمە ویستی هەربوویی کورد بەم دەستوورە ڕادەگەیەنین. کۆماری \"},{\"text\":\"کوردستان، کە لە مەهاباد (١٩٤٦) وەک ویستێکی ڕەهای نەتەوەیی ڕاگەیەندرا، لە ڕووی واتا و ڕەواییەوە بە هەربوویی ماوەتەوە؛ هەرچەندە داگیرکەران بە فیزیکی کۆماریان هەڵوەشاندەوە و نەتەوەی کوردیان خستە ناو دۆخێکی درێژخایەنی هەڵوەشاوەیی، بەڵام ئەم دەستوورە وەک باڵاترین خواستی بوونویستانە، کۆتایی بەو دۆخە و بە تەوژمێکی لێڵی هەڵوەشاوەیی و بێکۆماریی دەهێنێت و واتا مێژووییەکەی کۆمار بۆ کەتواری سەروەریی بونیاد دەنێتەوە؛ بەمەش خۆمان دەگۆڕین بۆ بکەرێکی چالاکی مێژووساز لە ناو هەناوی وڵاتی خۆماندا کە هەموو کوردێک هاووڵاتی\"},{\"text\":\" کوردستان و کورد هەمووی شارۆمەندی کۆماری کوردستانن.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p72\",\"sourceIndex\":72,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دیکلاراسیۆنە، دەسپێکی یەکلاکەرەوەی ڕەوایی و خۆسەرچاوەیی دەستووری کۆماری کوردستانە؛ بەم واتایە، یەکەمین دامەزراوەی دەوڵەتی کوردستانە کە وەک ئامرازێکی پیرۆز و پێویست و کێڵگە و ژینگەی وارگێڕیی بۆ ڕاییکردنی ویستی گەوهەریی نەتەوەی کورد لە وڵاتی کوردستان دامەزراوە، و بە هیچ شێوەیەک ڕەوایەتیی خۆی لە دەرەوەی پەیمانی نێوان کورد و وارگەی نەتەوەیی خۆی وەرناگرێت. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەتی کوردستان، وەک بنەمایەکی ئێستایی و دانەدواوەی ڕەهای هەر جۆرە دەسەڵاتێکی بنەماڵەیی یان تاکپەرستانە، باڵاترین دەسکەوتی تێکۆشان و هاوئاگایی و خۆئاگایی نەتەوەییە کە لەم دەستوورەدا زایەڵە دەداتەوە. ئامانجی باڵای دەوڵەتی کوردستان لە ناو ئەم دەستوورەدا، هەم دابینکردنی ڕاژەی گشتی بۆ کۆمەڵگای کوردستان و هەم جێگیرکردنی سەروەریی ڕەهایە بەسەر وارگەی نەتەوەیی کوردستان، و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستانە و پاراستنی بێ مەرجی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی لە سەرووی گشت بەرژەوەندییەکی لایەنی کاتی یان گرووپیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دیکلاراسیۆنە، دەسپێکی یەکلاکەرەوەی ڕەوایی و خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\" دەستووری کۆماری کوردستانە؛ بەم واتایە، یەکەمین دامەزراوەی دەوڵەتی کوردستانە کە وەک ئامرازێکی پیرۆز و پێویست و کێڵگە و ژینگەی وارگێڕیی بۆ ڕاییکردنی ویستی گەوهەریی نەتەوەی کورد لە وڵاتی کوردستان\"},{\"text\":\" دامەزراوە، و بە هیچ شێوەیەک ڕەوایەتیی خۆی لە دەرەوەی پەیمانی نێوان کورد و وارگەی نەتەوەیی خۆی وەرناگرێت. فۆڕمی کۆماریی دەوڵەتی کوردستان\"},{\"text\":\"، وەک بنەمایەکی ئێستایی و دانەدواوەی ڕەهای هەر جۆرە دەسەڵاتێکی بنەماڵەیی یان تاکپەرستانە، باڵاترین دەسکەوتی تێکۆشان و هاوئاگایی و خۆئاگایی نەتەوەییە کە لەم دەستوورەدا زایەڵە دەداتەوە. ئامانجی باڵای دەوڵەتی کوردستان لە ناو ئەم دەستوورەدا، هەم دابینکردنی ڕاژەی گشتی\"},{\"text\":\" بۆ کۆمەڵگای کوردستان و هەم جێگیرکردنی سەروەریی ڕەهایە بەسەر وارگەی نەتەوەیی کوردستان، و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستانە و پاراستنی بێ مەرجی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی لە سەرووی گشت بەرژەوەندییەکی لایەنی کاتی یان گرووپیە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p73\",\"sourceIndex\":73,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە پێکهاتەی دەسەڵاتدا، ئیسکبەندیی بنەمایی دەوڵەتدارێتی بنەمای جیاکردنەوەی گەوهەری دەسەڵاتەکان دەنەخشێنێت. دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی سەربەخۆیی بنەڕەتیی ڕەهایە، کە لە ڕێگەی دابینکردنی بودجە و کارگێڕیی سەربەخۆ گەرەنتی کراوە، تا ببێتە ویژدانی بێلایەنی کۆمار و پاسەوانی سەروەریی قانوون بەسەر هەموواندا. مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران وەک زایەڵەی ژیریی کۆیی کوردستان کار دەکەن و لە ڕێگەی چاودێریی مەکۆی نیشتمانی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەداردا، ڕێگری لە هەر جۆرە لاسارییەک و لادانێک لە پڕۆسەی قانووندانان دەگرن.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە پێکهاتەی دەسەڵاتدا، ئیسکبەندیی بنەمایی دەوڵەتدارێتی بنەمای جیاکردنەوەی گەوهەری دەسەڵاتەکان دەنەخشێنێت. دەسەڵاتی دادوەریی\"},{\"text\":\" خاوەنی سەربەخۆیی بنەڕەتیی ڕەهایە، کە لە ڕێگەی دابینکردنی بودجە و کارگێڕیی سەربەخۆ گەرەنتی کراوە، تا ببێتە ویژدانی بێلایەنی کۆمار و پاسەوانی سەروەریی قانوون بەسەر هەموواندا. مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران\"},{\"text\":\" وەک زایەڵەی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" کوردستان کار دەکەن و لە ڕێگەی چاودێریی \"},{\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەداردا، ڕێگری لە هەر جۆرە لاسارییەک و لادانێک لە پڕۆسەی قانووندانان دەگرن.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p74\",\"sourceIndex\":74,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"شارۆمەندی کوردستانی، وەک شارۆمەندی پێشمەرگە، خاوەنی ئەرکی باڵای نیشتمانییە بۆ پاراستنی پیرۆزیی خاک و ڕاییکردنی راژەی نیشتمانی. لە وارگەی ئاسایشدا، دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە، لە ڕێگەی هەواڵگریی نیشتمانی و ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی، هەڕەشەکان پێش گەیشتنیان بە وارگەی نەتەوەیی پووچەڵ دەکاتەوە. هێزی بەرگریی نیشتمانی/ئارتەش، وەک شمشێری پۆڵایینی وڵات، تەنیا پابەندی ئاڵای نەتەوەیی کوردستان و دەستوورە، و دڵسۆزیی پارتایەتی یان ناوچەیی لە ناو ئەم هێزەدا بە تاوانێکی هەڵوەشێنەرەوەی بنەماکانی دەوڵەت دادەنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندی کوردستانی\"},{\"text\":\"، وەک شارۆمەندی پێشمەرگە، خاوەنی ئەرکی باڵای نیشتمانییە بۆ پاراستنی پیرۆزیی خاک\"},{\"text\":\" و ڕاییکردنی راژەی نیشتمانی\"},{\"text\":\". لە وارگەی ئاسایشدا، دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە، لە ڕێگەی هەواڵگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی، هەڕەشەکان پێش گەیشتنیان بە وارگەی نەتەوەیی پووچەڵ دەکاتەوە. هێزی بەرگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"/ئارتەش، وەک شمشێری پۆڵایینی وڵات، تەنیا پابەندی ئاڵای نەتەوەیی کوردستان و دەستوورە، و دڵسۆزیی پارتایەتی\"},{\"text\":\" یان ناوچەیی لە ناو ئەم هێزەدا بە تاوانێکی هەڵوەشێنەرەوەی بنەماکانی دەوڵەت دادەنرێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p75\",\"sourceIndex\":75,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە ڕەهەندی ئابووریدا، ئابووریی نیشتمانی لەسەر بنەمای ئابووری دەوڵەتی کوردستان و سەرمایەداریی نیشتمانی و ئابووریی فرەبناغە دامەزراوە. سامانە سروشتییەکان وەک سپێردەیەکی پیرۆزی نەوەکانی داهاتوو هەڵسوکەوتی لەگەڵدا دەکرێت، و بەڕێوەبردنیان لە ڕێگەی کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانییەوە، ئامانجی گەشەی ڕاوەستاو و ڕێگریکردنە لە خوێنبەربوونی دارایی کوردستان. ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی و تاوانی جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت، کە وەک ژەهری ناو جەستەی دەوڵەت پێناسە دەکرێت، ئەرکێکی بوونویستانەیە بۆ پاراستنی متمانەی گشتی و زاڵکردنی شایستەسالاری و ڕوونایی و ڕووەنی لە دامودەزگاکانی دەوڵەتی کوردستاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە ڕەهەندی ئابووریدا، ئابووریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" لەسەر بنەمای ئابووری دەوڵەتی کوردستان و سەرمایەداریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و ئابووریی فرەبناغە دامەزراوە. سامانە سروشتییەکان\"},{\"text\":\" وەک سپێردەیەکی پیرۆزی نەوەکانی داهاتوو \"},{\"text\":\"هەڵسوکەوت\"},{\"text\":\"ی لەگەڵدا دەکرێت، و بەڕێوەبردنیان لە ڕێگەی کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانییەوە، ئامانجی گەشەی ڕاوەستاو و ڕێگریکردنە لە خوێنبەربوونی دارایی\"},{\"text\":\" کوردستان. ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی\"},{\"text\":\" و تاوانی جەردەسالاری\"},{\"text\":\" و داڕزاندنی دەوڵەت، کە وەک ژەهری ناو جەستەی دەوڵەت پێناسە دەکرێت، ئەرکێکی بوونویستانەیە بۆ پاراستنی متمانەی گشتی و زاڵکردنی شایستەسالاری\"},{\"text\":\" و ڕوونایی و ڕووەنی لە دامودەزگاکانی دەوڵەتی کوردستاندا.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p76\",\"sourceIndex\":76,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەوڵەتی ژیر و پەرگاڵی دەوڵەتی ژیر، لە ڕێگەی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی توند بۆ تەکنەلۆژیا، سەربەخۆیی تەکنەلۆژی و دیجیتاڵی کوردستان مسۆگەر دەکات. ئەم ڕەهەندە مۆدێرنە، پارێزەری شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی شارۆمەندان لە دژی هەر جۆرە دزەکردنێکی ئەلگۆریتمی و پێشێلکارییەکی پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی ژیر و پەرگاڵی دەوڵەتی ژیر، لە ڕێگەی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی توند بۆ تەکنەلۆژیا، سەربەخۆیی تەکنەلۆژی و دیجیتاڵی کوردستان مسۆگەر دەکات. ئەم ڕەهەندە مۆدێرنە، پارێزەری شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی شارۆمەندان لە دژی هەر جۆرە دزەکردنێکی ئەلگۆریتمی و پێشێلکارییەکی پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵییە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p77\",\"sourceIndex\":77,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە کۆتاییدا، ئەم دەستوورە، وەک دۆکترینی بوونسەپێنانەی کوردستانیزم، کوردبوون (ڕەسەنایەتیی بوونناسانە و مێژوویی) لەگەڵ کوردستانیبوون (وارپارێزی و شارۆمەندیی قانوونی و یەکسانیی گشتگیر) هاوسەنگ دەکات؛ فەرمیبوونی زمانی کوردی بەرزترین پێگەی دەبێت و ماف و شکۆی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ناکوردان لە چوارچێوەی وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و یەکپارچەیی وار پارێزراو دەبێت. ئەم دەقە، پەیمانی نێوان نەوەکانی ڕابردوو، ئێستا و داهاتوویە و دوادانەوەی ڕەها بۆ هەر جۆرە ناپاکی نیشتمانی و ملکەچییەک بۆ بێگانەیە، چونکە نەتەوەی کورد بڕیاری داوە چیتر لە تاریکخانەی مێژووی مۆدێرندا نەمێنێتەوە، بەڵکوو وەک سوبێکتێکی سەروەر و خاوەن ویستی خۆی، شکۆی نەتەوەیی بە کردەوە بسەپێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە کۆتاییدا، ئەم دەستوورە، وەک دۆکترینی بوونسەپێنانەی کوردستانیزم\"},{\"text\":\"، کوردبوون\"},{\"text\":\" (ڕەسەنایەتیی بوونناسانە و مێژوویی) لەگەڵ کوردستانیبوون\"},{\"text\":\" (وارپارێزی\"},{\"text\":\" و شارۆمەندیی قانوونی و یەکسانیی گشتگیر) هاوسەنگ دەکات؛ فەرمیبوونی زمانی کوردی بەرزترین پێگەی دەبێت و ماف و شکۆی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ناکوردان لە چوارچێوەی وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و یەکپارچەیی\"},{\"text\":\" وار\"},{\"text\":\" پارێزراو دەبێت. ئەم دەقە، پەیمانی نێوان نەوەکانی ڕابردوو، ئێستا و داهاتوویە و دوادانەوەی ڕەها بۆ هەر جۆرە ناپاکی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و ملکەچییەک \"},{\"text\":\"بۆ بێگانەیە، چونکە نەتەوەی کورد بڕیاری داوە چیتر لە تاریکخانەی مێژووی مۆدێرندا نەمێنێتەوە، بەڵکوو وەک سوبێکتێکی سەروەر و خاوەن ویستی خۆی، شکۆی نەتەوەیی بە کردەوە بسەپێنێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p78\",\"sourceIndex\":78,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە ڕێگەی ئەم دەستوورەوە، نەتەوەی کورد دەستووری خۆی ڕادەگەیەنێت؛ ئەم بەڵگەنامەیە نەک هەر پەیمانێکی وارگێڕی، بەڵکو ڕێنامەی ئاوەزیی دەوڵەتسازی و دەوڵەتداری و نەخشەڕێگایەکی کردەیییە بۆ وارگێڕیی کوردستان و چلۆنایەتیی بنیاتنانی دامەزراوەکان و بەڕێوەبردنێکی ژیرانە. لێرەدا ویستی هەرمان و هەربوویی کورد، وەک پارێزەری مانەوەی شکۆمەندانە و سەرچاوەی هەردەمیی سەروەریی کۆماری کوردستان دەمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە ڕێگەی ئەم دەستوورەوە، نەتەوەی کورد دەستووری خۆی ڕادەگەیەنێت؛ ئەم بەڵگەنامەیە نەک هەر پەیمانێکی وارگێڕی، بەڵکو ڕێنامەی ئاوەزیی دەوڵەتسازی و دەوڵەتداری\"},{\"text\":\" و نەخشەڕێگایەکی کردەیییە بۆ وارگێڕیی کوردستان و چلۆنایەتیی بنیاتنانی دامەزراوەکان و بەڕێوەبردنێکی ژیرانە. لێرەدا ویستی هەرمان و هەربوویی کورد، وەک پارێزەری مانەوەی شکۆمەندانە و سەرچاوەی هەردەمیی سەروەریی کۆماری کوردستان دەمێنێتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p80\",\"sourceIndex\":80,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بژی کۆماری کوردستان، واری ئاوەزی دەوڵەتی و قەڵای سەروەریی نەتەوەی کورد\",\"runs\":[{\"text\":\"بژی کۆماری کوردستان، واری ئاوەزی دەوڵەتی و قەڵای سەروەریی نەتەوەی کورد\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p82\",\"sourceIndex\":82,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"واژووی دامەزرێنەرانی دەستوور:\",\"runs\":[{\"text\":\"واژووی دامەزرێنەرانی دەستوور:\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p84\",\"sourceIndex\":84,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مانی ئاڤرین\\t\\t\\t\\t\\tحەسەن مستەفا\",\"runs\":[{\"text\":\"مانی ئاڤرین\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\tحەسەن مستەفا\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p86\",\"sourceIndex\":86,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"برایم مەلازادە\\t\\t\\t\\t\\tئەلەند ئیبراهیم\",\"runs\":[{\"text\":\"برایم مەلازادە\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\t\"},{\"text\":\"\\tئەلەند ئیبراهیم\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p88\",\"sourceIndex\":88,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە ساڵی یەکەمی ڕاگەیاندنی دەستووری کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"لە ساڵی یەکەمی ڕاگەیاندنی دەستووری کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p90\",\"sourceIndex\":90,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"٢٧٢٦-٠١-٠١\",\"runs\":[{\"text\":\"٢٧٢٦-٠١-٠١\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p69\"},{\"id\":\"p93\",\"sourceIndex\":93,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"بەرایی \",\"runs\":[{\"text\":\"بەرایی\"},{\"text\":\" \"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p94\",\"sourceIndex\":94,\"style\":\"ژێرناو\",\"text\":\"دەستووری کوردستان؛ زایەڵەی ژیریی کۆیی کورد بۆ بنیاتنانی بوونایەتی هەرهەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری کوردستان\"},{\"text\":\"؛ \"},{\"text\":\"زایەڵەی\"},{\"text\":\" ژیریی کۆیی کورد بۆ بنیاتنانی بوونایەتی هەرهەیی\"}],\"kind\":\"subtitle\",\"parentId\":\"p93\"},{\"id\":\"p95\",\"sourceIndex\":95,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هێز و دادپەروەری، بنەمای مانەوەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"هێز و دادپەروەری، بنەمای مانەوەیە.\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p96\",\"sourceIndex\":96,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دەستوورە، وەک ڕەنگدانەوە و زایەڵەی ژیریی کۆیی سەرچاوەی ڕەهای ویستی کوردە، پێویستی بە جیاکردنەوەی گەوهەریی لە گشت دەقێکی نووسراوی تر هەیە، لە بنەڕەتدا نابێت بە سادەیی وەک کۆمەڵێک بەندی قانوونی هەڵسوکەوتی لەگەڵدا بکرێت، چونکە ئەمە بەڵگەنامەییکردنی بوونی نەتەوەیەکی خاوەن ژیریی کۆییە کە ناسینی بنەڕەتی لە خودی کۆیی خۆی وەک ژێدەری نەتەوەبوون و کرداریی کۆیی خۆی هەیە، کە مێژووی دەیان هەزار ساڵەی لە هەناوی کوردستانی مێژووییدا لە قووڵایی وڵاتەکەماندا هەڵگرتووە. لە ڕوانگەی ژوراڵ دەستوورییەوە، گشت دەسەڵاتەکانی دەوڵەت و دامەزراوە دادوەرییەکان پابەند دەکرێن کە بەندەکانی ئەم دەستوورە نەک تەنیا وەک دەقێکی وشک، بەڵکوو وەک ئامرازی بەرجەستەکردنی ئەم ڕوانگە فەلسەفییە و پاراستنی 'خودی کۆیی و بەکۆمەڵ'ـی کورد لێک بدەنەوە و ڕایی بکەن؛ بەم پێیە، ئەم بەراییە ڕوونکەرەوەیە بە هیچ شێوەیەک قانوونێکی لاوەکی نییە، بەڵکو ڕووگەی تێگەیشتنی نەتەوەی کورد بۆ دەقە بنەڕەتی و فەرمییەکانییەتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەستوورە، وەک ڕەنگدانەوە و زایەڵەی ژیریی کۆیی سەرچاوەی ڕەهای ویستی کوردە، پێویستی بە جیاکردنەوەی گەوهەریی لە گشت دەقێکی نووسراوی تر هەیە، لە بنەڕەتدا نابێت بە سادەیی وەک کۆمەڵێک بەندی قانوونی هەڵسوکەوتی لەگەڵدا بکرێت، چونکە ئەمە بەڵگەنامەییکردنی بوونی نەتەوەیەکی خاوەن ژیریی کۆییە کە ناسینی بنەڕەتی لە خودی کۆیی\"},{\"text\":\" خۆی وەک ژێدەری نەتەوەبوون و کرداریی کۆیی\"},{\"text\":\" خۆی هەیە، کە مێژووی دەیان هەزار ساڵەی لە هەناوی کوردستانی مێژووییدا لە قووڵایی وڵاتەکەماندا هەڵگرتووە. لە ڕوانگەی ژوراڵ دەستوورییەوە، گشت دەسەڵاتەکانی دەوڵەت و دامەزراوە دادوەرییەکان پابەند دەکرێن کە بەندەکانی ئەم دەستوورە نەک تەنیا وەک دەقێکی وشک، بەڵکوو وەک ئامرازی بەرجەستەکردنی ئەم ڕوانگە فەلسەفییە و پاراستنی 'خودی کۆیی و بەکۆمەڵ'ـی کورد لێک بدەنەوە و ڕایی بکەن؛ بەم پێیە، ئەم بەراییە ڕوونکەرەوەیە بە هیچ شێوەیەک قانوونێکی لاوەکی نییە، بەڵکو ڕووگەی تێگەیشتنی نەتەوەی کورد بۆ دەقە بنەڕەتی و فەرمییەکانییەتی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p97\",\"sourceIndex\":97,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ویستی ڕەها بۆ سەروەریی لە ژیریی کۆیی و هاوئاگایی مێژوویی نەتەوەی کوردەوە هەڵدەقوڵێت، بۆیە جوگرافیای میدیا چوارچێوەی کەتوارسازێنەری وڵات لەسەر زەوییە؛ ئەوێ زێدی نیشتەجێبوونی باوانی ئێمە و نەوە ڕەسەنەکانیانە. قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی بوونمان لەسەر ئەم خاکە پیرۆزە لە ڕێگەی گەواهی شوێنەوارە دێرینەکانی وەک قەڵاکورد، شانیدەر، وارواسی، وەزمە، و گرێ مەرازان دەسەلمێنرێت؛ ئەمەش قووڵبوونەوەیە لە ڕەسەنایەتی ئەو خاکە کە لانکەی یەکەمین کۆمەڵگەکانی مرۆیی بووە و بنەماکانی شارستانییەتی سەرانسەری ئەم ناوچەیەی داڕشتووە، درێژەی هەبووە تا گەیشتۆتە قۆناغی میدیا و پارت و ساسانی و درێژەی بە بوونایەتی خۆی داوە لە سەردەمی دوای داگیرکارییەکانی عەڕەب، سەرەڕای هەوڵە مێژووییەکان بۆ ونکردنی کورد لە تەوژمێکی لێڵی نەناسراوییدا. نەتەوەیەک خاوەنی ئەم هەموو قووڵاییە مێژووییە بێت، لە دەرەوەی هەموو مەرج و ڕەزامەندییەکی دەرەکی، خاوەنی یەکینەیەکی کۆییە کە ژێرخانی پەیدابوونی ژیریی کۆیی، خودی کۆیی و کەسایەتی نەتەوەیی کوردە و تێگەیشتنێکی قووڵی لە چلۆنایەتی بوونی نەتەوەیی خۆی هەیە؛ ئەم کۆییبوونە کە لەسەر بوونایەتی خۆی وەستاوە مافی ڕەها و قانوونیی خۆیەتی سەروەریی ڕەبەق و بێ مەرجی لە ڕێگای دەوڵەتی خۆی بەسەر خاکەکەیدا هەبێت. لەم ڕوانگەیەوە، پابەندبوونی گەوهەری-سرووشتی مێژوویی، کورد ناچار دەکات بە هەبوون و مانەوە و گەشەکردنی وەک نەتەوەیەکی دایک؛ چونکە نەتەوە، بەبێ ڕێکخراوێک کە سەروەرییەکەی جێگیر بکات، تەنیا مەیلێکی پاسیڤە بۆ بوون، نەک بکەرێکی چالاک. ئەگەر دەوڵەت وەک فۆڕمێکی ڕەهای ڕێکخراو نەبێت، نەتەوە وەک 'گیانێکی بێ جەستە' وایە، چونکە ناتوانێ هێزی خۆی بە شێوەیەکی قانوونیی ڕایی بکات؛ چونکە مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر بۆ دەرچوون لە 'باری سروشتی و جێگیرکردنی ئاسایش دابین دەکات. لەم دۆخەدا، کاری ئەم دەستوورە ئەوەیە کە ببێتە گیانی ناو جەستەی نەتەوەی کورد و هێزی ویستمەندیی کۆیی بگۆڕێت بۆ 'کۆماری کوردستان' وەک کەتوارێکی ڕەها و خاوەن سەروەریی؛ ئەمە نەک تەنیا مافێکی مۆڕاڵی، بەڵکو پێویستییەکی بوونناسانەیە بۆ ڕزگاربوون لەو ئاژاوە نێودەوڵەتییەی کە قووڵترە لە 'باری سرووشتی'ـی لەسەر ئاستی جیهانیدا. بۆیە دەستوور، وەک 'ئاوەزی باڵا و جەوهەریی نەتەوەیی'، ئەم هێزە ئۆرگانیکە دەکاتە پەرگاڵێکی ڕێکخراو کە توانای نواندنی 'ویستمەندیی هێزمەند'ـی لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا هەبێت، نەک تەنیا لەناوخۆدا. دەستوور لێرەدا، وەک گێڕانەوەیەکی بنەڕەتی لە ژیریی کۆیی و ژیانی قووڵ و ڕیشەداری نەتەوەکەمان، خۆی بە شێوەیەکی خۆساز و خۆسەرچاوە ڕەوایی خۆی بەدەست دێنێت؛ ئەم تایبەتمەندییە ئەوە دەگەیەنێ کە دەستوور بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی یان ڕەزامەندی دەرەوەی کوردستان، خۆی خۆی دروست دەکا و دادەمەزرێنێت و بۆ ڕەوایی و قانوونمەندیی خۆی پەنا ناباتە بەر هیچ بنەمایەکی دەرەکی، بەڵکو لە سەروو-دەوڵەتدا وەستاوە. هەر لەبەر ئەمەیە، تەنانەت پێش دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ، ئەم دەقە دامەزراوە کارگێڕیی، قانوونیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران لە بەها و بایەخ دەخات و ڕەوایەتییان لێ دەسێنێتەوە، چونکە سەرچاوەی دەسەڵاتیان لە دەرەوەی ویستی کوردەوە هاتووە و بەسەریدا سەپێنراون. پەیوەندی نێوان دەستوور و دەوڵەت لە نێوان شێوە و ناوەڕۆکدایە، لە نێوان ئامانج و ئامرازدایە؛ دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە، نەک بە پێچەوانەوە، ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوورە. نەتەوەیەک کە بناغەکانی شارستانییەتی مرۆڤایەتی دامەزراندووە، دەبێت خۆی بسەپێنێتەوە و جێگەی خۆی بگرێت لە پەرگاڵی دەوڵەتاندا وەک مۆدێرنترین چاخی مێژوویی مرۆڤ، و چیدی پێویست ناکات بدرێتە دەم کڵپی تیژی بەربەرییەت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ویستی ڕەها بۆ سەروەریی لە ژیریی کۆیی و هاوئاگایی مێژوویی نەتەوەی کوردەوە هەڵدەقوڵێت، بۆیە جوگرافیای میدیا چوارچێوەی کەتوارسازێنەری وڵات لەسەر زەوییە؛ ئەوێ زێدی نیشتەجێبوونی باوانی ئێمە و نەوە ڕەسەنەکانیانە. قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی بوونمان لەسەر ئەم خاکە پیرۆزە لە ڕێگەی گەواهی شوێنەوارە دێرینەکانی وەک قەڵاکورد، شانیدەر، وارواسی، وەزمە، و گرێ مەرازان دەسەلمێنرێت؛ ئەمەش قووڵبوونەوەیە لە ڕەسەنایەتی ئەو خاکە کە لانکەی یەکەمین کۆمەڵگەکانی مرۆیی بووە و بنەماکانی شارستانییەتی سەرانسەری ئەم ناوچەیەی داڕشتووە، درێژەی هەبووە تا گەیشتۆتە قۆناغی میدیا و پارت و ساسانی و درێژەی بە بوونایەتی خۆی داوە لە سەردەمی دوای داگیرکارییەکانی عەڕەب، سەرەڕای هەوڵە مێژووییەکان بۆ ونکردنی کورد لە تەوژمێکی لێڵی نەناسراوییدا. نەتەوەیەک خاوەنی ئەم هەموو قووڵاییە مێژووییە بێت، لە دەرەوەی هەموو مەرج و ڕەزامەندییەکی دەرەکی، خاوەنی یەکینەیەکی کۆییە کە ژێرخانی پەیدابوونی ژیریی کۆیی، خودی کۆیی\"},{\"text\":\" و کەسایەتی نەتەوەیی کوردە و تێگەیشتنێکی قووڵی لە چلۆنایەتی بوونی نەتەوەیی خۆی هەیە؛ ئەم کۆییبوونە کە لەسەر بوونایەتی خۆی وەستاوە مافی ڕەها و قانوونیی خۆیەتی سەروەریی ڕەبەق و بێ مەرجی لە ڕێگای دەوڵەتی خۆی بەسەر خاکەکەیدا هەبێت. لەم ڕوانگەیەوە، پابەندبوونی گەوهەری-سرووشتی مێژوویی، کورد ناچار دەکات بە هەبوون و مانەوە و گەشەکردنی وەک نەتەوەیەکی دایک؛ چونکە نەتەوە، بەبێ ڕێکخراوێک کە سەروەرییەکەی جێگیر بکات، تەنیا مەیلێکی پاسیڤە بۆ بوون، نەک بکەرێکی چالاک. ئەگەر دەوڵەت وەک فۆڕمێکی ڕەهای ڕێکخراو نەبێت، نەتەوە وەک 'گیانێکی بێ جەستە' وایە، چونکە ناتوانێ هێزی خۆی بە شێوەیەکی قانوونیی ڕایی بکات؛ چونکە مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر بۆ دەرچوون لە 'باری سروشتی و جێگیرکردنی ئاسایش دابین دەکات. لەم دۆخەدا، کاری ئەم دەستوورە ئەوەیە کە ببێتە گیانی ناو جەستەی نەتەوەی کورد و هێزی ویستمەندیی کۆیی بگۆڕێت بۆ 'کۆماری کوردستان' وەک کەتوارێکی ڕەها و خاوەن سەروەریی؛ ئەمە نەک تەنیا مافێکی مۆڕاڵی، بەڵکو پێویستییەکی بوونناسانەیە بۆ ڕزگاربوون لەو ئاژاوە نێودەوڵەتییەی کە قووڵترە لە 'باری سرووشتی'ـی لەسەر ئاستی جیهانیدا. بۆیە دەستوور، وەک 'ئاوەزی باڵا و جەوهەریی نەتەوەیی'، ئەم هێزە ئۆرگانیکە دەکاتە پەرگاڵێکی ڕێکخراو کە توانای نواندنی 'ویستمەندیی هێزمەند'ـی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا هەبێت، نەک تەنیا لەناوخۆدا. دەستوور \"},{\"text\":\"لێرەدا، وەک گێڕانەوەیەکی بنەڕەتی لە ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" و ژیانی قووڵ و ڕیشەداری نەتەوەکەمان، خۆی بە شێوەیەکی خۆساز\"},{\"text\":\" و خۆسەرچاوە ڕەوایی خۆی بەدەست دێنێت؛ ئەم تایبەتمەندییە ئەوە دەگەیەن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەستوور بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی یان ڕەزامەندی دەرەوەی کوردستان، خۆی خۆی دروست دەکا و دادەمەزرێنێت و بۆ ڕەوایی و قانوونمەندیی خۆی پەنا ناباتە بەر هیچ بنەمایەکی دەرەکی، بەڵکو لە سەروو-دەوڵەتدا وەستاوە. هەر لەبەر ئەمەیە، تەنانەت پێش دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ، ئەم دەقە دامەزراوە کارگێڕیی، قانوونیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران لە بەها و بایەخ دەخات و ڕەوایەتییان لێ دەسێنێتەوە، چونکە سەرچاوەی دەسەڵاتیان لە دەرەوەی ویستی کوردەوە هاتووە و بەسەریدا سەپێنراون. پەیوەندی نێوان دەستوور و دەوڵەت لە نێوان شێوە و ناوەڕۆکدایە، لە نێوان ئامانج و ئامرازدایە؛ دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە، نەک بە پێچەوانەوە، ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوورە. نەتەوەیەک کە بناغەکانی شارستانییەتی مرۆڤایەتی دامەزراندووە، دەبێت خۆی بسەپێنێتەوە و جێگەی خۆی بگرێت لە پەرگاڵی دەوڵەتاندا وەک مۆدێرنترین چاخی مێژوویی مرۆڤ، و چیدی پێویست ناکات بدرێتە دەم کڵپی تیژی بەربەرییەت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p98\",\"sourceIndex\":98,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئاڵای نەتەوەیی کوردستان لە دەستووردا لە فۆرمی پارچە قوماشێک دەردەهێنرێت و دەبێتە ئەو پەیمانە بنەڕەتی و نەگۆڕانەی کە بوونی نەتەوەیی لەسەریان دامەزراوە. هەر ڕەنگێکی نوێنەرایەتیی ئەرکێکی بوونایەتی و بەڵێنێکی هەردەمیی دەکات؛ ئایا دەکرێت ئەمە بە بەڵێنێکی ساکار هەژمار بکرێت؟ نا، ئەمە سێ لایەنی سەرەکیی گەوهەری نەتەوەیی لێک دەدات. ڕەنگی سوور، پەیمانی خوێن و نەتەوەیە؛ ئەمە ئەو پەیوەندییە ئۆرگانیک و دانەبڕاوەیە کە هەر تاکێکی کورد بە ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی نەتەوەوە گرێ دەدات، بۆیە ئەرکی پاراستنی پاکی و درێژەدارییەتی نەتەوە وەک باڵاترین ئەرکی بوونایەتی دەچەسپێنێت. ڕەنگی سپی، هێمای پەیمانی ژیانی کۆیی و بەکۆمەڵی گەش و ڕووناکە؛ لوتکەی ویستی پۆڵایینە کە لەسەر بنەماکانی ئاوەز، قانوون و دادپەروەری دامەزراوە، بە واتای بنیاتنانی دەوڵەتێکی هێزمەند و قانوونسەروەر کە تێیدا هیچ کەسێک لە سەرووی قانوونەوە نییە، هەر ئەمەشە کە پابەندبوون بە پەرەپێدانی زانست و ڕۆشنگەری و بەرەنگاربوونەوەی نەزانی و دواکەوتوویی مسۆگەر دەکات. ڕەنگی سەوز، پەیمانی دانەبڕاو و هەردەمیی کورد لەگەڵ خاک و وارگەی پیرۆزی کوردستان؛ ئەمە لە ژوورووی پەیوەندییەکی جوگرافی، پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و بوونناسانەییە لەنێوان نەتەوە و ئەو خاکەی کە جەستەی فیزیکیی و شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتییە مێژووییەکەیەتی، بۆیە پاراستنی سەوداهەڵنەگر و بێ سازانی یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی وەک بەرزترین ئەرکی بوونایەتی جێگیر دەکرێت و دانەدواوەی ڕەهای هەر هەوڵێک بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای خاک یان لێدابڕینی هەر بستێکی، بە ناپاکی لەم پەیمانە هەژمار دەکرێت. خۆری زێڕینی ناوەند، کە بە ٢١ تیشک دەدرەوشێتەوە، دڵی لێدەری ئاڵاکەیە و هێمای وزە هەربووییەکەیە کە پەیمانەکانی وار و نەتەوە و ژیانی کۆیی و بەکۆمەڵ پێکەوە گرێ دەدات و دەیانکاتە یەکەیەکی زیندووی خاوەن سەروەری؛ سووکایەتی بەم هێمایە، داشکاندنی ڕێز و شکۆی گەوهەری کوردستانە و سووکایەتی بە ئاڵای نەتەوەیی بە تاوانێکی گەورە و نابەخشراو دژی سەروەریی و شکۆی دەوڵەت و نەتەوە دادەنرێت و پاراستنی ئاڵا ئەرکێکی نیشتمانیی سەرشانی هەموو شارۆمەندێکە و دەبێت هەمیشە بە شکۆمەندی پیشان بدرێت و هەرگیز لەژێر هیچ هێمایەکی دیکەوە نەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاڵای نەتەوەیی کوردستان لە دەستووردا لە فۆرمی پارچە قوماشێک دەردەهێنرێت و دەبێتە ئەو پەیمانە بنەڕەتی و نەگۆڕانەی کە بوونی نەتەوەیی لەسەریان دامەزراوە. هەر ڕەنگێکی نوێنەرایەتیی ئەرکێکی بوونایەتی و بەڵێنێکی هەردەمیی دەکات؛ ئایا دەکرێت ئەمە بە بەڵێنێکی ساکار هەژمار بکرێت؟ نا، ئەمە سێ لایەنی سەرەکیی گەوهەری نەتەوەیی لێک دەدات. ڕەنگی سوور، پەیمانی خوێن و نەتەوەیە؛ ئەمە ئەو پەیوەندییە ئۆرگانیک و دانەبڕاوەیە کە هەر تاکێکی کورد بە ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی نەتەوەوە گرێ دەدات، بۆیە ئەرکی پاراستنی پاکی و درێژەدارییەتی نەتەوە وەک باڵاترین ئەرکی بوونایەتی دەچەسپێنێت. ڕەنگی سپی، هێمای پەیمانی ژیانی کۆیی و بەکۆمەڵی گەش و ڕووناکە؛ لوتکەی ویستی پۆڵایینە کە لەسەر بنەماکانی ئاوەز، قانوون و دادپەروەری دامەزراوە، بە واتای بنیاتنانی دەوڵەتێکی هێزمەند و قانوونسەروەر کە تێیدا هیچ کەسێک لە سەرووی قانوونەوە نییە، هەر ئەمەشە کە پابەندبوون بە پەرەپێدانی زانست و ڕۆشنگەری و بەرەنگاربوونەوەی نەزانی و دواکەوتوویی مسۆگەر دەکات. ڕەنگی سەوز، پەیمانی دانەبڕاو و هەردەمیی کورد \"},{\"text\":\"لەگەڵ خاک و وارگەی پیرۆزی کوردستان؛ ئەمە لە ژوورووی پەیوەندییەکی جوگرافی، پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و بوونناسانەییە لەنێوان نەتەوە و ئەو خاکەی کە جەستەی فیزیکیی و شانۆی بەرجەستەبوونی بوونایەتییە مێژووییەکەیەتی، بۆیە پاراستنی سەوداهەڵنەگر و بێ سازانی یەکپارچەیی\"},{\"text\":\" وارگەی نەتەوەیی وەک بەرزترین ئەرکی بوونایەتی جێگیر دەکرێت و دانەدواوەی ڕەهای هەر هەوڵێک بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای خاک یان لێدابڕینی هەر بستێکی، بە ناپاکی لەم پەیمانە هەژمار دەکرێت. خۆری زێڕینی ناوەند، کە بە ٢١ تیشک دەدرەوشێتەوە، دڵی لێدەری ئاڵاکەیە و هێمای وزە هەربووییەکەیە کە پەیمانەکانی وار و نەتەوە و ژیانی کۆیی و بەکۆمەڵ پێکەوە گرێ دەدات و دەیانکاتە یەکەیەکی زیندووی خاوەن سەروەری؛ سووکایەتی بەم هێمایە، داشکاندنی ڕێز و شکۆی گەوهەری کوردستانە و سووکایەتی بە ئاڵای نەتەوەیی بە تاوانێکی گەورە و نابەخشراو دژی سەروەریی و شکۆی دەوڵەت و نەتەوە دادەنرێت و پاراستنی ئاڵا ئەرکێکی نیشتمانیی سەرشانی هەموو شارۆمەندێکە و دەبێت هەمیشە بە شکۆمەندی پیشان بدرێت و هەرگیز لەژێر هیچ هێمایەکی دیکەوە نەبێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p99\",\"sourceIndex\":99,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پێویستە لێکدانەوەی قانوونی جیاوازیی بنەڕەتیی نێوان کوردبوون و کوردستانیبوون وەک گەوهەریی بنەڕەتی کوردستانیزم جێگیر بکات. کوردبوون ژێرخانی بوونناسانەی هەستی نەتەوەیی کوردە و دەرخەری پەیوەندیی ڕەچەڵەکی، مێژوویی، کولتوری و وارناسانەیە، کە لە ڕێگەی ڕەچەڵەکی کوردییەوە دەگوێزرێتەوە یان لە ڕێگەی خۆئاگایی، هاوئاگایی و هەستی ناسنامەی ڕەچەڵەکمەندانەی کوردییەوە دەچەسپێت و گەشە دەکات و دەوڵەتی کوردستان پێویستە پاراستنی ناسنامەی کوردبوون بە شێوازی دامەزراوەیی لە دەستوور، قانوونی بنەڕەتی و لاوەکییەکاندا مسۆگەر بکات. لە کاتێکدا کوردستانیزم (کوردستانیبوون) پێوەبەستەییەکی بنەڕەتییە بە وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک وڵات و خاک، کە بنەمای قانوونیی و دەستووری هاووڵاتیبوونی کوردستانییە و مافی نیشتەجێبوون و ژیان لەسەر خاکی کوردستان مسۆگەر دەکات؛ ئەمە واتای ئەوەیە کە شارۆمەندی کوردستانی بریتییە لە کۆی کوردان و ناکوردانی نیشتەجێی کوردستان کە خاوەنی پلەی شارۆمەندییەتین و بەبێ جیاوازی لە ڕەچەڵەک، نەژاد، یان ئایین، لە مافی شارۆمەندیدا لە بەرامبەر قانووندا یەکسانن. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ناکوردانی کوردستان، بەڵام ئەم مافە هەرگیز نابێت ببێتە هۆی لاوازکردنی پابەندبوون بە دەستوور و سەروەریی دەوڵەتی کوردستان، بەڵکو دەبێت بە یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو و یەکگرتوو گەشە بکات کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی جیاوازییەکان و فرەیی ڕەنگەکانی نێوخۆی کوردستان دامەزرا بێت، کە هەموو پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکانی کوردستان لەخۆ بگرێت. ئەمە ئەرکی دەوڵەتە کە زمانی کوردی بۆ ئەو کوردانە بگەڕێنێتەوە کە لە ئەنجامی تواندنەوە و گواستنەوەی زمانییەوە لە دەستیان داوە. بەڵێندارێتی دەستووریی ئەوە دەسەپێنێ کە ئەرکی دەوڵەتە بە وارگێڕیی دروست زمانی کوردی بۆ خۆیان و نەوەکانی دواتریان بگەڕێنێتەوە، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پاراستنی ناسنامەی کوردبوون بە شێوازی دامەزراوەیی، چونکە زمانی کوردی درێژەدارییەتی مێژوویی و بەشێکی دانەبڕاوی ناسنامەی هەزاران ساڵەی نەتەوەیی و وارگەی نەتەوەیی کوردستانە و فەرمییەتی زمانی کوردی هەموو زاراوەکان دەگرێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پێویستە لێکدانەوەی قانوونی جیاوازیی بنەڕەتیی نێوان کوردبوون\"},{\"text\":\" و کوردستانیبوون\"},{\"text\":\" وەک گەوهەریی بنەڕەتی کوردستانیزم\"},{\"text\":\" جێگیر بکات. کوردبوون ژێرخانی بوونناسانەی هەستی نەتەوەیی کوردە و دەرخەری پەیوەندیی ڕەچەڵەکی، مێژوویی، کولتوری و وارناسانەیە، کە لە ڕێگەی ڕەچەڵەکی کوردییەوە دەگوێزرێتەوە یان لە ڕێگەی خۆئاگایی، هاوئاگایی و هەستی ناسنامەی ڕەچەڵەکمەندانەی کوردییەوە دەچەسپێت و گەشە دەکات و دەوڵەتی کوردستان پێویستە پاراستنی ناسنامەی کوردبوون بە شێوازی دامەزراوەیی لە دەستوور، قانوونی بنەڕەتی و لاوەکییەکاندا مسۆگەر بکات. لە کاتێکدا کوردستانیزم (کوردستانیبوون) پێوەبەستەییەکی بنەڕەتییە بە وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک وڵات و خاک، کە بنەمای قانوونیی و دەستووری هاووڵاتیبوونی کوردستانییە و مافی نیشتەجێبوون و ژیان لەسەر خاکی کوردستان مسۆگەر دەکات؛ ئەمە واتای ئەوەیە کە شارۆمەندی کوردستانی\"},{\"text\":\" بریتییە لە کۆی کوردان و ناکوردانی نیشتەجێی کوردستان کە خاوەنی پلەی شارۆمەندییەتین و بەبێ جیاوازی لە ڕەچەڵەک، نەژاد، یان ئایین، لە مافی شارۆمەندیدا لە بەرامبەر قانووندا یەکسانن. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی \"},{\"text\":\"ناکوردانی کوردستان، بەڵام ئەم مافە هەرگیز نابێت ببێتە هۆی لاوازکردنی پابەندبوون بە دەستوور و سەروەریی دەوڵەتی کوردستان، بەڵکو دەبێت بە یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو و یەکگرتوو گەشە بکات کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی جیاوازییەکان و فرەیی\"},{\"text\":\" ڕەنگەکانی نێوخۆی کوردستان دامەزرا بێت، کە هەموو پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکانی کوردستان لەخۆ بگرێت. ئەمە ئەرکی دەوڵەتە کە زمانی کوردی بۆ ئەو کوردانە بگەڕێنێتەوە کە لە ئەنجامی تواندنەوە و گواستنەوەی زمانییەوە لە دەستیان داوە. بەڵێندارێتی دەستووریی ئەوە دەسەپێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ئەرکی دەوڵەتە بە وارگێڕیی دروست زمانی کوردی بۆ خۆیان و نەوەکانی دواتریان بگەڕێنێتەوە، وەک بەشێکی دانەبڕاو لە پاراستنی ناسنامەی کوردبوون بە شێوازی دامەزراوەیی، چونکە زمانی کوردی درێژەدارییەتی مێژوویی و بەشێکی دانەبڕاوی ناسنامەی هەزاران ساڵەی نەتەوەیی و وارگەی نەتەوەیی کوردستانە و فەرمییەتی زمانی کوردی هەموو زاراوەکان دەگرێتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p100\",\"sourceIndex\":100,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی دەوڵەتی کوردستان بەر لە هەر شتێک گەوهەری بوونایەتی ڕەسەن، دانەبڕاو، سەوداهەڵنەگر و هەردەمیی نەتەوەی کوردە؛ دەوڵەتی کوردستان، ئامراز پێویست بۆ ڕایەداری ئەم سەروەرییە بەسەر خاکی پیرۆزی کوردستانە. هیچ دەسەڵاتێک، تەنانەت ئەوانەی بە شێوەیەکی دیموکراتیش هەڵبژێردرابن، بۆی نییە بە ناوی نەتەوەوە دەستبەرداری بچووکترین بەشی ئەم سەروەرییە ببێت، چونکە نەتەوەی کورد خاوەنی ڕەسەنی سەروەرییە. پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و نەهێشتنی نەیارشەیدایی، دەبێت وەک بنەمایەکی دەستووریی قووڵ لێکبدرێتەوە، کە مەبەست لێی نەک تەنیا دانەدواوەی بیردۆزێک، بەڵکو مەبەست لێی نەهێشتنی دۆخێکە کە کورد بە تاک یان بە کۆ تێیدا تووشی ئەوینداری بۆ دوژمن بووە، بەڵام ئەمە لە چوارچێوەیەکی وارگێڕیی و نەتەوەییدا ڕوو دەدات و پێویستی بە بەرەنگاربوونەوەی هزریی و قانوونی هەیە؛ و دەکرێت دڵسۆزی بۆ داگیرکەر لە پێناو بەرژەوەندیی کاتی، بە ڕەفتارێکی تاوانبارانە؛ واتا تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی و وەک کردەی پچڕاندنی پەیوەندی نێوان نەتەوە و ویستی گەوهەریی خۆی دادەنرێت و دەکەوێتە چوارچێوەی تاوانی دژ بە پەڕگاڵی دەستوورییەوە. دەستوور داخوازی دانەدواوەی ڕەهای هەر ئایدیۆلۆژیایەک دەکات کە هەوڵی سڕینەوەی ئەم پەیوەندییە بنەڕەتییە بدات یان شوناسی نەتەوەیی بە شتێکی هەڵبژاردەیی یان کاتی وێنا بکات، چونکە هەر کردەوەیەک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان بە ڕەزامەندی یان مەرجی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە، بە ناپاکی لە هاوئاگایی نەتەوەیی و تاوانی بنەڕەتیی دەستووری هەژمار دەکرێت. ئەرکی دەوڵەت وەک پارێزوان، پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانە؛ ئەم نەک تەنیا بەرگریکردن، بەڵکو دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە پەیڕەو دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی دەوڵەتی کوردستان بەر لە هەر شتێک گەوهەری بوونایەتی ڕەسەن، دانەبڕاو، سەوداهەڵنەگر و هەردەمیی نەتەوەی کوردە؛ دەوڵەتی کوردستان، ئامراز پێویست بۆ ڕایەداری\"},{\"text\":\" ئەم سەروەرییە بەسەر خاکی پیرۆزی کوردستانە. هیچ دەسەڵاتێک، تەنانەت ئەوانەی بە شێوەیەکی دیموکراتیش هەڵبژێردرابن، بۆی نییە بە ناوی نەتەوەوە دەستبەرداری بچووکترین بەشی ئەم سەروەرییە ببێت، چونکە نەتەوەی کورد خاوەنی ڕەسەنی سەروەرییە. پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و نەهێشتنی نەیارشەیدایی\"},{\"text\":\"، دەبێت وەک بنەمایەکی دەستووریی قووڵ لێکبدرێتەوە، کە مەبەست لێی نەک تەنیا دانەدواوەی بیردۆزێک، بەڵکو مەبەست لێی نەهێشتنی دۆخێکە کە کورد بە تاک یان بە کۆ تێیدا تووشی ئەوینداری بۆ دوژمن\"},{\"text\":\" بووە، بەڵام ئەمە لە چوارچێوەیەکی وارگێڕیی و نەتەوەییدا ڕوو دەدات و پێویستی بە بەرەنگاربوونەوەی هزریی و قانوونی هەیە؛ و دەکرێت دڵسۆزی بۆ داگیرکەر لە پێناو بەرژەوەندیی کاتی، بە ڕەفتارێکی تاوانبارانە؛ واتا تاوانی باڵای ناپاکیی نیشتمانی و وەک کردەی پچڕاندنی پەیوەندی نێوان نەتەوە و ویستی گەوهەریی خۆی دادەنرێت و دەکەوێتە چوارچێوەی تاوانی دژ بە پەڕگاڵی دەستوورییەوە. دەستوور داخوازی دانەدواوەی ڕەهای هەر ئایدیۆلۆژیایەک دەکات کە هەوڵی سڕینەوەی ئەم پەیوەندییە بنەڕەتییە بدات یان شوناسی نەتەوەیی بە شتێکی هەڵبژاردەیی یان کاتی وێنا بکات، چونکە هەر کردەوەیەک کە هەوڵ بدات ڕەوایەتیی \"},{\"text\":\"سەروەریی دەوڵەتی کوردستان بە ڕەزامەندی یان مەرجی هێزێکی دەرەکییەوە ببەستێتەوە، بە ناپاکی لە هاوئاگایی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" و تاوانی بنەڕەتیی دەستووری هەژمار دەکرێت. ئەرکی دەوڵەت وەک پارێزوان، پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانە؛ ئەم نەک تەنیا بەرگریکردن، بەڵکو دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە پەیڕەو دەکات.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p101\",\"sourceIndex\":101,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەسەڵاتی قانووندانان، سەرچاوە و پێکهاتەیەکی هەیە کە لەو هاوئاگاییە نەتەوەییە هەڵدەقوڵێت و دەبێت نوێنەرایەتیی ویستی کۆمەڵیی نەتەوە بکات، نەک بەرژەوەندیی لایەنی کاتی. مەکۆی نیشتمانی (پەرلەمان)، وەک دەسەڵاتی قانووندانان، بە شێوەیەکی لۆژیکیی دەبێت پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی لەگەڵ مەکۆی ژیران (سەنا)، وەک ژووری ژیرمەندی و سەقامگیریی نیشتمانی، هەبێت. مەکۆی ژیران، ئەرکی ژێرخانیکردنی سەقامگیریی فۆڕمی دەستووریی و چاودێریی باڵای بەسەر قانوونەکاندا لە ئەستۆ دەگرێت، بەو واتایەی، دەستوور، هەمیشە وەک ڕێنوێن و سەکۆی سەرووی هەموو قانوونێکی دیکە دەمێنێتەوە. هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان دەبێت بە میتۆدۆلۆژیایەکی توند و قانوونییەوە ڕێکبخرێ کە ڕێگە بە لاساریی قانووندانان نەدات، بەڵکو پابەندبوون بە بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بکاتە پێوەری یەکلاکەرەوە. لەبەر ئەم هۆکارەیە کە بوودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی بە قانوون گەرەنتیی سەربەخۆیی بنەڕەتیی پێدەدرێت، چونکە دادوەران و داخوازکارانی گشتی لە کاتی ڕاژەیاندا خاوەنی سەربەخۆیی تاکەکەسین و دەبێت لە هەر کاریگەرییەکی دەسەڵاتی ڕایەدار یان دارایی بێ پارێزراو بن، و پڕۆسەی لێپرسینەوە و سزادانی دادوەرانیش بە شێوازێکی زۆر توند ڕێکخراوە بۆ پاراستنی شکۆی دادپەروەریی، ئەمەش دڵنیایی دەدات کە دادگای باڵا وەک پارێزەری ڕەهای دەستوور و سەروەریی قانوون دەمێنێتەوە، و بەم شێوەیە پەیوەندیی مەکۆی نیشتمانی لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەری و دامەزراوە سەربەخۆکان لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی تەواو بە سەروەریی قانوونی دەستوور زاڵ دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی قانووندانان، سەرچاوە و پێکهاتەیەکی هەیە کە لەو هاوئاگاییە نەتەوەییە هەڵدەقوڵێت و دەبێت نوێنەرایەتیی ویستی کۆمەڵیی نەتەوە بکات، نەک بەرژەوەندیی لایەنی کاتی. مەکۆی نیشتمانی (پەرلەمان)، وەک دەسەڵاتی قانووندانان، بە شێوەیەکی لۆژیکیی دەبێت پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی لەگەڵ مەکۆی ژیران\"},{\"text\":\" (سەنا)، وەک ژووری ژیرمەندی و سەقامگیریی نیشتمانی، هەبێت. مەکۆی ژیران، ئەرکی ژێرخانیکردنی سەقامگیریی فۆڕمی دەستووریی و چاودێریی باڵای بەسەر قانوونەکاندا لە ئەستۆ دەگرێت، بەو واتایەی، دەستوور، هەمیشە وەک ڕێنوێن و سەکۆی سەرووی هەموو قانوونێکی دیکە دەمێنێتەوە. هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان دەبێت بە میتۆدۆلۆژیایەکی توند و قانوونییەوە ڕێکبخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ڕێگە بە لاساریی قانووندانان نەدات، بەڵکو پابەندبوون بە بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بکاتە پێوەری یەکلاکەرەوە. لەبەر ئەم هۆکارەیە کە بوودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی\"},{\"text\":\" بە قانوون گەرەنتیی سەربەخۆیی بنەڕەتیی پێدەدرێت، چونکە دادوەران و داخوازکارانی گشتی لە کاتی ڕاژەیاندا خاوەنی سەربەخۆیی تاکەکەسین و دەبێت لە هەر کاریگەرییەکی دەسەڵاتی ڕایەدار\"},{\"text\":\" یان دارایی بێ پارێزراو بن، و پڕۆسەی لێپرسینەوە و سزادانی دادوەرانیش بە شێوازێکی زۆر توند ڕێکخراوە بۆ پاراستنی شکۆی دادپەروەریی، ئەمەش دڵنیایی دەدات کە دادگای باڵا\"},{\"text\":\" وەک پارێزەری ڕەهای دەستوور و سەروەریی قانوون دەمێنێتەوە، و بەم شێوەیە پەیوەندیی مەکۆی نیشتمانی لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەری و دامەزراوە سەربەخۆکان لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی تەواو بە سەروەریی قانوونی دەستوور زاڵ دەکرێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p102\",\"sourceIndex\":102,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بەردەوام جیاوازیی بکات لەنێوان مافە تاکەکەسییەکانی شارۆمەند و ئەرکە نیشتمانییەکان؛ ئەم دەستوورە جەخت لەسەر ئەو ڕاستەواییە دەکاتەوە کە مانەوەی تاک بەستراوە بە مانەوەی ژینگەی وارگێڕیی، کە ئەویش دەوڵەتە، بۆیە ئەرکی باڵای نیشتمانی وەک بنەمای سەرەکی دادەنرێت. سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان ئەرکی قانوونیی و نیشتمانیی وارپارێزیی و پاراستنی سەروەریی نەتەوەییان لەسەر شانە، ئەمەش نەک تەنیا لە ڕێگەی ئامادەیی بۆ بەرگریکردن لە کاتی شەڕدا، بەڵکوو لە ڕێگەی بەشداریی چالاک لە دامەزراوەکانی کوردستان و وەفاداریی بێ مەرج بە پرەنسیپە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت ڕایی دەکرێت، دەکرێت کەسێک خۆی لەم ئەرکە نەتەوەییە دانەبڕێت و هێشتا بەرهەمە مادی و مەعنەوییەکانی دەوڵەت بخوات؟ ئامانجی بەرگری نیشتمانی نەک هەر بەرگریکردن، بەڵکو پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانە، کە بە پێڕەوکردنی دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە جێبەجێ دەکرێت؛ ئەم دۆکترینیی وارگێڕییە، فەلسەفەی دامەزراندنی هێزی بەرگریی نیشتمانی (ئارتەش)، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی و پەڕگاڵی نێوخۆیی و پۆلیسی نیشتمانییە کە پێکەوە کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی پێکدەهێنن، کە پارێزەری ڕەهای سەقامگیریی کوردستانن. بنەماکانی ئابووریی نیشتمانیی کۆماری کوردستان دەبێت لەسەر بنەمای سەرمایەداریی نیشتمانی و ئابووریی فرەبناغە دامەزرێن، کە ئامانجی سەرەکییان بریتییە لە دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و خۆشبژێویی گشتی وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت، و ناکرێت دەوڵەتێک سەروەریی ڕەبەقی هەبێت بەبێ سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی. سەروەریی دەوڵەت بەسەر سامانە سروشتییەکاندا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخرێ کە بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی مسۆگەر بکات، چونکە ئەم سامانانە مڵکی نەوەکانی داهاتووشن. ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی و گەشەی ڕاوەستاو پێویستی بە دامەزراندنی بانکی ناوەندیی کوردستان و کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی هەیە، بۆ ئەوەی ببنە قەڵغانی بەرگریی لە بەرامبەر شۆکە دەرەکییەکان و دەستێوەردانە ئابوورییە بیانییەکان، بەشێوەیەک کە ئاسایشی خۆراک و سەربەخۆیی کشتوکاڵی بپارێزرێت و پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی بکاتە بنەمای بازرگانیی نێودەوڵەتی. ئابووریی دەبێت وەک ئامرازێک بۆ نواندنی شارستانیەت و گەڕیاریی نیشتمانی کار بکات، کە تێیدا پشتیوانی لە داهێنانی ئابووری و پڕۆژەی نوێباو دەکرێت بۆ بەدەستهێنانی پێگەیەکی ڕکابەر لە گۆڕەپانی جیهانیدا، ئەمە نەک تەنیا خواستێکی ئابوورییە، بەڵکوو ئەرکێکی بوونایەتی و دەستوورییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بەردەوام جیاوازیی بکات لەنێوان مافە تاکەکەسییەکانی شارۆمەند و ئەرکە نیشتمانییەکان؛ ئەم دەستوورە جەخت لەسەر ئەو ڕاستەواییە دەکاتەوە کە مانەوەی تاک بەستراوە بە مانەوەی ژینگەی وارگێڕیی، کە ئەویش دەوڵەتە، بۆیە ئەرکی باڵای نیشتمانی وەک بنەمای سەرەکی دادەنرێت. سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان ئەرکی \"},{\"text\":\"قانوونیی و نیشتمانیی وارپارێزیی و پاراستنی سەروەریی نەتەوەییان لەسەر شانە، ئەمەش نەک تەنیا لە ڕێگەی ئامادەیی بۆ بەرگریکردن لە کاتی شەڕدا، بەڵکوو لە ڕێگەی بەشداریی چالاک لە دامەزراوەکانی کوردستان و وەفاداریی بێ مەرج بە پرەنسیپە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت ڕایی دەکرێت، دەکرێت کەسێک خۆی لەم ئەرکە نەتەوەییە دانەبڕێت و هێشتا بەرهەمە مادی و مەعنەوییەکانی دەوڵەت بخوات؟ ئامانجی بەرگری نیشتمانی نەک هەر بەرگریکردن، بەڵکو پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستانە، کە بە پێڕەوکردنی دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە جێبەجێ دەکرێت؛ ئەم دۆکترینیی وارگێڕییە، فەلسەفەی دامەزراندنی هێزی بەرگریی نیشتمانی (ئارتەش)، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی و پەڕگاڵی نێوخۆیی و پۆلیسی نیشتمانییە کە پێکەوە کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی پێکدەهێنن، کە پارێزەری ڕەهای سەقامگیریی کوردستانن. بنەماکانی ئابووریی نیشتمانیی کۆماری کوردستان دەبێت لەسەر بنەمای سەرمایەداریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و ئابووریی فرەبناغە دامەزرێن، کە ئامانجی سەرەکییان بریتییە لە دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و خۆشبژێویی گشتی وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت، و ناکرێت دەوڵەتێک سەروەریی ڕەبەقی هەبێت بەبێ سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی. سەروەریی دەوڵەت بەسەر سامانە سروشتییەکاندا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی مسۆگەر بکات، چونکە ئەم سامانانە مڵکی نەوەکانی داهاتووشن. ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی و گەشەی ڕاوەستاو پێویستی بە دامەزراندنی بانکی ناوەندیی کوردستان و کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" هەیە، بۆ ئەوەی ببنە قەڵغانی بەرگریی لە بەرامبەر شۆکە دەرەکییەکان و دەستێوەردانە ئابوورییە بیانییەکان، بەشێوەیەک کە ئاسایشی خۆراک و سەربەخۆیی کشتوکاڵی بپارێزرێت و پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی بکاتە بنەمای بازرگانیی نێودەوڵەتی. ئابووریی دەبێت وەک ئامرازێک بۆ نواندنی شارستانیەت و گەڕیاریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" کار بکات، کە تێیدا پشتیوانی لە داهێنانی ئابووری و پڕۆژەی نوێباو دەکرێت بۆ بەدەستهێنانی پێگەیەکی ڕکابەر لە گۆڕەپانی جیهانیدا، ئەمە نەک تەنیا خواستێکی ئابوورییە، بەڵکوو ئەرکێکی بوونایەتی و دەستوورییە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p103\",\"sourceIndex\":103,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان لەسەر پرەنسیپە ڕێنوێنەرەکانی سەربەخۆیی ڕەبەق و نەگۆڕ و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دامەزراون. پەیوەندیی نێوان قانوونی کوردستان و قانوونی نێودەوڵەتی بە شێوازێک ڕێک دەخرێ کە قانوونی نێوخۆیی هەمیشە لە سەرووی هەموو ڕێککەوتننامەیەکی نێودەوڵەتییەوە بێت و هەرگیز ڕێگە بە سەودا لەسەر بەشێک لە مافە ڕەهاکانمان لە پێناو دانپێدانانێکی کاتی نادرێت، چونکە ئەمە دژی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور و سەروەریی نەتەوەییە. لەم چوارچێوەیەدا، دیاسپۆرای کورد وەک قووڵایی ستراتیژیی کوردستان پێناسە دەکرێت و دەوڵەت بەرپرسیارە لە وارگێڕیی دروستی ئەوان و بەستنەوەی کولتووری و فەرهەنگی بە نیشتمانەوە. هاوکات، پەیوەندیی مێژوویی و پەیمانی ستراتیژی لەگەڵ نەوەکانی ماد و پەیوەندییە ستراتیژییەکان لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و بەرەنگاربوونەوەی دژەجووبوون وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دۆکترینی وارگێڕیی دەرەوە دەچەسپێنرێن، کە ئاماژەیە بۆ هاوسەنگیی ستراتیژیی نەتەوە و بەرەنگاربوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر وەک ئەرکێکی دەستووریی.\",\"runs\":[{\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان\"},{\"text\":\" لەسەر پرەنسیپە ڕێنوێنەرەکانی سەربەخۆیی ڕەبەق و نەگۆڕ و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی \"},{\"text\":\"دامەزراون. پەیوەندیی نێوان قانوونی کوردستان و قانوونی نێودەوڵەتی بە شێوازێک ڕێک دەخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"قانوونی نێوخۆیی هەمیشە لە سەرووی هەموو ڕێککەوتننامەیەکی نێودەوڵەتییەوە بێت و هەرگیز ڕێگە بە سەودا لەسەر بەشێک لە مافە ڕەهاکانمان لە پێناو دانپێدانانێکی کاتی نادرێت، چونکە ئەمە دژی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور و سەروەریی\"},{\"text\":\" نەتەوەییە. لەم چوارچێوەیەدا، دیاسپۆرای کورد وەک قووڵایی ستراتیژیی کوردستان پێناسە دەکرێت و دەوڵەت بەرپرسیارە لە وارگێڕیی دروستی ئەوان و بەستنەوەی کولتووری و فەرهەنگی بە نیشتمانەوە. هاوکات، پەیوەندیی مێژوویی و پەیمانی ستراتیژی لەگەڵ نەوەکانی ماد و پەیوەندییە ستراتیژییەکان لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و بەرەنگاربوونەوەی دژەجووبوون وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دۆکترینی وارگێڕیی دەرەوە دەچەسپێنرێن، کە ئاماژەیە بۆ هاوسەنگیی ستراتیژیی نەتەوە و بەرەنگاربوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر\"},{\"text\":\" وەک ئەرکێکی دەستووریی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p104\",\"sourceIndex\":104,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەوڵەتی کوردستان پابەند دەکرێت بە پەرەپێدانی چەمکی دەوڵەتی ژیر، کە تێپەڕاندنی پەرگاڵی کارگێڕییە بەرەو گەرەنتیی سەربەخۆیی تەکنۆلۆژیی و دیجیتاڵیی نەتەوە. بنەما دەستوورییەکانی دەوڵەتی ژیر دەبێت ببنە چوارچێوەیەک بۆ ڕاژە گشتییەکان و دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری و بەدیهێنانی شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی و پەڕگاڵی دیموکراسیی دیجیتاڵی. لە سەردەمی ئێستادا، پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵی مافێکی لاوەکی نییە، بەڵکو مافێکی بنەڕەتی و ئەرکێکی ڕەهای دەوڵەتە؛ بۆیە دامەزراندنی دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی و ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی لەم چوارچێوەیەدا بە پێویستییەکی ژینەکیی دادەنرێت بۆ ئەوەی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنۆلۆژیا بە توندی ڕێکبخەن، چونکە ئاسایشی ئەلیکترۆنی بەشێکی دانەبڕاوە لە ئاسایشی نەتەوەیی گشتگیر.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی کوردستان\"},{\"text\":\" پابەند دەکرێت بە پەرەپێدانی چەمکی دەوڵەتی ژیر، کە تێپەڕاندنی پەرگاڵی کارگێڕییە بەرەو گەرەنتیی سەربەخۆیی تەکنۆلۆژیی و دیجیتاڵیی نەتەوە. بنەما دەستوورییەکانی دەوڵەتی ژیر دەبێت ببنە چوارچێوەیەک بۆ ڕاژە گشتییەکان و دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری و بەدیهێنانی شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی و پەڕگاڵی دیموکراسیی دیجیتاڵی. لە سەردەمی ئێستادا، پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵی مافێکی لاوەکی نییە، بەڵکو مافێکی بنەڕەتی و ئەرکێکی ڕەهای دەوڵەتە؛ بۆیە دامەزراندنی دەستەی نیشتمانیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی و ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی لەم چوارچێوەیەدا بە پێویستییەکی ژینەکیی دادەنرێت بۆ ئەوەی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنۆلۆژیا بە توندی ڕێکبخەن، چونکە ئاسایشی ئەلیکترۆنی بەشێکی دانەبڕاوە لە ئاسایشی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" گشتگیر.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p105\",\"sourceIndex\":105,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ڕەوایەتیی دەسەڵات لە توانای دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت و گەشەپێدانی شایستەسالاری وەک بنەمای هێزی دەوڵەتدا دەبینرێتەوە. مانەوەی دەسەڵات سەربەخۆ لەژێر سایەی گەندەڵکاران و جەردەسالاراندا ناشۆیە، بۆیە تاوانی جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت بە تاوانێکی باڵا هەژمار دەکرێت و دەبێت بە دامەزراندنی دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و ژمێریاریی گشتی و چاودێریی کارایی لە دەزگاکانی دەوڵەتدا، بە توندی بەرەنگاری بکرێتەوە. لە هەمان ئاستدا، پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر ئەرکێکی هەردەمیی دەوڵەتە و پاراستن و ساغکردنەوەی دیمۆگرافیای نەتەوەیی وەک بەندێکی نەگۆڕ جێگیر دەکرێت، چونکە نەتەوەیەک کە دیمۆگرافیا و کولتووری دەشێوێنرێت، وارگەی بوونایەتیی خۆی لەدەست دەدات. ئەرکی دەسەلاتە کە بێپسانەوە بۆ بەهێزکردنی دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ و نووسینگەی پارێزەری گشتی و بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر ئایین و باوەڕەکان کار بکات، بۆ ئەوەی لە دادپەروەریی گشتگیر و سەروەریی قانوون بەسەر هەموواندا دڵنیایی بدات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەوایەتیی دەسەڵات لە توانای دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت و گەشەپێدانی شایستەسالاری\"},{\"text\":\" وەک بنەمای هێزی دەوڵەتدا دەبینرێتەوە. مانەوەی دەسەڵات سەربەخۆ لەژێر سایەی گەندەڵکاران و جەردەسالاراندا ناشۆیە، بۆیە تاوانی جەردەسالاری\"},{\"text\":\" و داڕزاندنی دەوڵەت بە تاوانێکی باڵا هەژمار دەکرێت و دەبێت بە دامەزراندنی دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی\"},{\"text\":\" و ژمێریاریی گشتی و \"},{\"text\":\"چاودێریی کارایی لە دەزگاکانی دەوڵەتدا، بە توندی بەرەنگاری بکرێتەوە. لە هەمان ئاستدا، پاراستنی شوناسی نەتەوەیی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر ئەرکێکی هەردەمیی دەوڵەتە و پاراستن و ساغکردنەوەی دیمۆگرافیای نەتەوەیی وەک بەندێکی نەگۆڕ جێگیر دەکرێت، چونکە نەتەوەیەک کە دیمۆگرافیا و کولتووری دەشێوێنرێت، وارگەی بوونایەتیی خۆی لەدەست دەدات. ئەرکی دەسەلاتە کە بێپسانەوە بۆ بەهێزکردنی دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ\"},{\"text\":\" و نووسینگەی پارێزەری گشتی و بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر ئایین و باوەڕەکان کار بکات، بۆ ئەوەی لە دادپەروەریی گشتگیر و سەروەریی قانوون\"},{\"text\":\" بەسەر هەموواندا دڵنیایی بدات.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p106\",\"sourceIndex\":106,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لەسەر بنەمای پەیمانی وارپارێزی و ئەرکی بوونناسانە پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بێوچان جیاکارییەکی ورد و بنەڕەتی لەنێوان مافە تاکەکەسییەکانی شارۆمەند و ئەرکە باڵا نیشتمانییەکان بکات، چونکە ئەم دەستوورە جەخت لەسەر ئەو ڕاستییە دەكاتەوە کە مانەوەی تاک لە دەرەوەی ژینگەی وارگێڕیی، کە دەوڵەتە، ناشۆیە؛ بۆیە ئەرکی باڵای نیشتمانی وەک بنەمایەکی ژینەکی و سەرەکی دادەنرێت و بەرژەوەندیی گشتی هەمیشە پێش بەرژەوەندیی تایبەتی دەکەوێت. سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان، بەبێ جیاوازی، ئەرکی قانوونیی و نیشتمانیی وارپارێزیی و پاراستنی سەروەریی نەتەوەییان لەسەر شانە، ئەمەش نەک ئەرکێکی ڕووکەش، بەڵکو پەیمانێکی بوونناسانەیە کە نەک تەنیا لە ڕێگەی ئامادەیی جەستەیی بۆ بەرگریکردن لە کاتی جەنگدا، بەڵکوو لە ڕێگەی بەشداریی چالاک و هۆشمەندانە لە دامەزراوەکانی کوردستان و وەفاداریی بێ مەرج بە پرەنسیپە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت ڕایی دەکرێت. مافی سوودمەندبوون لە بەرهەمە شتەکی و واتاییەکانی دەوڵەت و ژیان لە سایەی ئاسایشەکەیدا، بە شێوەیەکی ئۆرگانیکی بەندە بە ئەنجامدانی ئەم ئەرکە نەتەوەییەوە و هەر چەشنە دابڕانێک لێی، دژی لۆژیکی دادپەروەری و پێچەوانەی پەیمانی پیرۆزی هاووڵاتیبوونە. ئامانجی بەرگری نیشتمانی لەم دەستوورەدا نەک هەر بەرگریکردنی سادە، بەڵکو بریتییە لە پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان کە بە پێڕەوکردنی \\\"دۆکترینی بەرگریی چالاک\\\" و \\\"پاراستنی پێشوەختە\\\" جێبەجێ دەکرێت؛ ئەم دۆکترینیی وارگێڕییە، فەلسەفەی دامەزراندنی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەییە کە پێکهاتووە لە هێزی بەرگریی نیشتمانی، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی و پۆلیسی نیشتمانی، کە پێکەوە وەک یەکەیەکی ژینەکی کار دەکەن بۆ ئەوەی ببنە پارێزەری ڕەهای سەقامگیریی بوونایەتیی کوردستان و ڕێگری لە هەر هەڕەشەیەک بکەن کە ئامانجی شێواندنی ناسنامە یان داگیرکردنی وارگەی نەتەوەیی بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لەسەر بنەمای پەیمانی وارپارێزی\"},{\"text\":\" و ئەرکی بوونناسانە پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بێوچان جیاکارییەکی ورد و بنەڕەتی لەنێوان مافە تاکەکەسییەکانی شارۆمەند و ئەرکە باڵا نیشتمانییەکان بکات، چونکە ئەم دەستوورە جەخت لەسەر ئەو ڕاستییە دەكاتەوە کە مانەوەی تاک لە دەرەوەی ژینگەی وارگێڕیی، کە دەوڵەتە، ناشۆیە؛ بۆیە ئەرکی باڵای نیشتمانی وەک بنەمایەکی ژینەکی و سەرەکی دادەنرێت و بەرژەوەندیی گشتی هەمیشە پێش بەرژەوەندیی تایبەتی دەکەوێت. سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان، بەبێ جیاوازی، ئەرکی قانوونیی و نیشتمانیی وارپارێزیی و پاراستنی سەروەریی نەتەوەییان لەسەر شانە، ئەمەش نەک ئەرکێکی ڕووکەش، بەڵکو پەیمانێکی بوونناسانەیە کە نەک تەنیا لە ڕێگەی ئامادەیی جەستەیی بۆ بەرگریکردن لە کاتی جەنگدا، بەڵکوو لە ڕێگەی بەشداریی چالاک و هۆشمەندانە لە دامەزراوەکانی کوردستان و وەفاداریی بێ مەرج بە پرەنسیپە بنەڕەتییەکانی دەوڵەت ڕایی دەکرێت. مافی سوودمەندبوون لە بەرهەمە شتەکی و واتاییەکانی دەوڵەت و ژیان لە سایەی ئاسایشەکەیدا، بە شێوەیەکی ئۆرگانیکی بەندە بە ئەنجامدانی ئەم ئەرکە نەتەوەییەوە و هەر چەشنە دابڕانێک لێی، دژی لۆژیکی دادپەروەری و پێچەوانەی پەیمانی پیرۆزی هاووڵاتیبوونە. ئامانجی بەرگری نیشتمانی\"},{\"text\":\" لەم دەستوورەدا نەک هەر بەرگریکردنی سادە، بەڵکو بریتییە لە پاراستنی چالاکانەی سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی کوردستان کە بە پێڕەوکردنی \\\"دۆکترینی بەرگریی چالاک\\\" و \\\"پاراستنی پێشوەختە\\\" جێبەجێ دەکرێت؛ ئەم دۆکترینیی وارگێڕییە، فەلسەفەی دامەزراندنی کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەییە کە پێکهاتووە لە هێزی بەرگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و پۆلیسی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، کە پێکەوە وەک \"},{\"text\":\"یەکەیەکی ژینەکی کار دەکەن بۆ ئەوەی ببنە پارێزەری ڕەهای سەقامگیریی بوونایەتیی کوردستان و ڕێگری لە هەر هەڕەشەیەک بکەن کە ئامانجی شێواندنی ناسنامە\"},{\"text\":\" یان داگیرکردنی وارگەی نەتەوەیی بێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p107\",\"sourceIndex\":107,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ژێرخانی ئابووریی نەتەوەیی کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای \\\"سەرمایەداریی نەتەوەیی\\\" و پەرگاڵی ئابووریی فرەبناغە دادەمەزرێت، کە ئامانجی سەرەکییان بریتییە لە دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی ڕەها و دابینکردنی \\\"خۆشبژێویی گشتی\\\" وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت، لەسەر ئەو باوەڕەی کە هەبوونی دەوڵەتێکی خاوەن سەروەریی نەتەوەیی ڕەبەق بەبێ هەبوونی سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی، ناشۆیە. لەم ڕوانگەیەوە، باڵادەستیی دەوڵەت بەسەر سامانە سروشتییەکاندا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخرێ کە بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی مسۆگەر بکات، چونکە ئەم سامانانە مڵکی نەوەکانی داهاتووشن و بەفیڕۆدانیان تاوانە دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی. ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی و گەشەی ڕاوەستاو پرسێکی ژینەکییە و پێویستی بە دامەزراندنی \\\"بانکی ناوەندیی کوردستان\\\" و \\\"کۆڕی باڵای ئابووریی نەتەوەیی\\\" هەیە، بۆ ئەوەی ببنە قەڵغانی بەرگریی لە بەرامبەر شۆکە دەرەکییەکان و دەستێوەردانە ئابوورییە بیانییەکان، بەشێوەیەک کە ئاسایشی خۆراک و سەربەخۆیی کشتوکاڵی بپارێزرێت و پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی بکاتە بنەمای بازرگانیی نێودەوڵەتی. ئابووریی لەم دەستوورەدا دەبێت وەک ئامرازێک بۆ نواندنی شارستانیەت و \\\"گەڕیاریی نەتەوەیی\\\" کار بکات، کە تێیدا پشتیوانی لە داهێنانی ئابووری و پڕۆژەی نوێباو دەکرێت بۆ بەدەستهێنانی پێگەیەکی ڕکابەر لە گۆڕەپانی جیهانیدا، ئەمەش نەک تەنیا ویستێکی ئابوورییە، بەڵکوو ئەرکێکی بوونایەتی و دەستوورییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ژێرخانی ئابووریی نەتەوەیی کۆماری کوردستان لەسەر بنەمای \\\"سەرمایەداریی نەتەوەیی\\\" و پەرگاڵی ئابووریی فرەبناغە دادەمەزرێت، کە ئامانجی سەرەکییان بریتییە لە دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی ڕەها و دابینکردنی \\\"خۆشبژێویی گشتی\\\" وەک ئامانجی دەستووریی دەوڵەت، لەسەر ئەو باوەڕەی کە هەبوونی دەوڵەتێکی خاوەن سەروەریی نەتەوەیی ڕەبەق بەبێ هەبوونی سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی، ناشۆیە. لەم ڕوانگەیەوە، باڵادەستیی دەوڵەت بەسەر سامانە سروشتییەکاندا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی مسۆگەر بکات، چونکە ئەم سامانانە مڵکی نەوەکانی داهاتووشن و بەفیڕۆدانیان تاوانە دژ بە ئاسایشی نەتەوەیی. ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی و گەشەی ڕاوەستاو پرسێکی ژینەکییە و پێویستی بە دامەزراندنی \\\"بانکی ناوەندیی کوردستان\"},{\"text\":\"\\\" و \\\"کۆڕی باڵای ئابووریی نەتەوەیی\\\" هەیە، بۆ ئەوەی ببنە قەڵغانی بەرگریی لە بەرامبەر شۆکە دەرەکییەکان و دەستێوەردانە ئابوورییە بیانییەکان، بەشێوەیەک کە ئاسایشی خۆراک\"},{\"text\":\" و سەربەخۆیی کشتوکاڵی بپارێزرێت و پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی بکاتە بنەمای بازرگانیی نێودەوڵەتی\"},{\"text\":\". ئابووریی لەم دەستوورەدا دەبێت وەک ئامرازێک بۆ نواندنی شارستانیەت و \\\"گەڕیاریی نەتەوەیی\\\" کار بکات، کە تێیدا پشتیوانی لە داهێنانی ئابووری و پڕۆژەی نوێباو دەکرێت بۆ بەدەستهێنانی پێگەیەکی ڕکابەر لە گۆڕەپانی جیهانیدا، ئەمەش نەک تەنیا ویستێکی ئابوورییە، بەڵکوو ئەرکێکی بوونایەتی و دەستوورییە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p108\",\"sourceIndex\":108,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان لەسەر کۆڵەکە ڕێنوێنەکانی سەربەخۆیی ڕەبەق و نەگۆڕ و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دادەمەزرێن. هاوکێشەی نێوان قانوونی کوردستانی و قانوونی نێودەوڵەتی بە شێوازێک ڕێک دەخرێ کە قانوونی کوردستانی هەمیشە باڵادەستیی هەبێت بەسەر هەموو ڕێککەوتننامەیەکی نێودەوڵەتییەوە، بە جۆرێک کە هەر هەوڵێک بۆ سەوداکردن لەسەر بەشێک لە مافە ڕەهاکان لە پێناو دانپێدانانێکی کاتی، وەک پێشێلکاریی دەستووری و لادان لە سەروەریی نەتەوەیی بە توندی وەدوا دەدرێتەوە. ڕوانگەی ستراتیژیی بۆ پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانە و بەرپرسیارێتیی گەردوونی ئاراستە دەکرێت. لەم چوارچێوەیەدا، دیاسپۆرای کورد وەک قووڵایی ستراتیژیی نەتەوە پێناسە دەکرێت و دەوڵەت بەرپرسیارە لە وارگێڕیی دروستی ئەوان و بەستنەوەی کولتووری و فەرهەنگی بە نیشتمانەوە. لە هەمان کاتدا، پەیوەندیی مێژوویی و پەیمانی ستراتیژی لەگەڵ نەوەکانی ماد و پەیوەندییە ستراتیژییەکان لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و بەرەنگاربوونەوەی دژەجووبوون وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دۆکترینی وارگێڕیی دەرەوە دەچەسپێنرێن، کە ئاماژەیە بۆ هاوسەنگیی ستراتیژیی نەتەوە و بەرەنگاربوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر وەک ئەرکێکی دەستووریی و نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوەی کۆماری کوردستان لەسەر کۆڵەکە ڕێنوێنەکانی سەربەخۆیی ڕەبەق و نەگۆڕ و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دادەمەزرێن. هاوکێشەی نێوان قانوونی کوردستانی و قانوونی نێودەوڵەتی بە شێوازێک ڕێک دەخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"قانوونی کوردستانی هەمیشە باڵادەستیی هەبێت بەسەر هەموو ڕێککەوتننامەیەکی نێودەوڵەتییەوە، بە جۆرێک کە هەر هەوڵێک بۆ سەوداکردن لەسەر بەشێک لە مافە ڕەهاکان لە پێناو دانپێدانانێکی کاتی، وەک پێشێلکاریی دەستووری و لادان لە سەروەریی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" بە \"},{\"text\":\"توندی وەدوا دەدرێتەوە. ڕوانگەی ستراتیژیی بۆ پەرگاڵێکی جیهانیی دادپەروەرانە و بەرپرسیارێتیی گەردوونی ئاراستە دەکرێت. لەم چوارچێوەیەدا، دیاسپۆرای کورد وەک قووڵایی ستراتیژیی نەتەوە پێناسە دەکرێت و دەوڵەت بەرپرسیارە لە وارگێڕیی دروستی ئەوان و بەستنەوەی کولتووری و فەرهەنگی بە نیشتمانەوە. لە هەمان کاتدا، پەیوەندیی مێژوویی و پەیمانی ستراتیژی لەگەڵ نەوەکانی ماد و پەیوەندییە ستراتیژییەکان لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل و بەرەنگاربوونەوەی دژەجووبوون وەک بەشێکی دانەبڕاو لە دۆکترینی وارگێڕیی دەرەوە دەچەسپێنرێن، کە ئاماژەیە بۆ هاوسەنگیی ستراتیژیی نەتەوە و بەرەنگاربوونەوەی ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر وەک ئەرکێکی دەستووریی و نەتەوەیی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p109\",\"sourceIndex\":109,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەوڵەتی کۆماری کوردستان چەمکی \\\"دەوڵەتی ژیر\\\" وەک ستراتیژییەتێکی باڵا دەچەسپێنێت، بە جۆرێک کە پەرگاڵی کارگێڕیی پێشکەوتوو تەنیا ئامرازێک نەبێت، بەڵکو ببێتە گەرەنتیی سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی و دیجیتاڵیی نەتەوە. بنەما دەستوورییەکانی ئەم دەوڵەتە، چوارچێوەی ڕاژە گشتییەکان، دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری و بەدیهێنانی ناسنامەی نەتەوەیی دیجیتاڵی دادەڕێژێتەوە. لەم دۆکترینیەدا، پاراستنی زانیارییە کەسییەکان و کەسینەیی دیجیتاڵی، لە پلەی مافێکی لاوەکییەوە بۆ ئاستی مافێکی بنەڕەتی و ئەرکێکی ڕەهای دەوڵەت بەرز دەکرێتەوە؛ لەم سۆنگەیەوە، دامەزراندنی \\\"دەستەی نەتەوەیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\\\" و \\\"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی\\\" بە گەرەکییەکی حاشاهەڵنەگر دادەنرێت بۆ ڕێکخستنی توندی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنەلۆژیا، بەو پێوەرەی کە ئاسایشی ئەلیکترۆنی بەشێکی دانەبڕاو و تەواوکەری ئاسایشی نەتەوەیی گشتگیرە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی کۆماری کوردستان چەمکی \\\"دەوڵەتی ژیر\\\" وەک ستراتیژییەتێکی باڵا دەچەسپێنێت، بە جۆرێک کە پەرگاڵی کارگێڕیی پێشکەوتوو تەنیا ئامرازێک نەبێت، بەڵکو ببێتە گەرەنتیی سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی و دیجیتاڵیی نەتەوە. بنەما دەستوورییەکانی ئەم دەوڵەتە، چوارچێوەی ڕاژە گشتییەکان، دیجیتاڵکردنی دەسەڵاتی دادوەری و بەدیهێنانی ناسنامەی نەتەوەیی دیجیتاڵی دادەڕێژێتەوە. لەم دۆکترینیەدا، پاراستنی زانیارییە کەسییەکان و کەسینەیی دیجیتاڵی، لە پلەی مافێکی لاوەکییەوە بۆ ئاستی مافێکی بنەڕەتی و ئەرکێکی ڕەهای دەوڵەت بەرز دەکرێتەوە؛ لەم سۆنگەیەوە، دامەزراندنی \\\"دەستەی نەتەوەیی ئاسایشی ئەلیکترۆنی\\\" و \\\"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی\\\" بە گەرەکییەکی حاشاهەڵنەگر دادەنرێت بۆ ڕێکخستنی توندی چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنەلۆژیا، بەو پێوەرەی کە ئاسایشی ئەلیکترۆنی بەشێکی دانەبڕاو و تەواوکەری ئاسایشی نەتەوەیی گشتگیرە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p110\",\"sourceIndex\":110,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەسەڵات لە توانای دابینکردنی \\\"خۆشبژێویی گشتی\\\" و جێگیرکردنی \\\"شایستەسالاری\\\" و دابینکردنی ئاسایش بۆ هاوڵاتیانی کوردستان وەک تاکە پێوەری وەرگرتنی بەرپرسیارێتیدا بەرجەستە دەبێت؛ بۆیە چەمکی دەوڵەتی سەربەخۆ و دیاردەی \\\"جەردەسالاری\\\" دوو دژبەری ئاشکران و لە یەک کاتدا کۆنابنەوە. هەر فۆرمێکی گەندەڵی و داڕزانی دامەزراوەیی، وەک هەڵوەشێنەرەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی و \\\"تاوانێکی باڵا\\\" دژ بە شکۆی دەوڵەت پێناسە دەکرێت، کە پێویستە لە ڕێگەی کاراکردنی \\\"دەستەی نەتەوەیی پاکڕەوشتی\\\" و \\\"ژمێریاریی گشتی\\\"ـیەوە بە توندی ڕیشەکێش بکرێت. هاوکات، دەوڵەت ئەرکی پارێزبەندیی لە \\\"کەسایەتیی دیمۆگرافی\\\"ـی نەتەوەکەمان لە ئەستۆ دەگرێت، لەسەر ئەو بنەمایەی کە شێواندنی دیمۆگرافیا و کولتوور، یەکسانە بە لەدەستدانی \\\"وارگەی بوونایەتی\\\"؛ کەواتە \\\"ساغکردنەوەی\\\" نەخشەی دیمۆگرافی وەک بەندێکی نەگۆڕی دەستووری زاڵ دەکرێت. لەم چوارچێوەیەدا، دەسەڵات نوێنەرایەتیی هیچ ئایین و باوەڕێکی تایبەت ناکات، بەڵکو لە ڕێگەی \\\"نووسینگەی پارێزەری گشتی\\\" و \\\"دەستەی نەتەوەیی مافەکانی مرۆڤ\\\"ـەوە، بێلایەنیی ڕەهای خۆی دەپارێزێت بۆ ئەوەی ببێتە چەترێکی دادپەروەر بۆ هەموو پێکهاتەکان و باڵادەستیی قانوون بەسەر هەموواندا وەک یەک جێبەجێ بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەسەڵات لە توانای دابینکردنی \\\"خۆشبژێویی گشتی\\\" و جێگیرکردنی \\\"شایستەسالاری\\\" و دابینکردنی ئاسایش بۆ هاوڵاتیانی کوردستان وەک تاکە پێوەری وەرگرتنی بەرپرسیارێتیدا بەرجەستە دەبێت؛ بۆیە چەمکی دەوڵەتی سەربەخۆ و دیاردەی \\\"جەردەسالاری\\\" دوو دژبەری ئاشکران و لە یەک کاتدا کۆنابنەوە. هەر فۆرمێکی گەندەڵی و داڕزانی دامەزراوەیی، وەک هەڵوەشێنەرەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی و \\\"تاوانێکی باڵا\\\" دژ بە شکۆی دەوڵەت پێناسە دەکرێت، کە پێویستە لە ڕێگەی کاراکردنی \\\"دەستەی نەتەوەیی پاکڕەوشتی\\\" و \\\"ژمێریاریی گشتی\\\"ـیەوە بە توندی ڕیشەکێش بکرێت. هاوکات، \"},{\"text\":\"دەوڵەت ئەرکی پارێزبەندیی لە \\\"کەسایەتیی دیمۆگرافی\"},{\"text\":\"\\\"ـی نەتەوەکەمان لە ئەستۆ دەگرێت، لەسەر ئەو بنەمایەی کە شێواندنی دیمۆگرافیا و کولتوور، یەکسانە بە لەدەستدانی \\\"وارگەی بوونایەتی\\\"؛ کەواتە \\\"ساغکردنەوەی\\\" نەخشەی دیمۆگرافی وەک بەندێکی نەگۆڕی دەستووری زاڵ دەکرێت. لەم چوارچێوەیەدا، دەسەڵات نوێنەرایەتیی هیچ ئایین و باوەڕێکی تایبەت ناکات، بەڵکو لە ڕێگەی \\\"نووسینگەی پارێزەری گشتی\\\" و \\\"دەستەی نەتەوەیی مافەکانی مرۆڤ\\\"ـەوە، بێلایەنیی ڕەهای خۆی دەپارێزێت بۆ ئەوەی ببێتە چەترێکی دادپەروەر بۆ هەموو پێکهاتەکان و باڵادەستیی قانوون بەسەر هەموواندا وەک یەک جێبەجێ بکات.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p111\",\"sourceIndex\":111,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دەستوورە ڕەنگدانەوەی ڕاستەوخۆی کەسایەتی مێژوویی و یەکپارچەی نەتەوەکەمانە، هاواری قانوونیی خودی بەکۆمەڵە — تاسەی مێژوویی، هۆشمەندیی فەلسەفی و ویستمەندیی بێوچانی بۆ سەربەخۆیی بێسنوور و دەوڵەتداریی تەواوە. دەستوور پشت بە \\\"بوونایەتیی بوونسەپێن\\\"ـی کوردستان و ویستی کۆیی نەتەوە و سرووشتی مێژوویی وڵات دەبەستێت؛ هەبوونی کەتوارە ناوەرۆکسازەکەی لە خۆئاگایی نەتەوەیی و لە هەناوی ئەزموونی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێت و بایەخ و بەهای خۆی لە ویستی بێپسانەوەی کوردەوە وەردەگرێت، بۆیە ئەم هێزە هەربووییە لە چوارچێوەی دەقێکی وشکدا بەرتەسک ناکرێتەوە، بەڵکو وەک ڕۆحێکی زیندوو دەمێنێتەوە. \\\"خۆسەرچاوەیی\\\"، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە پڕۆسەی دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە گرێ دەدات؛ واتە دەستوور نەک هەر دەربڕینی قانوونمەندی، بەڵکو لە قووڵبوونەوەی ڕاستەوخۆ لە هەناوی ڕەوتی مێژوویی نەتەوەدا سەری هەڵداوە و بۆ هەموو گۆڕانکارییەکی مێژوویی داهاتوو، پلاتفۆرمێکی ڕەوایی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. دەستوور ڕابەرێکی مێژووییە بۆ تێپەڕین لە قۆناخی ژێردەستی بۆ قۆناخی سەروەریی نەتەوەیی و سەربەخۆیی، بە جۆرێک کە هاوبەرپەرچیی نێوان دەوڵەت، ڕەوایی و دەستوور لە ڕوانگەی دەستوورەوە هەم یەکبین و هەم لێکجیاوازە؛ یەکبین لەو ڕووەوە کە هەرسێکیان لە کەتواری ناسنامەی نەتەوەیی و هەستی نەتەوەییەوە هەڵدەقوڵێن، لێکجیاوازیش لەو ڕووەوە کە هەریەکەیان لە ئاستی جیاوازی پێگەیشتنی کەتواری وارگێڕی و قانوونییدا خۆیان دەردەخەن. لەم هاوکێشەیەدا، دەوڵەت سەرچاوەی دەستوور نییە، بەڵکو ئەوە دەستوورە کە لە \\\"سەروو-دەوڵەت\\\"ـدا وەستاوە و ڕەوایی بە بوونی دەوڵەت دەدات، کەواتە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و پێویستە ملکەچی بێت. ئاواتی مێژوویی نەتەوەی کورد بۆ دەوڵەتی سەربەخۆ، بۆ سەروەریی نەتەوەیی و بۆ بڕیار لەسەر چۆنییەتی بوونایەتیی خۆ وەک نەتەوە و نیشتمانەکەی وەک وڵات، لەم دەقە پیرۆزەدا دەگات بە بەرزترین پلەی دەربڕینی بوونایەتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەستوورە ڕەنگدانەوەی ڕاستەوخۆی کەسایەتی مێژوویی و یەکپارچەی نەتەوەکەمانە، هاواری قانوونیی خودی بەکۆمەڵە — تاسەی مێژوویی، هۆشمەندیی فەلسەفی و ویستمەندیی بێوچانی بۆ سەربەخۆیی بێسنوور و دەوڵەتداریی تەواوە. دەستوور پشت بە \\\"بوونایەتیی بوونسەپێن\\\"ـی کوردستان و ویستی کۆیی نەتەوە و سرووشتی مێژوویی وڵات دەبەستێت؛ هەبوونی کەتوارە ناوەرۆکسازەکەی لە خۆئاگایی نەتەوەیی و لە هەناوی ئەزموونی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێت و بایەخ و بەهای خۆی لە ویستی بێپسانەوەی کوردەوە وەردەگرێت، بۆیە ئەم هێزە هەربووییە لە چوارچێوەی دەقێکی وشکدا بەرتەسک ناکرێتەوە، بەڵکو وەک ڕۆحێکی زیندوو دەمێنێتەوە. \\\"خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\"\\\"، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە پڕۆسەی دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە گرێ دەدات؛ واتە دەستوور نەک هەر دەربڕینی قانوونمەندی، بەڵکو لە قووڵبوونەوەی ڕاستەوخۆ لە هەناوی ڕەوتی مێژوویی نەتەوەدا سەری هەڵداوە و بۆ هەموو گۆڕانکارییەکی مێژوویی داهاتوو، پلاتفۆرمێکی ڕەوایی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. دەستوور ڕابەرێکی مێژووییە بۆ تێپەڕین لە قۆناخی ژێردەستی بۆ قۆناخی سەروەریی نەتەوەیی و سەربەخۆیی، بە جۆرێک کە هاوبەرپەرچیی نێوان دەوڵەت، ڕەوایی و دەستوور لە ڕوانگەی دەستوورەوە هەم یەکبین و هەم لێکجیاوازە؛ یەکبین لەو ڕووەوە کە هەرسێکیان لە کەتواری ناسنامەی نەتەوەیی و هەستی نەتەوەییەوە هەڵدەقوڵێن، لێکجیاوازیش لەو ڕووەوە کە هەریەکەیان لە ئاستی جیاوازی پێگەیشتنی کەتواری وارگێڕی و قانوونییدا خۆیان دەردەخەن. لەم هاوکێشەیەدا، دەوڵەت سەرچاوەی دەستوور نییە، بەڵکو ئەوە دەستوورە کە لە \\\"سەروو-دەوڵەت\\\"ـدا وەستاوە و ڕەوایی بە بوونی دەوڵەت دەدات، کەواتە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و \"},{\"text\":\"پێویستە ملکەچی بێت. ئاواتی مێژوویی نەتەوەی کورد بۆ دەوڵەتی سەربەخۆ، بۆ سەروەریی نەتەوەیی و بۆ بڕیار لەسەر چۆنییەتی بوونایەتیی خۆ وەک نەتەوە و نیشتمانەکەی وەک وڵات، لەم دەقە پیرۆزەدا دەگات بە بەرزترین پلەی دەربڕینی بوونایەتی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p94\"},{\"id\":\"p113\",\"sourceIndex\":113,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"پێشەکی\",\"runs\":[{\"text\":\"پێشەکی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p114\",\"sourceIndex\":114,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئێمە، نەتەوەی کورد، نەوەی ڕەسەنی ئەو مرۆڤانەی کە لە سەرەتای مێژوودا لە سەرانسەری پێدەشتەکان و بەرزەدەشتەکانی زاگرۆس، ئەڵبورز، تۆرۆس و قەوقاز، لەنێوان دەریاکانی مەکران، هۆرموز، کاسپێن، دەریای ڕەش و ناوەڕاست نیشتەجێ بوون، بە گەواهی شوێنەوارە دێرینەکانی وەک قەڵاکورد، وارواسی، وەزمە، شانیدەر، هەزارمەرد، زارزی، بێستوون، گرێ مەرازان و نێڤالی و دەیان ناوەندی ژیاری تر، قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی نەتەوەکەمان لەسەر ئەم خاکە پیرۆزە دەسەلمێنین. لەم خاکەدا، کە لانکەی یەکەمین کۆمەڵگەکانی مرۆیی و پێشەنگی گەشەپێدانی ژیاری بوو، ئێمە بە نیشتەجێبوون و دۆزینەوەی کشتوکاڵ لە شوێنەوارەکانی وەک خرابڕەشک، گرێناڤۆکێ، حەسەنکەیف، چیای نەمرود، شمشارە، نەمرک، شانیدەر، بێستانسوور، چەرمۆ و هاوشێوەکانی، بنەماکانی شارستانییەتی سەرانسەری ئەم ناوچە فراوانەمان داڕشت. وڵاتی ئێمە بە گەواهی گرێمەرازان بێشکەی سەرهەڵدانی یەکەمین ئایینەکانی جیهان بووە، لە بەردنووسەکانی سومەر و دەقە کەونارەکان و کتێبی پیرۆزی موسڵمانان وەک خاکی پیرۆز ئاماژەی پێ دەکرێت، کەشتی نوح لێی دەگیرسێتەوە، هەروەها ئیبراهیم لێی لە دایک دەبێت، بانگەشەی پێغەمبەری دەکات وێجا میترا پیرۆزترین پەیامەکانی خۆی پێ دەگەیەنێتە کورد و مرۆڤانی تر، کە هەتا ئەم ساتەش ژێرخانی کولتوری وڵاتی ئێمەیە و ئایینە پیرۆزە کوردییەکانی ئەزدایی، یارسان و هەڵاوی لێی هاتوونە بوون و کوردستانی دێرین و هەنووکەییەکانی کرد بە کۆمەڵگەیەکی ڕەوشتیی، کە مرۆڤی کورد بەزەییان بۆ یەکتر هەبێ و پارێزگاری لە بوونایەتی بەکۆمەڵی خۆیان و لە مانەوەی یەکتر بکەن. ئەم خاکە، وارگەی نەتەوەیی و مێژوویی نەگۆڕی نەتەوەی کوردە، کە دەکاتە هەمان خاکی میدیای دێرین. بە درێژایی هەزاران ساڵ، ئەم خاکە بووەتە سەکۆی سەنگاندن و پەرەسەندنی شارستانییەتە شکۆمەندەکانی وەک سومەر، ئیلامی، کاسی، سوبارتۆ، گوتی، هوری، میتانی، میدی، پارت، ئادیابین، ساسانی و دەیان یەکە و کولتوری دێرینی تر، کە لەسەر ئەم زەوییە یەکەم جار بناغەی ئاوەزی دەوڵەتیان بنیاد نا و قانوونی لێ هاتە بوون و لە هاوسەنگی کۆمەڵایەتی ژیاون و بەشدارییەکی بنەڕەتی و هەردەمییان لە پێشخستنی ژیانی مرۆڤایەتیدا کردووە. کورد پاشماگگری ڕاستەقینەی هەموو ئەو شارستانییەت و دەوڵەتە مێژووییانەیە، کە لەسەر خاکی کوردستانی مێژوویی دامەزراون. باوانی کورد نەک تەنیا داهێنەری زانست و تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی سەردەمی خۆیان بوون، بەڵکو بنەماکانی کشتوکاڵی پێشکەوتوو، دێرینترین گوند و نیشتەجێبوونەکان، یەکەمین شێوازی دەستەمۆکردنی ئەسپ، کۆنترین پەیوەندییە دیپلۆماسییە تۆمارکراوەکان، یەکەمین نەبەردیی و ڕاپەڕینەکان بەڕووی داگیرکاری و زۆردارییدا لەم خاکەوە دەستیان پێکردووە. لێرە کۆنترین پەرگاڵە دیموکراتییەکانی وەک هەڵبژاردنی پاشا و فەرمانڕەوا لەلایەن گۆتییەکانەوە پێش لە یۆنانییەکان بوونی هەبوو، نموونەی دەسەڵاتداریی سەقامگیر و ئاوەدانیی وەک سەردەمی فەرمانڕەوایی کاشییەکان لە دۆڵی دووڕووبار تۆمار کراوە. پاشایەتیی ئادیابین وەک نموونەیەکی دیار لەنێو سنووری ئەم خاکە مێژووییەدا، هێمای دەخۆگرتنی دانیشتووانی نەکوردی وڵاتی کورد لەسەر بنەمای ڕێز و پاراستن و پابەندبوون بە بەها بنەڕەتییەکانی شکۆمەندی، مانەوە و بەرەنگاربوونەوەی زۆردارییە، کە پێکەوە خاوەندارییەتی لێ دەکەین و مێژووی نەتەوەییمان دەوڵەمەند دەکات. سەروەریی ڕەبەق و بێ مەرج بەسەر خاکی کوردستاندا، تەنیا و تەنیا دەرفێکی گەردوونی و مافی ڕەوا و قانوونیی نەتەوەی کوردە، کە سەرەتا لە قووڵایی مێژوو و ڕەسەنایەتی بوونمان و دواتر لە بەڵگەنامە قانوونییەکان و بنەما نێودەوڵەتییەکانی وەک چارتەری ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ یەکسانی نەتەوەکان و خۆبڕیاردەری خۆیانەوە سەرچاوە دەگرێت. هیچ هێز و یەکەیەکی دیکە، چ ناوخۆیی و چ بیانی، مافی دەستدرێژی و سەپاندنی سەروەریی بەسەر کوردستاندا نییە. ئەو هێز و قەوارانەی کە لە قۆناغەکانی مێژوودا بە زۆر و بە زۆرداری خۆیان بەسەر کوردستاندا سەپاندووە، ناقانوونیی و داگیرکەر بوون و هیچ ڕەوایەتییەکیان نییە و هێز و دەسەڵاتیان بەسەر کوردستاندا لەدژی خواست و ویستی نەتەوەکەمان و ئەم قانوون بنەڕەتییەیە کە بناغەی هەبوونی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستانە. لە درێژەی تێکۆشانی سەدان ساڵەی نەتەوەییماندا بۆ وەدیهێنانی ئاواتی لەمێژینەی سەربەخۆیی، شکۆمەندی و پاش قوربانیی و تێچووی زۆر لە ڕێگای ڕزگاری نەتەوەییدا، لە ساڵی ١٩٤٦ كۆماری كوردستان لە مهاباد دامەزرا وەك یەکەم دەوڵەتی سەربەخۆی نەتەوەیی لە سەردەمی مۆدێرندا بە سەرۆكایەتیی پێشەوا قازی محەممەد، کە نوێنەرایەتیی ویستمەندیی نەتەوەکەمانی دەکرد بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی خۆمان لەسەر خاکی خۆمان. هەرچەندە ئەم کۆمارە تەمەنکورت بوو و بە پیلانی هاوبەشی هێزە داگیرکەر و دەرەکيیەکان ڕووخێنرا و پێشەوا و هاوڕێیانی گیانی خۆیان بەخشی، بەڵام ڕۆح و ڕێبازەکەیان بووە چرای ڕێگای خەباتگێڕان و نەوەکانی دوای خۆیان، بۆ درێژەدان بە تێکۆشان لەپێناو دەوڵەت و سەربەخۆیی. ئێمە، نەتەوەی کورد و کۆمەڵی کوردستان، لەم ساتە مێژووییە چارەنووسسازەدا کە ویستمەندیی ئازادانەمان و ئاواتە کۆنەکانمان بۆ سەربەخۆیی و ئازادیی ڕەها گەیشتووەتە قۆناغی پشکووتن وەك پاشماگگری ئەم مێژووە دێرینە و لەسەر ڕێبازی پیرۆزی پێشەوا قازی محەممەد و شەهیدانی ڕێگای ڕزگاریی نیشتمان، بە هەستكردن بە شكۆمەندیی و بەرپرسیارێتییەكی مێژوویی، ئەم دەستوورە وەك قانوونی بنەڕەتی و پەیماننامەیەکی نیشتمانیی یەکگرتوو، بۆ دامەزراندنەوەی دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستان بە فۆڕمی كۆمار ڕادەگەیەنین.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئێمە، نەتەوەی کورد، نەوەی ڕەسەنی ئەو مرۆڤانەی کە لە سەرەتای مێژوودا لە سەرانسەری پێدەشتەکان و بەرزەدەشتەکانی زاگرۆس، ئەڵبورز، تۆرۆس و قەوقاز، لەنێوان دەریاکانی مەکران، هۆرموز، کاسپێن، دەریای ڕەش و ناوەڕاست نیشتەجێ بوون، بە گەواهی شوێنەوارە دێرینەکانی وەک قەڵاکورد، وارواسی، وەزمە، شانیدەر، هەزارمەرد، زارزی، بێستوون، گرێ مەرازان و نێڤالی و دەیان ناوەندی ژیاری تر، قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی نەتەوەکەمان لەسەر ئەم خاکە پیرۆزە دەسەلمێنین. لەم خاکەدا، کە لانکەی یەکەمین کۆمەڵگەکانی مرۆیی و پێشەنگی گەشەپێدانی ژیاری بوو، ئێمە بە نیشتەجێبوون و دۆزینەوەی کشتوکاڵ لە شوێنەوارەکانی وەک خرابڕەشک، گرێناڤۆکێ، حەسەنکەیف، چیای نەمرود، شمشارە، نەمرک، شانیدەر، بێستانسوور، چەرمۆ و هاوشێوەکانی، بنەماکانی شارستانییەتی سەرانسەری ئەم ناوچە فراوانەمان داڕشت. وڵاتی ئێمە بە گەواهی گرێمەرازان بێشکەی سەرهەڵدانی یەکەمین ئایینەکانی جیهان بووە، لە بەردنووسەکانی سومەر و دەقە کەونارەکان و کتێبی پیرۆزی موسڵمانان وەک خاکی پیرۆز ئاماژەی پێ دەکرێت، کەشتی نوح لێی دەگیرسێتەوە، هەروەها ئیبراهیم لێی لە دایک دەبێت، بانگەشەی پێغەمبەری دەکات وێجا میترا پیرۆزترین پەیامەکانی خۆی پێ دەگەیەنێتە کورد و مرۆڤانی تر، کە هەتا ئەم ساتەش ژێرخانی کولتوری وڵاتی ئێمەیە و ئایینە پیرۆزە کوردییەکانی ئەزدایی، یارسان و هەڵاوی لێی \"},{\"text\":\"هاتوونە بوون و کوردستانی دێرین و هەنووکەییەکانی کرد بە کۆمەڵگەیەکی ڕەوشتیی، کە مرۆڤی کورد بەزەییان بۆ یەکتر هەبێ و پارێزگاری لە بوونایەتی بەکۆمەڵی خۆیان و لە مانەوەی یەکتر بکەن. ئەم خاکە، وارگەی نەتەوەیی و مێژوویی نەگۆڕی نەتەوەی کوردە، کە دەکاتە هەمان خاکی میدیای دێرین. بە درێژایی هەزاران ساڵ، ئەم خاکە بووەتە سەکۆی سەنگاندن و پەرەسەندنی شارستانییەتە شکۆمەندەکانی وەک سومەر، ئیلامی، کاسی، سوبارتۆ، گوتی، هوری، میتانی، میدی، پارت، ئادیابین، ساسانی و دەیان یەکە و کولتوری دێرینی تر، کە لەسەر ئەم زەوییە یەکەم جار بناغەی ئاوەزی دەوڵەتیان بنیاد نا و قانوونی لێ هاتە بوون و لە هاوسەنگی کۆمەڵایەتی ژیاون و بەشدارییەکی بنەڕەتی و هەردەمییان لە پێشخستنی ژیانی مرۆڤایەتیدا کردووە. کورد پاشماگگری ڕاستەقینەی هەموو ئەو شارستانییەت و دەوڵەتە مێژووییانەیە، کە لەسەر خاکی کوردستانی مێژوویی دامەزراون. باوانی کورد نەک تەنیا داهێنەری زانست و تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی سەردەمی خۆیان بوون، بەڵکو بنەماکانی کشتوکاڵی پێشکەوتوو، دێرینترین گوند و نیشتەجێبوونەکان، یەکەمین شێوازی دەستەمۆکردنی ئەسپ، کۆنترین پەیوەندییە دیپلۆماسییە تۆمارکراوەکان، یەکەمین نەبەردیی و ڕاپەڕینەکان بەڕووی داگیرکاری و زۆردارییدا لەم خاکەوە دەستیان پێکردووە. لێرە کۆنترین پەرگاڵە دیموکراتییەکانی وەک هەڵبژاردنی پاشا و فەرمانڕەوا لەلایەن گۆتییەکانەوە پێش لە یۆنانییەکان بوونی هەبوو، نموونەی دەسەڵاتداریی سەقامگیر و ئاوەدانیی وەک سەردەمی فەرمانڕەوایی کاشییەکان لە دۆڵی دووڕووبار تۆمار کراوە. پاشایەتیی ئادیابین وەک نموونەیەکی دیار لەنێو سنووری ئەم خاکە مێژووییەدا، هێمای دەخۆگرتنی دانیشتووانی نەکوردی وڵاتی کورد لەسەر بنەمای ڕێز و پاراستن و پابەندبوون بە بەها بنەڕەتییەکانی شکۆمەندی، مانەوە و بەرەنگاربوونەوەی زۆردارییە، کە پێکەوە خاوەندارییەتی لێ دەکەین و مێژووی نەتەوەییمان دەوڵەمەند دەکات. سەروەریی ڕەبەق و بێ مەرج بەسەر خاکی کوردستاندا، تەنیا و تەنیا دەرفێکی گەردوونی و مافی ڕەوا و قانوونیی نەتەوەی کوردە، کە سەرەتا لە قووڵایی مێژوو و ڕەسەنایەتی بوونمان و دواتر لە بەڵگەنامە قانوونییەکان و بنەما نێودەوڵەتییەکانی وەک چارتەری ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ یەکسانی نەتەوەکان و خۆبڕیاردەری خۆیانەوە سەرچاوە دەگرێت. هیچ هێز و یەکەیەکی دیکە، چ ناوخۆیی و چ بیانی، مافی دەستدرێژی و سەپاندنی سەروەریی بەسەر کوردستاندا \"},{\"text\":\"نییە. ئەو هێز و قەوارانەی کە لە قۆناغەکانی مێژوودا بە زۆر و بە زۆرداری خۆیان بەسەر کوردستاندا سەپاندووە، ناقانوونیی و داگیرکەر بوون و هیچ ڕەوایەتییەکیان نییە و هێز و دەسەڵاتیان بەسەر کوردستاندا لەدژی خواست و ویستی نەتەوەکەمان و ئەم قانوون بنەڕەتییەیە کە بناغەی هەبوونی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستانە. لە درێژەی تێکۆشانی سەدان ساڵەی نەتەوەییماندا بۆ وەدیهێنانی ئاواتی لەمێژینەی سەربەخۆیی، شکۆمەندی و پاش قوربانیی و تێچووی زۆر لە ڕێگای ڕزگاری نەتەوەییدا، لە ساڵی ١٩٤٦ كۆماری كوردستان لە مهاباد دامەزرا وەك یەکەم دەوڵەتی سەربەخۆی نەتەوەیی لە سەردەمی مۆدێرندا بە سەرۆكایەتیی پێشەوا قازی محەممەد، کە نوێنەرایەتیی ویستمەندیی نەتەوەکەمانی دەکرد بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی خۆمان لەسەر خاکی خۆمان. هەرچەندە ئەم کۆمارە تەمەنکورت بوو و بە پیلانی هاوبەشی هێزە داگیرکەر و دەرەکيیەکان ڕووخێنرا و پێشەوا و هاوڕێیانی گیانی خۆیان بەخشی، بەڵام ڕۆح و ڕێبازەکەیان بووە چرای ڕێگای خەباتگێڕان و نەوەکانی دوای خۆیان، بۆ درێژەدان بە تێکۆشان لەپێناو دەوڵەت و سەربەخۆیی. ئێمە، نەتەوەی کورد و کۆمەڵی کوردستان، لەم ساتە مێژووییە چارەنووسسازەدا کە ویستمەندیی ئازادانەمان و ئاواتە کۆنەکانمان بۆ سەربەخۆیی و ئازادیی ڕەها گەیشتووەتە قۆناغی پشکووتن وەك پاشماگگری ئەم مێژووە دێرینە و لەسەر ڕێبازی پیرۆزی پێشەوا قازی محەممەد و شەهیدانی ڕێگای ڕزگاریی نیشتمان، بە هەستكردن بە شكۆمەندیی و بەرپرسیارێتییەكی مێژوویی، ئەم دەستوورە وەك قانوونی بنەڕەتی و پەیماننامەیەکی نیشتمانیی یەکگرتوو، بۆ دامەزراندنەوەی دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستان بە فۆڕمی كۆمار ڕادەگەیەنین\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p115\",\"sourceIndex\":115,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دەستوورە نەک داهێنانێکی نوێ، بەڵكو درێژەپێدەر و كۆكردنەوەی مافە مێژوویی و قانوونییەكانی نەتەوەكەمانە و ڕەنگدانەوەی ئاوات و ئامانجە بەرزەکانی نەتەوەیەکە کە سەدان ساڵە لەپێناو سەربەستیی، خۆییبوون، ئازادیی و شکۆمەندییدا دەکۆشێت و دەجەنگێت. هاوکرداریی قووڵ و ڕیشەداریی مێژووی ناو کورد هەزاران ساڵە وەک دەستوورێکی نەنووسراوە، بەڵام کارکردە و کارا، کوردی وەک تاک و کۆمەڵ لێ بەستۆتەوە و بە ژیریی کۆیی و ئاوەزی گشتی چەشنێک لە خودی کۆییان بنیادناوە کە ڕۆحی نەتەوەیی کوردی وەک دەستووری نەنووسراوە بۆ پێکەوەژیانی درێژەدار و نەپساوە کورد بگەیەنێت چەرخی هەنووکەیی و لە جیهانی مۆدێرندا وەک نەتەوەیەک کە ئێستایی سەر هەڵدات. دەستوور گەوهەری ئەو ژیریی کۆیی و ئاوەزیی گشتی و هاوکردارییە مێژووییەی کورد لە خۆیدا کۆ دەکاتەوە و دەبێتە ئاوەزی دەوڵەتی بۆ بنیاتنانی دەوڵەت و وارگێڕیی کۆمەڵگای وڵاتەکەی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەستوورە نەک داهێنانێکی نوێ، بەڵكو درێژەپێدەر و كۆكردنەوەی مافە مێژوویی و قانوونییەكانی نەتەوەكەمانە و ڕەنگدانەوەی ئاوات و ئامانجە بەرزەکانی نەتەوەیەکە کە سەدان ساڵە لەپێناو سەربەستیی، خۆییبوون، ئازادیی و شکۆمەندییدا دەکۆشێت و دەجەنگێت. هاوکرداریی قووڵ و ڕیشەداریی مێژووی ناو کورد هەزاران ساڵە وەک دەستوورێکی نەنووسراوە، بەڵام کارکردە و کارا، کوردی وەک تاک و کۆمەڵ لێ بەستۆتەوە و بە ژیریی کۆیی و ئاوەزی گشتی\"},{\"text\":\" چەشنێک لە خودی کۆییان بنیادناوە کە ڕۆحی نەتەوەیی کوردی وەک دەستووری نەنووسراوە بۆ پێکەوەژیانی درێژەدار و نەپساوە کورد بگەیەنێت چەرخی هەنووکەیی و لە جیهانی مۆدێرندا وەک نەتەوەیەک کە ئێستایی سەر هەڵدات. \"},{\"text\":\"دەستوور گەوهەری ئەو ژیریی کۆیی و ئاوەزیی گشتی و هاوکردارییە مێژووییەی کورد لە خۆیدا کۆ دەکاتەوە و دەبێتە ئاوەزی دەوڵەتی بۆ بنیاتنانی دەوڵەت و وارگێڕیی کۆمەڵگای وڵاتەکەی خۆی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p116\",\"sourceIndex\":116,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم دەستوورە پابەندبوونی كۆماری كوردستان بە بنەما سەلمێندراوەكانی دادپەروەریی، یەكسانیی، ڕێزگرتنی بێ مەرجی ڕێکەوتنامەی مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەكانی چارتەری نەتەوە یەكگرتووەكان، سەروەریی قانوون و ژیانی ئاشتییانە لەگەڵ گشت نەتەوە دۆستەکان لە جیهاندا دەسەلمێنێت. كۆماری كوردستان دەوڵەتی نەتەوەیی کوردە و بۆ ژیانی بەختەوەری هەموو كوردستانیان وەک هاووڵاتی ئەم وڵاتە دەبێت، دەوڵەتێکی دیموکراتی ڕاستەقینە کە تێیدا دەنگی هەموو شارۆمەندێك بە بایەخ و گرنگییەوە وەربگیرێت و هیچ كەس لەسەر بنەمای جیاوازییەكان پەراوێز نەخرێت یان مافەکانی پێشێل نەکرێن. دەوڵەت پابەند دەبێت بە بنەماكانی دەسەڵاتداریی شكۆمەند و ڕوونایەتی و لێپرسراوێتی، کار بۆ دابینکردنی خۆشبژێویی و پێشکەوتنی هەموو شارۆمەندان لە چوارچێوەی ئاسایشی نەتەوەیی، ئاسایشی کۆمەڵایەتی و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەییدا دەکات. ئێمە باوەڕمان بە یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو و یەکگرتوو هەیە کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی جیاوازییەکان و فرەیی ڕەنگەکانی نێوخۆی کوردستان دامەزرا بێت، کە هەموو پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکانی کوردستان لەخۆ بگرێت، کۆی گشتی هەموو کورد و هەروەها کەمینە کولتووری و ئایینییە ڕەسەنەکانی کوردستانیشەوە وەک بەشێکی دانەبڕاو و بنەڕەتی لە نیشتمان و ناسنامەی نەتەوەیی کوردستان. ئێمە، نەتەوەی کورد و کۆمەڵی کوردستان، بە ڕاگەیاندنی كۆماری كوردستان، دان بە گرنگیی پەیوەندییەكی تەندروست و سازگار لەگەڵ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتییدا دەنێین. كۆمارەكەمان وەک دەوڵەتی سەربەخۆ خوازیارە ببێتە ئەندامێكی كارا و بەرپرسیار لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی، بەشداریی لە چارەسەرکردنی کێشە جیهانییەکان بکا و پەرە بە ئاشتیی و ئاسایش و دادپەروەریی جیهانی بدات، لەگەڵ ڕێزگرتن لە قانوون نێودەوڵەتییەکان و پابەندبوون بە هەموو ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییانەی کە لەگەڵ بنەما و ئامانجەکانی نەتەوەکەمان دەگونجێن و ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان دەکەن. بە دڵنیاییەوە لەوە ئاگادارین کە ڕێگای بەردەممان پڕە لە هەوراز و نشێوی و ئاستەنگە و ئالەنگاری گەورە ڕووبەڕوومان دەبنەوە، بەڵام باوەڕمان بە خۆمان و بە توانای نەتەوەکەمان بۆ سەرکەوتن بەسەر هەموو بەربەستەکاندا و تێپەڕاندنی هەموو سەختییەکان هەیە. ئێمە ویستمەندییەکی پۆڵایینمان هەیە بۆ بنیاتنان و پاراستنی دەوڵەتێکی بەهێز، پێشکەوتوو و دیموکراتی، دەوڵەتێک کە شانازی بە ڕابردووی پڕشکۆی خۆیەوە بکات و هیوای بە ئایندەیەکی گەش و ڕوون هەبێت. بەم باوەڕ و ئومێدەوە، ئێمە، نەتەوەی كورد و گشت کۆمەڵی كوردستان، ئەم دەستوورە بۆ كۆماری كوردستان دادەمەزرێنین و بە یەکدەنگی پەیمان نوێ دەکەینەوە کە دەست لەناو دەست، پێکەوە کار بکەین بۆ ڕاییکردنی ئەم دەستوورە، بۆ بنیاتنانی كوردستانێکی سەربەخۆ، ئاوەدان، ئازاد، دادپەروەر و پێشکەوتوو، کە مایەی شانازیی هەموومان بێت و ببێتە چرایەک بۆ ئاشتیی و ئارامیی لە ناوچەکە و جیهاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەستوورە پابەندبوونی كۆماری كوردستان بە بنەما سەلمێندراوەكانی دادپەروەریی، یەكسانیی، ڕێزگرتنی بێ مەرجی ڕێکەوتنامەی مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەكانی چارتەری نەتەوە یەكگرتووەكان، سەروەریی قانوون\"},{\"text\":\" و ژیانی ئاشتییانە لەگەڵ گشت نەتەوە دۆستەکان لە جیهاندا دەسەلمێنێت. كۆماری كوردستان دەوڵەتی نەتەوەیی کوردە و بۆ ژیانی بەختەوەری هەموو كوردستانیان وەک هاووڵاتی\"},{\"text\":\" ئەم وڵاتە دەبێت، دەوڵەتێکی دیموکراتی ڕاستەقینە کە تێیدا دەنگی هەموو شارۆمەندێك بە بایەخ و گرنگییەوە وەربگیرێت و هیچ كەس لەسەر بنەمای جیاوازییەكان پەراوێز نەخرێت یان مافەکانی پێشێل نەکرێن. دەوڵەت پابەند دەبێت بە بنەماكانی دەسەڵاتداریی شكۆمەند و ڕوونایەتی و لێپرسراوێتی، کار بۆ دابینکردنی خۆشبژێویی و پێشکەوتنی هەموو شارۆمەندان لە چوارچێوەی ئاسایشی نەتەوەیی، ئاسایشی کۆمەڵایەتی و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەییدا دەکات. ئێمە باوەڕمان بە یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو و یەکگرتوو هەیە کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی جیاوازییەکان و فرەیی\"},{\"text\":\" ڕەنگەکانی نێوخۆی کوردستان دامەزرا بێت، کە هەموو پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکانی کوردستان لەخۆ بگرێت، کۆی گشتی هەموو کورد و هەروەها کەمینە کولتووری و ئایینییە ڕەسەنەکانی کوردستانیشەوە وەک بەشێکی دانەبڕاو و بنەڕەتی لە نیشتمان و ناسنامەی نەتەوەیی کوردستان. ئێمە، نەتەوەی کورد و کۆمەڵی کوردستان، بە ڕاگەیاندنی كۆماری كوردستان، دان بە گرنگیی پەیوەندییەكی تەندروست و سازگار لەگەڵ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتییدا دەنێین. كۆمارەكەمان وەک دەوڵەتی سەربەخۆ خوازیارە ببێتە ئەندامێكی كارا و بەرپرسیار لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی، بەشداریی لە چارەسەرکردنی کێشە جیهانییەکان بکا و پەرە بە ئاشتیی و ئاسایش و دادپەروەریی جیهانی بدات، لەگەڵ ڕێزگرتن لە قانوون نێودەوڵەتییەکان و پابەندبوون بە هەموو ئەو پەیماننامە و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییانەی کە لەگەڵ بنەما و ئامانجەکانی نەتەوەکەمان دەگونجێن و ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان دەکەن. بە دڵنیاییەوە لەوە ئاگادارین کە ڕێگای بەردەممان پڕە لە هەوراز و نشێوی و ئاستەنگە و ئالەنگاری گەورە ڕووبەڕوومان دەبنەوە، بەڵام باوەڕمان \"},{\"text\":\"بە خۆمان و بە توانای نەتەوەکەمان بۆ سەرکەوتن بەسەر هەموو بەربەستەکاندا و تێپەڕاندنی هەموو سەختییەکان هەیە. ئێمە ویستمەندییەکی پۆڵایینمان هەیە بۆ بنیاتنان و پاراستنی دەوڵەتێکی بەهێز، پێشکەوتوو و دیموکراتی، دەوڵەتێک کە شانازی بە ڕابردووی پڕشکۆی خۆیەوە بکات و هیوای بە ئایندەیەکی گەش و ڕوون هەبێت. بەم باوەڕ و ئومێدەوە، ئێمە، نەتەوەی كورد و گشت کۆمەڵی كوردستان، ئەم دەستوورە بۆ كۆماری كوردستان دادەمەزرێنین و بە یەکدەنگی پەیمان نوێ دەکەینەوە کە دەست لەناو دەست، پێکەوە کار بکەین بۆ ڕاییکردنی ئەم دەستوورە، بۆ بنیاتنانی كوردستانێکی سەربەخۆ، ئاوەدان، ئازاد، دادپەروەر و پێشکەوتوو، کە مایەی شانازیی هەموومان بێت و ببێتە چرایەک بۆ ئاشتیی و ئارامیی لە ناوچەکە و جیهاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p117\",\"sourceIndex\":117,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ڕۆحی نەتەوەیی، ژیریی کۆیی، خودی بەکۆمەڵ و پێویستیی دەستووریبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕۆحی نەتەوەیی، ژیریی کۆیی، خودی بەکۆمەڵ و پێویستیی دەستووریبوون\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p118\",\"sourceIndex\":118,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم مانیفێستە فەلسەفییە، گەوهەری بوونناسانەی دەستوور و سەرچاوەی باڵای لێکدانەوەیە؛ گشت دەسەڵاتەکانی دەوڵەت و دامەزراوە دادوەرییەکان پابەندن کە بەندەکانی ئەم دەستوورە نەک تەنیا وەک دەقێکی وشک، بەڵکوو وەک ئامرازی بەرجەستەکردنی ئەم دیدگا فەلسەفییە و پاراستنی 'خودی بەکۆمەڵ'ـی کورد لێک بدەنەوە و ڕایی بکەن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم مانیفێستە فەلسەفییە، گەوهەری بوونناسانەی دەستوور و سەرچاوەی باڵای لێکدانەوەیە؛ گشت دەسەڵاتەکانی دەوڵەت و دامەزراوە دادوەرییەکان پابەندن کە بەندەکانی ئەم دەستوورە نەک تەنیا وەک دەقێکی وشک، بەڵکوو وەک ئامرازی بەرجەستەکردنی ئەم دیدگا فەلسەفییە و پاراستنی 'خودی بەکۆمەڵ'ـی کورد لێک بدەنەوە و ڕایی بکەن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p119\",\"sourceIndex\":119,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستوور — قانوونی بناغەیی دەوڵەتی کوردستان— گێڕانەوەیەکی دەستوورییە لە ژیانی قووڵی سروشتی و ژوورسروشتی نەتەوەی کورد، کە لە درێژەدارییەتییەکی ڕەسەنی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێ و بەشێوەیەکی خۆساز و خۆسەرچاوە ڕەوایی خۆی لە خواست و ویست و تاسە دەروونی کورد بۆ هەبوونی دەوڵەت بەدەست دێنێ و دەیسەلمێنێت. خۆسازبوونی دەستوور بەو واتایەیە کە ئەم دەستوورە بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی یان ڕەزامەندی دەرەوەی نەتەوە، لەسەر بنەمای ژیریی کۆیی کورد وەک بەرهەمی هەزاران ساڵەی ژیانی کۆیی و یەکترناسین و گەشەی کولتووری و پارادایمە بە کۆمەلەکان کە کوردی بەشێوەیەکی بەرفراوان لە کرداریی بەکۆمەلدا پێک بەستۆتەوە خۆی خۆی دروست دەکا و دادەمەزرێنێت و بۆ ڕەوایی و قانوونمەندیی خۆی پەنا نابات بۆ هیچ بنەمایەکی لە دەرەوە ژیریی کۆیی کورد و ویستی دەروونیبووی ئەم نەتەوەی بۆ نواندنی سەروەریی ڕەهای خۆی وەک دەوڵەت. خۆسەرچاوەبوونیشی بەو واتایەیە کە سەرچاوەی بەدەوڵەتبوون و دەسەڵات و ڕەواییەکەی لە قووڵایی ناخی خودی کۆیی هەزاران ساڵەی کورد وەک ویستمەندیی ژیر و بەئاگا و هەربوویی ئەودایە. ئەم دوو تایبەتمەندییە —خۆسازبوون و خۆسەرچاوەبوون— وەک دوو ڕەهەندی یەک ڕاستی، دەستوور لە سەرووی هەموو قانوون و دەستوورێکی دەرەکی دادەنێن، چونکە هیچ قانوونێکی دەرەکی ناتوانێ بەم شێوەیە ڕەسەنانە لە ناخی خۆئاگایی نەتەوەییەوە هەڵقوڵێ و دەرکەوێت و بۆ کورد ببێتە سەرچاوەیی ڕەوایی. هەر لەبەر ئەمەیە کە دەستووری کۆماری کوردستان، تەنانەت پێش دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ، دامەزراوە کارگێڕیی، قانوونیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران لە بەها و بایەخ دەخات و ڕەوایی و قانوونمەندییان لێ دەسێنێتەوە، چونکە ئەو دامەزراوانە خۆساز و خۆسەرچاوە نین، بەڵکو سەرچاوەی دەسەڵاتیان لە دەرەوەی کوردەوە هاتووە و بەسەریدا سەپێنراون. دەستوور، بە پێچەوانەی ئەوان، بە شێوەیەکی ئۆرگانیک لە ناخی کوردستان و نەتەوەی کوردەوە سەرچاوەی گرتووە و لە هەناوی ویستی تاسەریی نەتەوەییەوە دەرکەوتووە و بەم شێوەیە خاوەنی ڕەواییەکی ڕەسەن و بنچینەییە کە هیچ قانوون و دەستوورێکی سەپێنراوی دەرەکی ناتوانێ هەیبێت. بۆیە هەر ئەم تایبەتمەندییە خۆساز و خۆسەرچاوەیەی دەستوورە کە ئەم دەستوورە دەکاتە دەربڕی ڕاستەقینەی ویستی نەتەوەیی کورد و دواتر بە دامەزراندنی دەوڵەتی ڕەسەن و نەتەوەیی لەسەر بنەمای ویستی نەگۆڕ و بێکۆتایی نەتەوەی کورد، بە تەواوی سڕینەوە و هەڵوەشاندنەوەی ئەو دامەزراوانە و قانوونمەندیی داگیرکەران دەستەبەر دەکات. ئەم دەستوورە ڕەنگدانەوەی ڕاستەوخۆی کەسایەتی مێژوویی و یەکپارچەی نەتەوەکەمانە، هاواری قانوونیی خودی بەکۆمەڵی کورد — تاسەی مێژوویی، هۆشمەندیی فەلسەفی و ویستمەندیی بێوچانی بۆ سەربەخۆیی بێسنوور و دەوڵەتداریی ڕەبەقە. دەستوور پشت بە بوونایەتی بوونسەپێنی کوردستان و ویستی کۆیی نەتەوەی کورد و سرووشتی مێژوویی وڵاتەکەیەوە دەبەستێت، هەبوونی کەتوارە ناوەرۆکسازەکەی دەستوور لە خۆئاگایی نەتەوەییەوە و لە هەناوی ئەزموونی مێژوویی کوردەوە هەڵدەقوڵێ و بایەخ و بەهای خۆی لە ویستی بێپسانەوەی نەتەوەوە وەردەگرێ کە لە ڕۆحی هەربوویی کورد و وڵاتەکەیەوە دێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور — قانوونی بناغەیی دەوڵەتی کوردستان— گێڕانەوەیەکی دەستوورییە لە ژیانی قووڵی سروشتی و ژوورسروشتی نەتەوەی کورد، کە لە درێژەدارییەتییەکی ڕەسەنی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێ و بەشێوەیەکی خۆساز\"},{\"text\":\" و خۆسەرچاوە ڕەوایی خۆی لە خواست و ویست و تاسە دەروونی کورد بۆ هەبوونی دەوڵەت بەدەست دێنێ و دەیسەلمێنێت. خۆسازبوونی دەستوور بەو واتایەیە کە ئەم دەستوورە بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی یان ڕەزامەندی دەرەوەی نەتەوە، لەسەر بنەمای ژیریی کۆیی کورد وەک بەرهەمی هەزاران ساڵەی ژیانی کۆیی و یەکترناسین و گەشەی کولتووری و پارادایمە بە کۆمەلەکان کە کوردی بەشێوەیەکی بەرفراوان لە کرداریی بەکۆمەلدا پێک بەستۆتەوە خۆی خۆی دروست دەکا و دادەمەزرێنێت و بۆ ڕەوایی و قانوونمەندیی خۆی پەنا نابات بۆ هیچ بنەمایەکی لە دەرەوە ژیریی کۆیی کورد و ویستی دەروونیبووی ئەم نەتەوەی بۆ نواندنی سەروەریی ڕەهای خۆی وەک دەوڵەت. خۆسەرچاوەبوونیشی بەو واتایەیە کە سەرچاوەی بەدەوڵەتبوون و دەسەڵات و ڕەواییەکەی لە قووڵایی ناخی خودی کۆیی هەزاران \"},{\"text\":\"ساڵەی کورد وەک ویستمەندیی ژیر و بەئاگا و هەربوویی ئەودایە. ئەم دوو تایبەتمەندییە —خۆسازبوون و خۆسەرچاوەبوون— وەک دوو ڕەهەندی یەک ڕاستی، دەستوور لە سەرووی هەموو قانوون و دەستوورێکی دەرەکی دادەنێن، چونکە هیچ قانوونێکی دەرەکی ناتوانێ بەم شێوەیە ڕەسەنانە لە ناخی خۆئاگایی نەتەوەییەوە هەڵقوڵێ و دەرکەوێت و بۆ کورد ببێتە سەرچاوەیی ڕەوایی. هەر لەبەر ئەمەیە کە دەستووری کۆماری کوردستان، تەنانەت پێش دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ، دامەزراوە کارگێڕیی، قانوونیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران لە بەها و بایەخ دەخات و ڕەوایی و قانوونمەندییان لێ دەسێنێتەوە، چونکە ئەو دامەزراوانە خۆساز و خۆسەرچاوە نین، بەڵکو سەرچاوەی دەسەڵاتیان لە دەرەوەی کوردەوە هاتووە و بەسەریدا سەپێنراون. دەستوور، بە پێچەوانەی ئەوان، بە شێوەیەکی ئۆرگانیک لە ناخی کوردستان و نەتەوەی کوردەوە سەرچاوەی گرتووە و لە هەناوی ویستی تاسەریی نەتەوەییەوە دەرکەوتووە و بەم شێوەیە خاوەنی ڕەواییەکی ڕەسەن و بنچینەییە کە هیچ قانوون و دەستوورێکی سەپێنراوی دەرەکی ناتوانێ هەیبێت. بۆیە هەر ئەم تایبەتمەندییە خۆساز و خۆسەرچاوەیەی دەستوورە کە ئەم دەستوورە دەکاتە دەربڕی ڕاستەقینەی ویستی نەتەوەیی کورد و دواتر بە دامەزراندنی دەوڵەتی ڕەسەن و نەتەوەیی لەسەر بنەمای ویستی نەگۆڕ و بێکۆتایی نەتەوەی کورد، بە تەواوی سڕینەوە و هەڵوەشاندنەوەی ئەو دامەزراوانە و قانوونمەندیی داگیرکەران دەستەبەر دەکات. ئەم دەستوورە ڕەنگدانەوەی ڕاستەوخۆی کەسایەتی مێژوویی و یەکپارچەی نەتەوەکەمانە، هاواری قانوونیی خودی بەکۆمەڵی کورد — تاسەی مێژوویی، هۆشمەندیی فەلسەفی و ویستمەندیی بێوچانی بۆ سەربەخۆیی بێسنوور و دەوڵەتداریی ڕەبەقە. دەستوور پشت بە بوونایەتی بوونسەپێنی کوردستان و ویستی کۆیی نەتەوەی کورد و سرووشتی مێژوویی وڵاتەکەیەوە دەبەستێت، هەبوونی کەتوارە ناوەرۆکسازەکەی دەستوور لە خۆئاگایی نەتەوەییەوە و لە هەناوی ئەزموونی مێژوویی کوردەوە هەڵدەقوڵێ و بایەخ و بەهای خۆی لە ویستی بێپسانەوەی نەتەوەوە وەردەگرێ کە لە ڕۆحی هەربوویی کورد و وڵاتەکەیەوە دێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p120\",\"sourceIndex\":120,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"خۆسەرچاوەیی، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە بە دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە دەبەستێتەوە. دەستوور وەک تەنبا دەربڕینی قانوونمەندی سەرچاوە نەگرتووە، بەڵکو لە قووڵبوونەوەی ڕاستەوخۆ لە هەناوی ڕەوتی مێژوویی نەتەوەدا سەری هەڵداوە، بەجۆرێک کە هەر دەمە و بۆ هەموو گۆڕانکارییەکی مێژوویی هاتوو لە داهاتوودا پلاتفۆرمێکی ڕەوایی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. دەستوور وەک یروشێکی مێژوویی بۆ تێپەڕین لە قۆناخی ژێردەستی بۆ قۆناخی سەروەریی و سەربەخۆیی کار دەکات. هاوبەرپەرچیی نێوان دەوڵەت و ڕەوایی و دەستوور لە ڕوانگەی دەستوورەوە هەم یەکبین و هەم لێکجیاوازە. یەکبین لەو ڕووەوە کە هەرسێکیان لە کەتواری شوناسی کوردی و هەستی نەتەوەییەوە هەڵدەقوڵێن، لێکجیاوازیش لەو ڕووەوە کە هەریەکەیان لە ئاستی جیاوازی پێگەیشتنی کەتواری وارگێڕی و قانوونیی و ڕێکخستنی بوونایەتیدا خۆیان دەردەخەن. دەوڵەت سەرچاوەی دەستوور نییە، بەڵکو ئەوە دەستوورە کە لە سەروو-دەوڵەتدا وەستاوە و ڕەوایی بە بوونی دەوڵەت دەدات، بە شێوەیەک کە دەوڵەت پێویستە پابەندی دەستوور بێت نەک بە پێچەوانەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\"، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە بە دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە دەبەستێتەوە. دەستوور وەک تەنبا دەربڕینی قانوونمەندی سەرچاوە نەگرتووە، بەڵکو لە قووڵبوونەوەی ڕاستەوخۆ لە هەناوی ڕەوتی مێژوویی نەتەوەدا سەری هەڵداوە، \"},{\"text\":\"بەجۆرێک کە هەر دەمە و بۆ هەموو گۆڕانکارییەکی مێژوویی هاتوو لە داهاتوودا پلاتفۆرمێکی ڕەوایی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. دەستوور وەک یروشێکی مێژوویی بۆ تێپەڕین لە قۆناخی ژێردەستی بۆ قۆناخی سەروەریی و سەربەخۆیی کار دەکات. هاوبەرپەرچیی نێوان دەوڵەت و ڕەوایی و دەستوور لە ڕوانگەی دەستوورەوە هەم یەکبین و هەم لێکجیاوازە. یەکبین لەو ڕووەوە کە هەرسێکیان لە کەتواری شوناسی کوردی و هەستی نەتەوەییەوە هەڵدەقوڵێن، لێکجیاوازیش لەو ڕووەوە کە هەریەکەیان لە ئاستی جیاوازی پێگەیشتنی کەتواری وارگێڕی و قانوونیی و ڕێکخستنی بوونایەتیدا خۆیان دەردەخەن. دەوڵەت سەرچاوەی دەستوور نییە، بەڵکو ئەوە دەستوورە کە لە سەروو-دەوڵەتدا وەستاوە و ڕەوایی بە بوونی دەوڵەت دەدات، بە شێوەیەک کە دەوڵەت پێویستە پابەندی دەستوور بێت نەک بە پێچەوانەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p121\",\"sourceIndex\":121,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستوور سەرچاوەی خۆی لە چەمکی نوێی \\\"گەوهەری نەتەوەیی\\\"ـدا دەدۆزێتەوە. ئەم چەمکە لە شیکردنەوە لاساییەکانی ژوراڵ دەستووری و فەلسەفەی وارگێڕی لەو سەروو-ترە و ئیدی تەنیا لە پەیوەندی پەیمانناسانەی نێوان دەوڵەت و هاووڵاتیدا خۆی بەرتەسک ناکاتەوە، بەڵکو تێگەیشتنێکی گەوهەرییە لە هەبوونی نەتەوە وەک وەکیەکبوون و پێکەوەبوون و خەمی هاوبەش و هاوئاگاییەکی نەتەوەیی زیندوو، بەرپرسیارەتی نەتەوەیی، مێژوویی و کولتووریی. گەوهەری نەتەوەیی کورد وەک ئەو خاڵەی لە نێوان بوون و نەبووندا ناسنامەی مێژوویی و ڕەواییەکی خۆسەرچاوەی پێداوە، ئاراستەکەری ڕەوتی سەرهەڵدان، پاراستن و درێژەدانی بوونی نەتەوەییە لە سەر هێڵی شوێن-کات. دەستوور ڕەنگدانەوەی ئەم گەوهەرە و ڕەشماڵی مێژوویی پاراستنیەتی. بەم پێیە، پەیوەندی نێوان دەستوور و دەوڵەت لە نێوان شێوە و ناوەڕۆکدایە، لە نێوان ئامانج و ئامرازدایە، لە نێوان ویست و دەرکەوتەدایە، کە سەرەڕای جیاوازی دەروونی، یەکێتییەکی ناسێنەریان هەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور سەرچاوەی خۆی لە چەمکی نوێی \\\"گەوهەری نەتەوەیی\\\"ـدا دەدۆزێتەوە. ئەم چەمکە لە شیکردنەوە لاساییەکانی ژوراڵ دەستووری و فەلسەفەی وارگێڕی لەو سەروو-ترە و ئیدی تەنیا لە پەیوەندی پەیمانناسانەی نێوان دەوڵەت و هاووڵاتیدا خۆی بەرتەسک ناکاتەوە، بەڵکو تێگەیشتنێکی گەوهەرییە لە هەبوونی نەتەوە وەک وەکیەکبوون و پێکەوەبوون و خەمی هاوبەش و هاوئاگاییەکی نەتەوەیی زیندوو، بەرپرسیارەتی نەتەوەیی، مێژوویی و کولتووریی. گەوهەری نەتەوەیی کورد وەک ئەو خاڵەی لە نێوان بوون و نەبووندا ناسنامەی مێژوویی و ڕەواییەکی خۆسەرچاوەی پێداوە، ئاراستەکەری ڕەوتی سەرهەڵدان، پاراستن و درێژەدانی بوونی نەتەوەییە لە سەر هێڵی شوێن-کات. دەستوور ڕەنگدانەوەی ئەم گەوهەرە و ڕەشماڵی مێژوویی پاراستنیەتی. بەم پێیە، پەیوەندی نێوان دەستوور و دەوڵەت لە نێوان شێوە و ناوەڕۆکدایە، لە نێوان ئامانج و ئامرازدایە، لە نێوان ویست و دەرکەوتەدایە، کە سەرەڕای جیاوازی دەروونی، یەکێتییەکی ناسێنەریان هەیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p122\",\"sourceIndex\":122,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"نەتەوەی کورد ڕوانگەیەکی هێرمۆنۆتیکی بۆ مێژووی خۆی هەیە کە لە ڕێگەی دەستوورەوە ڕەنگ دەداتەوە. هێرمۆنۆتیکی مێژوویی کورد ئاماژەیە بۆ ئەو چۆنیەتییەی کە نەتەوە مێژووی خۆی لێکدەداتەوە و واتای پێدەبەخشێت، کە لەو شێوەی کورد بۆ مێژووی خۆی بەکاری دەهێنێت بریتییە لە پەیمانێکی مێژوویی-نەتەوەیی پێش-دەوڵەتی. لەم پەیمانەدا نەتەوە لەگەڵ مێژووی خۆیدا، لەگەڵ خاکی خۆیدا و لەگەڵ شوناسی خۆیدا پەیمانێکی هەربوویی و ئۆنتۆلۆژی بەستووە کە پێویستی بە هیچ بەڵگەنامەیەکی دەرەکی نییە. دەستوور بریتییە لە بەڵگەنامەیی کردنی ئەم پەیمانە بنچینەییە و تەنیا بۆ ئاشکراکردنیەتی، نەک بۆ دروستکردنی.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوەی کورد ڕوانگەیەکی هێرمۆنۆتیکی بۆ مێژووی خۆی هەیە کە لە ڕێگەی دەستوورەوە ڕەنگ دەداتەوە. هێرمۆنۆتیکی مێژوویی کورد ئاماژەیە بۆ ئەو چۆنیەتییەی کە نەتەوە مێژووی خۆی لێکدەداتەوە و واتای پێدەبەخشێت، کە لەو شێوەی کورد بۆ مێژووی خۆی بەکاری دەهێنێت بریتییە لە پەیمانێکی مێژوویی-نەتەوەیی پێش-دەوڵەتی. لەم پەیمانەدا نەتەوە لەگەڵ مێژووی خۆیدا، لەگەڵ خاکی خۆیدا و لەگەڵ شوناسی خۆیدا \"},{\"text\":\"پەیمانێکی هەربوویی و ئۆنتۆلۆژی بەستووە کە پێویستی بە هیچ بەڵگەنامەیەکی دەرەکی نییە. دەستوور بریتییە لە بەڵگەنامەیی کردنی ئەم پەیمانە بنچینەییە و تەنیا بۆ ئاشکراکردنیەتی، نەک بۆ دروستکردنی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p123\",\"sourceIndex\":123,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیوەندی نێوان نەتەوە و دەستوور لەسەر بنەمای هاوئاگایی نەتەوەیی ڕادەگیرێت. هاوئاگایی نەتەوەیی بە واتای بەشداربوونی هەموو ئەندامانی نەتەوە لە یەک ئاگایی کۆیی و یەک ویستی دەروونی و یەک سۆزی نەتەوەیی و یەک شێوازی مێژوویی ڕوانینە بۆ ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو. ئەم هاوئاگاییە پێویستییەکی دڵنیایی و نێوەکییە، نەک شتێکی هەڵبژاردە و دەرەکی، چونکە هەر لە دایکبوونێکی مرۆڤێکی کورد، بە شێوەیەکی نێوەکی دەچێتە ناو ئەم هاوئاگاییەوە و بەشێک لێی پێکدەهێنێت و بە ڕەگوڕیشەی خۆی دەزانێت. لەبەر ئەمە ئەندامێتی ناسنامەیی بە دەوڵەتی کوردستان لەسەر بنەمای ئەم هاوئاگاییە نەتەوەییە دەبێ کە ئەوان دەکاتە بەشێک لە خاکێک کە وارگەی نەتەوەیی خۆیانە کە لەوێ پێکەوەژیانی نەتەوەیی و نیشتمان بە شێوەی کۆیی لە جیهان-ژینێکیدا ئەزمون دەکەن. هاوئاگایی نەتەوەیی وەک بناغەی دەستوور بێوچان لە گەشەکردن و نوێبوونەوەدایە و هەڵقوڵاوی ئەزموونە هاوبەشەکانی نەتەوەیە، کە لە دەستووردا دەبێتە ڕێنوێنی دەستووری بۆ ئاڕاستەکردنی ویستی کۆمەڵیی نەتەوە بەرەو سەروەریی و ئازادی و دادپەروەری.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیوەندی نێوان نەتەوە و دەستوور لەسەر بنەمای هاوئاگایی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" ڕادەگیرێت. هاوئاگایی نەتەوەیی بە واتای بەشداربوونی هەموو ئەندامانی نەتەوە لە یەک ئاگایی کۆیی و یەک ویستی دەروونی و یەک سۆزی نەتەوەیی و یەک شێوازی مێژوویی ڕوانینە بۆ ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو. ئەم هاوئاگاییە پێویستییەکی دڵنیایی و نێوەکییە، نەک شتێکی هەڵبژاردە و دەرەکی، چونکە هەر لە دایکبوونێکی مرۆڤێکی کورد، بە شێوەیەکی نێوەکی دەچێتە ناو ئەم هاوئاگاییەوە و بەشێک لێی پێکدەهێنێت و بە ڕەگوڕیشەی خۆی دەزانێت. لەبەر ئەمە ئەندامێتی ناسنامەیی بە دەوڵەتی کوردستان لەسەر بنەمای ئەم هاوئاگاییە نەتەوەییە دەب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ئەوان دەکاتە بەشێک لە خاکێک کە وارگەی نەتەوەیی خۆیانە کە لەوێ پێکەوەژیانی نەتەوەیی و نیشتمان بە شێوەی کۆیی لە جیهان-ژینێکیدا ئەزمون دەکەن. هاوئاگایی نەتەوەیی وەک بناغەی دەستوور بێوچان لە گەشەکردن و نوێبوونەوەدایە و هەڵقوڵاوی ئەزموونە هاوبەشەکانی نەتەوەیە، کە لە دەستووردا دەبێتە ڕێنوێنی دەستووری بۆ ئاڕاستەکردنی ویستی کۆمەڵیی نەتەوە بەرەو سەروەریی و ئازادی و دادپەروەری\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p124\",\"sourceIndex\":124,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"نەتەوەکان لە ویستی ڕەها بۆ بوون، بۆ مانەوە، بۆ خۆڕێکخستن و بۆ بنیادنانەوەی سەروەریی بەسەر ژیانی کۆیی و ژێرخانی ژینگەیی ئەو ژیانە کۆییەوە، پەیدا دەبن. ئەم پرۆسەیە بناغەی دروستبوونی هەر نەتەوەیەکە و نەتەوەی کوردیش لەم چوارچێوەیەدا سەریهەڵداوە و چونکە خاوەنی شارستانییەتێکی دێرینە کە بە پانتایی فراوانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا فراوان دەبێتەوە کە بە بەڵگە و شوێنەوارە دێرینەکان دەسەلمێنرێت و نیشانەی قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی ژیاریی و شارستانی کوردن لەسەر ئەم خاکی مێژوویی خۆی، کە دەیان هەزار ساڵ بەرەو دواوە دەگەڕێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوەکان لە ویستی ڕەها بۆ بوون، بۆ مانەوە، بۆ خۆڕێکخستن و بۆ بنیادنانەوەی سەروەریی بەسەر ژیانی کۆیی و ژێرخانی ژینگەیی ئەو ژیانە کۆییەوە، پەیدا دەبن. ئەم پرۆسەیە بناغەی دروستبوونی هەر نەتەوەیەکە و نەتەوەی کوردیش لەم چوارچێوەیەدا سەریهەڵداوە و چونکە خاوەنی شارستانییەتێکی دێرینە کە بە پانتایی فراوانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا فراوان دەبێتەوە کە بە بەڵگە و شوێنەوارە دێرینەکان دەسەلمێنرێت و نیشانەی قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی ژیاریی و شارستانی کوردن لەسەر ئەم خاکی مێژوویی خۆی، کە دەیان هەزار ساڵ بەرەو دواوە دەگەڕێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p125\",\"sourceIndex\":125,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کورد سەرەڕای سەدان ساڵ لە لەدەستدانی سەروەریی بەهۆی دەوڵەتە داگیرکەرەکان و ئەکتەرە جیهانییەکانەوە، بەڵام هەرواش توانیویەتی بە شێوەیەکێ بەرچاو بوونایەتی خۆی بپارێزێت و لە سەر هێڵی کات و شوێن وەک \\\"سوبێکتێکی ژوراڵ\\\" کە خاوەن درێژەداریەتییەکی مێژوویی وڵاتی و نەتەوەییە، توانیویەتی ناسنامە و هەبوونی خۆی بهێڵێتەوە. هاوتەریب لەگەڵ ئەمە لە سەردەمێکدا کە کورد لە هەبوونی ئیمپراتۆری بێبەش بوو، هێزە ئەمپریاڵە خۆرئاواییەکان پەرگاڵی دەوڵەتتەوەریان بنیاد نا و کورد بە ویستی ئاگامەندانەی ئەوان لە پشکی خۆی لەم پەرگاڵە بێبەشکرا و کرا بە نەتەوەی بێدەوڵەت و فڕێداریە تاریکخانەی ونی هێڵی شوێن-کات. دەستوور ئامرازی خۆسەپاندنەوەی کوردستانە لەسەر پەرگاڵی دەوڵەت وەک مۆدێرنترین چاخی مێژوویی مرۆڤ.\",\"runs\":[{\"text\":\"کورد سەرەڕای سەدان ساڵ لە لەدەستدانی سەروەریی بەهۆی دەوڵەتە داگیرکەرەکان و ئەکتەرە جیهانییەکانەوە، بەڵام هەرواش توانیویەتی بە شێوەیەکێ بەرچاو بوونایەتی خۆی بپارێزێت و لە سەر هێڵی کات و شوێن وەک \\\"سوبێکتێکی ژوراڵ\\\" کە خاوەن درێژەداریەتییەکی مێژوویی وڵاتی و نەتەوەییە، توانیویەتی ناسنامە و هەبوونی خۆی \"},{\"text\":\"بهێڵێتەوە. هاوتەریب لەگەڵ ئەمە لە سەردەمێکدا کە کورد لە هەبوونی ئیمپراتۆری بێبەش بوو، هێزە ئەمپریاڵە خۆرئاواییەکان پەرگاڵی دەوڵەتتەوەریان بنیاد نا و کورد بە ویستی ئاگامەندانەی ئەوان لە پشکی خۆی لەم پەرگاڵە بێبەشکرا و کرا بە نەتەوەی بێدەوڵەت و فڕێداریە تاریکخانەی ونی هێڵی شوێن-کات. دەستوور ئامرازی خۆسەپاندنەوەی کوردستانە لەسەر پەرگاڵی دەوڵەت وەک مۆدێرنترین چاخی مێژوویی مرۆڤ\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p126\",\"sourceIndex\":126,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کورد وەک نەتەوەیەک کە بناغەکانی شارستانییەتی مرۆڤایەتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست داڕشتووە، دایان و باوانی کورد ڕۆڵێکی بنەڕەتییان هەبووە لە پەیمانی شارستانییەتی مرۆڤایەتیدا و لە سەرەتای کشتوکاڵەوە، کە یەکێکە لە بنەماکانی ژیاریی، تا بنیاتنانی یەکەمین شارەکان، داهێنانی خەت و نووسین، پەرەپێدانی ئایین و هونەر و بەڕێوەبردنی دەوڵەت و ئیمپراتۆریەتە گەورەکان وەک میدیا، پارت و ساسانی و پاشماگگری شارستانییەتگەلێکە کە بنچینەی هەبوونی ئەمڕۆی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهانی مۆدێرن پێکدەهێنێت، بەم دەستوورە چیدی پەسەند ناکات لە تاریکخانەی ئەم شارستانییەتەدا ون بکرێت و بدرێتە دەم کڵپی تیژی بەربەرییەت تاکو لەناوی ببات.\",\"runs\":[{\"text\":\"کورد وەک نەتەوەیەک کە بناغەکانی شارستانییەتی مرۆڤایەتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست داڕشتووە، دایان و باوانی کورد ڕۆڵێکی بنەڕەتییان هەبووە لە پەیمانی شارستانییەتی مرۆڤایەتیدا و لە سەرەتای کشتوکاڵەوە، کە یەکێکە لە بنەماکانی ژیاریی، تا بنیاتنانی یەکەمین شارەکان، داهێنانی خەت و نووسین، پەرەپێدانی ئایین و هونەر و بەڕێوەبردنی دەوڵەت و ئیمپراتۆریەتە گەورەکان وەک میدیا\"},{\"text\":\"، پارت و ساسانی و پاشماگگری شارستانییەتگەلێکە کە بنچینەی هەبوونی ئەمڕۆی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهانی مۆدێرن پێکدەهێنێت، بەم دەستوورە چیدی پەسەند ناکات لە تاریکخانەی ئەم شارستانییەتەدا ون بکرێت و بدرێتە دەم کڵپی تیژی بەربەرییەت تاکو لەناوی ببات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p127\",\"sourceIndex\":127,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مانەوەی بوونایەتیی کردەیەکی خۆدان درێژەدارییەتی و ڕاوەستاوییە کە لەسەر چەندین بنەما خۆی هەڵدەچنێت: درێژەدارییەتی یادەوەریی و شوناسپارێزیی کۆیی، ژینگەسازیی و وارپارێزیی و ویستمەندیی وارگێڕی بۆ بەدەستهێنانەوە و پاراستنی سەروەریی بەسەر وارگەی نەتەوەیی خۆیدا. شارستانییەتی کوردستان لە ڕەوتی میژوودا و لە سەر هێڵی شوێن-کات لە پانتاییەکی فراواندا گەشەی کردووە،کە وەک وڵات بووە بە هەم زێد و هەم نیشتمان. بە درێژایی مێژووی بوونایەتی مرۆڤ، شارستانییەتی ئێمە پەرەی سەندووە و بەرهەمی ئەو ژینگە ژیارییەیە کە کوردستان لە مێژوودا لەنێو دڵی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بووە، ئەوە بووە کە لە سەرهەڵدان و گەشەی شارستانییەتی جیهان بە تایبەت خۆرئاوا ڕۆڵێکی بنەڕەتی گرنگی گێڕاوە. ئەو شارستانییەتە و کولتوری بەرزی کوردستان لەم دەستوورەدا هەم بە پێوەری دیرۆکی و هەم بە پێوەری سەردەم و هاوچەرخ زایەڵە دەداتەوە و ڕەوایی ئەم دەستوورە بنیاد دەنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"مانەوەی بوونایەتیی کردەیەکی خۆدان درێژەدارییەتی و ڕاوەستاوییە کە لەسەر چەندین بنەما خۆی هەڵدەچنێت: درێژەدارییەتی یادەوەریی و شوناسپارێزیی کۆیی، ژینگەسازیی و وارپارێزیی و ویستمەندیی وارگێڕی بۆ بەدەستهێنانەوە و پاراستنی سەروەریی بەسەر وارگەی نەتەوەیی خۆیدا. شارستانییەتی کوردستان لە ڕەوتی میژوودا و لە سەر هێڵی شوێن-کات لە پانتاییەکی فراواندا گەشەی کردووە،کە وەک وڵات بووە بە هەم زێد و هەم نیشتمان. بە درێژایی مێژووی بوونایەتی مرۆڤ، شارستانییەتی ئێمە پەرەی سەندووە و بەرهەمی ئەو ژینگە ژیارییەیە کە کوردستان لە مێژوودا لەنێو دڵی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بووە، ئەوە بووە کە لە سەرهەڵدان و گەشەی شارستانییەتی جیهان بە تایبەت خۆرئاوا ڕۆڵێکی بنەڕەتی گرنگی گێڕاوە. ئەو شارستانییەتە و کولتوری بەرزی کوردستان لەم دەستوورەدا هەم بە پێوەری دیرۆکی و هەم بە پێوەری سەردەم و هاوچەرخ زایەڵە دەداتەوە و ڕەوایی ئەم دەستوورە بنیاد دەنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"},{\"id\":\"p128\",\"sourceIndex\":128,\"style\":\"دەقی سەرەکی\",\"text\":\"دەستوور لە پانتایی مێژوویی و قانوونیی نەتەوەی کورددا پەیمانێکی گەوهەرییە کە ئەڵقەی پەیوەندی نێوان کەتواری ئێستایی و داهاتووی نەتەوەیی پێکدەهێنێت، پەیمانێک کە هەم بەڵێنێکی ڕاستییانەیە بۆ سەلماندنی ڕەوایی بوونایەتی نەتەوەیی، هەم پەیمانێکی نێوان-نەتەوەییە بۆ یەکگرتنی هێزە گەوهەرییەکانی ناخی هەموو کورد و کوردستانیان. ئەم پەیمانە گەوهەرییە پشت بە ئەو تێڕوانینە ئۆنتۆلۆژییە دەبەستێ کە نەتەوە وەک بوونایەتییکی ژیندار، درێژەدار و ڕوو لە داهاتوو هەڵگری کۆمەڵێک گەرەکمەندیی بنەڕەتییە کە لە پێکهاتەی دەروونی و هەناوی کولتووری و زەمینەی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێت، نەک لە ڕێککەوتنێکی کاتی یان خواستێکی ڕواڵەتی. ئەم گەرەکمەندییە بنەڕەتییە لە دەستووردا دەبنە بنەمای سەروەریی، دەبنە ڕەگی قانوونیی، دەبنە پشتی دەستووری و دەبنە ئاسۆی دەوڵەتمەندی. دەستوور لە ڕەوتی مێژوودا کەتواری سەربەخۆیی نەتەوەیی دەچەسپێنێت و سەروەریی هەبوویی نەتەوە لە شێوەی بەڵێندارەتییەکی گەوهەری-سرووشتی مێژووییدا دەردەبڕێت، بەڵێندارەتییەک بە هەبوون و مانەوە و گەشەکردنی کورد وەکو نەتەوەیەکی دایک، چونکە نەتەوە بەبێ دەوڵەت وەک گیانێکی بێ جەستەیە. لە ڕوانگەی دەستوورەوە، دەوڵەتی کوردستان بەر لەوەی بەرهەمی بەرەنگاری و خۆڕاگریی بێت، بەرهەمی سەرهەڵدانی ویستێکی هاوبەش و هاوگیانی بووویستانەیە کە لە هەناوی مێژووەوە بەرەو داهاتووی خۆیی وڵاتی کوردستان هەڵچووە، ویستێک کە گەڕێنەری هێزی ئۆرگانیکی نەتەوەییە، هێزێک کە ئامانجی سڕینەوەی ئاژاوەی بێدەوڵەتی و پارچەبوونە لە نێو نەتەوەکەماندا. لە ئاوێنەی دەستووردا، کە ژینەری ڕۆحی نەتەوەیی کوردستانە؛ کەتوارگەی نەتەوەیی دەبێتە شێوازی دەرکەوتەی خودی نەتەوەیی، سەردەمی مێژوویی دەگەیەنێتە تروسکایی دۆخی دەوڵەت و سەروەریی. هەر ئەمەیە کە واتای قووڵی خۆسەرچاوەیی و خۆسازی دەدات بە دەستوور: نە دەسەڵاتێک لە دەرەوەی دەستوورەوە توانای ڕەدکردنەوەی دەبێت، نە ڕکێفێک لە سەرووی نەتەوەوە دەتوانێت هەڵیوەشێنێتەوە. دەستوور هاوکات لە ناخی مێژوو، لە هەناوی کەتوار و لە ئاسۆی داهاتوودا ڕەوایی و بوونی خۆی دەسەلمێنێت. دەستوور کردەیەکی نەتەوەیی دەستووریی-ژوراڵیە کە پەیوەندی نێوان هاووڵاتیانی کوردستان هەرتەنیا لە چوارچێوەی پەیوەندی قانوونیی یان بەرژەوەندی ئابووری کورت ناکاتەوە، بەڵکو دەیانکاتە بەشداربووی هاوئاگایی نەتەوەیی واتە یەک خۆئاگایی نەتەوەیی لەسەر بنەمای بیرەوەری هاوبەش، کوردبوون وەک بوونایەتی هاوبەش، کوردستانیبوون وەک شارۆمەندیی هاوبەشی دەوڵەتێکی خۆیی، کولتور وەک شێوازی ژیانی هاوبەش، یەک ئاسۆی چاوەڕوانی هاوبەش، یەک چێژوەرگرتنی ئێستێتیکی هاوبەش و ئەرکی خۆپاراستن و یەکترپاراستنی هاوبەش. لەم ڕوانگەیەوە، ڕەوایی دەستوور لە توانای پاراستن و پتەوکردنی ئەم هاوبەشییە نەتەوەییەدایە، لە توانای پاراستنی ئەو پەیوەندییەدایە کە تاکی کورد و شارۆمەندی کوردستانی بە نەتەوەکەیەوە دەبەستێتەوە و لە توانای پاراستنی ئەو ئازادییەدایە کە هەموو کورد و کوردستانییەک لە بوون و شێوەی بوونی خۆیدا هەستی پێدەکات. دەستوور بەم پێیە ناوەندی پەیوەندی نێوان تاک و نەتەوە و دەوڵەت و مێژوو و داهاتووە، ناوەندێک کە هەم سەربەستی تاکەکەسی دەپارێزێت و هەم بوونایەتی نەتەوەیی گەشە پێدەدات، هەم ڕەواییەک بە دەوڵەت دەدات کە نوێنەری ڕاستەقینەی نەتەوە و پارێزوانی وڵات و هاوبەشایەتییەکان بێت و هەم ئاسۆیەک دەکاتەوە بۆ گەیشتن بە داهاتوویەک کە لەگەڵ تاسەی مێژوویی کورد بۆ دەوڵەتمەندی، بۆ دەسەڵاتداری، بۆ بوون-بۆ-خۆ و بۆ بوون-لەگەڵ-خۆ، یەک بگرێتەوە. ئاواتی مێژوویی نەتەوەی کورد بۆ دەوڵەتی سەربەخۆ بۆ سەروەریی نەتەوەیی و بۆ بڕیار لەسەر چۆنییەتی بوونایەتیی خۆ وەک نەتەوە و نیشتمانەکەی وەک وڵات و هەروەها دیاریکردنی داهاتووی خۆی، لە دەستووردا دەگات بە بەرزترین پلەی دەربڕینی بوونایەتی و ئەمەش وەک ئاواتێکی خودەکی و بەهایەکی بناغەیی، هاوکات بەڵێندارەتییەکی گەوهەرییە بە هەموو ئەو قوربانییانەی کە کورد و کوردستان لە مێژووی خۆیدا داویەتی. دەستوور ئەم بەڵێندارەتییە وەک بنەمای ڕەوشتی-قانوونیی دادەنێت، بەڵێندارەتییەک کە سەرەڕای هەموو گۆڕانکارییەکانی مێژوو، هەمیشە چاوەڕێی سەرکەوتنی دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور لە پانتایی مێژوویی و قانوونیی نەتەوەی کورددا پەیمانێکی گەوهەرییە کە ئەڵقەی پەیوەندی نێوان کەتواری ئێستایی و داهاتووی نەتەوەیی پێکدەهێنێت، پەیمانێک کە \"},{\"text\":\"هەم بەڵێنێکی ڕاستییانەیە بۆ سەلماندنی ڕەوایی بوونایەتی نەتەوەیی، هەم پەیمانێکی نێوان-نەتەوەییە بۆ یەکگرتنی هێزە گەوهەرییەکانی ناخی هەموو کورد و کوردستانیان. ئەم پەیمانە گەوهەرییە پشت بە ئەو تێڕوانینە ئۆنتۆلۆژییە دەبەست\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"نەتەوە وەک بوونایەتییکی ژیندار، درێژەدار و ڕوو لە داهاتوو هەڵگری کۆمەڵێک گەرەکمەندیی بنەڕەتییە کە لە پێکهاتەی دەروونی و هەناوی کولتووری و زەمینەی مێژووییەوە هەڵدەقوڵێت، نەک لە ڕێککەوتنێکی کاتی یان خواستێکی ڕواڵەتی. ئەم گەرەکمەندییە بنەڕەتییە لە دەستووردا دەبنە بنەمای سەروەریی، دەبنە ڕەگی قانوونیی، دەبنە پشتی دەستووری و دەبنە ئاسۆی دەوڵەتمەندی. دەستوور لە ڕەوتی مێژوودا کەتواری سەربەخۆیی نەتەوەیی دەچەسپێنێت و سەروەریی هەبوویی نەتەوە لە شێوەی بەڵێندارەتییەکی گەوهەری-سرووشتی مێژووییدا دەردەبڕێت، بەڵێندارەتییەک بە هەبوون و مانەوە و گەشەکردنی کورد وەکو نەتەوەیەکی دایک، چونکە نەتەوە بەبێ دەوڵەت وەک گیانێکی بێ جەستەیە. لە ڕوانگەی دەستوورەوە، دەوڵەتی کوردستان بەر لەوەی بەرهەمی بەرەنگاری و خۆڕاگریی بێت، بەرهەمی سەرهەڵدانی ویستێکی هاوبەش و هاوگیانی بووویستانەیە کە لە هەناوی مێژووەوە بەرەو داهاتووی خۆیی وڵاتی کوردستان\"},{\"text\":\" هەڵچووە، ویستێک کە گەڕێنەری هێزی ئۆرگانیکی نەتەوەییە، هێزێک کە ئامانجی سڕینەوەی ئاژاوەی بێدەوڵەتی و پارچەبوونە لە نێو نەتەوەکەماندا. لە ئاوێنەی دەستووردا، کە ژینەری ڕۆحی نەتەوەیی کوردستانە؛ کەتوارگەی نەتەوەیی دەبێتە شێوازی دەرکەوتەی خودی نەتەوەیی، سەردەمی مێژوویی دەگەیەنێتە تروسکایی دۆخی دەوڵەت و سەروەریی. هەر ئەمەیە کە واتای قووڵی خۆسەرچاوەیی و خۆسازی دەدات بە دەستوور: نە دەسەڵاتێک لە دەرەوەی دەستوورەوە توانای ڕەدکردنەوەی دەبێت، نە ڕکێفێک لە سەرووی نەتەوەوە دەتوانێت هەڵیوەشێنێتەوە. دەستوور هاوکات لە ناخی مێژوو، لە هەناوی کەتوار و لە ئاسۆی داهاتوودا ڕەوایی و بوونی خۆی دەسەلمێنێت. دەستوور کردەیەکی نەتەوەیی دەستووریی-ژوراڵیە کە پەیوەندی نێوان هاووڵاتیانی کوردستان هەرتەنیا لە چوارچێوەی پەیوەندی قانوونیی یان بەرژەوەندی ئابووری کورت ناکاتەوە، بەڵکو دەیانکاتە بەشداربووی هاوئاگایی نەتەوەیی واتە یەک خۆئاگایی نەتەوەیی لەسەر بنەمای بیرەوەری هاوبەش، کوردبوون\"},{\"text\":\" وەک بوونایەتی هاوبەش، کوردستانیبوون\"},{\"text\":\" وەک شارۆمەندیی هاوبەشی دەوڵەتێکی خۆیی، کولتور وەک شێوازی ژیانی هاوبەش، یەک ئاسۆی چاوەڕوانی هاوبەش، \"},{\"text\":\"یەک چێژوەرگرتنی ئێستێتیکی هاوبەش و ئەرکی خۆپاراستن و یەکترپاراستنی هاوبەش. لەم ڕوانگەیەوە، ڕەوایی دەستوور لە توانای پاراستن و پتەوکردنی ئەم هاوبەشییە نەتەوەییەدایە، لە توانای پاراستنی ئەو پەیوەندییەدایە کە تاکی کورد و شارۆمەندی کوردستانی\"},{\"text\":\" بە نەتەوەکەیەوە دەبەستێتەوە و لە توانای پاراستنی ئەو ئازادییەدایە کە هەموو کورد و کوردستانییەک لە بوون و شێوەی بوونی خۆیدا هەستی پێدەکات. دەستوور بەم پێیە ناوەندی پەیوەندی نێوان تاک و نەتەوە و دەوڵەت و مێژوو و داهاتووە، ناوەندێک کە هەم سەربەستی تاکەکەسی دەپارێزێت و هەم بوونایەتی نەتەوەیی گەشە پێدەدات، هەم ڕەواییەک بە دەوڵەت دەدات کە نوێنەری ڕاستەقینەی نەتەوە و پارێزوانی وڵات و هاوبەشایەتییەکان بێت و هەم ئاسۆیەک دەکاتەوە بۆ گەیشتن بە داهاتوویەک کە لەگەڵ تاسەی مێژوویی کورد بۆ دەوڵەتمەندی، بۆ دەسەڵاتداری، بۆ بوون-بۆ-خۆ و بۆ بوون-لەگەڵ-خۆ، یەک بگرێتەوە. ئاواتی مێژوویی نەتەوەی کورد بۆ دەوڵەتی سەربەخۆ بۆ سەروەریی نەتەوەیی و بۆ بڕیار لەسەر چۆنییەتی بوونایەتیی خۆ وەک نەتەوە و نیشتمانەکەی وەک وڵات و هەروەها دیاریکردنی داهاتووی خۆی، لە دەستووردا دەگات بە بەرزترین پلەی دەربڕینی بوونایەتی و ئەمەش وەک ئاواتێکی خودەکی و بەهایەکی بناغەیی\"},{\"text\":\"،\"},{\"text\":\" هاوکات بەڵێندارەتییەکی گەوهەرییە بە هەموو ئەو قوربانییانەی کە کورد و کوردستان لە مێژووی خۆیدا داویەتی. دەستوور ئەم بەڵێندارەتییە وەک بنەمای ڕەوشتی-قانوونیی دادەنێت، بەڵێندارەتییەک کە سەرەڕای هەموو گۆڕانکارییەکانی مێژوو، هەمیشە چاوەڕێی سەرکەوتنی دەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p113\"}]"
      }
    },
    {
      "number": 2,
      "title": "پەیکەری دوویەم: پەیکەری دەستووری  و قانوونی",
      "pageSlug": null,
      "chapters": 15,
      "articles": 139,
      "sections": 0,
      "href": "/constitution",
      "content": null
    },
    {
      "number": 3,
      "title": "پەیکەری سێیەم: پاشکۆکان",
      "pageSlug": "annexes",
      "pageId": 2,
      "chapters": 0,
      "articles": 0,
      "sections": 2,
      "href": "/p/annexes",
      "content": {
        "id": 2,
        "slug": "annexes",
        "title": "پەیکەری سێیەم: پاشکۆکان",
        "body": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p4631\",\"sourceIndex\":4631,\"style\":\"پاشکۆ\",\"text\":\"پاشکۆ ١: سەبارەت بە سوێندنامە\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشکۆ ١: \"},{\"text\":\"سەبارەت بە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"سوێندنامە\"}],\"kind\":\"annex\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p4633\",\"sourceIndex\":4633,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"بۆچی سوێندنامەی هاووڵاتیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"بۆچی \"},{\"text\":\"سوێندنامەی\"},{\"text\":\" هاووڵاتیبوون\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4631\"},{\"id\":\"p4634\",\"sourceIndex\":4634,\"style\":\"ژێرناو\",\"text\":\"پەیماننامەی هاووڵاتیبوون و ڕێنمای جێبەجێکردنی سوێند\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیماننامەی هاووڵاتیبوون و ڕێنمای جێبەجێکردنی سوێند\"}],\"kind\":\"subtitle\",\"parentId\":\"p4633\"},{\"id\":\"p4635\",\"sourceIndex\":4635,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"سوێندنامەی هاووڵاتیبوون لە دەستووری کۆماری کوردستاندا کردەیەکی بنەڕەتیی دەستووری و دەربڕینی ئاگایانەی پەیوەندیی نێوان تاک، نەتەوە و دەوڵەتە، کە تێیدا هاووڵاتی بە ویستی ئازاد و هەڵوێستی بەرپرسیارانەی خۆی پەیمانی پابەندی بە دەستوور و سەروەریی کوردستان دەگرێتە ئەستۆ و بە واژۆی خۆی ئەو بنەما و بەهایانەی قانوونی بنەڕەتی لەسەریان دامەزراوە دەگوازێتە ناو ژیانی کرداریی خۆی. لەم پڕۆسەیەدا، دەستوور وەک جەستەی قانوونیی ویستی کۆیی نەتەوە، لە ئاستی ڕێکخستنی دەسەڵات و پێناسەکردنی ماف و ئەرکەوە بە پەیوەندییەکی زیندووی ویژدانی و کرداری لەگەڵ هاووڵاتی پەیوەست دەبێت، چونکە هەر پەیمانێکی دەستووری، بۆ ئەوەی بتوانێت بناغەی دەوڵەتدارییەکی درێژەدار پێک بهێنێت، پێویستی بە تاکگەلێک هەیە کە لە ناوەڕۆکی تێبگەن، بە ئازادی پەسەندی بکەن و لە کردار و بڕیارەکانی خۆیاندا بەرپرسیاریی جێبەجێکردنی هەڵبگرن. سوێندنامە لەو تێگەیشتنەدا پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی لە نێوان بوونی نەتەوەیی و بکەرایەتیی دەستووریدا دادەمەزرێنێت؛ پەیوەندییەک کە سەرچاوەی لە وار، مێژوو و هاوئاگایی نەتەوەییدایە و بە بڕیاری تاکەکەسی شێوەی پەیمانێکی ڕوون و بەرپرسیارانە وەردەگرێت، تا هاووڵاتی خۆی وەک خاوەنی ماف و هەڵگری ئەرک لە پەرگاڵی کۆماردا بناسێت و بەشداریی خۆی لە مانەوە و بەهێزبوونی ئەو پەرگاڵەدا بە ئەرکێکی خۆی بزانێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سوێندنامەی هاووڵاتیبوون لە دەستووری کۆماری کوردستاندا کردەیەکی بنەڕەتیی دەستووری و دەربڕینی ئاگایانەی پەیوەندیی نێوان تاک، نەتەوە و دەوڵەتە، کە تێیدا هاووڵاتی بە ویستی ئازاد و هەڵوێستی بەرپرسیارانەی خۆی پەیمانی پابەندی بە دەستوور و سەروەریی کوردستان دەگرێتە ئەستۆ و بە واژۆی خۆی ئەو بنەما و بەهایانەی قانوونی بنەڕەتی لەسەریان دامەزراوە دەگوازێتە ناو ژیانی کرداریی خۆی. لەم پڕۆسەیەدا، دەستوور وەک جەستەی قانوونیی ویستی کۆیی نەتەوە، لە ئاستی ڕێکخستنی دەسەڵات و پێناسەکردنی ماف و ئەرکەوە بە پەیوەندییەکی زیندووی ویژدانی و کرداری لەگەڵ هاووڵاتی پەیوەست دەبێت، چونکە هەر پەیمانێکی دەستووری، بۆ ئەوەی بتوانێت بناغەی دەوڵەتدارییەکی درێژەدار پێک بهێنێت، پێویستی بە تاکگەلێک هەیە کە لە ناوەڕۆکی تێبگەن، بە ئازادی پەسەندی بکەن و لە کردار و بڕیارەکانی خۆیاندا بەرپرسیاریی جێبەجێکردنی هەڵبگرن. سوێندنامە لەو تێگەیشتنەدا پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی لە نێوان بوونی نەتەوەیی و بکەرایەتیی دەستووریدا دادەمەزرێنێت؛ پەیوەندییەک کە سەرچاوەی لە وار، مێژوو و هاوئاگایی نەتەوەییدایە و بە بڕیاری تاکەکەسی شێوەی پەیمانێکی ڕوون و بەرپرسیارانە \"},{\"text\":\"وەردەگرێت، تا هاووڵاتی خۆی وەک خاوەنی ماف و هەڵگری ئەرک لە پەرگاڵی کۆماردا بناسێت و بەشداریی خۆی لە مانەوە و بەهێزبوونی ئەو پەرگاڵەدا بە ئەرکێکی خۆی بزانێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4634\"},{\"id\":\"p4636\",\"sourceIndex\":4636,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بنەمای بوونناسانەی ئەم پەیمانە لە پەیوەندیی ڕەسەنی کورد بە کوردستانەوە هەڵدەقوڵێت؛ کوردستان وەک وارگەی نەتەوەیی و جەستەی شتەکی و گیانەکی بوونایەتیی کورد، هەڵگری ئەو مێژوو و یادەوەری و پاشماگە شارستانییەیە کە نەوەکانی پێشوو لەسەری ژیاون و نەوەکانی ئێستا بەرپرسیاریی پاراستن و گەشەپێدانی هەڵدەگرن. ئەم پەیوەندییە مێژووییە بنەمای ڕەسەنایەتیی خاوەندارێتیی وار پێک دەهێنێت، لە کاتێکدا سوێندنامە ڕەهەندی ویژدانی و دەستووریی ئەو خاوەندارێتییە جەستەمەند دەکات و لە ڕێگەی پابەندیی ئاگایانەی تاکەوە مافی پشکداری لە چارەنووسی نەتەوە بە بەرپرسیاریی پاراستنی ئەو پشکدارییەوە دەبەستێتەوە. هاووڵاتی بە واژۆی خۆی دان بەو پەیوەندییەدا دەنێ کە لە نێوان خۆی و وارگەی نەتەوەییدا لە درێژایی مێژوودا شێوەی گرتووە، بەڵام گەوهەری ئەو واژۆیە لە هەڵگرتنی بەرپرسیارییەکی دەستووریدا دەردەکەوێ کە پاراستنی یەکپارچەیی کوردستان، سەروەریی قانوون، شکۆی نەتەوەیی و ئەرکەکانی هاووڵاتیبوون لە ناو یەک چوارچێوەی پەیوەستدا کۆ دەکاتەوە. بەم مانایە، سوێندخواردن گواستنەوەی پەیوەندیی مێژوویی بۆ پەیمانی بەرپرسیارییە و ئەو ساتە دەستوورییەیە کە تاک بە بڕیاری خۆی پەیوەندیی خاوەندارێتیی وار لەگەڵ پابەندیی بە پەرگاڵی سەروەریی کوردستاندا یەک دەخات.\",\"runs\":[{\"text\":\"بنەمای بوونناسانەی ئەم پەیمانە لە پەیوەندیی ڕەسەنی کورد بە کوردستانەوە هەڵدەقوڵێت؛ کوردستان وەک وارگەی نەتەوەیی و جەستەی شتەکی و گیانەکی بوونایەتیی کورد، هەڵگری ئەو مێژوو و یادەوەری و پاشماگە شارستانییەیە کە نەوەکانی پێشوو لەسەری ژیاون و نەوەکانی ئێستا بەرپرسیاریی پاراستن و گەشەپێدانی هەڵدەگرن. ئەم پەیوەندییە مێژووییە بنەمای ڕەسەنایەتیی خاوەندارێتیی وار پێک دەهێنێت، لە کاتێکدا سوێندنامە ڕەهەندی ویژدانی و دەستووریی ئەو خاوەندارێتییە جەستەمەند دەکات و لە ڕێگەی پابەندیی ئاگایانەی تاکەوە مافی پشکداری لە چارەنووسی نەتەوە بە بەرپرسیاریی پاراستنی ئەو پشکدارییەوە دەبەستێتەوە. هاووڵاتی بە واژۆی خۆی دان بەو پەیوەندییەدا دەن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"لە نێوان خۆی و وارگەی نەتەوەییدا لە درێژایی مێژوودا شێوەی گرتووە، بەڵام گەوهەری ئەو واژۆیە لە هەڵگرتنی بەرپرسیارییەکی دەستووریدا دەردەکەو\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"پاراستنی یەکپارچەیی کوردستان، سەروەریی قانوون، شکۆی نەتەوەیی و ئەرکەکانی هاووڵاتیبوون لە ناو یەک چوارچێوەی پەیوەستدا کۆ دەکاتەوە. بەم مانایە، سوێندخواردن گواستنەوەی پەیوەندیی مێژوویی بۆ پەیمانی بەرپرسیارییە و ئەو ساتە دەستوورییەیە کە تاک بە بڕیاری خۆی پەیوەندیی خاوەندارێتیی وار لەگەڵ پابەندیی بە پەرگاڵی سەروەریی کوردستاندا یەک دەخات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4634\"},{\"id\":\"p4637\",\"sourceIndex\":4637,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"ڕەوایەتیی دەستوور و پەیمانی هاووڵاتی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەوایەتیی دەستوور و پەیمانی هاووڵاتی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4634\"},{\"id\":\"p4638\",\"sourceIndex\":4638,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان وەک قانوونی بنەڕەتی و باڵای دەوڵەت، سەرچاوەی ڕێکخستنی دەسەڵات و دیاریکردنی پێگە، ئەرک و بەرپرسیارییەکانی دامەزراوەکانە و ڕەوایەتیی خۆی لە ویستی کۆیی نەتەوە و پەیمانی دامەزراندنی کۆمارەوە وەردەگرێت؛ لەم چوارچێوەیەدا سوێندی هاووڵاتی پەیمانێکە لەگەڵ کوردستان و قانوونی بنەڕەتیی کۆمار، کە بە گۆڕانی دەسەڵاتداران و نوێبوونەوەی پەرگاڵە وارگێڕییەکاندا جێگیریی خۆی دەپارێزێت و وەفاداریی نەتەوەیی لە بنەمای سەروەریی دەستووردا دادەکوتێت. سەرکۆمار، دەسەڵاتی ڕایەدار، کۆڕی قانووندانان، دادگا و هەموو دەزگاکانی کۆمار، هەر یەکەیان بە پێی دەسەڵات و بەرپرسیاریی دیاریکراوی خۆیان لە چوارچێوەی دەستووردا کار دەکەن و پێگەی خۆیان لە پابەندیی بەو قانوونە بناغەییە وەردەگرن، لە کاتێکدا هاووڵاتی بە سوێندی خۆی پابەندییەکی درێژەدار بە بنەماکانی کۆمار دەردەبڕێت و خۆی بە بەشدارێک لە پاراستنی ئەو ڕێکخستنە دەزانێت. ئەم جیاوازییە نێوان دەسەڵاتی دامەزراوەیی و سەروەریی دەستوور، گەرەنتییەکی بنەڕەتیی دەوڵەتداریی دەستووری پێک دەهێنێت، چونکە دەسەڵات بە قانوون سنووردار دەکرێت و هەر گۆڕانکارییەکی گەوهەریی پەیوەست بە پەیمانی نەتەوەیی لە ڕێگەی ڕێکارە دەستوورییە دیاریکراوەکانەوە ئەنجام دەدرێت؛ لەبەر ئەوە، سوێندنامە لە هەمان کاتدا دەربڕینی وەفاداری بە نیشتمان و پابەندی بە پێوەرێکی باڵاتری ڕەوایەتییە کە دامەزراوە و دەسەڵاتدار و هاووڵاتی هەموویان لە ژێر سەروەریی ئەودا دەژین.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان وەک قانوونی بنەڕەتی و باڵای دەوڵەت، سەرچاوەی ڕێکخستنی دەسەڵات و دیاریکردنی پێگە، ئەرک و بەرپرسیارییەکانی دامەزراوەکانە و ڕەوایەتیی خۆی لە ویستی کۆیی نەتەوە و پەیمانی دامەزراندنی کۆمارەوە وەردەگرێت؛ لەم چوارچێوەیەدا سوێندی هاووڵاتی پەیمانێکە لەگەڵ کوردستان و قانوونی بنەڕەتیی کۆمار، کە بە گۆڕانی دەسەڵاتداران و نوێبوونەوەی پەرگاڵە وارگێڕییەکاندا جێگیریی خۆی دەپارێزێت و وەفاداریی نەتەوەیی لە بنەمای سەروەریی دەستووردا \"},{\"text\":\"دادەکوتێت\"},{\"text\":\". سەرکۆمار، دەسەڵاتی ڕایەدار، کۆڕی قانووندانان، دادگا و هەموو دەزگاکانی کۆمار، هەر یەکەیان بە پێی دەسەڵات و بەرپرسیاریی دیاریکراوی خۆیان لە چوارچێوەی دەستووردا کار دەکەن و پێگەی خۆیان لە پابەندیی بەو قانوونە \"},{\"text\":\"بناغەییە\"},{\"text\":\" وەردەگرن، لە کاتێکدا هاووڵاتی بە سوێندی خۆی پابەندییەکی \"},{\"text\":\"درێژەدار بە بنەماکانی کۆمار دەردەبڕێت و خۆی بە بەشدارێک لە پاراستنی ئەو ڕێکخستنە دەزانێت. ئەم جیاوازییە نێوان دەسەڵاتی دامەزراوەیی و سەروەریی دەستوور، گەرەنتییەکی بنەڕەتیی دەوڵەتداریی دەستووری پێک دەهێنێت، چونکە دەسەڵات بە قانوون سنووردار دەکرێت و هەر گۆڕانکارییەکی گەوهەریی پەیوەست بە پەیمانی نەتەوەیی لە ڕێگەی ڕێکارە دەستوورییە دیاریکراوەکانەوە ئەنجام دەدرێت؛ لەبەر ئەوە، سوێندنامە لە هەمان کاتدا دەربڕینی وەفاداری بە نیشتمان و پابەندی بە پێوەرێکی باڵاتری ڕەوایەتییە کە دامەزراوە و دەسەڵاتدار و هاووڵاتی هەموویان لە ژێر سەروەریی ئەودا دەژین\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4637\"},{\"id\":\"p4639\",\"sourceIndex\":4639,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیمانی هاووڵاتیبوون لە بنەمای قانوونی و ڕەوشتیی خۆیدا پەیوەندییەکی دوولایەنەی نێوان تاک و کۆمارە، کە تێیدا ماف و ئەرک و خاوەندارێتی و بەرپرسیاری لە چوارچێوەی هاوبەشیی چارەنووسدا یەکدەگرنەوە و هەر لایەک بە پێی پێگەی دەستووریی خۆی ئەرکەکانی بەرامبەر بە لایەنی دیکە جێبەجێ دەکات. کۆمار بە پاراستنی ژیان و کەرامەتیی مرۆڤ، دەستەبەرکردنی دادپەروەری، سەروەریی قانوون، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی هاووڵاتیان لەبەرامبەر قانوون و پێشکەشکردنی ڕاژە گشتییەکان بەرپرسیاریی خۆی بەرامبەر بە تاک جەستەمەند دەکات، لە کاتێکدا هاووڵاتی بە پابەندیی بە دەستوور، ڕێزگرتن لە مافەکانی ئەوانی دیکە، پاراستنی سامان و دامەزراوە گشتییەکان و بەشداری لە ئاوەدانی و بەهێزکردنی کوردستاندا بەرپرسیاریی خۆی بەرامبەر بە کۆ دەگرێتە ئەستۆ. بنەمای ئەم پەیوەندییە لە هاوسەنگیی نێوان ئازادیی تاک و بەرژەوەندیی گشتیدا جێگیرە، چونکە سەروەریی دەوڵەت بۆ پاراستنی شکۆ و مافەکانی هاووڵاتیان بەکار دەهێنرێت و بەشداریی هاووڵاتیانیش توانای دامەزراوەکان بۆ جێبەجێکردنی ئەو بەرپرسیارییانە بەهێز دەکات؛ لەوێدا پەیمانی سوێند بە پەیوەندییەکی بەرپرسیارانەی نێوان تاک و کۆ دەگات، کە تێیدا ئازادیی تاک بە پاراستنی مافی ئەوانی دیکە پتەوتر دەبێت و توانای کۆمار بە متمانە و بەشداریی هاووڵاتیانی گەشە دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیمانی هاووڵاتیبوون لە بنەمای قانوونی و ڕەوشتیی خۆیدا پەیوەندییەکی دوولایەنەی نێوان تاک و کۆمارە، کە تێیدا ماف و ئەرک و خاوەندارێتی و بەرپرسیاری لە چوارچێوەی هاوبەشیی چارەنووسدا یەکدەگرنەوە و هەر لایەک بە پێی پێگەی دەستووریی خۆی ئەرکەکانی بەرامبەر بە لایەنی دیکە جێبەجێ دەکات. کۆمار بە پاراستنی ژیان و کەرامەتیی مرۆڤ، دەستەبەرکردنی دادپەروەری، سەروەریی قانوون، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، یەکسانیی هاووڵاتیان لەبەرامبەر قانوون و پێشکەشکردنی ڕاژە گشتییەکان بەرپرسیاریی خۆی بەرامبەر بە تاک جەستەمەند دەکات، لە کاتێکدا هاووڵاتی بە پابەندیی بە دەستوور، ڕێزگرتن لە مافەکانی ئەوانی دیکە، پاراستنی سامان و دامەزراوە گشتییەکان و بەشداری لە ئاوەدانی و بەهێزکردنی کوردستاندا بەرپرسیاریی خۆی بەرامبەر بە کۆ دەگرێتە ئەستۆ. بنەمای ئەم پەیوەندییە لە هاوسەنگیی نێوان ئازادیی تاک و بەرژەوەندیی گشتیدا جێگیرە، چونکە سەروەریی دەوڵەت بۆ پاراستنی شکۆ و مافەکانی هاووڵاتیان بەکار دەهێنرێت و بەشداریی هاووڵاتیانیش توانای دامەزراوەکان بۆ جێبەجێکردنی ئەو بەرپرسیارییانە بەهێز دەکات؛ لەوێدا پەیمانی سوێند بە پەیوەندییەکی بەرپرسیارانەی نێوان تاک و کۆ دەگات، کە تێیدا ئازادیی تاک بە پاراستنی مافی ئەوانی دیکە پتەوتر دەبێت و توانای کۆمار بە متمانە و بەشداریی هاووڵاتیانی گەشە دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4637\"},{\"id\":\"p4640\",\"sourceIndex\":4640,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"یەکسانیی دەستووریی هاووڵاتیان یەکێکە لە بنەماکانی ئەم پەیمانە، چونکە دەستوور هەموو تاکەکان لە چوارچێوەی ماف و ئەرکە دیاریکراوەکاندا بە پێوەرێکی یەکسان دەناسێنێت و پێگەی دەسەڵاتدار و هاووڵاتی لەبەرامبەر قانوونی بنەڕەتیدا بە هەمان بنەمای پابەندی هەڵدەسەنگێنێت. لەو ڕوانگەیەدا، سەرکۆمار و دادوەر و سەرباز و زاناکار و مامۆستا و پیشەساز و کارکەر، هەر یەکەیان بە ئەرک و بەرپرسیاریی تایبەتیی خۆیان هەڵگری پابەندیی بە دەستوورن و پەیمانی هاووڵاتیبوون بە هەمان گەوهەریی قانوونی و ڕەوشتی بۆ هەمووان جێگیر دەبێت. ئەم یەکسانییە بنەمایەکی باڵای دامەزراوەییە، چونکە سەروەریی قانوون لە ڕێگەی پابەندیی گشتی و بەرپرسیاریی دەسەڵاتدارانەوە مانای کرداری وەردەگرێت و متمانەی نێوان هاووڵاتی و کۆمار بە ڕوونیی ماف و ئەرکەکان بەهێز دەبێت؛ هەر لەبەر ئەوە، دەقی پەسەندکراوی سوێندنامە و ناوەڕۆکی پەیمان بۆ هەموو واژۆکەران بە یەک شێوە دەپارێزرێت و هەر گۆڕانکارییەکی گەوهەریی پەیوەست بەو پەیمانە لە چوارچێوەی ڕێکارە دەستوورییەکانی خۆیدا ئەنجام دەدرێت، تا جێگیریی قانوونی و درێژەداریی ڕەوایەتیی کۆمار لەگەڵ نوێبوونەوەی دامەزراوەکاندا بەردەوام بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکسانیی دەستووریی هاووڵاتیان یەکێکە لە بنەماکانی ئەم پەیمانە، چونکە دەستوور هەموو تاکەکان لە چوارچێوەی ماف و ئەرکە دیاریکراوەکاندا بە پێوەرێکی یەکسان دەناسێنێت و پێگەی دەسەڵاتدار و هاووڵاتی لەبەرامبەر قانوونی بنەڕەتیدا بە هەمان بنەمای پابەندی هەڵدەسەنگێنێت. لەو ڕوانگەیەدا، سەرکۆمار و دادوەر و سەرباز و زاناکار و مامۆستا \"},{\"text\":\"و پیشەساز و کارکەر، هەر یەکەیان بە ئەرک و بەرپرسیاریی تایبەتیی خۆیان هەڵگری پابەندیی بە دەستوورن و پەیمانی هاووڵاتیبوون بە هەمان گەوهەریی قانوونی و ڕەوشتی بۆ هەمووان جێگیر دەبێت. ئەم یەکسانییە بنەمایەکی باڵای دامەزراوەییە، چونکە سەروەریی قانوون لە ڕێگەی پابەندیی گشتی و بەرپرسیاریی دەسەڵاتدارانەوە مانای کرداری وەردەگرێت و متمانەی نێوان هاووڵاتی و کۆمار بە ڕوونیی ماف و ئەرکەکان بەهێز دەبێت؛ هەر لەبەر ئەوە، دەقی پەسەندکراوی سوێندنامە و ناوەڕۆکی پەیمان بۆ هەموو واژۆکەران بە یەک شێوە دەپارێزرێت و هەر گۆڕانکارییەکی گەوهەریی پەیوەست بەو پەیمانە لە چوارچێوەی ڕێکارە دەستوورییەکانی خۆیدا ئەنجام دەدرێت، تا جێگیریی قانوونی و درێژەداریی ڕەوایەتیی کۆمار لەگەڵ نوێبوونەوەی دامەزراوەکاندا بەردەوام بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4637\"},{\"id\":\"p4641\",\"sourceIndex\":4641,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"واژۆی سوێندنامە و بەرپرسیاریی تاک\",\"runs\":[{\"text\":\"واژۆی سوێندنامە و بەرپرسیاریی تاک\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4634\"},{\"id\":\"p4642\",\"sourceIndex\":4642,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەڕەی سوێندنامەی سەرەتای ئەم وەشانە شوێنی دەربڕینی تاکەکەسیی پابەندی بە پەیمانی دەستووریی کوردستانە، کە تێیدا خاوەنی پەڕتووک بە نووسینی ناو و زانیاریی ناسنامەیی و ڕێکەوت و شوێنی واژۆ، ئەم وەشانەی دەستوور بە پەیوەندیی ئاگایانەی خۆی بە پەیمانی نەتەوەییەوە دەبەستێتەوە و بە واژۆی دەستی خۆی ئەو پەیوەندییە ویژدانی و دەستوورییە بەڵگەدار دەکات. ئەم کردەیە لە ڕووی فەلسەفییەوە بەشداربوونی تاک لە پەیمانێکی کۆیی جەستەمەند دەکات، چونکە واژۆکەر بە ویستی ئازادی خۆی پابەندی بە بنەماکانی دەستوور ڕادەگەیەنێت و خۆی وەک بکەرێکی بەرپرسیار لە ژیانی نەتەوە و کۆماردا دەناسێت؛ لە ڕووی بەڵگەدارییەوەش، وەشانی واژۆکراو دەبێتە یادگار و سەلمێنەری دەربڕینی ئەو پابەندییە لە کات و شوێنێکی دیاریکراودا. دەقی دەستوور لەم پڕۆسەیەدا بە هەمان پێگەی گشتی و گەوهەریی یەکسانی خۆی دەپارێزرێت و واژۆکردنی پەڕەکە پەیوەندیی تاکەکەسیی خاوەنەکەی بەو پەیمانەوە دیاری دەکات، لە کاتێکدا پێگەی قانوونیی شارۆمەندی و کاریگەریی سوێندی فەرمی بە پێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکان ڕێک دەخرێن. ئەم جیاوازییە گرنگییەکی بنەڕەتی لە پاراستنی ڕەوایەتیی ڕێکارە دەستوورییەکاندا هەیە، چونکە پابەندیی ویژدانی و دەربڕینی تاکەکەسیی پەیمان بەشێکن لە ژیانی نەتەوەیی و پێگەی قانوونیی شارۆمەندییش بەپێی مەرج و ڕێکارە دیاریکراوەکانی قانوونی بنەڕەتی دەناسرێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەڕەی سوێندنامەی سەرەتای ئەم وەشانە شوێنی دەربڕینی تاکەکەسیی پابەندی بە پەیمانی دەستووریی کوردستانە، کە تێیدا خاوەنی پەڕتووک بە نووسینی ناو و زانیاریی ناسنامەیی و ڕێکەوت و شوێنی واژۆ، ئەم وەشانەی دەستوور بە پەیوەندیی ئاگایانەی خۆی بە پەیمانی نەتەوەییەوە دەبەستێتەوە و بە واژۆی دەستی خۆی ئەو پەیوەندییە ویژدانی و دەستوورییە بەڵگەدار دەکات. ئەم کردەیە لە ڕووی فەلسەفییەوە بەشداربوونی تاک لە پەیمانێکی کۆیی جەستەمەند دەکات، چونکە واژۆکەر بە ویستی ئازادی خۆی پابەندی بە بنەماکانی دەستوور ڕادەگەیەنێت و خۆی وەک بکەرێکی بەرپرسیار لە ژیانی نەتەوە و کۆماردا دەناسێت؛ لە ڕووی بەڵگەدارییەوەش، وەشانی واژۆکراو دەبێتە یادگار و سەلمێنەری دەربڕینی ئەو پابەندییە لە کات و شوێنێکی دیاریکراودا. دەقی دەستوور لەم پڕۆسەیەدا بە هەمان پێگەی گشتی و گەوهەریی یەکسانی خۆی دەپارێزرێت و واژۆکردنی پەڕەکە پەیوەندیی تاکەکەسیی خاوەنەکەی بەو پەیمانەوە دیاری دەکات، لە کاتێکدا پێگەی قانوونیی شارۆمەندی و کاریگەریی سوێندی فەرمی بە پێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکان ڕێک دەخرێن. ئەم جیاوازییە گرنگییەکی بنەڕەتی لە پاراستنی ڕەوایەتیی ڕێکارە دەستوورییەکاندا هەیە، چونکە پابەندیی ویژدانی و دەربڕینی تاکەکەسیی پەیمان بەشێکن لە ژیانی نەتەوەیی و پێگەی قانوونیی شارۆمەندییش بەپێی مەرج و ڕێکارە دیاریکراوەکانی قانوونی بنەڕەتی دەناسرێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4641\"},{\"id\":\"p4643\",\"sourceIndex\":4643,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هێزی ڕاستەقینەی سوێندنامە لەو بەرپرسیارییە کردارییەدا جەستەمەند دەبێ کە هاووڵاتی بە ئازادی دەیگرێتە ئەستۆ و لە ژیانی ڕۆژانەیدا بە ئەرک و بەشداری و ڕاژە بە کۆمەڵگا درێژەی پێ دەدات، چونکە دەوڵەتداریی دەستووری لە ڕێگەی کردارە بەرپرسیارانەکانی تاکەکانەوە توانای خۆی بۆ پاراستنی ماف و پەرەپێدانی سامان و شایستەیی دامەزراوەیی گەشە پێ دەدات. لەم چوارچێوەیەدا، پاراستنی کوردستان ڕەهەندێکی فراوانی نیشتمانی وەردەگرێ کە بەرگری لە خاک و سەروەریی وڵات لەگەڵ بەهێزکردنی دادوەری و کارگێڕی، پاراستنی زمانی کوردی و پاشماگی شارستانی، گەشەپێدانی زانست و تەکنەلۆژیا، دامەزراندنی ئابوورییەکی بەرهەمهێنەر و بەهێزکردنی متمانەی کۆمەڵایەتی لە ناو یەک بەرپرسیاریی هاوبەشدا یەک دەخاتەوە. زاناکار بە توێژینەوە و داهێنان، مامۆستا بە پەروەردەی نەوەکان، دادوەر بە پاسەوانی لە دادپەروەری، پیشەساز بە بەرهەمهێنان، کشتوکاڵکار بە پاراستنی ئاسایشی خۆراک، کارکەر بە پەرەپێدانی سامان و هێزەکانی پاراستنی وڵات بە جێبەجێکردنی ئەرکە قانوونییەکانیان، هەر یەک بە توانای تایبەتیی خۆی بەشێک لە پەیمانی نەتەوەیی جەستەمەند دەکەن؛ لەبەر ئەوە، سوێندنامە ئەو بنەمایە دەچەسپێنێ کە هاووڵاتیبوون پێگەیەکی چالاکی دەستوورییە و هەر تاکێک دەتوانێت لە چوارچێوەی ماف و ئەرکەکانی خۆیدا بەشداری لە پتەوکردنی کۆمار و بەرزکردنەوەی توانای نەتەوەدا بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"هێزی ڕاستەقینەی سوێندنامە لەو بەرپرسیارییە کردارییەدا جەستەمەند دەب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"هاووڵاتی بە ئازادی دەیگرێتە ئەستۆ و لە ژیانی ڕۆژانەیدا بە ئەرک و بەشداری و ڕاژە بە کۆمەڵگا درێژەی پێ دەدات، چونکە دەوڵەتداریی دەستووری لە ڕێگەی کردارە بەرپرسیارانەکانی تاکەکانەوە توانای خۆی بۆ پاراستنی ماف و پەرەپێدانی سامان و شایستەیی دامەزراوەیی گەشە پێ دەدات. لەم چوارچێوەیەدا، پاراستنی کوردستان ڕەهەندێکی فراوانی نیشتمانی وەردەگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"بەرگری لە خاک و سەروەریی وڵات لەگەڵ بەهێزکردنی دادوەری و کارگێڕی، پاراستنی زمانی کوردی و پاشماگی شارستانی، گەشەپێدانی زانست و تەکنەلۆژیا، دامەزراندنی ئابوورییەکی بەرهەمهێنەر و بەهێزکردنی متمانەی کۆمەڵایەتی لە ناو یەک بەرپرسیاریی هاوبەشدا یەک دەخاتەوە. زاناکار بە توێژینەوە و داهێنان، مامۆستا بە پەروەردەی نەوەکان، دادوەر بە پاسەوانی لە دادپەروەری، پیشەساز بە بەرهەمهێنان، کشتوکاڵکار بە پاراستنی ئاسایشی خۆراک، کارکەر بە پەرەپێدانی سامان و هێزەکانی پاراستنی وڵات بە جێبەجێکردنی ئەرکە قانوونییەکانیان، هەر یەک بە توانای تایبەتیی خۆی بەشێک لە پەیمانی نەتەوەیی جەستەمەند دەکەن؛ لەبەر ئەوە، سوێندنامە ئەو بنەمایە دەچەسپێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"هاووڵاتیبوون پێگەیەکی چالاکی دەستوورییە و هەر تاکێک دەتوانێت لە چوارچێوەی ماف و ئەرکەکانی خۆیدا بەشداری لە پتەوکردنی کۆمار و بەرزکردنەوەی توانای نەتەوەدا بکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4641\"},{\"id\":\"p4644\",\"sourceIndex\":4644,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"پەیمانی نەوەکان و سپێردەی نیشتمان\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیمانی نەوەکان و سپێردەی نیشتمان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4634\"},{\"id\":\"p4645\",\"sourceIndex\":4645,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیمانی هاووڵاتیبوون لە ڕەهەندی مێژوویی خۆیدا پەیوەندییەکی درێژەداری نێوان نەوەکانی پێشوو، ئێستا و داهاتووش پێک دەهێنێت، چونکە وارگەی نەتەوەیی و ئەو سامانە شتەکی و گیانەکییانەی بوونایەتیی کوردیان پێک هێناوە، لە ئەزموون و خەبات و داهێنانی نەوەکانی پێشووەوە گەیشتوونەتە دەستی نەوەی ئێستا و پاراستن و گەشەپێدان و گواستنەوەیان بۆ داهاتوو بەرپرسیارییەکی مێژوویی و دەستوورییە. لەم تێگەیشتنەدا، خاوەندارێتیی نەتەوەیی لەگەڵ چەمکی سپێردەدا یەکدەگرێتەوە، بەو مانایەی کە هەر نەوەیەک مافی بەشداری لە ژیانی وارگەی نەتەوەیی و بەکارهێنانی سامانە هاوبەشەکانی هەیە و لە هەمان کاتدا بەرپرسیاریی ئەوە دەگرێتە ئەستۆ کە بناغەکانی ژیانی هاوبەش بۆ نەوەکانی داهاتوو پتەوتر بکات. ئەم بەرپرسیارییە بە پاراستنی خاک و سامانە سروشتییەکان، گەشەپێدانی زانست و شارستانییەت، بەهێزکردنی دامەزراوەی دادپەروەر و شایستە و بنیادنان و پاراستنی پەرگاڵێکی سەقامگیری دەوڵەتداری جەستەمەند دەبێت، چونکە پێوەری سەرکەوتنی نەوەیەک لە توانای ئەودا بۆ زیادکردنی ئەو سامان و دەرفەتانە دەردەکەوێ کە داهاتووی وڵات لەسەریان وەستاوە. سوێندنامە ئەم بەرپرسیارییە هەردەمییە لە ئاستی ویژدانی نەتەوەییەوە دەگوازێتە ناو پەیمانی تاکەکەسیی هاووڵاتی و بەو شێوەیە هەر واژۆکەرێک دەبێتە بەشدارێک لە زنجیرەیەکی بێپسانەوەی پاراستن و بنیادنان، کە لە مێژووی کوردستانەوە سەرچاوە دەگرێت و بە کردار و بەرهەمی نەوەی ئێستا بۆ داهاتوو درێژە دەکێشێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیمانی هاووڵاتیبوون لە ڕەهەندی مێژوویی خۆیدا پەیوەندییەکی درێژەداری نێوان نەوەکانی پێشوو، ئێستا و داهاتووش پێک دەهێنێت، چونکە وارگەی نەتەوەیی و ئەو سامانە شتەکی و گیانەکییانەی بوونایەتیی کوردیان پێک هێناوە، لە ئەزموون و خەبات و داهێنانی نەوەکانی پێشووەوە گەیشتوونەتە دەستی نەوەی ئێستا و پاراستن و گەشەپێدان و گواستنەوەیان بۆ داهاتوو بەرپرسیارییەکی مێژوویی و دەستوورییە. لەم تێگەیشتنەدا، خاوەندارێتیی نەتەوەیی لەگەڵ چەمکی سپێردەدا یەکدەگرێتەوە، بەو مانایەی کە هەر نەوەیەک مافی بەشداری لە ژیانی وارگەی نەتەوەیی و بەکارهێنانی سامانە هاوبەشەکانی هەیە و لە هەمان کاتدا بەرپرسیاریی ئەوە دەگرێتە ئەستۆ کە بناغەکانی ژیانی هاوبەش بۆ نەوەکانی داهاتوو پتەوتر بکات. ئەم بەرپرسیارییە بە پاراستنی خاک و سامانە سروشتییەکان، \"},{\"text\":\"گەشەپێدانی زانست و شارستانییەت، بەهێزکردنی دامەزراوەی دادپەروەر و شایستە و بنیادنان و پاراستنی پەرگاڵێکی سەقامگیری دەوڵەتداری جەستەمەند دەبێت، چونکە پێوەری سەرکەوتنی نەوەیەک لە توانای ئەودا بۆ زیادکردنی ئەو سامان و دەرفەتانە دەردەکەو\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"داهاتووی وڵات لەسەریان وەستاوە. سوێندنامە ئەم بەرپرسیارییە هەردەمییە لە ئاستی ویژدانی نەتەوەییەوە دەگوازێتە ناو پەیمانی تاکەکەسیی هاووڵاتی و بەو شێوەیە هەر واژۆکەرێک دەبێتە بەشدارێک لە زنجیرەیەکی بێپسانەوەی پاراستن و بنیادنان، کە لە مێژووی کوردستانەوە سەرچاوە دەگرێت و بە کردار و بەرهەمی نەوەی ئێستا بۆ داهاتوو درێژە دەکێشێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4644\"},{\"id\":\"p4646\",\"sourceIndex\":4646,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە کۆتاییدا، سوێندنامەی هاووڵاتیبوون پەیمانێکی دەستووری و ویژدانییە کە تاک لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی ڕەسەنی نەتەوەییەوە دەباتە ئاستی بکەرێکی ئاگایانە و بەرپرسیاری ژیانی کۆمار و بە پابەندیی بە دەستوور و جێبەجێکردنی ئەرکەکانی هاووڵاتیبوون، توانای تاکەکەسی دەکاتە بەشێک لە هێزی گشتیی نەتەوە. ئەم پەیمانە بە واژۆ دەربڕینی فەرمیی ویستی تاک وەردەگرێت و بە کردار و هەڵوێست و بەرپرسیاریی نیشتمانی ناوەڕۆکی خۆی لە ژیانی کۆمەڵگادا جەستەمەند دەکات، بەو مانایەی کە دەستوور بنەمای ڕێکخستنی دەوڵەتداری دادەنێت و هاووڵاتییە خاوەن ئاگایی و بەرپرسیارییەکان بە ژیانی ڕۆژانە و بەرهەمهێنانی خۆیان ئەو بنەمایانە دەکەنە توانایەکی ڕاستەقینەی پاراستن و پێشکەوتن. لەم پەیوەندییەدا، کوردستان وەک وارگەی نەتەوەیی و کۆماری کوردستان وەک پەرگاڵی سەروەریی دەستووری، بە هاووڵاتیانی خاوەن ماف و هەڵگری ئەرک بەهێز دەبن و پەیمانی هاووڵاتیبوون دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی پتەوکردنی ڕەوایەتی، جێگیریی دامەزراوەیی و درێژەداریی دەوڵەتداریی کوردستان.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە کۆتاییدا، سوێندنامەی هاووڵاتیبوون پەیمانێکی دەستووری و ویژدانییە کە تاک لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی ڕەسەنی نەتەوەییەوە دەباتە ئاستی بکەرێکی ئاگایانە و بەرپرسیاری ژیانی کۆمار و بە پابەندیی بە دەستوور و جێبەجێکردنی ئەرکەکانی هاووڵاتیبوون، توانای تاکەکەسی دەکاتە بەشێک لە هێزی گشتیی نەتەوە. ئەم پەیمانە بە واژۆ دەربڕینی فەرمیی ویستی تاک وەردەگرێت و بە کردار و هەڵوێست و بەرپرسیاریی نیشتمانی ناوەڕۆکی خۆی لە ژیانی کۆمەڵگادا جەستەمەند دەکات، بەو مانایەی کە دەستوور بنەمای ڕێکخستنی دەوڵەتداری دادەنێت و هاووڵاتییە خاوەن ئاگایی و بەرپرسیارییەکان بە ژیانی ڕۆژانە و بەرهەمهێنانی خۆیان ئەو بنەمایانە دەکەنە توانایەکی ڕاستەقینەی پاراستن و پێشکەوتن. لەم پەیوەندییەدا، کوردستان وەک وارگەی نەتەوەیی و کۆماری کوردستان وەک پەرگاڵی سەروەریی دەستووری، بە هاووڵاتیانی خاوەن ماف و هەڵگری ئەرک بەهێز دەبن و پەیمانی هاووڵاتیبوون دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی پتەوکردنی ڕەوایەتی، جێگیریی دامەزراوەیی و درێژەداریی دەوڵەتداریی کوردستان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4644\"},{\"id\":\"p4647\",\"sourceIndex\":4647,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەها سوێند لە وشەوە دەگۆڕێت بۆ هێزی بنیادنەر و گەشەستێن؛ پەیمانی تاک بە دەستوور دەبێتە کرداری هاووڵاتی، کرداری هاووڵاتی دەبێتە توانای نەتەوە و توانای نەتەوەش بناغەی درێژەداریی سەروەری و شکۆی کوردستان پتەوتر دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"وەها سوێند لە وشەوە دەگۆڕێت بۆ هێزی بنیادنەر و گەشەستێن؛ پەیمانی تاک بە دەستوور دەبێتە کرداری هاووڵاتی، کرداری هاووڵاتی دەبێتە توانای نەتەوە و توانای نەتەوەش بناغەی درێژەداریی سەروەری و شکۆی کوردستان پتەوتر دەکات\",\"bold\":true},{\"text\":\".\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4644\"},{\"id\":\"p4654\",\"sourceIndex\":4654,\"style\":\"پاشکۆ\",\"text\":\"پاشکۆی ٢: خۆتۆمارکردنی هاووڵاتیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشکۆی ٢: خۆتۆمارکردنی هاووڵاتیبوون\"}],\"kind\":\"annex\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p4656\",\"sourceIndex\":4656,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"داخوازکاریی بۆ تۆمارکردن وەک هاووڵاتیی کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"دا\"},{\"text\":\"خ\"},{\"text\":\"و\"},{\"text\":\"از\"},{\"text\":\"کاریی بۆ تۆمارکردن وەک هاووڵاتیی کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4654\"},{\"id\":\"p4657\",\"sourceIndex\":4657,\"style\":\"ژێرناو\",\"text\":\"تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی\",\"runs\":[{\"text\":\"تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی\"}],\"kind\":\"subtitle\",\"parentId\":\"p4656\"},{\"id\":\"p4658\",\"sourceIndex\":4658,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"بۆچی تۆمارکردنی دامەزراوەیی؟\",\"runs\":[{\"text\":\"بۆچی تۆمارکردنی دامەزراوەیی؟\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4659\",\"sourceIndex\":4659,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی کردەیەکی ئاگایانەی نەتەوەسازی و دامەزراوەسازییە کە پەیوەندیی ڕەسەنی تاک بە نەتەوە و نیشتمانەوە لە ئاستی شوناس و هاوئاگایی نەتەوەییەوە دەگوازێتە ناو چوارچێوەیەکی ڕێکخراو، بەڵگەدار و باوەڕپێکراوی دامەزراوەیی، بەو مانایەی کە پەیوەندییەکی مێژوویی و ئۆرگانیکی، لە ڕێگەی پەرگاڵێکی دیاریکراوی ناسینەوە و پشتڕاستکردنەوەوە، شێوەیەکی ڕوونی کارگێڕی و بەڵگەنامەیی وەردەگرێت و دەبێتە بەشێک لە توانای ڕێکخراوی نەتەوە بۆ پاراستن و درێژەدارکردنی بوونی خۆی. بنەمای ئەم پڕۆسەیە لە جیاوازیی نێوان ڕەسەنایەتیی پەیوەندیی نەتەوەیی و ناسینەوەی دامەزراوەیی ئەو پەیوەندییە هەڵدەقوڵێت، چونکە پێگەی نەتەوەیی تاک لە پەیوەندیی مێژوویی بە وارگەی نەتەوەیی، هاوبەشیی یادەوەری و پاشماگی شارستانی و بەشداریکردن لە ژیانی نەتەوەدا ڕەگ داکوتاوە، لە کاتێکدا دامەزراوەسازی ئەو پەیوەندییە دەخاتە ناو پەرگاڵێکی هاوبەشی زانیاری، بەڵگەنامە و بەرپرسیاریی کارگێڕی. لەم تێگەیشتنەدا، تۆمارکردن دەرفەتێکە بۆ ئەوەی تاک بە ویستی ئازاد و ئاگایی خۆی پەیوەندیی نەتەوەیی خۆی بەڵگەدار بکات و بەشداری لە بنیادنان و بەهێزکردنی تۆمارگەیەکی نیشتمانییدا بکات کە دەتوانێت ببێتە یەکێک لە بناغەکانی ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان هاووڵاتی و دامەزراوە نەتەوەییەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی کردەیەکی ئاگایانەی نەتەوەسازی و دامەزراوەسازییە کە پەیوەندیی ڕەسەنی تاک بە نەتەوە و نیشتمانەوە لە ئاستی شوناس و هاوئاگایی نەتەوەییەوە دەگوازێتە ناو چوارچێوەیەکی ڕێکخراو، بەڵگەدار و باوەڕپێکراوی دامەزراوەیی، بەو مانایەی کە پەیوەندییەکی مێژوویی و ئۆرگانیکی، لە ڕێگەی پەرگاڵێکی دیاریکراوی ناسینەوە و پشتڕاستکردنەوەوە، شێوەیەکی ڕوونی کارگێڕی و بەڵگەنامەیی وەردەگرێت و دەبێتە بەشێک لە توانای ڕێکخراوی نەتەوە بۆ پاراستن و درێژەدارکردنی بوونی خۆی. بنەمای ئەم پڕۆسەیە لە جیاوازیی نێوان ڕەسەنایەتیی پەیوەندیی نەتەوەیی و ناسینەوەی دامەزراوەیی ئەو پەیوەندییە هەڵدەقوڵێت، چونکە پێگەی نەتەوەیی تاک لە پەیوەندیی مێژوویی بە وارگەی نەتەوەیی، هاوبەشیی یادەوەری و پاشماگی شارستانی و بەشداریکردن لە ژیانی نەتەوەدا ڕەگ داکوتاوە، لە کاتێکدا دامەزراوەسازی ئەو پەیوەندییە دەخاتە ناو پەرگاڵێکی هاوبەشی زانیاری، بەڵگەنامە و بەرپرسیاریی کارگێڕی. لەم تێگەیشتنەدا، تۆمارکردن دەرفەتێکە بۆ ئەوەی تاک بە ویستی ئازاد و ئاگایی خۆی پەیوەندیی نەتەوەیی خۆی بەڵگەدار بکات و بەشداری لە بنیادنان و بەهێزکردنی تۆمارگەیەکی \"},{\"text\":\"نیشتمانییدا بکات کە دەتوانێت ببێتە یەکێک لە بناغەکانی ڕێکخستنی پەیوەندیی نێوان هاووڵاتی و دامەزراوە نەتەوەییەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4658\"},{\"id\":\"p4660\",\"sourceIndex\":4660,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کوردستان، وەک وارگەی نەتەوەیی و جەستەی شتەکی و گیانەکی بوونایەتیی کورد، بنەمای مێژوویی ئەو پەیوەندییەیە کە تاکەکانی نەتەوە بە یەکتر و بە نیشتمانی هاوبەشیانەوە دەبەستێتەوە و لە ڕێگەی زمان، یادەوەری، پاشماگی شارستانی، خاوەندارێتیی وار و هاوئاگایی نەتەوەییەوە درێژەداریی خۆی دەپارێزێت. ئەم پەیوەندییە لەگەڵ جیاوازیی شوێنی لەدایکبوون، نیشتەجێبوون و پێگەی قانوونیی تاکەکاندا شێوەی جیاوازی وەرگرتووە و لە بارودۆخی دابەشبوونی وارگەی نەتەوەیی لە ژێر پەرگاڵە دەوڵەتی و قانوونییە داگیرکەرەکاندا، پێویستیی بە دامەزراوەگەلێک هەبووە کە بتوانن پەیوەندییە هاوبەشەکانی کورد بە شێوەیەکی ڕێکخراو بناسێنن و بپارێزن. تۆمارکردنی دامەزراوەیی وەڵامێکی کردارییە بەو پێداویستییە، چونکە بە ڕێکخستنی زانیاریی تاکەکان و بەڵگەدارکردنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان، دەرفەتێکی هاوبەش بۆ کوردانی نیشتەجێی هەموو بەشەکانی کوردستان و دەرەوەی نیشتمان دەڕەخسێنێت و توانای دامەزراوە نەتەوەییەکان بۆ پەیوەندیگرتن، ناسینەوە و ڕاژەدان بە هاووڵاتیان گەشە پێ دەدات. لەم پەرگاڵەدا، لەدایکبوون، بنەچە، پەیوەندیی مێژوویی بە وارگەی نەتەوەیی و ئەو بنەمایانەی دەستوور بۆ ناسینەوەی هاووڵاتیبوونی کوردستانی دیاری کردوون، بە پێوەرە ڕوون و دادپەروەرانەکان هەڵدەسەنگێنرێن و بڕیارە دامەزراوەییەکان لەسەر بنەمای بەڵگە و ڕێکاری دیاریکراو دەدرێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستان، وەک وارگەی نەتەوەیی و جەستەی شتەکی و گیانەکی بوونایەتیی کورد، بنەمای مێژوویی ئەو پەیوەندییەیە کە تاکەکانی نەتەوە بە یەکتر و بە نیشتمانی هاوبەشیانەوە دەبەستێتەوە و لە ڕێگەی زمان، یادەوەری، پاشماگی شارستانی، خاوەندارێتیی وار و هاوئاگایی نەتەوەییەوە درێژەداریی خۆی دەپارێزێت. ئەم پەیوەندییە لەگەڵ جیاوازیی شوێنی لەدایکبوون، نیشتەجێبوون و پێگەی قانوونیی تاکەکاندا شێوەی جیاوازی وەرگرتووە و لە بارودۆخی دابەشبوونی وارگەی نەتەوەیی لە ژێر پەرگاڵە دەوڵەتی و قانوونییە داگیرکەرەکاندا، پێویستیی بە دامەزراوەگەلێک هەبووە کە بتوانن پەیوەندییە هاوبەشەکانی کورد بە شێوەیەکی ڕێکخراو بناسێنن و بپارێزن. تۆمارکردنی دامەزراوەیی وەڵامێکی کردارییە بەو پێداویستییە، چونکە بە ڕێکخستنی زانیاریی تاکەکان و بەڵگەدارکردنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان، دەرفەتێکی هاوبەش بۆ کوردانی نیشتەجێی هەموو بەشەکانی کوردستان و دەرەوەی نیشتمان دەڕەخسێنێت و توانای دامەزراوە نەتەوەییەکان بۆ پەیوەندیگرتن، ناسینەوە و ڕاژەدان بە هاووڵاتیان گەشە پێ دەدات. لەم پەرگاڵەدا، لەدایکبوون، بنەچە، پەیوەندیی مێژوویی بە وارگەی نەتەوەیی و ئەو بنەمایانەی دەستوور بۆ ناسینەوەی هاووڵاتیبوونی کوردستانی دیاری کردوون، بە پێوەرە ڕوون و دادپەروەرانەکان هەڵدەسەنگێنرێن و بڕیارە دامەزراوەییەکان لەسەر بنەمای بەڵگە و ڕێکاری دیاریکراو دەدرێن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4658\"},{\"id\":\"p4661\",\"sourceIndex\":4661,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"لە شوناسی نەتەوەییەوە بۆ پێگەی دامەزراوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"لە شوناسی نەتەوەییەوە بۆ پێگەی دامەزراوەیی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4662\",\"sourceIndex\":4662,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دامەزراوەسازی ئەو پڕۆسەیەیە کە تێیدا پەیوەندییە کۆمەڵایەتی و نەتەوەییەکان لە چوارچێوەی ڕێکار، بەرپرسیاری و پەرگاڵی بەڵگەداردا شێوەیەکی ڕێکخراو و درێژەدار وەردەگرن و توانای تاکەکەسی لەگەڵ پێداویستییە هاوبەشەکانی نەتەوەدا هاوئاهەنگ دەکرێت. لەم ڕوانگەیەدا، تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی پەیوەندیی نێوان ناسنامەی تاک و پەرگاڵی نیشتمانی ڕێک دەخات و بە ڕێگەی کۆکردنەوە و پشتڕاستکردنەوەی زانیارییە بنەڕەتییەکان، بەڵگەنامەیەکی ناسراو بۆ ئەو پەیوەندییە پێک دەهێنێت؛ بەم شێوەیە، شوناسی نەتەوەیی کە لە ڕەسەنایەتیی پەیوەندیی تاک بە کوردستانەوە سەرچاوە دەگرێت، لە ئاستی دامەزراوەییدا شێوەیەکی دیاریکراوی ناسینەوە و بەڵگەدارکردن وەردەگرێت. گرنگیی ئەم گواستنەوەیە لەو توانایەدا جێگیرە کە پەرگاڵی نەتەوەیی بەهۆیەوە دەتوانێت زانیارییەکان بە دروستی ڕێک بخات، پەیوەندییەکان بپارێزێت، بەڵگەنامەکان پشتڕاست بکاتەوە و لەسەر بنەمای ئەو زانیارییانە ڕاژەی گونجاو پێشکەش بکات؛ هەرچەندە ئەم توانایە بە هەنگاوە دامەزراوەییە دیاریکراوەکان بەدەست دێت، بەڵام بەهای ڕاستەقینەی لە متمانەی تاکەکان بە دروستی و دادپەروەریی پەرگاڵەکەدا دەردەکەوێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دامەزراوەسازی ئەو پڕۆسەیەیە کە تێیدا پەیوەندییە کۆمەڵایەتی و نەتەوەییەکان لە چوارچێوەی ڕێکار، بەرپرسیاری و پەرگاڵی بەڵگەداردا شێوەیەکی ڕێکخراو و درێژەدار وەردەگرن و توانای تاکەکەسی لەگەڵ پێداویستییە هاوبەشەکانی نەتەوەدا هاوئاهەنگ دەکرێت. لەم ڕوانگەیەدا، تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی پەیوەندیی نێوان ناسنامەی تاک و پەرگاڵی نیشتمانی ڕێک دەخات و بە ڕێگەی کۆکردنەوە و پشتڕاستکردنەوەی زانیارییە بنەڕەتییەکان، بەڵگەنامەیەکی ناسراو بۆ ئەو پەیوەندییە پێک دەهێنێت؛ بەم شێوەیە، شوناسی نەتەوەیی کە لە ڕەسەنایەتیی پەیوەندیی تاک بە کوردستانەوە سەرچاوە دەگرێت، لە ئاستی دامەزراوەییدا شێوەیەکی دیاریکراوی ناسینەوە و بەڵگەدارکردن وەردەگرێت. \"},{\"text\":\"گرنگیی ئەم گواستنەوەیە لەو توانایەدا جێگیرە کە پەرگاڵی نەتەوەیی بەهۆیەوە دەتوانێت زانیارییەکان بە دروستی ڕێک بخات، پەیوەندییەکان بپارێزێت، بەڵگەنامەکان پشتڕاست بکاتەوە و لەسەر بنەمای ئەو زانیارییانە ڕاژەی گونجاو پێشکەش بکات؛ هەرچەندە ئەم توانایە بە هەنگاوە دامەزراوەییە دیاریکراوەکان بەدەست دێت، بەڵام بەهای ڕاستەقینەی لە متمانەی تاکەکان بە دروستی و دادپەروەریی پەرگاڵەکەدا دەردەکەوێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4661\"},{\"id\":\"p4663\",\"sourceIndex\":4663,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هەر کوردێک کە بە ویستی خۆی داخوازکاریی تۆمارکردن پێشکەش دەکات، لە ڕێگەی ئەو کردەیەوە بەشدار دەبێت لە بنیادنان و بەهێزکردنی سامانێکی دامەزراوەیی کە کۆی زانیاری و پەیوەندییە پشتڕاستکراوەکانی تاکەکان لە چوارچێوەیەکی هاوبەشدا ڕێک دەخات. ئەو بەشداریکردنە لە نێوان هاووڵاتی و دامەزراوەدا پەیوەندییەکی دوولایەنەی ڕوون پێک دەهێنێت، چونکە هاووڵاتی زانیاریی ڕاست و پێویست پێشکەش دەکات و دامەزراوەش بەرپرسیاریی پشکنین، پشتڕاستکردنەوە، پاراستن و بەڕێوەبردنی ئەو زانیارییانە بە پێی ڕێکارە دیاریکراوەکان دەگرێتە ئەستۆ. ئەم پەیوەندییە دەتوانێت بە بناغەیەک بۆ گەشەپێدانی ڕاژە نیشتمانییەکان، ئاسانکردنی پەیوەندییە دامەزراوەییەکان و بەشداریی ئاگایانەی تاک لە پڕۆسەکانی نەتەوەسازی و دامەزراوەسازی بگۆڕێت، بەو مەرجەی کە ئازادیی تاک، ڕەزامەندیی ئاگایانە، پاراستنی زانیاری و ڕوونیی دەسەڵات و بەرپرسیارییەکان لە هەموو قۆناغەکاندا بپارێزرێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەر کوردێک کە بە ویستی خۆی داخوازکاریی تۆمارکردن پێشکەش دەکات، لە ڕێگەی ئەو کردەیەوە بەشدار دەبێت لە بنیادنان و بەهێزکردنی سامانێکی دامەزراوەیی کە کۆی زانیاری و پەیوەندییە پشتڕاستکراوەکانی تاکەکان لە چوارچێوەیەکی هاوبەشدا ڕێک دەخات. ئەو بەشداریکردنە لە نێوان هاووڵاتی و دامەزراوەدا پەیوەندییەکی دوولایەنەی ڕوون پێک دەهێنێت، چونکە هاووڵاتی زانیاریی ڕاست و پێویست پێشکەش دەکات و دامەزراوەش بەرپرسیاریی پشکنین، پشتڕاستکردنەوە، پاراستن و بەڕێوەبردنی ئەو زانیارییانە بە پێی ڕێکارە دیاریکراوەکان دەگرێتە ئەستۆ. ئەم پەیوەندییە دەتوانێت بە بناغەیەک بۆ گەشەپێدانی ڕاژە نیشتمانییەکان، ئاسانکردنی پەیوەندییە دامەزراوەییەکان و بەشداریی ئاگایانەی تاک لە پڕۆسەکانی نەتەوەسازی و دامەزراوەسازی بگۆڕێت، بەو مەرجەی کە ئازادیی تاک، ڕەزامەندیی ئاگایانە، پاراستنی زانیاری و ڕوونیی دەسەڵات و بەرپرسیارییەکان لە هەموو قۆناغەکاندا بپارێزرێن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4661\"},{\"id\":\"p4664\",\"sourceIndex\":4664,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"پێگەی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"پێگەی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4665\",\"sourceIndex\":4665,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان لە قۆناغی ڕزگاریی و پێش دامەزراندنی دەوڵەتدا، لە پێگەی دامەزراوەیەکی نیشتمانییەوە، بەرپرسیاریی ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی پەرگاڵی تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی، پشکنینی زانیارییەکان و دەرکردنی بەڵگەنامەکانی پشتڕاستکردنەوە دەگرێتە ئەستۆ و لە ڕێگەی ئەو ڕاژەیەوە توانایەکی دامەزراوەیی بۆ ناسینەوە و پاراستنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان بنیاد دەنێت. ئەم بەرپرسیارییە لە چوارچێوەی پێگە و دەسەڵاتە ڕێکخراوەییەکانی کۆنگرەدا جێبەجێ دەکرێت و بنەمای ڕەوایی خۆی لە ڕوونیی ئەرکەکان، دادپەروەریی ڕێکارەکان، دروستیی بەڵگەنامەکان و متمانەی هاووڵاتیان وەردەگرێت؛ بەم شێوەیە، کۆنگرە بە ڕاژەدان بە خەڵک و پاراستنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان، پێگەی خۆی وەک دەزگایەکی نیشتمانی لە کرداردا جەستەمەند دەکات و دەرفەتێک بۆ بەشداریی تاکەکان لە پەرگاڵێکی هاوبەشی نەتەوەییدا دەڕەخسێنێت. لەم بنەمایەدا، تۆمارکردن دەبێتە ڕاژەیەکی دامەزراوەیی کە تاک لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی ڕەسەنەوە دەناسێنێت و دامەزراوەش بەرپرسیاریی بەڵگەدارکردن و پاراستنی ئەو پەیوەندییە دەگرێتە ئەستۆ، بەو تێگەیشتنەی کە بەهای هەر دامەزراوەیەکی نەتەوەیی بە توانای ئەو بۆ جێبەجێکردنی ئەرکەکانی و پێشکەشکردنی ڕاژەی باوەڕپێکراو بە خەڵک هەڵدەسەنگێنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان لە قۆناغی ڕزگاریی و پێش دامەزراندنی دەوڵەتدا، لە پێگەی دامەزراوەیەکی نیشتمانییەوە، بەرپرسیاریی ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی پەرگاڵی تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی، پشکنینی زانیارییەکان و دەرکردنی بەڵگەنامەکانی پشتڕاستکردنەوە دەگرێتە ئەستۆ و لە ڕێگەی ئەو ڕاژەیەوە توانایەکی دامەزراوەیی بۆ ناسینەوە و پاراستنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان بنیاد دەنێت. ئەم بەرپرسیارییە لە چوارچێوەی پێگە و دەسەڵاتە ڕێکخراوەییەکانی کۆنگرەدا جێبەجێ دەکرێت و بنەمای ڕەوایی خۆی لە ڕوونیی ئەرکەکان، دادپەروەریی ڕێکارەکان، دروستیی بەڵگەنامەکان و متمانەی هاووڵاتیان وەردەگرێت؛ بەم شێوەیە، کۆنگرە بە ڕاژەدان بە خەڵک و پاراستنی پەیوەندییە نەتەوەییەکان، پێگەی خۆی وەک دەزگایەکی نیشتمانی لە کرداردا جەستەمەند \"},{\"text\":\"دەکات و دەرفەتێک بۆ بەشداریی تاکەکان لە پەرگاڵێکی هاوبەشی نەتەوەییدا دەڕەخسێنێت. لەم بنەمایەدا، تۆمارکردن دەبێتە ڕاژەیەکی دامەزراوەیی کە تاک لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی ڕەسەنەوە دەناسێنێت و دامەزراوەش بەرپرسیاریی بەڵگەدارکردن و پاراستنی ئەو پەیوەندییە دەگرێتە ئەستۆ، بەو تێگەیشتنەی کە بەهای هەر دامەزراوەیەکی نەتەوەیی بە توانای ئەو بۆ جێبەجێکردنی ئەرکەکانی و پێشکەشکردنی ڕاژەی باوەڕپێکراو بە خەڵک هەڵدەسەنگێنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4664\"},{\"id\":\"p4666\",\"sourceIndex\":4666,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەرگاڵی دیجیتاڵیی تۆمارکردن لە ماڵپەڕی کۆنگرەدا دەبێتە دەروازەیەکی نیشتمانی بۆ پێشکەشکردنی داخوازکاری، پشتڕاستکردنەوەی زانیاری، بەدواداچوونی بڕیارەکان و وەرگرتنی بەڵگەنامەی دامەزراوەیی، بە جۆرێک کە هەر داخوازکارێک بتوانێت بە ویستی ئازاد و ئاگایی خۆی پڕۆسەی تۆمارکردن دەست پێ بکات و لە قۆناغەکانی پشکنین و بڕیاردان و ئەنجامی داخوازکارییەکەی ئاگادار بێت. دیزاین و زمانی ئەم پەرگاڵە پێویستە هەمان فەلسەفەی ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ، ڕەسەنایەتیی شوناسی نەتەوەیی و بەرپرسیاریی دامەزراوەیی جەستەمەند بکەن و بە ڕێنماییە ڕوونەکان، خانە زانیارییە پێویستەکان، ڕێکارە ئاسان و باوەڕپێکراوەکانی پشتڕاستکردنەوە و دەرفەتی پێداچوونەوە، ئەزموونێکی شیاو و یەکسان بۆ هەموو داخوازکاران پێک بهێنن. لەم چوارچێوەیەدا، پێشکەشکردنی داخوازکاری بە مانای بەشداریکردنی تاک لە ڕاژەیەکی نەتەوەییە و پەسەندکردنی تۆمارەکەش بەڵگەدارکردنی ئەو پەیوەندییەیە کە بەپێی پێوەرە دیاریکراوەکان پشتڕاست کراوەتەوە؛ ئەم ڕوونییە لە پێناسەی ئەرک و ئەنجامی پڕۆسەکەدا بناغەی متمانە و بەرپرسیاریی نێوان هاووڵاتی و کۆنگرە پێک دەهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەرگاڵی دیجیتاڵیی تۆمارکردن لە ماڵپەڕی کۆنگرەدا دەبێتە دەروازەیەکی نیشتمانی بۆ پێشکەشکردنی داخوازکاری، پشتڕاستکردنەوەی زانیاری، بەدواداچوونی بڕیارەکان و وەرگرتنی بەڵگەنامەی دامەزراوەیی، بە جۆرێک کە هەر داخوازکارێک بتوانێت بە ویستی ئازاد و ئاگایی خۆی پڕۆسەی تۆمارکردن دەست پێ بکات و لە قۆناغەکانی پشکنین و بڕیاردان و ئەنجامی داخوازکارییەکەی ئاگادار بێت. دیزاین و زمانی ئەم پەرگاڵە پێویستە هەمان فەلسەفەی ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ، ڕەسەنایەتیی شوناسی نەتەوەیی و بەرپرسیاریی دامەزراوەیی جەستەمەند بکەن و بە ڕێنماییە ڕوونەکان، خانە زانیارییە پێویستەکان، ڕێکارە ئاسان و باوەڕپێکراوەکانی پشتڕاستکردنەوە و دەرفەتی پێداچوونەوە، ئەزموونێکی شیاو و یەکسان بۆ هەموو داخوازکاران پێک بهێنن. لەم چوارچێوەیەدا، پێشکەشکردنی داخوازکاری بە مانای بەشداریکردنی تاک لە ڕاژەیەکی نەتەوەییە و پەسەندکردنی تۆمارەکەش بەڵگەدارکردنی ئەو پەیوەندییەیە کە بەپێی پێوەرە دیاریکراوەکان پشتڕاست کراوەتەوە؛ ئەم ڕوونییە لە پێناسەی ئەرک و ئەنجامی پڕۆسەکەدا بناغەی متمانە و بەرپرسیاریی نێوان هاووڵاتی و کۆنگرە پێک دەهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4664\"},{\"id\":\"p4667\",\"sourceIndex\":4667,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"پێگەی بەڵگەنامە و کاریگەریی دامەزراوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"پێگەی بەڵگەنامە و کاریگەریی دامەزراوەیی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4668\",\"sourceIndex\":4668,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بەڵگەنامەی دەرچوو لە ئەنجامی تۆمارکردنی پشتڕاستکراوەدا دەبێت بە شێوەیەکی ڕوون ناو و پێگەی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان، بنەمای دەرکردن، زانیارییە ناسنامەییە پێویستەکان، ژمارە و ڕێکەوتی تۆمار و سروشتی دامەزراوەیی بەڵگەنامەکە دیاری بکات، چونکە باوەڕپێکراویی هەر بەڵگەنامەیەک لە توانای ئەو بۆ سەلماندنی ڕاستییەکی دیاریکراو و پشتڕاستکردنەوەی سەرچاوە و دروستیی خۆیدا جێگیرە. ئەم بەڵگەنامەیە لە قۆناغی پێش دامەزراندنی دەوڵەتدا سەلمێنەری تۆمارکردنی پەیوەندیی کوردستانیبوونی تاک لە چوارچێوەی دامەزراوەیی کۆنگرەدا دەبێت و پێگە و کاریگەرییەکانی لە سنووری دەسەڵاتی ئەو دامەزراوەیەدا دیاری دەکرێن، لە کاتێکدا پێگەی قانوونیی شارۆمەندی، ناسنامەی دەوڵەتی و پاسپۆرت بەپێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکانی کۆماری کوردستان ڕێک دەخرێن. جیاوازیی نێوان بەڵگەنامەی ناسینەوەی دامەزراوەیی و بەڵگەنامەی شارۆمەندیی قانوونی بنەمایەکی گرنگی ڕوونیی قانوونییە، چونکە هەر بەڵگەنامەیەک پێویستە بە پێی ئەو دەسەڵاتەی لێیەوە دەرچووە و ئەو ڕاستییەی دەیسەلمێنێت هەڵبسەنگێنرێت؛ بەم شێوەیە، تۆمارکردن لە چوارچێوەی ئەرکی دامەزراوەیی خۆیدا بەهایەکی دیاریکراو و باوەڕپێکراوی دەبێت و هاووڵاتی بە ڕوونی لە مانا و سنووری بەڵگەنامەکەی تێدەگات.\",\"runs\":[{\"text\":\"بەڵگەنامەی دەرچوو لە ئەنجامی تۆمارکردنی پشتڕاستکراوەدا دەبێت بە شێوەیەکی ڕوون ناو و پێگەی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان، بنەمای دەرکردن، زانیارییە ناسنامەییە پێویستەکان، ژمارە و ڕێکەوتی تۆمار و سروشتی دامەزراوەیی بەڵگەنامەکە دیاری بکات، چونکە باوەڕپێکراویی هەر بەڵگەنامەیەک لە توانای ئەو بۆ سەلماندنی ڕاستییەکی دیاریکراو و پشتڕاستکردنەوەی سەرچاوە و دروستیی خۆیدا جێگیرە. ئەم بەڵگەنامەیە لە قۆناغی پێش دامەزراندنی دەوڵەتدا سەلمێنەری تۆمارکردنی پەیوەندیی کوردستانیبوونی تاک لە \"},{\"text\":\"چوارچێوەی دامەزراوەیی کۆنگرەدا دەبێت و پێگە و کاریگەرییەکانی لە سنووری دەسەڵاتی ئەو دامەزراوەیەدا دیاری دەکرێن، لە کاتێکدا پێگەی قانوونیی شارۆمەندی، ناسنامەی دەوڵەتی و پاسپۆرت بەپێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکانی کۆماری کوردستان ڕێک دەخرێن. جیاوازیی نێوان بەڵگەنامەی ناسینەوەی دامەزراوەیی و بەڵگەنامەی شارۆمەندیی قانوونی بنەمایەکی گرنگی ڕوونیی قانوونییە، چونکە هەر بەڵگەنامەیەک پێویستە بە پێی ئەو دەسەڵاتەی لێیەوە دەرچووە و ئەو ڕاستییەی دەیسەلمێنێت هەڵبسەنگێنرێت؛ بەم شێوەیە، تۆمارکردن لە چوارچێوەی ئەرکی دامەزراوەیی خۆیدا بەهایەکی دیاریکراو و باوەڕپێکراوی دەبێت و هاووڵاتی بە ڕوونی لە مانا و سنووری بەڵگەنامەکەی تێدەگات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4667\"},{\"id\":\"p4669\",\"sourceIndex\":4669,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە سەرودەمی دامەزراندنی کۆماری کوردستان و پێکهێنانی تۆمارگەی نیشتمانیی دەوڵەتدا، ئەو زانیاری و بەڵگەنامانەی لە قۆناغی پێش دەوڵەتدا کۆکراونەتەوە، دەتوانن بە پێی ڕێکارە دەستووری و قانوونییە پەیوەندیدارەکان بخرێنە خزمەت بنیادنان و پەرەپێدانی تۆمارگەی دەوڵەت، بە جۆرێک کە ئەزموون و سامانە دامەزراوەییەکانی قۆناغی ڕزگاریی بۆ قۆناغی دەوڵەتداری بگوازرێنەوە و درێژەداریی پەرگاڵی نیشتمانی لە چوارچێوەی ڕەوایەتیی قانوونیدا مسۆگەر بکرێت. ئەم گواستنەوەیە پێویستی بە دیاریکردنی دەسەڵاتی دامەزراوەی وەرگر، پشکنینی دروستی و تەواوی زانیارییەکان، ڕێزگرتن لە مافەکانی خاوەن زانیاری و پاراستنی بنەماکانی ئاسایشی دیجیتاڵی هەیە، چونکە تۆمارگەی نیشتمانی سامانێکی گشتی و درێژخایەنە و بەهای ئەو سامانە بە توانای پاراستنی متمانە و بەڵگەنامە و پەیوەندییەکانی هاووڵاتیان بەردەوام دەبێت. لەم ڕوانگەیەدا، تۆمارکردنی ئێستا هەنگاوێکی پێشوەختەی دامەزراوەسازیی نەتەوەییە و ئەو پەرگاڵەی لەسەر بنەمای ڕوونی و دادپەروەری بنیاد دەنرێت، دەتوانێت بەشێک لە ئەزموونی دامەزراوەیی و توانای کارگێڕیی کوردستان لە قۆناغی دامەزراندنی دەوڵەتدا پێک بهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە سەرودەمی دامەزراندنی کۆماری کوردستان و پێکهێنانی تۆمارگەی نیشتمانیی دەوڵەتدا، ئەو زانیاری و بەڵگەنامانەی لە قۆناغی پێش دەوڵەتدا کۆکراونەتەوە، دەتوانن بە پێی ڕێکارە دەستووری و قانوونییە پەیوەندیدارەکان بخرێنە خزمەت بنیادنان و پەرەپێدانی تۆمارگەی دەوڵەت، بە جۆرێک کە ئەزموون و سامانە دامەزراوەییەکانی قۆناغی ڕزگاریی بۆ قۆناغی دەوڵەتداری بگوازرێنەوە و درێژەداریی پەرگاڵی نیشتمانی لە چوارچێوەی ڕەوایەتیی قانوونیدا مسۆگەر بکرێت. ئەم گواستنەوەیە پێویستی بە دیاریکردنی دەسەڵاتی دامەزراوەی وەرگر، پشکنینی دروستی و تەواوی زانیارییەکان، ڕێزگرتن لە مافەکانی خاوەن زانیاری و پاراستنی بنەماکانی ئاسایشی دیجیتاڵی هەیە، چونکە تۆمارگەی نیشتمانی سامانێکی گشتی و درێژخایەنە و بەهای ئەو سامانە بە توانای پاراستنی متمانە و بەڵگەنامە و پەیوەندییەکانی هاووڵاتیان بەردەوام دەبێت. لەم ڕوانگەیەدا، تۆمارکردنی ئێستا هەنگاوێکی پێشوەختەی دامەزراوەسازیی نەتەوەییە و ئەو پەرگاڵەی لەسەر بنەمای ڕوونی و دادپەروەری بنیاد دەنرێت، دەتوانێت بەشێک لە ئەزموونی دامەزراوەیی و توانای کارگێڕیی کوردستان لە قۆناغی دامەزراندنی دەوڵەتدا پێک بهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4667\"},{\"id\":\"p4670\",\"sourceIndex\":4670,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"ئازادیی تاک، یەکسانی و پاراستنی زانیاری\",\"runs\":[{\"text\":\"ئازادیی تاک، یەکسانی و پاراستنی زانیاری\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4671\",\"sourceIndex\":4671,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ڕەوایی تۆمارکردنی دامەزراوەیی لە ویستی ئازاد و ڕەزامەندیی ئاگایانەی تاک، پاراستنی کەرامەتیی مرۆڤ، یەکسانیی هەڵسوکەوت و بەرپرسیاریی دامەزراوە لەبەرامبەر بە زانیارییە سپێردراوەکاندا سەرچاوە دەگرێت، چونکە پەیوەندیی نەتەوەیی تاک و بەشداریکردنی ئەو لە پەرگاڵێکی تۆمارکردندا دوو ڕەهەندی جیاوازی پەیوەندیی نێوان مرۆڤ و دامەزراوەن و هەر یەکەیان پێوەر و کاریگەریی تایبەتیی خۆی هەیە. هەر کوردێک خاوەنی مافی بڕیاردانی ئاگایانە لەسەر پێشکەشکردنی داخوازکاریی تۆمارکردنی خۆیەتی و بەشداریکردنی لەم پڕۆسەیەدا بە ڕێزگرتن لە ئازادی و شکۆی تاک ڕێک دەخرێت؛ لە هەمان کاتدا، دامەزراوە بەرپرسیاریی ئەوەی هەیە کە زانیارییە پێویستەکان بە مەبەستێکی ڕوون و بنەمایەکی قانوونیی گونجاو کۆ بکاتەوە و بە پێوەرە یەکسانەکان پشکنینیان بۆ بکات. ئەم هاوسەنگییە لە نێوان ئازادیی هاووڵاتی و بەرپرسیاریی کۆنگرەدا پەرگاڵێکی باوەڕپێکراو بنیاد دەنێت و دەرفەتێک دەڕەخسێنێ کە تاک بە ئاگایی لە ماف و ئەرکەکانی خۆی و دامەزراوەش بە پابەندی بە سنووری دەسەڵات و ڕێکارەکان بەشداری لە پڕۆسەیەکی دادپەروەرانەدا بکەن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەوایی تۆمارکردنی دامەزراوەیی لە ویستی ئازاد و ڕەزامەندیی ئاگایانەی تاک، پاراستنی کەرامەتیی مرۆڤ، یەکسانیی هەڵسوکەوت و بەرپرسیاریی دامەزراوە لەبەرامبەر بە زانیارییە سپێردراوەکاندا سەرچاوە دەگرێت، چونکە پەیوەندیی نەتەوەیی تاک و بەشداریکردنی ئەو لە پەرگاڵێکی تۆمارکردندا دوو ڕەهەندی جیاوازی پەیوەندیی نێوان مرۆڤ و دامەزراوەن و \"},{\"text\":\"هەر یەکەیان پێوەر و کاریگەریی تایبەتیی خۆی هەیە. هەر کوردێک خاوەنی مافی بڕیاردانی ئاگایانە لەسەر پێشکەشکردنی داخوازکاریی تۆمارکردنی خۆیەتی و بەشداریکردنی لەم پڕۆسەیەدا بە ڕێزگرتن لە ئازادی و شکۆی تاک ڕێک دەخرێت؛ لە هەمان کاتدا، دامەزراوە بەرپرسیاریی ئەوەی هەیە کە زانیارییە پێویستەکان بە مەبەستێکی ڕوون و بنەمایەکی قانوونیی گونجاو کۆ بکاتەوە و بە پێوەرە یەکسانەکان پشکنینیان بۆ بکات. ئەم هاوسەنگییە لە نێوان ئازادیی هاووڵاتی و بەرپرسیاریی کۆنگرەدا پەرگاڵێکی باوەڕپێکراو بنیاد دەنێت و دەرفەتێک دەڕەخسێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تاک بە ئاگایی لە ماف و ئەرکەکانی خۆی و دامەزراوەش بە پابەندی بە سنووری دەسەڵات و ڕێکارەکان بەشداری لە پڕۆسەیەکی دادپەروەرانەدا بکەن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4670\"},{\"id\":\"p4672\",\"sourceIndex\":4672,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پاراستنی زانیارییە کەسییەکان لەم پەرگاڵەدا پێویستی بە سازوکارێکی یەکگرتووی قانوونی، ڕەوشتی و تەکنیکی هەیە کە تێیدا مەبەستی کۆکردنەوە و بەکارهێنانی زانیاری، ماوەی پاراستن، سنووری دەستگەیشتن و ڕێکارەکانی پشتڕاستکردنەوە و ڕاستکردنەوە بە شێوەیەکی ڕوون دیاری کرابن و هەر داخوازکارێک بتوانێت لە چۆنیەتیی هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ زانیارییەکانی خۆی ئاگادار بێت. دەستگەیشتن بە زانیارییەکان بە پێی ئەرک و مۆڵەتی دیاریکراو ڕێک دەخرێت و پاراستنیان لە دەستگەیشتنی بێ‌مۆڵەت و بەکارهێنانی نادروست لە چوارچێوەی ئاسایشی دیجیتاڵیدا مسۆگەر دەکرێت؛ هەروەها مافی دەستگەیشتن بە زانیارییە کەسییەکان، داخوازکردنی ڕاستکردنەوە و بەکارهێنانی مافەکانی دیکەی پاراستنی زانیاری بەپێی قانوونە پەیوەندیدارەکان دەپارێزرێت. لەم بنەمایەدا، زانیاریی تاک سامانێکی سپێردراوە کە دامەزراوە بەرپرسیاریی پاراستنی دەگرێتە ئەستۆ و هەر پڕۆسەیەکی تۆمارکردن بەو پێوەرە هەڵدەسەنگێنرێ کە تا چەند توانای بەکارهێنانی دروست، پاراستنی نهێنییەکان و ڕێزگرتن لە مافەکانی خاوەن زانیاری هەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی زانیارییە کەسییەکان لەم پەرگاڵەدا پێویستی بە سازوکارێکی یەکگرتووی قانوونی، ڕەوشتی و تەکنیکی هەیە کە تێیدا مەبەستی کۆکردنەوە و بەکارهێنانی زانیاری، ماوەی پاراستن، سنووری دەستگەیشتن و ڕێکارەکانی پشتڕاستکردنەوە و ڕاستکردنەوە بە شێوەیەکی ڕوون دیاری کرابن و هەر داخوازکارێک بتوانێت لە چۆنیەتیی \"},{\"text\":\"هەڵسوکەوت\"},{\"text\":\"کردن لەگەڵ زانیارییەکانی خۆی ئاگادار بێت. دەستگەیشتن بە زانیارییەکان بە پێی ئەرک و مۆڵەتی دیاریکراو ڕێک دەخرێت و پاراستنیان لە دەستگەیشتنی بێ‌مۆڵەت و بەکارهێنانی نادروست لە چوارچێوەی ئاسایشی دیجیتاڵیدا مسۆگەر دەکرێت؛ هەروەها مافی دەستگەیشتن بە زانیارییە کەسییەکان، داخوازکردنی ڕاستکردنەوە و بەکارهێنانی مافەکانی دیکەی پاراستنی زانیاری بەپێی قانوونە پەیوەندیدارەکان دەپارێزرێت. لەم بنەمایەدا، زانیاریی تاک سامانێکی سپێردراوە کە دامەزراوە بەرپرسیاریی پاراستنی دەگرێتە ئەستۆ و هەر پڕۆسەیەکی تۆمارکردن بەو پێوەرە هەڵدەسەنگێنر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تا چەند توانای بەکارهێنانی دروست، پاراستنی نهێنییەکان و ڕێزگرتن لە مافەکانی خاوەن زانیاری هەیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4670\"},{\"id\":\"p4673\",\"sourceIndex\":4673,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بڕیارەکانی پەیوەست بە پەسەندکردن، هەڵپەساردن یان ڕەتکردنەوەی داخوازکارییەکان لەسەر بنەمای پێوەرە دیاریکراوەکان، بەڵگەی پشتڕاستکراو و ڕێکاری ڕوونی پێداچوونەوە دەدرێن و هەر داخوازکارێک مافی ئەوەی هەیە کە لە هۆکارەکانی بڕیارەکە ئاگادار بکرێتەوە، زانیاری و بەڵگەنامەی تەواوکەر پێشکەش بکات و لە چوارچێوەی ڕێکارەکاندا داخوازکردنی پێداچوونەوە بکات. ئەم پڕۆسەیە دەبێت بە هەڵسوکەوتی یەکسان لەگەڵ داخوازکاران و ڕێزگرتن لە جیاوازیی بنەچە، زمان، ڕەگەز، باوەڕ و بۆچوونی وارگێڕی ڕێک بخرێت و بەرپرسانیش لەبەرامبەر بە ڕەوایی و دروستیی بڕیارەکانیاندا بەرپرسیار بن؛ لەم چوارچێوەیەدا، پشکنینی زانیاری و بەڵگەنامە ئەرکێکی کارگێڕییە و پێوەرەکانی بڕیاردان دەبێت بە شێوەیەکی ڕوون لەگەڵ پێگەی نەتەوەیی و کەرامەتیی بنەڕەتیی تاک جیا بکرێنەوە. دادپەروەریی ئەم ڕێکارانە تەنها لە ئەنجامی بڕیارەکاندا دەردەکەوێت، بەڵکوو لە چۆنیەتیی هەڵسوکەوتکردن لەگەڵ داخوازکار، ڕوونیی هۆکارەکان، دەرفەتی پێداچوونەوە و بەرپرسیاریی دامەزراوەدا جەستەمەند دەبێت و دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی متمانەی نیشتمانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"بڕیارەکانی پەیوەست بە پەسەندکردن، هەڵپەساردن یان ڕەتکردنەوەی داخوازکارییەکان لەسەر بنەمای پێوەرە دیاریکراوەکان، بەڵگەی پشتڕاستکراو و ڕێکاری ڕوونی پێداچوونەوە دەدرێن و هەر داخوازکارێک مافی ئەوەی هەیە کە لە هۆکارەکانی بڕیارەکە ئاگادار بکرێتەوە، زانیاری و بەڵگەنامەی تەواوکەر پێشکەش بکات و لە چوارچێوەی ڕێکارەکاندا داخوازکردنی پێداچوونەوە بکات. ئەم پڕۆسەیە دەبێت بە هەڵسوکەوتی یەکسان لەگەڵ داخوازکاران و ڕێزگرتن لە جیاوازیی بنەچە، زمان، ڕەگەز، باوەڕ و بۆچوونی وارگێڕی ڕێک بخرێت و \"},{\"text\":\"بەرپرسانیش لەبەرامبەر بە ڕەوایی و دروستیی بڕیارەکانیاندا بەرپرسیار بن؛ لەم چوارچێوەیەدا، پشکنینی زانیاری و بەڵگەنامە ئەرکێکی کارگێڕییە و پێوەرەکانی بڕیاردان دەبێت بە شێوەیەکی ڕوون لەگەڵ پێگەی نەتەوەیی و کەرامەتیی بنەڕەتیی تاک جیا بکرێنەوە. دادپەروەریی ئەم ڕێکارانە تەنها لە ئەنجامی بڕیارەکاندا دەردەکەوێت، بەڵکوو لە چۆنیەتیی \"},{\"text\":\"هەڵسوکەوت\"},{\"text\":\"کردن لەگەڵ داخوازکار، ڕوونیی هۆکارەکان، دەرفەتی پێداچوونەوە و بەرپرسیاریی دامەزراوەدا جەستەمەند دەبێت و دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی متمانەی نیشتمانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4670\"},{\"id\":\"p4674\",\"sourceIndex\":4674,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"جیاوازیی تۆمارکردن و ئەندامێتیی کۆنگرە\",\"runs\":[{\"text\":\"جیاوازیی \"},{\"text\":\"تۆمارکردن\"},{\"text\":\" و ئەندامێتیی کۆنگرە\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4675\",\"sourceIndex\":4675,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی و ئەندامێتیی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان دوو پڕۆسەی دامەزراوەیی جیاوازن کە هەر یەکەیان ئامانج، پێوەر و کاریگەریی تایبەتیی خۆی هەیە؛ تۆمارکردن پەیوەندیی نەتەوەیی و نیشتمانیی تاک لە چوارچێوەی پەرگاڵێکی بەڵگەداردا دەناسێنێت و پشتڕاستی دەکاتەوە، لە کاتێکدا ئەندامێتیی کۆنگرە پێگەیەکی ڕێکخراوەییە کە بە پێی پەیڕەو و ڕێکارە تایبەتییەکانی ئەو دامەزراوەیە بەدەست دێت و ماف و ئەرکەکانی ئەندامێتی، بەشداری لە بڕیاردان و مانداتی نوێنەرایەتی بە پێی ئەو ڕێکارانە دیاری دەکرێن. لەم جیاوازییەدا، هاووڵاتی لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی نەتەوەییەوە دەناسێنرێت و کۆنگرەش لە پێگەی دەزگایەکی نیشتمانیی بەڕێوەبەری تۆمارگەدا بەرپرسیاریی خۆی جێبەجێ دەکات؛ بەم شێوەیە، ڕاژەی تۆمارکردن دەرفەتێکی فراوان بۆ پەیوەندیی نەتەوەیی ڕەخسێنراو دەکات و ئەندامێتیی کۆنگرە لە چوارچێوەی ماندات و بەرپرسیاریی ڕێکخراوەیی خۆیدا دەمێنێتەوە. پاراستنی ئەم جیاوازییە بنەمای ڕوونیی دامەزراوەییە و دەرفەت دەدات کە تۆمارگەی نیشتمانی وەک ڕاژەیەکی گشتی و بەڵگەدار کار بکات و بەشداریی تاکەکان لە دامەزراوە نەتەوەییەکاندا بە پێی ویستی ئازاد و ڕێکارە پەیوەندیدارەکان ڕێک بخرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونی کوردستانی و ئەندامێتیی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستان دوو پڕۆسەی دامەزراوەیی جیاوازن کە هەر یەکەیان ئامانج، پێوەر و کاریگەریی تایبەتیی خۆی هەیە؛ تۆمارکردن پەیوەندیی نەتەوەیی و نیشتمانیی تاک لە چوارچێوەی پەرگاڵێکی بەڵگەداردا دەناسێنێت و پشتڕاستی دەکاتەوە، لە کاتێکدا ئەندامێتیی کۆنگرە پێگەیەکی ڕێکخراوەییە کە بە پێی پەیڕەو و ڕێکارە تایبەتییەکانی ئەو دامەزراوەیە بەدەست دێت و ماف و ئەرکەکانی ئەندامێتی، بەشداری لە بڕیاردان و مانداتی نوێنەرایەتی بە پێی ئەو ڕێکارانە دیاری دەکرێن. لەم جیاوازییەدا، هاووڵاتی لە پێگەی خاوەنی پەیوەندییەکی نەتەوەییەوە دەناسێنرێت و کۆنگرەش لە پێگەی دەزگایەکی نیشتمانیی بەڕێوەبەری تۆمارگەدا بەرپرسیاریی خۆی جێبەجێ دەکات؛ بەم شێوەیە، ڕاژەی تۆمارکردن دەرفەتێکی فراوان بۆ پەیوەندیی نەتەوەیی ڕەخسێنراو دەکات و ئەندامێتیی کۆنگرە لە چوارچێوەی ماندات و بەرپرسیاریی ڕێکخراوەیی خۆیدا دەمێنێتەوە. پاراستنی ئەم جیاوازییە بنەمای ڕوونیی دامەزراوەییە و دەرفەت دەدات کە تۆمارگەی نیشتمانی وەک ڕاژەیەکی گشتی و بەڵگەدار کار بکات و بەشداریی تاکەکان لە دامەزراوە نەتەوەییەکاندا بە پێی ویستی ئازاد و ڕێکارە پەیوەندیدارەکان ڕێک بخرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4674\"},{\"id\":\"p4676\",\"sourceIndex\":4676,\"style\":\"سەردێڕ ٢\",\"text\":\"ئەرکی نیشتمانیی تۆمارکردنی دامەزراوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەرکی نیشتمانیی تۆمارکردنی دامەزراوەیی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4657\"},{\"id\":\"p4677\",\"sourceIndex\":4677,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"گرنگیی نیشتمانیی تۆمارکردنی دامەزراوەیی لەو توانایەدا جێگیرە کە پەیوەندییەکی ڕەسەنی نەتەوەیی دەگوازێتە ناو پەرگاڵێکی بەڵگەدار و باوەڕپێکراوی دامەزراوەیی و لە ڕێگەیەوە توانای ڕێکخستن و ڕاژەدانی نەتەوەیی گەشە پێ دەدات. هەر تۆمارێکی پشتڕاستکراو بەشێکە لە سامانێکی زانیاریی هاوبەش کە بە ڕەزامەندیی تاکەکان و لە چوارچێوەی پاراستنی مافەکانیان کۆ دەکرێتەوە و دەتوانێت ببێتە بناغەیەک بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییە نیشتمانییەکان، ناسینی پێداویستییە هاوبەشەکان و بەهێزکردنی توانای دامەزراوەکان بۆ ڕاژەدان بە هاووڵاتیان. ئەم پەرگاڵە بە پێوەری دروستیی بەڵگەنامەکان، دادپەروەریی ڕێکارەکان، ئاسایشی زانیاری و متمانەی تاکەکان هەڵدەسەنگێنرێت و ژمارەی تۆمارکراوانیش وەک نیشاندەرێکی فراوانبوونی بەشداری لە چوارچێوەی ئەو پێوەرانەدا مانای خۆی وەردەگرێت؛ لەم ڕوانگەیەدا، ئەو توانایەی بە تۆمارکردن بنیاد دەنرێت بەشێکە لە پێکهاتەی دامەزراوەیی نەتەوە و دەتوانێت لە قۆناغەکانی داهاتووی نەتەوەسازی و دەوڵەتداریدا بەرهەمی نیشتمانیی درێژخایەن پێک بهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"گرنگیی نیشتمانیی تۆمارکردنی دامەزراوەیی لەو توانایەدا جێگیرە کە پەیوەندییەکی ڕەسەنی نەتەوەیی دەگوازێتە ناو پەرگاڵێکی بەڵگەدار و باوەڕپێکراوی دامەزراوەیی و لە ڕێگەیەوە توانای ڕێکخستن و ڕاژەدانی نەتەوەیی گەشە پێ دەدات. هەر تۆمارێکی \"},{\"text\":\"پشتڕاستکراو بەشێکە لە سامانێکی زانیاریی هاوبەش کە بە ڕەزامەندیی تاکەکان و لە چوارچێوەی پاراستنی مافەکانیان کۆ دەکرێتەوە و دەتوانێت ببێتە بناغەیەک بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییە نیشتمانییەکان، ناسینی پێداویستییە هاوبەشەکان و بەهێزکردنی توانای دامەزراوەکان بۆ ڕاژەدان بە هاووڵاتیان. ئەم پەرگاڵە بە پێوەری دروستیی بەڵگەنامەکان، دادپەروەریی ڕێکارەکان، ئاسایشی زانیاری و متمانەی تاکەکان هەڵدەسەنگێنرێت و ژمارەی تۆمارکراوانیش وەک نیشاندەرێکی فراوانبوونی بەشداری لە چوارچێوەی ئەو پێوەرانەدا مانای خۆی وەردەگرێت؛ لەم ڕوانگەیەدا، ئەو توانایەی بە تۆمارکردن بنیاد دەنرێت بەشێکە لە پێکهاتەی دامەزراوەیی نەتەوە و دەتوانێت لە قۆناغەکانی داهاتووی نەتەوەسازی و دەوڵەتداریدا بەرهەمی نیشتمانیی درێژخایەن پێک بهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4676\"},{\"id\":\"p4678\",\"sourceIndex\":4678,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە کۆتاییدا، تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی کردەیەکی ئاگایانەی هاووڵاتی و بەرپرسیارییەکی دیاریکراوی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستانە، کە تێیدا تاک بە ویستی ئازادی خۆی پەیوەندیی نەتەوەیی و نیشتمانیی خۆی بەڵگەدار دەکات و دامەزراوەش بە پشکنین، پشتڕاستکردنەوە و پاراستنی ئەو بەڵگەیە ڕاژەیەکی باوەڕپێکراو پێشکەش دەکات. ئەم پەیوەندییە دوولایەنەیە دەرفەتێک بۆ بەهێزکردنی متمانە، ڕێکخستنی زانیاری و پەرەپێدانی توانای نیشتمانی دەڕەخسێنێت و بەو شێوەیە تۆمارگە دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی دامەزراوەسازیی کوردستان؛ بناغەیەک کە بە پاراستنی ماف و ئازادیی تاکەکان، ڕوونیی دەسەڵات و بەرپرسیاری و دروستیی بەڵگەنامەکان پتەوتر دەبێت و لە داهاتوودا دەتوانێت بە پێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکان بەشێک لە ئەزموونی دامەزراوەیی و سامانە زانیارییەکانی دەوڵەتی کوردستان پێک بهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە کۆتاییدا، تۆمارکردنی دامەزراوەیی هاووڵاتیبوونی کوردستانی کردەیەکی ئاگایانەی هاووڵاتی و بەرپرسیارییەکی دیاریکراوی کۆنگرەی نیشتمانیی کوردستانە، کە تێیدا تاک بە ویستی ئازادی خۆی پەیوەندیی نەتەوەیی و نیشتمانیی خۆی بەڵگەدار دەکات و دامەزراوەش بە پشکنین، پشتڕاستکردنەوە و پاراستنی ئەو بەڵگەیە ڕاژەیەکی باوەڕپێکراو پێشکەش دەکات. ئەم پەیوەندییە دوولایەنەیە دەرفەتێک بۆ بەهێزکردنی متمانە، ڕێکخستنی زانیاری و پەرەپێدانی توانای نیشتمانی دەڕەخسێنێت و بەو شێوەیە تۆمارگە دەبێتە یەکێک لە بناغەکانی دامەزراوەسازیی کوردستان؛ بناغەیەک کە بە پاراستنی ماف و ئازادیی تاکەکان، ڕوونیی دەسەڵات و بەرپرسیاری و دروستیی بەڵگەنامەکان پتەوتر دەبێت و لە داهاتوودا دەتوانێت بە پێی دەستوور و قانوونە پەیوەندیدارەکان بەشێک لە ئەزموونی دامەزراوەیی و سامانە زانیارییەکانی دەوڵەتی کوردستان پێک بهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4676\"},{\"id\":\"p4679\",\"sourceIndex\":4679,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"وەها تۆمارکردن لە پەیوەندیی ڕەسەنی نەتەوەییەوە دەگاتە بەڵگەی دامەزراوەیی، لە بەڵگەوە دەگاتە متمانە و ڕاژەی نیشتمانی، و لە ڕاژەی نیشتمانییەوە دەبێتە توانایەکی بنیادنەر بۆ دامەزراوەسازی و داهاتووی کوردستان.\",\"runs\":[{\"text\":\"وەها تۆمارکردن لە پەیوەندیی ڕەسەنی نەتەوەییەوە دەگاتە بەڵگەی دامەزراوەیی، لە بەڵگەوە دەگاتە متمانە و ڕاژەی نیشتمانی، و لە ڕاژەی نیشتمانییەوە دەبێتە توانایەکی بنیادنەر بۆ دامەزراوەسازی و داهاتووی کوردستان\",\"bold\":true},{\"text\":\".\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4676\"}]"
      }
    },
    {
      "number": 4,
      "title": "پەیکەری چوارەم: دەقی هزری و کوردستانیزم",
      "pageSlug": "regional-texts",
      "pageId": 3,
      "chapters": 0,
      "articles": 0,
      "sections": 1,
      "href": "/p/regional-texts",
      "content": {
        "id": 3,
        "slug": "regional-texts",
        "title": "پەیکەری چوارەم: دەقی هزری و کوردستانیزم",
        "body": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p4687\",\"sourceIndex\":4687,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"دەستوور؛ ژێرخانی هزری کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور؛ ژێرخانی هزری کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p4688\",\"sourceIndex\":4688,\"style\":\"ژێرناو\",\"text\":\"کوردستانیزم: پەیکەری بوونناسانەی دەستوور و بکەریی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیزم: پەیکەری بوونناسانەی دەستوور و بکەریی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"subtitle\",\"parentId\":\"p4687\"},{\"id\":\"p4689\",\"sourceIndex\":4689,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم شیکارییە لە ناو خودی پەیکەر و فەلسەفەی دەستووری کۆماری کوردستانەوە هەڵدەقوڵێت و چەمکی کوردستانیزم وەک گەوهەری بوونناسانە، سەرچاوەی واتایی و چوارچێوەی لێکدانەوەی ئەم دەستوورە دەخاتە ناوەندی خوێندنەوە؛ چونکە پێکهاتەی دەستوورەکە لە کۆکردنەوەی کۆمەڵێک قانوون و ڕێسای دامەزراوەیی کورت نابێتەوە، بەڵکوو هەوڵ دەدات ئەو ژیریی کۆیی و ویستە نەتەوەییەی کە کورد و کوردستان لە ناو مێژوودا پێکەوە بەستووەتەوە، بگوازێتە ناو پەرگاڵێکی دەستووری کە بتوانێت بوونایەتیی نەتەوە لە ئاستی هزر و ناسنامەوە بەرەو ئاستی سەروەریی، قانوون، دامەزراوە و دەوڵەت ببات. بەم پێیە، کوردستانیزم لە ناو ئەم دەستوورەدا ناوی هەستێکی وارگێڕی یان بیرۆکەیەکی کاتی نییە، بەڵکوو ئەو دۆکترینی نەتەوەیی و بوونناسانەیە کە پەیوەندیی نێوان کورد، وار، دەستوور و دەوڵەت پێناسە دەکات و بۆ هەر یەکێکیان شوێن و ئەرکێکی دیاریکراو لە ناو یەک پەرگاڵی یەکگرتوودا دادەنێت. دەستوور لەم ڕوانگەیەوە لە فۆڕمی دەقێکی قانوونی تێدەپەڕێت و دەبێتە ئاوەزی ڕێکخراوی نەتەوە بۆ گۆڕینی ویستی سەروەریی بۆ کەتوارێکی دامەزراوەیی؛ کوردستانیزمیش ئەو هێزە واتایی و دۆکترینییەیە کە ئەم گواستنەوەیە یەکپارچە دەکات و ڕێگە نادات بەند و دامەزراوەکانی دەستوور بە کۆمەڵێک یاسای لێکدابڕاو بگۆڕدرێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم شیکارییە لە ناو خودی پەیکەر و فەلسەفەی دەستووری کۆماری کوردستانەوە هەڵدەقوڵێت و چەمکی کوردستانیزم وەک گەوهەری بوونناسانە، سەرچاوەی واتایی و چوارچێوەی لێکدانەوەی ئەم دەستوورە دەخاتە ناوەندی خوێندنەوە؛ چونکە پێکهاتەی دەستوورەکە لە کۆکردنەوەی کۆمەڵێک قانوون و ڕێسای دامەزراوەیی کورت نابێتەوە، بەڵکوو هەوڵ دەدات ئەو ژیریی کۆیی و ویستە نەتەوەییەی کە کورد و کوردستان لە ناو مێژوودا پێکەوە بەستووەتەوە، بگوازێتە ناو پەرگاڵێکی دەستووری کە بتوانێت بوونایەتیی نەتەوە لە ئاستی هزر و ناسنامەوە بەرەو ئاستی سەروەریی، قانوون، دامەزراوە و دەوڵەت ببات. بەم پێیە، کوردستانیزم لە ناو ئەم دەستوورەدا ناوی هەستێکی \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"یان بیرۆکەیەکی کاتی نییە، بەڵکوو ئەو دۆکترینی نەتەوەیی و بوونناسانەیە کە پەیوەندیی نێوان کورد، وار، دەستوور و دەوڵەت پێناسە دەکات و بۆ هەر یەکێکیان شوێن و ئەرکێکی دیاریکراو لە ناو یەک پەرگاڵی یەکگرتوودا دادەنێت. دەستوور لەم ڕوانگەیەوە لە فۆڕمی دەقێکی قانوونی تێدەپەڕێت و دەبێتە ئاوەزی ڕێکخراوی نەتەوە بۆ گۆڕینی ویستی سەروەریی بۆ کەتوارێکی دامەزراوەیی؛ کوردستانیزمیش ئەو هێزە واتایی و دۆکترینییەیە کە ئەم گواستنەوەیە \"},{\"text\":\"یەکپارچە دەکات و ڕێگە نادات بەند و دامەزراوەکانی دەستوور بە کۆمەڵێک یاسای لێکدابڕاو بگۆڕدرێن.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4688\"},{\"id\":\"p4690\",\"sourceIndex\":4690,\"style\":\"بڕگە\",\"text\":\"١. کوردستانیزم وەک چوارچێوەی بوونناسانە و بکەریی گشتی\",\"runs\":[{\"text\":\"١. کوردستانیزم وەک چوارچێوەی بوونناسانە و بکەریی گشتی\"}],\"kind\":\"paragraph\",\"parentId\":\"p4688\"},{\"id\":\"p4691\",\"sourceIndex\":4691,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کوردستانیزم لەم دەستوورەدا وەک دۆکترینی نەتەوەیی دەوڵەتداری دامەزراوە و لەبەر ئەوە بناغەی واتایی ئەو پەیوەندییەیە کە نەتەوە، وار، سەروەریی و دەوڵەت پێکەوە دەبەستێتەوە؛ واتا کوردستانیزم تەنیا وەڵامی پرسی «کورد کێیە؟» ناداتەوە، بەڵکوو پرسی «کوردستان چییە؟»، «سەرچاوەی ڕەواییی دەوڵەت لە کوێوە دێت؟»، «پەیوەندیی تاک بە کۆی نەتەوە و وار چییە؟» و «ویستی نەتەوە چۆن دەبێتە قانوون و دەسەڵاتی دامەزراوەیی؟» لە ناو یەک پەرگاڵدا وەڵام دەداتەوە. لەم مانایەدا کوردستانیزم چەمکێکی پاسیڤ بۆ ناساندنی شوناس نییە؛ بکەرییەکی چالاکە کە ویستی سەروەریی نەتەوەیی لە ئاستی هاوئاگایی و هزرەوە دەگوازێتە ناو دەستوور، لە دەستوورەوە دەیباتە ناو دامەزراوە و لە دامەزراوەوە دەیکاتە دەوڵەتداریی ڕاستەقینە. بەمە، کوردستانیزم خۆی لە ئایدیۆلۆژیای پارتایەتی یان بەرنامەی کاتیی وارگێڕی جیا دەکاتەوە؛ چونکە پارت و دەسەڵات و حکومەت لە ژێر دەستووردا دێن و دەڕۆن، بەڵام ئەو پەیوەندییە بنەڕەتییەی نێوان نەتەوە و وار کە سەرچاوەی دەستوور و کۆمارە، بە گۆڕانی دەسەڵاتی کاتی ناگۆڕێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیزم لەم دەستوورەدا وەک دۆکترینی نەتەوەیی دەوڵەتداری دامەزراوە و لەبەر ئەوە بناغەی واتایی ئەو پەیوەندییەیە کە نەتەوە، وار، سەروەریی و دەوڵەت پێکەوە دەبەستێتەوە؛ واتا کوردستانیزم تەنیا وەڵامی پرسی «کورد کێیە؟» ناداتەوە، بەڵکوو پرسی «کوردستان چییە؟»، «سەرچاوەی ڕەواییی دەوڵەت لە کوێوە دێت؟»، «پەیوەندیی تاک بە کۆی نەتەوە و وار چییە؟» و «ویستی نەتەوە چۆن دەبێتە قانوون و دەسەڵاتی دامەزراوەیی؟» لە ناو یەک پەرگاڵدا وەڵام دەداتەوە. لەم مانایەدا کوردستانیزم چەمکێکی پاسیڤ بۆ ناساندنی شوناس نییە؛ بکەرییەکی چالاکە کە ویستی سەروەریی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" لە ئاستی هاوئاگایی و هزرەوە دەگوازێتە ناو دەستوور، لە دەستوورەوە دەیباتە ناو دامەزراوە و لە دامەزراوەوە دەیکاتە دەوڵەتداریی ڕاستەقینە. بەمە، کوردستانیزم خۆی لە ئایدیۆلۆژیای پارتایەتی\"},{\"text\":\" یان بەرنامەی کاتیی وارگێڕی جیا دەکاتەوە؛ چونکە پارت و دەسەڵات و حکومەت لە ژێر دەستووردا دێن و دەڕۆن، بەڵام ئەو پەیوەندییە بنەڕەتییەی نێوان نەتەوە و وار کە سەرچاوەی دەستوور و کۆمارە، بە گۆڕانی دەسەڵاتی کاتی ناگۆڕێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4690\"},{\"id\":\"p4692\",\"sourceIndex\":4692,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە ناو ئەم چوارچێوەیەدا، جیاکردنەوەی کوردبوون لە کوردستانیبوون گرنگییەکی بوونناسانە هەیە. کوردبوون ئەو پەیوەندییە مێژوویی، ڕەچەڵەکی، زمانی، کولتووری و یادەوەرییەیە کە نەتەوەی کورد پێی خۆی دەناسێنێتەوە و لە مێژوودا درێژەی پێ داوە؛ کوردستانیبوون ئەو پەیوەندییە وارناسانە، قانوونی و هاووڵاتییەیە کە تاک بە کوردستان و دەستووری کۆمارەوە دەبەستێتەوە. ئەم جیاکردنەوەیە بە هیچ شێوەیەک واتای پچڕاندنی نەتەوە لە وڵات نییە؛ بە پێچەوانەوە، بنەمای ئەو پەرگاڵەیە کە تێیدا کوردبوون سەرچاوەی مێژوویی و بوونناسانەی دەوڵەتە و کوردستانیبوون فۆڕمی قانوونی و هاووڵاتیی ئەو دەوڵەتە. لەوێوە دەستوور دەتوانێت لە یەک کاتدا هەم کوردستان وەک وڵاتی نەتەوەی کورد بناسێنێت و هەم یەکسانیی قانوونیی هەموو هاووڵاتیانی کوردستان بپارێزێت؛ چونکە یەکسانیی هاووڵاتی لەوەوە سەرچاوە ناگرێ کە مێژوو و شوناسی دامەزرێنەر بسڕدرێتەوە، بەڵکوو لەوەوە سەرچاوە دەگرێ کە دەوڵەت، دوای دامەزراندن، ماف و قانوون بە یەک پێوەر بەسەر هەموو هاووڵاتیانی خۆیدا جێبەجێ بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە ناو ئەم چوارچێوەیەدا، جیاکردنەوەی کوردبوون\"},{\"text\":\" لە کوردستانیبوون گرنگییەکی بوونناسانە هەیە. کوردبوون ئەو پەیوەندییە مێژوویی، ڕەچەڵەکی، زمانی، کولتووری و یادەوەرییەیە کە نەتەوەی کورد پێی خۆی دەناسێنێتەوە و لە مێژوودا درێژەی پێ داوە؛ کوردستانیبوون ئەو پەیوەندییە وارناسانە، قانوونی و هاووڵاتییەیە کە تاک بە کوردستان و دەستووری کۆمارەوە دەبەستێتەوە. ئەم جیاکردنەوەیە بە هیچ شێوەیەک واتای پچڕاندنی نەتەوە لە وڵات نییە؛ بە پێچەوانەوە، بنەمای ئەو پەرگاڵەیە کە تێیدا کوردبوون سەرچاوەی مێژوویی و بوونناسانەی دەوڵەتە و کوردستانیبوون فۆڕمی قانوونی و هاووڵاتیی ئەو دەوڵەتە. لەوێوە دەستوور دەتوانێت لە یەک کاتدا هەم کوردستان وەک وڵاتی نەتەوەی کورد بناسێنێت و هەم یەکسانیی قانوونیی هەموو هاووڵاتیانی کوردستان بپارێزێت؛ چونکە یەکسانیی هاووڵاتی لەوەوە سەرچاوە ناگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"مێژوو و شوناسی دامەزرێنەر بسڕدرێتەوە، \"},{\"text\":\"بەڵکوو لەوەوە سەرچاوە دەگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەوڵەت، دوای دامەزراندن، ماف و قانوون بە یەک پێوەر بەسەر هەموو هاووڵاتیانی خۆیدا جێبەجێ بکات.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4690\"},{\"id\":\"p4693\",\"sourceIndex\":4693,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بەم مانایە، کوردستانیزم هەم دۆکترینی بوونە و هەم دۆکترینی کردار؛ هەم دەڵێت کوردستان بۆچی وڵاتە و کورد بۆچی خاوەنی سەروەرییە، هەم دیاری دەکات ئەو سەروەرییە چۆن دەبێت لە فۆرمی دەستوور، دادوەریی، قانووندانان، بەرگری، ئابووری، زانست، دەوڵەتی ژیر و دامەزراوە سەربەخۆکاندا بەرجەستە بکرێت. لەبەر ئەوە، هیچ بەشێکی دەستوور لە دەرەوەی ئەم گەوهەرەدا ناخوێندرێتەوە؛ مافەکان، ئەرکەکان، سنووری دەسەڵات، شێوەی بەرگری و تەنانەت پەرگاڵی دیجیتاڵیی دەوڵەت هەموویان لە ناو هەمان پرسی بنەڕەتییەوە واتا وەردەگرن: چۆن نەتەوەیەک کە خۆی وەک خاوەن وار و ویستی سەروەر دەناسێت، ئەو ویستە دەگۆڕێت بۆ دەوڵەتێکی بەهێز، قانوونسەروەر و ماندوو نەبوو لە پاراستنی بوونایەتیی خۆی؟\",\"runs\":[{\"text\":\"بەم مانایە، کوردستانیزم هەم دۆکترینی بوونە و هەم دۆکترینی کردار؛ هەم دەڵێت کوردستان بۆچی وڵاتە و کورد بۆچی خاوەنی سەروەرییە، هەم دیاری دەکات ئەو سەروەرییە چۆن دەبێت لە فۆرمی دەستوور، دادوەریی، قانووندانان، بەرگری، ئابووری، زانست، دەوڵەتی ژیر و دامەزراوە سەربەخۆکاندا بەرجەستە بکرێت. لەبەر ئەوە، هیچ بەشێکی دەستوور لە دەرەوەی ئەم گەوهەرەدا ناخوێندرێتەوە؛ مافەکان، ئەرکەکان، سنووری دەسەڵات، شێوەی بەرگری و تەنانەت پەرگاڵی دیجیتاڵیی دەوڵەت هەموویان لە ناو هەمان پرسی بنەڕەتییەوە واتا وەردەگرن: چۆن نەتەوەیەک کە خۆی وەک خاوەن وار و ویستی سەروەر دەناسێت، ئەو ویستە دەگۆڕێت بۆ دەوڵەتێکی بەهێز، قانوونسەروەر و ماندوو نەبوو لە پاراستنی بوونایەتیی خۆی؟\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4690\"},{\"id\":\"p4694\",\"sourceIndex\":4694,\"style\":\"بڕگە\",\"text\":\"٢. چینی پەیکەریی دەستوور و جێبەجێکردنی کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"٢. چینی پەیکەریی دەستوور و جێبەجێکردنی کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"paragraph\",\"parentId\":\"p4688\"},{\"id\":\"p4695\",\"sourceIndex\":4695,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیکەری دەستوور بە چوار چینی هزریی و کردەیی پێکەوەبەستراو دامەزراوە و هەر چینێک قۆناغێک لە گواستنەوەی کوردستانیزم لە بوونناسی بۆ دەوڵەتداری بە ئەستۆ دەگرێت؛ لە چینێکدا بناغەی ڕەوشتی و مێژوویی جێگیر دەکرێت، لە چینێکی تر سەرچاوەی ڕەوایی و فەلسەفەی دەستوور پێناسە دەکرێت، پاشان ئەو فەلسەفەیە لە ناو دەروازە و بەندە قانوونییەکاندا دەبێتە پەرگاڵی دەسەڵات و دامەزراوە، و لە کۆتاییدا لە پاشکۆ و پەیمانە کردەییەکاندا دەچێتە ناو ژیانی هاووڵاتی. بەم پێکهاتەیە، دەستوور لە ناو خۆیدا ڕێگای گواستنەوەی هزر بۆ کردار دیاری دەکات و کوردستانیزم لە وشەیەکی فەلسەفی دەگۆڕێت بۆ دۆکترینی کارپێکراوی دەوڵەتداری.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیکەری دەستوور بە چوار چینی هزریی و کردەیی پێکەوەبەستراو دامەزراوە و هەر چینێک قۆناغێک لە گواستنەوەی کوردستانیزم لە بوونناسی بۆ دەوڵەتداری بە ئەستۆ دەگرێت؛ لە چینێکدا بناغەی ڕەوشتی و مێژوویی جێگیر دەکرێت، لە چینێکی تر سەرچاوەی ڕەوایی و فەلسەفەی دەستوور پێناسە دەکرێت، پاشان ئەو فەلسەفەیە لە ناو دەروازە و بەندە قانوونییەکاندا دەبێتە پەرگاڵی دەسەڵات و دامەزراوە، و لە کۆتاییدا لە پاشکۆ و پەیمانە کردەییەکاندا دەچێتە ناو ژیانی هاووڵاتی. بەم پێکهاتەیە، دەستوور لە ناو خۆیدا ڕێگای گواستنەوەی هزر بۆ کردار دیاری دەکات و کوردستانیزم لە وشەیەکی فەلسەفی دەگۆڕێت بۆ دۆکترینی کارپێکراوی دەوڵەتداری.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4696\",\"sourceIndex\":4696,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"٢.١. چینی یەکەم: ناونیشان و ئەرکی ڕەوشتپاکیی کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"٢.١. \"},{\"text\":\"چینی یەکەم:\",\"bold\":true},{\"text\":\" ناونیشان و ئەرکی ڕەوشتپاکیی کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4697\",\"sourceIndex\":4697,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە دەستپێکی پەیکەرەکەدا، پێشەکشکردنی دەستوور بە خوێنی شەهیدان و تێکۆشەرانی ڕزگاری و سەربەخۆیی کوردستان کارێکی جوانکاریی یان هەستیاریی سادە نییە؛ ئەو پێشەکشکردنە دەستوور دەخاتە ناو زنجیرەیەکی مێژوویی کە لە قوربانی و تێکۆشانەوە بەرەو دامەزراندنی قانوونی بنەڕەتی دەڕوات و بەوە دەسەلمێنێ کە دەستوور خۆی لە بۆشایی دامەزراندووە. خوێنی شەهید لەم چوارچێوەیەدا بە سەرچاوەی قانوونی ناگۆڕدرێت، بەڵام بەڵگەی مێژوویی ئەو ویستە کۆییەیە کە نەتەوە بەهۆیەوە مانەوە و سەربەخۆیی و دەوڵەتی خۆی داخواز کردووە؛ بۆیە ڕەوشتی دەستوور و ڕەواییی قانوونییەکەی لە یەکدی جیا ناکرێنەوە، چونکە ئەو قانوونە بنەڕەتییە بۆ نەتەوەیەک دادەمەزرێ کە مێژووی خۆی بە خەبات بۆ گەیشتن بە دەوڵەت پێناسە کردووە.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە دەستپێکی پەیکەرەکەدا، پێشەکشکردنی دەستوور بە خوێنی شەهیدان و تێکۆشەرانی ڕزگاری و سەربەخۆیی کوردستان کارێکی جوانکاریی یان هەستیاریی سادە نییە؛ ئەو پێشەکشکردنە دەستوور دەخاتە ناو زنجیرەیەکی مێژوویی کە لە قوربانی و تێکۆشانەوە بەرەو دامەزراندنی قانوونی بنەڕەتی دەڕوات و بەوە دەسەلمێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەستوور خۆی لە \"},{\"text\":\"بۆشایی دامەزراندووە. خوێنی شەهید لەم چوارچێوەیەدا بە سەرچاوەی قانوونی ناگۆڕدرێت، بەڵام بەڵگەی مێژوویی ئەو ویستە کۆییەیە کە نەتەوە بەهۆیەوە مانەوە و سەربەخۆیی و دەوڵەتی خۆی \"},{\"text\":\"داخواز\"},{\"text\":\" کردووە؛ بۆیە ڕەوشتی دەستوور و ڕەواییی قانوونییەکەی لە یەکدی جیا ناکرێنەوە، چونکە ئەو قانوونە بنەڕەتییە بۆ نەتەوەیەک دادەمەزر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"مێژووی خۆی بە خەبات بۆ گەیشتن بە دەوڵەت پێناسە کردووە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4698\",\"sourceIndex\":4698,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لەوێوە، کوردستانیزم پەیوەندیی نێوان یادەوەری و قانوون دروست دەکات؛ یادەوەری بە دەستوور واتا دەبەخشێت و دەستوور یادەوەری دەگوازێتە ناو دامەزراوە، تا قوربانیی ڕابردوو تەنیا لە فۆرمی ڕێوڕەسم و هەستدا نەمایەتەوە، بەڵکوو لە بنیاتنانی کۆمار، پاراستنی سەروەریی و بەهێزکردنی دامەزراوەکاندا بەردەوام بێت. بەم پێیە، کوردستانیزم هەوڵ دەدات مێژووی خەبات لە دۆخی یادەوەریی پاسیڤ دەربهێنێت و بیکاتە بەرپرسیاریی دەوڵەتساز؛ چونکە باشترین بەردەوامیی قوربانیی ڕابردوو نەک تەنیا یادکردنەوەیە، بەڵکوو بنیادنان و پاراستنی ئەو دەوڵەتەیە کە ئەو قوربانییانە لەپێناویدا دراون.\",\"runs\":[{\"text\":\"لەوێوە، کوردستانیزم پەیوەندیی نێوان یادەوەری و قانوون دروست دەکات؛ یادەوەری بە دەستوور واتا دەبەخشێت و دەستوور یادەوەری دەگوازێتە ناو دامەزراوە، تا قوربانیی ڕابردوو تەنیا لە فۆرمی ڕێوڕەسم و هەستدا نەمایەتەوە، بەڵکوو لە بنیاتنانی کۆمار، پاراستنی سەروەریی و بەهێزکردنی دامەزراوەکاندا بەردەوام بێت. بەم پێیە، کوردستانیزم هەوڵ دەدات مێژووی خەبات لە دۆخی یادەوەریی پاسیڤ دەربهێنێت و بیکاتە بەرپرسیاریی دەوڵەتساز؛ چونکە باشترین بەردەوامیی قوربانیی ڕابردوو نەک تەنیا یادکردنەوەیە، بەڵکوو بنیادنان و پاراستنی ئەو دەوڵەتەیە کە ئەو قوربانییانە لەپێناویدا دراون.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4699\",\"sourceIndex\":4699,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"٢.٢. چینی دوویەم: مانیفێستی واتایی و پێشەکی؛ کوردستانیزم وەک سەرچاوەی ڕەوایی\",\"runs\":[{\"text\":\"٢.٢. \"},{\"text\":\"چینی \",\"bold\":true},{\"text\":\"دوویەم\",\"bold\":true},{\"text\":\":\",\"bold\":true},{\"text\":\" مانیفێستی واتایی و پێشەکی؛ کوردستانیزم وەک سەرچاوەی ڕەوایی\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4700\",\"sourceIndex\":4700,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مانیفێستی واتایی و پێشەکی، ناوەندی فەلسەفی و بوونناسانەی دەستوورن؛ لێرەدا دەستوور پێش ئەوەی دەسەڵات دابەش بکات یان دامەزراوە دروست بکات، سەرچاوەی ڕەواییی خۆی پێناسە دەکات و وەڵامی ئەو پرسیارە دەداتەوە کە بۆچی ئەم دەقە مافی ئەوەی هەیە دەوڵەت بنیاد بنێت و دەسەڵات سنووردار بکات. وەڵام لە ناو خودی نەتەوە و پەیوەندیی مێژوویی و بوونناسانەی بە کوردستانەوە دەدۆزرێتەوە؛ دەستوور ڕەواییی خۆی لە دەوڵەتێکی پێشووتر یان لە دەسەڵاتێکی دەرەکی وەرناگرێت، چونکە لە منطقـی خۆیدا دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و دەستوور دەربڕینی ویستی دامەزرێنەری نەتەوەیە. لەم ڕوانگەیەوە، خۆسەرچاوەیی دەستوور واتای ئەوەیە کە دەقی بنەڕەتی پێش دامەزراوەکان و لە سەروویانەوە وەستاوە و هیچ دامەزراوەیەک ناتوانێت ئەو ڕەواییەی پێ بەخشیوە بگۆڕێتە سەرچاوەی ڕەوایی بۆ خودی دەستوور.\",\"runs\":[{\"text\":\"مانیفێستی واتایی و پێشەکی، ناوەندی فەلسەفی و بوونناسانەی دەستوورن؛ لێرەدا دەستوور پێش ئەوەی دەسەڵات دابەش بکات یان دامەزراوە دروست بکات، سەرچاوەی ڕەواییی خۆی پێناسە دەکات و وەڵامی ئەو پرسیارە دەداتەوە کە بۆچی ئەم دەقە مافی ئەوەی هەیە دەوڵەت بنیاد بنێت و دەسەڵات سنووردار بکات. وەڵام لە ناو خودی نەتەوە و پەیوەندیی مێژوویی و بوونناسانەی بە کوردستانەوە دەدۆزرێتەوە؛ دەستوور ڕەواییی خۆی لە دەوڵەتێکی پێشووتر یان لە دەسەڵاتێکی دەرەکی وەرناگرێت، چونکە لە منطقـی خۆیدا دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و دەستوور دەربڕینی ویستی دامەزرێنەری نەتەوەیە. لەم ڕوانگەیەوە، خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\" دەستوور واتای ئەوەیە کە دەقی بنەڕەتی پێش دامەزراوەکان و لە سەروویانەوە وەستاوە و هیچ دامەزراوەیەک ناتوانێت ئەو ڕەواییەی پێ بەخشیوە بگۆڕێتە سەرچاوەی ڕەوایی بۆ خودی دەستوور.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4701\",\"sourceIndex\":4701,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم خۆسەرچاوەییە بنەمای دۆکترینی سەروو-دەوڵەتە، چونکە کوردستانیزم دەستوور لە ئاستی یەکێک لە قانوونەکانی دەوڵەت بەرز دەکاتەوە بۆ پێگەی ئەو بنەمایەی خودی دەوڵەت لێی دروست دەبێت. بەم پێیە، حکومەت، مەکۆی نیشتمانی، مەکۆی ژیران، دادگا، ئارتەش و هەر دامەزراوەیەکی تر خاوەنی دەسەڵاتێکی خۆسەرچاوە نین؛ هەر دەسەڵاتێکیان لە دەستوورەوە وەردەگرن، بە سنووری دەستوور کار دەکەن و لە کاتی پێشێلکردنی ئەو سنوورە، ڕەواییی کرداری خۆیان لەدەست دەدەن. لێرەدا کوردستانیزم دەبێتە قەڵغانی فەلسەفیی دژی تاکپەرستی و جەردەسالاری، چونکە هیچ تاک و هیچ گرووپێک ناتوانێت خۆی وەک سەرچاوەی وڵات پیشان بدات لە کاتێکدا سەرچاوەی کۆمار خودی نەتەوە و پەیمانی دەستوورییەکەیەتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم خۆسەرچاوەییە بنەمای دۆکترینی سەروو-دەوڵەتە، چونکە کوردستانیزم دەستوور لە ئاستی یەکێک لە قانوونەکانی دەوڵەت بەرز دەکاتەوە بۆ پێگەی ئەو بنەمایەی خودی دەوڵەت لێی دروست دەبێت. بەم پێیە، حکومەت، مەکۆی نیشتمانی، مەکۆی ژیران\"},{\"text\":\"، دادگا، ئارتەش و \"},{\"text\":\"هەر دامەزراوەیەکی تر خاوەنی دەسەڵاتێکی خۆسەرچاوە نین؛ هەر دەسەڵاتێکیان لە دەستوورەوە وەردەگرن، بە سنووری دەستوور کار دەکەن و لە کاتی پێشێلکردنی ئەو سنوورە، ڕەواییی کرداری خۆیان لەدەست دەدەن. لێرەدا کوردستانیزم دەبێتە قەڵغانی فەلسەفیی دژی تاکپەرستی و جەردەسالاری\"},{\"text\":\"، چونکە هیچ تاک و هیچ گرووپێک ناتوانێت خۆی وەک سەرچاوەی وڵات پیشان بدات لە کاتێکدا سەرچاوەی کۆمار خودی نەتەوە و پەیمانی دەستوورییەکەیەتی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4702\",\"sourceIndex\":4702,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیوەستکردنی ئەم سەروەرییە بە مێژووی شارستانیی کوردستان ئەرکی دیکەی پێشەکییە. ئاماژە بە هوری، گوتی، سومەر، میدیا، ساسانی و ئەو چینە مێژووییانەی دەستوور خۆی بە پاشماگیانەوە دەبەستێتەوە، تەنیا بۆ دروستکردنی شانازیی مێژوویی نییە؛ مەبەست لێی دانانی سەروەریی ئێستا لە ناو درێژەیەکی مێژووییە کە تێیدا خاکی کوردستان شوێنی ژیان، شارستانییەت، قانوون و دەوڵەتداری بووە. بەم خوێندنەوەیە، کوردستانیزم سەروەریی وەک داخوازکارییەکی لەناکاو پێناسە ناکات، بەڵکوو وەک گێڕانەوەی پەیوەندیی نەتەوە بە وار و دەسەڵاتی وارگێڕیی خۆی دەیبینێت؛ هەر بۆیەش دەسەڵاتی دەرەکی بەسەر کوردستاندا لە ناو ئەم منطقە دەستوورییەدا ناتوانێت بە درێژایی کات ڕەوایی بەدەست بهێنێت، چونکە ڕەوایی لە داگیرکردنی خاکەوە سەرچاوە ناگرێت، لە ویستی خاوەنی وارەوە سەرچاوە دەگرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیوەستکردنی ئەم سەروەرییە بە مێژووی شارستانیی کوردستان ئەرکی دیکەی پێشەکییە. ئاماژە بە هوری، گوتی، سومەر، میدیا\"},{\"text\":\"، ساسانی و ئەو چینە مێژووییانەی دەستوور خۆی بە پاشماگیانەوە دەبەستێتەوە، تەنیا بۆ دروستکردنی شانازیی مێژوویی نییە؛ مەبەست لێی دانانی سەروەریی ئێستا لە ناو درێژەیەکی مێژووییە کە تێیدا خاکی کوردستان شوێنی ژیان، شارستانییەت، قانوون و دەوڵەتداری بووە. بەم خوێندنەوەیە، کوردستانیزم سەروەریی وەک \"},{\"text\":\"داخواز\"},{\"text\":\"کارییەکی لەناکاو پێناسە ناکات، بەڵکوو وەک گێڕانەوەی پەیوەندیی نەتەوە بە وار و دەسەڵاتی \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"خۆی دەیبینێت؛ هەر بۆیەش دەسەڵاتی دەرەکی بەسەر کوردستاندا لە ناو ئەم منطقە دەستوورییەدا ناتوانێت بە درێژایی کات ڕەوایی بەدەست بهێنێت، چونکە ڕەوایی لە داگیرکردنی خاکەوە سەرچاوە ناگرێت، لە ویستی خاوەنی وارەوە سەرچاوە دەگرێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4703\",\"sourceIndex\":4703,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"٢.٣. چینی سێیەم: دەروازەکان و بەندە قانوونییەکان؛ جێبەجێکردنی کردەیی کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"٢.٣. \"},{\"text\":\"چینی سێیەم:\",\"bold\":true},{\"text\":\" دەروازەکان و بەندە قانوونییەکان؛ جێبەجێکردنی کردەیی کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4704\",\"sourceIndex\":4704,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەوەی لە مانیفێست و پێشەکیدا وەک بوونناسی و دۆکترین پێناسە دەکرێت، لە دەروازە و بەندەکانی دەستووردا دەبێتە پەرگاڵی کارپێکراوی دەوڵەت؛ ١٥ دەروازە و ١٣٩ بەند، کوردستانیزم لە ئاستی وتارەوە دەگوازنەوە بۆ پێکهاتەی دەسەڵات، ئەرک و دامەزراوە و بەمە دڵنیایی دەدەن کە چەمکی سەروەریی نەتەوەیی لە ناو فەلسەفەدا قەتیس نەبێت. ئەم چینە کردەییە دەستوور لە دەقێکی ناسنامەیی دەگۆڕێت بۆ نەخشەی دامەزراندنی دەوڵەتێکی مۆدێرن کە بتوانێت لە هەمان کاتدا بوونایەتیی نەتەوە بپارێزێت، دەسەڵات سنووردار بکات، دادپەروەری جێگیر بکات، ئاسایش دابین بکات و توانای کێبڕکێی زانستی و ئابووری و تەکنەلۆژیی وڵات بەرز بکاتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەوەی لە مانیفێست و پێشەکیدا وەک بوونناسی و دۆکترین پێناسە دەکرێت، لە دەروازە و بەندەکانی دەستووردا دەبێتە پەرگاڵی کارپێکراوی دەوڵەت؛ ١٥ دەروازە و ١٣٩ بەند، کوردستانیزم لە ئاستی وتارەوە دەگوازنەوە بۆ پێکهاتەی دەسەڵات، ئەرک و دامەزراوە و بەمە دڵنیایی دەدەن کە چەمکی سەروەریی نەتەوەیی لە ناو فەلسەفەدا قەتیس نەبێت. ئەم چینە کردەییە دەستوور لە دەقێکی ناسنامەیی دەگۆڕێت بۆ نەخشەی دامەزراندنی دەوڵەتێکی مۆدێرن کە بتوانێت لە هەمان کاتدا بوونایەتیی نەتەوە بپارێزێت، دەسەڵات سنووردار بکات، دادپەروەری جێگیر بکات، ئاسایش دابین بکات و توانای کێبڕکێی زانستی و ئابووری و تەکنەلۆژیی وڵات بەرز بکاتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4705\",\"sourceIndex\":4705,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پاراستنی بوونایەتی لە دەروازەی یەکەم و دەروازە پەیوەندیدارەکانی ئەرکە نەتەوەیی و ئاسایشدا فۆڕمی قانوونی وەردەگرێت. خودی کۆیی نەتەوە لێرەدا چەمکێکی فەلسەفیی بێ پارێزەر نامێنێت؛ سنوور، سەروەریی، شوناس، ئاسایشی نەتەوەیی، دۆکترینی بەرگریی چالاک، بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم و تاوانی ناپاکیی نیشتمانی دەبنە ئامرازەکانی پاراستنی. کوردستانیزم لەم چینەدا وارپارێزیی بە ئەرکێکی دەستووری دەناسێنێت و سەروەریی وەک مافێک پێناسە دەکات کە بەرپرسیاریی پاراستنی لەگەڵ خۆیدا هەڵدەگرێت؛ بۆیە دەوڵەت خاوەنی مافێکی پاسیڤ بۆ بوون نییە، ئەرکی چالاکی هەیە بۆ پاراستنی ئەو بنەمایانەی بوونی خۆی پێوە بەستراوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی بوونایەتی لە دەروازەی یەکەم و دەروازە پەیوەندیدارەکانی ئەرکە نەتەوەیی و ئاسایشدا فۆڕمی قانوونی وەردەگرێت. خودی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوە لێرەدا چەمکێکی فەلسەفیی بێ پارێزەر نامێنێت؛ سنوور، سەروەریی، شوناس، ئاسایشی نەتەوەیی، دۆکترینی بەرگریی چالاک، بەرەنگاربوونەوەی تێرۆریزم و تاوانی ناپاکیی نیشتمانی\"},{\"text\":\" دەبنە ئامرازەکانی پاراستنی. کوردستانیزم لەم چینەدا وارپارێزیی\"},{\"text\":\" بە ئەرکێکی دەستووری دەناسێنێت و سەروەریی وەک مافێک پێناسە دەکات کە بەرپرسیاریی پاراستنی لەگەڵ خۆیدا هەڵدەگرێت؛ بۆیە دەوڵەت خاوەنی مافێکی پاسیڤ بۆ بوون نییە، ئەرکی چالاکی هەیە بۆ پاراستنی ئەو بنەمایانەی بوونی خۆی پێوە بەستراوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4706\",\"sourceIndex\":4706,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە دەسەڵاتی قانووندانان و دادوەرییدا، کوردستانیزم لە بنەمای سەروەریی نەتەوەیی بەرەو بنەمای سەروەریی قانوون دەڕوات، چونکە سەروەریی ئەگەر لە ناوەوە بە قانوون سنووردار نەکرێت دەتوانێت بگۆڕێت بۆ دەسەڵاتی بێ سنوور و لە گەوهەری خۆی دوور بکەوێتەوە. پەرگاڵی دوو ژووریی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، یەکێک دەنگی ڕاستەوخۆی کۆمەڵگا و ئەوی تر ژیریی سەقامگیری و درێژخایەنیی دەوڵەت نوێنەرایەتی دەکەن، و لە پەیوەندیی نێوانیاندا قانووندانان لە هەست و بەرژەوەندیی کاتی دوور دەخرێتەوە. دادوەریی سەربەخۆش ئەو قەڵغانەیە کە هیچ دەسەڵاتێک ناتوانێت دەستوور بە ویستی خۆی لێک بداتەوە؛ سەربەخۆیی دادوەر، بوودجەی سەربەخۆ و پێگەی دادگای باڵا لەوێوە واتا وەردەگرن کە دەستوور پێویستی بە پارێزەرێک هەیە کە لە دەرەوەی کێبڕکێی دەسەڵاتی ڕۆژانە بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە دەسەڵاتی قانووندانان\"},{\"text\":\" و دادوەرییدا، کوردستانیزم لە بنەمای سەروەریی نەتەوەیی بەرەو بنەمای سەروەریی قانوون دەڕوات، چونکە سەروەریی ئەگەر لە ناوەوە بە قانوون سنووردار نەکرێت دەتوانێت بگۆڕێت بۆ دەسەڵاتی بێ سنوور و لە گەوهەری خۆی دوور بکەوێتەوە. پەرگاڵی دوو ژووریی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیران، یەکێک دەنگی ڕاستەوخۆی کۆمەڵگا و ئەوی تر ژیریی سەقامگیری و درێژخایەنیی دەوڵەت نوێنەرایەتی دەکەن، و لە پەیوەندیی نێوانیاندا قانووندانان لە هەست و بەرژەوەندیی کاتی دوور دەخرێتەوە. دادوەریی سەربەخۆش ئەو قەڵغانەیە کە هیچ دەسەڵاتێک ناتوانێت دەستوور بە ویستی خۆی لێک بداتەوە؛ سەربەخۆیی دادوەر، بوودجەی سەربەخۆ و پێگەی دادگای باڵا لەوێوە واتا وەردەگرن کە دەستوور پێویستی بە پارێزەرێک هەیە کە لە دەرەوەی کێبڕکێی دەسەڵاتی ڕۆژانە بێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4707\",\"sourceIndex\":4707,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە دەروازەکانی پەیوەندیدار بە دەسەڵاتداریی پێشکەوتوو و دەوڵەتی ژیردا، کوردستانیزم خۆی لە دۆکترینی پاراستنی مێژوویی بۆ دۆکترینی دروستکردنی داهاتوو فراوان دەکات؛ چونکە نەتەوە بە یادەوەریی تەنیا نامێنێتەوە و دەوڵەتێک کە توانای زانست، تەکنەلۆژیا، کارگێڕی و داهێنانی خۆی نوێ نەکاتەوە، سەروەرییەکەی لە جیهانێکی کێبڕکێکاردا بەردەوام نادات. دەوڵەتی ژیر، ئاسایشی ئەلیکترۆنی، شوناسی دیجیتاڵی، دیموکراسیی دیجیتاڵی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژی لەم پێکهاتەیەدا بە زێدەکاریی تەکنیکی دانانرێن؛ ئەوان بەشێکن لە هەمان دۆکترینی سەروەریی، چونکە لە سەدەی بیست و یەکدا ئەو دەوڵەتەی داتای خۆی، ژێرخانی دیجیتاڵی خۆی و توانای تەکنەلۆژیی خۆی نەپارێزێت، بەشێک لە دەسەڵاتی خۆی بە دەرەوە دەسپێرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە دەروازەکانی پەیوەندیدار بە دەسەڵاتداریی پێشکەوتوو و دەوڵەتی ژیردا، کوردستانیزم خۆی لە دۆکترینی پاراستنی مێژوویی بۆ دۆکترینی دروستکردنی داهاتوو فراوان دەکات؛ چونکە نەتەوە بە یادەوەریی تەنیا نامێنێتەوە و دەوڵەتێک کە توانای زانست، تەکنەلۆژیا، کارگێڕی و داهێنانی خۆی نوێ نەکاتەوە، سەروەرییەکەی لە جیهانێکی کێبڕکێکاردا بەردەوام نادات. دەوڵەتی ژیر، ئاسایشی ئەلیکترۆنی، شوناسی دیجیتاڵی، دیموکراسیی دیجیتاڵی و سەربەخۆیی تەکنەلۆژی لەم پێکهاتەیەدا بە زێدەکاریی تەکنیکی دانانرێن؛ ئەوان بەشێکن لە هەمان دۆکترینی سەروەریی، چونکە لە سەدەی بیست و یەکدا ئەو دەوڵەتەی داتای خۆی، \"},{\"text\":\"ژێرخانی دیجیتاڵی خۆی و توانای تەکنەلۆژیی خۆی نەپارێزێت، بەشێک لە دەسەڵاتی خۆی بە دەرەوە دەسپێرێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4708\",\"sourceIndex\":4708,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هەر لە هەمان پەرگاڵدا، شایستەسالاری و بەرەنگاربوونەوەی جەردەسالاری پێگەیەکی بوونناسانە وەردەگرن. بەندی ١٠٧ کاتێک جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت دەخاتە ناو چوارچێوەی تاوانی باڵا، گەندەڵی تەنیا بە دزینی سامان یان پێشێلکردنی ڕێکار ناناسێنێت؛ جەردەسالاری بە هەڵوەشێنەرەوەی توانای نەتەوە بۆ خۆبەڕێوەبردن دەبینێت، چونکە دەوڵەتێک کە دامەزراوەکانی لەلایەن ناشایستە و بەرژەوەندییە تاکەکەسییەکانەوە داگیر بکرێن، لە ناوەوە هێزی سەروەریی خۆی دەخوات. لەبەر ئەوە، شایستەسالاری لەم دەستوورەدا تەنیا شێوازێکی باشی کارگێڕی نییە؛ ئەرکێکی نەتەوەییە بۆ پاراستنی خودی دەوڵەت.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەر لە هەمان پەرگاڵدا، شایستەسالاری\"},{\"text\":\" و بەرەنگاربوونەوەی جەردەسالاری\"},{\"text\":\" پێگەیەکی بوونناسانە وەردەگرن. بەندی ١٠٧ کاتێک جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت دەخاتە ناو چوارچێوەی تاوانی باڵا، گەندەڵی تەنیا بە دزینی سامان یان پێشێلکردنی ڕێکار ناناسێنێت؛ جەردەسالاری بە هەڵوەشێنەرەوەی توانای نەتەوە بۆ خۆبەڕێوەبردن دەبینێت، چونکە دەوڵەتێک کە دامەزراوەکانی لەلایەن ناشایستە و بەرژەوەندییە تاکەکەسییەکانەوە داگیر بکرێن، لە ناوەوە هێزی سەروەریی خۆی دەخوات. لەبەر ئەوە، شایستەسالاری لەم دەستوورەدا تەنیا شێوازێکی باشی کارگێڕی نییە؛ ئەرکێکی نەتەوەییە بۆ پاراستنی خودی دەوڵەت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4709\",\"sourceIndex\":4709,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"٢.٤. چینی چوارەم: پاشکۆکان و پەیمانی کردەیی؛ کوردستانیزم لە ژیانی هاووڵاتیدا\",\"runs\":[{\"text\":\"٢.٤. \"},{\"text\":\"چینی چوارەم:\",\"bold\":true},{\"text\":\" پاشکۆکان و پەیمانی کردەیی؛ کوردستانیزم لە ژیانی هاووڵاتیدا\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4710\",\"sourceIndex\":4710,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پاشکۆکان ئەو چینەن کە تێیدا دەستوور لە ناو دامەزراوەکانەوە دەچێتە ناو ژیانی تاک و کوردستانیزم لە پەیوەندیی نێوان نەتەوە و دەوڵەتەوە دەگوازرێتە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی نێوان هاووڵاتی و کۆمار. سوێندنامەی هاووڵاتیبوون، پەیمانی نەتەوەیی دەخاتە ژێر ناو و واژۆی تاک و بەوە دەسەلمێنێ کە هاووڵاتی لە ناو دەوڵەتدا تەنیا وەرگری ماف نییە، بەڵکوو بەشدارێکی خاوەن بەرپرسیاریی مانەوە و هێزی کۆمارە؛ فۆرمی تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونیش ئەو پەیوەندییە لە ئاستی پەیمانی ویژدانییەوە دەگوازێتە ناو پەرگاڵی قانوونی و دامەزراوەیی. بەمە، کوردستانیزم لە چەمکێکی هزری دەگۆڕێت بۆ شارۆمەندێتییەکی چالاک کە تاک لە ناو کۆی نەتەوەدا شوێنی خۆی دەناسێت و دەزانێت ماف و ئەرکەکانی بە مانەوەی دەوڵەتەوە گرێدراون.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشکۆکان ئەو چینەن کە تێیدا دەستوور لە ناو دامەزراوەکانەوە دەچێتە ناو ژیانی تاک و کوردستانیزم لە پەیوەندیی نێوان نەتەوە و دەوڵەتەوە دەگوازرێتە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی نێوان هاووڵاتی و کۆمار. سوێندنامەی هاووڵاتیبوون، پەیمانی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" دەخاتە ژێر ناو و واژۆی تاک و بەوە دەسەلمێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"هاووڵاتی لە ناو دەوڵەتدا تەنیا وەرگری ماف نییە، بەڵکوو بەشدارێکی خاوەن بەرپرسیاریی مانەوە و هێزی کۆمارە؛ فۆرمی تۆمارکردنی هاووڵاتیبوونیش ئەو پەیوەندییە لە ئاستی پەیمانی ویژدانییەوە دەگوازێتە ناو پەرگاڵی قانوونی و دامەزراوەیی. بەمە، کوردستانیزم لە چەمکێکی هزری دەگۆڕێت بۆ شارۆمەندێتییەکی چالاک کە تاک لە ناو کۆی نەتەوەدا شوێنی خۆی دەناسێت و دەزانێت ماف و ئەرکەکانی بە مانەوەی دەوڵەتەوە گرێدراون.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4711\",\"sourceIndex\":4711,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەم چینە گشتگریی دەستوور تەواو دەکات، چونکە دەستوورێک کە تەنیا دامەزراوە دروست بکات بەڵام پەیوەندیی تاک بەو دامەزراوانە و بە وڵاتەکەی پێناسە نەکات، لە نیوەی ڕێگای دەوڵەتسازی دەوەستێت. کوردستانیزم لە پاشکۆکاندا خاوەندارێتیی کوردستان دەگوازێتە ناو بەرپرسیاریی ڕۆژانەی هاووڵاتی؛ دەستوور لەو ساتەدا تەنیا دەقی سەر مێزی دادوەر و قانووندانەر نامێنێت، بەڵکوو دەچێتە ناو ناو، واژۆ، ناسنامە و ژیانی تاک و ئەو پەیوەندییەی دروست دەکات کە کۆمار بەهۆیەوە لە کۆمەڵێک دامەزراوە دەگۆڕێت بۆ دەوڵەتێکی خاوەن کۆمەڵگای وارگێڕیی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چینە گشتگریی دەستوور تەواو دەکات، چونکە دەستوورێک کە تەنیا دامەزراوە دروست بکات بەڵام پەیوەندیی تاک بەو دامەزراوانە و بە وڵاتەکەی پێناسە نەکات، لە نیوەی ڕێگای دەوڵەتسازی دەوەستێت. کوردستانیزم لە پاشکۆکاندا خاوەندارێتیی کوردستان دەگوازێتە ناو بەرپرسیاریی ڕۆژانەی هاووڵاتی\"},{\"text\":\"؛ دەستوور لەو ساتەدا تەنیا دەقی سەر مێزی دادوەر و قانووندانەر نامێنێت، بەڵکوو دەچێتە ناو ناو، واژۆ، ناسنامە\"},{\"text\":\" و ژیانی تاک و ئەو \"},{\"text\":\"پەیوەندییەی دروست دەکات کە کۆمار بەهۆیەوە لە کۆمەڵێک دامەزراوە دەگۆڕێت بۆ دەوڵەتێکی خاوەن کۆمەڵگای \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"خۆی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4712\",\"sourceIndex\":4712,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ڕاگەیاندنی کۆتاییی دەستووریش لە هەمان منطقەوە واتا وەردەگرێت؛ ئەو ڕاگەیاندنە دەق لە کۆتاییی تەکنیکییەوە دەباتەوە بۆ سەرچاوەی سەرەتایی، واتا نەتەوە و ویستی مانەوەی. ڕۆح و ویستی نەتەوە لە لێکدانەوەی دەستووردا بە مانای مافی دەسەڵاتێکی کاتی بۆ تێپەڕاندنی دەق نییە؛ بە مانای ئەو بنەمایەیە کە لە کاتی ناڕوونیی وشە و ناکۆکیی لێکدانەوەدا دەبێت بپرسین کام خوێندنەوە زیاتر لە سەروەریی، مانەوە، یەکپارچەیی و بوونایەتیی کوردستان دەپارێزێت. بەمە، کوردستانیزم دەبێتە ڕووگەی دوا-بڕیاری لێکدانەوە، نە بەو واتایەی دەق بێ بایەخ بێت، بەڵکوو بەو واتایەی دەق لە ناو دۆکترینی دامەزرێنەری خۆیدا دەخوێندرێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاگەیاندنی کۆتاییی دەستووریش لە هەمان منطقەوە واتا وەردەگرێت؛ ئەو ڕاگەیاندنە دەق لە کۆتاییی تەکنیکییەوە دەباتەوە بۆ سەرچاوەی سەرەتایی، واتا نەتەوە و ویستی مانەوەی. ڕۆح و ویستی نەتەوە لە لێکدانەوەی دەستووردا بە مانای مافی دەسەڵاتێکی کاتی بۆ تێپەڕاندنی دەق نییە؛ بە مانای ئەو بنەمایەیە کە لە کاتی ناڕوونیی وشە و ناکۆکیی لێکدانەوەدا دەبێت بپرسین کام خوێندنەوە زیاتر لە سەروەریی، مانەوە، یەکپارچەیی و بوونایەتیی کوردستان دەپارێزێت. بەمە، کوردستانیزم دەبێتە ڕووگەی دوا-بڕیاری لێکدانەوە، نە بەو واتایەی دەق بێ بایەخ بێت، بەڵکوو بەو واتایەی دەق لە ناو دۆکترینی دامەزرێنەری خۆیدا دەخوێندرێتەوە.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4694\"},{\"id\":\"p4713\",\"sourceIndex\":4713,\"style\":\"بڕگە\",\"text\":\"٣. پەیکەری گوتار و زاراوەی بوونناسانەی کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"٣. پەیکەری گوتار و زاراوەی بوونناسانەی کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"paragraph\",\"parentId\":\"p4688\"},{\"id\":\"p4714\",\"sourceIndex\":4714,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"یەکێک لە تایبەتمەندییە بنەڕەتییەکانی ئەم دەستوورە، هەوڵی دروستکردنی زمانێکی تایبەتی دەوڵەتداریی کوردییە؛ چونکە نەتەوەیەک کە دەوڵەتی خۆی بنیاد دەنێت، ناتوانێت هەموو چەمکەکانی دەوڵەتداری بە زمانی هزریی هێزە دەرەکییەکان لێک بداتەوە و هێشتا چاوەڕوان بێت ئاوەزی دەوڵەتیی سەربەخۆ دروست بکات. زمان تەنیا کەلوپەلی گواستنەوەی بیر نییە؛ بەشێکە لە خودی شێوەی بیرکردنەوە، و بۆیە داهێنانی زاراوەی ڕەسەن و توانادار، بەشێکە لە بنیادنانەوەی توانای کورد بۆ بیرکردنەوە بە چەمکەکانی دەوڵەت، قانوون، سەروەریی و بەرپرسیاریی نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکێک لە تایبەتمەندییە بنەڕەتییەکانی ئەم دەستوورە، هەوڵی دروستکردنی زمانێکی تایبەتی دەوڵەتداریی کوردییە؛ چونکە نەتەوەیەک کە دەوڵەتی خۆی بنیاد دەنێت، ناتوانێت هەموو چەمکەکانی دەوڵەتداری\"},{\"text\":\" بە زمانی هزریی هێزە دەرەکییەکان لێک بداتەوە و هێشتا چاوەڕوان بێت ئاوەزی دەوڵەتیی سەربەخۆ دروست بکات. زمان تەنیا کەلوپەلی گواستنەوەی بیر نییە؛ بەشێکە لە خودی شێوەی بیرکردنەوە، و بۆیە داهێنانی زاراوەی ڕەسەن و توانادار، بەشێکە لە بنیادنانەوەی توانای کورد بۆ بیرکردنەوە بە چەمکەکانی دەوڵەت، قانوون، سەروەریی و بەرپرسیاریی نەتەوەیی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4713\"},{\"id\":\"p4715\",\"sourceIndex\":4715,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"زاراوەکانی وەک وارگێڕیی، وارپارێزیی، مەکۆی ژیران، جەردەسالاری، شارۆمەندێتی و چەمکە هاوشێوەکان لەم پەیکەرەدا تەنیا هەوڵی گۆڕینی وشەی بیانی بە وشەی کوردی نین؛ ئامانجیان بنیادنانەوەی فەرهەنگێکی قانوونی و دەوڵەتدارییە کە کورد بتوانێت بەهۆیەوە کەتواری وارگێڕیی خۆی بە زمانی خۆی پێناسە بکات. کاتێک زمان توانای ناونانی دامەزراوە، چەمک، پڕۆسە و پەیوەندیی دەسەڵات بەدەست دێنێت، نەتەوەش توانایەکی زیاتر بۆ بەڕێوەبردنی ئەو کەتوارە بەدەست دەهێنێت؛ بۆیە پاککردنەوە و فراوانکردنی زمانی دەستووریی کوردی لە ناو کوردستانیزمدا کارێکی زمانەوانیی لاوەکی نییە، بەشێکە لە سەربەخۆکردنی ئاوەزی دەوڵەت.\",\"runs\":[{\"text\":\"زاراوەکانی وەک وارگێڕیی، وارپارێزیی، مەکۆی ژیران، جەردەسالاری، شارۆمەندێتی و چەمکە هاوشێوەکان لەم پەیکەرەدا تەنیا هەوڵی گۆڕینی وشەی بیانی بە وشەی کوردی نین؛ ئامانجیان بنیادنانەوەی فەرهەنگێکی قانوونی و دەوڵەتدارییە کە کورد بتوانێت بەهۆیەوە کەتواری \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"خۆی بە زمانی خۆی پێناسە بکات. کاتێک زمان توانای ناونانی دامەزراوە، چەمک، پڕۆسە و پەیوەندیی دەسەڵات بەدەست دێنێت، نەتەوەش توانایەکی زیاتر بۆ بەڕێوەبردنی ئەو کەتوارە بەدەست دەهێنێت؛ بۆیە پاککردنەوە و فراوانکردنی زمانی \"},{\"text\":\"دەستووریی کوردی لە ناو کوردستانیزمدا کارێکی زمانەوانیی لاوەکی نییە، بەشێکە لە سەربەخۆکردنی ئاوەزی دەوڵەت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4713\"},{\"id\":\"p4716\",\"sourceIndex\":4716,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"گوتاری مێژوویی و فەلسەفیی دەستووریش بە هەمان ئەرکەوە پەیوەستە. دەستەواژەکانی وەک «تاسەی مێژوویی»، «ویستمەندیی بێوچان» و «بوونایەتیی بوونسەپێن» هەوڵ دەدەن ئەو پەیوەندییە لە وشەدا بگرنەوە کە لەنێوان مێژوو، ویست و کردار هەیە؛ چونکە دەستوورەکە خۆی وەک ڕێکخستنی کۆتاییی دۆخێکی ئامادە پێناسە ناکات، بەڵکوو خۆی بە بەشێک لە کردەی بنیاتنانی کەتوارێکی نوێ دەزانێت. ئەم گوتارە دەستوور لە زمانێکی بێڕۆح و کارگێڕی دوور دەخاتەوە و دەیخاتە ناو ئەو پێگەیەی کە قانوونی بنەڕەتیی نەتەوە پێویستی پێیە؛ زمانی دەستوور دەبێت بتوانێت هەم سنووری دەسەڵات بە وردی دیاری بکات و هەم ئەو واتا گەورەیە هەڵبگرێ کە نەتەوە بۆچی ئەو دەوڵەتە بنیاد دەنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"گوتاری مێژوویی و فەلسەفیی دەستووریش بە هەمان ئەرکەوە پەیوەستە. دەستەواژەکانی وەک «تاسەی مێژوویی»، «ویستمەندیی بێوچان» و «بوونایەتیی بوونسەپێن» هەوڵ دەدەن ئەو پەیوەندییە لە وشەدا بگرنەوە کە لەنێوان مێژوو، ویست و کردار هەیە؛ چونکە دەستوورەکە خۆی وەک ڕێکخستنی کۆتاییی دۆخێکی ئامادە پێناسە ناکات، بەڵکوو خۆی بە بەشێک لە کردەی بنیاتنانی کەتوارێکی نوێ دەزانێت. ئەم گوتارە دەستوور لە زمانێکی بێڕۆح و کارگێڕی دوور دەخاتەوە و دەیخاتە ناو ئەو پێگەیەی کە قانوونی بنەڕەتیی نەتەوە پێویستی پێیە؛ زمانی دەستوور دەبێت بتوانێت هەم سنووری دەسەڵات بە وردی دیاری بکات و هەم ئەو واتا گەورەیە هەڵبگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"نەتەوە بۆچی ئەو دەوڵەتە بنیاد دەنێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4713\"},{\"id\":\"p4717\",\"sourceIndex\":4717,\"style\":\"بڕگە\",\"text\":\"کۆبەند\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆبەند\"}],\"kind\":\"paragraph\",\"parentId\":\"p4688\"},{\"id\":\"p4718\",\"sourceIndex\":4718,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەیکەری دەستووری کۆماری کوردستان لە ناو ئەم شیکارییەدا وەک یەک پەرگاڵی پێکەوەبەستراوی قانوونی، بوونناسانە و دۆکترینی دەردەکەوێ کە کوردستانیزم گەوهەری واتایی و ڕووگەی لێکدانەوەیەتی؛ لە پێشەکی و مانیفێستدا سەرچاوەی ڕەوایی و پەیوەندیی نەتەوە بە وار پێناسە دەکات، لە دەروازە و بەندەکاندا ئەو پەیوەندییە دەگۆڕێت بۆ دەسەڵات و دامەزراوە و ئەرک، لە پاشکۆکاندا دەیباتە ناو ژیانی هاووڵاتی، و لە زمانی دەستووریدا ئاوەزی پێویست بۆ بیرکردنەوە و کارکردن بە ناوی دەوڵەتی کوردستان بنیاد دەنێت. بەمە کوردستانیزم لە سنووری ئایدیۆلۆژیای وارگێڕی تێدەپەڕێت و دەبێتە دۆکترینی یەکخستنی مێژوو، وار، نەتەوە، دەستوور و دەوڵەت لە ناو یەک کەتواری قانوونی.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیکەری دەستووری کۆماری کوردستان\"},{\"text\":\" لە ناو ئەم شیکارییەدا وەک یەک پەرگاڵی پێکەوەبەستراوی قانوونی، بوونناسانە و دۆکترینی دەردەکەو\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"کوردستانیزم گەوهەری واتایی و ڕووگەی لێکدانەوەیەتی؛ لە پێشەکی و مانیفێستدا سەرچاوەی ڕەوایی و پەیوەندیی نەتەوە بە وار پێناسە دەکات، لە دەروازە و بەندەکاندا ئەو پەیوەندییە دەگۆڕێت بۆ دەسەڵات و دامەزراوە و ئەرک، لە پاشکۆکاندا دەیباتە ناو ژیانی هاووڵاتی، و لە زمانی دەستووریدا ئاوەزی پێویست بۆ بیرکردنەوە و کارکردن بە ناوی دەوڵەتی کوردستان بنیاد دەنێت. بەمە کوردستانیزم لە سنووری ئایدیۆلۆژیای \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"تێدەپەڕێت و دەبێتە دۆکترینی یەکخستنی مێژوو، وار، نەتەوە، دەستوور و دەوڵەت لە ناو یەک کەتواری قانوونی.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4717\"},{\"id\":\"p4719\",\"sourceIndex\":4719,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هەر چینێکی دەستوور بەشێک لە هەمان کردە بەڕێوە دەبات: مانیفێست ڕەوایی دەدات، پێشەکی بوونایەتی و سەرچاوەی ویست پێناسە دەکات، دەروازەکان دەسەڵات ڕێکدەخەن، بەندەکان ئەرک و میکانیزم جێگیر دەکەن، پاشکۆکان پەیمانەکە دەخەنە ناو ژیانی تاک و گوتاری دەستووریش زمان و ئاوەزی پێویست بۆ مانەوەی ئەو پەرگاڵە بنیاد دەنێت. ئەو یەکپارچەییەی نێوان ئەم چینانە گرنگترین تایبەتمەندیی کوردستانیزمە لە ناو دەستووردا؛ چونکە دەوڵەتسازی لە یەک بەند، یەک دامەزراوە یان یەک هەست دروست نابێت، بەڵکوو لە هاوکرداریی نێوان هزر، قانوون، هێز، دامەزراوە و هاووڵاتی دروست دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەر چینێکی دەستوور بەشێک لە هەمان کردە بەڕێوە دەبات: مانیفێست ڕەوایی دەدات، پێشەکی بوونایەتی و سەرچاوەی ویست پێناسە دەکات، دەروازەکان دەسەڵات ڕێکدەخەن، بەندەکان ئەرک و میکانیزم جێگیر دەکەن، پاشکۆکان پەیمانەکە دەخەنە ناو ژیانی تاک و گوتاری دەستووریش زمان و ئاوەزی پێویست بۆ مانەوەی ئەو پەرگاڵە بنیاد دەنێت. ئەو یەکپارچەییەی نێوان ئەم چینانە گرنگترین تایبەتمەندیی کوردستانیزمە لە ناو دەستووردا؛ \"},{\"text\":\"چونکە دەوڵەتسازی لە یەک بەند، یەک دامەزراوە یان یەک هەست دروست نابێت، بەڵکوو لە هاوکرداریی نێوان هزر، قانوون، هێز، دامەزراوە و هاووڵاتی دروست دەبێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4717\"},{\"id\":\"p4720\",\"sourceIndex\":4720,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە کۆتاییدا، کوردستانیزم لەم دەستوورەدا ناوی بیرۆکەیەک نییە کە لە دەرەوەی دەقەوە بەسەریدا سەپێندرابێت؛ ناوی ئەو لۆژیکە ناوخۆییەیە کە پەیکەرەکە پێکەوە دەگرێت و هەر بەشێکی بە بەشەکانی ترەوە دەبەستێتەوە. ئەو لۆژیکە کورد و کوردستان وەک نەتەوە و وار بە یەکەوە دەناسێنێت، ویستی سەروەریی دەگۆڕێت بۆ دەستوور، دەستوور دەگۆڕێت بۆ دەوڵەت و دامەزراوە، و هاووڵاتی دەخاتە ناو پەیمانێک کە مانەوەی کۆمار بە مانەوە و هێزی خۆیەوە دەبەستێتەوە. لەم ڕوانگەیەوە، دەستووری کۆماری کوردستان تەنیا دەقی ڕێکخستنی دەسەڵات نییە؛ پەیکەرێکی هزری و قانوونییە بۆ گۆڕینی نەتەوەی خاوەن ویست بۆ دەوڵەتی خاوەن سەروەریی، و کوردستانیزم ئەو دۆکترینییەیە کە ئەم گواستنەوەیە لە سەرەتای هزرەوە تا کۆتاییی کردار یەکپارچە دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە کۆتاییدا، کوردستانیزم لەم دەستوورەدا ناوی بیرۆکەیەک نییە کە لە دەرەوەی دەقەوە بەسەریدا سەپێندرابێت؛ ناوی ئەو لۆژیکە ناوخۆییەیە کە پەیکەرەکە پێکەوە دەگرێت و هەر بەشێکی بە بەشەکانی ترەوە دەبەستێتەوە. ئەو لۆژیکە کورد و کوردستان وەک نەتەوە و وار بە یەکەوە دەناسێنێت، ویستی سەروەریی دەگۆڕێت بۆ دەستوور، دەستوور دەگۆڕێت بۆ دەوڵەت و دامەزراوە، و هاووڵاتی دەخاتە ناو پەیمانێک کە مانەوەی کۆمار بە مانەوە و هێزی خۆیەوە دەبەستێتەوە. لەم ڕوانگەیەوە، دەستووری کۆماری کوردستان تەنیا دەقی ڕێکخستنی دەسەڵات نییە؛ پەیکەرێکی هزری و قانوونییە بۆ گۆڕینی نەتەوەی خاوەن ویست بۆ دەوڵەتی خاوەن سەروەریی، و کوردستانیزم ئەو دۆکترینییەیە کە ئەم گواستنەوەیە لە سەرەتای هزرەوە تا کۆتاییی کردار یەکپارچە دەکات.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4717\"}]"
      }
    },
    {
      "number": 5,
      "title": "پەیکەری پێنجەم: زانان",
      "pageSlug": "constitutional-concepts",
      "pageId": 4,
      "chapters": 0,
      "articles": 0,
      "sections": 1,
      "href": "/p/constitutional-concepts",
      "content": {
        "id": 4,
        "slug": "constitutional-concepts",
        "title": "پەیکەری پێنجەم: زانان",
        "body": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p4724\",\"sourceIndex\":4724,\"style\":\"زانان\",\"text\":\"زانان\",\"runs\":[{\"text\":\"زانان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p4725\",\"sourceIndex\":4725,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ئـ\",\"runs\":[{\"text\":\"ئـ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4726\",\"sourceIndex\":4726,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئابووریی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئابووریی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4727\",\"sourceIndex\":4727,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Economy\",\"runs\":[{\"text\":\" National Economy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4726\"},{\"id\":\"p4728\",\"sourceIndex\":4728,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئابووریی نیشتمانی، بنەمای دارایی وڵاتە و کاریگەرترین هێزی دابینکردنی سەروەریی دەوڵەتە. ئەمە بریتییە لە کۆی ئەو چالاکییە دارایی و پیشەسازییانەی کە لەسەر بنەمای ئابووری دەوڵەتی، ئابووری کەرتی تایبەت، سەرمایەداریی نیشتمانی و پەرەپێدانی ئابووریی فرەبناغە داڕێژراون. لە چوارچێوەی دەستووردا، ئابووری جیا لە دابینکردنی بژێوی، هەروەها ئامرازێکە بۆ دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی کوردستان. ئەرکی بنەڕەتیی ئابووریی نیشتمانی ئەوەیە کە سامانە کاتییەکان بگۆڕێت بۆ سەرمایەی هەردەمیی و زانستی و ڕێگری بکات لە خوێنبەربوونی دارایی کوردستان بەرەو دەرەوە، ئەمەش بۆ مسۆگەرکردنی خۆشبژێویی گشتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئابووریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، بنەمای دارایی وڵاتە و کاریگەرترین هێزی دابینکردنی سەروەریی دەوڵەتە. ئەمە بریتییە لە کۆی ئەو چالاکییە دارایی و پیشەسازییانەی کە لەسەر بنەمای ئابووری دەوڵەتی، ئابووری کەرتی تایبەت\"},{\"text\":\"، سەرمایەداریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و پەرەپێدانی ئابووریی فرەبناغە داڕێژراون. لە چوارچێوەی دەستووردا، ئابووری جیا لە دابینکردنی بژێوی، هەروەها ئامرازێکە بۆ \"},{\"text\":\"دابینکردنی\"},{\"text\":\" سەربەخۆیی ئابووریی کوردستان. ئەرکی بنەڕەتیی ئابووریی نیشتمانی ئەوەیە کە سامانە کاتییەکان بگۆڕێت بۆ سەرمایەی هەردەمیی و زانستی و ڕێگری بکات لە خوێنبەربوونی دارایی\"},{\"text\":\" کوردستان بەرەو دەرەوە، ئەمەش بۆ مسۆگەرکردنی خۆشبژێویی\"},{\"text\":\" گشتی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4727\"},{\"id\":\"p4729\",\"sourceIndex\":4729,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئابووریی فرەبناغە\",\"runs\":[{\"text\":\"ئابووریی فرەبناغە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4730\",\"sourceIndex\":4730,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Multi-based Economy\",\"runs\":[{\"text\":\" Multi-based Economy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4729\"},{\"id\":\"p4731\",\"sourceIndex\":4731,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئابووریی فرەبناغە بڕیارێکی ستراتیژیی پێگەیشتوویە بۆ دەرچوون لە پشتبەستن بە یەک سەرچاوەی خاو و کەمکردنەوەی پشتبەستن بە داهاتی تاقانە. ئەمە لە ڕێگەی گەشەپێدانی هاوتەریبی کەرتەکانی کشتوکاڵ، پیشەسازی، تەکنەلۆژیا و گەڕیارییەوە دەکرێت. ئەم چەمکە وەک ستراتیژییەکی خۆڕاگریی و مانەوەی نیشتمانی پێویستە؛ ئامانجی سەرەکیی ئەوەیە کە دەوڵەت خاوەنی چەندین ڕەگی ئابووری بێت تا لە بەرامبەر زەبرە دەرەکییەکان و گۆڕ انکارییەکانی بازاڕی جیهانیدا بە جێگیری بمێنێتەوە و مانەوەی دەوڵەت لەژێر هەموو بارودۆخێکدا گەرەنتی بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئابووریی فرەبناغە بڕیارێکی ستراتیژیی پێگەیشتوویە بۆ دەرچوون لە پشتبەستن بە یەک سەرچاوەی خاو و کەمکردنەوەی پشتبەستن بە داهاتی تاقانە. ئەمە لە ڕێگەی گەشەپێدانی هاوتەریبی کەرتەکانی کشتوکاڵ، پیشەسازی، تەکنەلۆژیا و گەڕیارییەوە دەکرێت. ئەم چەمکە وەک ستراتیژییەکی خۆڕاگریی و مانەوەی نیشتمانی پێویستە؛ ئامانجی سەرەکیی ئەوەیە کە دەوڵەت خاوەنی چەندین ڕەگی ئابووری بێت تا لە بەرامبەر زەبرە دەرەکییەکان و \"},{\"text\":\"گۆڕ\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"انکارییەکانی\"},{\"text\":\" بازاڕی جیهانیدا بە جێگیری بمێنێتەوە و مانەوەی دەوڵەت لەژێر هەموو بارودۆخێکدا گەرەنتی بکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4730\"},{\"id\":\"p4732\",\"sourceIndex\":4732,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئاسایشی ئەلیکترۆنی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی ئەلیکترۆنی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4733\",\"sourceIndex\":4733,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\"Electronic Security\",\"runs\":[{\"text\":\"Electronic Security\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4732\"},{\"id\":\"p4734\",\"sourceIndex\":4734,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئاسایشی ئەلیکترۆنی بریتییە لە پاراستنی بێوچانی وارگەی دیجیتاڵی، ژێرخانە هەستیارەکان و سەربەخۆیی داتای کوردستان لە هەر جۆرە هێرش، دزەکردن یان تێکدانێکی دەرەکی و ناوخۆیی. لە سەردەمی دەوڵەتی ژیردا، ئەم ئاسایشە بەشێکی تەواوکەری پاراستنی سنوورە فیزیکییەکانە. ئەمە وەک قەڵغانی دەوڵەت کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لەوەی کە سامانە زانیارییەکانی نەتەوە و شوناسی دیجیتاڵیی شارۆمەندان بکەوێتە ژێر هەژموونی ناقانوونیی یان داگیرکاریی گیانەکی و واتایی هێزە بێگانەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی ئەلیکترۆنی بریتییە لە پاراستنی بێوچانی وارگەی دیجیتاڵی، ژێرخانە هەستیارەکان و سەربەخۆیی داتای کوردستان لە هەر جۆرە \"},{\"text\":\"هێرش\"},{\"text\":\"، دزەکردن یان تێکدانێکی دەرەکی و \"},{\"text\":\"ناوخۆیی. لە سەردەمی دەوڵەتی ژیردا، ئەم ئاسایشە بەشێکی تەواوکەری پاراستنی سنوورە فیزیکییەکانە. ئەمە وەک قەڵغانی دەوڵەت کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لەوەی کە سامانە زانیارییەکانی نەتەوە و شوناسی دیجیتاڵیی شارۆمەندان بکەوێتە ژێر هەژموونی ناقانوونیی یان داگیرکاریی گیانەکی و واتایی هێزە بێگانەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4733\"},{\"id\":\"p4735\",\"sourceIndex\":4735,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئاسایشی خۆراک\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی خۆراک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4736\",\"sourceIndex\":4736,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Food Security\",\"runs\":[{\"text\":\" Food Security\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4735\"},{\"id\":\"p4737\",\"sourceIndex\":4737,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئاسایشی خۆراک توانای دەوڵەتە بۆ دابینکردنی خۆراکی تەندروست و پێویست بە بێ پچڕان بۆ گشت شارۆمەندان، ئەمەش بە ڕێگەی بەڕێوەبردنێکی دروست، پەرەپێدانی سەربەخۆیی کشتوکاڵی و پاراستنی سەرچاوەکانی ئاو. ئەم چەمکە نیشانەی سەربەخۆیی ژیانناسیی کوردستانە؛ چونکە نەتەوەیەکی برسی ناتوانێت بڕیارێکی سەربەخۆی هەبێت. بۆیە، دەوڵەت ئەرکی لەسەر شانە کە خاکی کوردستان بکاتە سەرچاوەیەکی تێرکەر، تاوەکوو خۆراک وەک ئامرازی گوشار دژی سەروەریی و سەربەخۆیی کوردستان بەکار نەهێنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی خۆراک\"},{\"text\":\" توانای دەوڵەتە بۆ دابینکردنی خۆراکی تەندروست و پێویست بە بێ پچڕان بۆ گشت شارۆمەندان، ئەمەش بە ڕێگەی بەڕێوەبردنێکی دروست، پەرەپێدانی سەربەخۆیی کشتوکاڵی و پاراستنی سەرچاوەکانی ئاو. ئەم چەمکە نیشانەی سەربەخۆیی ژیانناسیی کوردستانە؛ چونکە نەتەوەیەکی برسی ناتوانێت بڕیارێکی سەربەخۆی هەبێت. بۆیە، دەوڵەت ئەرکی لەسەر شانە کە خاکی کوردستان بکاتە سەرچاوەیەکی تێرکەر، تاوەکوو خۆراک وەک ئامرازی گوشار دژی سەروەریی و سەربەخۆیی کوردستان بەکار نەهێنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4736\"},{\"id\":\"p4738\",\"sourceIndex\":4738,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئاسایشی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4739\",\"sourceIndex\":4739,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Security\",\"runs\":[{\"text\":\" National Security\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4738\"},{\"id\":\"p4740\",\"sourceIndex\":4740,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئاسایشی نەتەوەیی دۆخێکی گشتگیری پارێزراویی بوونی فیزیکی، واتایی و دەستووریی کۆماری کوردستانە لەبەرامبەر هەڕەشە بنەڕەتییەکان بۆ سەر کوردستان وەک وڵات و هەوڵ بۆ هەرەسهێنان بەسەر هەموو یان بەشێک لە وارگەی نەتەوەیی. ئەمە پەرگاڵی بەرگریی دەوڵەتە کە تەنیا لە پاراستنی سەربازی کورت نابێتەوە، بەڵکوو پاراستنی شوناسی نەتەوەیی، زمانی کوردی، یادەوەریی مێژوویی و سەقامگیریی ئابووریش دەگرێتەوە. ئاسایشی نەتەوەیی لە ڕێگەی ڕاییکردنی دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختەوه‌ بەڕێوە دەچێت بۆ مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاسایشی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" دۆخێکی گشتگیری پارێزراویی بوونی فیزیکی، واتایی و دەستووریی کۆماری کوردستانە لەبەرامبەر هەڕەشە بنەڕەتییەکان بۆ سەر کوردستان وەک وڵات و هەوڵ بۆ هەرەسهێنان بەسەر هەموو یان بەشێک لە وارگەی نەتەوەیی. ئەمە پەرگاڵی بەرگریی دەوڵەتە کە تەنیا لە پاراستنی سەربازی کورت نابێتەوە، بەڵکوو پاراستنی شوناسی نەتەوەیی، زمانی کوردی، یادەوەریی مێژوویی و سەقامگیریی ئابووریش دەگرێتەوە. ئاسایشی نەتەوەیی لە ڕێگەی ڕاییکردنی دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختەوه‌ بەڕێوە دەچێت بۆ مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4739\"},{\"id\":\"p4741\",\"sourceIndex\":4741,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئاڵای نەتەوەیی کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاڵای نەتەوەیی کوردستان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4742\",\"sourceIndex\":4742,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Flag of Kurdistan\",\"runs\":[{\"text\":\" National Flag of Kurdistan\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4741\"},{\"id\":\"p4743\",\"sourceIndex\":4743,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئاڵای کوردستان نیشانەیەکی بینراوەیی پەیمانی بوونایەتیی کوردستانە و لە سێ ڕەنگ و خۆرێکی بیست و یەک تیشکی پێکهاتووە. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئاڵا بەدیهێنانی پەیمانی نیشتمانییە؛ هەر ڕەنگێکی ئاماژەیە بۆ بنەمایەکی دەستووریی (سوور بۆ پەیمانی خوێن و نەتەوە، سپی بۆ ژیانی گەشی بەکۆمەڵ و قانوونمەندیی لە کوردستان، سەوز بۆ پەیمانی وار). ئاڵا نێوەندی یەکخستنی ویستی شارۆمەندانە و هەر سووکایەتیکردنێک بە هێرش بۆ سەر شکۆی دەوڵەت و سەروەریی نەتەوە هەژمار دەکرێت. ئەم ئالای کوردستانە لە دەستووردا دانیپێدانراوە، ڕیشەی مێژوویی هەیە و هەڵگریی یادەوەریی مێژوویی و هێمای نەتەوەیی کە نەگۆڕن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئاڵای کوردستان\"},{\"text\":\" نیشانەیەکی بینراوەیی پەیمانی بوونایەتیی کوردستانە و لە سێ ڕەنگ و خۆرێکی بیست و یەک تیشکی پێکهاتووە. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئاڵا بەدیهێنانی پەیمانی نیشتمانییە؛ هەر ڕەنگێکی ئاماژەیە بۆ بنەمایەکی دەستووریی (سوور بۆ پەیمانی خوێن و نەتەوە، سپی بۆ ژیانی گەشی بەکۆمەڵ و قانوونمەندیی لە کوردستان، سەوز بۆ پەیمانی وار). ئاڵا نێوەندی یەکخستنی ویستی شارۆمەندانە و هەر سووکایەتیکردنێک بە هێرش بۆ سەر شکۆی دەوڵەت و \"},{\"text\":\"سەروەریی نەتەوە هەژمار دەکرێت. ئەم ئالای کوردستانە لە دەستووردا دانیپێدانراوە، ڕیشەی مێژوویی هەیە و هەڵگریی یادەوەریی مێژوویی و هێمای نەتەوەیی کە نەگۆڕن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4742\"},{\"id\":\"p4744\",\"sourceIndex\":4744,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر\",\"runs\":[{\"text\":\"ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4745\",\"sourceIndex\":4745,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Deconstructing Ideology\",\"runs\":[{\"text\":\" Deconstructing Ideology\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4744\"},{\"id\":\"p4746\",\"sourceIndex\":4746,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر، هەر جۆرە گوتار یان بزووتنەوەیەکە کە مەبەستی ترازاندنی تەلاریبەندی نەتەوەی کورد، شێواندنی ڕاستەواییە زانستییەکان، یان لاوازکردنی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و وڵات بە بیانوویەکی کاتی یان دەستکرد بێت. ئەم ئایدیۆلۆژیایانە وەک هەوڵێک بۆ لەناوبردنی دەوڵەت دەبینرێن؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەیان لە ڕێگەی پاراستنی زانەوانی و هزرییەوە، چونکە ئەم گوتارانە بە مەبەستی کوشتنی هاوئاگایی نەتەوەیی و گۆڕینی نەتەوە بۆ گرووپی پارچەپارچەی دژبەیەک کار دەکەن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئایدیۆلۆژیای هەڵوەشێنەر\"},{\"text\":\"، هەر جۆرە گوتار یان بزووتنەوەیەکە کە مەبەستی ترازاندنی تەلاریبەندی نەتەوەی کورد، شێواندنی ڕاستەواییە زانستییەکان، یان لاوازکردنی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و وڵات بە بیانوویەکی کاتی یان دەستکرد بێت. ئەم ئایدیۆلۆژیایانە وەک هەوڵێک بۆ لەناوبردنی دەوڵەت دەبینرێن؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە بەرەنگاربوونەوەیان لە ڕێگەی پاراستنی زانەوانی و هزرییەوە، چونکە ئەم گوتارانە بە مەبەستی کوشتنی هاوئاگایی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" و گۆڕینی نەتەوە بۆ گرووپی پارچەپارچەی دژبەیەک کار دەکەن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4745\"},{\"id\":\"p4747\",\"sourceIndex\":4747,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئەرکی باڵای نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەرکی باڵای نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4748\",\"sourceIndex\":4748,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Supreme National Duty\",\"runs\":[{\"text\":\" Supreme National Duty\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4747\"},{\"id\":\"p4749\",\"sourceIndex\":4749,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەرکی باڵای نیشتمانی، ئەو بەرپرسیارێتییە قانوونیی و ڕەوشتییە پیرۆزەیە کە هەموو شارۆمەندێک بەرامبەر بە پاراستنی دەوڵەت و سەروەریی وڵات لە ئەستۆیەتی. ئەم ئەرکە لەسەر ئەو ڕاستەواییە وەستاوە کە تەنیا لە سایەی دەوڵەتێکی سەروەردا، مافی تاک بۆ ژیانێکی شکۆمەندانە گەرەنتی دەکرێت. بۆیە، شارۆمەند نەک وەک وەرگرێکی بێدەنگ، بەڵکوو وەک شارۆمەندێکی پێشمەرگە دەبێت هەمیشە ئامادەی بەرگری، وەفاداری بۆ دەستوور و بەشداری لە هێزی نەتەوەییدا بێت. پشتگوێخستنی ئەم ئەرکە، پێشێلکردنی پەیمانی شارۆمەندییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەرکی باڵای نیشتمانی، ئەو بەرپرسیارێتییە قانوونیی و ڕەوشتییە پیرۆزەیە کە هەموو شارۆمەندێک بەرامبەر بە پاراستنی دەوڵەت و سەروەریی وڵات لە ئەستۆیەتی. ئەم ئەرکە لەسەر ئەو ڕاستەواییە وەستاوە کە تەنیا لە سایەی دەوڵەتێکی سەروەردا، مافی تاک بۆ ژیانێکی شکۆمەندانە گەرەنتی دەکرێت. بۆیە، شارۆمەند نەک وەک وەرگرێکی بێدەنگ، بەڵکوو وەک شارۆمەندێکی پێشمەرگە دەبێت هەمیشە ئامادەی بەرگری، وەفاداری بۆ دەستوور و بەشداری لە هێزی نەتەوەییدا بێت. پشتگوێخستنی ئەم ئەرکە، پێشێلکردنی پەیمانی شارۆمەندییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4748\"},{\"id\":\"p4750\",\"sourceIndex\":4750,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی \",\"runs\":[{\"text\":\"ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی\"},{\"text\":\" \"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4751\",\"sourceIndex\":4751,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\"Strategic Reconstruction Duty\",\"runs\":[{\"text\":\"Strategic Reconstruction Duty\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4750\"},{\"id\":\"p4752\",\"sourceIndex\":4752,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی، پرۆسەیەکی مێژوویی و کردارییە بۆ نۆژەنکردنەوەی ژێرخانە وێرانکراوەکان و گۆڕینی جوگرافیای نیشتمان بۆ هێزێکی ئاوەدانی کێبڕکێکار. ئەم ئەرکە نواندنی ویستی پۆڵایینی نەتەوەیە؛ مەبەست لێی جیا لە تەلارسازیی لە ئاستی باڵا بۆ بنیاتنانی مێترۆپۆل و شارستانییەتی مۆدێرن و سیستماتیک، هەروەها ساغکردنەوەی دیمۆگرافی و گێڕانەوەی ژیان و شکۆیە بۆ گشت بستێکی خاکی کوردستان کە لە سەردەمی داگیرکاریدا شێوێندراوە، بە جۆرێک کە وارگەی نەتەوەیی ببێتە قەڵایەکی پتەوی ئابووری و شارستانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەرکی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژی، پرۆسەیەکی مێژوویی و کردارییە بۆ نۆژەنکردنەوەی ژێرخانە وێرانکراوەکان و گۆڕینی جوگرافیای نیشتمان بۆ هێزێکی ئاوەدانی کێبڕکێکار. ئەم ئەرکە نواندنی ویستی پۆڵایینی نەتەوەیە؛ مەبەست لێی جیا لە تەلارسازیی لە ئاستی باڵا بۆ بنیاتنانی مێترۆپۆل و شارستانییەتی مۆدێرن و سیستماتیک، هەروەها ساغکردنەوەی دیمۆگرافی\"},{\"text\":\" و گێڕانەوەی ژیان و شکۆیە بۆ گشت بستێکی خاکی کوردستان کە لە سەردەمی داگیرکاریدا شێوێندراوە، بە جۆرێک کە وارگەی نەتەوەیی ببێتە قەڵایەکی پتەوی ئابووری و شارستانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4751\"},{\"id\":\"p4753\",\"sourceIndex\":4753,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئیسکبەندیی بنەمایی دەوڵەتدارێتی\",\"runs\":[{\"text\":\"ئیسکبەندیی بنەمایی دەوڵەتدارێتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4754\",\"sourceIndex\":4754,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Fundamental Framework of Statehood\",\"runs\":[{\"text\":\" Fundamental Framework of Statehood\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4753\"},{\"id\":\"p4755\",\"sourceIndex\":4755,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئیسکبەندیی بنەمایی، ئەو پەیکەرە دەستوورییەیە کە دابەشکاریی دەسەڵاتەکان (قانووندانان، ڕایەدار، دادوەری) و پەیوەندیی نێوان دامەزراوە باڵاکانی کۆمار ڕێکدەخات. ئەم پەیکەرە وەک چوارچێوەیەکی ڕێکخراو بۆ دەوڵەت کار دەکات؛ گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت لە یەکەیەکی پەرتەوازەوە بگۆڕێت بۆ پەرگاڵێکی ڕێکخراو و سەقامگیر کە توانای نواندنی کرداریی کۆیی هەبێت. بەبێ ئەم ئیسکبەندییە، نەتەوە ناتوانێت سەروەرییەکەی جێگیر بکات و وەک گیانێکی بێ جەستە دەمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئیسکبەندیی بنەمایی، ئەو پەیکەرە دەستوورییەیە کە دابەشکاریی دەسەڵاتەکان (قانووندانان، ڕایەدار، دادوەری) و پەیوەندیی نێوان دامەزراوە باڵاکانی کۆمار ڕێکدەخات. ئەم پەیکەرە وەک چوارچێوەیەکی ڕێکخراو بۆ دەوڵەت کار دەکات؛ گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت لە یەکەیەکی پەرتەوازەوە بگۆڕێت بۆ پەرگاڵێکی ڕێکخراو و سەقامگیر کە توانای نواندنی کرداریی کۆیی\"},{\"text\":\" هەبێت. بەبێ ئەم ئیسکبەندییە، نەتەوە ناتوانێت سەروەرییەکەی جێگیر بکات و وەک گیانێکی بێ جەستە دەمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4754\"},{\"id\":\"p4756\",\"sourceIndex\":4756,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئازادیی داهێنان\",\"runs\":[{\"text\":\"ئازادیی داهێنان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4757\",\"sourceIndex\":4757,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Freedom of Invention\",\"runs\":[{\"text\":\" Freedom of Invention\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4756\"},{\"id\":\"p4758\",\"sourceIndex\":4758,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئازادیی داهێنان، مافێکی ڕەهای شارۆمەندانە بۆ پەرەپێدانی زانست، هونەر، فەلسەفە و تەکنەلۆژیا بەبێ هیچ گوشارێکی وارگێڕیی یان ئایدیۆلۆژی. ئەم ئازادییە وەک هۆکاری گەشەی شارستانی پێناسە دەکرێت؛ دەوڵەت پشتیوانیی لێدەکات چونکە داهێنان تەنیا ڕێگەیە بۆ گەیشتن بە پێگەیەکی پێشەنگی تەکنەلۆژی و بەهێزکردنی هێزی نەرمی دەوڵەت لە ئاستی جیهانیدا. ئازادیی داهێنان ئامرازێکە بۆ تێپەڕاندنی پاشکەوتوویی و بنیاتنانی نەتەوەیەکی خاوەن داهێنان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئازادیی داهێنان، مافێکی ڕەهای شارۆمەندانە بۆ پەرەپێدانی زانست، هونەر، فەلسەفە و تەکنەلۆژیا بەبێ هیچ گوشارێکی وارگێڕیی یان ئایدیۆلۆژی. ئەم ئازادییە وەک هۆکاری گەشەی شارستانی پێناسە دەکرێت؛ دەوڵەت پشتیوانیی لێدەکات چونکە داهێنان تەنیا ڕێگەیە بۆ گەیشتن بە پێگەیەکی پێشەنگی تەکنەلۆژی و بەهێزکردنی هێزی نەرمی دەوڵەت لە ئاستی جیهانیدا. ئازادیی داهێنان ئامرازێکە بۆ تێپەڕاندنی پاشکەوتوویی و بنیاتنانی نەتەوەیەکی خاوەن داهێنان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4757\"},{\"id\":\"p4759\",\"sourceIndex\":4759,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ئامانجی باڵای دەوڵەت\",\"runs\":[{\"text\":\"ئامانجی باڵای دەوڵەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4725\"},{\"id\":\"p4760\",\"sourceIndex\":4760,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" State's Supreme Goal\",\"runs\":[{\"text\":\" State's Supreme Goal\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4759\"},{\"id\":\"p4761\",\"sourceIndex\":4761,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئامانجی باڵای دەوڵەت، مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانە، گەشەسەندنی بێپسانەوە و پاراستنی سەروەریی ڕەهای نەتەوەی کوردە لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی. ئەمە کۆتاییترین هۆکاری بوونی دەوڵەتە؛ هەر قانوون، وارگێڕیی یان بڕیارێک کە لە ڕاژەی ئەم ئامانجەدا نەبێت، ڕەوایەتیی دەستووریی خۆی لەدەست دەدات. ئامانجی باڵا وەک ڕێنیشاندەرێک کار دەکات بۆ ئەوەی دەوڵەت هەمیشە لە ڕێچکەی ڕاستەقینەی خۆی وەک پارێزوانی نەتەوە بمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئامانجی باڵای دەوڵەت\"},{\"text\":\"، مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانە، گەشەسەندنی بێپسانەوە و پاراستنی سەروەریی ڕەهای نەتەوەی کوردە لەسەر وارگەی مێژوویی خۆی. ئەمە کۆتاییترین هۆکاری بوونی دەوڵەتە؛ هەر قانوون، وارگێڕیی یان بڕیارێک کە لە ڕاژەی ئەم ئامانجەدا نەبێت، ڕەوایەتیی دەستووریی خۆی لەدەست دەدات. ئامانجی باڵا وەک ڕێنیشاندەرێک کار دەکات بۆ ئەوەی دەوڵەت هەمیشە لە ڕێچکەی ڕاستەقینەی خۆی وەک پارێزوانی نەتەوە بمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4760\"},{\"id\":\"p4766\",\"sourceIndex\":4766,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ب\",\"runs\":[{\"text\":\"ب\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4767\",\"sourceIndex\":4767,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بانکی ناوەندیی کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"بانکی ناوەندیی کوردستان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4768\",\"sourceIndex\":4768,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Central Bank of Kurdistan\",\"runs\":[{\"text\":\" Central Bank of Kurdistan\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4767\"},{\"id\":\"p4769\",\"sourceIndex\":4769,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، مێشکی دارایی و پارێزەری بەهای ڕەنجی نەتەوەی کوردە لە واری ئابووریدا. ئەرکی ئەم بانکە جیا لە ڕێکخستنی دراو، هەروەها مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی نەختینەیی و پاراستنی یەکەی ئابووریی وڵاتە لە هەژموونی دارایی دەرەکی. بانکی ناوەندی کوردستان وەک ئامرازێکی باڵای نیشتمانی کار دەکات بۆ ئەوەی ڕێگری بکات لە هەر جۆرە داڕمانێکی دارایی یان دەستێوەردانێکی ئابووریی بیانی کە ئامانجی لاوازکردنی بڕیاری وارگێڕیی کۆمار بێت. لێرەدا، بانک دەبێتە گەرەنتیکەری گەشەی ژێرخانی دارایی وڵات و سەقامگیریی ژیانی شارۆمەندان و هێزی کڕینی تاکی کورد.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، مێشکی دارایی و پارێزەری بەهای ڕەنجی نەتەوەی کوردە لە واری ئابووریدا. ئەرکی ئەم بانکە جیا لە ڕێکخستنی دراو، هەروەها مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی نەختینەیی و پاراستنی یەکەی ئابووریی وڵاتە لە هەژموونی دارایی دەرەکی. بانکی ناوەندی کوردستان وەک ئامرازێکی باڵای نیشتمانی کار دەکات بۆ ئەوەی ڕێگری بکات لە هەر جۆرە داڕمانێکی دارایی یان دەستێوەردانێکی ئابووریی بیانی کە ئامانجی لاوازکردنی بڕیاری وارگێڕیی کۆمار بێت. لێرەدا، بانک دەبێتە گەرەنتیکەری گەشەی ژێرخانی دارایی وڵات و سەقامگیریی ژیانی شارۆمەندان و هێزی کڕینی تاکی کورد\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4768\"},{\"id\":\"p4770\",\"sourceIndex\":4770,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بنەما نەگۆڕەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"بنەما نەگۆڕەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4771\",\"sourceIndex\":4771,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Immutable Principles\",\"runs\":[{\"text\":\" Immutable Principles\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4770\"},{\"id\":\"p4772\",\"sourceIndex\":4772,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم بنەمایانە، \\\"کۆدی بۆماوەیی\\\" و گەوهەری بوونایەتیی کۆماری کوردستان لە وڵات وەک پاتریا و هەروەها لە جیهانن کە لە سەرووی گشت ویستێکی وارگێڕیی کاتییەوە وەستاون. ئەم بنەمایانە ئەو پەیمانە هەردەمییانەی نەتەوەی کوردن کە ڕێگری دەکەن لەوەی دەوڵەت لە ئامانجە مێژووییەکانی خۆی لابدات یان شوناسەکەی بکرێتە قوربانیی بەرژەوەندیی گرووپگەلێک لە بەرژەوەندی خۆیان لە سەرووی بەرژەوەندیی کوردستانەوە دەبینن. هەر هەوڵێک بۆ دەستکاریکردنی ئەم بەندانە، بە هەوڵدان بۆ هەڵوەشاندنەوەی خودی \\\"کوردستان وەک وڵات\\\" دادەنرێت؛ چونکە ئەم بنەمایانە ئامرازی پاراستنی نەتەوەی کوردن لە هەر جۆرە لادانێکی دەستووریی و مێژوویی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم بنەمایانە، \\\"کۆدی بۆماوەیی\\\" و گەوهەری بوونایەتیی کۆماری کوردستان لە وڵات وەک پاتریا\"},{\"text\":\" و هەروەها لە جیهانن کە لە سەرووی گشت ویستێکی وارگێڕیی کاتییەوە وەستاون. ئەم بنەمایانە ئەو پەیمانە هەردەمییانەی نەتەوەی کوردن کە ڕێگری دەکەن لەوەی دەوڵەت لە ئامانجە مێژووییەکانی خۆی لابدات یان شوناسەکەی بکرێتە قوربانیی بەرژەوەندیی گرووپگەلێک لە بەرژەوەندی خۆیان لە سەرووی بەرژەوەندیی کوردستانەوە دەبینن. هەر هەوڵێک بۆ دەستکاریکردنی ئەم بەندانە، بە هەوڵدان بۆ هەڵوەشاندنەوەی خودی \\\"کوردستان وەک وڵات\\\" دادەنرێت؛ چونکە ئەم بنەمایانە ئامرازی پاراستنی نەتەوەی کوردن لە هەر جۆرە لادانێکی دەستووریی و مێژوویی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4771\"},{\"id\":\"p4773\",\"sourceIndex\":4773,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوە\",\"runs\":[{\"text\":\"بنەما ستراتیژی و دەستوورییەکانی وارگێڕیی دەرەوە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4774\",\"sourceIndex\":4774,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Strategic and Constitutional Principles of Foreign Administration\",\"runs\":[{\"text\":\" Strategic and Constitutional Principles of Foreign Administration\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4773\"},{\"id\":\"p4775\",\"sourceIndex\":4775,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم بنەمایانە، نەخشەڕێگای نواندنی هێزی سەروەرانەی دەوڵەتی کوردستان لە گۆڕەپانی جیهانیدان. لێرەدا، وارگێڕیی دەرەوە لە پاشکۆیەتیی هێزە گەورەکان ڕزگار دەکرێت و لەسەر کۆڵەکەکانی سەربەخۆیی ڕەها و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دادەمەزرێت. ئەم چوارچێوەیە دەوڵەت ناچار دەکات کە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانی تەنیا لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە و پاراستنی شکۆی نەتەوەیی کوردستان دابڕێژێت، بە جۆرێک کە کوردستان وەک سوبێکتێکی مێژووساز و خاوەن ویست دەربکەوێت، نەک وەک ڕووبەر و مەیدانێکی بێدەنگ بۆ ململانێی بیانییەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم بنەمایانە، نەخشەڕێگای نواندنی هێزی سەروەرانەی دەوڵەتی کوردستان لە گۆڕەپانی جیهانیدان. لێرەدا، وارگێڕیی دەرەوە لە پاشکۆیەتیی هێزە گەورەکان ڕزگار دەکرێت و لەسەر کۆڵەکەکانی سەربەخۆیی ڕەها و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دادەمەزرێت. ئەم چوارچێوەیە دەوڵەت ناچار دەکات کە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانی تەنیا لەسەر بنەمای ڕێزی دوولایەنە و پاراستنی شکۆی نەتەوەیی کوردستان دابڕێژێت، بە جۆرێک کە کوردستان وەک سوبێکتێکی \"},{\"text\":\"مێژووساز و خاوەن ویست دەربکەوێت، نەک وەک ڕووبەر و مەیدانێکی بێدەنگ بۆ ململانێی بیانییەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4774\"},{\"id\":\"p4776\",\"sourceIndex\":4776,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4777\",\"sourceIndex\":4777,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Supreme National Interest\",\"runs\":[{\"text\":\" Supreme National Interest\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4776\"},{\"id\":\"p4778\",\"sourceIndex\":4778,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە کۆمپاس و ڕاستە پێشاندەری باڵای گشت بڕیار، قانوون و کردەوەیەکی دەوڵەتە. بەرژەوەندیی باڵا، ئەو هێڵە سوورە دەستوورییەیە کە تێیدا مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوە، یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی یەک دەگرنەوە. ئەم بەرژەوەندییانە نەک تەنیا بۆ نەوەی ئێستا، بەڵکوو وەک سپێردەیەکی پیرۆز بۆ نەوەکانی داهاتووش دەپارێزرێن. هەر هەڵوێستێکی وارگێڕیی کە ئەم بەرژەوەندییانە بخاتە مەترسییەوە، ڕەوایەتیی قانوونیی خۆی لەدەست دەدات، چونکە ئەمە تاقانە پێوەر بۆ ڕەسەنایەتیی دەسەڵاتداریی لە کوردستاندایە و گۆڕانی بەسەردا نایات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە کۆمپاس و ڕاستە پێشاندەری باڵای گشت بڕیار، قانوون و کردەوەیەکی دەوڵەتە. بەرژەوەندیی باڵا، ئەو هێڵە سوورە دەستوورییەیە کە تێیدا مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوە، یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی یەک دەگرنەوە. ئەم بەرژەوەندییانە نەک تەنیا بۆ نەوەی ئێستا، بەڵکوو وەک سپێردەیەکی پیرۆز بۆ نەوەکانی داهاتووش دەپارێزرێن. هەر هەڵوێستێکی وارگێڕیی کە ئەم بەرژەوەندییانە بخاتە مەترسییەوە، ڕەوایەتیی قانوونیی خۆی لەدەست دەدات، چونکە ئەمە تاقانە پێوەر بۆ ڕەسەنایەتیی دەسەڵاتداریی لە کوردستاندایە و گۆڕانی بەسەردا نایات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4777\"},{\"id\":\"p4779\",\"sourceIndex\":4779,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە\",\"runs\":[{\"text\":\"بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4780\",\"sourceIndex\":4780,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Active Defense and Preemptive Protection\",\"runs\":[{\"text\":\" Active Defense and Preemptive Protection\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4779\"},{\"id\":\"p4781\",\"sourceIndex\":4781,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دۆکترینە، گۆڕینی فەلسەفەی سەربازیی و هەواڵگریی وڵاتە لە \\\"کاردانەوەی پاشکۆیانە\\\" بۆ \\\"دەستپێشخەریی هێزمەندانە\\\". ئامانج لێی ئەوەیە کە دەوڵەت چاوەڕێی گەیشتنی هەڕەشە بۆ سەر خاکی خۆی نەکات، بەڵکوو بە ئاوەزی ستراتیژی و توانای هەداریی و بەردەستە تەکنۆلۆژییەکانی، مەترسییەکان لە سەرچاوەکانیانەوە بناسێتەوە و پووچەڵیان بکاتەوە. ئەم چەمکە نواندنی بنەرەتی ویستی نەتەوەی کوردە بۆ ئەوەی چیتر نەبێتە قوربانیی پیلانەکان، بەڵکوو خۆی ببێتە پارێزەری وڵات، نەتەوە، مەردم، ژینگە و ژێرخانی بوونایەتیی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دۆکترینە، گۆڕینی فەلسەفەی سەربازیی و هەواڵگریی وڵاتە لە \\\"کاردانەوەی پاشکۆیانە\\\" بۆ \\\"دەستپێشخەریی هێزمەندانە\"},{\"text\":\"\\\". \"},{\"text\":\"ئامانج لێی ئەوەیە کە دەوڵەت چاوەڕێی گەیشتنی هەڕەشە بۆ سەر خاکی خۆی نەکات، بەڵکوو بە ئاوەزی ستراتیژی و توانای هەداریی و بەردەستە تەکنۆلۆژییەکانی، مەترسییەکان لە سەرچاوەکانیانەوە بناسێتەوە و پووچەڵیان بکاتەوە. ئەم چەمکە نواندنی بنەرەتی ویستی نەتەوەی کوردە بۆ ئەوەی چیتر نەبێتە قوربانیی پیلانەکان، بەڵکوو خۆی ببێتە پارێزەری وڵات، نەتەوە، مەردم، ژینگە و ژێرخانی بوونایەتیی خۆی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4780\"},{\"id\":\"p4782\",\"sourceIndex\":4782,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر ئایین و باوەڕەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر ئایین و باوەڕەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4783\",\"sourceIndex\":4783,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" State Neutrality towards Religions and Beliefs\",\"runs\":[{\"text\":\" State Neutrality towards Religions and Beliefs\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4782\"},{\"id\":\"p4784\",\"sourceIndex\":4784,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم بێلایەنییە، بنەمای دادپەروەریی گشتگیر و مسۆگەرکردنی ئاشتیی کۆمەڵایەتییە. لێرەدا، دەوڵەت نەک دژی ئایین، بەڵکوو وەک چەترێکی دادپەروەر دەوەستێ کە تێیدا هەموو شارۆمەندان بە جیاوازیی جهانبینییەکانیانەوە لەبەردەم قانووندا یەکسانن. دەوڵەت ڕێگری دەکات لەوەی ئایین یان هەر باوەڕێکی گیانی بکرێتە ئامرازی ململانێی وارگێڕیی یان سەپاندنی دەسەڵات؛ ئامانج پاراستنی پانتایی گشتییە لە قۆرخکاریی ئایدیۆلۆژی، تاوەکوو ئاوەز و زانست تاقانە سەرچاوەی ڕاییکردنی کاروباری دەوڵەت بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم بێلایەنییە، بنەمای دادپەروەریی گشتگیر و مسۆگەرکردنی ئاشتیی کۆمەڵایەتییە. لێرەدا، دەوڵەت نەک دژی ئایین، بەڵکوو وەک چەترێکی دادپەروەر دەوەست\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تێیدا هەموو شارۆمەندان بە جیاوازیی جهانبینییەکانیانەوە لەبەردەم قانووندا یەکسانن. دەوڵەت ڕێگری دەکات لەوەی ئایین یان هەر باوەڕێکی گیانی بکرێتە ئامرازی ململانێی وارگێڕیی یان سەپاندنی دەسەڵات؛ ئامانج پاراستنی پانتایی گشتییە لە قۆرخکاریی ئایدیۆلۆژی، تاوەکوو ئاوەز و زانست تاقانە سەرچاوەی ڕاییکردنی کاروباری دەوڵەت بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4783\"},{\"id\":\"p4785\",\"sourceIndex\":4785,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بێگانە / بیانی\",\"runs\":[{\"text\":\"بێگانە / بیانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4786\",\"sourceIndex\":4786,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Alien / Foreign\",\"runs\":[{\"text\":\" Alien / Foreign\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4785\"},{\"id\":\"p4787\",\"sourceIndex\":4787,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە فەرهەنگی ئەم دەستوورەدا، بێگانە تەنیا کەسێک نییە کە ناسنامەی وڵاتەکەمانی نەبێت، بەڵکوو گێڕانەوەیە لە هەر هێز، دەزگا یان ئایدۆلۆژیایەک کە سەرچاوەی ڕەواییەکەی لە دەرەوەی ویستی نەتەوەی کورد و ئەم پەیمانە دەستوورییەوە بێت. بیانییەکان بە مەرجێک بەشێک نەبن لە داگیرکاری یان پرۆژەگەلی دژی دەوڵەتی کوردستان، وەک میوانی ڕێزدار و هاوبەشی گەشەپێدان سەیر دەکرێن، بەڵام هەر کاتێک هەوڵی دەستێوەردان لە سەروەریی یان شێواندنی شوناسی نەتەوەیی بدەن، دەبنە هەڕەشەیەکی دەرەکی. ئەم چەمکە بۆ جیاکردنەوەی وردی سنوورەکانی \\\"خۆیی\\\" و \\\"ئەویتر\\\" بەکاردێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە فەرهەنگی ئەم دەستوورەدا، بێگانە تەنیا کەسێک نییە کە ناسنامەی وڵاتەکەمانی نەبێت، بەڵکوو گێڕانەوەیە لە هەر هێز، دەزگا یان ئایدۆلۆژیایەک کە سەرچاوەی ڕەواییەکەی لە دەرەوەی ویستی نەتەوەی کورد و ئەم پەیمانە دەستوورییەوە بێت. بیانییەکان بە مەرجێک بەشێک نەبن لە داگیرکاری یان پرۆژەگەلی دژی دەوڵەتی کوردستان، وەک میوانی ڕێزدار و هاوبەشی گەشەپێدان سەیر دەکرێن، بەڵام هەر کاتێک هەوڵی دەستێوەردان لە سەروەریی یان شێواندنی شوناسی نەتەوەیی بدەن، دەبنە هەڕەشەیەکی دەرەکی. ئەم چەمکە بۆ جیاکردنەوەی وردی سنوورەکانی \\\"خۆیی\\\" و \\\"ئەویتر\\\" بەکاردێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4786\"},{\"id\":\"p4788\",\"sourceIndex\":4788,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی\",\"runs\":[{\"text\":\"بودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4789\",\"sourceIndex\":4789,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Judiciary Budget and Administration\",\"runs\":[{\"text\":\" Judiciary Budget and Administration\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4788\"},{\"id\":\"p4790\",\"sourceIndex\":4790,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"بودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی ئامرازی پاراستنی ویژدانی دادپەروەرییە لە کوردستان. بە دابینکردنی سەربەخۆیی دارایی و کارگێڕیی ڕەها بۆ دادگاکان، ڕێگری دەکرێت لەوەی کە دەسەڵاتی ڕایەدار یان هێزە داراییەکان بتوانن لە ڕێگەی گوشاری دارایی کار لەسەر بڕیاری دادوەران بکەن. بودجەی سەربەخۆ گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دادوەری تەنیا ملکەچی قانوون و دەستوور بێت، نەک ملکەچی ئەو لایەنەی کە خەرجییەکانی دابین دەکات. ئەمە بنەمای سەربەخۆیی بنچینەیی دادوەرییە لە دەوڵەتی کوردستاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"بودجە و کارگێڕیی دەسەڵاتی دادوەریی\"},{\"text\":\" ئامرازی پاراستنی ویژدانی دادپەروەرییە لە کوردستان. بە دابینکردنی سەربەخۆیی دارایی و کارگێڕیی ڕەها بۆ دادگاکان، ڕێگری دەکرێت لەوەی کە دەسەڵاتی ڕایەدار یان هێزە داراییەکان بتوانن لە ڕێگەی گوشاری دارایی کار لەسەر بڕیاری دادوەران بکەن. بودجەی سەربەخۆ گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دادوەری تەنیا ملکەچی قانوون و دەستوور بێت، نەک ملکەچی ئەو لایەنەی کە خەرجییەکانی دابین دەکات. ئەمە بنەمای سەربەخۆیی بنچینەیی دادوەرییە لە دەوڵەتی کوردستاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4789\"},{\"id\":\"p4791\",\"sourceIndex\":4791,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بوونایەتیی بوونسەپێن \",\"runs\":[{\"text\":\"بوونایەتیی بوونسەپێن\"},{\"text\":\" \"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4792\",\"sourceIndex\":4792,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\"Ontological Assertion of Existence\",\"runs\":[{\"text\":\"Ontological Assertion of Existence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4791\"},{\"id\":\"p4793\",\"sourceIndex\":4793,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"بوونایەتی بوونسەپێن ئەو وزە نێوەکی و هێزە مێژووییەی نەتەوەی کوردە کە ڕێگەی پێنادات لە تاریکخانەی مێژوودا ون بێت. بوونایەتیی بوونسەپێن واتە نەتەوەیەک کە لە دۆخی \\\"تەوژمێکی لێڵی نەناسراویی\\\" دەرچووە و بە ئاگاییەکی ڕەبەقەوە بڕیاری داوە بوونی خۆی وەک دەوڵەتێکی سەروەر بسەپێنێت. ئەم چەمکە ڕەوایەتی بە هەموو ئەو خەبات و دامەزراوەسازییانە دەبەخشێ کە ئامانجیان گۆڕینی \\\"تاسەی مێژوویی\\\" کوردە بۆ کەتوارێکی وارگێڕیی تێکنەشکێنراو لە فۆرمی دەوڵەتێکی بەهێزدا کە بوونایەتی خۆی لە جیهاندا بنوێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"بوونایەتی بوونسەپێن ئەو وزە نێوەکی و هێزە مێژووییەی نەتەوەی کوردە کە ڕێگەی پێنادات لە تاریکخانەی مێژوودا ون بێت. بوونایەتیی بوونسەپێن واتە نەتەوەیەک کە لە دۆخی \\\"تەوژمێکی لێڵی نەناسراویی\\\" دەرچووە و بە ئاگاییەکی ڕەبەقەوە بڕیاری داوە بوونی خۆی وەک دەوڵەتێکی سەروەر بسەپێنێت. ئەم چەمکە ڕەوایەتی بە هەموو ئەو خەبات و دامەزراوەسازییانە دەبەخش\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ئامانجیان گۆڕینی \\\"تاسەی مێژوویی\\\" کوردە بۆ کەتوارێکی وارگێڕیی تێکنەشکێنراو لە فۆرمی دەوڵەتێکی بەهێزدا کە بوونایەتی خۆی لە جیهاندا بنوێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4792\"},{\"id\":\"p4794\",\"sourceIndex\":4794,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"بەشداریی لاوان\",\"runs\":[{\"text\":\"بەشداریی لاوان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4766\"},{\"id\":\"p4795\",\"sourceIndex\":4795,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Youth Participation\",\"runs\":[{\"text\":\" Youth Participation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4794\"},{\"id\":\"p4796\",\"sourceIndex\":4796,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لاوان وەک \\\"یەدەگی ستراتیژیی\\\" و بزوێنەری داهاتووی کوردستان دەبینرێن. بەشداریی ئەوان نەک هەر سەربەشییەکی وارگێڕیی، بەڵکوو ئەرکێکی نیشتمانییە بۆ ئەوەی وزەی داهێنان و نوێبوونەوە بخرێتە ناو دەمارەکانی دەوڵەتدارییەوە. دەوڵەت پابەندە بە کردنەوەی دەروازەکان بۆ لاوان لە ناوەندەکانی بڕیارسازیدا، بۆ ئەوەی نەتەوەسازی پڕۆسەیەکی درێژەدار بێت و نەوەی نوێ بە هەمان هاوئاگایی نەتەوەیی و وەفادارییەوە ئەرکی پاراستنی دەوڵەتی کوردستان بگرێتە ئەستۆ.\",\"runs\":[{\"text\":\"لاوان وەک \\\"یەدەگی ستراتیژیی\\\" و بزوێنەری داهاتووی کوردستان دەبینرێن. بەشداریی ئەوان نەک هەر سەربەشییەکی وارگێڕیی، بەڵکوو ئەرکێکی نیشتمانییە بۆ ئەوەی وزەی داهێنان و نوێبوونەوە بخرێتە ناو دەمارەکانی دەوڵەتدارییەوە. دەوڵەت پابەندە بە کردنەوەی دەروازەکان بۆ لاوان لە ناوەندەکانی بڕیارسازیدا، بۆ ئەوەی نەتەوەسازی پڕۆسەیەکی درێژەدار بێت و نەوەی نوێ بە هەمان هاوئاگایی نەتەوەیی و وەفادارییەوە ئەرکی پاراستنی دەوڵەتی کوردستان بگرێتە ئەستۆ\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4795\"},{\"id\":\"p4797\",\"sourceIndex\":4797,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"پ\",\"runs\":[{\"text\":\"پ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4798\",\"sourceIndex\":4798,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پابەندبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"پابەندبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4799\",\"sourceIndex\":4799,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Commitment / Adherence\",\"runs\":[{\"text\":\" Commitment / Adherence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4798\"},{\"id\":\"p4800\",\"sourceIndex\":4800,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە لە دەستووردا تەنیا بە واتای ملکەچبوونی سادە بۆ دەقە قانوونییەکان نایەت، بەڵکوو هاوتەریببوونی ویژدانی و کرداریی شارۆمەند و دەسەڵاتە لەگەڵ ئامانجە باڵاکانی کوردستاندا. پابەندبوون، ڕەهەندێکی ڕۆشنگەرانەی هەیە کە بریتییە لە هەوڵی بێپسانەوە بۆ نەهێشتنی نەزانی و دواکەوتوویی. ئەمە پەیمانێکی زیندووە کە تێیدا هەموو لایەک بەڵێن دەدەن شکۆی مرۆیی و سەروەریی قانوون بپارێزن تاوەکوو دەوڵەت لە ئامانجە ڕەسەنەکانی خۆی دانەبڕێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە لە دەستووردا تەنیا بە واتای ملکەچبوونی سادە بۆ دەقە قانوونییەکان نایەت، بەڵکوو هاوتەریببوونی ویژدانی و کرداریی شارۆمەند و دەسەڵاتە لەگەڵ ئامانجە باڵاکانی کوردستاندا. پابەندبوون، ڕەهەندێکی ڕۆشنگەرانەی هەیە کە بریتییە لە هەوڵی بێپسانەوە بۆ نەهێشتنی نەزانی و دواکەوتوویی. ئەمە پەیمانێکی زیندووە کە تێیدا هەموو لایەک بەڵێن دەدەن شکۆی مرۆیی و سەروەریی قانوون بپارێزن تاوەکوو دەوڵەت لە ئامانجە ڕەسەنەکانی خۆی دانەبڕێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4799\"},{\"id\":\"p4801\",\"sourceIndex\":4801,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاشکۆ\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشکۆ\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4802\",\"sourceIndex\":4802,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Appendix / Annex\",\"runs\":[{\"text\":\" Appendix / Annex\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4801\"},{\"id\":\"p4803\",\"sourceIndex\":4803,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پاشکۆکان لەم دەستوورەدا تەنیا لاپەڕەی تەواکەر نین، بەڵکوو دەروازەی کردەیی گواستنەوەی دەستوورن لە «هزر»ـەوە بۆ «کردار». لێرەدا، لە ڕێگەی سوێندنامەی هاووڵاتیبوون و فۆرمی تۆمارکردنەوە، پەیوەندیی نێوان تاک و کۆمار لە دۆخێکی تیۆرییەوە دەگۆڕێت بۆ پەیمانێکی فەرمیی جێگیر. پاشکۆی دەستوو، ئەو شوێنەیە کە تێیدا شارۆمەند بە شێوەیەکی ویستمەندانە دەچێتە ناو ناخی قانوونمەنیی کوردستانی و بەرپرسیارێتییەکانی خۆی ڕادەگەیەنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشکۆکان لەم دەستوورەدا تەنیا لاپەڕەی تەواکەر نین، بەڵکوو دەروازەی کردەیی گواستنەوەی دەستوورن لە «هزر»ـەوە بۆ «کردار». لێرەدا، لە ڕێگەی سوێندنامەی هاووڵاتیبوون و فۆرمی تۆمارکردنەوە، پەیوەندیی نێوان تاک و کۆمار لە دۆخێکی تیۆرییەوە دەگۆڕێت بۆ پەیمانێکی فەرمیی جێگیر. پاشکۆی دەستوو، ئەو شوێنەیە کە تێیدا شارۆمەند بە شێوەیەکی ویستمەندانە دەچێتە ناو ناخی قانوونمەنیی کوردستانی و بەرپرسیارێتییەکانی خۆی ڕادەگەیەنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4802\"},{\"id\":\"p4804\",\"sourceIndex\":4804,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی ئابووریی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4805\",\"sourceIndex\":4805,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Protection of National Economy\",\"runs\":[{\"text\":\" Protection of National Economy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4804\"},{\"id\":\"p4806\",\"sourceIndex\":4806,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم پاراستنە، ئەرکێکی ستراتیژییە بۆ پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاردانی کوردستان لە بەرامبەر هەر جۆرە زەبر و هەژموونێکی دارایی دەرەکی. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە بازرگانیی نێودەوڵەتی دەبێت لەسەر بنەمای بەهێزکردنی توانای ناوخۆیی بێت. لێرەدا، ئابووری جیا لە ئاڵوگۆڕی کاڵا هەروەها قەڵغانێکە بۆ ڕێگریکردن لە «خوێنبەربوونی سەرمایە\\\" و مسۆگەرکردنی ئەوەی کە سامانی وڵات تەنیا بۆ ئاوەدانکردنەوەی کوردستان بەکار بهێنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم پاراستنە، ئەرکێکی ستراتیژییە بۆ پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاردانی کوردستان لە بەرامبەر هەر جۆرە زەبر و هەژموونێکی دارایی دەرەکی. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە بازرگانیی نێودەوڵەتی\"},{\"text\":\" دەبێت لەسەر بنەمای بەهێزکردنی توانای ناوخۆیی بێت. لێرەدا، ئابووری جیا لە ئاڵوگۆڕی کاڵا هەروەها قەڵغانێکە بۆ ڕێگریکردن لە «خوێنبەربوونی سەرمایە\\\" و مسۆگەرکردنی ئەوەی کە سامانی وڵات تەنیا بۆ ئاوەدانکردنەوەی کوردستان بەکار بهێنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4805\"},{\"id\":\"p4807\",\"sourceIndex\":4807,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵی\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی زانیاریی کەسی و کەسینەیی دیجیتاڵی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4808\",\"sourceIndex\":4808,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Protection of Personal Data and Digital Privacy\",\"runs\":[{\"text\":\" Protection of Personal Data and Digital Privacy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4807\"},{\"id\":\"p4809\",\"sourceIndex\":4809,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە سەردەمی «دەوڵەتی ژیر»ـدا، پاراستنی داتا وەک پاراستنی جەستەی مرۆڤ سەیر دەکرێت. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە ئەرکی ڕەهای دەوڵەت بۆ دابینکردنی \\\"سەربەخۆیی دیجیتاڵیی تاک\\\". لێرەدا، زانیارییە کەسییەکان سامانێکی سەوداهەڵنەگرن؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی پارێزراو کە ڕێگری بکات لەوەی شوناسی دیجیتاڵیی شارۆمەندان ببێتە کاڵایەکی بازرگانی یان ئامرازێکی سیخوڕی بۆ بۆ کەسانی نەخوازراو و بەتایبەتی بۆ هێزە بێگانەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە سەردەمی «دەوڵەتی ژیر»ـدا، پاراستنی داتا وەک پاراستنی جەستەی مرۆڤ سەیر دەکرێت. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە ئەرکی ڕەهای دەوڵەت بۆ دابینکردنی \\\"سەربەخۆیی دیجیتاڵیی تاک\\\". لێرەدا، زانیارییە کەسییەکان سامانێکی سەوداهەڵنەگرن؛ دەوڵەت ئەرکدارە بە بنیاتنانی ژێرخانێکی پارێزراو کە ڕێگری بکات لەوەی شوناسی دیجیتاڵیی شارۆمەندان ببێتە کاڵایەکی بازرگانی یان ئامرازێکی سیخوڕی بۆ بۆ کەسانی نەخوازراو و بەتایبەتی بۆ هێزە بێگانەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4808\"},{\"id\":\"p4810\",\"sourceIndex\":4810,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و نەهێشتنی نەیارشەیدایی\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و نەهێشتنی نەیارشەیدایی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4811\",\"sourceIndex\":4811,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Dignity and Elimination of Enemy Adoration\",\"runs\":[{\"text\":\" National Dignity and Elimination of Enemy Adoration\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4810\"},{\"id\":\"p4812\",\"sourceIndex\":4812,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە بنەمایەکی دەروونی-وارگێڕییە بۆ پاراستنی خۆئاگایی نەتەوەیی. نەیارشەیدایی وەک دۆخێکی ناهاوسەنگی واتایی پێناسە دەکرێ کە تێیدا تاک یان گرووپ تووشی ئەوینداری بۆ داگیرکەر دەبن. پاراستنی شکۆی نەتەوەیی، ئەرکی دەوڵەتە بۆ بنیاتنانی قەڵغانی هزری کە ڕێگری بکات لە دزەکردنی گوتاری بێگانەپەرستی و لاوازکردنی ورەی نەتەوەیی. لێرەدا، وەفاداری بۆ دوژمن بە تاوانی باڵای ناپاکی و پچڕانی پەیوەندی لەگەڵ گەوهەری نەتەوە دادەنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە بنەمایەکی دەروونی-وارگێڕییە بۆ پاراستنی خۆئاگایی نەتەوەیی. نەیارشەیدایی\"},{\"text\":\" وەک دۆخێکی ناهاوسەنگی واتایی پێناسە دەکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تێیدا تاک یان گرووپ تووشی ئەوینداری بۆ داگیرکەر دەبن. پاراستنی شکۆی نەتەوەیی، ئەرکی دەوڵەتە بۆ بنیاتنانی قەڵغانی هزری کە ڕێگری بکات لە دزەکردنی گوتاری بێگانەپەرستی و لاوازکردنی ورەی نەتەوەیی. لێرەدا، وەفاداری بۆ دوژمن\"},{\"text\":\" بە تاوانی باڵای ناپاکی و پچڕانی پەیوەندی لەگەڵ گەوهەری نەتەوە دادەنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4811\"},{\"id\":\"p4813\",\"sourceIndex\":4813,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاراستنی وارگەی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی وارگەی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4814\",\"sourceIndex\":4814,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Protection of National Territory\",\"runs\":[{\"text\":\" Protection of National Territory\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4813\"},{\"id\":\"p4815\",\"sourceIndex\":4815,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە باڵاترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەت و شارۆمەندە. وارگەی نەتەوەیی، جیا لە سنوورێکی جوگرافی هەروەها ڕووبەری ژیانی هەزاران نەوەی کورد و باوان و دایانەکانی و بۆ واتایەکی دیکە «جەستەی نەتەوە»ـیە کە نەوەکانی داهاتووی کوردیش تێیدا پێویستە ئۆقرە بگرن. پاراستنی یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی، بەدەر لە هەر جۆرە سازان و سەودایەکی وارگێڕییە. هەر هەوڵێک بۆ دابەشکردنی خاک یان گۆڕینی دیمۆگرافیاکەی، بە هێرش بۆ سەر بوونایەتیی نەتەوە دادەنرێت و پرسێکی ئاسایشی نەتەوەییە لە باڵاترین ڕێژە و ئاستی خۆیدا. ئەم چەمکە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە نەتەوەی کورد خاوەنی تاقانە و هەردەمیی ڕەبەقی خاکی مێژوویی و ئێستایی و داهاتوویی کوردستانە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە باڵاترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەت و شارۆمەندە. وارگەی نەتەوەیی، جیا لە سنوورێکی جوگرافی هەروەها ڕووبەری ژیانی هەزاران نەوەی کورد و باوان و دایانەکانی و بۆ واتایەکی دیکە «جەستەی نەتەوە»ـیە کە نەوەکانی داهاتووی کوردیش تێیدا پێویستە ئۆقرە بگرن. پاراستنی یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی، بەدەر لە هەر جۆرە سازان و سەودایەکی وارگێڕییە. هەر هەوڵێک بۆ دابەشکردنی خاک یان گۆڕینی دیمۆگرافیاکەی، بە هێرش بۆ سەر بوونایەتیی نەتەوە دادەنرێت \"},{\"text\":\"و پرسێکی ئاسایشی نەتەوەییە لە باڵاترین ڕێژە و ئاستی خۆیدا. ئەم چەمکە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە نەتەوەی کورد خاوەنی تاقانە و هەردەمیی ڕەبەقی خاکی مێژوویی و ئێستایی و داهاتوویی کوردستانە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4814\"},{\"id\":\"p4816\",\"sourceIndex\":4816,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پارتییە وارگێڕییەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"پارتییە وارگێڕییەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4817\",\"sourceIndex\":4817,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Political Parties\",\"runs\":[{\"text\":\" Political Parties\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4816\"},{\"id\":\"p4818\",\"sourceIndex\":4818,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پارتەکان لێرەدا نەک وەک گرووپی بەرژەوەندیخواز، بەڵکوو وەک \\\"ئامرازی دەسەڵاتی وارگێڕیی\\\" پێناسە دەکرێن. ئەرکی ئەوان بەشداری لە پرۆسەی هەڵبژاردن بە مەبەستی گرتنی دەسەڵاتی وارگێڕیی و هەروەها پەرەپێدانی هۆشیاریی وارگێڕیی و پێگەیاندنی کادری لێهاتوو بۆ بەڕێوەبردنی وڵاتە. دەستوور چوارچێوەیەکی قانوونیی توندیان بۆ دادەنێت تاوەکوو نەبنە پاشکۆی هێزە دەرەکییەکان و هەمیشە بەرژەوەندیی نیشتمانی لە سەرووی بەرژەوەندیی پارتایەتییەوە دابنێن. پارتی ڕەوا، ئەو یەکەیەیە کە ڕاژەی بەهێزکردنی کۆمار دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"پارتەکان لێرەدا نەک وەک گرووپی بەرژەوەندیخواز، بەڵکوو وەک \\\"ئامرازی دەسەڵاتی وارگێڕیی\\\" پێناسە دەکرێن. ئەرکی ئەوان بەشداری لە پرۆسەی هەڵبژاردن بە مەبەستی گرتنی دەسەڵاتی وارگێڕیی و هەروەها پەرەپێدانی هۆشیاریی وارگێڕیی و پێگەیاندنی کادری لێهاتوو بۆ بەڕێوەبردنی وڵاتە. دەستوور چوارچێوەیەکی قانوونیی توندیان بۆ دادەنێت تاوەکوو نەبنە پاشکۆی هێزە دەرەکییەکان و هەمیشە بەرژەوەندیی نیشتمانی لە سەرووی بەرژەوەندیی پارتایەتییەوە دابنێن. پارتی ڕەوا، ئەو یەکەیەیە کە ڕاژەی بەهێزکردنی کۆمار دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4817\"},{\"id\":\"p4819\",\"sourceIndex\":4819,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پێکهاتەی دەسەڵاتی دادوەریی\",\"runs\":[{\"text\":\"پێکهاتەی دەسەڵاتی دادوەریی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4820\",\"sourceIndex\":4820,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Structure of Judicial Authority\",\"runs\":[{\"text\":\" Structure of Judicial Authority\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4819\"},{\"id\":\"p4821\",\"sourceIndex\":4821,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم پێکهاتەیە، ویژدانی بێلایەنی دەوڵەتە. جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە دادوەری دەبێت لە ڕووی بودجە و کارگێڕییەوە سەربەخۆیی بنەڕەتیی هەبێت تاوەکوو لەژێر زەبری دەسەڵاتی ڕایەداردا نەمێنێتەوە. ئەم پەیکەربەندییە بۆ ئەوەیە کە دادگا ببێتە پەناگەی کۆتایی بۆ پاراستنی مافەکانی شارۆمەند و سەروەریی ڕەهای قانوون، بە جۆرێک کە هیچ کەسێک کە بەهۆی پێشێلکاری قانوون یان دەستدرێژی بۆ مافی شارۆمەندان، نەتوانێت لە سزای دادپەروەرانە ڕزگاری بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم پێکهاتەیە، ویژدانی بێلایەنی دەوڵەتە. جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە دادوەری دەبێت لە ڕووی بودجە و کارگێڕییەوە سەربەخۆیی بنەڕەتیی هەبێت تاوەکوو لەژێر زەبری دەسەڵاتی ڕایەداردا نەمێنێتەوە. ئەم پەیکەربەندییە بۆ ئەوەیە کە دادگا ببێتە پەناگەی کۆتایی بۆ پاراستنی مافەکانی شارۆمەند و سەروەریی\"},{\"text\":\" ڕەهای قانوون، بە جۆرێک کە هیچ کەسێک کە بەهۆی پێشێلکاری قانوون یان دەستدرێژی بۆ مافی شارۆمەندان، نەتوانێت لە سزای دادپەروەرانە ڕزگاری بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4820\"},{\"id\":\"p4822\",\"sourceIndex\":4822,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پێشەکی\",\"runs\":[{\"text\":\"پێشەکی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4823\",\"sourceIndex\":4823,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Preamble\",\"runs\":[{\"text\":\" Preamble\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4822\"},{\"id\":\"p4824\",\"sourceIndex\":4824,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پێشەکیی ئەم دەستوورە، مانیفێستێکی فەلسەفی و مێژووییە کە شوناسی کورد بە ڕەگ و ڕیشەی شارستانییەتەکانی سەرانسەری خاکی مێژوویی میدیاوە دەبەستێتەوە. ئەمە جیا لە دەقێکی دەسپێکی، هەروەها ڕووگەی تێگەیشتنی ڕەهای دەستوورەکەیە. تێیدا ڕەوایەتیی دەوڵەت لە قووڵایی مێژوو و ویستی پۆڵایینی کوردەوە هەڵدەهێنجرێت، نەک لە ڕەزامەندیی دەرەکی. پێشەکی، پەیمانی نێوان نەوەکانی ڕابردوو و داهاتوویە لەسەر ئەم خاکی کوردستان کە نەوەی ئێستایی خاوەندارییەتی لێ دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"پێشەکیی ئەم دەستوورە، مانیفێستێکی فەلسەفی و مێژووییە کە شوناسی کورد بە ڕەگ و ڕیشەی شارستانییەتەکانی سەرانسەری خاکی مێژوویی میدیاوە دەبەستێتەوە. ئەمە جیا لە دەقێکی دەسپێکی، هەروەها ڕووگەی تێگەیشتنی ڕەهای دەستوورەکەیە. تێیدا ڕەوایەتیی دەوڵەت لە قووڵایی مێژوو و ویستی پۆڵایینی کوردەوە هەڵدەهێنجرێت، نەک لە ڕەزامەندیی دەرەکی. پێشەکی، پەیمانی نێوان نەوەکانی ڕابردوو و داهاتوویە لەسەر ئەم خاکی کوردستان کە نەوەی ئێستایی خاوەندارییەتی لێ دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4823\"},{\"id\":\"p4825\",\"sourceIndex\":4825,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پڕۆسەی قانووندانان\",\"runs\":[{\"text\":\"پڕۆسەی قانووندانان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4826\",\"sourceIndex\":4826,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legislative Process\",\"runs\":[{\"text\":\" Legislative Process\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4825\"},{\"id\":\"p4827\",\"sourceIndex\":4827,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم پڕۆسەیە، ئامرازی گواستنەوەی ژیریی کۆیی و ویستی مەردم و پێداویستییەکانی کوردستانـە بۆ فەرمانی دەستووریی و قانوونی. لێرەدا، نوێنەرانی کوردستان لە مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیراندا، ئەرکی داڕشتنی ئەو قانوون و ڕێسایانەیان لە ئەستۆیە کە ژیانی بەکۆمەڵ لە پەرگاڵی دەوڵەتدا ڕێکدەخەن. ئەم پڕۆسەیە بە جۆرێک داڕژاوە کە هەمیشە ملکەچی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، تاوەکوو قانووندانان نەبێتە هۆی لاوازکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت یان پێشێلکردنی مافە بنەڕەتییەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم پڕۆسەیە، ئامرازی گواستنەوەی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" و ویستی مەردم و پێداویستییەکانی کوردستانـە بۆ فەرمانی دەستووریی و قانوونی. لێرەدا، نوێنەرانی کوردستان لە مەکۆی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و مەکۆی ژیراندا، ئەرکی داڕشتنی ئەو قانوون و ڕێسایانەیان لە ئەستۆیە کە ژیانی بەکۆمەڵ لە پەرگاڵی دەوڵەتدا ڕێکدەخەن. ئەم پڕۆسەیە بە جۆرێک داڕژاوە کە هەمیشە ملکەچی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، تاوەکوو قانووندانان نەبێتە هۆی لاوازکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت یان پێشێلکردنی مافە بنەڕەتییەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4826\"},{\"id\":\"p4828\",\"sourceIndex\":4828,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پڕۆسەی دادگاییکردن\",\"runs\":[{\"text\":\"پڕۆسەی دادگاییکردن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4829\",\"sourceIndex\":4829,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Trial Process\",\"runs\":[{\"text\":\" Trial Process\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4828\"},{\"id\":\"p4830\",\"sourceIndex\":4830,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە لوتکەی نواندنی دادپەروەریی و پاراستنی شکۆی مرۆڤە لە کۆماری کوردستان. بنەماکانی ئەم پڕۆسەیە (وەک بێتاوانبوون تا سەلماندنی تاوان و مافی بەرگری) تەنیا ڕێکاری تەکنیکی نین، بەڵکوو مەرجی ڕەوایەتیی دەسەڵاتی دادوەریین. دەستوور گەرەنتی دەکات کە دادگاییکردن دەبێت بە زمانێکی ڕوون و بە شێوەیەکی ڕووەن بێت، تاوەکوو متمانەی گشتی بە دەوڵەت وەک پارێزەری مافەکان بپارێزرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە لوتکەی نواندنی دادپەروەریی و پاراستنی شکۆی مرۆڤە لە کۆماری کوردستان\"},{\"text\":\". بنەماکانی ئەم پڕۆسەیە (وەک بێتاوانبوون تا سەلماندنی تاوان و مافی بەرگری) تەنیا ڕێکاری تەکنیکی نین، بەڵکوو مەرجی ڕەوایەتیی دەسەڵاتی دادوەریین. دەستوور گەرەنتی دەکات کە دادگاییکردن دەبێت بە زمانێکی ڕوون و بە شێوەیەکی ڕووەن\"},{\"text\":\" بێت، تاوەکوو متمانەی گشتی بە دەوڵەت وەک پارێزەری مافەکان بپارێزرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4829\"},{\"id\":\"p4831\",\"sourceIndex\":4831,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پەرگاڵی دەوڵەتی ژیر\",\"runs\":[{\"text\":\"پەرگاڵی دەوڵەتی ژیر\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4832\",\"sourceIndex\":4832,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Intelligent State System\",\"runs\":[{\"text\":\" Intelligent State System\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4831\"},{\"id\":\"p4833\",\"sourceIndex\":4833,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە ڕەهەندی نوێ و دیجیتاڵیی کۆماری کوردستانە. پەرگاڵێکە کە تێیدا تەکنەلۆژیا و ژیریی دەستکرد لە ڕاژەی کارایی و دادپەروەریدان. ئامانجی ئەم پەرگاڵە، نەهێشتنی بیرۆکراسیی کۆن و گەیاندنی خێرای ڕاژە گشتییەکانە بۆ شارۆمەندان. دەوڵەتی ژیر وەک ئاوەزی تەکنیکیی نەتەوە کار دەکات بۆ پاراستنی داتا نیشتمانییەکان و دابینکردنی شوناسێکی دیجیتاڵیی پارێزراو بۆ هەموو کوردستانییەک.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە ڕەهەندی نوێ و دیجیتاڵیی کۆماری کوردستانە. پەرگاڵێکە کە تێیدا تەکنەلۆژیا و ژیریی دەستکرد لە ڕاژەی کارایی و دادپەروەریدان. ئامانجی ئەم پەرگاڵە، نەهێشتنی بیرۆکراسیی کۆن و گەیاندنی خێرای ڕاژە گشتییەکانە بۆ شارۆمەندان. دەوڵەتی ژیر\"},{\"text\":\" وەک ئاوەزی تەکنیکیی نەتەوە کار دەکات بۆ پاراستنی داتا نیشتمانییەکان و دابینکردنی شوناسێکی دیجیتاڵیی پارێزراو بۆ هەموو کوردستانییەک\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4832\"},{\"id\":\"p4834\",\"sourceIndex\":4834,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پەرگاڵی وارگێڕی\",\"runs\":[{\"text\":\"پەرگاڵی وارگێڕی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4835\",\"sourceIndex\":4835,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Administrative/Political System\",\"runs\":[{\"text\":\" Administrative/Political System\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4834\"},{\"id\":\"p4836\",\"sourceIndex\":4836,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پەرگاڵی وارگێڕی، فۆڕمی ڕێکخستنی دەسەڵاتداریی دەوڵەتی نەتەوەیی کوردستانە؛ ئەم پەرگاڵە دەبێت هەمیشە پارێزوانی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، بە تایبەتی سەروەریی نەتەوەیی و یەکپارچەیی وڵات. ئەم پەرگاڵە بنەمای سەقامگیریی دەوڵەت و مانەوەی نەتەوەیە. هەرچەندە میکانیزمەکانی بەڕێوەبردن دەتوانن بەپێی ویستی بەکۆمەڵ گۆڕانکارییان بەسەردا بێت، بەڵام جەوهەری پەرگاڵەکە کە پاراستنی وار، دەوڵەت، سەربەخۆیی، سەروەریی و ئازادیی کوردە، بە نەگۆڕی دەمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەرگاڵی وارگێڕی\"},{\"text\":\"، فۆڕمی ڕێکخستنی دەسەڵاتداریی دەوڵەتی نەتەوەیی کوردستانە؛ ئەم پەرگاڵە دەبێت هەمیشە پارێزوانی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور بێت، بە تایبەتی سەروەریی نەتەوەیی و یەکپارچەیی\"},{\"text\":\" وڵات. ئەم پەرگاڵە بنەمای سەقامگیریی دەوڵەت و مانەوەی نەتەوەیە. هەرچەندە میکانیزمەکانی بەڕێوەبردن دەتوانن بەپێی ویستی بەکۆمەڵ گۆڕانکارییان بەسەردا \"},{\"text\":\"بێت، بەڵام جەوهەری پەرگاڵەکە کە پاراستنی وار، دەوڵەت، سەربەخۆیی، سەروەریی و ئازادیی کوردە، بە نەگۆڕی دەمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4835\"},{\"id\":\"p4837\",\"sourceIndex\":4837,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پەیوەندیی ستراتیژیی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیوەندیی ستراتیژیی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسرائیل\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4838\",\"sourceIndex\":4838,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Strategic Relationship with Israel\",\"runs\":[{\"text\":\" Strategic Relationship with Israel\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4837\"},{\"id\":\"p4839\",\"sourceIndex\":4839,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم پەیوەندییە، بڕیارێکی ستراتیژیی ئازایانەیە کە لەسەر بنەمای هاوچارەنووسیی مێژوویی و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دامەزراوە. لێرەدا، کوردستان دان بە مافی نەتەوەکانی تردا دەنێت بۆ سەروەریی لەسەر خاکی خۆیان. لەو ناوچەییە کوردستان و ئیسرائیلی تێدا هەڵکەوتووە، بە درێژایی مێژوو هەم ئایدیۆلۆژیا بەڕبەرییەکان و هەم نەتەوە ئیمپریاڵەکان وەک دوژمنی هاوبەشی کورد و جوو هەڵسوکەوتیان کردووە و لەم ڕووەوە ئەم هاوپەیمانییە ئامرازی بەهێزکردنی ئاسایشی نەتەوەیی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو ئایدیۆلۆژیا توندڕەوانەیە کە دژایەتیی بوونی هەردوو نەتەوەی کورد و جوو دەکەن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم پەیوەندییە، بڕیارێکی ستراتیژیی ئازایانەیە کە لەسەر بنەمای هاوچارەنووسیی مێژوویی و بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی دامەزراوە. لێرەدا، کوردستان دان بە مافی نەتەوەکانی تردا دەنێت بۆ سەروەریی لەسەر خاکی خۆیان. لەو ناوچەییە کوردستان و ئیسرائیلی تێدا هەڵکەوتووە، بە درێژایی مێژوو هەم ئایدیۆلۆژیا بەڕبەرییەکان و هەم نەتەوە ئیمپریاڵەکان وەک دوژمنی هاوبەشی کورد و جوو هەڵسوکەوتیان کردووە و لەم ڕووەوە ئەم هاوپەیمانییە ئامرازی بەهێزکردنی ئاسایشی نەتەوەیی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو ئایدیۆلۆژیا توندڕەوانەیە کە دژایەتیی بوونی هەردوو نەتەوەی کورد و جوو دەکەن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4838\"},{\"id\":\"p4840\",\"sourceIndex\":4840,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پەیمانی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیمانی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4841\",\"sourceIndex\":4841,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Pact\",\"runs\":[{\"text\":\" National Pact\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4840\"},{\"id\":\"p4842\",\"sourceIndex\":4842,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پەیمانی نەتەوەیی، پابەندی بە دەوڵەتخوازی و یەکپارچەیی کوردستان و خواستی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان بەسەر وارگەی نەتەوەیی و هەروەها کۆی گشتیی ئەو ئەرک و مافانەیە کە شارۆمەند و دەوڵەت بەیەکەوە گرێ دەدەن. ئەمە پەیمانێکی بوونناسانەیە؛ شارۆمەند بە وەفاداری و بەرگری لە وڵات پابەند دەبێت، و دەوڵەتیش بە دابینکردنی ئاسایش، ئازادی و خۆشبژێویی گشتی. پەیمانی نەتەوەیی، بناغەی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و تاکە سەرچاوەی هێزی نەتەوەیە لە بەرامبەر ئاڵەنگارییەکاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەیمانی نەتەوەیی\"},{\"text\":\"، پابەندی بە دەوڵەتخوازی و یەکپارچەیی کوردستان و خواستی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان بەسەر وارگەی نەتەوەیی و هەروەها کۆی گشتیی ئەو ئەرک و مافانەیە کە شارۆمەند و دەوڵەت بەیەکەوە گرێ دەدەن. ئەمە پەیمانێکی بوونناسانەیە؛ شارۆمەند بە وەفاداری و بەرگری لە وڵات پابەند دەبێت، و دەوڵەتیش بە دابینکردنی ئاسایش، ئازادی و خۆشبژێویی گشتی. پەیمانی نەتەوەیی، بناغەی یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و تاکە سەرچاوەی هێزی نەتەوەیە لە بەرامبەر ئاڵەنگارییەکاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4841\"},{\"id\":\"p4843\",\"sourceIndex\":4843,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پێگەی کەمینەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"پێگەی کەمینەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4844\",\"sourceIndex\":4844,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Status of Minorities\",\"runs\":[{\"text\":\" Status of Minorities\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4843\"},{\"id\":\"p4845\",\"sourceIndex\":4845,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کۆماری کوردستان دەوڵەتێکی دیموکراتە کە تێیدا گشت کەمینە کولتووری و ئایینییەکان وەک بەشێکی گرینگ لە کوردستانیبوون دەناسرێن. پێگەی ئەوان لەسەر بنەمای یەکسانیی ڕەهای مافە شارۆمەندییەکانە. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی شوناسی کولتووری ئەوان، بە مەرجێک ئەم جیاوازییانە نەبنە هۆی لاوازکردنی یەکێتی نەتەوەیی و یەکپارچەیی کوردستان یان پابەندبوون بە دەستووری کوردستانەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان دەوڵەتێکی دیموکراتە کە تێیدا گشت کەمینە کولتووری و ئایینییەکان وەک بەشێکی گرینگ لە کوردستانیبوون\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"دەناسرێن\"},{\"text\":\". پێگەی ئەوان لەسەر بنەمای یەکسانیی ڕەهای مافە شارۆمەندییەکانە. دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی شوناسی کولتووری ئەوان، بە مەرجێک ئەم جیاوازییانە نەبنە هۆی لاوازکردنی یەکێتی نەتەوەیی و یەکپارچەیی کوردستان یان پابەندبوون بە دەستووری کوردستانەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4844\"},{\"id\":\"p4846\",\"sourceIndex\":4846,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پیرۆزیی خاک\",\"runs\":[{\"text\":\"پیرۆزیی خاک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4797\"},{\"id\":\"p4847\",\"sourceIndex\":4847,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Sanctity of the Land\",\"runs\":[{\"text\":\" Sanctity of the Land\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4846\"},{\"id\":\"p4848\",\"sourceIndex\":4848,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خاکی کوردستان زیاتر لە زەوییەکی جوگرافی، نواندنی پیرۆزی بوونایەتی و یادەوەریی هەزاران ساڵەی کوردە. ئەم پیرۆزییە دەبێتە بنەمای گشت جۆرە نەخشەدانانێکی ستراتیژی بۆ ئاوەدانکردنەوە. خاک کوردستان مڵکی ڕەهای نەتەوەی کوردە و دەوڵەت تەنیا پاسەوانییەتی؛ لێرەوە، هەر جۆرە تێکدانێکی ژینگەیی یان فرۆشتنی خاک بە بێگانە، بیانی یان داگیرکەر، وەک دەستدرێژی بۆ سەر پیرۆزییە نەتەوەییەکان هەژمار دەکرێت و باڵاترین سزای هەيە.\",\"runs\":[{\"text\":\"خاکی کوردستان زیاتر لە زەوییەکی جوگرافی، نواندنی پیرۆزی بوونایەتی و یادەوەریی هەزاران ساڵەی کوردە. ئەم پیرۆزییە دەبێتە بنەمای گشت جۆرە نەخشەدانانێکی ستراتیژی بۆ ئاوەدانکردنەوە. خاک کوردستان مڵکی ڕەهای نەتەوەی کوردە و دەوڵەت تەنیا پاسەوانییەتی؛ لێرەوە، هەر جۆرە تێکدانێکی ژینگەیی یان فرۆشتنی خاک بە بێگانە، بیانی یان داگیرکەر، وەک دەستدرێژی بۆ سەر پیرۆزییە نەتەوەییەکان هەژمار دەکرێت و باڵاترین سزای هەيە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4847\"},{\"id\":\"p4849\",\"sourceIndex\":4849,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ت\",\"runs\":[{\"text\":\"ت\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4850\",\"sourceIndex\":4850,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تەوژمێکی لێڵی نەناسراویی\",\"runs\":[{\"text\":\"تەوژمێکی لێڵی نەناسراویی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4851\",\"sourceIndex\":4851,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Fuzzy Stream of Anonymity\",\"runs\":[{\"text\":\" Fuzzy Stream of Anonymity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4850\"},{\"id\":\"p4852\",\"sourceIndex\":4852,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لەو دۆخە مێژووییە تاڵەی کە نەتەوەی کورد لە سەردەمەکانی داگیرکاریدا تێیدا بووە؛ کە هەوڵ دەردێ یان دەدرا خودی کۆیی کورد لەناو شوناس و قەوارە داگیرکەرەکاندا ون بکرێت و مافی کرداریی کۆیی لێ زەوت بکرێت. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئەم تەوژمە وەک سڕینەوەی بنەڕەتی و زانەوانی سەیر دەکرێت؛ ئەرکی ئەم دەستوورە ڕزگارکردنی کوردە لەم لێڵییە، بە خۆسەپاندنەوەی کوردستان وەک کەتوارێکی ڕەها لە بازنەی سەروەرییدا کە چیدی پەسەند ناکات لە تاریکخانەی مێژوودا ون و بێدەنگ بکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لەو دۆخە مێژووییە تاڵەی کە نەتەوەی کورد لە سەردەمەکانی داگیرکاریدا تێیدا بووە؛ کە هەوڵ دەردێ یان دەدرا خودی کۆیی\"},{\"text\":\" کورد لەناو شوناس و قەوارە داگیرکەرەکاندا ون بکرێت و مافی کرداریی کۆیی\"},{\"text\":\" لێ زەوت بکرێت. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئەم تەوژمە وەک سڕینەوەی بنەڕەتی و زانەوانی سەیر دەکرێت؛ ئەرکی ئەم دەستوورە ڕزگارکردنی کوردە لەم لێڵییە، بە خۆسەپاندنەوەی کوردستان وەک کەتوارێکی ڕەها لە بازنەی سەروەرییدا کە چیدی پەسەند ناکات لە تاریکخانەی مێژوودا ون و بێدەنگ بکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4851\"},{\"id\":\"p4853\",\"sourceIndex\":4853,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تاوانی باڵای ناپاکی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"تاوانی باڵای ناپاکی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4854\",\"sourceIndex\":4854,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" High Crime of National Treason\",\"runs\":[{\"text\":\" High Crime of National Treason\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4853\"},{\"id\":\"p4855\",\"sourceIndex\":4855,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم تاوانە جیا لە پێشێلکارییەکی قانوونیی، هەروەها بریتییە لە هەر کردەیەک کە هەوڵی پچڕاندنی پەیوەندیی ئۆرگانیکی نێوان کورد و ویستی گەوهەریی خۆی بۆ سەروەریی نەتەوەیی بدات. هەر جۆرە دڵسۆزییەک بۆ داگیرکەر یان هاوکارییەکی دەرەکی کە ئامانجی لاوازکردنی دەوڵەت یان دابەشکردنی خاک بێت، بەم تاوانە هەژمار دەکرێت. ئەمە وەک کودەتایەکی واتایی و گیانەکی دژ بە کوردستان و ڕۆحی دەستوور دەبینرێت و سزاکەی توندترینە، چونکە هێرشە بۆ سەر تاقانە ژینگەی مانەوەی کورد کە دەوڵەتە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم تاوانە جیا لە پێشێلکارییەکی قانوونیی، هەروەها بریتییە لە هەر کردەیەک کە هەوڵی پچڕاندنی پەیوەندیی ئۆرگانیکی نێوان کورد و ویستی گەوهەریی خۆی بۆ سەروەریی نەتەوەیی بدات. هەر جۆرە دڵسۆزییەک بۆ داگیرکەر یان هاوکارییەکی دەرەکی کە ئامانجی لاوازکردنی دەوڵەت یان دابەشکردنی خاک بێت، بەم تاوانە هەژمار دەکرێت. ئەمە وەک کودەتایەکی واتایی و گیانەکی دژ بە کوردستان و ڕۆحی دەستوور دەبینرێت و سزاکەی توندترینە، چونکە هێرشە بۆ سەر تاقانە ژینگەی مانەوەی کورد کە دەوڵەتە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4854\"},{\"id\":\"p4856\",\"sourceIndex\":4856,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تاوانی جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت\",\"runs\":[{\"text\":\"تاوانی جەردەسالاری و داڕزاندنی دەوڵەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4857\",\"sourceIndex\":4857,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Crime of Kleptocracy and State Degeneration\",\"runs\":[{\"text\":\" Crime of Kleptocracy and State Degeneration\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4856\"},{\"id\":\"p4858\",\"sourceIndex\":4858,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ تاڵانکردنی سامانی گشتی، کە وەک ژەهری ناو جەستەی دەوڵەت پێناسە دەکرێت. جەردەسالاری دەبێتە هۆی تێکدانی پەیمانی کۆمەڵایەتی و لەناوبردنی متمانەی شارۆمەندان؛ بۆیە دەستوور وەک تاوانێکی باڵا دەیناسێنێت. ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم تاوانە، ئەرکێکی بوونناسانەیە بۆ ڕێگریکردن لە داڕمانی دامەزراوەکان، چونکە دەوڵەتێک کە لە ناوەوە تووشی داڕزان بێت، توانای پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی لەدەست دەدات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ تاڵانکردنی سامانی گشتی، کە وەک ژەهری ناو جەستەی دەوڵەت پێناسە دەکرێت. جەردەسالاری\"},{\"text\":\" دەبێتە هۆی تێکدانی پەیمانی کۆمەڵایەتی و لەناوبردنی متمانەی شارۆمەندان؛ بۆیە دەستوور وەک تاوانێکی باڵا دەیناسێنێت. ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم تاوانە، ئەرکێکی بوونناسانەیە بۆ ڕێگریکردن لە داڕمانی دامەزراوەکان، چونکە دەوڵەتێک کە لە ناوەوە تووشی داڕزان بێت، توانای پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی لەدەست دەدات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4857\"},{\"id\":\"p4859\",\"sourceIndex\":4859,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تاوانی لێنەبوردە\",\"runs\":[{\"text\":\"تاوانی لێنەبور\"},{\"text\":\"دە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4860\",\"sourceIndex\":4860,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Unforgivable Crime\",\"runs\":[{\"text\":\" Unforgivable Crime\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4859\"},{\"id\":\"p4861\",\"sourceIndex\":4861,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لەم دەستوورەدا، جینۆساید و تاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی کە بەرامبەر بە کورد ئەنجام دراون، وەک تاوانی لێنەبوراو دەناسرێن. ئەمە بەو واتایەیە کە تێپەڕبوونی کات و گۆڕانە وارگێڕییەکان، سۆز و ڕەوایی بە تاوانباران نابەخشێت. ئەمە هەمووان نەیاران و دوژمنانی کورد فێر دەکات کە نرخی گیانی کورد بێ بەها نییە، بەڵکو تێچوویەکەی لە دەسکەوتەکەی زیاترە. ئەم چەمکە وەک پاسەوانی دادپەروەریی مێژوویی کار دەکات؛ دەوڵەت پابەند دەکات بە ڕاوەدوونانی هەردەمیی بکوژانی کورد، چونکە لێبوردن لە جینۆساید، بە واتای شەرعییەت دان بە لەناوبردنی بوونی نەتەوەیی دێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لەم دەستوورەدا، جینۆساید\"},{\"text\":\" و تاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی کە بەرامبەر بە کورد ئەنجام دراون، وەک تاوانی لێنەبوراو دەناسرێن. ئەمە بەو واتایەیە کە تێپەڕبوونی کات و گۆڕانە وارگێڕییەکان، سۆز و ڕەوایی بە تاوانباران نابەخشێت. ئەمە هەمووان نەیاران و دوژمنانی کورد فێر دەکات کە نرخی گیانی کورد بێ بەها نییە، بەڵکو تێچوویەکەی لە دەسکەوتەکەی زیاترە. ئەم چەمکە وەک پاسەوانی دادپەروەریی مێژوویی کار دەکات؛ دەوڵەت پابەند دەکات بە ڕاوەدوونانی هەردەمیی بکوژانی کورد، چونکە لێبوردن لە جینۆساید، بە واتای شەرعییەت دان بە لەناوبردنی بوونی نەتەوەیی دێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4860\"},{\"id\":\"p4862\",\"sourceIndex\":4862,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تەکنەلۆژیا\",\"runs\":[{\"text\":\"تەکنەلۆژیا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4863\",\"sourceIndex\":4863,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Technology\",\"runs\":[{\"text\":\" Technology\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4862\"},{\"id\":\"p4864\",\"sourceIndex\":4864,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە فەلسەفەی دەوڵەتی ژیردا، تەکنەلۆژیا جیا لە ئامرازێکی تەکنیکی، درێژە پێدەری سەروەریی نەتەوەییە هەم لە وارگەی نەتەوەیی فیزیکی و هەم لە وارگەی دیجیتاڵیدا. دەستوور داخوازی چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی توند دەکات بۆ بەکارهێنانی، تاوەکوو ببێتە گەرەنتیی سەربەخۆیی و ڕێگری لە داگیرکاریی بکات. هەروەها تەکنەلۆژیا دەبێت لە ڕاژەی بەرزکردنەوەی چلۆنایەتیی ژیانی شارۆمەندان و پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەتدا بێت، نەک ببێتە ئامرازی سەرکوت یان پاشکۆیەتیی هێزە بیانی و دەرەکییەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە فەلسەفەی دەوڵەتی ژیردا، تەکنەلۆژیا جیا لە ئامرازێکی تەکنیکی، درێژە پێدەری سەروەریی نەتەوەییە هەم لە وارگەی نەتەوەیی فیزیکی و هەم لە وارگەی دیجیتاڵیدا. دەستوور داخوازی چوارچێوەیەکی قانوونیی و ڕەوشتیی توند دەکات بۆ بەکارهێنانی، تاوەکوو ببێتە گەرەنتیی سەربەخۆیی و ڕێگری لە داگیرکاریی بکات. هەروەها تەکنەلۆژیا دەبێت لە ڕاژەی بەرزکردنەوەی چلۆنایەتیی ژیانی شارۆمەندان و پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەتدا بێت، نەک ببێتە ئامرازی سەرکوت یان پاشکۆیەتیی هێزە بیانی و دەرەکییەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4863\"},{\"id\":\"p4865\",\"sourceIndex\":4865,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تیریتۆریالیزم / وارپارێزیی\",\"runs\":[{\"text\":\"تیریتۆریالیزم / وارپارێزیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4866\",\"sourceIndex\":4866,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Territorialism\",\"runs\":[{\"text\":\" Territorialism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4865\"},{\"id\":\"p4867\",\"sourceIndex\":4867,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە خاوەندارێتیی ڕەها و بێ ئەملاو ئەولای نەتەوەی کورد بەسەر گشت بستێکی خاکی مێژوویی کوردستاندا وەک پاوان و وارگەی نەتەوەیی. وارپارێزیی، بنەمای وارگێڕیی ڕەوای دەوڵەتە و وەک قەڵغانی بەرگری پێناسە دەکرێت. ئەمە نەک ململانێیەکی جوگرافی، بەڵکوو پاراستنی ئەو پانتاییە بوونناسانەیە کە تێیدا شوناسی کوردی فۆڕمی گرتووە. هەر جۆرە دەستبەرداربوونێک لەم وار و پاوانە نەیەوەییە، بە هەوڵێک بۆ لەناوبردنی کورد دادەنرێت و بە ناپاکی نیشتمانی پێناسە دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە خاوەندارێتیی ڕەها و بێ ئەملاو ئەولای نەتەوەی کورد بەسەر گشت بستێکی خاکی مێژوویی کوردستاندا وەک پاوان و وارگەی نەتەوەیی. وارپارێزیی\"},{\"text\":\"، بنەمای وارگێڕیی ڕەوای دەوڵەتە و وەک قەڵغانی بەرگری پێناسە دەکرێت. ئەمە نەک ململانێیەکی جوگرافی، بەڵکوو پاراستنی ئەو پانتاییە بوونناسانەیە کە تێیدا شوناسی کوردی فۆڕمی گرتووە. هەر جۆرە دەستبەرداربوونێک لەم وار و پاوانە نەیەوەییە، بە هەوڵێک بۆ لەناوبردنی کورد دادەنرێت و بە ناپاکی نیشتمانی\"},{\"text\":\" پێناسە دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4866\"},{\"id\":\"p4868\",\"sourceIndex\":4868,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تێکۆشان\",\"runs\":[{\"text\":\"تێکۆشان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4869\",\"sourceIndex\":4869,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Struggle / Endeavor\",\"runs\":[{\"text\":\" Struggle / Endeavor\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4868\"},{\"id\":\"p4870\",\"sourceIndex\":4870,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"تێکۆشان لێرەدا بە واتای ئەو بزوێنەرە مێژووییە دێ کە نەتەوەی کوردی لە قۆناغی خوازیاریی پاسیڤـەوە گواستووەتەوە بۆ قۆناغی بکەریی چالاک. ئەمە ئەو وزە بێپسانەوەیەیە کە لە پێناو وەدیهێنانی سەربەخۆیی و شکۆمەندیدا دراوە. تێکۆشان وەک ڕەگ و ڕیشەی ڕەوایەتیی دەستوور دەبینرێت؛ هەر بەندێکی ئەم دەقە، بەرهەمی خوێن و ڕەنجی تێکۆشەرانە، بۆیە دەوڵەت ئەرکدارە کە هیچ کات ئەم ڕێبازە فەرامۆش نەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"تێکۆشان لێرەدا بە واتای ئەو بزوێنەرە مێژووییە د\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"نەتەوەی کوردی لە قۆناغی خوازیاریی پاسیڤـەوە گواستووەتەوە بۆ قۆناغی بکەریی چالاک. ئەمە ئەو وزە بێپسانەوەیەیە کە لە پێناو وەدیهێنانی سەربەخۆیی و شکۆمەندیدا دراوە. تێکۆشان وەک ڕەگ و ڕیشەی ڕەوایەتیی دەستوور دەبینرێت؛ هەر بەندێکی ئەم دەقە، بەرهەمی خوێن و ڕەنجی تێکۆشەرانە، بۆیە دەوڵەت ئەرکدارە کە هیچ کات ئەم ڕێبازە فەرامۆش نەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4869\"},{\"id\":\"p4871\",\"sourceIndex\":4871,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تیرۆریزم\",\"runs\":[{\"text\":\"تیرۆریزم\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4872\",\"sourceIndex\":4872,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Terrorism\",\"runs\":[{\"text\":\" Terrorism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4871\"},{\"id\":\"p4873\",\"sourceIndex\":4873,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"تیرۆریزم وەک هەڕەشەیەکی بوونایەتی دژ بە پەیمانی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی و ئاسایشی نەتەوەیی دەناسرێت. هەر کردەوەیەک کە ئامانجی تێکدانی ئارامی و تۆقاندنی شارۆمەندان بێت بۆ سەپاندنی ئەجێندایەکی ناقانوونیی، دەکەوێتە ئەم خانەیەوە. دەوڵەت لە ڕێگەی بەرگریی چالاکـەوە پابەندە بە ڕیشەکێشکردنی تیرۆر، چونکە تیرۆریزم دژبەری سەرەکیی سەروەریی قانوون و ژیانی شکۆمەندانەی مرۆڤی کوردە.\",\"runs\":[{\"text\":\"تیرۆریزم وەک هەڕەشەیەکی بوونایەتی دژ بە پەیمانی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی و ئاسایشی نەتەوەیی دەناسرێت. هەر کردەوەیەک کە ئامانجی تێکدانی ئارامی و تۆقاندنی شارۆمەندان بێت بۆ سەپاندنی ئەجێندایەکی ناقانوونیی، دەکەوێتە ئەم خانەیەوە. دەوڵەت لە ڕێگەی بەرگریی چالاکـەوە پابەندە بە ڕیشەکێشکردنی تیرۆر، چونکە تیرۆریزم دژبەری سەرەکیی سەروەریی قانوون و ژیانی شکۆمەندانەی مرۆڤی کوردە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4872\"},{\"id\":\"p4874\",\"sourceIndex\":4874,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"تەوەرە ستراتیژییەکانی ئابووری\",\"runs\":[{\"text\":\"تەوەرە ستراتیژییەکانی ئابووری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4849\"},{\"id\":\"p4875\",\"sourceIndex\":4875,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Strategic Economic Axes\",\"runs\":[{\"text\":\" Strategic Economic Axes\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4874\"},{\"id\":\"p4876\",\"sourceIndex\":4876,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە نەخشەی جووڵەی دەوڵەتە بۆ گەیشتن بە باڵادەستیی دارایی و پیشەسازی. ئەم تەوەرانە (وەک ئاسایشی خۆراک و پیشەسازیی بەرگری) وەک دەمارە ژینەکییەکانی دەوڵەت دەبینرێن. ئەرکی ئەم تەوەرانە ئەوەیە کە کوردستان لە یەکەیەکی بەکارهێنەرەوە بگۆڕن بۆ وڵاتێکی ئاوەدان و بەرهەمهێنەر، تاوەکوو بازرگانیی نێودەوڵەتی نەک وەک پاشکۆ، بەڵکوو وەک ڕکابەرییەکی خاوەن ویست ئەنجام بدرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە نەخشەی جووڵەی دەوڵەتە بۆ گەیشتن بە باڵادەستیی دارایی و پیشەسازی. ئەم تەوەرانە (وەک ئاسایشی خۆراک\"},{\"text\":\" و پیشەسازیی بەرگری) وەک دەمارە ژینەکییەکانی دەوڵەت دەبینرێن. ئەرکی ئەم تەوەرانە ئەوەیە کە کوردستان لە یەکەیەکی بەکارهێنەرەوە بگۆڕن بۆ وڵاتێکی ئاوەدان \"},{\"text\":\"و بەرهەمهێنەر، تاوەکوو بازرگانیی نێودەوڵەتی\"},{\"text\":\" نەک وەک پاشکۆ، بەڵکوو وەک ڕکابەرییەکی خاوەن ویست ئەنجام بدرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4875\"},{\"id\":\"p4877\",\"sourceIndex\":4877,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ج\",\"runs\":[{\"text\":\"ج\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4878\",\"sourceIndex\":4878,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جەردەسالاری\",\"runs\":[{\"text\":\"جەردەسالاری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4879\",\"sourceIndex\":4879,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Kleptocracy\",\"runs\":[{\"text\":\" Kleptocracy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4878\"},{\"id\":\"p4880\",\"sourceIndex\":4880,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"جەردەسالاری، داڕزانی واتایی و کردارەیی دەسەڵاتە؛ کاتێک وارگێڕیی لە ئامرازێکی نەتەوەسازییەوە دەگۆڕێت بۆ ماشێنێکی تاڵانکردنی ڕەنج و سامانی نیشتمانی. ئەم دیاردەیە وەک «تاوانێکی باڵا» دژ بە شکۆی دەوڵەت دەناسرێت، چونکە متمانەی نێوان شارۆمەند و کۆمار لەناو دەبات و کۆڵەکەکانی سەروەریی نەتەوەیی لە ناوەوە دەپووکێنێتەوە. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕیشەکێشکردنی جەردەسالاری، چونکە مانەوەی کوردستان لەژێر سێبەری مشەخۆرەکاندا لەگەڵ لۆژیکی سەربەخۆیی نایەتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"جەردەسالاری، داڕزانی واتایی و کردارەیی دەسەڵاتە؛ کاتێک وارگێڕیی لە ئامرازێکی نەتەوەسازییەوە دەگۆڕێت بۆ ماشێنێکی تاڵانکردنی ڕەنج و سامانی نیشتمانی. ئەم دیاردەیە وەک «تاوانێکی باڵا» دژ بە شکۆی دەوڵەت دەناسرێت، چونکە متمانەی نێوان شارۆمەند و کۆمار لەناو دەبات و کۆڵەکەکانی سەروەریی نەتەوەیی لە ناوەوە دەپووکێنێتەوە. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕیشەکێشکردنی جەردەسالاری، چونکە مانەوەی کوردستان لەژێر سێبەری مشەخۆرەکاندا لەگەڵ لۆژیکی سەربەخۆیی نایەتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4879\"},{\"id\":\"p4881\",\"sourceIndex\":4881,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جیاکردنەوەی گەوهەری\",\"runs\":[{\"text\":\"جیاکردنەوەی گەوهەری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4882\",\"sourceIndex\":4882,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Essential Seperation\",\"runs\":[{\"text\":\" Essential \"},{\"text\":\"Seperation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4881\"},{\"id\":\"p4883\",\"sourceIndex\":4883,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم بنەمایە ئەرک دەخاتە سەر شانی گشت دەسەڵاتەکان کە دەستوور نەک وەک دەقێکی قانوونیی سادە، بەڵکوو وەک بەڵگەنامەی دامەزرێنەری بوونی نەتەوە لێک بدەنەوە. جیاکردنەوەی گەوهەری واتا دانانی سنوورێکی بڕبڕەیی لە نێوان ویستی نەتەوە بۆ «هەبوون\\\" و ئەو ڕێسا و قانوونە کاتییانەی کە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری ڕۆژانە دەردەچن. ئەمە دڵنیایی دەدات کە دەستوور هەمیشە وەک ڕۆحی زیندووی ناو جەستەی دەوڵەت دەمێنێتەوە و ناکرێتە قوربانیی لێکدانەوەی وشک و ئامێری.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم بنەمایە ئەرک دەخاتە سەر شانی گشت دەسەڵاتەکان کە دەستوور نەک وەک دەقێکی قانوونیی سادە، بەڵکوو وەک بەڵگەنامەی دامەزرێنەری بوونی نەتەوە لێک بدەنەوە. جیاکردنەوەی گەوهەری واتا دانانی سنوورێکی بڕبڕەیی لە نێوان ویستی نەتەوە بۆ «هەبوون\\\" و ئەو ڕێسا و قانوونە کاتییانەی کە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری ڕۆژانە دەردەچن. ئەمە دڵنیایی دەدات کە دەستوور هەمیشە وەک ڕۆحی زیندووی ناو جەستەی دەوڵەت دەمێنێتەوە و ناکرێتە قوربانیی لێکدانەوەی وشک و ئامێری\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4882\"},{\"id\":\"p4884\",\"sourceIndex\":4884,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جینۆساید\",\"runs\":[{\"text\":\"جینۆساید\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4885\",\"sourceIndex\":4885,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Genocide\",\"runs\":[{\"text\":\" Genocide\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4884\"},{\"id\":\"p4886\",\"sourceIndex\":4886,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"جینۆساید وەک ئامرازێکی ڕەق و نەرمی داگیرکەران بۆ سازکردنی زەبری دەروونی لە ناو هەناوی نەتەوەیی کورد، برینێکی قووڵ و نەسڕاوەی سەر جەستەی نەتەوەی کورد و هەوڵێکی توندوتیژانەیە بۆ پچڕاندنی زنجیرەی بوونایەتیی کورد لە ڕێگای ناچارکردنی بە خۆونکردن. لەم دەستوورەدا وەک «تاوانێکی لێنەبوراو\\\" پێناسە کراوە کە تێپەڕبوونی کات هیچ ڕەوایەتییەک بە ئاسەوارەکانی نابەخشێت و کورد هێزمەند بکاتەوە بە خۆنواندنی نەتەوەیی لە ڕێگای بەرەنگاربوونەوەی جینوساید و بکەرەکانی بە ئافراندنی ئەیجنسی لە ئاستێکی وەها باڵادا کە بتوانێت بکەرەکانی جینۆساید لێپرسراو بکات و سزایان بدات. بەرەنگاربوونەوەی جینۆساید نەک تەنیا کردارێکی دادوەری، بەڵکوو ئەرکێکی هەردەمیی نەتەوەییە بۆ پاراستنی یادەوەریی بەکۆمەڵ و مسۆگەرکردنی ئەوەی کە جارێکی تر وارگەی نەتەوەیی نەبێتە گۆڕەپانی قەڵاچۆکردنی مرۆڤی کورد.\",\"runs\":[{\"text\":\"جینۆساید وەک ئامرازێکی ڕەق و نەرمی داگیرکەران بۆ سازکردنی زەبری دەروونی لە ناو هەناوی نەتەوەیی کورد، برینێکی قووڵ و نەسڕاوەی سەر جەستەی نەتەوەی کورد و هەوڵێکی توندوتیژانەیە بۆ پچڕاندنی زنجیرەی بوونایەتیی کورد لە ڕێگای ناچارکردنی بە خۆونکردن. لەم دەستوورەدا وەک «تاوانێکی لێنەبوراو\\\" پێناسە کراوە کە تێپەڕبوونی کات هیچ ڕەوایەتییەک بە \"},{\"text\":\"ئاسەوارەکانی نابەخشێت و کورد هێزمەند بکاتەوە بە خۆنواندنی نەتەوەیی لە ڕێگای بەرەنگاربوونەوەی جینوساید و بکەرەکانی بە ئافراندنی ئەیجنسی لە ئاستێکی وەها باڵادا کە بتوانێت بکەرەکانی جینۆساید لێپرسراو بکات و سزایان بدات. بەرەنگاربوونەوەی جینۆساید نەک تەنیا کردارێکی دادوەری، بەڵکوو ئەرکێکی هەردەمیی نەتەوەییە بۆ پاراستنی یادەوەریی بەکۆمەڵ و مسۆگەرکردنی ئەوەی کە جارێکی تر وارگەی نەتەوەیی نەبێتە گۆڕەپانی قەڵاچۆکردنی مرۆڤی کورد\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4885\"},{\"id\":\"p4887\",\"sourceIndex\":4887,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جیاوازیی بنەڕەتی لە نێوان کوردبوون و کوردستانیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"جیاوازیی بنەڕەتی لە نێوان کوردبوون و کوردستانیبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4888\",\"sourceIndex\":4888,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Distinction between Being Kurd and Kurdistanism\",\"runs\":[{\"text\":\" Distinction between Being Kurd and \"},{\"text\":\"Kurdistanism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4887\"},{\"id\":\"p4889\",\"sourceIndex\":4889,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم جیاوازییە، ناوەندی فەلسەفیی کوردستانیزم پێک دەهێنێت. کوردبوون، ڕەهەندە بوونناسانە و ڕەچەڵەکییەکەیە کە پەیوەستە بە زمان، کولتوور و مێژووی هەزاران ساڵەی نەتەوەی کورد؛ لە کاتێکدا کوردستانیبوون، پەیمانی شارۆمەندیی و وەفادارییە بۆ دەوڵەت و خاک و قانوونەکانی کۆماری کوردستان. دەستوور ئەم دوو ڕەهەندە یەکدەخات تاوەکوو یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو بونیاد بنێ کە تێیدا مافی ڕەسەنایەتیی کورد و مافی یەکسانیی گشت شارۆمەندان بەیەکەوە بپارێزرێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم جیاوازییە، ناوەندی فەلسەفیی کوردستانیزم\"},{\"text\":\" پێک دەهێنێت. کوردبوون\"},{\"text\":\"، ڕەهەندە بوونناسانە و ڕەچەڵەکییەکەیە کە پەیوەستە بە زمان، کولتوور و مێژووی هەزاران ساڵەی نەتەوەی کورد؛ لە کاتێکدا کوردستانیبوون، پەیمانی شارۆمەندیی و وەفادارییە بۆ دەوڵەت و خاک و قانوونەکانی کۆماری کوردستان. دەستوور ئەم دوو ڕەهەندە یەکدەخات تاوەکوو یەکێتییەکی نەتەوەیی پتەو بونیاد بن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تێیدا مافی ڕەسەنایەتیی کورد و مافی یەکسانیی گشت شارۆمەندان بەیەکەوە بپارێزرێن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4888\"},{\"id\":\"p4890\",\"sourceIndex\":4890,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جیاکارییەکی ورد و بنەڕەتی\",\"runs\":[{\"text\":\"جیاکارییەکی ورد و بنەڕەتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4891\",\"sourceIndex\":4891,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Precise and Fundamental Distinction\",\"runs\":[{\"text\":\" Precise and Fundamental Distinction\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4890\"},{\"id\":\"p4892\",\"sourceIndex\":4892,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لەم دەستوورەدا، پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بێوچان ئەم جیاکارییە لە نێوان مافە تاکەکەسییەکان و ئەرکە باڵا نیشتمانییەکاندا بکات. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە ئازادیی ڕاستەقینەی تاک لە دەرەوەی ژینگەی وارگێڕیی (دەوڵەت. بوونی نییە؛ بۆیە لە کاتی هەر پێکدادانێکدا، بەرژەوەندیی گشتی و مانەوەی نیشتمان لە پێشترە. ئەم جیاکارییە بۆ ڕێگریکردنە لەوەی کە مافی تاک وەک پاساوێک بۆ لاوازکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت بەکار بهێنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لەم دەستوورەدا، پێویستە لێکدانەوەی دادوەریی بێوچان ئەم جیاکارییە لە نێوان مافە تاکەکەسییەکان و ئەرکە باڵا نیشتمانییەکاندا بکات. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە ئازادیی ڕاستەقینەی تاک لە دەرەوەی ژینگەی وارگێڕیی (دەوڵە\"},{\"text\":\"ت. \"},{\"text\":\"بوونی نییە؛ بۆیە لە کاتی هەر پێکدادانێکدا، بەرژەوەندیی گشتی و مانەوەی نیشتمان لە پێشترە. ئەم جیاکارییە بۆ ڕێگریکردنە لەوەی کە مافی تاک وەک پاساوێک بۆ لاوازکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت بەکار بهێنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4891\"},{\"id\":\"p4893\",\"sourceIndex\":4893,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جێگرەوەی قانوونیی و دامەزرێنەر\",\"runs\":[{\"text\":\"جێگرەوەی قانوونیی و دامەزرێنەر\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4894\",\"sourceIndex\":4894,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legal and Constituent Alternative\",\"runs\":[{\"text\":\" Legal and Constituent Alternative\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4893\"},{\"id\":\"p4895\",\"sourceIndex\":4895,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە دەوڵەتی ڕزگاریی وەک یەکەیەکی قانوونیی کە لە قۆناغی گواستنەوەدا ئەرکی بنیاتنان و ڕاییکردنی سەروەریی نەتەوەیی لەسەر وارگەی نەتەوەیی لە ڕێگای کۆتایی هێنان بە داگیرکاری دەگرێتە ئەستۆ. ئەم دەوڵەتە وەک پردێکی دامەزرێنەر کار دەکات بۆ گۆڕینی وزەی خەبات بۆ دامەزراوەی مۆدێرن و ڕێگری دەکات لە دروستبوونی بۆشایی دەسەڵات. وەک جێگرەوەیەکی ڕەوا، هەموو ئەو قانوون و ڕێکارە ناقانوونییانەی داگیرکەران هەڵدەوەشێنێتەوە و بناغە و ژێرخان بۆ کۆماری سەربەخۆ دادەڕێژێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە دەوڵەتی ڕزگاریی\"},{\"text\":\" وەک یەکەیەکی قانوونیی کە لە قۆناغی گواستنەوەدا ئەرکی بنیاتنان و ڕاییکردنی سەروەریی نەتەوەیی لەسەر وارگەی نەتەوەیی لە ڕێگای کۆتایی هێنان بە داگیرکاری دەگرێتە ئەستۆ. ئەم دەوڵەتە وەک پردێکی دامەزرێنەر کار دەکات بۆ گۆڕینی وزەی خەبات بۆ دامەزراوەی مۆدێرن و ڕێگری دەکات لە دروستبوونی بۆشایی \"},{\"text\":\"دەسەڵات. وەک جێگرەوەیەکی ڕەوا، هەموو ئەو قانوون و ڕێکارە ناقانوونییانەی داگیرکەران هەڵدەوەشێنێتەوە و بناغە و ژێرخان بۆ کۆماری سەربەخۆ دادەڕێژێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4894\"},{\"id\":\"p4896\",\"sourceIndex\":4896,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"جیهانیی دادپەروەرانە\",\"runs\":[{\"text\":\"جیهانیی دادپەروەرانە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4877\"},{\"id\":\"p4897\",\"sourceIndex\":4897,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Just Global System\",\"runs\":[{\"text\":\" Just Global System\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4896\"},{\"id\":\"p4898\",\"sourceIndex\":4898,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"جیهانیی دادپەروەرانە، دیدگایەکی ستراتیژیی کۆمارە بۆ داڕشتنەوەی پەرگاڵێکی جیهانی کە تێیدا یەکسانیی سەروەریی نەتەوەکان بکرێتە مەرجی سەرەکی. لە سەردەمی داگیرکاریدا کوردستان لە پەرگاڵی جیهانیدا جێگای نەکراوەتەوە و رێگا نەدراوە هەڵبژاردنی وارگێڕی بۆ خۆی بکات و بەشێک بێت لە کۆمەڵگەی دەوڵەتانی جیهان و بەم هۆکارە تووشی خەسار و زیانی گەورە بووە و زۆر نەوە لە کوردستان لە بندەستیدا لە دایکبوون و ژیان و ماڵئاواییان کرد. دەوڵەتی کوردستان وەک قوربانییەکی ئەو نادادپەروەرییە، ناتوانی بەرامبەر بە جیهان بێدەنگ و وەک سوبێکتێکی مێژووساز، کار بۆ پەرگاڵێک بکات کە تێیدا لۆژیکی زەبر و گوشار جێگەی خۆی بۆ لۆژیکی دادپەروەریی و ڕێزگرتن لە مافی خۆبڕیاردەری نەتەوەکان چۆڵ بکات. ئەمە بەشێکە لە بەرپرسیارێتیی گەردوونیی کۆمار بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەر جۆرە داگیرکاری و نادادپەروەرییەکی ستراکچەری لە ئاستی نێودەوڵەتیدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"جیهانیی دادپەروەرانە، دیدگایەکی ستراتیژیی کۆمارە بۆ داڕشتنەوەی پەرگاڵێکی جیهانی کە تێیدا یەکسانیی سەروەریی نەتەوەکان بکرێتە مەرجی سەرەکی. لە سەردەمی داگیرکاریدا کوردستان لە پەرگاڵی جیهانیدا جێگای نەکراوەتەوە و رێگا نەدراوە هەڵبژاردنی \"},{\"text\":\"وارگێڕ\"},{\"text\":\"ی \"},{\"text\":\"بۆ خۆی بکات و بەشێک بێت لە کۆمەڵگەی دەوڵەتانی جیهان و بەم هۆکارە تووشی خەسار و زیانی گەورە بووە و زۆر نەوە لە کوردستان لە بندەستیدا لە دایکبوون و ژیان و ماڵئاواییان کرد. دەوڵەتی کوردستان وەک قوربانییەکی ئەو نادادپەروەرییە، ناتوانی بەرامبەر بە جیهان بێدەنگ و وەک سوبێکتێکی مێژووساز، کار بۆ پەرگاڵێک بکات کە تێیدا لۆژیکی زەبر و گوشار جێگەی خۆی بۆ لۆژیکی دادپەروەریی و ڕێزگرتن لە مافی خۆبڕیاردەری نەتەوەکان چۆڵ بکات. ئەمە بەشێکە لە بەرپرسیارێتیی گەردوونیی کۆمار بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەر جۆرە داگیرکاری و نادادپەروەرییەکی ستراکچەری لە ئاستی نێودەوڵەتیدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4897\"},{\"id\":\"p4899\",\"sourceIndex\":4899,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"چ\",\"runs\":[{\"text\":\"چ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4900\",\"sourceIndex\":4900,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چاودێریی کارایی\",\"runs\":[{\"text\":\"چاودێریی کارایی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4901\",\"sourceIndex\":4901,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Efficiency Oversight\",\"runs\":[{\"text\":\" Efficiency Oversight\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4900\"},{\"id\":\"p4902\",\"sourceIndex\":4902,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چاودێرییە، دەمارە-پەرگاڵی تەندروستیی دەوڵەتە؛ بریتییە لە هەڵسەنگاندنی بێپسانەوەی ئەوەی کە ئایا دامەزراوەکان سامان و کاتی نەتەوەیان بە شێوەیەکی دروست و بەرهەمهێنەر بەکار هێناوە یان نا. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئەمە جیا لە وردبینییەکی ژمێریاری، بەڵکوو میکانیزمێکی ڕێگرییە لە داڕزانی دەوڵەت و جەردەسالاری. چاودێریی کارایی گەرەنتیی ئەوە دەدات کە ڕاژە گشتییەکان بە کەمترین تێچوو و بەرزترین چلۆنایەتی بگەنە دەست شارۆمەندان، تاوەکوو هێزی دارایی و ئابوریی کۆماری کوردستان لە چاڵە بیرۆکراتییەکاندا بەفیڕۆ نەچێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چاودێرییە، دەمارە-پەرگاڵی تەندروستیی دەوڵەتە؛ بریتییە لە هەڵسەنگاندنی بێپسانەوەی ئەوەی کە ئایا دامەزراوەکان سامان و کاتی نەتەوەیان بە شێوەیەکی دروست و بەرهەمهێنەر بەکار هێناوە یان نا. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، ئەمە جیا لە وردبینییەکی ژمێریاری، بەڵکوو میکانیزمێکی ڕێگرییە لە داڕزانی دەوڵەت و جەردەسالاری. چاودێریی کارایی گەرەنتیی ئەوە دەدات کە ڕاژە گشتییەکان بە کەمترین تێچوو و بەرزترین چلۆنایەتی بگەنە دەست شارۆمەندان، تاوەکوو هێزی دارایی و ئابوریی کۆماری کوردستان لە چاڵە بیرۆکراتییەکاندا بەفیڕۆ نەچێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4901\"},{\"id\":\"p4903\",\"sourceIndex\":4903,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چاودێریی کۆمەڵایەتی\",\"runs\":[{\"text\":\"چاودێریی کۆمەڵایەتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4904\",\"sourceIndex\":4904,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Social Oversight\",\"runs\":[{\"text\":\" Social Oversight\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4903\"},{\"id\":\"p4905\",\"sourceIndex\":4905,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە ڕەوایەتیی بەردەوامـی دەسەڵات؛ واتا گواستنەوەی دیموکراسی لە ساتەوەختێکی خولیی دەنگدانەوە بۆ پرۆسەیەکی زیندووی هەموو ڕۆژە. لە ڕێگەی پێوانەکردنی ڕای گشتی و ئاستی ڕەزامەندیی کۆمەڵ، دەوڵەت خۆی لە دابڕان لە ویستی نەتەوە دەپارێزێت. چاودێریی کۆمەڵایەتی ئامرازی وەڵامدەرەوەیی دەستوورییە؛ دڵنیایی دەدات کە دەسەڵات هەمیشە وەک ڕایەدارێکی پابەند بە پێسپێردەی نەتەوەیی دەمێنێتەوە و هەرگیز نابێتە هێزێکی دابڕاو و سەروو-کۆمەڵ.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە ڕەوایەتیی بەردەوامـی دەسەڵات؛ واتا گواستنەوەی دیموکراسی لە ساتەوەختێکی خولیی دەنگدانەوە بۆ پرۆسەیەکی زیندووی هەموو ڕۆژە. لە ڕێگەی پێوانەکردنی ڕای گشتی و ئاستی ڕەزامەندیی کۆمەڵ، دەوڵەت خۆی لە دابڕان لە ویستی نەتەوە دەپارێزێت. چاودێریی کۆمەڵایەتی ئامرازی وەڵامدەرەوەیی دەستوورییە؛ دڵنیایی دەدات کە دەسەڵات هەمیشە وەک ڕایەدارێکی پابەند بە پێسپێردەی نەتەوەیی دەمێنێتەوە و هەرگیز نابێتە هێزێکی دابڕاو و سەروو-کۆمەڵ\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4904\"},{\"id\":\"p4906\",\"sourceIndex\":4906,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چاودێریی مەکۆی نیشتمانی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەداردا\",\"runs\":[{\"text\":\"چاودێریی مەکۆی نیشتمانی بەسەر دەسەڵاتی ڕایەداردا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4907\",\"sourceIndex\":4907,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Parliamentary Oversight\",\"runs\":[{\"text\":\" Parliamentary Oversight\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4906\"},{\"id\":\"p4908\",\"sourceIndex\":4908,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە بەرجەستەبوونی بنەمای پشکنین و هاوسەنگیـیە لە نێوان دەسەڵاتەکاندا. ئەرکی مەکۆی نیشتمانییە کە دڵنیا بێت کابینەی دەسەڵات و فەرمانگەکان بە ڕەهایی پابەندی دەستوور و قانوونەکانن. ئەم چاودێرییە وەک مێشک و ویژدانـی دەوڵەت کار دەکات؛ ڕێگری دەگرێت لەوەی کە دەسەڵاتی ڕایەدار تووشی لاساری یان قۆرخکاری ببێت. لێرەدا، چاودێری جیا لە لێپرسینەوە، بەڵکوو پاراستنی گرێبەستی نەتەوەیی لە هەر جۆرە پێشێلکارییەکە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە بەرجەستەبوونی بنەمای پشکنین و هاوسەنگیـیە لە نێوان دەسەڵاتەکاندا. ئەرکی مەکۆی نیشتمانییە کە دڵنیا بێت کابینەی دەسەڵات\"},{\"text\":\" و فەرمانگەکان بە ڕەهایی پابەندی دەستوور و قانوونەکانن. ئەم چاودێرییە وەک مێشک و ویژدانـی دەوڵەت کار دەکات؛ ڕێگری دەگرێت لەوەی کە دەسەڵاتی ڕایەدار\"},{\"text\":\" تووشی لاساری یان قۆرخکاری ببێت. لێرەدا، چاودێری جیا لە لێپرسینەوە، بەڵکوو پاراستنی گرێبەستی نەتەوەیی لە هەر جۆرە پێشێلکارییەکە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4907\"},{\"id\":\"p4909\",\"sourceIndex\":4909,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چارتەری نەتەوە یەکگرتووەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"چارتەری نەتەوە یەکگرتووەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4910\",\"sourceIndex\":4910,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" UN Charter\",\"runs\":[{\"text\":\" UN Charter\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4909\"},{\"id\":\"p4911\",\"sourceIndex\":4911,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کۆماری کوردستان، ئەم بەڵگەنامەیە وەک چوارچێوەیەکی نێودەوڵەتی بۆ یەکسانیی نەتەوەکان و مافی خۆبڕیاردەری دەناسێنێت. بەڵام پابەندبوون پێوەی مەرجدارە بە ڕێزگرتنی بێ مەرجی جیهان لە سەروەریی نەتەوەیی و یەکپارچەیی خاکی کوردستان. دەوڵەت ئەم چارتەرە وەک ئامرازێکی قانوونی بەکار دەهێنێت بۆ ساغکردنەوەی مافە زەوتکراوەکانی کورد لە ناوەندە جیهانییەکاندا و بەرپەرچدانەوەی ئەو سنوورە دەستکردانەی کە دژ بە لۆژیکی مێژوویی و جوگرافیی وار کێشراون.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان، ئەم بەڵگەنامەیە وەک چوارچێوەیەکی نێودەوڵەتی بۆ یەکسانیی نەتەوەکان و مافی خۆبڕیاردەری دەناسێنێت. بەڵام پابەندبوون پێوەی مەرجدارە بە ڕێزگرتنی بێ مەرجی جیهان لە سەروەریی نەتەوەیی و یەکپارچەیی خاکی کوردستان. دەوڵەت ئەم چارتەرە وەک ئامرازێکی قانوونی بەکار دەهێنێت بۆ ساغکردنەوەی مافە زەوتکراوەکانی کورد لە ناوەندە جیهانییەکاندا و بەرپەرچدانەوەی ئەو سنوورە دەستکردانەی کە دژ بە لۆژیکی مێژوویی و جوگرافیی وار کێشراون\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4910\"},{\"id\":\"p4912\",\"sourceIndex\":4912,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چەکداریی گشتی\",\"runs\":[{\"text\":\"چەکداریی گشتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4913\",\"sourceIndex\":4913,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" General Armament\",\"runs\":[{\"text\":\" General Armament\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4912\"},{\"id\":\"p4914\",\"sourceIndex\":4914,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"چەکداریی گشتی، بەرجەستەبوونی فیزیکیی پەیمانی نێوان شارۆمەند و نیشتمانە. لێرەدا، مافی هەڵگرتنی چەک سەربەشییەکی کەسی نییە، بەڵکوو ئەرکێکی پیرۆزە بۆ پاراستنی بوونی کورد و کوردستان. ئەم چەمکە بناغەی شوناسی شارۆمەندی پێشمەرگە پێک دەهێنێت؛ ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە لە کاتی هەڕەشەی بوونایەتیدا، گشتی نەتەوەی کورد دەبێتە قەڵغانی بەرگری. چەکداریی گشتی، مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر دەخاتە خزمەت پاراستنی ئازادی و سەروەریی دەوڵەتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"چەکداریی گشتی\"},{\"text\":\"، بەرجەستەبوونی فیزیکیی پەیمانی نێوان شارۆمەند و نیشتمانە. لێرەدا، مافی هەڵگرتنی چەک سەربەشییەکی کەسی نییە، بەڵکوو ئەرکێکی پیرۆزە بۆ پاراستنی بوونی کورد و کوردستان. ئەم چەمکە بناغەی شوناسی شارۆمەندی پێشمەرگە پێک دەهێنێت؛ ئاماژەیە \"},{\"text\":\"بۆ ئەوەی کە لە کاتی هەڕەشەی بوونایەتیدا، گشتی نەتەوەی کورد دەبێتە قەڵغانی بەرگری. چەکداریی گشتی، مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر دەخاتە خزمەت پاراستنی ئازادی و سەروەریی دەوڵەتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4913\"},{\"id\":\"p4915\",\"sourceIndex\":4915,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنەلۆژیا\",\"runs\":[{\"text\":\"چوارچێوەی قانوونیی و ڕەوشتیی تەکنەلۆژیا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4916\",\"sourceIndex\":4916,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legal and Ethical Framework of Technology\",\"runs\":[{\"text\":\" Legal and Ethical Framework of Technology\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4915\"},{\"id\":\"p4917\",\"sourceIndex\":4917,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چوارچێوەیە، ئامرازی پاراستنی مرۆڤایەتیی نەتەوەی کوردە لە جیهانی مۆدێرندا. دەستوور تەکنەلۆژیا (بەتایبەت ژیریی دەستکرد) وەک وزەیەکی ئامرازگەر دەناسێنێ کە دەبێت هەمیشە لەژێر کۆنترۆڵی واتاداری مرۆییـدا بێت. ئەم چوارچێوەیە گەرەنتی دەکات کە پێشکەوتنی تەکنەلۆژی نابێتە هۆی سڕینەوەی شوناس یان لاوازکردنی ویستی شارۆمەندان. لێرەدا، ڕەوشتی تەکنەلۆژیا وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ئاسایشی نەتەوەیی سەیر دەکرێت بۆ ڕێگریکردن لە هەر جۆرە «داگیرکارییەک لە ڕێگەی ئەلگۆریتمەکانەوە».\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چوارچێوەیە، ئامرازی پاراستنی مرۆڤایەتیی نەتەوەی کوردە لە جیهانی مۆدێرندا. دەستوور تەکنەلۆژیا (بەتایبەت ژیریی دەستکرد) وەک وزەیەکی ئامرازگەر دەناسێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەبێت هەمیشە لەژێر کۆنترۆڵی واتاداری مرۆییـدا بێت. ئەم چوارچێوەیە گەرەنتی دەکات کە پێشکەوتنی تەکنەلۆژی نابێتە هۆی سڕینەوەی شوناس یان لاوازکردنی ویستی شارۆمەندان. لێرەدا، ڕەوشتی تەکنەلۆژیا وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ئاسایشی نەتەوەیی سەیر دەکرێت بۆ ڕێگریکردن لە هەر جۆرە «داگیرکارییەک لە ڕێگەی ئەلگۆریتمەکانەوە\"},{\"text\":\"».\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4916\"},{\"id\":\"p4918\",\"sourceIndex\":4918,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"چوارچێوەی وارگێڕیی و نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"چوارچێوەی وارگێڕیی و نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4899\"},{\"id\":\"p4919\",\"sourceIndex\":4919,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Administrative and National Framework\",\"runs\":[{\"text\":\" Administrative and National Framework\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4918\"},{\"id\":\"p4920\",\"sourceIndex\":4920,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە ئەو ڕووگەی تێگەیشتنـەیە کە دەوڵەت تێیدا کێشەکانی پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و بەرەنگاربوونەوەی نەیارشەیدایی چارەسەر دەکات. ئەم چوارچێوەیە دڵنیایی دەدات کە هەموو کردارێکی کارگێڕی و وارگێڕی، دەبێت لە ناو جەرگەی هاوئاگایی نەتەوەیـیەوە هەڵقوڵێت. ئەرکی ئەم چوارچێوەیە پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاردانی کوردستانە لە هەر جۆرە تەمومژێکی گیانەکی و واتایی یان دزەکردنی هزری کە ئامانجی لاوازکردنی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و دەوڵەت بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە ئەو ڕووگەی تێگەیشتنـەیە کە دەوڵەت تێیدا کێشەکانی پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و بەرەنگاربوونەوەی نەیارشەیدایی\"},{\"text\":\" چارەسەر دەکات. ئەم چوارچێوەیە دڵنیایی دەدات کە هەموو کردارێکی کارگێڕی و وارگێڕی، دەبێت لە ناو جەرگەی هاوئاگایی نەتەوەیـیەوە هەڵقوڵێت. ئەرکی ئەم چوارچێوەیە پاراستنی سەربەخۆیی بڕیاردانی کوردستانە لە هەر جۆرە تەمومژێکی گیانەکی و واتایی یان دزەکردنی هزری کە ئامانجی لاوازکردنی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و دەوڵەت بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4919\"},{\"id\":\"p4921\",\"sourceIndex\":4921,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"خ\",\"runs\":[{\"text\":\"خ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4922\",\"sourceIndex\":4922,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خاک\",\"runs\":[{\"text\":\"خاک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4923\",\"sourceIndex\":4923,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Land / Soil\",\"runs\":[{\"text\":\" Land / Soil\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4922\"},{\"id\":\"p4924\",\"sourceIndex\":4924,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خاک جیا لە ڕووبەرێکی جوگرافی، جەستەی فیزیکیی نەتەوە و وەدیارکەوتنی نواندنی بوونایەتییە مێژووییەکەیەتی. ئەم چەمکە گێڕانەوە لە پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و بوونناسانە لەنێوان کورد و وڵاتەکەی؛ ئەو شوێنەیە کە تێیدا خاک و جوگرافیا دەبێتە ژینگەی ژینی کۆیی و هاوبەشی گشتایەتی کورد و دواتر دەبێتە مێژوو و مێژووش دەبێتە شوناس. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، خاک سپێردەیەکی پیرۆزی نێوان نەوەکانە؛ هەر هەوڵێکی ناوخۆیی بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیا یان لێدابڕینی هەر بستێکی، بە ناپاکی لە پەیمانی نەتەوەیی و هەر هەوڵێکی دەرەکیش بە داگیرکاری و دەستدرێژی بۆ سەر ڕەسەنایەتیی نەتەوە هەژمار دەکرێت. خاک مڵکی ڕەهای نەتەوەیە و دەوڵەت ئەرکی پاسەوانی و ئاوەدانکردنەوەی لە ئەستۆیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"خاک جیا لە ڕووبەرێکی جوگرافی، جەستەی فیزیکیی نەتەوە و وەدیارکەوتنی نواندنی بوونایەتییە مێژووییەکەیەتی. ئەم چەمکە گێڕانەوە لە پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی و بوونناسانە لەنێوان کورد و وڵاتەکەی؛ ئەو شوێنەیە کە تێیدا خاک و جوگرافیا دەبێتە ژینگەی ژینی کۆیی و هاوبەشی گشتایەتی کورد و دواتر دەبێتە مێژوو و مێژووش دەبێتە شوناس. لە ڕوانگەی \"},{\"text\":\"دەستوورییەوە، خاک سپێردەیەکی پیرۆزی نێوان نەوەکانە؛ هەر هەوڵێکی ناوخۆیی بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیا یان لێدابڕینی هەر بستێکی، بە ناپاکی لە پەیمانی نەتەوەیی و هەر هەوڵێکی دەرەکیش بە داگیرکاری و دەستدرێژی بۆ سەر ڕەسەنایەتیی نەتەوە هەژمار دەکرێت. خاک مڵکی ڕەهای نەتەوەیە و دەوڵەت ئەرکی پاسەوانی و ئاوەدانکردنەوەی لە ئەستۆیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4923\"},{\"id\":\"p4925\",\"sourceIndex\":4925,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خۆسازبوونی دەستوور\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆسازبوونی دەستوور\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4926\",\"sourceIndex\":4926,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Self-Generation of the Constitution\",\"runs\":[{\"text\":\" Self-Generation of the Constitution\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4925\"},{\"id\":\"p4927\",\"sourceIndex\":4927,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خۆسازبوون، تایبەتمەندییەکی بنەڕەتیی دەستووری کوردستانە کە تێیدا دەقە بنەڕەتییەکە بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی، خۆی لە هەناوی ژیریی کۆیی کوردەوە دروست دەکات و دادەمەزرێنێت. ئەمە وەڵامێکی دەستووریی بۆ دۆخی داگیرکارییە؛ کاتێک داگیرکەران ڕێگری لە دامەزراوەسازیی نەتەوەیی دەکەن بۆ ئەوەی دەستووری کوردستان لەدایک نەبێت، ئەم دەقە وەک کردەیەکی سەروەریی نێوەکی سەر هەڵدەدات. خۆسازبوون واتا ڕەوایەتیی دەستوور تەنیا لە ناخی ویستی نەتەوەوەیە و بە هیچ شێوەیەک بەند نییە بە ڕەزامەندیی هێزە بێگانەکان یان ئەو قانوونە ناقانوونییانەی کە بەسەر کورددا سەپێنراون.\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆسازبوون، تایبەتمەندییەکی بنەڕەتیی دەستووری کوردستانە کە تێیدا دەقە بنەڕەتییەکە بەبێ پێویستی بە هیچ سەرچاوەیەکی قانوونیی دەرەکی، خۆی لە هەناوی ژیریی کۆیی کوردەوە دروست دەکات و دادەمەزرێنێت. ئەمە وەڵامێکی دەستووریی بۆ دۆخی داگیرکارییە؛ کاتێک داگیرکەران ڕێگری لە دامەزراوەسازیی نەتەوەیی دەکەن بۆ ئەوەی دەستووری کوردستان\"},{\"text\":\" لەدایک نەبێت، ئەم دەقە وەک کردەیەکی سەروەریی نێوەکی سەر هەڵدەدات. خۆسازبوون واتا ڕەوایەتیی دەستوور تەنیا لە ناخی ویستی نەتەوەوەیە و بە هیچ شێوەیەک بەند نییە بە ڕەزامەندیی هێزە بێگانەکان یان ئەو قانوونە ناقانوونییانەی کە بەسەر کورددا سەپێنراون\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4926\"},{\"id\":\"p4928\",\"sourceIndex\":4928,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خۆسەرچاوەیی دەستوور\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆسەرچاوەیی دەستوور\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4929\",\"sourceIndex\":4929,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Self-Sourcing / Self-Sovereignty\",\"runs\":[{\"text\":\" Self-Sourcing / Self-Sovereignty\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4928\"},{\"id\":\"p4930\",\"sourceIndex\":4930,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خۆسەرچاوەیی هاوشێوەی خۆسازبوونی دەستوور، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە پڕۆسەی دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە گرێ دەدات؛ بریتییە لەوەی کە سەرچاوەی دەسەڵات و ڕەوایەتیی دەستووری کۆماری کوردستان تەنیا لە قووڵایی ناخی خودی کۆیی و ویستی هەربوویی نەتەوەی کورددایە. ئەم چەمکە دەستوور دەخاتە پێگەی سەروو-دەوڵەت؛ بەو واتایەی کە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە، نەک بە پێچەوانەوە. خۆسەرچاوەیی وەک کێڵگەیەکی نەتەوەسازی کار دەکات کە ڕەوایەتی لە گشت دامەزراوە کارگێڕیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران دەسەنێتەوە، چونکە سەرچاوەی بوونی ئەوان لە دەرەوەی ویستی نەتەوەی کوردەوە هاتووە و بەمەش هەر لە بنەڕەتەوە پووچەڵن.\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\" هاوشێوەی خۆسازبوونی دەستوور، ئەو چاوگە بوونناسییە بنچینەییەیە کە پڕۆسەی دەوڵەتبوون و دەستوور بەیەکەوە گرێ دەدات؛ بریتییە لەوەی کە سەرچاوەی دەسەڵات و ڕەوایەتیی دەستووری کۆماری کوردستان\"},{\"text\":\" تەنیا لە قووڵایی ناخی خودی کۆیی و ویستی هەربوویی نەتەوەی کورددایە. ئەم چەمکە دەستوور دەخاتە پێگەی سەروو-دەوڵەت؛ بەو واتایەی کە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە، نەک بە پێچەوانەوە. خۆسەرچاوەیی وەک کێڵگەیەکی نەتەوەسازی کار دەکات کە ڕەوایەتی لە گشت دامەزراوە کارگێڕیی و وارگێڕییەکانی داگیرکەران دەسەنێتەوە، چونکە سەرچاوەی بوونی ئەوان لە دەرەوەی ویستی نەتەوەی کوردەوە هاتووە و بەمەش هەر لە بنەڕەتەوە پووچەڵن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4929\"},{\"id\":\"p4931\",\"sourceIndex\":4931,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خۆشبژێویی گشتی\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆشبژێویی گشتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4932\",\"sourceIndex\":4932,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Public Welfare\",\"runs\":[{\"text\":\" Public Welfare\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4931\"},{\"id\":\"p4933\",\"sourceIndex\":4933,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خۆشبژێویی گشتی، ئامانجە دەستوورییە باڵاکەی دەوڵەتە بۆ دابینکردنی ژیانێکی شایستە و شکۆمەندانە بۆ گشت شارۆمەندان. لە کۆماری کوردستاندا، ئەم چەمکە تەنیا وەک دابینکردنی ئاسوودەیی و خۆشبژێویی نابینرێت، بەڵکوو وەک خۆشبژێویی گەشەتەوەر پێناسە دەکرێت؛ بەو واتایەی کە دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی کۆمەڵگا لە پەتای تەوەزەلی و تەمەڵ و خوڵقاندنی کەش و ژینگەی نیشتمانی بەرهەمهێنەر تاکو کوردستان کۆمەڵگایەکی پەرەستێن بێت و بمێنێتەوە. خۆشبژێوی کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەییە؛ نەتەوەیەکی تەندروست و دڵنیا لە پاشەڕۆژی خۆی، تاقانە سەرچاوەی هێز و خۆڕاگریی دەوڵەتە. ئەمە بەرپرسیارێتییەکی دوولایەنەیە کە تێیدا دەوڵەت ژینگەی گەشە دابین دەکات و شارۆمەندیش بە بەرهەمهێنان وەک ئەرکێکی نیشتمانی بەشداری دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆشبژێویی گشتی، ئامانجە دەستوورییە باڵاکەی دەوڵەتە بۆ دابینکردنی ژیانێکی شایستە و شکۆمەندانە بۆ گشت شارۆمەندان. لە کۆماری کوردستاندا، ئەم چەمکە تەنیا وەک دابینکردنی ئاسوودەیی و خۆشبژێویی نابینرێت، بەڵکوو وەک خۆشبژێویی گەشەتەوەر پێناسە دەکرێت؛ بەو \"},{\"text\":\"واتایەی کە دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی کۆمەڵگا لە پەتای تەوەزەلی و تەمەڵ و خوڵقاندنی کەش و ژینگەی نیشتمانی بەرهەمهێنەر تاکو کوردستان کۆمەڵگایەکی پەرەستێن بێت و بمێنێتەوە. خۆشبژێوی کۆڵەکەیەکی بنەڕەتیی ئاسایشی نەتەوەییە؛ نەتەوەیەکی تەندروست و دڵنیا لە پاشەڕۆژی خۆی، تاقانە سەرچاوەی هێز و خۆڕاگریی دەوڵەتە. ئەمە بەرپرسیارێتییەکی دوولایەنەیە کە تێیدا دەوڵەت ژینگەی گەشە دابین دەکات و شارۆمەندیش بە بەرهەمهێنان وەک ئەرکێکی نیشتمانی بەشداری دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4932\"},{\"id\":\"p4934\",\"sourceIndex\":4934,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خوێندنی باڵا\",\"runs\":[{\"text\":\"خوێندنی باڵا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4935\",\"sourceIndex\":4935,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Higher Education\",\"runs\":[{\"text\":\" Higher Education\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4934\"},{\"id\":\"p4936\",\"sourceIndex\":4936,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خوێندنی باڵا، کۆڵەکەی سەرەکیی سەربەخۆیی گیانەکی و واتایی و کارگەی پێگەیاندنی سەرمایەی مرۆیی و ئاوەزی نەتەوەییە. ئەم بوارە لە ڕاژەدارییەکی گشتیی ڕووت تێدەپەڕێت و دەبێتە ئامرازی مسۆگەرکردنی باڵادەستیی زانستی و تەکنەلۆژی و بەرزبوونەوەی کوردستان لە جیهانی مۆدێرندا. دەوڵەت خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی وەک پەیمانێکی نەتەوەیی دەبینێت؛ تێیدا باشترین مێشکەکان لە باشترین شوێنەکاندا بۆ ڕاژەی نەتەوە ئاڕاستە دەکرێن تاوەکوو کوردستان لە وەرگری زانستەوە بگۆڕێت بۆ داهێنەر و پێشەنگ، کە ئەمەش مەرجی مانەوەی دەوڵەتێکی خاوەن ویستمەندییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"خوێندنی باڵا، کۆڵەکەی سەرەکیی سەربەخۆیی گیانەکی و واتایی و کارگەی پێگەیاندنی سەرمایەی مرۆیی و ئاوەزی نەتەوەییە. ئەم بوارە لە ڕاژەدارییەکی گشتیی ڕووت تێدەپەڕێت و دەبێتە ئامرازی مسۆگەرکردنی باڵادەستیی زانستی و تەکنەلۆژی و بەرزبوونەوەی کوردستان لە جیهانی مۆدێرندا. دەوڵەت خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی وەک پەیمانێکی نەتەوەیی دەبینێت؛ تێیدا باشترین مێشکەکان لە باشترین شوێنەکاندا بۆ ڕاژەی نەتەوە ئاڕاستە دەکرێن تاوەکوو کوردستان لە وەرگری زانستەوە بگۆڕێت بۆ داهێنەر و پێشەنگ، کە ئەمەش مەرجی مانەوەی دەوڵەتێکی خاوەن ویستمەندییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4935\"},{\"id\":\"p4937\",\"sourceIndex\":4937,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خاوەندارێتی\",\"runs\":[{\"text\":\"خاوەندارێتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4938\",\"sourceIndex\":4938,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Ownership\",\"runs\":[{\"text\":\" Ownership\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4937\"},{\"id\":\"p4939\",\"sourceIndex\":4939,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خاوەندارێتی، ڕێکخستنی دەستووریی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و وارگەکەیەتی کە لە سێ ئاستی لێکدانەبڕاودا (نەتەوە وەک خاوەنی ڕەسەن، دەوڵەت وەک پاسەوان، شارۆمەند وەک بەکارهێنەر) پێناسە دەکرێت. لەم سۆنگەیەوە، خاوەندارێتیی خاک مافێکی بوونویستانەی مێژووییە و هەرگیز ناکرێت وەک کاڵایەکی بازرگانیی ڕووت سەودای لەسەر بکرێ کە ببێتە هۆی لێدابڕینی بەشێک لە نیشتمان.\",\"runs\":[{\"text\":\"خاوەندارێتی\"},{\"text\":\"، ڕێکخستنی دەستووریی پەیوەندیی نێوان نەتەوە و وارگەکەیەتی کە لە سێ ئاستی لێکدانەبڕاودا (نەتەوە وەک خاوەنی ڕەسەن، دەوڵەت وەک پاسەوان، شارۆمەند وەک بەکارهێنەر) پێناسە دەکرێت. لەم سۆنگەیەوە، خاوەندارێتیی خاک مافێکی بوونویستانەی مێژووییە و هەرگیز ناکرێت وەک کاڵایەکی بازرگانیی ڕووت سەودای لەسەر بکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"ببێتە هۆی لێدابڕینی بەشێک لە نیشتمان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4938\"},{\"id\":\"p4940\",\"sourceIndex\":4940,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"خۆئاگایی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆئاگایی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4921\"},{\"id\":\"p4941\",\"sourceIndex\":4941,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Self-Awareness\",\"runs\":[{\"text\":\" National Self-Awareness\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4940\"},{\"id\":\"p4942\",\"sourceIndex\":4942,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"خۆئاگایی نەتەوەیی، ئەو کانییە بوونناسییە قووڵ و ژێرخانی ناوەڕۆکسازیی دەستوورە کە تێیدا کورد وەک خودی بەکۆمەڵ پێناسەی خۆی دەکاتەوە. ئەم ئاگاییە، تێگەیشتنی نەتەوەیە لە تایبەتمەندیی بوونی خۆی و مافی ڕەهای بۆ سەروەریی. خۆئاگایی نەتەوەیی وەک ئامێری کارپێکەری خەبات کار دەکات؛ کورد لە دۆخی پاسیڤ و ونبوون لەناو ناسنامە بێگانەکان دەردەهێنێت و دەیکاتە بکەرێکی چالاکی مێژووساز. ئەم ئاگاییە بەردی بناغەی گشت دامەزراوەکانی کۆمارە و بەبێ ئەو، دەوڵەت تەنیا پەیکەرێکی کارگێڕیی بێ ڕۆح دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"خۆئاگایی نەتەوەیی، ئەو کانییە بوونناسییە قووڵ و ژێرخانی ناوەڕۆکسازیی دەستوورە کە تێیدا کورد وەک خودی بەکۆمەڵ پێناسەی خۆی دەکاتەوە. ئەم ئاگاییە، تێگەیشتنی نەتەوەیە لە تایبەتمەندیی بوونی خۆی و مافی ڕەهای بۆ سەروەریی. خۆئاگایی نەتەوەیی وەک ئامێری کارپێکەری خەبات کار دەکات؛ کورد لە دۆخی پاسیڤ و ونبوون لەناو ناسنامە\"},{\"text\":\" بێگانەکان \"},{\"text\":\"دەردەهێنێت و دەیکاتە بکەرێکی چالاکی مێژووساز. ئەم ئاگاییە بەردی بناغەی گشت دامەزراوەکانی کۆمارە و بەبێ ئەو، دەوڵەت تەنیا پەیکەرێکی کارگێڕیی بێ ڕۆح دەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4941\"},{\"id\":\"p4943\",\"sourceIndex\":4943,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"د\",\"runs\":[{\"text\":\"د\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4944\",\"sourceIndex\":4944,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەزگای داخوازکاریی گشتی\",\"runs\":[{\"text\":\"دەزگای داخوازکاریی گشتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4945\",\"sourceIndex\":4945,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Public Prosecutor's Office\",\"runs\":[{\"text\":\" Public Prosecutor's Office\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4944\"},{\"id\":\"p4946\",\"sourceIndex\":4946,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دەزگایە، ویژدانی بێلایەنی کۆمەڵگایە لەناو پەرگالی دادوەریدا؛ ئەرکی بنەڕەتیی بریتییە لە چاودێریکردنی ڕاییکردنی دروستی قانوون و پاراستنی بەرژەوەندییە گشتییەکان لە هەر جۆرە دەستدرێژییەک. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، داخوازکاریی گشتی وەک پاسەوانی مافی نەتەوە دەبینرێت؛ دەسەڵاتێکی سەربەخۆیە کە ڕێگری دەگرێت لەوەی هیچ لایەنێکی ڕایەدار یان دارایی بتوانێت لە دەرەوەی چوارچێوەی دادپەروەریی و بە زەبری دەسەڵات کار بکات. ئەم دەزگایە مەرجی سەرەکیی سەروەریی قانوون و دڵنیابوونەوەی شارۆمەندانە لەوەی کە دەوڵەت پارێزەری مافە ڕەواکانیانە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەزگایە، ویژدانی بێلایەنی کۆمەڵگایە لەناو پەرگالی دادوەریدا؛ ئەرکی بنەڕەتیی بریتییە لە چاودێریکردنی ڕاییکردنی دروستی قانوون و پاراستنی بەرژەوەندییە گشتییەکان لە هەر جۆرە دەستدرێژییەک. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، داخوازکاریی گشتی وەک پاسەوانی مافی نەتەوە دەبینرێت؛ دەسەڵاتێکی سەربەخۆیە کە ڕێگری دەگرێت لەوەی هیچ لایەنێکی ڕایەدار یان دارایی بتوانێت لە دەرەوەی چوارچێوەی دادپەروەریی و بە زەبری دەسەڵات کار بکات. ئەم دەزگایە مەرجی سەرەکیی سەروەریی قانوون و دڵنیابوونەوەی شارۆمەندانە لەوەی کە دەوڵەت پارێزەری مافە ڕەواکانیانە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4945\"},{\"id\":\"p4947\",\"sourceIndex\":4947,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەسەڵات\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵات\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4948\",\"sourceIndex\":4948,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Authority\",\"runs\":[{\"text\":\" Authority\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4947\"},{\"id\":\"p4949\",\"sourceIndex\":4949,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەسەڵات لەم دەستوورەدا نەک وەک هێزێکی سەپێندراو، بەڵکوو وەک دەرکەوتەی قانوونیی ویستی هەربوویی نەتەوەی کورد لە دەرەنجامی بنیاتنانی دەسەڵاتدارییەتی لە کوردستان پێناسە دەکرێت. سەرچاوەی ڕەسەنی دەسەڵات تەنیا لە ناخی خودی کۆیی کوردەوە هەڵدەقوڵێت، دەبێتە پەرگاڵی وارگێڕیی و لە ڕێگەی دەستوورەوە ڕەوایەتی وەردەگرێت. لێرەدا، دەسەڵات تەنیا ئامرازێکە بۆ ڕێکخستنی دەزگا و پەرگاڵی وارگێڕیی و ژیانی بەکۆمەڵ و پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی؛ هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی کە لە دەرەوەی ئەم پەیمانە نیشتمانییە بێت، بە کردەی زەبری ناقانوونیی هەژمار دەکرێت و هیچ ڕەوایەتییەکی مێژوویی و بوونناسانەی نییە و بوونی وەها دەسەڵاتێک پەسەند ناکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵات لەم دەستوورەدا نەک وەک هێزێکی سەپێندراو، بەڵکوو وەک دەرکەوتەی قانوونیی ویستی هەربوویی نەتەوەی کورد لە دەرەنجامی بنیاتنانی دەسەڵاتدارییەتی لە کوردستان پێناسە دەکرێت. سەرچاوەی ڕەسەنی دەسەڵات تەنیا لە ناخی خودی کۆیی کوردەوە هەڵدەقوڵێت، دەبێتە پەرگاڵی وارگێڕیی و لە ڕێگەی دەستوورەوە ڕەوایەتی وەردەگرێت. لێرەدا، دەسەڵات تەنیا ئامرازێکە بۆ ڕێکخستنی دەزگا و پەرگاڵی وارگێڕیی و ژیانی بەکۆمەڵ و پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی؛ هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی کە لە دەرەوەی ئەم پەیمانە نیشتمانییە بێت، بە کردەی زەبری ناقانوونیی هەژمار دەکرێت و هیچ ڕەوایەتییەکی مێژوویی و بوونناسانەی نییە و بوونی وەها دەسەڵاتێک پەسەند ناکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4948\"},{\"id\":\"p4950\",\"sourceIndex\":4950,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەسەڵاتی قانووندانان\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی قانووندانان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4951\",\"sourceIndex\":4951,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legislative Authority\",\"runs\":[{\"text\":\" Legislative Authority\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4950\"},{\"id\":\"p4952\",\"sourceIndex\":4952,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دەسەڵاتە، مەکۆی باڵای گۆڕینی ژیریی کۆیی نەتەوەیە بۆ فەرمانی دەستووریی و قانوونیی؛ شوێنێکە کە تێیدا ویستی بەکۆمەڵی کوردان دەبێتە پەرگالێکی ڕێکخراو بۆ بەڕێوەبردنی وڵات. لە ڕێگەی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیرانـەوە، ئەم دەسەڵاتە ئەرکی داڕشتنی ئەو ڕێسایانەی لە ئەستۆیە کە ئاسایشی نەتەوەیی و دادپەروەریی کۆمەڵایەتی دەچەسپێنن. دەسەڵاتی قانووندانان وەک ئاوەزی دەوڵەت کار دەکات بۆ ئەوەی دڵنیا بێت گشت بڕیارە وارگێڕییەکان لە چوارچێوەی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستاندایە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەسەڵاتە، مەکۆی باڵای گۆڕینی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوەیە بۆ فەرمانی دەستووریی و قانوونیی؛ شوێنێکە کە تێیدا ویستی بەکۆمەڵی کوردان دەبێتە پەرگالێکی ڕێکخراو بۆ بەڕێوەبردنی وڵات. لە ڕێگەی مەکۆی نیشتمانی و مەکۆی ژیرانـەوە، ئەم دەسەڵاتە ئەرکی داڕشتنی ئەو ڕێسایانەی لە ئەستۆیە کە ئاسایشی نەتەوەیی و دادپەروەریی کۆمەڵایەتی دەچەسپێنن. دەسەڵاتی قانووندانان\"},{\"text\":\" وەک ئاوەزی دەوڵەت کار دەکات بۆ ئەوەی دڵنیا بێت گشت بڕیارە وارگێڕییەکان لە چوارچێوەی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستاندایە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4951\"},{\"id\":\"p4953\",\"sourceIndex\":4953,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەسەڵاتی دادوەریی\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی دادوەریی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4954\",\"sourceIndex\":4954,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Judicial Authority\",\"runs\":[{\"text\":\" Judicial Authority\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4953\"},{\"id\":\"p4955\",\"sourceIndex\":4955,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەسەڵاتی دادوەریی، کۆڵەکەی سەربەخۆ و ویژدانی بێلایەنی دەوڵەتی کوردستانە. ئەم دەسەڵاتە ئەرکی پاراستنی دەستوور وەک سەرچاوەی باڵا و جێبەجێکردنی دادپەروەریی بەسەر هەموواندا بەبێ جیاکاری لە ئەستۆیە. بۆ مسۆگەرکردنی ئەم بێلایەنییە، دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی سەربەخۆیی بنەڕەتییە لە ڕووی بودجە و کارگێڕییەوە، تاوەکوو لەژێر هیچ جۆرە زەبر و گوشارێکی دەسەڵاتی ڕایەدار یان لایەنە وارگێڕییەکاندا نەمێنێتەوە. دادوەریی، دوا قەڵای پاراستنی ماف و شکۆی شارۆمەندانە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی دادوەریی\"},{\"text\":\"، کۆڵەکەی سەربەخۆ و ویژدانی بێلایەنی دەوڵەتی کوردستانە. ئەم دەسەڵاتە ئەرکی پاراستنی دەستوور وەک سەرچاوەی باڵا و جێبەجێکردنی \"},{\"text\":\"دادپەروەریی\"},{\"text\":\" بەسەر هەموواندا بەبێ جیاکاری لە ئەستۆیە. بۆ مسۆگەرکردنی ئەم بێلایەنییە، دەسەڵاتی دادوەریی خاوەنی سەربەخۆیی بنەڕەتییە لە ڕووی بودجە و کارگێڕییەوە، تاوەکوو لەژێر هیچ جۆرە زەبر و گوشارێکی دەسەڵاتی ڕایەدار یان لایەنە وارگێڕییەکاندا نەمێنێتەوە. دادوەریی، دوا قەڵای پاراستنی ماف و شکۆی شارۆمەندانە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4954\"},{\"id\":\"p4956\",\"sourceIndex\":4956,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەسەڵاتی ڕایەدار/کابینەی دەسەڵات\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی ڕایەدار/کابینەی دەسەڵات\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4957\",\"sourceIndex\":4957,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Executive Authority\",\"runs\":[{\"text\":\" Executive Authority\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4956\"},{\"id\":\"p4958\",\"sourceIndex\":4958,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دەسەڵاتە، بزوێنەری کردەیی دەوڵەت و بەرپرسی یەکەمە لە ڕاییکردنی فەرمانەکانی دەستوور و قانوونەکان. بە سەرۆکایەتیی سەرکۆمار، دەسەڵاتی ڕایەدار ئەرکی بەڕێوەبردنی ڕۆژانەی وڵات و دابینکردنی ڕاژە گشتییەکانی لە ئەستۆیە. ڕەوایەتیی ئەم دەسەڵاتە تەنیا لە ڕێگەی پابەندبوونی بێ مەرج بە بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە و کارکردن بۆ بەدیهێنانی خۆشبژێویی گشتی بەدەست دێت. ڕایەدار دەبێت پەرگاڵێکی کارگێڕیی پێشکەوتوو و ڕووەن (شەفاف) پەیڕەو بکات کە تێیدا شایستەسالاری تاکە پێوەری وەرگرتنی بەرپرسیارێتی بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دەسەڵاتە، بزوێنەری کردەیی دەوڵەت و بەرپرسی یەکەمە لە ڕاییکردنی فەرمانەکانی دەستوور و قانوونەکان. بە سەرۆکایەتیی سەرکۆمار\"},{\"text\":\"، دەسەڵاتی ڕایەدار\"},{\"text\":\" ئەرکی بەڕێوەبردنی ڕۆژانەی وڵات و دابینکردنی ڕاژە گشتییەکانی لە ئەستۆیە. ڕەوایەتیی ئەم دەسەڵاتە تەنیا لە ڕێگەی پابەندبوونی بێ مەرج بە بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە و کارکردن بۆ بەدیهێنانی خۆشبژێویی گشتی بەدەست دێت. ڕایەدار دەبێت پەرگاڵێکی کارگێڕیی پێشکەوتوو و ڕووەن (شەفاف) پەیڕەو بکات کە تێیدا شایستەسالاری\"},{\"text\":\" تاکە پێوەری وەرگرتنی بەرپرسیارێتی بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4957\"},{\"id\":\"p4959\",\"sourceIndex\":4959,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەوڵەت\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4960\",\"sourceIndex\":4960,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" State\",\"runs\":[{\"text\":\" State\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4959\"},{\"id\":\"p4961\",\"sourceIndex\":4961,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەوڵەت، ئافرێنراوی دەستوور و باڵاترین فۆڕمی ڕێکخستنی نەتەوەیە بۆ نواندنی سەروەریی بەسەر وارگەی نەتەوەیی خۆیدا. لەم دەستوورەدا، دەوڵەت وەک ژینگەی وارگێڕیی پێناسە دەکرێ کە مانەوەی تاکی کورد بە مانەوەی ئەو ژینگەیەوە بەستراوەتەوە. دەوڵەت ئامرازێکی پیرۆزە بۆ گۆڕینی نەتەوە لە خوازیارێکی پاسیڤـەوە بۆ بکەرێکی چالاک لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا. ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوور و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوەی کوردە لە مێژوودا.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەت، ئافرێنراوی دەستوور و باڵاترین فۆڕمی ڕێکخستنی نەتەوەیە بۆ نواندنی سەروەریی بەسەر وارگەی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" خۆیدا. لەم دەستوورەدا، دەوڵەت وەک ژینگەی وارگێڕیی پێناسە دەکر\"},{\"text\":\"ێ \"},{\"text\":\"کە \"},{\"text\":\"مانەوەی تاکی کورد بە مانەوەی ئەو ژینگەیەوە بەستراوەتەوە. دەوڵەت ئامرازێکی پیرۆزە بۆ گۆڕینی نەتەوە لە خوازیارێکی پاسیڤـەوە بۆ بکەرێکی چالاک لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا. ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوور و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوەی کوردە لە مێژوودا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4960\"},{\"id\":\"p4962\",\"sourceIndex\":4962,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەوڵەتی ڕزگاریی\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی ڕزگاریی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4963\",\"sourceIndex\":4963,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" State of Liberation\",\"runs\":[{\"text\":\" State of Liberation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4962\"},{\"id\":\"p4964\",\"sourceIndex\":4964,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە یەکەیەکی قانوونیی و مێژووییە کە وەک جێگرەوەی دامەزرێنەر لە قۆناغی خەبات بۆ سەربەخۆیی کار دەکات. دەوڵەتی ڕزگاریی، بەرجەستەبوونی ویستی نەتەوەیە بۆ تێپەڕین لە دۆخی بێدەوڵەتی، ژێردەستی و داگیرکاری بەرەو دۆخی دەوڵەتی و سەروەریی ڕەها. ئەرکی ئەم دەوڵەتە کاتییە، بریتییە لە نەتەوەسازیی، دامەزراوەسازیی و ئامادەکردنی ژێرخانی پێویست (تەکنەلۆژی و کارگێڕی) تا ئەو ساتەی کە کۆماری کوردستان بە بێکەمایەسیی لەسەر خاکی نیشتمان جێگیر دەبێت. ئەم دەوڵەتە ڕەوایەتیی خۆی ڕاستەوخۆ لەم دەستوورە وەردەگرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە یەکەیەکی قانوونیی و مێژووییە کە وەک جێگرەوەی دامەزرێنەر لە قۆناغی خەبات بۆ سەربەخۆیی کار دەکات. دەوڵەتی ڕزگاریی\"},{\"text\":\"، بەرجەستەبوونی ویستی نەتەوەیە بۆ تێپەڕین لە دۆخی بێدەوڵەتی، ژێردەستی و داگیرکاری بەرەو دۆخی دەوڵەتی و سەروەریی ڕەها\"},{\"text\":\". ئەرکی ئەم دەوڵەتە کاتییە، بریتییە لە نەتەوەسازیی، دامەزراوەسازیی و ئامادەکردنی ژێرخانی پێویست (تەکنەلۆژی و کارگێڕی) تا ئەو ساتەی کە کۆماری کوردستان بە بێکەمایەسیی لەسەر خاکی نیشتمان جێگیر دەبێت. ئەم دەوڵەتە ڕەوایەتیی خۆی ڕاستەوخۆ لەم دەستوورە وەردەگرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4963\"},{\"id\":\"p4965\",\"sourceIndex\":4965,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دەوڵەتی ژیر\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی ژیر\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4966\",\"sourceIndex\":4966,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Intelligent State\",\"runs\":[{\"text\":\" Intelligent State\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4965\"},{\"id\":\"p4967\",\"sourceIndex\":4967,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەوڵەتی ژیر، ڕەهەندی پێشکەوتوو و دیجیتاڵیی کۆماری کوردستانە. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە تێپەڕاندنی مۆدێلی کۆنی کارگێڕی بەرەو پەرگالێک کە تێیدا داتا، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و ژیریی دەستکرد لە ڕاژەی نەتەوەسازیدان. ئەرکی دەوڵەتی ژیر، مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی نەتەوە، خێراکردنی ڕاژە گشتییەکان و پاراستنی سەربەخۆیی داتای نیشتمانییە. ئەمە ئامێری کارپێکەری مۆدێرنی دەوڵەتە کە توانای پێشبینیکردنی هەڕەشەکان و وەڵامدانەوەی زیرەکانەی ئاڵەنگارییەکانی سەدەی بیست و یەکی هەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەتی ژیر\"},{\"text\":\"، ڕەهەندی پێشکەوتوو و دیجیتاڵیی کۆماری کوردستانە. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە تێپەڕاندنی مۆدێلی کۆنی کارگێڕی بەرەو پەرگالێک کە تێیدا داتا، تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو و ژیریی دەستکرد لە ڕاژەی نەتەوەسازیدان. ئەرکی دەوڵەتی ژیر، مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی تەکنەلۆژیی نەتەوە، خێراکردنی ڕاژە گشتییەکان و پاراستنی سەربەخۆیی داتای نیشتمانییە. ئەمە ئامێری کارپێکەری مۆدێرنی دەوڵەتە کە توانای پێشبینیکردنی هەڕەشەکان و وەڵامدانەوەی زیرەکانەی ئاڵەنگارییەکانی سەدەی بیست و یەکی هەیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4966\"},{\"id\":\"p4968\",\"sourceIndex\":4968,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دیاسپۆرای کورد\",\"runs\":[{\"text\":\"دیاسپۆرای کورد\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4969\",\"sourceIndex\":4969,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Kurdish Diaspora\",\"runs\":[{\"text\":\" Kurdish Diaspora\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4968\"},{\"id\":\"p4970\",\"sourceIndex\":4970,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دیاسپۆرا، بەشێکی زیندوو و دانەبڕاوی جەستەی نەتەوەی کورد و قووڵایی ستراتیژیی کۆماری کوردستانە لە دەرەوەی سنوورە فیزیکییەکان. ئەوان نوێنەری گیانەکی و مێژوویی کوردستانن لە جیهاندا و وەک یەدەگێکی گەورەی هزریی، زانستی و ئابووری سەیر دەکرێن. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی شوناسی نەتەوەیی ئەوان و بەستنەوەیان بە نیشتمانەوە، تاوەکوو دیاسپۆرا ببێتە بەشێکی کاریگەر لە پڕۆسەی بڕیارسازی و بنیاتنانی هێزی نەتەوەیی کوردستاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"دیاسپۆرا\"},{\"text\":\"، بەشێکی زیندوو و دانەبڕاوی جەستەی نەتەوەی کورد و قووڵایی ستراتیژیی کۆماری کوردستانە لە دەرەوەی سنوورە فیزیکییەکان. ئەوان نوێنەری گیانەکی و مێژوویی کوردستانن لە جیهاندا و وەک یەدەگێکی گەورەی هزریی، زانستی و ئابووری سەیر دەکرێن. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی شوناسی نەتەوەیی ئەوان و بەستنەوەیان بە نیشتمانەوە، تاوەکوو دیاسپۆرا ببێتە بەشێکی کاریگەر لە پڕۆسەی بڕیارسازی و بنیاتنانی هێزی نەتەوەیی کوردستاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4969\"},{\"id\":\"p4971\",\"sourceIndex\":4971,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە\",\"runs\":[{\"text\":\"دۆکترینی بەرگریی چالاک و پاراستنی پێشوەختە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4943\"},{\"id\":\"p4972\",\"sourceIndex\":4972,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Active Defense Doctrine\",\"runs\":[{\"text\":\" Active Defense Doctrine\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4971\"},{\"id\":\"p4973\",\"sourceIndex\":4973,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دۆکترینە، ستراتیژیی باڵای کۆمارە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی؛ بریتییە لەوەی کە دەوڵەت تەنیا لە چاوەڕوانیی هێرشدا نامێنێتەوە، بەڵکوو بە شێوەیەکی چالاکانە و ژیرانە هەڕەشەکان پێش گەیشتنیان بە ناو خاکی کوردستان دەناسێتەوە و پووچەڵیان دەکاتەوە. ئەم فەلسەفەیە لەسەر بنەمای هێز و دادپەروەری دامەزراوە؛ ئامانجی تاقانەی پاراستنی سەربەخۆیی و ڕێگریکردنە لە هەر جۆرە داگیرکاری و تێکدانێکی وارگەی نەتەوەیی، بە بەکارهێنانی پێشکەوتووترین ئامرازی هەواڵگری و سەربازی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دۆکترینە، ستراتیژیی باڵای کۆمارە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی؛ بریتییە لەوەی کە دەوڵەت تەنیا لە چاوەڕوانیی هێرشدا نامێنێتەوە، بەڵکوو بە شێوەیەکی چالاکانە و ژیرانە هەڕەشەکان پێش گەیشتنیان بە ناو خاکی کوردستان دەناسێتەوە و پووچەڵیان دەکاتەوە. ئەم فەلسەفەیە لەسەر بنەمای هێز و دادپەروەری دامەزراوە؛ ئامانجی تاقانەی پاراستنی سەربەخۆیی و ڕێگریکردنە لە هەر جۆرە داگیرکاری و تێکدانێکی وارگەی نەتەوەیی، بە بەکارهێنانی پێشکەوتووترین ئامرازی هەواڵگری و سەربازی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4972\"},{\"id\":\"p4974\",\"sourceIndex\":4974,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ڕ\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p4975\",\"sourceIndex\":4975,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕابەری مێژوویی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕابەری مێژوویی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4976\",\"sourceIndex\":4976,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Historical Guide\",\"runs\":[{\"text\":\" Historical Guide\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4975\"},{\"id\":\"p4977\",\"sourceIndex\":4977,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەستوور لە دەق و ناوەرۆکی خۆیدا زیاترە لەکۆمەڵێک بەندی وشک، بەڵکوو چرایەکی مێژوویی و ڕابەرێکی ڕاستەقینەیە بۆ تێپەڕین لە تاریکستانی ژێردەستی بەرەو ڕووناکایی دەوڵەتداری و سەروەریی نەتەوەیی. ئەم ڕابەرە، ڕێچکەی گۆڕینی ویستی کورد لە تاسەیەکی دەروونیـیەوە بۆ دەوڵەتێکی ڕاستەقینە دیاری دەکات. ئەرکی ئەم ڕابەرە ئەوەیە کە دڵنیایی بدات نەتەوەی کورد چیدی وەک تەنێکی بێدەسەڵات لەناو تەوژمە لێڵەکانی مێژوودا ون نابێت، بەڵکوو وەک بکەرێکی چالاک و خاوەن بڕیار، جێگەی خۆی لە پەرگالی دەوڵەتاندا دەسەپێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور لە دەق و ناوەرۆکی خۆیدا زیاترە لەکۆمەڵێک بەندی وشک، بەڵکوو چرایەکی مێژوویی و ڕابەرێکی ڕاستەقینەیە بۆ تێپەڕین لە تاریکستانی ژێردەستی بەرەو ڕووناکایی دەوڵەتداری\"},{\"text\":\" و سەروەریی نەتەوەیی. ئەم ڕابەرە، ڕێچکەی گۆڕینی ویستی کورد لە تاسەیەکی دەروونیـیەوە بۆ دەوڵەتێکی ڕاستەقینە دیاری دەکات. ئەرکی ئەم ڕابەرە ئەوەیە کە دڵنیایی بدات نەتەوەی کورد چیدی وەک تەنێکی بێدەسەڵات لەناو تەوژمە لێڵەکانی مێژوودا ون نابێت، بەڵکوو وەک بکەرێکی چالاک و خاوەن بڕیار، جێگەی خۆی لە پەرگالی دەوڵەتاندا دەسەپێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4976\"},{\"id\":\"p4978\",\"sourceIndex\":4978,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕاژەی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاژەی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4979\",\"sourceIndex\":4979,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Service\",\"runs\":[{\"text\":\" National Service\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4978\"},{\"id\":\"p4980\",\"sourceIndex\":4980,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە پەیمانێکی کرداری و بوونناسانەی نێوان شارۆمەند و وڵاتە بۆ پاراستنی جەستەی نەتەوە و سەروەریی دەوڵەت. ڕاژەی نیشتمانی بەرجەستەبوونی وەفادارییە بۆ نیشتمان؛ تێیدا شارۆمەند ئەرکدار دەکرێ کە گشتی وزە و پسپۆڕییەکانی خۆی لە پێناو بەرگریی گشتگیر و سەقامگیریی کۆماردا بەکار بهێنێت. ئەم ڕاژەیە ستوونی بڕبڕەپشتی مانەوەیە و بەبێ ئەو، دەوڵەت ناتوانێت لە بەرامبەر زەبر و گوشارەکاندا ببێتە قەڵغانێکی تێکنەشکێنراو.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە پەیمانێکی کرداری و بوونناسانەی نێوان شارۆمەند و وڵاتە بۆ پاراستنی جەستەی نەتەوە و سەروەریی دەوڵەت. ڕاژەی نیشتمانی بەرجەستەبوونی وەفادارییە بۆ نیشتمان؛ تێیدا شارۆمەند ئەرکدار دەکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"گشتی وزە و پسپۆڕییەکانی خۆی لە پێناو بەرگریی گشتگیر و سەقامگیریی کۆماردا بەکار بهێنێت. ئەم ڕاژەیە ستوونی بڕبڕەپشتی مانەوەیە و بەبێ ئەو، دەوڵەت ناتوانێت لە بەرامبەر زەبر و گوشارەکاندا ببێتە قەڵغانێکی تێکنەشکێنراو\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4979\"},{\"id\":\"p4981\",\"sourceIndex\":4981,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕاژە گشتییەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاژە گشتییەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4982\",\"sourceIndex\":4982,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Public Services\",\"runs\":[{\"text\":\" Public Services\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4981\"},{\"id\":\"p4983\",\"sourceIndex\":4983,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ڕاژە گشتییەکان کۆی ئەو کارئاسانی و پێداویستییە ژینەکییانەیە (وەک فێرکردن، تەندروستی و ژێرخان) کە دەوڵەت پابەندە بە گەیاندنیان بۆ گشت شارۆمەندان بە شێوەیەکی دادپەروەرانە. لە سایەی دەوڵەتی ژیردا، ئەم ڕاژانە لە قاڵبی سستی و بیرۆکراسیی کۆن دەردەچن و بە خێراییەکی بێهاوتا پێشکەش هاووڵاتییان و شارۆمەندان و کۆمەڵگای کوردستان دەکرێن دەکرێن. ڕاژەی گشتی وەک مافێکی دەستووریی شارۆمەند و ئەرکێکی بێپسانەوەی دەسەڵاتی ڕایەدار دەبینرێت بۆ مسۆگەرکردنی خۆشبژێویی نیشتمانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاژە گشتییەکان کۆی ئەو کارئاسانی و پێداویستییە ژینەکییانەیە (وەک فێرکردن، تەندروستی و ژێرخان) کە دەوڵەت پابەندە بە گەیاندنیان بۆ گشت شارۆمەندان بە شێوەیەکی دادپەروەرانە. لە سایەی دەوڵەتی ژیردا، ئەم ڕاژانە لە قاڵبی سستی و بیرۆکراسیی کۆن دەردەچن و بە خێراییەکی بێهاوتا پێشکەش هاووڵاتییان و شارۆمەندان و کۆمەڵگای کوردستان دەکرێن دەکرێن. ڕاژەی گشتی\"},{\"text\":\" وەک مافێکی دەستووریی شارۆمەند و ئەرکێکی بێپسانەوەی دەسەڵاتی ڕایەدار دەبینرێت بۆ مسۆگەرکردنی خۆشبژێویی نیشتمانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4982\"},{\"id\":\"p4984\",\"sourceIndex\":4984,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕەچەڵەک\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەچەڵەک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4985\",\"sourceIndex\":4985,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Origin / Ancestry\",\"runs\":[{\"text\":\" Origin / Ancestry\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4984\"},{\"id\":\"p4986\",\"sourceIndex\":4986,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ڕەچەڵەک، ڕیشە و بنەچەی مێژوویی و بایۆلۆژیی هەر تاکێکە کە بە خاکی کوردستان و جەستەی نەتەوەی کوردەوە دەبەسترێتەوە. ئەمە بنەمایەکی بوونناسانەیە بۆ پێناسەکردنی کوردبوون؛ ڕەچەڵەک وەک تاقانە کلیلی گواستنەوەی شوناسی نەتەوەیی بۆ نەوەکانی داهاتوو دەناسرێت. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی مافی ئەو کوردانەی کە لە ژێر زەبری داگیرکاریدا تووشی تواندنەوەی زمانی بوون، تاوەکوو لە ڕێگەی وارگێڕیی دروستەوە بگەڕێنرێنەوە سەر ڕەسەنایەتیی مێژوویی خۆیان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەچەڵەک، ڕیشە و بنەچەی مێژوویی و بایۆلۆژیی هەر تاکێکە کە بە خاکی کوردستان و جەستەی نەتەوەی کوردەوە دەبەسترێتەوە. ئەمە بنەمایەکی بوونناسانەیە بۆ پێناسەکردنی کوردبوون\"},{\"text\":\"؛ ڕەچەڵەک وەک تاقانە کلیلی گواستنەوەی شوناسی نەتەوەیی بۆ نەوەکانی داهاتوو دەناسرێت. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی مافی ئەو کوردانەی کە لە ژێر زەبری داگیرکاریدا تووشی تواندنەوەی زمانی بوون، تاوەکوو لە ڕێگەی وارگێڕیی دروستەوە بگەڕێنرێنەوە سەر ڕەسەنایەتیی مێژوویی خۆیان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4985\"},{\"id\":\"p4987\",\"sourceIndex\":4987,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕەنگی سوور\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەنگی سوور\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4988\",\"sourceIndex\":4988,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Red Color\",\"runs\":[{\"text\":\" Red Color\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4987\"},{\"id\":\"p4989\",\"sourceIndex\":4989,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سوور لە ئاڵای نەتەوەیی کوردستاندا، هێمای «پەیمانی خوێن و ڕەچەڵەک»ـە؛ ئەو پەیوەندییە ئۆرگانیک و دانەبڕاوەیە کە هەر تاکێکی کورد بە ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی نەتەوەوە گرێ دەدات. سوور گێڕانەوەیە لە ئەرکی پاراستنی پاکی و درێژەدارییەتیی نەتەوە وەک باڵاترین ئەرکی بوونایەتی. ئەم ڕەنگە نیشانەی ئەوەیە کە شکۆی کوردستان بە قوربانیی و ڕەنجێکی بێوچان بەدەست هاتووە و هەرگیز سازشی لەسەر ناکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سوور لە ئاڵای نەتەوەیی کوردستاندا، هێمای «پەیمانی خوێن و ڕەچەڵەک»ـە؛ ئەو پەیوەندییە ئۆرگانیک و دانەبڕاوەیە کە هەر تاکێکی کورد بە ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی نەتەوەوە گرێ دەدات. سوور گێڕانەوەیە لە ئەرکی پاراستنی پاکی و درێژەدارییەتیی نەتەوە وەک باڵاترین ئەرکی بوونایەتی. ئەم ڕەنگە نیشانەی ئەوەیە کە شکۆی کوردستان بە قوربانیی و ڕەنجێکی بێوچان بەدەست هاتووە و هەرگیز سازشی لەسەر ناکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4988\"},{\"id\":\"p4990\",\"sourceIndex\":4990,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕەنگی سپی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەنگی سپی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4991\",\"sourceIndex\":4991,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" White Color\",\"runs\":[{\"text\":\" White Color\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4990\"},{\"id\":\"p4992\",\"sourceIndex\":4992,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سپی هێمای پەیمانی ژیانی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناکی نەتەوەی کوردە کە لەسەر بنەماکانی ئاوەز، قانوون و دادپەروەری بونیاد نراوە. نوێنەرایەتیی لوتکەی ویستی پۆڵایینی کورد دەکات بۆ بنیاتنانی دەوڵەتێکی هێزمەند و قانوونسەروەر کە تێیدا هیچ کەسێک لە سەرووی قانوونەوە نییە. سپی واتا پابەندبوون بە پەرەپێدانی زانست و ڕۆشنگەری و بەرەنگاربوونەوەی هەر جۆرە تەمومژ و دواکەوتووییەک کە ڕێگر بێت لە پێشکەوتنی کۆمار.\",\"runs\":[{\"text\":\"سپی هێمای پەیمانی ژیانی بەکۆمەڵی گەش و ڕووناکی نەتەوەی کوردە کە لەسەر بنەماکانی ئاوەز، قانوون و دادپەروەری بونیاد نراوە. نوێنەرایەتیی لوتکەی ویستی پۆڵایینی کورد دەکات بۆ بنیاتنانی دەوڵەتێکی هێزمەند و قانوونسەروەر کە تێیدا هیچ کەسێک لە سەرووی قانوونەوە نییە. \"},{\"text\":\"سپی واتا پابەندبوون بە پەرەپێدانی زانست و ڕۆشنگەری و بەرەنگاربوونەوەی هەر جۆرە تەمومژ و دواکەوتووییەک کە ڕێگر بێت لە پێشکەوتنی کۆمار\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4991\"},{\"id\":\"p4993\",\"sourceIndex\":4993,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕەنگی سەوز\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەنگی سەوز\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4994\",\"sourceIndex\":4994,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Green Color\",\"runs\":[{\"text\":\" Green Color\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4993\"},{\"id\":\"p4995\",\"sourceIndex\":4995,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەوز هێمای پەیمانی دانەبڕاو و هەردەمیی کوردە لەگەڵ وارگەی پیرۆزی کوردستاندا. ئەمە تەنیا ئاماژەیەک نییە بۆ جوگرافیا، بەڵکوو نیشانەی پەیوەندییەکی بوونناسانەیە لە نێوان نەتەوە و ئەو خاکەی کە جەستەی فیزیکیی وڵات پێک دەهێنێت. سەوز واتا ئەرکی پاراستنی یەکپارچەیی وار و دانەدواوەی ڕەهای هەر جۆرە گۆڕانکارییەکی دیمۆگرافی کە ئامانجی لێدابڕینی هەر بستێکی نیشتمان بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەوز هێمای پەیمانی دانەبڕاو و هەردەمیی کوردە لەگەڵ وارگەی پیرۆزی کوردستاندا. ئەمە تەنیا ئاماژەیەک نییە بۆ جوگرافیا، بەڵکوو نیشانەی پەیوەندییەکی بوونناسانەیە لە نێوان نەتەوە و ئەو خاکەی کە جەستەی فیزیکیی وڵات پێک دەهێنێت. سەوز واتا ئەرکی پاراستنی یەکپارچەیی وار و دانەدواوەی ڕەهای هەر جۆرە گۆڕانکارییەکی دیمۆگرافی کە ئامانجی لێدابڕینی هەر بستێکی نیشتمان بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4994\"},{\"id\":\"p4996\",\"sourceIndex\":4996,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕەوایەتی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەوایەتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p4997\",\"sourceIndex\":4997,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legitimacy\",\"runs\":[{\"text\":\" Legitimacy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4996\"},{\"id\":\"p4998\",\"sourceIndex\":4998,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ڕەوایەتی لەم دەستوورەدا تاقانە سەرچاوەکەی لە ژیریی کۆیی و هاوئاگایی مێژوویی و تاسەی دەروونی نەتەوەی کوردەوە بۆ سەربەخۆیی و دەوڵەت و سەروەریی هەڵدەقوڵێت. ڕەوایەتیی دەوڵەت و دەسەڵات بەندە بە ڕادەی دابینکردنی سەروەریی نەتەوەیی و خۆشبژێویی گشتی. هەر هێز یان دامەزراوەیەک کە سەرچاوەی دەسەڵاتەکەی لە دەرەوەی دەوڵەتی کوردستان و ویستی نەتەوەوە بێت، ناقانوونییە و هیچ ڕەوایەتییەکی نییە. ڕەوایەتی واتا ملکەچبوونی دەسەڵات بۆ فەرمانەکانی دەستوور وەک باڵاترین ویستی نەتەوەی کورد.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕەوایەتی لەم دەستوورەدا تاقانە سەرچاوەکەی لە ژیریی کۆیی و هاوئاگایی مێژوویی و تاسەی دەروونی نەتەوەی کوردەوە بۆ سەربەخۆیی و دەوڵەت و سەروەریی هەڵدەقوڵێت. ڕەوایەتیی دەوڵەت و دەسەڵات بەندە بە ڕادەی دابینکردنی سەروەریی نەتەوەیی و خۆشبژێویی گشتی. هەر هێز یان دامەزراوەیەک کە سەرچاوەی دەسەڵاتەکەی لە دەرەوەی دەوڵەتی کوردستان و ویستی نەتەوەوە بێت، ناقانوونییە و هیچ ڕەوایەتییەکی نییە. ڕەوایەتی واتا ملکەچبوونی دەسەڵات بۆ فەرمانەکانی دەستوور وەک باڵاترین ویستی نەتەوەی کورد\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p4997\"},{\"id\":\"p4999\",\"sourceIndex\":4999,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"دانەدواوەی ڕەها\",\"runs\":[{\"text\":\"دانەدواوەی ڕەها\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p4974\"},{\"id\":\"p5000\",\"sourceIndex\":5000,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Absolute Rejection\",\"runs\":[{\"text\":\" Absolute Rejection\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p4999\"},{\"id\":\"p5001\",\"sourceIndex\":5001,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە فەرمانێکی دەستووریی توندە بۆ دانەدواوەی هەر ئایدیۆلۆژیا یان گوتارێک کە هەوڵی سڕینەوەی پەیوەندیی بنەڕەتیی نێوان نەتەوەی کورد و وار و خاکی کوردستان بدات. دانەدواوەی ڕەها واتا نەهێشتنی هەر جۆرە مەیلی پاشکۆیەتی و نەیارشەیدایی؛ دەوڵەت پابەند دەکات بەوەی کە هیچ کات ڕێگە بە دەستێوەردانی بێگانە یان لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی نەدات، چونکە ئەمە پاراستنی گەوهەری بوونایەتی کوردە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە فەرمانێکی دەستووریی توندە بۆ دانەدواوەی هەر ئایدیۆلۆژیا یان گوتارێک کە هەوڵی سڕینەوەی پەیوەندیی بنەڕەتیی نێوان نەتەوەی کورد و وار و خاکی کوردستان بدات. دانەدواوەی ڕەها واتا نەهێشتنی هەر جۆرە مەیلی پاشکۆیەتی و نەیارشەیدایی\"},{\"text\":\"؛ دەوڵەت پابەند دەکات بەوەی کە هیچ کات ڕێگە بە دەستێوەردانی بێگانە یان لاوازکردنی شوناسی نەتەوەیی نەدات، چونکە ئەمە پاراستنی گەوهەری بوونایەتی کوردە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5000\"},{\"id\":\"p5003\",\"sourceIndex\":5003,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ڕ\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5004\",\"sourceIndex\":5004,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕێنوێن\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕێنوێن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5003\"},{\"id\":\"p5005\",\"sourceIndex\":5005,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Guiding Principle / Reference\",\"runs\":[{\"text\":\" Guiding Principle / Reference\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5004\"},{\"id\":\"p5006\",\"sourceIndex\":5006,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەستوور هەمیشە وەک باڵاترین ڕێنوێن و سەکۆی سەرووی هەموو قانوون و بڕیارێکی دیکە دەمێنێتەوە. هەر لێکدانەوەیەکی قانوونی یان کردەوەیەکی وارگێڕیی دەبێت دەستووری کوردستان وەک ڕووگەی تێگەیشتن بەکار بهێنێت. ڕێنوێن واتا ئەو جەمسەرە جێگیرەی کە ڕێگری لە هەر جۆرە لاسارییەکی دەسەڵات یان لادان لە ڕۆحی نەتەوەیی دەگرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستوور هەمیشە وەک باڵاترین ڕێنوێن و سەکۆی سەرووی هەموو قانوون و بڕیارێکی دیکە دەمێنێتەوە. هەر لێکدانەوەیەکی قانوونی یان کردەوەیەکی وارگێڕیی دەبێت دەستووری کوردستان\"},{\"text\":\" وەک ڕووگەی تێگەیشتن بەکار بهێنێت. ڕێنوێن واتا ئەو جەمسەرە جێگیرەی کە ڕێگری لە هەر جۆرە لاسارییەکی دەسەڵات یان لادان لە ڕۆحی نەتەوەیی دەگرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5005\"},{\"id\":\"p5007\",\"sourceIndex\":5007,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕاییکردن\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاییکردن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5003\"},{\"id\":\"p5008\",\"sourceIndex\":5008,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Execution / Implementation\",\"runs\":[{\"text\":\" Execution / Implementation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5007\"},{\"id\":\"p5009\",\"sourceIndex\":5009,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ڕاییکردن، پرۆسەی گۆڕینی فەرمانەکانی دەستوور و قانوونەکانە بۆ کردەی ڕاستەقینە لە ژیانی ڕۆژانەی وڵاتدا. ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوورە. هەر کورتھێنانێک لە ڕاییکردنی ئەرکەکاندا، بە کەمبوونەوەی ڕەوایەتیی ئەو دامەزراوەیە هەژمار دەکرێت، چونکە دەوڵەت تەنیا بۆ بەجێگەیاندنی ئەم فەرمانانە دامەزراوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕاییکردن، پرۆسەی گۆڕینی فەرمانەکانی دەستوور و قانوونەکانە بۆ کردەی ڕاستەقینە لە ژیانی ڕۆژانەی وڵاتدا. ئەرکی دەوڵەت تەنیا و تەنیا ڕاییکردن و پاراستنی فەرمانەکانی دەستوورە. هەر کورتھێنانێک لە ڕاییکردنی ئەرکەکاندا، بە کەمبوونەوەی ڕەوایەتیی ئەو دامەزراوەیە هەژمار دەکرێت، چونکە دەوڵەت تەنیا بۆ بەجێگەیاندنی ئەم فەرمانانە دامەزراوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5008\"},{\"id\":\"p5010\",\"sourceIndex\":5010,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕوونایی / ڕووەنی\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕوونایی\"},{\"text\":\" / ڕووەنی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5003\"},{\"id\":\"p5011\",\"sourceIndex\":5011,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Transparent / Transparency\",\"runs\":[{\"text\":\" Transparent / Transparency\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5010\"},{\"id\":\"p5012\",\"sourceIndex\":5012,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە بنەمایەکی دەستووریی گشتگیرە بۆ نەهێشتنی هەر جۆرە شاردنەوە و لێڵی و گەندەڵییەک لە کاروباری دەوڵەتدا. ڕووەنی گەرەنتیی ئەوە دەدات کە گشت بڕیار، گرێبەست و خەرجییەکانی دەوڵەت لە ژێر چاوی وردی شارۆمەندان و دەزگا چاودێرەکاندا بن. ئەمە تاقانە ئامرازە بۆ جێگیرکردنی متمانەی نەتەوەیی بە دامەزراوەکانی کۆمار و بونیادنانی دەسەڵاتێکی پاکڕەوشت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە بنەمایەکی دەستووریی گشتگیرە بۆ نەهێشتنی هەر جۆرە شاردنەوە و لێڵی و گەندەڵییەک لە کاروباری دەوڵەتدا. ڕووەنی\"},{\"text\":\" گەرەنتیی ئەوە دەدات کە گشت بڕیار، گرێبەست و خەرجییەکانی دەوڵەت لە ژێر چاوی وردی شارۆمەندان و دەزگا چاودێرەکاندا بن. ئەمە تاقانە ئامرازە بۆ جێگیرکردنی متمانەی نەتەوەیی بە دامەزراوەکانی کۆمار و بونیادنانی دەسەڵاتێکی پاکڕەوشت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5011\"},{\"id\":\"p5013\",\"sourceIndex\":5013,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ڕێزگرتن\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕێزگرتن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5003\"},{\"id\":\"p5014\",\"sourceIndex\":5014,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Respect\",\"runs\":[{\"text\":\" Respect\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5013\"},{\"id\":\"p5015\",\"sourceIndex\":5015,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ڕێزگرتن لێرەدا بنەمایەکی وارگێڕییە بۆ یەکپارچەیی و یەکڕیزیی نەتەوەیی. بریتییە لە داننان بە جیاوازییەکان و فرەڕەنگیی پێکهێنەرەکانی نێوخۆی کورد و کوردستان لە سەر بنەمای یەکسانیی لەبەرامبەر بە قانوون. ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەکان، مەرجی سەرەکیی ژیانی ئاشتییانە و ئاسایش و سەقامگیریی کۆمەڵایەتییە لە ژێر سێبەری دەوڵەتێکی دیموکراتدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"ڕێزگرتن لێرەدا بنەمایەکی وارگێڕییە بۆ یەکپارچەیی و یەکڕیزیی نەتەوەیی. بریتییە لە داننان بە جیاوازییەکان و فرەڕەنگیی پێکهێنەرەکانی نێوخۆی کورد و کوردستان لە سەر بنەمای یەکسانیی لەبەرامبەر بە قانوون. ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەکان، مەرجی \"},{\"text\":\"سەرەکیی ژیانی ئاشتییانە و ئاسایش و سەقامگیریی کۆمەڵایەتییە لە ژێر سێبەری دەوڵەتێکی دیموکراتدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5014\"},{\"id\":\"p5016\",\"sourceIndex\":5016,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"س\",\"runs\":[{\"text\":\"س\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5017\",\"sourceIndex\":5017,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سامانە سروشتییەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"سامانە سروشتییەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5018\",\"sourceIndex\":5018,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Natural Resources\",\"runs\":[{\"text\":\" Natural Resources\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5017\"},{\"id\":\"p5019\",\"sourceIndex\":5019,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سامانە سروشتییەکان، مڵکی ڕەها و دانەبڕاوی نەتەوە و سپێردەیەکی (ئەمانەتێکی) پیرۆزن لە دەستی نەوەی ئێستادا بۆ نەوەکانی داهاتوو. باڵادەستیی دەوڵەت بەسەر ئەم سامانانەدا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخرێ کە تەنیا لە ڕاژەی بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەییدا بێت. لەم دەستوورەدا، سامانەکان نەک وەک کاڵایەکی بازرگانی، بەڵکوو وەک کۆڵەکەی سەربەخۆیی ئابووری دەبینرێن؛ هەر بۆیە هەر جۆرە بەفیڕۆدان یان قۆرخکارییەکی ناقانوونیی تێیاندا، بە تاوان دژی ئاسایشی نەتەوەیی و مافی نەوەکانی داهاتوو هەژمار دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سامانە سروشتییەکان\"},{\"text\":\"، مڵکی ڕەها و دانەبڕاوی نەتەوە و سپێردەیەکی (ئەمانەتێکی) پیرۆزن لە دەستی نەوەی ئێستادا بۆ نەوەکانی داهاتوو. باڵادەستیی دەوڵەت بەسەر ئەم سامانانەدا ڕەهایە و دەبێت بە شێوازێک ڕێکبخر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تەنیا لە ڕاژەی بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەییدا بێت. لەم دەستوورەدا، سامانەکان نەک وەک کاڵایەکی بازرگانی، بەڵکوو وەک کۆڵەکەی سەربەخۆیی ئابووری دەبینرێن؛ هەر بۆیە هەر جۆرە بەفیڕۆدان یان قۆرخکارییەکی ناقانوونیی تێیاندا، بە تاوان دژی ئاسایشی نەتەوەیی و مافی نەوەکانی داهاتوو هەژمار دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5018\"},{\"id\":\"p5020\",\"sourceIndex\":5020,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سانایەتیی دەستووری\",\"runs\":[{\"text\":\"سانایەتیی دەستووری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5021\",\"sourceIndex\":5021,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Constitutional Monarchy\",\"runs\":[{\"text\":\" Constitutional Monarchy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5020\"},{\"id\":\"p5022\",\"sourceIndex\":5022,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سانایەتیی دەستووری پەرگاڵێکی وارگێڕیی مۆدێرن، دیموکراتیک، ئازاد، پارلەمانی و ڕەمزییە، کە تێیدا سان تەنیا پێگەیەکی یەکگرتوویی، کولتووری، مێژوویی و نوێنەرایەتیی بێدەسەڵات هەیە. سان، لەم فۆڕمە دەستوورییەدا، سەرچاوەی سەروەری، دەسەڵات، بڕیار، قانوون، بەرگری، هەداری، دارایی یان ڕایەداری نییە؛ بەڵکو هێمایەکی ڕەمزییە کە تەنیا لە چوارچێوەی دەستوور، سەروەریی قانوون و ویستی گشتیی شارۆمەنداندا مانا و ڕەوایی هەیە. لە سانایەتیی دەستووریدا، هەموو دەسەڵاتی ڕاستەقینەی دەوڵەت دەبێت لە دامەزراوە دەستووری، هەڵبژێردراو، پارلەمانی، وەڵامدەرەوە و پابەند بە سەروەریی قانووندا بمێنێتەوە. سان نابێت هیچ دەسەڵاتی ڕایەدار، قانووندانان، دادوەری، بەرگری، هەداری، دارایی، دامەزراندن، هەڵوەشاندنەوەی مەکۆ، دانانی شالیار، یان کاریگەریی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ لەسەر بڕیاری دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکانی دەوڵەت هەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سانایەتیی دەستووری پەرگاڵێکی وارگێڕیی مۆدێرن، دیموکراتیک، ئازاد، پارلەمانی و ڕەمزییە، کە تێیدا سان تەنیا پێگەیەکی یەکگرتوویی، کولتووری، مێژوویی و نوێنەرایەتیی بێدەسەڵات هەیە. سان، لەم فۆڕمە دەستوورییەدا، سەرچاوەی سەروەری، دەسەڵات، بڕیار، قانوون، بەرگری، هەداری، دارایی یان ڕایەداری\"},{\"text\":\" نییە؛ بەڵکو هێمایەکی ڕەمزییە کە تەنیا لە چوارچێوەی دەستوور، سەروەریی قانوون و ویستی گشتیی شارۆمەنداندا مانا و ڕەوایی هەیە. لە سانایەتیی دەستووریدا، هەموو دەسەڵاتی ڕاستەقینەی دەوڵەت دەبێت لە دامەزراوە دەستووری، هەڵبژێردراو، پارلەمانی، وەڵامدەرەوە و پابەند بە سەروەریی قانووندا بمێنێتەوە. سان نابێت هیچ دەسەڵاتی ڕایەدار، قانووندانان، دادوەری، بەرگری، هەداری، دارایی، دامەزراندن، هەڵوەشاندنەوەی مەکۆ، دانانی شالیار\"},{\"text\":\"، یان کاریگەریی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ لەسەر بڕیاری دامەزراوە هەڵبژێردراو و وەڵامدەرەوەکانی دەوڵەت هەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5021\"},{\"id\":\"p5023\",\"sourceIndex\":5023,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەرکۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"سەرکۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5024\",\"sourceIndex\":5024,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" President of Kurdistan\",\"runs\":[{\"text\":\" President of Kurdistan\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5023\"},{\"id\":\"p5025\",\"sourceIndex\":5025,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەرکۆمار، باڵاترین هێمای سەروەریی نەتەوە، دەوڵەتداری، یەکێتیی نەتەوەیی و درێژەداریی مێژوویی کوردستانە. ئەو لە ڕێگەی مانداتێکی (پێسپێردەیەکی) ڕاستەوخۆی جەماوەرییەوە، نوێنەرایەتیی ویستی نەتەوە بۆ ڕایەداریی دەوڵەتێکی بەهێز دەکات. سەرکۆمار سەرەڕای بەرپرسیارەتی وەک باڵاترین بەرپرسێکی کارگێڕی، هەروەها پارێزوانی ڕەهای دەستوور و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانە. ڕەوایەتیی ئەو لەوەوە سەرچاوە دەگرێ کە تا چەند دەبێتە پاسەوانی بێ مەرجی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان، ئاسایشی نەتەوەیی و خاک و وڵات و دەوڵەتی کوردستان و ڕاییکردنی دادپەروەریی دەستووریی.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەرکۆمار، باڵاترین هێمای سەروەریی نەتەوە، دەوڵەتداری، یەکێتیی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" و درێژەداریی مێژوویی کوردستانە. ئەو لە ڕێگەی مانداتێکی (پێسپێردەیەکی) ڕاستەوخۆی جەماوەرییەوە، نوێنەرایەتیی ویستی نەتەوە بۆ ڕایەداریی دەوڵەتێکی بەهێز دەکات. سەرکۆمار سەرەڕای بەرپرسیارەتی وەک باڵاترین بەرپرسێکی کارگێڕی، هەروەها پارێزوانی ڕەهای دەستوور و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانە. ڕەوایەتیی ئەو لەوەوە سەرچاوە دەگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تا چەند دەبێتە پاسەوانی بێ مەرجی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستان، ئاسایشی نەتەوەیی و خاک و وڵات و دەوڵەتی کوردستان و ڕاییکردنی دادپەروەریی دەستووریی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5024\"},{\"id\":\"p5026\",\"sourceIndex\":5026,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5027\",\"sourceIndex\":5027,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Sovereignty\",\"runs\":[{\"text\":\" National Sovereignty\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5026\"},{\"id\":\"p5028\",\"sourceIndex\":5028,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی، دەرکەوتەی ڕەها و ڕەبەقی تاسەی دەروونی و ویستی نەتەوەی کوردە بۆ بنیاتنانی دەوڵەت بە مەبەستی بڕیاردانی بێ مەرج بەسەر تەواوی وارگەی نەتەوەیی خۆیدا. ئەمە بریتییە لە دەوڵەتێکی خاوەن وارگێڕیی ڕەسەن کە ژیریی کۆیی کورد و گەوهەری بوونایەتی دەخاتە بواری کردەییەوە. هیچ دەسەڵاتێکی دەرەکی یان ناوخۆیی بۆی نییە بچووکترین دەست تێبردن لەسەر ئەم سەروەرییە بکات، چونکە مەرجی بنەڕەتیی هەبوون و مانەوەی کورد وەک نەتەوە و کوردستان وەک وڵاتە.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەروەریی نەتەوەیی، دەرکەوتەی ڕەها و ڕەبەقی تاسەی دەروونی و ویستی نەتەوەی کوردە بۆ بنیاتنانی دەوڵەت بە مەبەستی بڕیاردانی بێ مەرج بەسەر تەواوی وارگەی نەتەوەیی خۆیدا. ئەمە بریتییە لە دەوڵەتێکی خاوەن وارگێڕیی ڕەسەن کە ژیریی کۆیی کورد و گەوهەری بوونایەتی دەخاتە بواری کردەییەوە. هیچ دەسەڵاتێکی دەرەکی یان ناوخۆیی بۆی نییە بچووکترین دەست تێبردن لەسەر ئەم سەروەرییە بکات، چونکە مەرجی بنەڕەتیی هەبوون و مانەوەی کورد وەک نەتەوە و کوردستان وەک وڵاتە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5027\"},{\"id\":\"p5029\",\"sourceIndex\":5029,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەروەریی قانوون\",\"runs\":[{\"text\":\"سەروەریی قانوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5030\",\"sourceIndex\":5030,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Rule of Law\",\"runs\":[{\"text\":\" Rule of Law\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5029\"},{\"id\":\"p5031\",\"sourceIndex\":5031,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەروەریی قانوون، بنەمایەکی دەستووریی پیرۆزە کە تێیدا هەموو تاک و دامەزراوەکان، بە سەرکۆمار و دەسەڵاتە باڵاکانیشەوە، بێ جیاوازی ملکەچی فەرمانەکانی قانوونن. ئەم بنەمایە گەرەنتی دەکات کە دەسەڵاتداریی بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە ڕایی ناکرێت و شکۆی شارۆمەند لە بەرامبەر هەر جۆرە زەبرێکی ناقانوونیی پارێزراو دەمێنێتەوە. دادگای باڵا پاسەوانی ڕەهای ئەم سەروەرییەیە تاوەکوو دڵنیا بێ کە هیچ بڕیارێک لە دەرەوەی چوارچێوەی دادپەروەریی و دەستووردا دەرناچێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەروەریی قانوون\"},{\"text\":\"، بنەمایەکی دەستووریی پیرۆزە کە تێیدا هەموو تاک و دامەزراوەکان، بە سەرکۆمار و دەسەڵاتە باڵاکانیشەوە، بێ جیاوازی ملکەچی فەرمانەکانی قانوونن. ئەم بنەمایە گەرەنتی دەکات کە دەسەڵاتداریی بە شێوەیەکی ئارەزوومەندانە ڕایی ناکرێت و شکۆی شارۆمەند لە بەرامبەر هەر جۆرە زەبرێکی ناقانوونیی پارێزراو دەمێنێتەوە. دادگای باڵا پاسەوانی ڕەهای ئەم سەروەرییەیە تاوەکوو دڵنیا ب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"هیچ بڕیارێک لە دەرەوەی چوارچێوەی دادپەروەریی و دەستووردا دەرناچێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5030\"},{\"id\":\"p5032\",\"sourceIndex\":5032,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەرمایەداریی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"سەرمایەداریی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5033\",\"sourceIndex\":5033,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Capitalism\",\"runs\":[{\"text\":\" National Capitalism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5032\"},{\"id\":\"p5034\",\"sourceIndex\":5034,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەرمایەداریی نیشتمانی، داینەمۆی گەشەی هێزی مادیی و مۆدێرنیزەکردنی وڵاتە؛ بریتییە لەو وزە ئابوورییەی کە لە ناوخۆی کوردستاندا وەبەرهێنان دەکات بۆ بەهێزکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت و دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی لە کوردستان. ئەم پەرگاڵە نەک وەک چاوچنۆکییەکی ڕووت، بەڵکوو وەک هاوبەشی ستراتیژیی نەتەوە دەبینرێت؛ ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە پەرەسەندن بارستایی سەرمایەی وڵات و دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و گۆڕینی توانا مرۆییەکان بۆ بەرهەمی کێبڕکێکار، تاوەکوو کوردستان لە بازاڕێکی بەکاربەرەوە ببێتە جەمسەرێکی بەرهەمهێنەری خاوەن شکۆ. مەبەست لە سەرمایەداری نیشتمانی، هیچ چەشنێک لە سەرمایەداریی دەوڵەتی نییە کە دەستمایە و بەرهەم و بازاڕی ئەو سەرمایەدارییە لەلایەن دەوڵەتەوە قورغ، یان ئەندازیاری و کۆنترۆڵ کرابێت، بەڵکو سەرمایەدارییەکی ئازادە کە خاوەندارییەتی لە کوردستان بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەرمایەداریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، داینەمۆی گەشەی هێزی مادیی و مۆدێرنیزەکردنی وڵاتە؛ بریتییە لەو وزە ئابوورییەی کە لە ناوخۆی کوردستاندا وەبەرهێنان دەکات بۆ بەهێزکردنی کۆڵەکەکانی دەوڵەت و دابینکردنی خۆشبژێویی گشتی لە کوردستان. ئەم پەرگاڵە نەک وەک چاوچنۆکییەکی ڕووت، بەڵکوو وەک هاوبەشی ستراتیژیی نەتەوە دەبینرێت؛ ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە پەرەسەندن بارستایی سەرمایەی وڵات و دابینکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و گۆڕینی توانا مرۆییەکان بۆ بەرهەمی کێبڕکێکار، تاوەکوو کوردستان لە بازاڕێکی بەکاربەرەوە ببێتە جەمسەرێکی بەرهەمهێنەری خاوەن شکۆ. مەبەست لە سەرمایەداری نیشتمانی، هیچ چەشنێک لە سەرمایەداریی دەوڵەتی نییە کە دەستمایە و بەرهەم و بازاڕی ئەو سەرمایەدارییە لەلایەن دەوڵەتەوە قورغ، یان ئەندازیاری و کۆنترۆڵ کرابێت، بەڵکو سەرمایەدارییەکی ئازادە کە خاوەندارییەتی لە کوردستان بکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5033\"},{\"id\":\"p5035\",\"sourceIndex\":5035,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەربەخۆیی\",\"runs\":[{\"text\":\"سەربەخۆیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5036\",\"sourceIndex\":5036,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Independence\",\"runs\":[{\"text\":\" Independence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5035\"},{\"id\":\"p5037\",\"sourceIndex\":5037,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەربەخۆیی، ئاواتی لەمێژینە و ئامانجی کۆتایی خەباتی ڕزگاریدەرانەی نەتەوەی کوردە؛ دۆخێکی دەستوورییە کە تێیدا کوردستان خاوەنی بڕیاری ڕەهای خۆیەتی لە گشت بوارەکانی وارگێڕیی، ئابووری و بەرگریدا، بێ ئەوەی ملکەچی هیچ ویستێکی دەرەکی بێت. ئەم سەربەخۆییە نەک دروشمێکی وارگێڕیی، بەڵکوو پرەنسیپێکی ڕێنوێنی بێپسانەوەیە کە دەبێت لە گشت پەیوەندییە خۆماڵی و نێودەوڵەتییەکاندا ڕەنگ بداتەوە. سەربەخۆیی واتا گەڕانەوەی کورد بۆ پێگەی دڵخوازی خۆی وەک نەتەوەیەکی سەروەر لەسەر خاکی باوان و دایانی مێژوویی خۆیەتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەربەخۆیی، ئاواتی لەمێژینە و ئامانجی کۆتایی خەباتی ڕزگاریدەرانەی نەتەوەی کوردە؛ دۆخێکی دەستوورییە کە تێیدا کوردستان خاوەنی بڕیاری ڕەهای خۆیەتی لە گشت بوارەکانی وارگێڕیی، ئابووری و بەرگریدا، بێ ئەوەی ملکەچی هیچ ویستێکی دەرەکی بێت. ئەم سەربەخۆییە نەک دروشمێکی وارگێڕیی، بەڵکوو پرەنسیپێکی ڕێنوێنی بێپسانەوەیە کە دەبێت لە گشت پەیوەندییە خۆماڵی و نێودەوڵەتییەکاندا ڕەنگ بداتەوە. سەربەخۆیی واتا گەڕانەوەی کورد بۆ پێگەی دڵخوازی خۆی وەک نەتەوەیەکی سەروەر لەسەر خاکی باوان و دایانی مێژوویی خۆیەتی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5036\"},{\"id\":\"p5038\",\"sourceIndex\":5038,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەربەخۆیی تەکنەلۆژی و دیجیتاڵی\",\"runs\":[{\"text\":\"سەربەخۆیی تەکنەلۆژی و دیجیتاڵی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5039\",\"sourceIndex\":5039,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Technological and Digital Independence\",\"runs\":[{\"text\":\" Technological and Digital Independence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5038\"},{\"id\":\"p5040\",\"sourceIndex\":5040,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە ڕەهەندی مۆدێرنی سەربەخۆییە لە سەدەی بیست و یەکەمدا. دەوڵەت پابەندە بەوەی کە تەواوی ژێرخانە دیجیتاڵییەکان، نەرمەواڵە و ڕەقەواڵەکانی دەوڵەتی ژیر لەژێر کۆنترۆڵ و خاوەندارێتیی نەتەوەیی کوردستاندا بن. ئامانج لێی ڕێگریکردنە لەوەی کە بڕیاری وارگێڕیی یان ئاسایشی نەتەوەیی بکەوێتە ژێر پشتبەستنی ستراتیژی بە تەکنەلۆژیای بیانی. ئەم سەربەخۆییە گەرەنتی دەکات کە داتاکانی نەتەوە وەک سامانێکی سەروەر پارێزراو بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە ڕەهەندی مۆدێرنی سەربەخۆییە لە سەدەی بیست و یەکەمدا. دەوڵەت پابەندە بەوەی کە تەواوی ژێرخانە دیجیتاڵییەکان، نەرمەواڵە و ڕەقەواڵەکانی دەوڵەتی ژیر لەژێر کۆنترۆڵ و خاوەندارێتیی نەتەوەیی کوردستاندا بن. ئامانج لێی ڕێگریکردنە لەوەی کە بڕیاری وارگێڕیی یان ئاسایشی نەتەوەیی بکەوێتە ژێر پشتبەستنی ستراتیژی بە تەکنەلۆژیای بیانی. ئەم سەربەخۆییە گەرەنتی دەکات کە داتاکانی نەتەوە وەک سامانێکی سەروەر پارێزراو بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5039\"},{\"id\":\"p5041\",\"sourceIndex\":5041,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەقامگیریی دارایی\",\"runs\":[{\"text\":\"سەقامگیریی دارایی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5042\",\"sourceIndex\":5042,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Financial Stability\",\"runs\":[{\"text\":\" Financial Stability\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5041\"},{\"id\":\"p5043\",\"sourceIndex\":5043,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەقامگیریی دارایی، مەرجی مانەوەی دەوڵەتێکی خاوەن سەروەریی و جێگیریی ژیانی شارۆمەندان و ئاسایشی کۆمەڵایەتییە. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە توانای دەوڵەت بۆ پاراستنی بەهای دراوی نیشتمانی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئاوسان و قەیرانە ئابوورییەکان. بەبێ سەقامگیریی دارایی، سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕیی دەکەوێتە مەترسییەوە؛ هەر بۆیە دەوڵەت پابەندە بە بەڕێوەبردنێکی ژیرانەی داهات و خەرجییەکان تاوەکوو نیشتمان هەمیشە خاوەنی خۆڕاگرییەکی ئابووریی بەهێز بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەقامگیریی دارایی، مەرجی مانەوەی دەوڵەتێکی خاوەن سەروەریی و جێگیریی ژیانی شارۆمەندان و ئاسایشی کۆمەڵایەتییە. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە توانای دەوڵەت بۆ پاراستنی بەهای دراوی نیشتمانی و ڕووبەڕووبوونەوەی ئاوسان و قەیرانە ئابوورییەکان. بەبێ سەقامگیریی دارایی، سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕیی دەکەوێتە مەترسییەوە؛ هەر بۆیە دەوڵەت پابەندە بە بەڕێوەبردنێکی ژیرانەی داهات و خەرجییەکان تاوەکوو نیشتمان هەمیشە خاوەنی خۆڕاگرییەکی ئابووریی بەهێز بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5042\"},{\"id\":\"p5044\",\"sourceIndex\":5044,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سنوورەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"سنوورەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5045\",\"sourceIndex\":5045,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Borders\",\"runs\":[{\"text\":\" Borders\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5044\"},{\"id\":\"p5046\",\"sourceIndex\":5046,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سنوورەکان لەم دەستوورەدا جیا له هێڵی جوگرافی، بەڵکوو قەڵغانی بەرگری و دەروازەی نواندنی هێزی نەتەوەیین. سنوور ئەو پانتاییەیە کە تێیدا سەروەریی دەوڵەت بە شێوەیەکی فیزیکی جێگیر دەبێت. پاراستنی سنوورەکان باڵاترین ئەرکی هێزی بەرگریی نیشتمانییە؛ هەر جۆرە پێشێلکارییەک بۆ سەر سنوور، بە پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی بوونایەتیی نەتەوە دادەنرێت. سنوور وەک پەردەی پارێزەری وڵاتن کە دڵنیایی دەدەن به ئارامیی ناوخۆیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"سنوورەکان لەم دەستوورەدا جیا له هێڵی جوگرافی، بەڵکوو قەڵغانی بەرگری و دەروازەی نواندنی هێزی نەتەوەیین. سنوور ئەو پانتاییەیە کە تێیدا سەروەریی دەوڵەت بە شێوەیەکی فیزیکی جێگیر دەبێت. پاراستنی سنوورەکان باڵاترین ئەرکی هێزی بەرگریی نیشتمانییە؛ هەر جۆرە پێشێلکارییەک بۆ سەر سنوور، بە پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی بوونایەتیی نەتەوە دادەنرێت. سنوور وەک پەردەی پارێزەری وڵاتن کە دڵنیایی دەدەن به ئارامیی ناوخۆیی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5045\"},{\"id\":\"p5047\",\"sourceIndex\":5047,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سوێندنامەی هاووڵاتیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"سوێندنامەی هاووڵاتیبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5048\",\"sourceIndex\":5048,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Citizenship Oath\",\"runs\":[{\"text\":\" Citizenship Oath\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5047\"},{\"id\":\"p5049\",\"sourceIndex\":5049,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم سوێندنامەیە، پەیمانێکی بوونناسانەی پیرۆز و کردەی بەستنەوەی ویژدانی هەر تاکێکی کوردە بە هاوئاگایی نەتەوەییەوە. سوێندنامە جیا لە ژێرخانێکی گیانەکی بۆ بەڵێنداری بۆ کوردستان، ساتەوەختی وەرگرتنی بەرپرسیارێتییە بۆ پاراستنی دەستوور و سەروەریی دەوڵەت و خاکی وڵات. لە ڕێگەی ئەم سوێندەوە، شارۆمەند بەڵێن دەدات کە بەرژەوەندیی نەتەوەیی لە سەرووی بەرژەوەندیی تایبەت دابنێت و وەک بەشێکی زیندوو لە جەستەی نەتەوەی کورد و پارێزوانی کوردستان کار بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم سوێندنامەیە، پەیمانێکی بوونناسانەی پیرۆز و کردەی بەستنەوەی ویژدانی هەر تاکێکی کوردە بە هاوئاگایی نەتەوەییەوە. سوێندنامە جیا لە ژێرخانێکی گیانەکی بۆ بەڵێنداری بۆ کوردستان، ساتەوەختی وەرگرتنی بەرپرسیارێتییە بۆ پاراستنی دەستوور و سەروەریی دەوڵەت و خاکی وڵات. لە ڕێگەی ئەم سوێندەوە، شارۆمەند بەڵێن دەدات کە بەرژەوەندیی نەتەوەیی لە سەرووی بەرژەوەندیی تایبەت دابنێت و وەک بەشێکی زیندوو لە جەستەی نەتەوەی کورد و پارێزوانی کوردستان کار بکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5048\"},{\"id\":\"p5050\",\"sourceIndex\":5050,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"سەردەمی مۆدێرن\",\"runs\":[{\"text\":\"سەردەمی مۆدێرن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5016\"},{\"id\":\"p5051\",\"sourceIndex\":5051,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Modern Era\",\"runs\":[{\"text\":\" Modern Era\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5050\"},{\"id\":\"p5052\",\"sourceIndex\":5052,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"سەردەمی مۆدێرن جیا لە مێژووی چەند سەد ساڵە لە ئاستی جیهان، هەروەها بۆ نەتەوەی کورد، لە دامەزراندنی کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی سەربەخۆ لە لایەن سمکۆی مەزن لە ١٩٢٢ دەست پێ دەکات و دواتر لە کۆماری کوردستان لە ئارارات لە ١٩٢٧ کۆماری کوردستان دادەمەزرێتەوە و پاشان لە مەهاباد وەک سێهەم دەوڵەتی سەربەخۆی نەتەوەیی بۆ ماوەی یەک ساڵ درێژەی دەبێت. ئەم چەمکە لە دەستووردا ئاماژەیە بۆ تێپەڕاندنی قۆناغی خۆجێیخوازی بەرەو قۆناغی دەوڵەتداریی ڕێکخراو و دامەزراوەیی. کۆماری ئێستای کوردستان خۆی وەک درێژەپێدەری ئەو ئیرادە مۆدێرنە دەبینێ کە دەیەوێت بە ئاوەزی وارگێڕیی و دەوڵەتی سەردەم و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو، کورد بباتە ناو کاروانی شارستانیەتی ئازاد و مۆدێرنی جیهانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"سەردەمی مۆدێرن جیا لە مێژووی چەند سەد ساڵە لە ئاستی جیهان، هەروەها بۆ نەتەوەی کورد، لە دامەزراندنی کۆماری کوردستان وەک دەوڵەتی سەربەخۆ لە لایەن سمکۆی مەزن لە ١٩٢٢ دەست پێ دەکات و دواتر لە کۆماری کوردستان لە ئارارات لە ١٩٢٧ کۆماری کوردستان \"},{\"text\":\"دادەمەزرێتەوە و پاشان لە مەهاباد وەک سێهەم دەوڵەتی سەربەخۆی نەتەوەیی بۆ ماوەی یەک ساڵ درێژەی دەبێت. ئەم چەمکە لە دەستووردا ئاماژەیە بۆ تێپەڕاندنی قۆناغی خۆجێیخوازی بەرەو قۆناغی دەوڵەتداریی ڕێکخراو و دامەزراوەیی. کۆماری ئێستای کوردستان خۆی وەک درێژەپێدەری ئەو ئیرادە مۆدێرنە دەبین\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەیەوێت بە ئاوەزی وارگێڕیی و دەوڵەتی سەردەم و تەکنەلۆژیای پێشکەوتوو، کورد بباتە ناو کاروانی شارستانیەتی ئازاد و مۆدێرنی جیهانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5051\"},{\"id\":\"p5053\",\"sourceIndex\":5053,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ش\",\"runs\":[{\"text\":\"ش\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5054\",\"sourceIndex\":5054,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شارۆمەندێتی\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندێتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5055\",\"sourceIndex\":5055,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Citizenry\",\"runs\":[{\"text\":\" Citizenry\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5054\"},{\"id\":\"p5056\",\"sourceIndex\":5056,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شارۆمەندێتی، پێگەیەکی قانوونیی و بکەرییەکی (ئەیجنسی) چالاک پێناسە دەکرێ کە تێیدا تاک وەک ئەندامێکی دانەبڕاو لە جەستەی نەتەوە و دەوڵەت کە ئەرکە نەتەوەییەکان و مافە تاکەکەسییەکانی خۆی بەباشی دەناسێت. ئەم چەمکە باڵاترە لە ناسنامەیەکی سەرکاغەز، بەڵکوو نواندنی ئەو ئەرک و مافە دەستوورییانەیە کە لە چوارچێوەی کۆماردا ڕایی دەکرێن. شارۆمەندێتی واتا گۆڕانی تاک لە بوونەوەرێکی پەراوێزخراوەوە بۆ بەشدارێکی ئەمەگدار و سوێندخواردوو لە پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی و بنیاتنانی ئاوەدانیی وڵات.\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندێتی، پێگەیەکی قانوونیی و بکەرییەکی (ئەیجنسی) چالاک پێناسە دەکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تێیدا تاک وەک ئەندامێکی دانەبڕاو لە جەستەی نەتەوە و دەوڵەت کە ئەرکە نەتەوەییەکان و مافە تاکەکەسییەکانی خۆی بەباشی دەناسێت. ئەم چەمکە باڵاترە لە ناسنامەیەکی سەرکاغەز، بەڵکوو نواندنی ئەو ئەرک و مافە دەستوورییانەیە کە لە چوارچێوەی کۆماردا ڕایی دەکرێن. شارۆمەندێتی واتا گۆڕانی تاک لە بوونەوەرێکی پەراوێزخراوەوە بۆ بەشدارێکی ئەمەگدار و سوێندخواردوو لە پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی و بنیاتنانی ئاوەدانیی وڵات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5055\"},{\"id\":\"p5057\",\"sourceIndex\":5057,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شارۆمەندی\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5058\",\"sourceIndex\":5058,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Citizenship\",\"runs\":[{\"text\":\" Citizenship\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5057\"},{\"id\":\"p5059\",\"sourceIndex\":5059,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شارۆمەندی، ئەو پەیمانە دەستوورییە بنەڕەتییەیە کە مەرجەکانی ژیانی ئازاد و شکۆمەندانە لە ناو خاکی کوردستاندا دیاری دەکات. ئەم چەمکە بناغەی گشت ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان و سەرچاوەی خۆشبژێویی گشتییە. شارۆمەندی لەم دەستوورەدا وەک گرێبەستێکی پیرۆز دەبینرێت؛ تێیدا دەوڵەت گەرەنتیی ئاسایش و شکۆی تاک دەکات و شارۆمەندیش بە وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت نەتەوەیی و دەسەڵاتی نیشتمانی پابەند دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندی، ئەو پەیمانە دەستوورییە بنەڕەتییەیە کە مەرجەکانی ژیانی ئازاد و شکۆمەندانە لە ناو خاکی کوردستاندا دیاری دەکات. ئەم چەمکە بناغەی گشت ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان و سەرچاوەی خۆشبژێویی گشتییە. شارۆمەندی لەم دەستوورەدا وەک گرێبەستێکی پیرۆز دەبینرێت؛ تێیدا دەوڵەت گەرەنتیی ئاسایش و شکۆی تاک دەکات و شارۆمەندیش بە وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت نەتەوەیی و دەسەڵاتی نیشتمانی پابەند دەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5058\"},{\"id\":\"p5060\",\"sourceIndex\":5060,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شارۆمەندیی کوردستانی\",\"runs\":[{\"text\":\"شارۆمەندیی کوردستانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5061\",\"sourceIndex\":5061,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Kurdistani Citizenship\",\"runs\":[{\"text\":\" \"},{\"text\":\"Kurdistani\"},{\"text\":\" Citizenship\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5060\"},{\"id\":\"p5062\",\"sourceIndex\":5062,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە چەمکێکی گشتگیر و نیشتمانییە کە کۆی کوردان و ناکوردانی نیشتەجێی کوردستان لە یەک جەستەی قانوونییدا یەکدەخات. شارۆمەندیی کوردستانی گەرەنتیی ئەوە دەکات کە گشت دانیشتووان بەبێ جیاوازیی لە ڕەچەڵەک، نەژاد، یان باوەڕ، لەبەردەم قانووندا یەکسانیی ڕەهایان هەبێت. ئەم پلەیە لەسەر بنەمای وارپارێزیی و وەفاداری بۆ خاکی نیشتمان دادەمەزرێت، بە جۆرێک کە فرەڕەنگیی پێکهێنەرانی نەتەوەی کورد و وڵاتی کوردستان ببێتە هێزێک بۆ یەکپارچەیی کۆمار نەک پەرتەوازەیی نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە چەمکێکی گشتگیر و نیشتمانییە کە کۆی کوردان و ناکوردانی نیشتەجێی کوردستان لە یەک جەستەی قانوونییدا یەکدەخات. شارۆمەندیی کوردستانی گەرەنتیی ئەوە دەکات کە گشت \"},{\"text\":\"دانیشتووان بەبێ جیاوازیی لە ڕەچەڵەک، نەژاد، یان باوەڕ، لەبەردەم قانووندا یەکسانیی ڕەهایان هەبێت. ئەم پلەیە لەسەر بنەمای وارپارێزیی\"},{\"text\":\" و وەفاداری بۆ خاکی نیشتمان دادەمەزرێت، بە جۆرێک کە فرەڕەنگیی پێکهێنەرانی نەتەوەی کورد و وڵاتی کوردستان\"},{\"text\":\" ببێتە هێزێک بۆ یەکپارچەیی کۆمار نەک پەرتەوازەیی نەتەوەیی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5061\"},{\"id\":\"p5063\",\"sourceIndex\":5063,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شایستەسالاری\",\"runs\":[{\"text\":\"شایستەسالاری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5064\",\"sourceIndex\":5064,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Meritocracy\",\"runs\":[{\"text\":\" Meritocracy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5063\"},{\"id\":\"p5065\",\"sourceIndex\":5065,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شایستەسالاری، کۆڵەکەی پۆڵایینی هێزی دەوڵەت و تاقانە پێوەرە بۆ پێسپاردنی بەرپرسیارێتییە گشتییەکان. لێرەدا، دەسەڵات و پێگە تەنیا بەو کەسانە دەبەخشرێ کە خاوەنی لێهاتوویی زانستی، توانای کرداریی و ئەزموونی و پاکڕەوشتیی سەلمێندراون. شایستەسالاری وەک دژە-تەنی جەردەسالاری کار دەکات؛ ڕێگری دەکات لەوەی خزمخزمێنە و لایەنگیریی پارتایەتیی ببێتە هۆی داڕزانی دەزگاکانی دەوڵەت. ئەم بنەمایە گەرەنتی دەکات کە باشترین مێشکەکان لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستاندا بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"شایستەسالاری، کۆڵەکەی پۆڵایینی هێزی دەوڵەت و تاقانە پێوەرە بۆ پێسپاردنی بەرپرسیارێتییە گشتییەکان. لێرەدا، دەسەڵات و پێگە تەنیا بەو کەسانە دەبەخشر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"خاوەنی لێهاتوویی زانستی، توانای کرداریی و ئەزموونی و پاکڕەوشتیی سەلمێندراون. شایستەسالاری وەک دژە-تەنی جەردەسالاری\"},{\"text\":\" کار دەکات؛ ڕێگری دەکات لەوەی خزمخزمێنە و لایەنگیریی پارتایەتیی ببێتە هۆی داڕزانی دەزگاکانی دەوڵەت. ئەم بنەمایە گەرەنتی دەکات کە باشترین مێشکەکان لە ڕاژەی بەرژەوەندییە باڵاکانی کوردستاندا بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5064\"},{\"id\":\"p5066\",\"sourceIndex\":5066,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شکۆی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"شکۆی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5067\",\"sourceIndex\":5067,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Dignity\",\"runs\":[{\"text\":\" National Dignity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5066\"},{\"id\":\"p5068\",\"sourceIndex\":5068,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شکۆی نەتەوەیی، گەوهەری ڕەسەن و بێ سازانی بوونی کوردە وەک نەتەوەیەکی تامەزرۆی سەروەریی. ئەم شکۆیە لە دانەدواوەی هەر جۆرە ملکەچییەک بۆ داگیرکەر و پاراستنی سەربەخۆیی دەوڵەت و سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕیی کوردستاندا جێگیر دەبێت. شکۆی نەتەوەیی واتا گەڕانەوەی مرۆڤی کورد بۆ دۆخی «سوبێکتێکی مێژووساز» کە چیدی نایەوێت بە چاوی بێگانە پێناسەی خۆی بکات. پاراستنی ئەم شکۆیە ئەرکێکی دەستووریی باڵایە و بناغەی ورەی بەرگریی و شانازیی نەتەوەییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"شکۆی نەتەوەیی، گەوهەری ڕەسەن و بێ سازانی بوونی کوردە وەک نەتەوەیەکی تامەزرۆی سەروەریی. ئەم شکۆیە لە دانەدواوەی هەر جۆرە ملکەچییەک بۆ داگیرکەر و پاراستنی سەربەخۆیی دەوڵەت و سەربەخۆیی بڕیاری وارگێڕیی کوردستاندا جێگیر دەبێت. شکۆی نەتەوەیی واتا گەڕانەوەی مرۆڤی کورد بۆ دۆخی «سوبێکتێکی مێژووساز» کە چیدی نایەوێت بە چاوی بێگانە پێناسەی خۆی بکات. پاراستنی ئەم شکۆیە ئەرکێکی دەستووریی باڵایە و بناغەی ورەی بەرگریی و شانازیی نەتەوەییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5067\"},{\"id\":\"p5069\",\"sourceIndex\":5069,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شوناس\",\"runs\":[{\"text\":\"شوناس\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5070\",\"sourceIndex\":5070,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Identity\",\"runs\":[{\"text\":\" Identity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5069\"},{\"id\":\"p5071\",\"sourceIndex\":5071,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شوناس، ناسێنە و بوونایەتیی گەوهەریی نەتەوەی کوردە کە پەیوەندییە نەگۆڕەکانی نێوان نەتەوە، وارگە و مێژوو بەرجەستە دەکات. شوناس لەم دەستوورەدا وەک سەرچاوەی باڵای ڕەوایەتیی دەوڵەت دەناسرێت و دوو ڕەهەندی دانەبڕاوی هەیە:\",\"runs\":[{\"text\":\"شوناس، ناسێنە و بوونایەتیی گەوهەریی نەتەوەی کوردە کە پەیوەندییە نەگۆڕەکانی نێوان نەتەوە، وارگە و مێژوو بەرجەستە دەکات. شوناس لەم دەستوورەدا وەک سەرچاوەی باڵای ڕەوایەتیی دەوڵەت دەناسرێت و دوو ڕەهەندی دانەبڕاوی هەیە\"},{\"text\":\":\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5070\"},{\"id\":\"p5072\",\"sourceIndex\":5072,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کوردبوون: ڕەهەندە بوونناسانە و مێژووییەکەیە کە خودی کۆیی نەتەوەی کورد دەکات بە گەوهەری پێکهێنانی دەوڵەت کە ئەرکی پاراستنی سیستماتیکی سەربەخۆیی و سەروەریی لە ئەستۆ دەگرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردبوون: ڕەهەندە بوونناسانە و مێژووییەکەیە کە خودی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوەی کورد دەکات بە گەوهەری پێکهێنانی دەوڵەت کە ئەرکی پاراستنی سیستماتیکی سەربەخۆیی و سەروەریی لە ئەستۆ دەگرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5070\"},{\"id\":\"p5073\",\"sourceIndex\":5073,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کوردستانیبوون: هەر دوو ڕەهەندە وارپارێزیی نەتەوەیی و شارۆمێندێتی قانوونیی و وارگێڕییەکەیە کە یەکسانیی گشت شارۆمەندان لە بواری خاوەندارێتی لە وارگەی نەتەوەیی و هەروەها لە ماف و ئەرکەکاندا مسۆگەر دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیبوون\"},{\"text\":\": هەر دوو ڕەهەندە وارپارێزیی نەتەوەیی و شارۆمێندێتی قانوونیی و وارگێڕییەکەیە کە یەکسانیی گشت شارۆمەندان لە بواری خاوەندارێتی\"},{\"text\":\" لە وارگەی نەتەوەیی و هەروەها لە ماف و ئەرکەکاندا مسۆگەر دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5070\"},{\"id\":\"p5074\",\"sourceIndex\":5074,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی ئەم شوناسەکە ژێخانی ناسنامەی نەتەوەییە لەبەرامبەر هەموو هەوڵێکی هەڵوەشێنەرانە یان توانەوەی نەتەوەیی و کولتووری.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی ئەم شوناسەکە ژێخانی ناسنامەی نەتەوەییە لەبەرامبەر هەموو هەوڵێکی هەڵوەشێنەرانە یان توانەوەی نەتەوەیی و کولتووری\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5070\"},{\"id\":\"p5075\",\"sourceIndex\":5075,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی\",\"runs\":[{\"text\":\"شوناسی نیشتمانیی دیجیتاڵی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5076\",\"sourceIndex\":5076,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Digital Identity\",\"runs\":[{\"text\":\" National Digital Identity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5075\"},{\"id\":\"p5077\",\"sourceIndex\":5077,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە دەرکەوتەی نوێی دەوڵەتدارییە لە سەردەمی تەکنەلۆژیای دیجیتاڵدا. شوناسی دیجیتاڵ KN-ID بناغەی کەسایەتیی قانوونیی شارۆمەندە لە وارگەی ئەلیکترۆنییدا. دەوڵەت لە ڕێگەی دەوڵەتی ژیرەوە ئەرکدارە بە پاراستنی ئەم شوناسە لە هەر جۆرە دزەکردن یان شێواندنێک. ئەم شوناسە کلیلی دەستگەیشتنی پارێزراوی شارۆمەندانە بە ڕاژە گشتییەکان و گەرەنتیی ئەوەیە کە نەتەوە لە شۆڕشی دیجیتاڵیدا خاوەن پێگەیەکی سەربەخۆ و سەروەر دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە دەرکەوتەی نوێی دەوڵەتدارییە لە سەردەمی تەکنەلۆژیای دیجیتاڵدا. شوناسی دیجیتاڵ\"},{\"text\":\" KN-ID \"},{\"text\":\"بناغەی کەسایەتیی قانوونیی شارۆمەندە لە وارگەی ئەلیکترۆنییدا. دەوڵەت لە ڕێگەی دەوڵەتی ژیرەوە ئەرکدارە بە پاراستنی ئەم شوناسە لە هەر جۆرە دزەکردن یان شێواندنێک. ئەم شوناسە کلیلی دەستگەیشتنی پارێزراوی شارۆمەندانە بە ڕاژە گشتییەکان و گەرەنتیی ئەوەیە کە نەتەوە لە شۆڕشی دیجیتاڵیدا خاوەن پێگەیەکی سەربەخۆ و سەروەر دەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5076\"},{\"id\":\"p5078\",\"sourceIndex\":5078,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ناکوردان\",\"runs\":[{\"text\":\"شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ناکوردان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5079\",\"sourceIndex\":5079,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Cultural and Linguistic Identity of Non-Kurds\",\"runs\":[{\"text\":\" Cultural and Linguistic Identity of Non-Kurds\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5078\"},{\"id\":\"p5080\",\"sourceIndex\":5080,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کۆماری کوردستان، وەک نیشانەی شکۆ و دادپەروەریی، پاراستنی شوناسی کولتووری و زمانیی گشت پێکهاتە نەکوردەکانی کوردستان بە ئەرکی دەستووریی خۆی دەزانێت. ئەم مافە گەرەنتیی ئەوە دەکات کە کوردستان ببێتە لانکەیەک بۆ گەشەی هەمووان، بەو مەرجە ڕەهایەی کە ئەم پاراستنە نەبێتە هۆی لاوازکردنی وەفاداری بۆ دەوڵەت یان پێکدادان لەگەڵ سەروەریی نەتەوەیی کوردستاندا. ئەمە بنەمای یەکپارچەیی نەتەوەییە لە چوارچێوەی فرەڕەنگیدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان، وەک نیشانەی شکۆ و دادپەروەریی، پاراستنی شوناسی کولتووری و زمانیی گشت پێکهاتە نەکوردەکانی کوردستان بە ئەرکی دەستووریی خۆی دەزانێت. ئەم مافە گەرەنتیی ئەوە دەکات کە کوردستان ببێتە لانکەیەک بۆ گەشەی هەمووان، بەو مەرجە ڕەهایەی کە ئەم پاراستنە نەبێتە هۆی لاوازکردنی وەفاداری بۆ دەوڵەت یان پێکدادان لەگەڵ سەروەریی نەتەوەیی کوردستاندا. ئەمە بنەمای یەکپارچەیی نەتەوەییە لە چوارچێوەی فرەڕەنگیدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5079\"},{\"id\":\"p5081\",\"sourceIndex\":5081,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"شارستانییەت\",\"runs\":[{\"text\":\"شارستانییەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5053\"},{\"id\":\"p5082\",\"sourceIndex\":5082,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Civilization\",\"runs\":[{\"text\":\" Civilization\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5081\"},{\"id\":\"p5083\",\"sourceIndex\":5083,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"شارستانییەت، پڕۆسەی مێژوویی درێژەدارییەتی دروستبوونی ژیریی و کەسایەتیی کۆیی و نواندنی ویستی نەتەوەیی کوردە لەسەر هێڵی شوێن-کات. کورد پاشماگگری ڕەسەنی ئەو شارستانییەتە دێرینانەیە (وەک هوریی، گوتی، سومەر، میدی، پارت، ساسانی و هتد) کە یەکەم جار بناغەی ئاوەزی دەوڵەت و قانوونیان لە وڵاتی مێژووی و ئێستایی نەتەوەی کورد دانا. شارستانییەت لێرەدا زۆر زیاتر لە ڕابردوو و یادەوەریی کۆیی لە مێژوو و کولتور و ژیاریی خۆیەتی، هەروەها ئامرازێکـە بۆ نواندنی ویستمەندیی لە جیهاندا و داڕشتنی پاشەڕۆژێکی پێشکەوتوو و ئەو پڕۆسە مەزنە مێژوویی و ئەقڵانییەی کە تێیدا نەتەوەی کورد لە دۆخی پەرتەوازەیی و ژێردەستەیی دەردەچێت و بەرەو قۆناغێکی باڵاتر لە ژیریی کۆیی و ڕێکخستنی نیشتمانی هەنگاو دەنێت. شارستانییەتی کورد وزەیەکی زیندووی ژیرییە کە لە \\\"ویستمەندیی نەتەوە بۆ ژیان\\\" سەرچاوە دەگرێت؛ ژیانێک کە تێیدا کورد چیدی نێچیری ڕووداوەکان و هەڕەشە دەرەکییەکان نین، بەڵکو دەبێتە بکەر و بونیادنەری چارەنووسی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"شارستانییەت، پڕۆسەی مێژوویی درێژەدارییەتی دروستبوونی ژیریی و کەسایەتیی کۆیی و نواندنی ویستی نەتەوەیی کوردە لەسەر هێڵی شوێن-کات. کورد پاشماگگری ڕەسەنی ئەو شارستانییەتە دێرینانەیە (وەک هوریی، گوتی، سومەر، میدی، پارت، ساسانی و هتد) کە یەکەم جار بناغەی ئاوەزی دەوڵەت و قانوونیان لە وڵاتی مێژووی و ئێستایی نەتەوەی کورد دانا. شارستانییەت لێرەدا زۆر زیاتر لە ڕابردوو و یادەوەریی کۆیی لە مێژوو و کولتور و ژیاریی خۆیەتی، هەروەها ئامرازێکـە بۆ نواندنی ویستمەندیی لە جیهاندا و داڕشتنی پاشەڕۆژێکی پێشکەوتوو و ئەو پڕۆسە مەزنە مێژوویی و ئەقڵانییەی کە تێیدا نەتەوەی کورد لە دۆخی \"},{\"text\":\"پەرتەوازەیی و ژێردەستەیی دەردەچێت و بەرەو قۆناغێکی باڵاتر لە ژیریی کۆیی و ڕێکخستنی نیشتمانی هەنگاو دەنێت. شارستانییەتی کورد وزەیەکی زیندووی ژیرییە کە لە \\\"ویستمەندیی نەتەوە بۆ ژیان\\\" سەرچاوە دەگرێت؛ ژیانێک کە تێیدا کورد چیدی نێچیری ڕووداوەکان و هەڕەشە دەرەکییەکان نین، بەڵکو دەبێتە بکەر و بونیادنەری چارەنووسی خۆی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5082\"},{\"id\":\"p5084\",\"sourceIndex\":5084,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"دەرچوون لە دۆخی هەڕەشەی بوونیایەتی، کە هەمیشە وەک سێبەرێکی مەترسیدار لەسەر ئەم نەتەوەیە هەبووە، تەنیا لە ڕێگەی بونیادنانی شارستانییەتێکی دەوڵەت-تەوەرەوە دەستەبەر دەبێت. شارستانییەت لە دەستووردا ئەو قەڵغانە پۆڵاینەیە کە نەتەوە لە فەوتان و توانەوە دەپارێزێت. ئەگەر شارستانییەتی مۆدێرنی ڕۆژئاوایی توانیویەتی لە ڕێگەی زانست و دامەزراوەی بەهێزەوە پێگەی خۆی بسەلمێنێت، ئەوا کوردستان وەک شارستانییەتێکی مێژوویی، پێویستە ڕەسەنایەتیی باوانی خۆی لەگەڵ مۆدێرنیتەی جیهانی ئازاد تێکەڵ بکات بۆ ئەوەی \\\"دەوڵەتی ژیاریی\\\" پێ بونیاد بنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەرچوون لە دۆخی هەڕەشەی بوونیایەتی، کە هەمیشە وەک سێبەرێکی مەترسیدار لەسەر ئەم نەتەوەیە هەبووە، تەنیا لە ڕێگەی بونیادنانی شارستانییەتێکی دەوڵەت-تەوەرەوە دەستەبەر دەبێت. شارستانییەت لە دەستووردا ئەو قەڵغانە پۆڵاینەیە کە نەتەوە لە فەوتان و توانەوە دەپارێزێت. ئەگەر شارستانییەتی مۆدێرنی ڕۆژئاوایی توانیویەتی لە ڕێگەی زانست و دامەزراوەی بەهێزەوە پێگەی خۆی بسەلمێنێت، ئەوا کوردستان وەک شارستانییەتێکی مێژوویی، پێویستە ڕەسەنایەتیی باوانی خۆی لەگەڵ مۆدێرنیتەی جیهانی ئازاد تێکەڵ بکات بۆ ئەوەی \\\"دەوڵەتی ژیاریی\\\" پێ بونیاد بنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5082\"},{\"id\":\"p5085\",\"sourceIndex\":5085,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم شارستانییەتە نوێیە، گەشەیەکی مرۆیی باڵایە کە تێیدا ژیریی کورد لە ئاستی جیهانی پاشڤەڕوویی بەرز دەبێتەوە بۆ ئاستی باڵای مۆدێرنیزم وەک ژینگەی بەرهەمهێنانی فەلسەفە، زانست و تەکنۆلۆژیا. دامەزراندنی کۆماری کوردستان و داڕشتنی ئەم دەستوورە، لوتکەی ئەو گەشە مرۆییەیە؛ چونکە لێرەدا \\\"ژیریی کۆیی باوان\\\" دەگۆڕێت بۆ \\\"قانوونی وڵات\\\" و ویستمەندیی کورد دەگۆڕێت بۆ تاقە سەرچاوەی دەسەڵات. شارستانییەت لە دەستووردا، گەیشتنە بەو قۆناغەی کە تێیدا کورد وەک یەکەیەکی خاوەن شکۆ، بەسەر خاک و چارەنووسی خۆیدا خاوەن سەروەریی و بڕیار بێت. ئەمە ئەو ژیانەوەیەیە کە بەرهەمی ژیریی کۆییە و دەوڵەت وەک جەستە و شارستانییەتیش وەک ڕۆحی ئەو سەروەرییە دەبینێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم شارستانییەتە نوێیە، گەشەیەکی مرۆیی باڵایە کە تێیدا ژیریی کورد لە ئاستی جیهانی پاشڤەڕوویی بەرز دەبێتەوە بۆ ئاستی باڵای مۆدێرنیزم وەک ژینگەی بەرهەمهێنانی فەلسەفە، زانست و تەکنۆلۆژیا. دامەزراندنی کۆماری کوردستان و داڕشتنی ئەم دەستوورە، لوتکەی ئەو گەشە مرۆییەیە؛ چونکە لێرەدا \\\"ژیریی کۆیی باوان\\\" دەگۆڕێت بۆ \\\"قانوونی وڵات\\\" و ویستمەندیی کورد دەگۆڕێت بۆ تاقە سەرچاوەی دەسەڵات. شارستانییەت لە دەستووردا، گەیشتنە بەو قۆناغەی کە تێیدا کورد وەک یەکەیەکی خاوەن شکۆ، بەسەر خاک و چارەنووسی خۆیدا خاوەن سەروەریی و بڕیار بێت. ئەمە ئەو ژیانەوەیەیە کە بەرهەمی ژیریی کۆییە و دەوڵەت وەک جەستە و شارستانییەتیش وەک ڕۆحی ئەو سەروەرییە دەبینێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5082\"},{\"id\":\"p5086\",\"sourceIndex\":5086,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ف\",\"runs\":[{\"text\":\"ف\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5087\",\"sourceIndex\":5087,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\",\"runs\":[{\"text\":\"فەرماندەیی ئەلیکترۆنیی ئارتەش\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5088\",\"sourceIndex\":5088,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Electronic Command of the Army\",\"runs\":[{\"text\":\" Electronic Command of the Army\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5087\"},{\"id\":\"p5089\",\"sourceIndex\":5089,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم فەرماندەییە، قەڵغانی دیجیتاڵیی نیشتمان و هێزی نوخبەی کۆمارە لە وارگەی ئەلیکترۆنییدا. ئەرکی ئەم یەکەیە هەم پاراستنی تۆڕەکان، و هەم بەرجەستەکردنی سەروەریی نەتەوەییە لە گۆڕەپانی پێنجەمی جەنگـدا. لێرەدا، فەرماندەیی ئەلیکترۆنی وەک شمشێری ئاوەزمەندی نەتەوە کار بۆ پووچەڵکردنەوەی پێشوەختەی هەر هەڕەشەیەک دەکات کە ئامانجی پەکخستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی دەوڵەتی ژیر بێت. ئەمە نیشانەی بنیاتنانی سوپای کوردستانە بە هێزێکی تەکنەلۆژیی پێشەنگ کە توانای پاراستنی واری لە هەردوو ڕەهەندی فیزیکی و دیجیتاڵدا هەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم فەرماندەییە، قەڵغانی دیجیتاڵیی نیشتمان و هێزی نوخبەی کۆمارە لە وارگەی ئەلیکترۆنییدا. ئەرکی ئەم یەکەیە هەم پاراستنی تۆڕەکان، و هەم بەرجەستەکردنی سەروەریی نەتەوەییە لە گۆڕەپانی پێنجەمی جەنگـدا. لێرەدا، فەرماندەیی ئەلیکترۆنی وەک شمشێری ئاوەزمەندی نەتەوە کار بۆ پووچەڵکردنەوەی پێشوەختەی هەر هەڕەشەیەک دەکات کە ئامانجی پەکخستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی دەوڵەتی ژیر بێت. ئەمە نیشانەی بنیاتنانی سوپای کوردستانە \"},{\"text\":\"بە هێزێکی تەکنەلۆژیی پێشەنگ کە توانای پاراستنی واری لە هەردوو ڕەهەندی فیزیکی و دیجیتاڵدا هەیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5088\"},{\"id\":\"p5090\",\"sourceIndex\":5090,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فەرمیبوونی زمانی کوردی\",\"runs\":[{\"text\":\"فەرمیبوونی زمانی کوردی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5091\",\"sourceIndex\":5091,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Official Status of Kurdish Language\",\"runs\":[{\"text\":\" Official Status of Kurdish Language\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5090\"},{\"id\":\"p5092\",\"sourceIndex\":5092,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"فەرمیبوونی زمان، فەرمانێکی دەستووریی پیرۆزە بۆ چەسپاندنی سەروەریی زمانی بەسەر تەواوی دامەزراوەکانی دەوڵەتدا. زمانی کوردی سەرەڕای ئەوە ئامرازێکی ئاخاوتنە، بەڵکوو ژینگەی پەیدابوونی بوونایەتی و بنچینەی شوناس و پاسەوانی یادەوەریی کۆیی هەزاران ساڵەی کوردە. فەرمییەتی زمانی کوردی واتا گێڕانەوەی شکۆ بۆ ئەو زمانەی کە داگیرکەران هەوڵی سڕینەوەیان داوە. دەوڵەت پابەندە بەوەی کە زمانی کوردی لە گشت ئاستەکانی پەروەردە، دادوەری و ڕایەداریدا وەک زمانی تاقانە و باڵادەست ڕایی بکات، تاوەکوو پڕۆسەی تێگەیشتنی نەتەوەیی لە یەک سەرچاوەی ڕەسەنەوە ئاڕاستە بکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"فەرمیبوونی زمان، فەرمانێکی دەستووریی پیرۆزە بۆ چەسپاندنی سەروەریی زمانی بەسەر تەواوی دامەزراوەکانی دەوڵەتدا. زمانی کوردی سەرەڕای ئەوە ئامرازێکی ئاخاوتنە، بەڵکوو ژینگەی پەیدابوونی بوونایەتی و بنچینەی شوناس و پاسەوانی یادەوەریی کۆیی هەزاران ساڵەی کوردە. فەرمییەتی زمانی کوردی واتا گێڕانەوەی شکۆ بۆ ئەو زمانەی کە داگیرکەران هەوڵی سڕینەوەیان داوە. دەوڵەت پابەندە بەوەی کە زمانی کوردی لە گشت ئاستەکانی پەروەردە، دادوەری و ڕایەداریدا وەک زمانی تاقانە و باڵادەست ڕایی بکات، تاوەکوو پڕۆسەی تێگەیشتنی نەتەوەیی لە یەک سەرچاوەی ڕەسەنەوە ئاڕاستە بکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5091\"},{\"id\":\"p5093\",\"sourceIndex\":5093,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فەلسەفەی وارگێڕی\",\"runs\":[{\"text\":\"فەلسەفەی وارگێڕی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5094\",\"sourceIndex\":5094,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Philosophy of Governance / Administration\",\"runs\":[{\"text\":\" Philosophy of Governance / Administration\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5093\"},{\"id\":\"p5095\",\"sourceIndex\":5095,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم فەلسەفەیە، ئاوەزی بڕیارسازیی دەوڵەتی کوردستانە کە تێیدا ویستی نەتەوە دەگۆڕێت بۆ ستراتیژیی کارا بۆ بەڕێوەبردنی وڵات. فەلسەفەی وارگێڕی لە کوردستان لەسەر بنەمای هێز و دادپەروەری دادەمەزرێت؛ ئامانجی تاقانەی گۆڕینی کوردستانە لە ئۆبژەیەکی پاسیڤەوە بۆ سوبێکتێکی مێژووسازی سەربەخۆ. ئەم فەلسەفەیە ڕێگری دەکات لەوەی کە دەسەڵاتداریی ببێتە ئامرازی بەرژەوەندیی کەسی، بەڵکوو دەیکاتە ئامرازی پاراستنی وار و سەروەریی و بەدیهێنانی مانەوەی شکۆمەندانە بۆ نەوەکانی ئێستا و داهاتوو.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم فەلسەفەیە، ئاوەزی بڕیارسازیی دەوڵەتی کوردستانە کە تێیدا ویستی نەتەوە دەگۆڕێت بۆ ستراتیژیی کارا بۆ بەڕێوەبردنی وڵات. فەلسەفەی وارگێڕی لە کوردستان لەسەر بنەمای هێز و دادپەروەری دادەمەزرێت؛ ئامانجی تاقانەی گۆڕینی کوردستانە لە ئۆبژەیەکی پاسیڤەوە بۆ سوبێکتێکی مێژووسازی سەربەخۆ. ئەم فەلسەفەیە ڕێگری دەکات لەوەی کە دەسەڵاتداریی ببێتە ئامرازی بەرژەوەندیی کەسی، بەڵکوو دەیکاتە ئامرازی پاراستنی وار و سەروەریی و بەدیهێنانی مانەوەی شکۆمەندانە بۆ نەوەکانی ئێستا و داهاتوو\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5094\"},{\"id\":\"p5096\",\"sourceIndex\":5096,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فرەیی / فراوانی\",\"runs\":[{\"text\":\"فرەیی / فراوانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5097\",\"sourceIndex\":5097,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Pluralism / Diversity\",\"runs\":[{\"text\":\" Pluralism / Diversity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5096\"},{\"id\":\"p5098\",\"sourceIndex\":5098,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"فرەیی لەم دەستوورەدا نەک وەک هۆکاری لاوازی، بەڵکوو وەک کانیی هێزی نەتەوەیی دەبینرێت. بریتییە لە داننان بە فرەڕەنگیی پێکهاتە کولتووری و ئایینییەکانی نێوخۆی کوردستان لە ژێر یەک سەیواندا کە ئەویش کوردستانیبوونـە. ئەم چەمکە گەرەنتی دەکات کە یەکێتیی نەتەوەیی لەسەر بنەمای یەکسانیی قانوونی و ڕێزگرتنی دوولایەنە بێت. فرەیی واتا دانەدواوەی هەر جۆرە قۆرخکارییەکی ناسنامەیی و بونیادنانی کۆمەڵگەیەک کە تێیدا گشت جیاوازییەکان لە ڕاژەی بەهێزکردنی یەکپارچەیی کۆماردا بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"فرەیی\"},{\"text\":\" لەم دەستوورەدا نەک وەک هۆکاری لاوازی، بەڵکوو وەک کانیی هێزی نەتەوەیی دەبینرێت. بریتییە لە داننان بە فرەڕەنگیی پێکهاتە کولتووری و ئایینییەکانی نێوخۆی کوردستان لە ژێر یەک سەیواندا کە ئەویش کوردستانیبوونـە. ئەم چەمکە گەرەنتی دەکات کە یەکێتیی نەتەوەیی لەسەر بنەمای یەکسانیی قانوونی و ڕێزگرتنی دوولایەنە بێت. فرەیی واتا دانەدواوەی هەر جۆرە قۆرخکارییەکی ناسنامەیی و بونیادنانی کۆمەڵگەیەک کە تێیدا گشت جیاوازییەکان لە ڕاژەی بەهێزکردنی یەکپارچەیی کۆماردا بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5097\"},{\"id\":\"p5099\",\"sourceIndex\":5099,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت\",\"runs\":[{\"text\":\"فۆڕمی کۆماریی دەوڵەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5100\",\"sourceIndex\":5100,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Republican Form of State\",\"runs\":[{\"text\":\" Republican Form of State\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5099\"},{\"id\":\"p5101\",\"sourceIndex\":5101,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"فۆڕمی کۆماری، دەرکەوتن و نواندنی باڵای ویستی گشتی و تاکە فۆڕمی ڕەوای دەسەڵاتدارییە کە تێیدا سەروەریی مڵکی ڕەسەنی نەتەوەی کوردە. ئەم فۆڕمە وەک بەندێکی نەگۆڕ جێگیر کراوە تاوەکوو ڕێگری بکات لە هەر جۆرە گەڕانەوەیەک بۆ دەسەڵاتی بنەماڵەیی یان تاکەکەسی. کۆمار واتا دەوڵەتێک کە بۆ ڕاژەی گشت شارۆمەندان دامەزراوە و تێیدا ڕەوایی دەسەڵات تەنیا لە سندووقی دەنگدان و پابەندبوون بە دەستوورەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی ئازادیی کوردە لە وڵاتی سەربەخۆی خۆی لە مێژووی مۆدێرندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"فۆڕمی کۆماری، دەرکەوتن و نواندنی باڵای ویستی گشتی و تاکە فۆڕمی ڕەوای دەسەڵاتدارییە کە تێیدا سەروەریی مڵکی ڕەسەنی نەتەوەی کوردە. ئەم فۆڕمە وەک بەندێکی نەگۆڕ جێگیر کراوە تاوەکوو ڕێگری بکات لە هەر جۆرە گەڕانەوەیەک بۆ دەسەڵاتی بنەماڵەیی یان تاکەکەسی. کۆمار واتا دەوڵەتێک کە بۆ ڕاژەی گشت شارۆمەندان دامەزراوە و تێیدا ڕەوایی دەسەڵات تەنیا لە سندووقی دەنگدان و پابەندبوون بە دەستوورەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی ئازادیی کوردە لە وڵاتی سەربەخۆی خۆی لە مێژووی مۆدێرندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5100\"},{\"id\":\"p5102\",\"sourceIndex\":5102,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"فۆڕمی خۆتۆمارکردنی هاووڵاتیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"فۆڕمی خۆتۆمارکردنی هاووڵاتیبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5086\"},{\"id\":\"p5103\",\"sourceIndex\":5103,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Citizenship Registration Form\",\"runs\":[{\"text\":\" Citizenship Registration Form\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5102\"},{\"id\":\"p5104\",\"sourceIndex\":5104,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم فۆڕمە، دەروازەی فەرمیی چوونەژوورەوەیە بۆ نێو جەستەی قانوونیی کۆماری کوردستان. پڕکردنەوەی ئەم فۆڕمە وەک ڕێکارێکی کارگێڕی، کردەیەکی ویستمەندانە و دانپێدانانە بە گەوهەری نەتەوەیی کورد و پژراندنی بێ مەرجی ئەو پەیمانە پیرۆزەیە کە لە دەستووردا لەگەڵ کورد وەک نەتەوە، کوردستان وەک وڵات و دەوڵەت وەک ڕۆحی نەتەوە بە بەرزایی دەگات. ئەمە ئەو ساتەوەختەیە کە تێیدا تاک شوناسی خۆی لەگەڵ شوناسی دەوڵەتدا یەک دەخات و دەبێتە هەڵگری ماف و ئەرکە نیشتمانییەکان لە ژێر چەتری سەروەریی کوردستاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم فۆڕمە، دەروازەی فەرمیی چوونەژوورەوەیە بۆ نێو جەستەی قانوونیی کۆماری کوردستان. پڕکردنەوەی ئەم فۆڕمە وەک ڕێکارێکی کارگێڕی، کردەیەکی ویستمەندانە و دانپێدانانە بە گەوهەری نەتەوەیی کورد و پژراندنی بێ مەرجی ئەو پەیمانە پیرۆزەیە کە لە دەستووردا لەگەڵ کورد وەک نەتەوە، کوردستان وەک وڵات و دەوڵەت وەک ڕۆحی نەتەوە بە بەرزایی دەگات. ئەمە ئەو ساتەوەختەیە کە تێیدا تاک شوناسی خۆی لەگەڵ شوناسی دەوڵەتدا یەک دەخات و دەبێتە هەڵگری ماف و ئەرکە نیشتمانییەکان لە ژێر چەتری سەروەریی کوردستاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5103\"},{\"id\":\"p5105\",\"sourceIndex\":5105,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ق\",\"runs\":[{\"text\":\"ق\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5106\",\"sourceIndex\":5106,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قانوون\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5107\",\"sourceIndex\":5107,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Law / Legislation\",\"runs\":[{\"text\":\" Law / Legislation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5106\"},{\"id\":\"p5108\",\"sourceIndex\":5108,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"قانوون لەم دەستوورەدا جیا لە کۆمەڵێک ڕێسای نووسراو، زایەڵەی ژیریی کۆیی مێژوویەکی درێز و بەرفراوانی نەتەوەی کوردە کە کراوەتە فەرمانی پابەندکەر بۆ ڕێکخستنی ژیانی بەکۆمەڵ کورد و کوردستانیان لە وڵاتی کوردستان. قانوون، ئامرازی پاراستنی وارگەی نەتەوەیی، سەروەریی دەوڵەتی کوردستان، هاووڵاتی و مافەکانی شارۆمەندە. هەر قانوونێک دەبێت هەمیشە وەک لقێک لە قەدی دەستوور بڕوێت و هەرگیز لە بنەما نەگۆڕەکانی دەوڵەتی کوردستان لانەدەن، چونکە ڕەوایەتیی قانوون لەوەوە سەرچاوە دەگرێ کە تا چەند ڕاژەی ئامانجە باڵاکانی کوردستان دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوون لەم دەستوورەدا جیا لە کۆمەڵێک ڕێسای نووسراو، زایەڵەی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" مێژوویەکی درێز و بەرفراوانی نەتەوەی کوردە کە کراوەتە فەرمانی پابەندکەر بۆ ڕێکخستنی ژیانی بەکۆمەڵ کورد و کوردستانیان لە وڵاتی کوردستان\"},{\"text\":\". قانوون، ئامرازی پاراستنی وارگەی نەتەوەیی، سەروەریی دەوڵەتی کوردستان، هاووڵاتی و مافەکانی شارۆمەندە. هەر قانوونێک دەبێت هەمیشە وەک لقێک لە قەدی دەستوور بڕوێت و هەرگیز لە بنەما نەگۆڕەکانی دەوڵەتی کوردستان لانەدەن، چونکە ڕەوایەتیی قانوون لەوەوە سەرچاوە دەگر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تا چەند ڕاژەی ئامانجە باڵاکانی کوردستان دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5107\"},{\"id\":\"p5109\",\"sourceIndex\":5109,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قانوونی بنچینەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوونی بنچینەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5110\",\"sourceIndex\":5110,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Fundamental Law\",\"runs\":[{\"text\":\" Fundamental Law\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5109\"},{\"id\":\"p5111\",\"sourceIndex\":5111,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە تایبەتمەندی فەرمیی دەستووری کۆماری کوردستانە؛ باڵاترین دەقی قانوونیی وڵاتە کە لە سەرووی هەموو دەسەڵات و ویستێکی کاتییەوە وەستاوە. قانوونی بنچینەیی پەیمانێکی بوونناسانەی نێوان نەتەوە و مێژووە، کە ڕەوایەتی بە بوونی دەوڵەت دەبەخشێت. لێرەدا، دەوڵەت بە هەموو دامەزراوەکانییەوە تەنیا ئافرێنراوی ئەم قانوونەیە و ئەرکی سەرەکیی پاراستنی فەرمانەکانی ئەم دەقە پیرۆزەیە وەک مەرجی مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە تایبەتمەندی فەرمیی دەستووری کۆماری کوردستانە؛ باڵاترین دەقی قانوونیی وڵاتە کە لە سەرووی هەموو دەسەڵات و ویستێکی کاتییەوە وەستاوە. قانوونی بنچینەیی\"},{\"text\":\" پەیمانێکی بوونناسانەی نێوان نەتەوە و مێژووە، کە ڕەوایەتی بە بوونی دەوڵەت دەبەخشێت. لێرەدا، دەوڵەت بە هەموو دامەزراوەکانییەوە تەنیا ئافرێنراوی ئەم قانوونەیە و ئەرکی سەرەکیی پاراستنی فەرمانەکانی ئەم دەقە پیرۆزەیە وەک مەرجی مانەوەی شکۆمەندانەی نەتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5110\"},{\"id\":\"p5112\",\"sourceIndex\":5112,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قانوونی نێوخۆیی\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوونی نێوخۆیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5113\",\"sourceIndex\":5113,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Law\",\"runs\":[{\"text\":\" National Law\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5112\"},{\"id\":\"p5114\",\"sourceIndex\":5114,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە هاوکێشەی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا، قانوونی نێوخۆیی کوردستان هەمیشە خاوەن باڵادەستیی ڕەهایە بەسەر هەر ڕێککەوتننامەیەکی دەرەکیدا. ئەم چەمکە وەک کەرەسەیەکی بەرگریی دەستووری کار دەکات بۆ ئەوەی گەرەنتیی ئەوە بدات کە سەروەریی بڕیاردانی کورد هەرگیز فیدای بەرژەوەندییە کاتییەکانی هێزە بێگانەکان ناکرێت. قانوونی نێوخۆیی واتا دەستووری نیشتمان دوا-بڕیاردەری بێ مەرجە لەسەر خاکی کوردستان.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە هاوکێشەی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا، قانوونی نێوخۆیی کوردستان هەمیشە خاوەن باڵادەستیی ڕەهایە بەسەر هەر ڕێککەوتننامەیەکی دەرەکیدا. ئەم چەمکە وەک کەرەسەیەکی بەرگریی دەستووری کار دەکات بۆ ئەوەی گەرەنتیی ئەوە بدات کە سەروەریی بڕیاردانی کورد هەرگیز فیدای بەرژەوەندییە کاتییەکانی هێزە بێگانەکان ناکرێت. قانوونی نێوخۆیی واتا دەستووری نیشتمان دوا-بڕیاردەری بێ مەرجە لەسەر خاکی کوردستان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5113\"},{\"id\":\"p5115\",\"sourceIndex\":5115,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قانوونمەندی\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوونمەندی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5116\",\"sourceIndex\":5116,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Legality\",\"runs\":[{\"text\":\" Legality\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5115\"},{\"id\":\"p5117\",\"sourceIndex\":5117,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"قانوونمەندی ئەو تایبەتمەندییە پیرۆزەیە کە دەستوور بە شێوەیەکی خۆساز و خۆسەرچاوە بە خۆی و بە دامەزراوە نەتەوەکانی دەبەخشێت. بەم پێیە، گشت ئەو دەزگا و ڕێکارە وارگێڕییانەی کە داگیرکەران بەسەر کوردستاندا سەپاندوویانە، بە ناقانوونیی هەژمار دەکرێن، چونکە ڕیشەیان لە ویستی نەتەوەی کورددا نییە. قانوونمەندی تەنیا لەو کردارانەدا بوونی هەیە کە لە ناو جەرگەی هاوئاگایی نەتەوەیی و خاوەن ڕەسانەیەتی و فەرمانەکانی ئەم دەستوورەوە سەرچاوەیان گرتبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوونمەندی ئەو تایبەتمەندییە پیرۆزەیە کە دەستوور بە شێوەیەکی خۆساز\"},{\"text\":\" و خۆسەرچاوە بە خۆی و بە دامەزراوە نەتەوەکانی دەبەخشێت. بەم پێیە، گشت ئەو دەزگا و ڕێکارە وارگێڕییانەی کە داگیرکەران بەسەر کوردستاندا سەپاندوویانە، بە ناقانوونیی هەژمار دەکرێن، چونکە ڕیشەیان لە ویستی نەتەوەی کورددا نییە. قانوونمەندی تەنیا لەو کردارانەدا بوونی هەیە کە لە ناو جەرگەی هاوئاگایی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" و خاوەن ڕەسانەیەتی و فەرمانەکانی ئەم دەستوورەوە سەرچاوەیان گرتبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5116\"},{\"id\":\"p5118\",\"sourceIndex\":5118,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قانوونسەروەر\",\"runs\":[{\"text\":\"قانوونسەروەر\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5119\",\"sourceIndex\":5119,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Rule of Law - Adjective\",\"runs\":[{\"text\":\" Rule of Law - Adjective\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5118\"},{\"id\":\"p5120\",\"sourceIndex\":5120,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە سیفەتێکی بنەڕەتیی دەوڵەتی کوردستانە؛ ئاماژەیە بۆ بنیاتنانی قەوارەیەکی هێزمەند کە تێیدا تەنیا قانوون باڵادەستە و هیچ پلە، پۆست، کەسایەتی یان بنەماڵەیەک لە سەرووی لێپرسینەوەوە نییە. دەوڵەتی قانوونسەروەر واتا کۆتاییهێنان بە دەسەڵاتی ئارەزوومەندانە و جێگیرکردنی دادپەروەریی وەک تاکە پێوەری بەڕێوەبردنی وڵات، تاوەکوو هەموو شارۆمەندان لە ژێر سێبەری یەکسانییەکی ڕاستەقینە قانوونیدا بژین.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە سیفەتێکی بنەڕەتیی دەوڵەتی کوردستانە؛ ئاماژەیە بۆ بنیاتنانی قەوارەیەکی هێزمەند کە تێیدا تەنیا قانوون باڵادەستە و هیچ پلە، پۆست، کەسایەتی یان بنەماڵەیەک لە سەرووی لێپرسینەوەوە نییە. دەوڵەتی قانوونسەروەر واتا کۆتاییهێنان بە دەسەڵاتی ئارەزوومەندانە و \"},{\"text\":\"جێگیرکردنی دادپەروەریی وەک تاکە پێوەری بەڕێوەبردنی وڵات، تاوەکوو هەموو شارۆمەندان لە ژێر سێبەری یەکسانییەکی ڕاستەقینە قانوونیدا بژین\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5119\"},{\"id\":\"p5121\",\"sourceIndex\":5121,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قەوقاز\",\"runs\":[{\"text\":\"قەوقاز\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5122\",\"sourceIndex\":5122,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Caucasus\",\"runs\":[{\"text\":\" Caucasus\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5121\"},{\"id\":\"p5123\",\"sourceIndex\":5123,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"قەوقاز یەکێکە لەو چوارچێوە جوگرافی و کەتوارسازێنەرانی نیشتمانی مێژوویی کورد؛ ئەو پانتاییە ستراتیژییەی باکووری کوردستانە کە گەواهی قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی باوانی نەتەوە و شارستانییەتی میدیا دەدات. لەم دەستوورەدا، قەوقاز نەک ناوێکی جوگرافی بەڵکوو بۆ کورد بەشێکە لە قووڵایی بوونناسانەی واری نەتەوەیی کە دەبێت وەک بەشێکی دانەبڕاو لە جەستەی کوردستان پارێزگاریی لێ بکرێت و لە یادەوەریی نەتەوەییدا بە زیندوویی بمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"قەوقاز یەکێکە لەو چوارچێوە جوگرافی و کەتوارسازێنەرانی نیشتمانی مێژوویی کورد؛ ئەو پانتاییە ستراتیژییەی باکووری کوردستانە کە گەواهی قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی باوانی نەتەوە و شارستانییەتی میدیا\"},{\"text\":\" دەدات. لەم دەستوورەدا، قەوقاز نەک ناوێکی جوگرافی بەڵکوو بۆ کورد بەشێکە لە قووڵایی بوونناسانەی واری نەتەوەیی کە دەبێت وەک بەشێکی دانەبڕاو لە جەستەی کوردستان پارێزگاریی لێ بکرێت و لە یادەوەریی نەتەوەییدا بە زیندوویی بمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5122\"},{\"id\":\"p5124\",\"sourceIndex\":5124,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قۆناغی ژێردەستی\",\"runs\":[{\"text\":\"قۆناغی ژێردەستی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5125\",\"sourceIndex\":5125,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Phase of Subservience\",\"runs\":[{\"text\":\" Phase of Subservience\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5124\"},{\"id\":\"p5126\",\"sourceIndex\":5126,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە ئەو دۆخە تاریک و نادەستوورییەیە کە تێیدا نەتەوەی کورد لەژێر زەبری داگیرکاریدا مافی بڕیاردان و سەروەریی لێ زەوت کراوە. دەستوور وەک ڕابەرێکی مێژوویی کار دەکات بۆ تێپەڕاندنی ئەم قۆناغە و پەرینەوە بەرەو کەتوارێکی نوێ کە تێیدا سەروەریی نەتەوەیی و سەربەخۆیی ڕەها دەبنە ڕاستییەکی حاشاهەڵنەگر. تێپەڕاندنی ژێردەستی واتا گەڕانەوەی نەتەوە بۆ دۆخی \\\"بوون-بۆ-خۆی\\\".\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە ئەو دۆخە تاریک و نادەستوورییەیە کە تێیدا نەتەوەی کورد لەژێر زەبری داگیرکاریدا مافی بڕیاردان و سەروەریی لێ زەوت کراوە. دەستوور وەک ڕابەرێکی مێژوویی کار دەکات بۆ تێپەڕاندنی ئەم قۆناغە و پەرینەوە بەرەو کەتوارێکی نوێ کە تێیدا سەروەریی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" و سەربەخۆیی ڕەها دەبنە ڕاستییەکی حاشاهەڵنەگر. تێپەڕاندنی ژێردەستی واتا گەڕانەوەی نەتەوە بۆ دۆخی \\\"بوون-بۆ-خۆی\"},{\"text\":\"\\\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5125\"},{\"id\":\"p5127\",\"sourceIndex\":5127,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"قووڵایی ستراتیژیی نەتەوە\",\"runs\":[{\"text\":\"قووڵایی ستراتیژیی نەتەوە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5105\"},{\"id\":\"p5128\",\"sourceIndex\":5128,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Strategic Depth of the Nation\",\"runs\":[{\"text\":\" Strategic Depth of the Nation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5127\"},{\"id\":\"p5129\",\"sourceIndex\":5129,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لەو هێزە مرۆیی، زانستی و وارگێڕییە گەورەیەی کە دیاسپۆرای کورد لە دەرەوەی سنوورە فیزیکییەکان پێک دەهێنێت. قووڵایی ستراتیژی واتا نەتەوەی کورد تەنیا لەناو خاکەکەیدا کورت نابێتەوە، بەڵکوو خاوەنی جەستەیەکی جیهانییە کە دەبێتە پشتیوانی سەرەکیی سەروەریی دەوڵەت و پارێزەری بەرژەوەندییە باڵاکان لە پایتەختەکانی جیهاندا. ئەم قووڵاییە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە نەتەوە هەرگیز جارێکی دیکە بێ پەنا و بێ دەنگ نەمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لەو هێزە مرۆیی، زانستی و وارگێڕییە گەورەیەی کە دیاسپۆرای کورد لە دەرەوەی سنوورە فیزیکییەکان پێک دەهێنێت. قووڵایی ستراتیژی واتا نەتەوەی کورد تەنیا لەناو خاکەکەیدا کورت نابێتەوە، بەڵکوو خاوەنی جەستەیەکی جیهانییە کە دەبێتە پشتیوانی سەرەکیی سەروەریی دەوڵەت و پارێزەری بەرژەوەندییە باڵاکان لە پایتەختەکانی جیهاندا. ئەم قووڵاییە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە نەتەوە هەرگیز جارێکی دیکە بێ پەنا و بێ دەنگ نەمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5128\"},{\"id\":\"p5131\",\"sourceIndex\":5131,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ک\",\"runs\":[{\"text\":\"ک\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5132\",\"sourceIndex\":5132,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کوردبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5133\",\"sourceIndex\":5133,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Being Kurd\",\"runs\":[{\"text\":\" Being Kurd\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5132\"},{\"id\":\"p5134\",\"sourceIndex\":5134,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کوردبوون، ژێرخانی بوونناسانەی هەستی نەتەوەیی و دەرخەری پەیوەندییەکی ڕەسەن و مێژوویی و ڕەچەڵەکمەندانەیە لەگەڵ نەتەوەی کورد. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لەو شوناسە گەوهەرییەی کە لە ڕێگەی خوێن، زمان و یادەوەریی مێژووییەوە دەگوێزرێتەوە و گرێدراوە بە خاک و وارگەی نەتەوەیی لە وەک ژینگەی پەیدابوون و ژیان و درێژەدارییەتی نەوەکان. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، کوردبوون سەرەڕای هەستێکی دەروونی بە بوونایەتی، هەروەها چوارچێوەیەکی واتایی و گیانەکیشە کە دەوڵەت ئەرکی پیرۆزی پاراستنی بە شێوازی دامەزراوەیی لە ئەستۆ دەگرێت، تاوەکوو ئەم ڕەسەنایەتییە لە ژێر زەبر و گوشارەکانی دەرەکی و هەوڵەکانی تواندنەوەدا بە پارێزراوی بمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردبوون، ژێرخانی بوونناسانەی هەستی نەتەوەیی و دەرخەری پەیوەندییەکی ڕەسەن و مێژوویی و ڕەچەڵەکمەندانەیە لەگەڵ نەتەوەی کورد. ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لەو شوناسە گەوهەرییەی کە لە ڕێگەی خوێن، زمان و یادەوەریی مێژووییەوە دەگوێزرێتەوە و گرێدراوە بە خاک و وارگەی نەتەوەیی لە وەک ژینگەی پەیدابوون و ژیان و درێژەدارییەتی نەوەکان. لە ڕوانگەی دەستوورییەوە، کوردبوون سەرەڕای هەستێکی دەروونی بە بوونایەتی، هەروەها چوارچێوەیەکی واتایی و گیانەکیشە کە دەوڵەت ئەرکی پیرۆزی پاراستنی بە شێوازی دامەزراوەیی لە ئەستۆ دەگرێت، تاوەکوو ئەم ڕەسەنایەتییە لە ژێر زەبر و گوشارەکانی دەرەکی و هەوڵەکانی تواندنەوەدا بە پارێزراوی بمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5133\"},{\"id\":\"p5135\",\"sourceIndex\":5135,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کوردستانیبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5136\",\"sourceIndex\":5136,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Kurdistani Identity\",\"runs\":[{\"text\":\" \"},{\"text\":\"Kurdistani\"},{\"text\":\" Identity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5135\"},{\"id\":\"p5137\",\"sourceIndex\":5137,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە، خاوەندارەتییەکی بنەڕەتی، دەوڵەتخوازانە و قانوونییە بە وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک وڵات و خاک. کوردستانیبوون هەروەها بناغەی دەستووریی شارۆمەندییە هەم بۆ هاوڵاتی و هەم بۆ شارۆمەند و مافی نیشتەجێبوون و ژیان لە سایەی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان لەسەر ئەم خاکە لە بەرامبەر ڕەسەنایەتی یان هەڵگرتنی ئەرک و بەرپرسیارەتی مسۆگەر دەکات. ئەم ناسنامەیە هەم پەیوەستە بە ڕەچەڵەک، و هەم پەیمانێکی وەفادارییە بۆ دەستوور و خاکی کوردستان وەک وڵات کە کورد و ناکوردانی نیشتەجێی وڵات لە یەک جەستەی قانوونییدا یەکدەخات، بە جۆرێک کە هەموان لە ماف و ئەرکە نیشتمانییەکاندا یەکسان بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە، خاوەندارەتییەکی بنەڕەتی، دەوڵەتخوازانە و قانوونییە بە وارگەی نەتەوەیی کوردستان وەک وڵات و خاک. کوردستانیبوون\"},{\"text\":\" هەروەها بناغەی دەستووریی شارۆمەندییە هەم بۆ هاوڵاتی و هەم بۆ شارۆمەند و مافی نیشتەجێبوون و ژیان لە سایەی سەروەریی دەوڵەتی کوردستان لەسەر ئەم خاکە لە بەرامبەر ڕەسەنایەتی یان هەڵگرتنی ئەرک و بەرپرسیارەتی مسۆگەر دەکات. ئەم ناسنامەیە هەم پەیوەستە بە ڕەچەڵەک، و هەم پەیمانێکی وەفادارییە بۆ دەستوور و خاکی کوردستان وەک وڵات کە کورد و ناکوردانی نیشتەجێی وڵات لە یەک جەستەی قانوونییدا یەکدەخات، بە جۆرێک کە هەموان لە ماف و ئەرکە نیشتمانییەکاندا یەکسان بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5136\"},{\"id\":\"p5138\",\"sourceIndex\":5138,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کوردستانیزم\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیزم\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5139\",\"sourceIndex\":5139,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Kurdistanism\",\"runs\":[{\"text\":\" \"},{\"text\":\"Kurdistanism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5138\"},{\"id\":\"p5140\",\"sourceIndex\":5140,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کوردستانیزم، دۆکترینی باڵای نەتەوەیی و گەوهەری بنەڕەتیی جیاوازیی نێوان کوردبوون و کوردستانیبوونە. ئەم فەلسەفەیە وەک بکەرێکی چالاک و ئاوەزێکی ستراتیژی کار دەکات بۆ بونیادنانی دەوڵەتێکی نەتەوەیی کە تێیدا ڕەسەنایەتیی کورد (کوردبوون) و خاوەندارییەتی دەوڵەتخوازانە لە کوردستان وەک وڵاتی نەتەوەی کورد و یەکسانیی شارۆمەندی (کوردستانیبوون) هاوسەنگ دەکرێن. کوردستانیزم ئەو ڕێبازە هزرییەیە کە ڕێگری دەکات لەوەی شوناسی نەتەوەیی ببێتە پاشکۆی ئایدیۆلۆژیا بێگانەکان و هەمیشە ئاوەزی وارگێڕیی-دەوڵەتی و بڕیارسازی لە ناو جەرگەی بەرژەوەندییەکانی کوردستاندا دەهێڵێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کوردستانیزم\"},{\"text\":\"، دۆکترینی باڵای نەتەوەیی و گەوهەری بنەڕەتیی جیاوازیی نێوان کوردبوون\"},{\"text\":\" و کوردستانیبوونە. ئەم فەلسەفەیە وەک بکەرێکی چالاک و ئاوەزێکی ستراتیژی کار دەکات بۆ بونیادنانی دەوڵەتێکی نەتەوەیی کە تێیدا ڕەسەنایەتیی کورد (کوردبوون) و خاوەندارییەتی دەوڵەتخوازانە لە کوردستان وەک وڵاتی نەتەوەی کورد و یەکسانیی شارۆمەندی (کوردستانیبوون) هاوسەنگ دەکرێن. کوردستانیزم ئەو ڕێبازە هزرییەیە کە ڕێگری دەکات لەوەی \"},{\"text\":\"شوناسی نەتەوەیی ببێتە پاشکۆی ئایدیۆلۆژیا بێگانەکان و هەمیشە ئاوەزی وارگێڕیی-دەوڵەتی و بڕیارسازی لە ناو جەرگەی بەرژەوەندییەکانی کوردستاندا دەهێڵێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5139\"},{\"id\":\"p5141\",\"sourceIndex\":5141,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کورد\",\"runs\":[{\"text\":\"کورد\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5142\",\"sourceIndex\":5142,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" The Kurd\",\"runs\":[{\"text\":\" The Kurd\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5141\"},{\"id\":\"p5143\",\"sourceIndex\":5143,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کورد، نەوەی ڕەسەنی ئەو کۆمەڵگا مرۆییە دێرینانەیە کە لە سەرەتای مێژووەوە لە شاخ و پێدەشتەکانی زاگرۆس، تورۆس، هەڵبورز، قەوقاز و پێدەشتەکانی چواردەوریان نیشتەجێ بوون و یەکەمین بناغەکانی شارستانییەتی مرۆییان داڕشتووە و لە گەشەیی مێژووییدا گەیاندوویانەتە ئەوەی کە ئەمڕۆ ناوی کوردستانە. لەم دەستوورەدا، کورد نەک وەک نەتەوەیەکی دوور لە شارستانییەت، بەڵکوو وەک نەتەوەیەکی دایک پێناسە دەکرێ کە خاوەنی ڕەسەن و هەردەمیی ئەم خاکەیە کە ژینگەی سەرهەڵدانی شارستانییەتە بنەڕەتییەکانی مرۆڤە. کورد پاشماگگری گشت ئەو شارستانییەتە شکۆمەندانەیەیە کە لە سەر خاکی کوردستان دامەزراون و ئەمڕۆ بە ویستێکی پۆڵایینەوە هاتووەتە گۆڕەپان تا سەروەریی ڕەهای خۆی بسەپێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کورد، نەوەی ڕەسەنی ئەو کۆمەڵگا مرۆییە دێرینانەیە کە لە سەرەتای مێژووەوە لە شاخ و پێدەشتەکانی زاگرۆس، تورۆس، هەڵبورز، قەوقاز و پێدەشتەکانی چواردەوریان نیشتەجێ بوون و یەکەمین بناغەکانی شارستانییەتی مرۆییان داڕشتووە و لە گەشەیی مێژووییدا گەیاندوویانەتە ئەوەی کە ئەمڕۆ ناوی کوردستانە. لەم دەستوورەدا، کورد نەک وەک نەتەوەیەکی دوور لە شارستانییەت، بەڵکوو وەک نەتەوەیەکی دایک پێناسە دەکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"خاوەنی ڕەسەن و هەردەمیی ئەم خاکەیە کە ژینگەی سەرهەڵدانی شارستانییەتە بنەڕەتییەکانی مرۆڤە. کورد پاشماگگری گشت ئەو شارستانییەتە شکۆمەندانەیەیە کە لە سەر خاکی کوردستان دامەزراون و ئەمڕۆ بە ویستێکی پۆڵایینەوە هاتووەتە گۆڕەپان تا سەروەریی ڕەهای خۆی بسەپێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5142\"},{\"id\":\"p5144\",\"sourceIndex\":5144,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کۆماری کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5145\",\"sourceIndex\":5145,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Republic of Kurdistan\",\"runs\":[{\"text\":\" Republic of Kurdistan\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5144\"},{\"id\":\"p5146\",\"sourceIndex\":5146,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کۆماری کوردستان، دەرکەوتن و نواندنی قانوونیی و مۆدێرنی ویستی نەتەوەی کوردە بۆ دەوڵەتداریی. ئەم کۆمارە، کە ریشەی دەگەڕێتەوە بۆ یەکەم کۆماری کوردستان بە سەرکردایەتی سمکۆی مەزن لە ١٩٢٢، دووهەم کۆماری کوردستان لە ئارارات لە ١٩٢٧ و سێهەم کۆماری کوردستان لە مەهاباد لە ١٩٤٦وەک دەوڵەتی نەتەوەیی، تاقانە چوارچێوەی ڕەوایە بۆ ژیانی بەختەوەریی هەموو کوردستانیانە. کۆمار وەک دەوڵەتێکی دیمۆکراتی ڕاستەقینە کار دەکات کە تێیدا دەسەڵاتداریی تەنیا لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و پاراستنی شکۆی مرۆڤی کورددایە و هیچ جۆرە زەبر و گوشارێکی داگیرکاری تێیدا ڕەوا نییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆماری کوردستان، دەرکەوتن و نواندنی قانوونیی و مۆدێرنی ویستی نەتەوەی کوردە بۆ دەوڵەتداریی. ئەم کۆمارە، کە ریشەی دەگەڕێتەوە بۆ یەکەم کۆماری کوردستان بە سەرکردایەتی سمکۆی مەزن لە ١٩٢٢، دووهەم کۆماری کوردستان لە ئارارات لە ١٩٢٧ و سێهەم کۆماری کوردستان لە مەهاباد لە ١٩٤٦وەک دەوڵەتی نەتەوەیی، تاقانە چوارچێوەی ڕەوایە بۆ ژیانی بەختەوەریی هەموو کوردستانیانە. کۆمار وەک دەوڵەتێکی دیمۆکراتی ڕاستەقینە کار دەکات کە تێیدا دەسەڵاتداریی تەنیا لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەیی و پاراستنی شکۆی مرۆڤی کورددایە و هیچ جۆرە زەبر و گوشارێکی داگیرکاری تێیدا ڕەوا نییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5145\"},{\"id\":\"p5147\",\"sourceIndex\":5147,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کرداریی کۆیی\",\"runs\":[{\"text\":\"کرداریی کۆیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5148\",\"sourceIndex\":5148,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Collective Agency\",\"runs\":[{\"text\":\" Collective Agency\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5147\"},{\"id\":\"p5149\",\"sourceIndex\":5149,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کرداریی کۆیی وەک بزوێنەرێکی بوونناسانەی مێژوویی (Ontological Historical Engine)، لە قووڵایی گێڕانەوەی هاوبەش و نواندنی هاوئاگایی نەتەوەیـی نەتەوەی کوردەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەم تەوژمە نیشانەی پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی (Organic Cohesion) قووڵە لە نێوان پێکهێنەرانی کۆمەڵگای کوردستاندا بە درێژایی کات، کە ستراکچەرێکی ناوەکیی تایبەت بە خودی کۆیی نەتەوە دروست دەکات. لە ڕووی سۆسیۆلۆژیای وارگێڕییەوە، ئەم دیاردەیە بەردی بناغەی گواستنەوەی ناسنامەیەکی کولتووریی-مێژووییە بۆ کەتوارێکی قانوونمەندانه و قانوونیی فەرمی.\",\"runs\":[{\"text\":\"کرداریی کۆیی وەک بزوێنەرێکی بوونناسانەی مێژوویی\"},{\"text\":\" (Ontological Historical Engine)\"},{\"text\":\"، لە قووڵایی گێڕانەوەی هاوبەش و نواندنی هاوئاگایی نەتەوەیـی نەتەوەی کوردەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەم تەوژمە نیشانەی پەیوەندییەکی ئۆرگانیکی\"},{\"text\":\" (Organic Cohesion) \"},{\"text\":\"قووڵە لە نێوان پێکهێنەرانی کۆمەڵگای کوردستاندا بە درێژایی کات، کە ستراکچەرێکی ناوەکیی تایبەت بە خودی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوە دروست دەکات. لە ڕووی سۆسیۆلۆژیای وارگێڕییەوە، ئەم \"},{\"text\":\"دیاردەیە بەردی بناغەی گواستنەوەی ناسنامەیەکی کولتووریی-مێژووییە بۆ کەتوارێکی قانوونمەندانه و قانوونیی فەرمی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5148\"},{\"id\":\"p5150\",\"sourceIndex\":5150,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە دیدگای قانوونمەندی-وارگێڕیی مۆدێرنەوە، کرداریی کۆیی بریتییە لە پڕۆسەی سیستماتیک و ناچاریی گواستنەوەی ئەم ویستە بوونناسانەیە بۆ ئاستێکی کردەیی، فەرمی و دامەزراوەیی لە چوارچێوەی دەوڵەتدا. ئەم کردارە بە شێوەیەکی یەکلایەنە و بێ مەرج، بناغەی ڕەوایەتیی دەسەڵاتداریی و سەرچاوەی قانوونی گشت دامەزراوەکانی کۆماری کوردستان پێکدەهێنێت، کە دەبنە جەستەی گیانەکی و واتایی نەتەوە. لە ڕووی قانوونییەوە، کرداریی کۆیی وەک بەدیهێنانی مافی ڕەهای نەتەوە بۆ نەتەوەسازیی دادەنرێت؛ بەو واتایەی کە نەتەوە بە شێوەیەکی سەربەخۆ، دەست دەکات بە بنیاتنانی پەرگاڵێکی وارگێڕیی کارا و قانوونسەروەر بۆ سەپاندنی سەروەریی نەتەوەی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە دیدگای قانوونمەندی-وارگێڕیی مۆدێرنەوە، کرداریی کۆیی\"},{\"text\":\" بریتییە لە پڕۆسەی سیستماتیک و ناچاریی گواستنەوەی ئەم ویستە بوونناسانەیە بۆ ئاستێکی کردەیی، فەرمی و دامەزراوەیی لە چوارچێوەی دەوڵەتدا. ئەم کردارە بە شێوەیەکی یەکلایەنە و بێ مەرج، بناغەی ڕەوایەتیی دەسەڵاتداریی و سەرچاوەی قانوونی گشت دامەزراوەکانی کۆماری کوردستان پێکدەهێنێت، کە دەبنە جەستەی گیانەکی و واتایی نەتەوە. لە ڕووی قانوونییەوە، کرداریی کۆیی وەک بەدیهێنانی مافی ڕەهای نەتەوە بۆ نەتەوەسازیی دادەنرێت؛ بەو واتایەی کە نەتەوە بە شێوەیەکی سەربەخۆ، دەست دەکات بە بنیاتنانی پەرگاڵێکی وارگێڕیی کارا و قانوونسەروەر بۆ سەپاندنی سەروەریی نەتەوەی خۆی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5148\"},{\"id\":\"p5151\",\"sourceIndex\":5151,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە سەرچاوەی نواندنی باڵادەستیی قانوونی ڕەبەقە بەسەر تەواوی وارگەی نەتەوەیی و گشت دانیشتواندا، و گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت ملکەچ بێت بۆ پاراستنی سەرەکیی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمانی و ئاسایشی گشتی و نەتەوەیی. چالاکیی گشت دەسەڵاتە باڵاکان (قانووندانان، ڕایەدار و دادوەریی) بەندە بە توانای نواندنی ئەم کردارە کۆییە، کە بە قانوون و ڕێکارە فەرمانگەییەکان ڕێکخراوە و تەنیا مەبەست لێی پاراستنی سەروەریی و ئازادیی و دابینکردنی خۆشبژێویی گشتییە. هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی یان بڕیارێکی فەرمانگەیی کە لە دەرەوەی ئەم چوارچێوە دەستوورییە و بێ ئاوەزی کۆیی کوردەوە سەرچاوە بگرێت، بە ناقانوونیی هەژمار دەکرێت و پێویستە ملکەچی لێپێچینەوە و قانوون بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە سەرچاوەی نواندنی باڵادەستیی قانوونی ڕەبەقە بەسەر تەواوی وارگەی نەتەوەیی و گشت دانیشتواندا، و گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت ملکەچ بێت بۆ پاراستنی سەرەکیی بەرژەوەندییە باڵاکانی نیشتمانی و ئاسایشی گشتی و نەتەوەیی. چالاکیی گشت دەسەڵاتە باڵاکان (قانووندانان، ڕایەدار و دادوەریی) بەندە بە توانای نواندنی ئەم کردارە کۆییە، کە بە قانوون و ڕێکارە فەرمانگەییەکان ڕێکخراوە و تەنیا مەبەست لێی پاراستنی سەروەریی و ئازادیی و دابینکردنی خۆشبژێویی گشتییە. هەر فۆڕمێکی دەسەڵاتداریی یان بڕیارێکی فەرمانگەیی کە لە دەرەوەی ئەم چوارچێوە دەستوورییە و بێ ئاوەزی کۆیی کوردەوە سەرچاوە بگرێت، بە ناقانوونیی هەژمار دەکرێت و پێویستە ملکەچی لێپێچینەوە و قانوون بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5148\"},{\"id\":\"p5152\",\"sourceIndex\":5152,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5153\",\"sourceIndex\":5153,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Supreme Independent Elections Commission\",\"runs\":[{\"text\":\" Supreme Independent Elections Commission\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5152\"},{\"id\":\"p5154\",\"sourceIndex\":5154,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، پاسەوانی پاکی و بێگەردیی ویستی نەتەوەی کوردە لە پڕۆسەی دیمۆکراسیدا. کۆمیسیۆن بە شێوەیەکی دەستووریی سەربەخۆیە و لەژێر هیچ جۆرە گوشارێکی دەسەڵاتی ڕایەدار یان پارتە وارگێڕییەکاندا نییە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە گەرەنتیی ئەوەیە کە دەنگی هەر شارۆمەندێک بە ڕاستگۆیی بگاتە ناوەندی بڕیار و سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەسەڵات هەمیشە بە بێگەردی بمێنێتەوە. ئەمە مەرجی سەرەکیی سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆمارییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، پاسەوانی پاکی و بێگەردیی ویستی نەتەوەی کوردە لە پڕۆسەی دیمۆکراسیدا. کۆمیسیۆن بە شێوەیەکی دەستووریی سەربەخۆیە و لەژێر هیچ جۆرە گوشارێکی دەسەڵاتی ڕایەدار یان پارتە وارگێڕییەکاندا نییە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە گەرەنتیی ئەوەیە کە دەنگی هەر شارۆمەندێک بە ڕاستگۆیی بگاتە ناوەندی بڕیار و سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەسەڵات هەمیشە بە بێگەردی بمێنێتەوە. ئەمە مەرجی سەرەکیی سەقامگیریی پەڕگاڵی کۆمارییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5153\"},{\"id\":\"p5155\",\"sourceIndex\":5155,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی باڵای ئابووریی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5156\",\"sourceIndex\":5156,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Supreme National Economic Council\",\"runs\":[{\"text\":\" Supreme National Economic Council\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5155\"},{\"id\":\"p5157\",\"sourceIndex\":5157,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم کۆڕە، ئاوەزی ستراتیژیی و ناوەندی بڕیارسازیی ئابووریی وڵاتە. ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە داڕشتنی وارگێڕییە دارایی و پیشەسازییەکان بە جۆرێک کە کوردستان لە بەرامبەر زەبرە دەرەکییەکاندا ببێتە قەڵغانێکی خۆڕاگر. دامەزراندنی ئەم کۆڕە بۆ مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و پاراستنی سامانی نەتەوەییە لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی بێگانە، تاوەکوو گەشەی وڵات هەمیشە لە ڕاژەی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیدا بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم کۆڕە، ئاوەزی ستراتیژیی و ناوەندی بڕیارسازیی ئابووریی وڵاتە. ئەرکی سەرەکیی بریتییە لە داڕشتنی وارگێڕییە دارایی و پیشەسازییەکان بە جۆرێک کە کوردستان لە بەرامبەر زەبرە \"},{\"text\":\"دەرەکییەکاندا ببێتە قەڵغانێکی خۆڕاگر. دامەزراندنی ئەم کۆڕە بۆ مسۆگەرکردنی سەربەخۆیی ئابووریی و پاراستنی سامانی نەتەوەییە لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی بێگانە، تاوەکوو گەشەی وڵات هەمیشە لە ڕاژەی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیدا بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5156\"},{\"id\":\"p5158\",\"sourceIndex\":5158,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کێڵگە و کشتوکاڵ\",\"runs\":[{\"text\":\"کێڵگە و کشتوکاڵ\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5159\",\"sourceIndex\":5159,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Agriculture\",\"runs\":[{\"text\":\" Agriculture\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5158\"},{\"id\":\"p5160\",\"sourceIndex\":5160,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کشتوکاڵ لەم دەستوورەدا کۆڵەکەیەکی گرینگی ئاسایشی خۆراکی و گەرەنتیی سەربەخۆیی وڵاتە. دەوڵەت کشتوکاڵ وەک جەستەی بەرهەمهێنەری پێداویستییە ژینەکییەکانی کوردستان دەبینێ کە دەبێت لە ڕێگەی تەکنەلۆژیای ژیرەوە مۆدێرنیزە بکرێت. پاراستنی کێڵگەکان و گەیشتن بە خۆبژێویی خۆراکی، ئەرکێکی دەستوورییە بۆ پووچەڵکردنەوەی هەر جۆرە گوشارێکی بێگانە کە بیەوێت بژێویی کورد وەک ئامرازی وارگێڕیی بەکاربهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کشتوکاڵ لەم دەستوورەدا کۆڵەکەیەکی گرینگی ئاسایشی خۆراکی و گەرەنتیی سەربەخۆیی وڵاتە. دەوڵەت کشتوکاڵ وەک جەستەی بەرهەمهێنەری پێداویستییە ژینەکییەکانی کوردستان دەبین\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەبێت لە ڕێگەی تەکنەلۆژیای ژیرەوە مۆدێرنیزە بکرێت. پاراستنی کێڵگەکان و گەیشتن بە خۆبژێویی خۆراکی، ئەرکێکی دەستوورییە بۆ پووچەڵکردنەوەی هەر جۆرە گوشارێکی بێگانە کە بیەوێت بژێویی کورد وەک ئامرازی وارگێڕیی بەکاربهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5159\"},{\"id\":\"p5161\",\"sourceIndex\":5161,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کەتواری ناوەڕۆکساز\",\"runs\":[{\"text\":\"کەتواری ناوەڕۆکساز\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5162\",\"sourceIndex\":5162,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Content-Creating Ontology\",\"runs\":[{\"text\":\" Content-Creating Ontology\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5161\"},{\"id\":\"p5163\",\"sourceIndex\":5163,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەو هێزە هەبوویی و نێوەکییەی کە دەستووری کوردستانی لەسەر دامەزراوە؛ واتا دەستوور نەک وەک داڵغە، بەڵکوو وەک ڕاستییەک سەر هەڵدەدات کە لە هاوئاگایی نەتەوەیی و ئەزموونی مێژوویی کوردەوە دێت. کەتواری ناوەڕۆکساز واتا دەستوور خۆی دەبێتە دروستکەری کەتوارێکی نوێ کە تێیدا سەروەریی کورد دەبێتە ڕاستییەکی سەوداهەڵنەگر و نکۆڵیهەڵنەگر و گشت دامەزراوە ناقانوونییەکانی داگیرکەران لەناو دەبات.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەو هێزە هەبوویی و نێوەکییەی کە دەستووری کوردستانی لەسەر دامەزراوە؛ واتا دەستوور نەک وەک داڵغە، بەڵکوو وەک ڕاستییەک سەر هەڵدەدات کە لە هاوئاگایی نەتەوەیی و ئەزموونی مێژوویی کوردەوە دێت. کەتواری ناوەڕۆکساز واتا دەستوور خۆی دەبێتە دروستکەری کەتوارێکی نوێ کە تێیدا سەروەریی کورد دەبێتە ڕاستییەکی سەوداهەڵنەگر و نکۆڵیهەڵنەگر و گشت دامەزراوە ناقانوونییەکانی داگیرکەران لەناو دەبات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5162\"},{\"id\":\"p5164\",\"sourceIndex\":5164,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کەمینەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"کەمینەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5165\",\"sourceIndex\":5165,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Minorities\",\"runs\":[{\"text\":\" Minorities\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5164\"},{\"id\":\"p5166\",\"sourceIndex\":5166,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کەمینەکان، پێکهێنەرە کولتووری و ئایینییە ڕەسەنەکانی کوردستانن کە وەک بەشێکی دانەبڕاو لە تانوپۆی نەتەوەیی وڵات دەناسرێن. دەوڵەت بە توندی پابەندە بە پاراستنی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ئەوان لە ژێر سایەی یەکسانیی شارۆمەندیدا. مافی کەمینەکان لێرەدا وەک نیشانەی شکۆی شارستانیی و لێبوردەیی کورد دەبینرێت، بەو مەرجە ڕەهایەی کە ئەم پاراستنە لە ناو چوارچێوەی وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و سەروەریی نەتەوەیی کوردستاندا بێت. مافی کەمینەکان لەسەر بنەمای قانوونی نێودەوڵەتییە پەیوەندییدارەکان دیاری دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کەمینەکان، پێکهێنەرە کولتووری و ئایینییە ڕەسەنەکانی کوردستانن کە وەک بەشێکی دانەبڕاو لە تانوپۆی نەتەوەیی وڵات دەناسرێن. دەوڵەت بە توندی پابەندە بە پاراستنی شوناسی فەرهەنگی و زمانیی ئەوان لە ژێر سایەی یەکسانیی شارۆمەندیدا. مافی کەمینەکان لێرەدا وەک نیشانەی شکۆی شارستانیی و لێبوردەیی کورد دەبینرێت، بەو مەرجە ڕەهایەی کە ئەم پاراستنە لە ناو چوارچێوەی وەفاداریی بێ مەرج بۆ دەوڵەت و سەروەریی نەتەوەیی کوردستاندا بێت. مافی کەمینەکان لەسەر بنەمای قانوونی نێودەوڵەتییە پەیوەندییدارەکان دیاری دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5165\"},{\"id\":\"p5167\",\"sourceIndex\":5167,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کۆمەڵگەی ژیاری\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆمەڵگەی ژیاری\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5168\",\"sourceIndex\":5168,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Civil Society\",\"runs\":[{\"text\":\" Civil Society\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5167\"},{\"id\":\"p5169\",\"sourceIndex\":5169,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کۆمەڵگەی ژیاری، ئەو ڕووبەرە ئازاد و ڕێکخراوەیە کە تێیدا شارۆمەندان بە شێوەیەکی خۆویستانە و بێلایەنانە بەشداری لە چاکەی گشتیدا دەکەن. ئەم کۆمەڵگەیە وەک ویژدانی چاودێری دەوڵەت و سامانی کۆمەڵایەتی دەبینرێت؛ ئەرکی پەرەپێدانی هۆشیاریی نەتەوەیی و پاراستنی مافە بنەڕەتییەکانە. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی سەربەخۆیی ڕێکخراوە ژیارییەکان، تاوەکوو ببنە هۆکارێک بۆ پتەوکردنی ئاسایش و یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە سەرکوتێکی وارگێڕیی یان سەرهەڵدانی ئەتۆمیزم و پەرتەوازەیی کۆمەڵایەتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆمەڵگەی ژیاری\"},{\"text\":\"، ئەو ڕووبەرە ئازاد و ڕێکخراوەیە کە تێیدا شارۆمەندان بە شێوەیەکی خۆویستانە و بێلایەنانە بەشداری لە چاکەی گشتیدا دەکەن. ئەم کۆمەڵگەیە وەک ویژدانی چاودێری دەوڵەت و سامانی کۆمەڵایەتی دەبینرێت؛ ئەرکی پەرەپێدانی هۆشیاریی نەتەوەیی و پاراستنی مافە بنەڕەتییەکانە. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی سەربەخۆیی ڕێکخراوە ژیارییەکان، تاوەکوو ببنە هۆکارێک بۆ پتەوکردنی ئاسایش و یەکپارچەیی کۆمەڵایەتی و ڕێگریکردن لە هەر جۆرە سەرکوتێکی وارگێڕیی یان سەرهەڵدانی ئەتۆمیزم و پەرتەوازەیی کۆمەڵایەتی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5168\"},{\"id\":\"p5170\",\"sourceIndex\":5170,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"کولتوور\",\"runs\":[{\"text\":\"کولتوور\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5131\"},{\"id\":\"p5171\",\"sourceIndex\":5171,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Culture\",\"runs\":[{\"text\":\" Culture\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5170\"},{\"id\":\"p5172\",\"sourceIndex\":5172,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"کولتوور، گەنجینەی گیانەکی-واتایی و پاشماگی هەزاران ساڵەی نەتەوەی کورد و بەشێکی دانەبڕاوی شوناسی نیشتمانییە. دەوڵەت کولتوور وەک هێزی نەرم و قەڵغانی پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی دەبینێت. پاراستنی زمان، هونەر، مێژوو و نەریتە ڕەسەنەکان ئەرکێکی دەستوورییە بۆ ڕێگریکردن لە داگیرکاریی فەرهەنگی. کولتوور لێرەدا وەک بزوێنەری ڕۆشنگەریی و ئامرازی ناساندنی شکۆی کوردستان بە جیهان پێناسە دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"کولتوور، گەنجینەی گیانەکی-واتایی و پاشماگی هەزاران ساڵەی نەتەوەی کورد و بەشێکی دانەبڕاوی شوناسی نیشتمانییە. دەوڵەت کولتوور وەک هێزی نەرم و قەڵغانی پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی دەبینێت. پاراستنی زمان، هونەر، مێژوو و نەریتە ڕەسەنەکان ئەرکێکی دەستوورییە بۆ ڕێگریکردن لە داگیرکاریی فەرهەنگی. کولتوور لێرەدا وەک بزوێنەری ڕۆشنگەریی و ئامرازی ناساندنی شکۆی کوردستان بە جیهان پێناسە دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5171\"},{\"id\":\"p5173\",\"sourceIndex\":5173,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"گ\",\"runs\":[{\"text\":\"گ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5174\",\"sourceIndex\":5174,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەشەی ڕاوەستاو\",\"runs\":[{\"text\":\"گەشەی ڕاوەستاو\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5175\",\"sourceIndex\":5175,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Sustainable Development\",\"runs\":[{\"text\":\" Sustainable Development\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5174\"},{\"id\":\"p5176\",\"sourceIndex\":5176,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گەشەی ڕاوەستاو، وارگێڕییەکی ستراتیژیی ئاوەزمەندانەیە بۆ هاوسەنگکردنی پێشکەوتنی ئابووری، دادی کۆمەڵایەتی و پاراستنی ژینگە؛ بە جۆرێک کە دابینکردنی پێداویستییەکانی نەوەی ئێستا، نەبێتە هۆی تێکدانی \\\"وار\\\" و لاوازکردنی توانای نەوەکانی داهاتوو بۆ ژیانێکی شکۆمەندانە. ئەمە بەرجەستەبوونی پەیمانی نێوان نەوەکانە؛ گۆڕینی سامانە کاتییەکان (وەک نەوت و گاز) بۆ سەرمایەی زانستی، تەکنەلۆژی و ژێرخانیی تاوەکوو کوردستان وەک یەکەیەکی ژیندار و سەقامگیر لە مێژوودا بمێنێتەوە و هیچ کات تووشی \\\"خوێنبەربوونی دارایی\\\" و واتایی نەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"گەشەی ڕاوەستاو، وارگێڕییەکی ستراتیژیی ئاوەزمەندانەیە بۆ هاوسەنگکردنی پێشکەوتنی ئابووری، دادی کۆمەڵایەتی\"},{\"text\":\" و پاراستنی ژینگە؛ بە جۆرێک کە دابینکردنی پێداویستییەکانی نەوەی ئێستا، نەبێتە هۆی تێکدانی \\\"وار\\\" و لاوازکردنی توانای نەوەکانی داهاتوو بۆ ژیانێکی شکۆمەندانە. ئەمە بەرجەستەبوونی پەیمانی نێوان نەوەکانە؛ گۆڕینی سامانە کاتییەکان (وەک نەوت و گاز) بۆ سەرمایەی زانستی، تەکنەلۆژی و ژێرخانیی تاوەکوو کوردستان وەک یەکەیەکی ژیندار و سەقامگیر لە مێژوودا بمێنێتەوە و هیچ کات تووشی \\\"خوێنبەربوونی دارایی\"},{\"text\":\"\\\" و واتایی نەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5175\"},{\"id\":\"p5177\",\"sourceIndex\":5177,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەشەکردن\",\"runs\":[{\"text\":\"گەشەکردن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5178\",\"sourceIndex\":5178,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Growth / Development\",\"runs\":[{\"text\":\" Growth / Development\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5177\"},{\"id\":\"p5179\",\"sourceIndex\":5179,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گەشەکردن لەم دەستوورەدا نەک هەر زیادبوونی ژمارەیی و ئابووری، بەڵکوو پرۆسەیەکی بوونخوازانەی نەتەوەیەکە کە بڕیاری داوە لە دۆخی پاسیڤبوون، دوورخراوەیی و پەراوێزخران دەرچێت و ببێتە بکەرێکی چالاکی مێژووساز. گەشەکردن وەک ئەرکێکی دەستووریی نەتەوەیەکی دایک دەبینرێت؛ بریتییە لە پشکووتنی بێخەوشی تواناکانی کورد لە سەر خاکی خۆی. ئەم چەمکە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت هەمیشە لە جووڵەدایە بۆ بەهێزکردنی سەروەریی، بەرزکردنەوەی ئاستی زانین و پاراستنی شکۆی نەتەوەیی لە جیهانی مۆدێرندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"گەشەکردن لەم دەستوورەدا نەک هەر زیادبوونی ژمارەیی و ئابووری، بەڵکوو پرۆسەیەکی بوونخوازانەی نەتەوەیەکە کە بڕیاری داوە لە دۆخی پاسیڤبوون، دوورخراوەیی و پەراوێزخران دەرچێت و ببێتە بکەرێکی چالاکی مێژووساز. گەشەکردن وەک ئەرکێکی دەستووریی نەتەوەیەکی دایک دەبینرێت؛ بریتییە لە پشکووتنی بێخەوشی تواناکانی کورد لە سەر خاکی خۆی. ئەم چەمکە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە دەوڵەت هەمیشە لە جووڵەدایە بۆ بەهێزکردنی سەروەریی، بەرزکردنەوەی ئاستی زانین و پاراستنی شکۆی نەتەوەیی لە جیهانی مۆدێرندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5178\"},{\"id\":\"p5180\",\"sourceIndex\":5180,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەرەنتیی سەربەخۆیی بنچینەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"گەرەنتیی سەربەخۆیی بنچینەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5181\",\"sourceIndex\":5181,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Guarantee of Fundamental Independence\",\"runs\":[{\"text\":\" Guarantee of Fundamental Independence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5180\"},{\"id\":\"p5182\",\"sourceIndex\":5182,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم گەرەنتییە، ئامرازی پاراستنی دامەزراوە هەستیارەکانی کۆمارە (بەتایبەت دەسەڵاتی دادوەریی) لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی بێگانە یان زەبر و گوشارێکی وارگێڕیی ناوخۆیی. ئەمە بە قانوون بۆ بودجە و کارگێڕیی دەزگاکان دەستەبەر دەکرێت تاوەکوو دادوەران و داخوازکارانی گشتی بەبێ ترس لە هەڕەمەکیبوونی دەسەڵاتی ڕایەدار یان هێزە داراییەکان، تەنیا ڕاژەی دەستوور و دادپەروەری بکەن. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی دروستیی دەمارە-پەرگاڵی دەوڵەت و مسۆگەرکردنی سەروەریی قانوونە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم گەرەنتییە، ئامرازی پاراستنی دامەزراوە هەستیارەکانی کۆمارە (بەتایبەت دەسەڵاتی دادوەریی) لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی بێگانە یان زەبر و گوشارێکی وارگێڕیی ناوخۆیی. ئەمە بە قانوون بۆ بودجە و کارگێڕیی دەزگاکان دەستەبەر دەکرێت تاوەکوو دادوەران و داخوازکارانی گشتی بەبێ ترس لە هەڕەمەکیبوونی دەسەڵاتی ڕایەدار یان هێزە داراییەکان، تەنیا ڕاژەی دەستوور و دادپەروەری بکەن. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی دروستیی دەمارە-پەرگاڵی دەوڵەت و مسۆگەرکردنی سەروەریی قانوونە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5181\"},{\"id\":\"p5183\",\"sourceIndex\":5183,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەندەڵی\",\"runs\":[{\"text\":\"گەندەڵی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5184\",\"sourceIndex\":5184,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Corruption\",\"runs\":[{\"text\":\" Corruption\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5183\"},{\"id\":\"p5185\",\"sourceIndex\":5185,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گەندەڵی، هەڵوەشێنەرەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی و یەکێکە لە مەترسیدارترین جۆرەکانی داڕزانی دەوڵەت. لەم دەستوورەدا وەک \\\"تاوانێکی باڵا\\\" دژی شکۆی نیشتمان پێناسە دەکرێت؛ چونکە گەندەڵی جیا لە دزیی سامانی گشتی، ژەهرێکە کە متمانەی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت و هەروەها متمانەی و بڕوای نێوەدەوڵەتی دەکوژێت و کۆڵەکەکانی سەروەریی لە ناوەوە ڕزۆک دەکات. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕیشەکێشکردنی گەندەڵی لە ڕێگەی دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتییەوە، تاوەکوو کارایی و ڕەوایەتیی دامەزراوەکان هەمیشە لە ئاستی باوەڕی نەتەوەییدا بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"گەندەڵی\"},{\"text\":\"، هەڵوەشێنەرەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی و یەکێکە لە مەترسیدارترین جۆرەکانی داڕزانی دەوڵەت. لەم دەستوورەدا وەک \\\"تاوانێکی باڵا\\\" دژی شکۆی نیشتمان پێناسە دەکرێت؛ چونکە گەندەڵی جیا لە دزیی سامانی گشتی، ژەهرێکە کە متمانەی نێوان شارۆمەند و دەوڵەت و هەروەها متمانەی و بڕوای نێوەدەوڵەتی دەکوژێت و کۆڵەکەکانی سەروەریی لە ناوەوە ڕزۆک دەکات. دەوڵەت ئەرکدارە بە ڕیشەکێشکردنی گەندەڵی لە ڕێگەی دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتییەوە، تاوەکوو کارایی و ڕەوایەتیی دامەزراوەکان هەمیشە لە ئاستی باوەڕی نەتەوەییدا بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5184\"},{\"id\":\"p5186\",\"sourceIndex\":5186,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەڕیاریی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"گەڕیاریی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5187\",\"sourceIndex\":5187,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Tourism\",\"runs\":[{\"text\":\" National Tourism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5186\"},{\"id\":\"p5188\",\"sourceIndex\":5188,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گەڕیاریی نیشتمانی، پیشەسازییەکی ستراتیژیی ئاوەزمەندانەیە بۆ نواندنی شارستانیەت و شوناسی نەتەوەیی لە گۆڕەپانی جیهانیدا. ئەم چەمکە گوزارشتە لە گۆڕینی وار بۆ مەکۆیەکی جیهانیی زانین و بینین؛ ئەرکی گەڕیاری سەرڕای کات بەسەربردن، هەروەها ئامرازێکی \\\"هێزی نەرم\\\"ـی کۆمارە بۆ چەسپاندنی گێڕانەوەی ڕاستگۆیانەی کورد لە مێژووی مرۆڤایەتیدا. هەروەها، گەڕیاری ڕەهەندێکی بەرگریی ئابووریی هەیە؛ دەوڵەت لەم ڕێگەیەوە ڕێگری لە پەرتبوونی دراوی نیشتمانی دەکات و سامانی وڵات لە ناوخۆی کوردستاندا لە جووڵەی ئاوەدانکەرەوەدا دەهێڵێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"گەڕیاریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، پیشەسازییەکی ستراتیژیی ئاوەزمەندانەیە بۆ نواندنی شارستانیەت و شوناسی نەتەوەیی لە گۆڕەپانی جیهانیدا. ئەم چەمکە گوزارشتە لە گۆڕینی وار بۆ مەکۆیەکی جیهانیی زانین و بینین؛ ئەرکی گەڕیاری سەرڕای کات بەسەربردن، هەروەها ئامرازێکی \\\"هێزی نەرم\\\"ـی کۆمارە بۆ چەسپاندنی گێڕانەوەی ڕاستگۆیانەی کورد لە مێژووی مرۆڤایەتیدا. هەروەها، گەڕیاری ڕەهەندێکی بەرگریی ئابووریی هەیە؛ دەوڵەت لەم ڕێگەیەوە ڕێگری لە پەرتبوونی دراوی نیشتمانی دەکات و سامانی وڵات لە ناوخۆی کوردستاندا لە جووڵەی ئاوەدانکەرەوەدا دەهێڵێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5187\"},{\"id\":\"p5189\",\"sourceIndex\":5189,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گۆڕانکاریی مێژوویی\",\"runs\":[{\"text\":\"گۆڕانکاریی مێژوویی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5190\",\"sourceIndex\":5190,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Historical Change\",\"runs\":[{\"text\":\" Historical Change\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5189\"},{\"id\":\"p5191\",\"sourceIndex\":5191,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گۆڕانکاریی مێژوویی، پرۆسەی پەرەسەندنی دینامیکیی نەتەوەیە لەسەر هێڵی کات-شوێن؛ دەستوور بۆ هەر گۆڕانکارییەکی مێژوویی داهاتوو، پلاتفۆرمێکی ڕەوایەتیی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە دەوڵەتی کوردستان یەکەیەکی ستاتیک و چەقبەستوو نییە، بەڵکوو زیندووێتییەکەی لەوەدایە کە دەتوانێت لە چوارچێوەی بنەما نەگۆڕەکاندا، خۆی لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەم بگونجێنێت بەبێ ئەوەی دەستبەرداری گەوهەری بوونی مێژوویی خۆی بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"گۆڕانکاریی مێژوویی، پرۆسەی پەرەسەندنی دینامیکیی نەتەوەیە لەسەر هێڵی کات-شوێن؛ دەستوور بۆ هەر گۆڕانکارییەکی مێژوویی داهاتوو، پلاتفۆرمێکی ڕەوایەتیی قانوونیی بەرفراوان دابین دەکات. ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە دەوڵەتی کوردستان یەکەیەکی ستاتیک و چەقبەستوو نییە، بەڵکوو زیندووێتییەکەی لەوەدایە کە دەتوانێت لە چوارچێوەی بنەما نەگۆڕەکاندا، خۆی لەگەڵ پێداویستییەکانی سەردەم بگونجێنێت بەبێ ئەوەی دەستبەرداری گەوهەری بوونی مێژوویی خۆی بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5190\"},{\"id\":\"p5192\",\"sourceIndex\":5192,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"گەوهەری بوونایەتی\",\"runs\":[{\"text\":\"گەوهەری بوونایەتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5173\"},{\"id\":\"p5193\",\"sourceIndex\":5193,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Ontological Essence\",\"runs\":[{\"text\":\" Ontological Essence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5192\"},{\"id\":\"p5194\",\"sourceIndex\":5194,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"گەوهەری بوونایەتی، لە کەتواری بوونایەتی هاوبەشی کورد لەسەر بنەمای خودی کۆیی وەک ناوکی ڕەسەن سەرچاوە دەگرێ کە هەموو ئەوانە دەگرێتەوە کە کوردن، جا چ بزانن کوردن چ نەزانن کوردن، ئەمەش ژێرخانی بنچینەیی و دانەبڕاو و سەوداهەڵنەگری سەروەریی نەتەوەییە کە لە قووڵایی مێژووی کورد و باوانی مێژووی و خاک و وڵاتەکەیانەوە هەڵدەقوڵێت. ئەم گەوهەرە تاقانە سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەستوور و دەوڵەتە و لە سەرووی گشت ویست و بەرژەوەندییەکی وارگێڕیی کاتییەوە دەوەستێت. لە ڕێگەی ئەم گەوهەرەوە، نەتەوەی کورد وەک خودی بەکۆمەڵ پەیمانی هەردەمیی لەگەڵ مانەوە و شکۆمەندی نەتەوەیی دەبەستێت، بە جۆرێک کە هیچ هێزێکی دەرەکی یان ناوخۆیی بۆی نییە دەستکاری بکات یان سازانی لەسەر بکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"گەوهەری بوونایەتی، لە کەتواری بوونایەتی هاوبەشی کورد لەسەر بنەمای خودی کۆیی وەک ناوکی ڕەسەن سەرچاوە دەگرێ کە هەموو ئەوانە دەگرێتەوە کە کوردن، جا چ بزانن کوردن چ نەزانن کوردن، ئەمەش ژێرخانی بنچینەیی و دانەبڕاو و سەوداهەڵنەگری سەروەریی نەتەوەییە کە لە قووڵایی مێژووی کورد و باوانی مێژووی و خاک و وڵاتەکەیانەوە هەڵدەقوڵێت. ئەم گەوهەرە تاقانە سەرچاوەی ڕەوایەتیی دەستوور و دەوڵەتە و لە سەرووی گشت ویست و بەرژەوەندییەکی وارگێڕیی کاتییەوە دەوەستێت. لە ڕێگەی ئەم گەوهەرەوە، نەتەوەی کورد وەک خودی بەکۆمەڵ پەیمانی هەردەمیی لەگەڵ مانەوە و شکۆمەندی نەتەوەیی دەبەستێت، بە جۆرێک کە هیچ هێزێکی دەرەکی یان ناوخۆیی بۆی نییە دەستکاری بکات یان سازانی لەسەر بکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5193\"},{\"id\":\"p5196\",\"sourceIndex\":5196,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ل\",\"runs\":[{\"text\":\"ل\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5197\",\"sourceIndex\":5197,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"لایەنی کاتی\",\"runs\":[{\"text\":\"لایەنی کاتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5196\"},{\"id\":\"p5198\",\"sourceIndex\":5198,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Temporary Faction / Party\",\"runs\":[{\"text\":\" Temporary Faction / Party\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5197\"},{\"id\":\"p5199\",\"sourceIndex\":5199,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لایەنی کاتی، هەر تاقم، گرووپ یان ڕێکخراوێکی وارگێڕییە کە تەنیا نوێنەرایەتیی بەرژەوەندییەکی بەرتەسک، ساتوەختی یان ناوچەیی دەکات. دەستوور جەخت دەکاتەوە کە دەسەڵاتی قانووندانان و بڕیاردانی ستراتیژی دەبێت تەنیا نوێنەرایەتیی ویستی بەکۆمەڵیی نەتەوە بکات، نەک بەرژەوەندیی لایەنی کاتی. ئەم چەمکە وەک هۆشدارییەک کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لەوەی کە دەوڵەت بکرێتە بارمتەی ململانێی پارتەکان؛ چونکە کوردستان یەکەیەکی هەردەمییە و نابێت بڕیارە درێژخایەنەکانی لە ژێر کارایی ئارەزووی کاتیی گرووپەکاندا بشێوێنرێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"لایەنی کاتی، هەر تاقم، گرووپ یان ڕێکخراوێکی وارگێڕییە کە تەنیا نوێنەرایەتیی بەرژەوەندییەکی بەرتەسک، ساتوەختی یان ناوچەیی دەکات. دەستوور جەخت دەکاتەوە کە دەسەڵاتی قانووندانان و بڕیاردانی ستراتیژی دەبێت تەنیا نوێنەرایەتیی ویستی بەکۆمەڵیی نەتەوە بکات، نەک بەرژەوەندیی لایەنی کاتی. ئەم چەمکە وەک هۆشدارییەک کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لەوەی کە دەوڵەت بکرێتە بارمتەی ململانێی پارتەکان؛ چونکە کوردستان یەکەیەکی هەردەمییە و نابێت بڕیارە درێژخایەنەکانی لە ژێر کارایی ئارەزووی کاتیی گرووپەکاندا بشێوێنرێن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5198\"},{\"id\":\"p5200\",\"sourceIndex\":5200,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"لێپرسینەوە و سزادانی دادوەران\",\"runs\":[{\"text\":\"لێپرسینەوە و سزادانی دادوەران\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5196\"},{\"id\":\"p5201\",\"sourceIndex\":5201,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Interrogation and Punishment of Judges\",\"runs\":[{\"text\":\" Interrogation and Punishment of Judges\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5200\"},{\"id\":\"p5202\",\"sourceIndex\":5202,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم پڕۆسەیە، هاوسەنگییەکی دەستوورییە لە نێوان پاراستنی سەربەخۆیی دادوەریی و چەسپاندنی بەرپرسیارێتیی پیشەیی. پڕۆسەکە بە شێوەیەکی زۆر توند ڕێکخراوە تاوەکوو لە لایەک شکۆی دادپەروەریی بپارێزرێت و لە لایەکی ترەوە ڕێگری بکات لە هەر جۆرە لادان یان بەد بەکارهێنانی دەسەڵات. ئەم لێپرسینەوەیە متمانەی شارۆمەندان بە پەرگاڵەکە پتەو دەکات و دەیسەلمێنێ کە لە کۆماری کوردستاندا هیچ کەسێک، تەنانەت دادوەرانیش، لە سەرووی لێپرسینەوەوە نین و شکۆی دادگا تەنیا بە پاکڕەوشتیی دادوەرەکانەوە بەستراوەتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم پڕۆسەیە، هاوسەنگییەکی دەستوورییە لە نێوان پاراستنی سەربەخۆیی دادوەریی و چەسپاندنی بەرپرسیارێتیی پیشەیی. پڕۆسەکە بە شێوەیەکی زۆر توند ڕێکخراوە تاوەکوو لە لایەک شکۆی دادپەروەریی بپارێزرێت و لە لایەکی ترەوە ڕێگری بکات لە هەر جۆرە لادان یان بەد بەکارهێنانی دەسەڵات. ئەم لێپرسینەوەیە متمانەی شارۆمەندان بە پەرگاڵەکە پتەو دەکات و دەیسەلمێن\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"لە کۆماری کوردستاندا هیچ کەسێک، تەنانەت دادوەرانیش، لە سەرووی لێپرسینەوەوە نین و شکۆی دادگا تەنیا بە پاکڕەوشتیی دادوەرەکانەوە بەستراوەتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5201\"},{\"id\":\"p5203\",\"sourceIndex\":5203,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"لێپرسراوێتی\",\"runs\":[{\"text\":\"لێپرسراوێتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5196\"},{\"id\":\"p5204\",\"sourceIndex\":5204,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Accountability\",\"runs\":[{\"text\":\" Accountability\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5203\"},{\"id\":\"p5205\",\"sourceIndex\":5205,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لێپرسراوێتی، یەکێکە لە پایە بنەڕەتییەکانی دەسەڵاتداریی شکۆمەند و یەکێکە لە نیشانەکانی ڕووەنیی (شەفافیەت)؛ بریتییە لە ملکەچبوونی گشت هەڵگرانی پلە و پۆستە گشتییەکان بۆ وەڵامدانەوە و لێپێچینەوە لە بەرامبەر بڕیار و کردارەکانیاندا. لەم دەستوورەدا، لێپرسراوێتی ڕێکارێکی کارگێڕییە، و هەروەها مەرجی ڕەوایەتیی مانەوەیە لە دەسەڵاتدا. دەوڵەت بەبێ لێپرسراوێتی دەگۆڕێت بۆ یەکەیەکی ستەمکار؛ هەر بۆیە ئەم چەمکە گەرەنتییە کە دەسەڵاتداریی هەمیشە وەک ڕاژەیەکی نیشتمانی بمێنێتەوە و بەرژەوەندیی گشتی بپارێزێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لێپرسراوێتی، یەکێکە لە پایە بنەڕەتییەکانی دەسەڵاتداریی شکۆمەند و یەکێکە لە نیشانەکانی ڕووەنیی (شەفافیەت)؛ بریتییە لە ملکەچبوونی گشت هەڵگرانی پلە و پۆستە گشتییەکان بۆ وەڵامدانەوە و لێپێچینەوە لە بەرامبەر بڕیار و کردارەکانیاندا. لەم دەستوورەدا، لێپرسراوێتی ڕێکارێکی کارگێڕییە، و هەروەها مەرجی ڕەوایەتیی مانەوەیە لە دەسەڵاتدا. دەوڵەت بەبێ لێپرسراوێتی دەگۆڕێت بۆ یەکەیەکی ستەمکار؛ هەر بۆیە ئەم چەمکە گەرەنتییە کە دەسەڵاتداریی هەمیشە وەک ڕاژەیەکی نیشتمانی بمێنێتەوە و بەرژەوەندیی گشتی بپارێزێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5204\"},{\"id\":\"p5206\",\"sourceIndex\":5206,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"لەسێدارەدان\",\"runs\":[{\"text\":\"لەسێدارەدان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5196\"},{\"id\":\"p5207\",\"sourceIndex\":5207,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Death Penalty\",\"runs\":[{\"text\":\" Death Penalty\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5206\"},{\"id\":\"p5208\",\"sourceIndex\":5208,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لەسێدارەدان، توندترین جۆری سزایە کە لەم دەستوورەدا بە مەبەستی پاراستنی مافی ژیان بە توندی سنووردار کراوە. دەوڵەت وەک نیشانەی شارستانییەت و ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ، ئەم سزایە تەنیا بۆ ئەو تاوانە هەرە قورسانە دەهێڵێتەوە کە هەڕەشەی ڕاستەوخۆ و بوونایەتین بۆ سەر تەواوی نەتەوە (وەک ناپاکی نیشتمانی و تێرۆریزم). سنووردارکردنی لەسێدارەدان واتا دەوڵەت بەرپرسیارە لە پاراستنی ژیان، تەنانەت لە کاتی سزادانیشدا، مەگەر لەو بارودۆخە ئاوارتانەی کە مانەوەی \\\"وار\\\" و کۆمەڵگا بخەنە مەترسیی تێداچوونەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"لەسێدارەدان، توندترین جۆری سزایە کە لەم دەستوورەدا بە مەبەستی پاراستنی مافی ژیان بە توندی سنووردار کراوە. دەوڵەت وەک نیشانەی شارستانییەت و ڕێزگرتن لە شکۆی مرۆڤ، ئەم سزایە تەنیا بۆ ئەو تاوانە هەرە قورسانە دەهێڵێتەوە کە هەڕەشەی ڕاستەوخۆ و بوونایەتین بۆ سەر تەواوی نەتەوە (وەک ناپاکی نیشتمانی\"},{\"text\":\" و تێرۆریزم). سنووردارکردنی لەسێدارەدان واتا دەوڵەت بەرپرسیارە لە پاراستنی ژیان، تەنانەت لە کاتی سزادانیشدا، مەگەر لەو بارودۆخە ئاوارتانەی کە مانەوەی \\\"وار\\\" و کۆمەڵگا بخەنە مەترسیی تێداچوونەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5207\"},{\"id\":\"p5209\",\"sourceIndex\":5209,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"لێکدانەوەی دەستوور\",\"runs\":[{\"text\":\"لێکدانەوەی دەستوور\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5196\"},{\"id\":\"p5210\",\"sourceIndex\":5210,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Interpretation of the Constitution\",\"runs\":[{\"text\":\" Interpretation of the Constitution\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5209\"},{\"id\":\"p5211\",\"sourceIndex\":5211,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لێکدانەوەی دەستوور، زانست و هونەری دەرخستنی واتا ڕاستەقینەکانی پەیمانی نەتەوەییە لە ڕێگەی ڕووگەی تێگەیشتنی کوردستانیزمەوە. ئەم ئەرکە تەنیا لە دەسەڵاتی دادگای باڵادایە تاوەکوو دڵنیابێ کە هیچ قانوون یان بڕیارێک لە ڕۆحی دەستوور لای نەداوە. لێکدانەوە نابێت ببێتە ئامرازی پاساوهێنانەوە بۆ دەسەڵات، بەڵکوو دەبێت هەمیشە سەروەریی نەتەوەیی و پاراستنی بنەما نەگۆڕەکان وەک پێوەر و جەمسەری دوا-بڕیار لەبەرچاو بگرێت، تاوەکوو یەکپارچەیی واتایی دەستوور بپارێزرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"لێکدانەوەی دەستوور، زانست و هونەری دەرخستنی واتا ڕاستەقینەکانی پەیمانی نەتەوەییە لە ڕێگەی ڕووگەی تێگەیشتنی کوردستانیزمەوە. ئەم ئەرکە تەنیا لە دەسەڵاتی دادگای باڵادایە تاوەکوو دڵنیاب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"هیچ قانوون یان بڕیارێک لە ڕۆحی دەستوور لای نەداوە. لێکدانەوە نابێت ببێتە ئامرازی پاساوهێنانەوە بۆ دەسەڵات، بەڵکوو دەبێت هەمیشە سەروەریی نەتەوەیی و پاراستنی بنەما نەگۆڕەکان\"},{\"text\":\" وەک پێوەر و جەمسەری دوا-بڕیار لەبەرچاو بگرێت، تاوەکوو یەکپارچەیی واتایی دەستوور بپارێزرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5210\"},{\"id\":\"p5212\",\"sourceIndex\":5212,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"م\",\"runs\":[{\"text\":\"م\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5213\",\"sourceIndex\":5213,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"مانیفێستی واتایی\",\"runs\":[{\"text\":\"مانیفێستی واتایی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5214\",\"sourceIndex\":5214,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Conceptual Manifesto\",\"runs\":[{\"text\":\" Conceptual Manifesto\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5213\"},{\"id\":\"p5215\",\"sourceIndex\":5215,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مانیفێستی واتایی، سەرچاوەی باڵای لێکدانەوە و ڕووگەی تێگەیشتنی کورد بۆ دەقە بنەڕەتییەکانیەتی. ئەم مانیفێستە وەک قەڵغانێکی هزری کار دەکات بۆ پاراستنی ڕۆحی دەستوور لە هەر جۆرە شێواندن یان دزەکردنێکی واتایی بێگانە. ئەرکی ئەم مانیفێستە جێگیرکردنی یەکڕایی واتاییە، تاوەکوو زمان ببێتە پارێزوانی سەروەریی و ڕێگر بێت لە دروستبوونی هەر تەمومژێکی قانوونی لە ناو جەستەی دەوڵەتدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"مانیفێستی واتایی، سەرچاوەی باڵای لێکدانەوە و ڕووگەی تێگەیشتنی کورد بۆ دەقە بنەڕەتییەکانیەتی. ئەم مانیفێستە وەک قەڵغانێکی هزری کار دەکات بۆ پاراستنی ڕۆحی دەستوور لە هەر جۆرە شێواندن یان دزەکردنێکی واتایی بێگانە. ئەرکی ئەم مانیفێستە جێگیرکردنی یەکڕایی واتاییە، تاوەکوو زمان ببێتە پارێزوانی سەروەریی و ڕێگر بێت لە دروستبوونی هەر تەمومژێکی قانوونی لە ناو جەستەی دەوڵەتدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5214\"},{\"id\":\"p5216\",\"sourceIndex\":5216,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ماف\",\"runs\":[{\"text\":\"ماف\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5217\",\"sourceIndex\":5217,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Right / Rights\",\"runs\":[{\"text\":\" Right / Rights\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5216\"},{\"id\":\"p5218\",\"sourceIndex\":5218,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ماف لەم دەستوورەدا، نەک وەک پاداشتێکی دەسەڵات، بەڵکوو وەک تایبەتمەندییەکی زگماکی و سەوداهەڵنەگری هەر شارۆمەندێک دەناسرێ کە کۆمار ئەرکدارە بە پاراستنیان. مافەکان تەنیا لە سایەی دەوڵەتێکی سەروەردا واتا وەردەگرن؛ بەو واتایەی کە ئازادی و شکۆی مرۆڤی کورد بەستراوەتەوە بە هەبوونی ژینگەیەکی وارگێڕیی پارێزراوی دەوڵەتیی نەتەوەیی. هیچ مافێک نابێت وەک ئامرازێک بۆ لاوازکردنی بەرژەوەندیی نەتەوەیی بەکار بهێنرێت، چونکە مافی تاک و مانەوەی نەتەوە دوو ڕووی یەک ڕاستەوایی مێژوویین.\",\"runs\":[{\"text\":\"ماف لەم دەستوورەدا، نەک وەک پاداشتێکی دەسەڵات، بەڵکوو وەک تایبەتمەندییەکی زگماکی و \"},{\"text\":\"سەوداهەڵنەگری\"},{\"text\":\" هەر شارۆمەندێک دەناسر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"کۆمار ئەرکدارە بە پاراستنیان. مافەکان تەنیا لە سایەی دەوڵەتێکی سەروەردا واتا وەردەگرن؛ بەو واتایەی کە ئازادی و شکۆی مرۆڤی کورد بەستراوەتەوە بە هەبوونی ژینگەیەکی وارگێڕیی پارێزراوی دەوڵەتیی نەتەوەیی. هیچ مافێک نابێت وەک ئامرازێک بۆ لاوازکردنی بەرژەوەندیی نەتەوەیی بەکار بهێنرێت، چونکە مافی تاک و مانەوەی نەتەوە دوو ڕووی یەک ڕاستەوایی مێژوویین\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5217\"},{\"id\":\"p5219\",\"sourceIndex\":5219,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ماد / میدیا\",\"runs\":[{\"text\":\"ماد / میدیا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5220\",\"sourceIndex\":5220,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Medes / Media\",\"runs\":[{\"text\":\" Medes / Media\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5219\"},{\"id\":\"p5221\",\"sourceIndex\":5221,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ماد، لە درێژەی شارستانییەتە کوردییەکانی پێش خۆی ناوکی مێژوویی و ئاوەزی دەوڵەتداریی نەتەوەی کوردە لە سەر خاکی وڵاتی خۆی کە هەموو نیشتمانی کوردی کردەوە بە یەک. ئیمپراتۆریی میدیا وەک باوان و دایانی کۆماری کوردستان دەناسرێن، کە یەکەم جار بناغەکانی شارستانییەت و قانوونیان لەم ناوچەیەدا داڕشت. پەیوەندیی مێژوویی لەگەڵ نەوەکانی ماد، سەرەڕای شانازی بە ڕابردوو، پەیمانێکی ستراتیژییە بۆ پاراستنی شوناسی ڕەسەن و گێڕانەوەی ئەو شکۆ مێژووییەی کە داگیرکەران بێوچان هەوڵی سڕینەوەیان دەدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"ماد، لە درێژەی شارستانییەتە کوردییەکانی پێش خۆی ناوکی مێژوویی و ئاوەزی دەوڵەتداریی نەتەوەی کوردە لە سەر خاکی وڵاتی خۆی کە هەموو نیشتمانی کوردی کردەوە بە یەک. ئیمپراتۆریی میدیا\"},{\"text\":\" وەک باوان و دایانی کۆماری کوردستان دەناسرێن، کە یەکەم جار بناغەکانی شارستانییەت و قانوونیان لەم ناوچەیەدا داڕشت. پەیوەندیی مێژوویی لەگەڵ نەوەکانی ماد، سەرەڕای شانازی بە ڕابردوو، پەیمانێکی ستراتیژییە بۆ پاراستنی شوناسی ڕەسەن و گێڕانەوەی ئەو شکۆ مێژووییەی کە داگیرکەران بێوچان هەوڵی سڕینەوەیان دەدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5220\"},{\"id\":\"p5222\",\"sourceIndex\":5222,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"مێدیا\",\"runs\":[{\"text\":\"مێدیا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5223\",\"sourceIndex\":5223,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Media / Press\",\"runs\":[{\"text\":\" Media / Press\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5222\"},{\"id\":\"p5224\",\"sourceIndex\":5224,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مێدیا، کۆڵەکەی چوارەم و چاوی بێداری وڵاتی کوردستانە بۆ چاودێریکردنی دەسەڵات و گەیشتن بە ڕاستی. لەم دەستوورەدا، مێدیا وەک پاسەوانی ئاوەزی گشتی دەناسرێت و ئەرکدارە بە ڕۆشنگەریی نەتەوەیی و پاراستنی پانتایی گشتی لە هەر جۆرە زانیارییەکی چەواشەکارانە. ئازادیی مێدیا گەرەنتیی ئەوەیە کە دەسەڵاتداریی بە ڕووەنیی بمێنێتەوە و متمانەی نێوان شارۆمەند و دامەزراوەکان نەپچڕێت. مێدیا دەبێت ببێتە سەکۆیەک بۆ نواندنی ویستی نەتەوەیی، نەک ببێتە ئامرازی گوشار بۆ هێزە بێگانەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"مێدیا\"},{\"text\":\"، کۆڵەکەی چوارەم و چاوی بێداری وڵاتی کوردستانە بۆ چاودێریکردنی دەسەڵات و گەیشتن بە ڕاستی. لەم دەستوورەدا، مێدیا وەک پاسەوانی ئاوەزی گشتی\"},{\"text\":\" دەناسرێت و ئەرکدارە بە ڕۆشنگەریی نەتەوەیی و پاراستنی پانتایی گشتی لە هەر جۆرە زانیارییەکی چەواشەکارانە. ئازادیی مێدیا\"},{\"text\":\" گەرەنتیی ئەوەیە کە دەسەڵاتداریی بە ڕووەنیی بمێنێتەوە و متمانەی نێوان شارۆمەند و دامەزراوەکان نەپچڕێت. مێدیا دەبێت ببێتە سەکۆیەک بۆ نواندنی ویستی نەتەوەیی، نەک ببێتە ئامرازی گوشار بۆ هێزە بێگانەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5223\"},{\"id\":\"p5225\",\"sourceIndex\":5225,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"پاشماگی شارستانی\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشماگی شارستانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5226\",\"sourceIndex\":5226,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Civilizational Heritage\",\"runs\":[{\"text\":\" Civilizational Heritage\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5225\"},{\"id\":\"p5227\",\"sourceIndex\":5227,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"پاشماگی شارستانی، کۆگای زیندووی یادەوەریی نەتەوە و وزەی واتایی سەروەریی کۆمارە. ئەم پاشماگە (چ شتەکی وەک قەڵا و شوێنەوارەکان، چ ناشتەکی وەک داستان و زمان) تەنیا پاشماوەی ڕابردوو نین، بەڵکوو بنچینەی سەوداهەڵنەگری ڕەوایەتیی بوونایەتیی کوردن لەسەر ئەم خاکە. پاراستنی پاشماگی شارستانی بە هەمان پلەی پاراستنی سنوورەکان گرنگە؛ چونکە نەتەوەیەک یادەوەریی مێژوویی خۆی لەدەست بدات، وارگەی بوونایەتیی خۆیشی لەدەست دەدات. دەوڵەت ئەرکدارە ئەم پاشماگە وەک داراییەکی نیشتمانیی بۆ نەوەکانی داهاتوو بپارێزێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاشماگی شارستانی، کۆگای زیندووی یادەوەریی نەتەوە و وزەی واتایی سەروەریی\"},{\"text\":\" کۆمارە. ئەم پاشماگە (چ شتەکی وەک قەڵا و شوێنەوارەکان، چ ناشتەکی وەک داستان و زمان) تەنیا \"},{\"text\":\"پاشماوەی ڕابردوو نین، بەڵکوو بنچینەی سەوداهەڵنەگری ڕەوایەتیی بوونایەتیی کوردن لەسەر ئەم خاکە. پاراستنی پاشماگی شارستانی بە هەمان پلەی پاراستنی سنوورەکان گرنگە؛ چونکە نەتەوەیەک یادەوەریی مێژوویی خۆی لەدەست بدات، وارگەی بوونایەتیی خۆیشی لەدەست دەدات. دەوڵەت ئەرکدارە ئەم پاشماگە وەک داراییەکی نیشتمانیی بۆ نەوەکانی داهاتوو بپارێزێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5226\"},{\"id\":\"p5228\",\"sourceIndex\":5228,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"میکانیزمی ڕاگوێز\",\"runs\":[{\"text\":\"میکانیزمی ڕاگوێز\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5229\",\"sourceIndex\":5229,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Transition Mechanism\",\"runs\":[{\"text\":\" Transition Mechanism\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5228\"},{\"id\":\"p5230\",\"sourceIndex\":5230,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"میکانیزمی ڕاگوێز، ئەو نەخشەڕێگا قانوونیی و وارگێڕییەیە کە تێیدا نەتەوە لە دۆخی خەباتی ڕزگارییەوە دەپەڕێتەوە بۆ دۆخی دەوڵەتداریی سەقامگیر. ئەم میکانیزمە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە گواستنەوەی دەسەڵات بە شێوەیەکی ئاشتیانە و بەپێی بنەماکانی دەستوور بێت، تاوەکوو هیچ جۆرە بۆشاییەکی دەسەڵات یان پچڕانێکی دەستووری دروست نەبێت. ئەمە پرۆسەی بەرجەستەکردنی ویستی نەتەوەیە لە دامەزراوە هەردەمییەکاندا و ڕادەستکردنی شکۆمەندانەی سپێردەی خەباتە بە نوێنەرە هەڵبژێردراوەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"میکانیزمی ڕاگوێز، ئەو نەخشەڕێگا قانوونیی و وارگێڕییەیە کە تێیدا نەتەوە لە دۆخی خەباتی ڕزگارییەوە دەپەڕێتەوە بۆ دۆخی دەوڵەتداریی سەقامگیر. ئەم میکانیزمە گەرەنتیی ئەوە دەدات کە گواستنەوەی دەسەڵات بە شێوەیەکی ئاشتیانە و بەپێی بنەماکانی دەستوور بێت، تاوەکوو هیچ جۆرە بۆشاییەکی دەسەڵات یان پچڕانێکی دەستووری دروست نەبێت. ئەمە پرۆسەی بەرجەستەکردنی ویستی نەتەوەیە لە دامەزراوە هەردەمییەکاندا و ڕادەستکردنی شکۆمەندانەی سپێردەی خەباتە بە نوێنەرە هەڵبژێردراوەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5229\"},{\"id\":\"p5231\",\"sourceIndex\":5231,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ملکەچ\",\"runs\":[{\"text\":\"ملکەچ\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5232\",\"sourceIndex\":5232,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Subordinate / Compliant\",\"runs\":[{\"text\":\" Subordinate / Compliant\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5231\"},{\"id\":\"p5233\",\"sourceIndex\":5233,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ملکەچبوون لەم دەستوورەدا، وەک فەرمانێکی بڕبڕەیی بۆ دەوڵەت پێناسە کراوە؛ بەو واتایەی کە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و پێویستە بە ڕەبەقی ملکەچی فەرمانەکانی بێت. هیچ دامەزراوە یان بەرپرسێک بۆی نییە خۆی لە سەرووی دەقە دەستوورییەکانەوە ببینێتەوە. ئەم ملکەچبوونە، سەرچاوەی ڕەسەنی ڕەوایەتییە؛ چونکە تەنیا لە ڕێگەی پابەندبوون بەم پەیمانە باڵایەوە، دەسەڵات دەتوانێت نوێنەرایەتیی ڕاستەقینەی مەردم بکات و لە هەر لادانێکی وارگێڕیی پارێزراو بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ملکەچبوون لەم دەستوورەدا، وەک فەرمانێکی بڕبڕەیی بۆ دەوڵەت پێناسە کراوە؛ بەو واتایەی کە دەوڵەت ئافرێنراوی دەستوورە و پێویستە بە ڕەبەقی ملکەچی فەرمانەکانی بێت. هیچ دامەزراوە یان بەرپرسێک بۆی نییە خۆی لە سەرووی دەقە دەستوورییەکانەوە ببینێتەوە. ئەم ملکەچبوونە، سەرچاوەی ڕەسەنی ڕەوایەتییە؛ چونکە تەنیا لە ڕێگەی پابەندبوون بەم پەیمانە باڵایەوە، دەسەڵات دەتوانێت نوێنەرایەتیی ڕاستەقینەی مەردم بکات و لە هەر لادانێکی وارگێڕیی پارێزراو بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5232\"},{\"id\":\"p5234\",\"sourceIndex\":5234,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"منداڵ\",\"runs\":[{\"text\":\"منداڵ\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5235\",\"sourceIndex\":5235,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Child\",\"runs\":[{\"text\":\" Child\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5234\"},{\"id\":\"p5236\",\"sourceIndex\":5236,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"منداڵ لەم دەستوورەدا، وەک سوبێکتێکی قانوونیی سەربەخۆ و سەرمایەی ژینەکیی داهاتووی نەتەوە دەناسرێت. پاراستنی منداڵ ئەرکێکی دەستووریی باڵایە، چونکە ئەوان هەڵگری یادەوەری و شوناسی نەتەوەین بۆ سەدەکانی داهاتوو. دەوڵەت گەرەنتی دەکات کە منداڵ لە سایەی ژینگەیەکی تەندروست، پەروەردەیەکی پڕاوپڕ لە شوناس و بە دوور لە هەر جۆرە زەبر و چەوساندنەوەیەک گەورە بێت. بەرژەوەندیی باڵای منداڵ، پێوەری سەرەکییە لە گشت بڕیارە کارگێڕی و دادوەرییەکاندا، تاوەکوو نەوەیەکی ئاوەزمەند و نیشتمانپەروەر بۆ پاراستنی کۆمار پێ بگات.\",\"runs\":[{\"text\":\"منداڵ لەم دەستوورەدا، وەک سوبێکتێکی قانوونیی سەربەخۆ و سەرمایەی ژینەکیی داهاتووی نەتەوە دەناسرێت. پاراستنی منداڵ ئەرکێکی دەستووریی باڵایە، چونکە ئەوان هەڵگری یادەوەری و شوناسی نەتەوەین بۆ سەدەکانی داهاتوو. دەوڵەت گەرەنتی دەکات کە منداڵ لە سایەی ژینگەیەکی تەندروست، پەروەردەیەکی پڕاوپڕ لە شوناس و بە دوور لە هەر جۆرە زەبر و چەوساندنەوەیەک گەورە بێت. بەرژەوەندیی باڵای منداڵ، پێوەری سەرەکییە لە گشت بڕیارە \"},{\"text\":\"کارگێڕی و دادوەرییەکاندا، تاوەکوو نەوەیەکی ئاوەزمەند و نیشتمانپەروەر بۆ پاراستنی کۆمار پێ بگات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5235\"},{\"id\":\"p5237\",\"sourceIndex\":5237,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"مۆدێرن و دیموکراتیک\",\"runs\":[{\"text\":\"مۆدێرن و دیموکراتیک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5238\",\"sourceIndex\":5238,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Modern and Democratic\",\"runs\":[{\"text\":\" Modern and Democratic\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5237\"},{\"id\":\"p5239\",\"sourceIndex\":5239,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مۆدێرن و دیموکراتیک، لە چوارچێوەی ئەم دەستوورەدا، ئاماژەیە بەو پەرگاڵە وارگێڕییەی کە لەگەڵ پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد، سەروەریی قانوون، دیموکراسیی پارلەمانی، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، دادوەریی سەربەخۆ، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، ڕوونایی، پاکڕەوشتی، دژایەتیی گەندەڵی، پاراستنی کەمینەکان، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پابەندی بە پێوەرە نێودەوڵەتییەکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن هاوئاهەنگ بێت. هیچ فۆڕمێکی وارگێڕی کە کوردستان لە جیهانی مۆدێرن و ئازاد داببڕێت، یان پەرگاڵی دەوڵەتداریی کوردستان بکاتە پەرگاڵێکی داخراو، خێڵەکی، نێپۆتیستی، نادیموکراتیک، دژەماف، دژەدادپەروەری، یان ناپابەند بە سەروەریی قانوون، نابێت بە فۆڕمی ڕەوای دەوڵەتی کوردستان هەژمار بکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"مۆدێرن و دیموکراتیک، لە چوارچێوەی ئەم دەستوورەدا، ئاماژەیە بەو پەرگاڵە وارگێڕییەی کە لەگەڵ پێوەرەکانی دەوڵەتداریی دەستووریی جیهانی مۆدێرن و ئازاد، سەروەریی قانوون، دیموکراسیی پارلەمانی، هەڵبژاردنی گشتی، لێپرسینەوە، جیاکردنەوە و هاوسەنگیی دەسەڵاتەکان، دادوەریی سەربەخۆ، ماف و ئازادییە بنەڕەتییەکان، ڕوونایی\"},{\"text\":\"، پاکڕەوشتی، دژایەتیی گەندەڵی، پاراستنی کەمینەکان، خۆشبژێویی گشتی، بەختەوەریی کۆمەڵ، و پابەندی بە پێوەرە نێودەوڵەتییەکانی دەوڵەتداریی مۆدێرن هاوئاهەنگ بێت. هیچ فۆڕمێکی وارگێڕی کە کوردستان لە جیهانی مۆدێرن و ئازاد داببڕێت، یان پەرگاڵی دەوڵەتداریی کوردستان بکاتە پەرگاڵێکی داخراو، خێڵەکی، نێپۆتیستی، نادیموکراتیک، دژەماف، دژەدادپەروەری، یان ناپابەند بە سەروەریی قانوون، نابێت بە فۆڕمی ڕەوای دەوڵەتی کوردستان هەژمار بکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5238\"},{\"id\":\"p5240\",\"sourceIndex\":5240,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"مەکۆی ژیران / سەنا\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی ژیران / سەنا\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5241\",\"sourceIndex\":5241,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Council of the Wise / Senate\",\"runs\":[{\"text\":\" Council of the Wise / Senate\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5240\"},{\"id\":\"p5242\",\"sourceIndex\":5242,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مەکۆی ژیران، ژووری ژیرمەندی و سەقامگیریی نیشتمانییە؛ ئەو دامەزراوەیەیە کە ئەرکی پێداچوونەوەی قووڵ و دووربینانەی بەسەر قانوونەکاندا هەیە. ئەم ژوورە لەو نوخبە و پسپۆڕانە پێکدێ کە خاوەنی ئەزموونی باڵای نیشتمانین و ئەرکیان ئەوەیە کە ڕێگری بگرن لە دەرچوونی هەر بڕیارێکی هەڕەمەکی کە زیان بە بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نەتەوە بگەیەنێت. مەکۆی ژیران وەک لەنگەری دەستووریی کۆمار بۆ پاراستنی بنەما نەگۆڕەکان کار دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی ژیران\"},{\"text\":\"، ژووری ژیرمەندی و سەقامگیریی نیشتمانییە؛ ئەو دامەزراوەیەیە کە ئەرکی پێداچوونەوەی قووڵ و دووربینانەی بەسەر قانوونەکاندا هەیە. ئەم ژوورە لەو نوخبە و پسپۆڕانە پێکد\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"خاوەنی ئەزموونی باڵای نیشتمانین و ئەرکیان ئەوەیە کە ڕێگری بگرن لە دەرچوونی هەر بڕیارێکی هەڕەمەکی کە زیان بە بەرژەوەندییە درێژخایەنەکانی نەتەوە بگەیەنێت. مەکۆی ژیران وەک لەنگەری دەستووریی کۆمار بۆ پاراستنی بنەما نەگۆڕەکان\"},{\"text\":\" کار دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5241\"},{\"id\":\"p5243\",\"sourceIndex\":5243,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی / پارلەمان\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی / پارلەمان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5212\"},{\"id\":\"p5244\",\"sourceIndex\":5244,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Council / Parliament\",\"runs\":[{\"text\":\" National Council / Parliament\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5243\"},{\"id\":\"p5245\",\"sourceIndex\":5245,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی، مەکۆی باڵای نوێنەرایەتیی مەردمی کوردستان و دەسەڵاتی قانووندانانی کۆمارە. ئەم کۆڕە ڕەنگدانەوەی ویستی بەکۆمەڵی نەتەوە و فرەڕەنگیی کۆمەڵگای کوردستانە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە داڕشتنی ئەو قانوونانەیە کە پارێزەری سەروەریی و دابینکەری خۆشبژێویی گشتین. مەکۆی نیشتمانی وەک چاودێرێکی دەستووری بەسەر دەسەڵاتی ڕایەدارەوە کار دەکات تاوەکوو دڵنیا بێ کە دەوڵەت هەمیشە لە ڕێچکەی پەیمانی نەتەوەیی لانادات.\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، مەکۆی باڵای نوێنەرایەتیی مەردمی کوردستان و دەسەڵاتی قانووندانانی کۆمارە. ئەم کۆڕە ڕەنگدانەوەی ویستی بەکۆمەڵی نەتەوە و فرەڕەنگیی کۆمەڵگای کوردستانە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە داڕشتنی ئەو قانوونانەیە کە پارێزەری سەروەریی و دابینکەری خۆشبژێویی گشتین. مەکۆی نیشتمانی وەک چاودێرێکی دەستووری بەسەر دەسەڵاتی ڕایەدارەوە کار دەکات تاوەکوو دڵنیا ب\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"دەوڵەت هەمیشە لە ڕێچکەی پەیمانی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" لانادات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5244\"},{\"id\":\"p5246\",\"sourceIndex\":5246,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ن\",\"runs\":[{\"text\":\"ن\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5247\",\"sourceIndex\":5247,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نەتەوە\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوە\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5248\",\"sourceIndex\":5248,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Nation\",\"runs\":[{\"text\":\" Nation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5247\"},{\"id\":\"p5249\",\"sourceIndex\":5249,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"نەتەوە، چەقی ویستی ڕەهای دەستوور و خاوەنی ڕەسەنی سەروەرییە؛ بریتییە لەو خودە مێژووییە یەکگرتووەی کە خاوەنی ژیریی کۆیی و ویستی بێپسانەوە بۆ بوونە. لەم دەستوورەدا، نەتەوە جیا لە کۆمەڵێک مرۆڤ بە هاوبەشایەتی نەتەوەییەوە، کەتوارێکی مێژووسازە کە بە گێڕانەوەی ڕەسەن لە خودی کۆیی نەتەوە ڕەوایەتیی بە بوونی دەوڵەت دەبەخشێت. بەبێ دەوڵەت، نەتەوە وەک جەستەیەکی بێ گیان دەمێنێتەوە؛ بۆیە پاراستنی یەکپارچەیی و سەروەریی نەتەوە، باڵاترین ئەرکی دەستوورییە و هەر هەوڵێک بۆ لاوازکردنی، بە هێرش بۆ سەر ڕۆحی نەتەوە هەژمار دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوە، چەقی ویستی ڕەهای دەستوور و خاوەنی ڕەسەنی سەروەرییە؛ بریتییە لەو خودە مێژووییە یەکگرتووەی کە خاوەنی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" و ویستی بێپسانەوە بۆ بوونە. لەم دەستوورەدا، نەتەوە جیا لە کۆمەڵێک مرۆڤ بە هاوبەشایەتی نەتەوەییەوە، کەتوارێکی مێژووسازە کە بە گێڕانەوەی ڕەسەن لە خودی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوە ڕەوایەتیی بە بوونی دەوڵەت دەبەخشێت. بەبێ دەوڵەت، نەتەوە وەک جەستەیەکی بێ گیان دەمێنێتەوە؛ بۆیە پاراستنی یەکپارچەیی\"},{\"text\":\" و سەروەریی نەتەوە، باڵاترین ئەرکی دەستوورییە و هەر هەوڵێک بۆ لاوازکردنی، بە هێرش بۆ سەر ڕۆحی نەتەوە هەژمار دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5248\"},{\"id\":\"p5250\",\"sourceIndex\":5250,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نەتەوەیەکی دایک\",\"runs\":[{\"text\":\"نەتەوەیەکی دایک\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5251\",\"sourceIndex\":5251,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" A Mother Nation\",\"runs\":[{\"text\":\" A Mother Nation\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5250\"},{\"id\":\"p5252\",\"sourceIndex\":5252,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە پێگە بوونناسانە و دێرینەکەی نەتەوەی کورد وەک یەکێک لە سەرچاوە سەرەکییەکانی شارستانییەتی مرۆیییە. نەتەوەی دایک واتا ئەو ڕەگ و ڕیشە قووڵەی کە لە هەناوی کوردستانەوە ڕواوە و هەبوون و مانەوەی وەک پێویستییەکی گەردوونی دەبینرێت. ئەم پێناسەیە جەخت دەکاتەوە کە کورد نەتەوەیەکی ڕەسەنە و بۆ بوونی خۆی پێویستی بە دانپێدانانی هیچ هێزێکی دەرەکی نییە، بەڵکوو خۆی سەرچاوەی ژیان و داڕێژەری مێژووە لەم ناوچەیەدا و دەوڵەت تەنیا فۆڕمێکە بۆ پاراستنی ئەم دایكایەتییە مێژووییە. نەتەوەی دایک ناشێ وەک ئامرازێکی نەژادپەرەستانە لە دژی نەتەوەکانی دیکە کڵکی لێ وەربگیرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوە لە پێگە بوونناسانە و دێرینەکەی نەتەوەی کورد وەک یەکێک لە سەرچاوە سەرەکییەکانی شارستانییەتی مرۆیییە. نەتەوەی دایک\"},{\"text\":\" واتا ئەو ڕەگ و ڕیشە قووڵەی کە لە هەناوی کوردستانەوە ڕواوە و هەبوون و مانەوەی وەک پێویستییەکی گەردوونی دەبینرێت. ئەم پێناسەیە جەخت دەکاتەوە کە کورد نەتەوەیەکی ڕەسەنە و بۆ بوونی خۆی پێویستی بە دانپێدانانی هیچ هێزێکی دەرەکی نییە، بەڵکوو خۆی سەرچاوەی ژیان و داڕێژەری مێژووە لەم ناوچەیەدا و دەوڵەت تەنیا فۆڕمێکە بۆ پاراستنی ئەم دایكایەتییە مێژووییە\"},{\"text\":\".\"},{\"text\":\" نەتەوەی دایک ناشێ وەک ئامرازێکی نەژادپەرەستانە لە دژی نەتەوەکانی دیکە کڵکی لێ وەربگیرێت.\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5251\"},{\"id\":\"p5253\",\"sourceIndex\":5253,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نیشتمان\",\"runs\":[{\"text\":\"نیشتمان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5254\",\"sourceIndex\":5254,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Homeland\",\"runs\":[{\"text\":\" Homeland\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5253\"},{\"id\":\"p5255\",\"sourceIndex\":5255,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"نیشتمان، ئەو خاکە پیرۆزەیە کە بە خوێنی تێکۆشەران و یادەوەریی نەتەوەیی ئاو دراوە؛ بریتییە لە وارگەی تاقانەی نەتەوەی کورد. نیشتمان لە سەرووی ڕووبەرێکی جوگرافی، وڵاتی مێژووی هەموو هاوڵاتیانی کورد و ماڵی هاوبەشی هەموو ئەو شارۆمەندانەیە کە بە شوناسی کوردستانی بەیەکەوە بەستراونەتەوە. هەموو هاووڵاتییەک ئەرکێکی پیرۆزی لەسەر شانە بۆ پاراستنی نیشتمان لە هەر جۆرە دەستدرێژییەک، چونکە شکۆی تاک تەنیا لە سایەی شکۆی دەوڵەت و نیشتماندا پارێزراوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"نیشتمان، ئەو خاکە پیرۆزەیە کە بە خوێنی تێکۆشەران و یادەوەریی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" ئاو دراوە؛ بریتییە لە وارگەی تاقانەی نەتەوەی کورد. نیشتمان لە سەرووی ڕووبەرێکی جوگرافی، وڵاتی مێژووی هەموو هاوڵاتیانی کورد و ماڵی هاوبەشی هەموو ئەو شارۆمەندانەیە کە بە شوناسی کوردستانی بەیەکەوە بەستراونەتەوە. هەموو هاووڵاتییەک ئەرکێکی پیرۆزی لەسەر شانە بۆ پاراستنی نیشتمان لە هەر جۆرە دەستدرێژییەک، چونکە شکۆی تاک تەنیا لە سایەی شکۆی دەوڵەت و نیشتماندا پارێزراوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5254\"},{\"id\":\"p5256\",\"sourceIndex\":5256,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ناسنامەی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"ناسنامەی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5257\",\"sourceIndex\":5257,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Identity\",\"runs\":[{\"text\":\" National Identity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5256\"},{\"id\":\"p5258\",\"sourceIndex\":5258,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ناسنامەی نەتەوەیی، ئامرازی واتایی و قەڵغانی پاراستنی شوناسی کوردە لە بەرامبەر ئایدیۆلۆژیا هەڵوەشێنەرەکان. ئەم ناسنامەیە لە یەکگرتنی زمان، مێژوو و وەفاداری بۆ دەستوور دروست دەبێت. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی ئەم ناسنامەیە لە گشت جۆرەکانی توانەوە و شێواندن. ناسنامەی نەتەوەیی وەک مەرجی سەرەکیی یەکپارچەیی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی و هێزی دەوڵەت دەبینرێت، کە ڕێگری دەکات لەوەی نەتەوە لە ناو کلتوورە بێگانەکاندا بتوێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ناسنامەی نەتەوەیی، ئامرازی واتایی و قەڵغانی پاراستنی شوناسی کوردە لە بەرامبەر ئایدیۆلۆژیا هەڵوەشێنەرەکان. ئەم ناسنامەیە لە یەکگرتنی زمان، مێژوو و وەفاداری بۆ دەستوور دروست دەبێت. دەوڵەت ئەرکدارە بە پاراستنی ئەم ناسنامەیە لە گشت جۆرەکانی توانەوە و شێواندن. ناسنامەی نەتەوەیی وەک مەرجی سەرەکیی یەکپارچەیی نەتەوەیی و کۆمەڵایەتی و هێزی دەوڵەت دەبینرێت، کە ڕێگری دەکات لەوەی نەتەوە لە ناو کلتوورە بێگانەکاندا بتوێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5257\"},{\"id\":\"p5259\",\"sourceIndex\":5259,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ناپاکی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"ناپاکی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5260\",\"sourceIndex\":5260,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Treason\",\"runs\":[{\"text\":\" National Treason\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5259\"},{\"id\":\"p5261\",\"sourceIndex\":5261,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ناپاکی نیشتمانی، گەورەترین و تاڵترین تاوانە دژی بوونایەتی کورد و سەروەریی دەوڵەتی کوردستان. ئەم تاوانە وێڕای هاوکاریی سەربازی و هەواڵگرین یان هەر جۆرە هاوکارییەکی دیکە، هەروەها هەر جۆرە دڵسۆزییەک بۆ داگیرکەر لە پێناو بەرژەوەندیی کاتی یان هەر هەوڵێک بۆ لێدابڕینی بستێکی خاکی نیشتمان یان لاوازکردنی بناغەکانی دەوڵەت دەگرێتەوە. ناپاکی نیشتمانی وەک پچڕاندنی پەیمانی پیرۆزی نێوان تاک و نەتەوە دەبینرێت و هیچ لێبوردنێکی قانوونی و مێژوویی نایگرێتەوە، چونکە ناپاکییە بەرامبەر بە باوان و پێشینیانی کورد و مەردمی ئێستای کوردستان و هەموو نەوەکانی داهاتوو و هەروەها ناپاکییە لە خوێنی شەهیدانی کوردستان و ئاواتە مەزنەکانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"ناپاکی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، گەورەترین و تاڵترین تاوانە دژی بوونایەتی کورد و سەروەریی دەوڵەتی کوردستان. ئەم تاوانە وێڕای هاوکاریی سەربازی و هەواڵگرین یان هەر جۆرە هاوکارییەکی دیکە، هەروەها هەر جۆرە دڵسۆزییەک بۆ داگیرکەر لە پێناو بەرژەوەندیی کاتی یان هەر هەوڵێک بۆ لێدابڕینی بستێکی خاکی نیشتمان یان لاوازکردنی بناغەکانی دەوڵەت دەگرێتەوە. ناپاکی نیشتمانی وەک پچڕاندنی پەیمانی پیرۆزی نێوان تاک و نەتەوە دەبینرێت و هیچ لێبوردنێکی قانوونی و مێژوویی نایگرێتەوە، چونکە ناپاکییە بەرامبەر بە باوان و پێشینیانی کورد و مەردمی ئێستای کوردستان و هەموو نەوەکانی داهاتوو و هەروەها ناپاکییە لە خوێنی شەهیدانی کوردستان و ئاواتە مەزنەکانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5260\"},{\"id\":\"p5262\",\"sourceIndex\":5262,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی\",\"runs\":[{\"text\":\"ناوەندی نیشتمانی بۆ هەواڵگری و شیکاریی ستراتیژی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5263\",\"sourceIndex\":5263,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Center for Intelligence and Strategic Analysis\",\"runs\":[{\"text\":\" National Center for Intelligence and Strategic Analysis\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5262\"},{\"id\":\"p5264\",\"sourceIndex\":5264,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم ناوەندە، مێشکی پێشبینیکەری دەوڵەتە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی لە جیهانێکی ئاڵۆزدا. ئەرکی ئەم ناوەندە گۆڕینی زانیارییە خاوەکانە بۆ هێزی بڕیارسازی، تاوەکوو کوردستان لە یەکەیەکی کاردانەوەییەوە بگۆڕێت بۆ ئەکتەرێکی پێشەنگ و خاوەن دەستپێشخەری. دامەزراندنی ئەم ناوەندە بە پێویستییەکی ژینەکی دادەنرێت بۆ ناسینەوەی هەڕەشە بوونایەتییەکان پێش ڕوودانیان، تاوەکوو سەروەریی وڵات هەمیشە بە پارێزراوی بمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم ناوەندە، مێشکی پێشبینیکەری دەوڵەتە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی\"},{\"text\":\" لە جیهانێکی ئاڵۆزدا. ئەرکی ئەم ناوەندە گۆڕینی زانیارییە خاوەکانە بۆ هێزی بڕیارسازی، تاوەکوو کوردستان لە یەکەیەکی کاردانەوەییەوە بگۆڕێت بۆ ئەکتەرێکی پێشەنگ و خاوەن دەستپێشخەری. دامەزراندنی ئەم ناوەندە بە پێویستییەکی ژینەکی دادەنرێت بۆ ناسینەوەی هەڕەشە بوونایەتییەکان پێش ڕوودانیان، تاوەکوو سەروەریی وڵات هەمیشە بە پارێزراوی بمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5263\"},{\"id\":\"p5265\",\"sourceIndex\":5265,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نەوەکانی داهاتوو\",\"runs\":[{\"text\":\"نەوەکانی داهاتوو\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5266\",\"sourceIndex\":5266,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Future Generations\",\"runs\":[{\"text\":\" Future Generations\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5265\"},{\"id\":\"p5267\",\"sourceIndex\":5267,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"نەوەکانی داهاتوو، خاوەنی ڕاستەقینەی پاشماگ و سامانە نیشتمانییەکانی کوردستانن. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەک کە تێیدا ژێرخانی دەوڵەتداری، دامەزراوەکانی دەسەڵاتدارێتی و سامانە سرووشتییەکان زیان نەبینن و بەفیڕۆ نەدرێن و ژینگەی وڵات تێک نەدرێت. دابینکردنی دادی نێوان نەوەکان ئەرکێکی دەستوورییە؛ واتا نەوەی ئێستا تەنیا پاسەوانە و دەبێت وڵاتێکی بەهێز، ئاوەدان و خاوەن سەروەریی بۆ نەوەکانی پاشەڕۆژ بەجێ بهێڵێت، تاوەکوو زنجیرەی بوونی نەتەوە قەت نەپچڕێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەوەکانی داهاتوو، خاوەنی ڕاستەقینەی پاشماگ و سامانە نیشتمانییەکانی کوردستانن. دەوڵەت پابەندە بە داڕشتنی وارگێڕییەک کە تێیدا ژێرخانی دەوڵەتداری\"},{\"text\":\"، دامەزراوەکانی \"},{\"text\":\"دەسەڵاتدارێتی و سامانە سرووشتییەکان زیان نەبینن و بەفیڕۆ نەدرێن و ژینگەی وڵات تێک نەدرێت. دابینکردنی دادی نێوان نەوەکان ئەرکێکی دەستوورییە؛ واتا نەوەی ئێستا تەنیا پاسەوانە و دەبێت وڵاتێکی بەهێز، ئاوەدان و خاوەن سەروەریی بۆ نەوەکانی پاشەڕۆژ بەجێ بهێڵێت، تاوەکوو زنجیرەی بوونی نەتەوە قەت نەپچڕێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5266\"},{\"id\":\"p5268\",\"sourceIndex\":5268,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نواندنی شارستانییەت\",\"runs\":[{\"text\":\"نواندنی شارستانییەت\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5269\",\"sourceIndex\":5269,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Demonstration of Civilization\",\"runs\":[{\"text\":\" Demonstration of Civilization\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5268\"},{\"id\":\"p5270\",\"sourceIndex\":5270,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"نواندنی شارستانییەت، ئەرکێکی دەستووریی ئابووری و کولتوورییە بۆ ناساندنی شکۆی کوردستان بە جیهان. ئەمە جیا لە نیشاندانی ڕابردووی پڕشنگدار، نواندنی هێزی داهێنەری کوردە لە جیهانی مۆدێرندا. ئابووری دەبێت وەک ئامرازێک بۆ گەڕیاریی نەتەوەیی و نواندنی شارستانییەت کار بکات تاوەکوو کوردستان وەک جەمسەرێکی واتایی و زانستی لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا دەربکەوێت و ڕێز لە مێژوو و داهێنانەکانی بگیرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"نواندنی شارستانییەت، ئەرکێکی دەستووریی ئابووری و کولتوورییە بۆ ناساندنی شکۆی کوردستان بە جیهان. ئەمە جیا لە نیشاندانی ڕابردووی پڕشنگدار، نواندنی هێزی داهێنەری کوردە لە جیهانی مۆدێرندا. ئابووری دەبێت وەک ئامرازێک بۆ گەڕیاریی نەتەوەیی و نواندنی شارستانییەت کار بکات تاوەکوو کوردستان وەک جەمسەرێکی واتایی و زانستی لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا دەربکەوێت و ڕێز لە مێژوو و داهێنانەکانی بگیرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5269\"},{\"id\":\"p5271\",\"sourceIndex\":5271,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نووسینگەی پارێزەری گشتی\",\"runs\":[{\"text\":\"نووسینگەی پارێزەری گشتی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5272\",\"sourceIndex\":5272,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Office of the Public Ombudsman\",\"runs\":[{\"text\":\" Office of the Public Ombudsman\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5271\"},{\"id\":\"p5273\",\"sourceIndex\":5273,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، پاسەوانی مافی شارۆمەندە لە بەرامبەر هەر جۆرە ناڕەوایی یان کەمتەرخەمییەکی کارگێڕیی دەزگاکانی دەوڵەت. نووسینگەیەکی سەربەخۆیە کە گەرەنتیی بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر گشت پێکهاتەکان و پاراستنی سەروەریی قانوون دەکات. نووسینگەی پارێزەری گشتی ڕێگری دەکات لەوەی کە دەسەڵات ببێتە ئامرازی ستەم، و دڵنیایی دەدات کە دادپەروەریی گشتگیر بەسەر هەموواندا وەک یەک جێبەجێ دەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم دامەزراوەیە، پاسەوانی مافی شارۆمەندە لە بەرامبەر هەر جۆرە ناڕەوایی یان کەمتەرخەمییەکی کارگێڕیی دەزگاکانی دەوڵەت. نووسینگەیەکی سەربەخۆیە کە گەرەنتیی بێلایەنیی دەوڵەت بەرامبەر گشت پێکهاتەکان و پاراستنی سەروەریی قانوون\"},{\"text\":\" دەکات. نووسینگەی پارێزەری گشتی ڕێگری دەکات لەوەی کە دەسەڵات ببێتە ئامرازی ستەم، و دڵنیایی دەدات کە دادپەروەریی گشتگیر بەسەر هەموواندا وەک یەک جێبەجێ دەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5272\"},{\"id\":\"p5274\",\"sourceIndex\":5274,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نەختینەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"نەختینەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5275\",\"sourceIndex\":5275,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Monetary\",\"runs\":[{\"text\":\" Monetary\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5274\"},{\"id\":\"p5276\",\"sourceIndex\":5276,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"نەختینەیی، ڕەهەندی دارایی ئاسایش و سەروەریی نەتەوەییە؛ ئاماژەیە بۆ توانای دەوڵەت بۆ کۆنترۆڵکردنی دراو و پەرگالی دارایی خۆی بە شێوەیەکی سەربەخۆ. سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی مەرجی بنەڕەتین بۆ هەبوونی دەوڵەتێکی خاوەن بڕیاری ئازاد. دەوڵەت لە ڕێگەی بانکی ناوەندییەوە گەرەنتیی ئەوە دەکات کە سامانە داراییەکانی کوردستان نەکەونە ژێر زەبر و گوشاری بانکە بێگانەکان و هەمیشە لە ڕاژەی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیدا بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"نەختینەیی، ڕەهەندی دارایی ئاسایش و سەروەریی نەتەوەییە؛ ئاماژەیە بۆ توانای دەوڵەت بۆ کۆنترۆڵکردنی دراو و پەرگالی دارایی خۆی بە شێوەیەکی سەربەخۆ. سەربەخۆیی نەختینەیی و سەقامگیریی دارایی مەرجی بنەڕەتین بۆ هەبوونی دەوڵەتێکی خاوەن بڕیاری ئازاد. دەوڵەت لە ڕێگەی بانکی ناوەندییەوە گەرەنتیی ئەوە دەکات کە سامانە داراییەکانی کوردستان نەکەونە ژێر زەبر و گوشاری بانکە بێگانەکان و هەمیشە لە ڕاژەی ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیدا بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5275\"},{\"id\":\"p5277\",\"sourceIndex\":5277,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نەژاد\",\"runs\":[{\"text\":\"نەژاد\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5278\",\"sourceIndex\":5278,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Race / Ethnicity\",\"runs\":[{\"text\":\" Race / Ethnicity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5277\"},{\"id\":\"p5279\",\"sourceIndex\":5279,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"لە کۆماری کوردستاندا، شارۆمەندیی کوردستانی لە سەرووی هەر جۆرە جیاکارییەکی نەژادی و ڕەگەزییەوەیە؛ هەمووان لەبەردەم قانووندا یەکسانن. دەوڵەت ڕێگری لە هەر جۆرە پاشکۆییەکی نەژادی دەکات و تەنیا شوناسی نەتەوەیی و شارۆمەندیی وەک پێوەر دەناسێت. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە کوردستان ماڵی هەموو ئەو کەسانەیە کە پابەندی دەستوور و سەروەریی نەتەوەیین، دوور لە هەر دەمارگیرییەکی نەژادیی تەسکی بێگانە.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە کۆماری کوردستاندا، شارۆمەندیی کوردستانی لە سەرووی هەر جۆرە جیاکارییەکی نەژادی و ڕەگەزییەوەیە؛ هەمووان لەبەردەم قانووندا یەکسانن. دەوڵەت ڕێگری لە هەر جۆرە پاشکۆییەکی نەژادی دەکات و تەنیا شوناسی نەتەوەیی و شارۆمەندیی وەک پێوەر دەناسێت. ئەم چەمکە جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە کوردستان ماڵی هەموو ئەو کەسانەیە کە پابەندی دەستوور و سەروەریی نەتەوەیین، دوور لە هەر دەمارگیرییەکی نەژادیی تەسکی بێگانە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5278\"},{\"id\":\"p5280\",\"sourceIndex\":5280,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"نیشتەجێبوون\",\"runs\":[{\"text\":\"نیشتەجێبوون\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5246\"},{\"id\":\"p5281\",\"sourceIndex\":5281,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Residency\",\"runs\":[{\"text\":\" Residency\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5280\"},{\"id\":\"p5282\",\"sourceIndex\":5282,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"مافی نیشتەجێبوون و دابینکردنی سەرپەنا، مافێکی بنەڕەتیی شارۆمەندییە کە دەوڵەت پابەندە بە مسۆگەرکردنی. لەم دەستوورەدا، نیشتەجێبوون لەگەڵ هەبوونی خانوو، جێگیربوونی مرۆییانەی تاکی کوردە بە شکۆمەندییەوە لەسەر خاکی خۆی. دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی وارگێڕییەک کە تێیدا هەموو شارۆمەندێک خاوەنی سەرپەنایەکی شایستە بێت، تاوەکوو بناغەی خێزانێکی سەقامگیر و بەرهەمهێنەر لە ناو جەرگەی نیشتماندا بونیاد بنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"مافی نیشتەجێبوون و دابینکردنی سەرپەنا، مافێکی بنەڕەتیی شارۆمەندییە کە دەوڵەت پابەندە بە مسۆگەرکردنی. لەم دەستوورەدا، نیشتەجێبوون لەگەڵ هەبوونی خانوو، جێگیربوونی مرۆییانەی تاکی کوردە بە شکۆمەندییەوە لەسەر خاکی خۆی. دەوڵەت ئەرکدارە بە داڕشتنی وارگێڕییەک کە تێیدا هەموو شارۆمەندێک خاوەنی سەرپەنایەکی شایستە بێت، تاوەکوو بناغەی خێزانێکی سەقامگیر و بەرهەمهێنەر لە ناو جەرگەی نیشتماندا بونیاد بنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5281\"},{\"id\":\"p5283\",\"sourceIndex\":5283,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"و\",\"runs\":[{\"text\":\"و\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5284\",\"sourceIndex\":5284,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"وارگە  / وار\",\"runs\":[{\"text\":\"وارگە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\" / وار\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5285\",\"sourceIndex\":5285,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Territory / Domain\",\"runs\":[{\"text\":\" Territory / Domain\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5284\"},{\"id\":\"p5286\",\"sourceIndex\":5286,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"وارگەی نەتەوەیی، جەستەی فیزیکی و سنووری قەڵەمڕەوی سەروەریی نەتەوەیی دەوڵەتە؛ بریتییە لە سەرانسەری ئەو خاک و نیشتمانەی کە بە وڵات دەناسرێت و شوێنی ژیانی مێژوویی باوان و دایانی کوردە کە تێیدا ژیانی بەکۆمەڵیان بنیاد ناوە. وارگە، نەک پانتاییەکی جوگرافیی ڕووت، بەڵکوو لانکەی سەرهەڵدانی خود کۆیی و شوناسی نەتەوەییە. ڕەنگی سەوزی ئاڵای کوردستان نیشانەی پەیمانی دانەبڕاوی کوردە لەگەڵ وارگەی پیرۆزی کوردستاندا. پاراستنی یەکپارچەیی وارگە و دانەدواوەی هەر هەوڵێک بۆ دابڕینی هەر بستێکی، بەرزترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەت و شارۆمەندانە، چونکە نەتەوە بەبێ سەروەریی بەسەر وارگەی خۆی، توانای نواندنی ویستی مێژوویی نامێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"وارگەی نەتەوەیی\"},{\"text\":\"، جەستەی فیزیکی و سنووری قەڵەمڕەوی سەروەریی نەتەوەیی دەوڵەتە؛ بریتییە لە سەرانسەری ئەو خاک و نیشتمانەی کە بە وڵات دەناسرێت و شوێنی ژیانی مێژوویی باوان و دایانی کوردە کە تێیدا ژیانی بەکۆمەڵیان بنیاد ناوە. وارگە، نەک پانتاییەکی جوگرافیی ڕووت، بەڵکوو لانکەی سەرهەڵدانی خود کۆیی و شوناسی نەتەوەییە. ڕەنگی سەوزی ئاڵای کوردستان\"},{\"text\":\" نیشانەی پەیمانی دانەبڕاوی کوردە لەگەڵ وارگەی پیرۆزی کوردستاندا. پاراستنی یەکپارچەیی وارگە و دانەدواوەی هەر هەوڵێک بۆ دابڕینی هەر بستێکی، بەرزترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەت و شارۆمەندانە، چونکە نەتەوە بەبێ سەروەریی بەسەر وارگەی خۆی، توانای نواندنی ویستی مێژوویی نامێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5285\"},{\"id\":\"p5287\",\"sourceIndex\":5287,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"وارگێڕیی\",\"runs\":[{\"text\":\"وارگێڕیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5288\",\"sourceIndex\":5288,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Governance / Administration / Politics\",\"runs\":[{\"text\":\" Governance / Administration / Politics\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5287\"},{\"id\":\"p5289\",\"sourceIndex\":5289,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"وارگێڕیی، باڵاترین چالاکیی ئاوەزمەندانە و زانستی بەڕێوەبردنی وڵاتە بۆ گۆڕینی ویستی نەتەوەیی بۆ کردار و هێز. ئەم چەمکە جێگرەوەی دەستووریی زاراوە بێگانەکانە بۆ \\\"سیاسەت\\\" و \\\"ئیدارەدان\\\"؛ ئامانجی تاقانەی پاراستنی \\\"وار\\\" و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستانە. وارگێڕیی دەوڵەت دەبێت لەسەر بنەمای شایستەسالاری و دوور لە بەرژەوەندیی پارتایەتی بێت تاوەکوو هەمیشە لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەییدا بمێنێتەوە. هەر وارگێڕییەک کە سەروەریی نەتەوەیی کوردستان لاواز بکات، لە بنەڕەتەوە نادەستووری و پووچەڵە، چونکە ڕەوایەتیی وارگێڕیی تەنیا لە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەدایە.\",\"runs\":[{\"text\":\"وارگێڕیی، باڵاترین چالاکیی ئاوەزمەندانە و زانستی بەڕێوەبردنی وڵاتە بۆ گۆڕینی ویستی نەتەوەیی بۆ کردار و هێز. ئەم چەمکە جێگرەوەی دەستووریی زاراوە بێگانەکانە بۆ \\\"سیاسەت\\\" و \\\"ئیدارەدان\\\"؛ ئامانجی تاقانەی پاراستنی \\\"وار\\\" و مسۆگەرکردنی مانەوەی شکۆمەندانەی کوردستانە. وارگێڕیی دەوڵەت دەبێت لەسەر بنەمای شایستەسالاری\"},{\"text\":\" و دوور لە بەرژەوەندیی پارتایەتی\"},{\"text\":\" بێت تاوەکوو هەمیشە لە ڕاژەی ئاسایشی نەتەوەییدا بمێنێتەوە. هەر وارگێڕییەک کە سەروەریی نەتەوەیی کوردستان لاواز بکات، لە بنەڕەتەوە نادەستووری و پووچەڵە، چونکە ڕەوایەتیی وارگێڕیی تەنیا لە پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوەدایە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5288\"},{\"id\":\"p5290\",\"sourceIndex\":5290,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"ویست\",\"runs\":[{\"text\":\"ویست\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5291\",\"sourceIndex\":5291,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Will / Desire\",\"runs\":[{\"text\":\" Will / Desire\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5290\"},{\"id\":\"p5292\",\"sourceIndex\":5292,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ویست، ئەو وزە بزوێنەرە ناوەکی و هێزە هەربووییەی نەتەوەی کوردە کە دەستوور وەک دەرکەوتەی ڕەهای ئەو پێناسە دەکرێت. ویستی نەتەوە، سەرچاوەی گشت ڕەوایەتییەکە و لوتکەی ئەو ویستە پۆڵایینەیە کە لەسەر بنەماکانی ژیری، قانوون و دادپەروەری دامەزراوە. ئەم ویستە هێزێکی هەبووییە کە ڕێگە نادات کورد جارێکی تر تووشی \\\"تەوژمی لێڵی نەناسراویی\\\" ببێت، بەڵکوو وەک بکەرێکی چالاک چارەنووسی خۆی دەنووسێتەوە. دەوڵەت تەنیا ئامرازێکە بۆ ڕاییکردنی ئەم ویستە؛ هەر بڕیارێکی دەسەڵات کە پێچەوانەی ویستی بەکۆمەڵی نەتەوە بێت، بە کردەیەکی ناقانوونیی هەژمار دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ویست، ئەو وزە بزوێنەرە ناوەکی و هێزە هەربووییەی نەتەوەی کوردە کە دەستوور وەک دەرکەوتەی ڕەهای ئەو پێناسە دەکرێت. ویستی نەتەوە، سەرچاوەی گشت ڕەوایەتییەکە و لوتکەی ئەو ویستە پۆڵایینەیە کە لەسەر بنەماکانی ژیری، قانوون و دادپەروەری دامەزراوە. ئەم ویستە هێزێکی هەبووییە کە ڕێگە نادات کورد جارێکی تر تووشی \\\"تەوژمی لێڵی نەناسراویی\\\" ببێت، بەڵکوو وەک بکەرێکی چالاک چارەنووسی خۆی دەنووسێتەوە. دەوڵەت تەنیا ئامرازێکە بۆ ڕاییکردنی ئەم ویستە؛ هەر بڕیارێکی دەسەڵات کە پێچەوانەی ویستی بەکۆمەڵی نەتەوە بێت، بە کردەیەکی ناقانوونیی هەژمار دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5291\"},{\"id\":\"p5293\",\"sourceIndex\":5293,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"وردبینیی ستراتیژی و کارایی\",\"runs\":[{\"text\":\"وردبینیی ستراتیژی و کارایی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5294\",\"sourceIndex\":5294,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Strategic and Efficiency Audit\",\"runs\":[{\"text\":\" Strategic and Efficiency Audit\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5293\"},{\"id\":\"p5295\",\"sourceIndex\":5295,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"وردبینیی ستراتیژی و کارایی، ئەرکی چاودێریکردنی وردی چلۆنایەتی و دەرەنجامی بڕیارەکانی دەوڵەتە تاوەکوو دڵنیایی بدرێ کە گشت سەرچاوەکان لە ڕاژەی ئامانجە باڵاکانی دەستووردان. ئەمە میکانیزمێکی ڕێگرییە لە بەفێڕۆدانی سامانی نەتەوەیی و ڕێگریکردن لە داڕزانی دامەزراوەیی. ئەم وردبینییە وەک چاوێکی بێدار کار دەکات بۆ ئەوەی دامەزراوەکان لە ڕێچکەی ڕاستەقینەی خۆیان لانەدەن و هەمیشە لە ئاستی پێداویستییەکانی نەتەوەدابن. ئەمە ئامرازی چەسپاندنی \\\"ڕووەنیی\\\" و لێپرسراوێتییە لە ناو جەرگەی دەوڵەتدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"وردبینیی ستراتیژی و کارایی، ئەرکی چاودێریکردنی وردی چلۆنایەتی و دەرەنجامی بڕیارەکانی دەوڵەتە تاوەکوو دڵنیایی بدر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"گشت سەرچاوەکان لە ڕاژەی ئامانجە باڵاکانی دەستووردان. ئەمە میکانیزمێکی ڕێگرییە لە بەفێڕۆدانی سامانی نەتەوەیی و ڕێگریکردن لە داڕزانی دامەزراوەیی. ئەم وردبینییە وەک چاوێکی بێدار کار دەکات بۆ ئەوەی دامەزراوەکان لە ڕێچکەی ڕاستەقینەی خۆیان لانەدەن و هەمیشە لە ئاستی پێداویستییەکانی نەتەوەدابن. ئەمە ئامرازی چەسپاندنی \\\"ڕووەنیی\\\" و لێپرسراوێتییە لە ناو جەرگەی دەوڵەتدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5294\"},{\"id\":\"p5296\",\"sourceIndex\":5296,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"وزەی هەربوویی\",\"runs\":[{\"text\":\"وزەی هەربوویی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5297\",\"sourceIndex\":5297,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Eternal Energy\",\"runs\":[{\"text\":\" Eternal Energy\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5296\"},{\"id\":\"p5298\",\"sourceIndex\":5298,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"وزەی هەربوویی، ئەو هێزە گیانی و بزوێنەرە هەردەمییەیە کە لە خۆری زێڕینی ئاڵای نەتەوەیی کوردستاندا بەرجەستە کراوە. ئەم وزەیە، پەیمانەکانی \\\"وار\\\" و نەتەوە و ژیانی گشتی پێکەوە گرێ دەدات و واتا بە سەروەریی دەبەخشێت. وزەی هەربوویی نیشانەی ئەوەیە کە نەتەوەی کورد سەرەڕای هەموو داگیرکارییەکان، خاوەنی ئیرادەیەکی نەکوژاوەیە بۆ مانەوە و سەرهەڵدانەوەی بێپسانەوە لە مێژوودا. ئەم وزەیە ئەو هێزە ناوەکییەیە کە دەبێتە سووتەمەنی بۆ داهێنان و پێشەنگایەتیی نەتەوەیی لە جیهانی مۆدێرندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"وزەی هەربوویی، ئەو هێزە گیانی و بزوێنەرە هەردەمییەیە کە لە خۆری زێڕینی ئاڵای نەتەوەیی کوردستاندا بەرجەستە کراوە. ئەم وزەیە، پەیمانەکانی \\\"وار\\\" و نەتەوە و ژیانی گشتی پێکەوە گرێ دەدات و واتا بە سەروەریی دەبەخشێت. وزەی هەربوویی نیشانەی ئەوەیە کە نەتەوەی کورد سەرەڕای هەموو داگیرکارییەکان، خاوەنی ئیرادەیەکی نەکوژاوەیە بۆ مانەوە و سەرهەڵدانەوەی بێپسانەوە لە مێژوودا. ئەم وزەیە ئەو هێزە ناوەکییەیە کە دەبێتە سووتەمەنی بۆ داهێنان و پێشەنگایەتیی نەتەوەیی لە جیهانی مۆدێرندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5297\"},{\"id\":\"p5299\",\"sourceIndex\":5299,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"وڵات\",\"runs\":[{\"text\":\"وڵات\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5283\"},{\"id\":\"p5300\",\"sourceIndex\":5300,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Country / Land / Patria\",\"runs\":[{\"text\":\" Country / Land / Patria\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5299\"},{\"id\":\"p5301\",\"sourceIndex\":5301,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"وڵات، جەستەی واتایی، فیزیکی و مێژوویی نەتەوەی کوردە؛ ئەو پانتاییە تاقانەیەیە کە تێیدا جوگرافیا و شوناس دەبنە یەکەیەکی دانەبڕاو. وڵات جیا لە خاک، نواندن و دەرکەوتنی بوونایەتیی کوردە لەسەر هێڵی شوێن-کات. لەم دەستوورەدا، وڵات وەک چوارچێوەی کەتوارسازێنەری ژیان دەناسرێ کە باوانی ئێمە تێیدا شارستانییەتیان بونیاد ناوە. پاراستنی وڵات ئەرکێکی پیرۆزی سەرشانی گشت شارۆمەندانە، چونکە بەبێ وڵات، نەتەوە وەک گیانێکی بێ جەستە پەرت دەبێت و ناتوانێت مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر بۆ پاراستنی ئاسایشی خۆی بەکار بهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"وڵات، جەستەی واتایی، فیزیکی و مێژوویی نەتەوەی کوردە؛ ئەو پانتاییە تاقانەیەیە کە تێیدا جوگرافیا و شوناس دەبنە یەکەیەکی دانەبڕاو. وڵات جیا لە خاک، نواندن و دەرکەوتنی بوونایەتیی کوردە لەسەر هێڵی شوێن-کات. لەم دەستوورەدا، وڵات وەک چوارچێوەی کەتوارسازێنەری ژیان دەناسر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"باوانی ئێمە تێیدا شارستانییەتیان بونیاد ناوە. پاراستنی وڵات ئەرکێکی پیرۆزی سەرشانی گشت شارۆمەندانە، چونکە بەبێ وڵات، نەتەوە وەک گیانێکی بێ جەستە پەرت دەبێت و ناتوانێت مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر بۆ پاراستنی ئاسایشی خۆی بەکار بهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5300\"},{\"id\":\"p5302\",\"sourceIndex\":5302,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"هـ\",\"runs\":[{\"text\":\"هـ\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5303\",\"sourceIndex\":5303,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هەڵبژاردن\",\"runs\":[{\"text\":\"هەڵبژاردن\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5304\",\"sourceIndex\":5304,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Election\",\"runs\":[{\"text\":\" Election\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5303\"},{\"id\":\"p5305\",\"sourceIndex\":5305,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"هەڵبژاردن لە کۆماری کوردستاندا ڕێکارێکی تەکنیکی بۆ دیاریکردنی نوێنەران و دەسەڵاتدارانە، و باڵاترین کردەی نواندنی ویستی نەتەوەیی و ساتەوەختی نوێکردنەوەی پەیمانی نێوان شارۆمەند و دەوڵەتە. ئەم چەمکە وەک میکانیزمێکی ڕاسپاردنی سەروەریی دەبینرێت؛ تێیدا شارۆمەندی کوردستانی بە ئاگاییەکی تەواوەوە بڕیار دەدات کە کێ دەبێتە ڕایەداری ڕاپەڕاندنی فەرمانەکانی دەستوور. هەڵبژاردن گەرەنتیی ئەوەیە کە دەسەڵات هەمیشە وەک ڕاژەکارێکی نیشتمانی بمێنێتەوە و هیچ کات نەگۆڕێت بۆ هێزێکی دابڕاو لە ویستی گشتی. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی سەقامگیریی پەڕگاڵی دیمۆکراتی و پاراستنی ڕەوایەتیی بێپسانەوەی کۆمارە.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەڵبژاردن لە کۆماری کوردستاندا ڕێکارێکی تەکنیکی بۆ دیاریکردنی نوێنەران و دەسەڵاتدارانە، و باڵاترین کردەی نواندنی ویستی نەتەوەیی و ساتەوەختی نوێکردنەوەی پەیمانی نێوان شارۆمەند و دەوڵەتە. ئەم چەمکە وەک میکانیزمێکی ڕاسپاردنی سەروەریی دەبینرێت؛ تێیدا شارۆمەندی کوردستانی\"},{\"text\":\" بە ئاگاییەکی تەواوەوە بڕیار دەدات کە کێ دەبێتە ڕایەداری\"},{\"text\":\" ڕاپەڕاندنی فەرمانەکانی دەستوور. هەڵبژاردن گەرەنتیی ئەوەیە کە دەسەڵات هەمیشە وەک ڕاژەکارێکی نیشتمانی بمێنێتەوە و هیچ کات نەگۆڕێت بۆ هێزێکی دابڕاو لە ویستی گشتی. ئەمە مەرجی بنەڕەتیی سەقامگیریی پەڕگاڵی دیمۆکراتی و پاراستنی ڕەوایەتیی بێپسانەوەی کۆمارە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5304\"},{\"id\":\"p5306\",\"sourceIndex\":5306,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5307\",\"sourceIndex\":5307,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Abolition of Laws\",\"runs\":[{\"text\":\" Abolition of Laws\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5306\"},{\"id\":\"p5308\",\"sourceIndex\":5308,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم کردارە، پاڵاوتنی دەستووریی پەرگاڵی قانوونیی وڵاتە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ دەقێکی لاوەکی زیان بە گەوهەری بوونایەتی نەتەوە ناگەیەنێت. هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان، کە تەنیا لە دەسەڵاتی دادگای باڵادایە، وەک میکانیزمێکی بەرگریی کار دەکات بۆ پاراستنی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور لە هەر جۆرە لاسارییەکی وارگێڕیی یان گوشارێکی کاتی. لێرەدا، هەر قانوونێک کە دژی سەروەریی نەتەوەیی، شوناسی کوردستانی، یان یەکپارچەیی وارگە بێت، بە تەنێکی نامۆ لە جەستەی دەوڵەتدا دەناسرێت و دەستبەجێ ڕەوایەتیی لێ دەسەنرێتەوە تاوەکوو یەکپارچەیی کوردستان بەبێ خەوش بپارێزرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم کردارە، پاڵاوتنی دەستووریی پەرگاڵی قانوونیی وڵاتە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ دەقێکی لاوەکی زیان بە گەوهەری بوونایەتی نەتەوە ناگەیەنێت. هەڵوەشاندنەوەی قانوونەکان، کە تەنیا لە دەسەڵاتی دادگای باڵادایە، وەک میکانیزمێکی بەرگریی کار دەکات بۆ پاراستنی بنەما نەگۆڕەکانی دەستوور لە هەر جۆرە لاسارییەکی وارگێڕیی یان گوشارێکی کاتی. لێرەدا، هەر قانوونێک کە دژی سەروەریی نەتەوەیی، شوناسی کوردستانی، یان یەکپارچەیی وارگە بێت، بە تەنێکی نامۆ لە جەستەی دەوڵەتدا دەناسرێت و دەستبەجێ ڕەوایەتیی لێ دەسەنرێتەوە تاوەکوو یەکپارچەیی کوردستان بەبێ خەوش بپارێزرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5307\"},{\"id\":\"p5309\",\"sourceIndex\":5309,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هەربوویی\",\"runs\":[{\"text\":\"هەربوویی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5310\",\"sourceIndex\":5310,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Ever-existing / Eternal\",\"runs\":[{\"text\":\" \"},{\"text\":\"Ever-existing\"},{\"text\":\" / Eternal\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5309\"},{\"id\":\"p5311\",\"sourceIndex\":5311,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"هەربوویی، گێڕانەوەیە لە سروشتە نەبڕاوە و هەتاهەتاییەکەی ویستی نەتەوەی کورد بۆ سەربەخۆیی و دەوڵەتداری. ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەو وزە ناوەکییەی کە دەبێتە سەرچاوەی خۆسازی و خۆسەرچاوەیی دەستوور و دەوڵەتی کوردستان. هەربوویی واتا بوونایەتیی کورد بەستراوەتەوە بە مێژوویەکی دێرین، کەتوارێکی ئێستایی و پاشەڕۆژێکی بێکۆتایی کە هیچ داگیرکاری و زەبرێکی دەرەکی ناتوانێت کۆتایی پێ بهێنێت. لێرەدا، دەوڵەتی کوردستان وەک سوبێکتێکی هەربوویی دەناسرێ کە واتا و ڕەوایەتییەکەی لە دەرەوەی کات و مەرجە کاتییەکانی وارگێڕیی جیهانییدایە و بەرهەمی ویستی هەردەمیی نەتەوەی کوردە بۆ مانەوەی شکۆمەندانە لە فۆرمی دەوڵەتدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەربوویی، گێڕانەوەیە لە سروشتە نەبڕاوە و هەتاهەتاییەکەی ویستی نەتەوەی کورد بۆ سەربەخۆیی و دەوڵەتداری. ئەم چەمکە ئاماژەیە بۆ ئەو وزە ناوەکییەی کە دەبێتە سەرچاوەی خۆسازی و خۆسەرچاوەیی\"},{\"text\":\" دەستوور و دەوڵەتی کوردستان. هەربوویی واتا بوونایەتیی کورد بەستراوەتەوە بە مێژوویەکی دێرین، کەتوارێکی ئێستایی و پاشەڕۆژێکی بێکۆتایی کە هیچ داگیرکاری و زەبرێکی دەرەکی ناتوانێت کۆتایی پێ بهێنێت. لێرەدا، دەوڵەتی کوردستان وەک سوبێکتێکی هەربوویی دەناسر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"واتا و ڕەوایەتییەکەی لە دەرەوەی کات و مەرجە کاتییەکانی وارگێڕیی جیهانییدایە و بەرهەمی ویستی هەردەمیی نەتەوەی کوردە بۆ مانەوەی شکۆمەندانە لە فۆرمی دەوڵەتدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5310\"},{\"id\":\"p5312\",\"sourceIndex\":5312,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هەواڵگریی نیشتمانی\",\"runs\":[{\"text\":\"هەواڵگریی نیشتمانی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5313\",\"sourceIndex\":5313,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Intelligence\",\"runs\":[{\"text\":\" National Intelligence\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5312\"},{\"id\":\"p5314\",\"sourceIndex\":5314,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"هەواڵگریی نیشتمانی، کۆکردنەوەی زانیاری و دەیتای پێویست بۆ خوێندنەوەی دۆخی ئاسایی و نائاسایی و تەنانەت ئاوارتە لە پەیوەندیی لەگەڵ ئاسایشی نەتەوەییە و وەک ئاوەزی پێشبینیکەر کار دەکات و ئامرازی کۆمار بۆ پاراستنی بوونی نەتەوە لە جیهانی پڕ مەترسیدایە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە جیا لە کۆکردنەوەی زانیاری و داتا، ئامرازە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەی لە ڕێگەی دۆکترینی پاراستنی پێشوەختە. هەواڵگری وەک چاوی بێداری دەوڵەتە کە هەڕەشەکان پێش ئەوەی بگەنە سەر جەستەی فیزیکیی وڵات، دەیناسێتەوە و پووچەڵیان دەکاتەوە. ئەم چەمکە پابەندە بەوەی کە زانیاریی نەتەوەیی وەک سامانێکی ستراتیژی بپارێزرێت و تەنیا لە ڕاژەی پاراستنی دەستوور و یەکپارچەیی نیشتمانی و پاراستنی دەوڵەت و نەتەوەی کورد بەکار بهێنرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"هەواڵگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\"، کۆکردنەوەی زانیاری و دەیتای پێویست بۆ خوێندنەوەی دۆخی ئاسایی و نائاسایی و تەنانەت ئاوارتە لە پەیوەندیی لەگەڵ ئاسایشی نەتەوەییە و وەک ئاوەزی پێشبینیکەر کار دەکات و ئامرازی کۆمار بۆ پاراستنی بوونی نەتەوە لە جیهانی پڕ مەترسیدایە. ئەرکی ئەم دامەزراوەیە جیا لە کۆکردنەوەی زانیاری و داتا، ئامرازە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەی لە ڕێگەی دۆکترینی پاراستنی پێشوەختە. هەواڵگری وەک چاوی بێداری دەوڵەتە کە هەڕەشەکان پێش ئەوەی بگەنە سەر جەستەی فیزیکیی وڵات، دەیناسێتەوە و پووچەڵیان دەکاتەوە. ئەم چەمکە پابەندە بەوەی کە زانیاریی نەتەوەیی وەک سامانێکی ستراتیژی بپارێزرێت و تەنیا لە ڕاژەی پاراستنی دەستوور و یەکپارچەیی نیشتمانی و پاراستنی دەوڵەت و نەتەوەی کورد بەکار بهێنرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5313\"},{\"id\":\"p5315\",\"sourceIndex\":5315,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هێز\",\"runs\":[{\"text\":\"هێز\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5316\",\"sourceIndex\":5316,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Force / Power\",\"runs\":[{\"text\":\" Force / Power\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5315\"},{\"id\":\"p5317\",\"sourceIndex\":5317,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"هێز لەم دەستوورەدا، نەک وەک ئامرازی ستەم، بەڵکوو وەک مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر پێناسە دەکرێ کە تەنیا لە دەستی دەوڵەتی سەروەردایە بۆ دەرچوون لە باری سروشتی و جێگیرکردنی ئاسایش. هێز و دادپەروەری، دوو ڕووی یەک دراون کە مانەوەی نەتەوەی کورد مسۆگەر دەکەن. دەوڵەت تەنیا کاتێک مافی بەکارهێنانی هێزی هەیە کە لە پێناو پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی و ڕاییکردنی فەرمانەکانی قانووندا بێت. هێزی ڕاستەقینە لە کوردستاندا لە ویستی بەکۆمەڵی شارۆمەندانەوە سەرچاوە دەگرێت و ئامانج لێی بنیاتنانی وارگەیەکی ئارامە کە تێیدا ژیان بە شکۆمەندییەوە درێژەی هەبێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"هێز لەم دەستوورەدا، نەک وەک ئامرازی ستەم، بەڵکوو وەک مۆنۆپۆلی هێزی دادپەروەر پێناسە دەکر\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"تەنیا لە دەستی دەوڵەتی سەروەردایە بۆ دەرچوون لە باری سروشتی و جێگیرکردنی ئاسایش. هێز و دادپەروەری، دوو ڕووی یەک دراون کە مانەوەی نەتەوەی کورد مسۆگەر دەکەن. دەوڵەت تەنیا کاتێک مافی بەکارهێنانی هێزی هەیە کە لە پێناو پاراستنی سەروەریی نەتەوەیی و ڕاییکردنی فەرمانەکانی قانووندا بێت. هێزی ڕاستەقینە لە کوردستاندا لە ویستی بەکۆمەڵی شارۆمەندانەوە سەرچاوە دەگرێت و ئامانج لێی بنیاتنانی وارگەیەکی ئارامە کە تێیدا ژیان بە شکۆمەندییەوە درێژەی هەبێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5316\"},{\"id\":\"p5318\",\"sourceIndex\":5318,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"هێزی بەرگریی نیشتمانی / ئارتەش\",\"runs\":[{\"text\":\"هێزی بەرگریی نیشتمانی\"},{\"text\":\" / ئارتەش\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5302\"},{\"id\":\"p5319\",\"sourceIndex\":5319,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Defense Force / Army\",\"runs\":[{\"text\":\" National Defense Force / Army\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5318\"},{\"id\":\"p5320\",\"sourceIndex\":5320,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئارتەش، شمشێری پۆڵایینی کوردستانە و بەرجەستەبوونی فیزیکیی ویستی پاراستنی دەستوورە. ئەم هێزە تاکە هەیکەلەی چەکداری ڕەوای وڵاتە کە ئەرکی تاقانەی بریتییە لە بەرگریکردن لە دەوڵەت، مەردم، وارگەی نەتەوەیی و پێشێلنەکردنی سنوورەکانی کۆمار. ئارتەش لەم دەستوورەدا وەک پاسەوانی سەروەریی دەناسرێت و بە تەواوی ملکەچی دەسەڵاتی ژیاری (مەدەنی) و فەرمانەکانی سەرکۆمارە. لێرەدا، دڵسۆزیی ئارتەش تەنیا بۆ ئاڵا و دەستوور و نیشتمانە؛ هەر جۆرە لایەنگیرییەکی پارتایەتیی یان ناوچەیی لە ناو ئەم هێزەدا، وەک پێشێلکاریی توندی بناغەکانی دەوڵەت و هەڕەشە بۆ سەر یەکپارچەیی نیشیمانی و نەتەوەیی هەژمار دەکرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئارتەش، شمشێری پۆڵایینی کوردستانە و بەرجەستەبوونی فیزیکیی ویستی پاراستنی دەستوورە. ئەم هێزە تاکە هەیکەلەی چەکداری ڕەوای وڵاتە کە ئەرکی تاقانەی بریتییە لە بەرگریکردن لە دەوڵەت، مەردم، وارگەی نەتەوەیی و پێشێلنەکردنی سنوورەکانی کۆمار. ئارتەش لەم دەستوورەدا وەک پاسەوانی سەروەریی دەناسرێت و بە تەواوی ملکەچی دەسەڵاتی ژیاری (مەدەنی) و فەرمانەکانی سەرکۆمارە. لێرەدا، دڵسۆزیی ئارتەش تەنیا بۆ ئاڵا و دەستوور و نیشتمانە؛ هەر جۆرە لایەنگیرییەکی پارتایەتیی یان ناوچەیی لە ناو ئەم هێزەدا، وەک پێشێلکاریی توندی بناغەکانی دەوڵەت و هەڕەشە بۆ سەر یەکپارچەیی نیشیمانی و نەتەوەیی هەژمار دەکرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5319\"},{\"id\":\"p5321\",\"sourceIndex\":5321,\"style\":\"زانان پیت\",\"text\":\"ی\",\"runs\":[{\"text\":\"ی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p4724\"},{\"id\":\"p5322\",\"sourceIndex\":5322,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یادەوەریی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"یادەوەریی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5323\",\"sourceIndex\":5323,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Memory\",\"runs\":[{\"text\":\" National Memory\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5322\"},{\"id\":\"p5324\",\"sourceIndex\":5324,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"یادەوەریی نەتەوەیی، کۆگای زیندووی شوناس و ئاوەزی مێژوویی کوردستانە؛ گێڕانەوەی هێمانە مێژوویەکان، و وزەیەکی واتاییە کە لە قووڵایی مێژووەوە واتا بە بوونی ئێستای کورد دەبەخشێت. پاراستنی یادەوەریی (وەک پاشماگی شارستانی و شوێنەوارەکان) ئەرکێکی باڵای دەستوورییە، چونکە نەتەوەیەک یادەوەریی خۆی لێ بستێنرێتەوە، لە ناو تەوژمە لێڵەکانی بێگانەدا ون دەبێت. یادەوەریی نەتەوەیی وەک قەڵغانی شوناس کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لە هەر جۆرە شێواندنێکی مێژوویی کە ئامانجی لاوازکردنی ویستی سەروەریی نەتەوەیی بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"یادەوەریی نەتەوەیی، کۆگای زیندووی شوناس و ئاوەزی مێژوویی کوردستانە؛ گێڕانەوەی هێمانە مێژوویەکان، و وزەیەکی واتاییە کە لە قووڵایی مێژووەوە واتا بە بوونی ئێستای کورد دەبەخشێت. پاراستنی یادەوەریی (وەک پاشماگی شارستانی و شوێنەوارەکان) ئەرکێکی باڵای دەستوورییە، چونکە نەتەوەیەک یادەوەریی خۆی لێ بستێنرێتەوە، لە ناو تەوژمە لێڵەکانی \"},{\"text\":\"بێگانەدا ون دەبێت. یادەوەریی نەتەوەیی وەک قەڵغانی شوناس کار دەکات بۆ ڕێگریکردن لە هەر جۆرە شێواندنێکی مێژوویی کە ئامانجی لاوازکردنی ویستی سەروەریی نەتەوەیی بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5323\"},{\"id\":\"p5325\",\"sourceIndex\":5325,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یەکگرتوو\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکگرتوو\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5326\",\"sourceIndex\":5326,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Unified\",\"runs\":[{\"text\":\" Unified\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5325\"},{\"id\":\"p5327\",\"sourceIndex\":5327,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە یەکبوونی ئۆرگانیکی جەستەی نەتەوە لە ژێر سەیوانی دەوڵەتێکی سەربەخۆدا. یەکگرتوو واتا بنیادتنانی یەکپارچەییەکی پتەو کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتن لە جیاوازییەکان و فرەڕەنگیی پێکهاتە نێوخۆییەکان دامەزراوە. لێرەدا یەکگرتوویی نەک وەک سەپاندنی ڕەنگێکی تاقانە، بەڵکوو وەک تێکهەڵکێشکردنی گشت هێزە فیزیکی و واتاییەکانی وڵات پێناسە دەکرێت تاوەکوو کوردستان وەک یەکەیەکی تێکنەشکێنراو و خاوەن یەک ئاسۆی چارەنووس لە گۆڕەپانی جیهانییدا دەربکەوێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەم چەمکە گێڕانەوەیە لە یەکبوونی ئۆرگانیکی جەستەی نەتەوە لە ژێر سەیوانی دەوڵەتێکی سەربەخۆدا. یەکگرتوو واتا بنیادتنانی یەکپارچەییەکی پتەو کە لەسەر بنەمای ڕێزگرتن لە جیاوازییەکان و فرەڕەنگیی پێکهاتە نێوخۆییەکان دامەزراوە. لێرەدا یەکگرتوویی نەک وەک سەپاندنی ڕەنگێکی تاقانە، بەڵکوو وەک تێکهەڵکێشکردنی گشت هێزە فیزیکی و واتاییەکانی وڵات پێناسە دەکرێت تاوەکوو کوردستان وەک یەکەیەکی تێکنەشکێنراو و خاوەن یەک ئاسۆی چارەنووس لە گۆڕەپانی جیهانییدا دەربکەوێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5326\"},{\"id\":\"p5328\",\"sourceIndex\":5328,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یەکسان\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکسان\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5329\",\"sourceIndex\":5329,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Equal\",\"runs\":[{\"text\":\" Equal\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5328\"},{\"id\":\"p5330\",\"sourceIndex\":5330,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"یەکسانی لەم دەستوورەدا، هاوتایی ڕەهای گشت شارۆمەندانە لەبەردەم قانوون و لە مافی شارۆمەندێتیدا، بەبێ ڕەچاوکردنی ڕەچەڵەک، نەژاد، یان باوەڕ. یەکسانی وەک بناغەی دادپەروەریی نیشتمانی دەناسرێت؛ ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە شکۆی هەر تاکێکی کوردستانی پارێزراوە و هەمووان خاوەنی دەرفەتی هاوتان بۆ گەشەکردن و بەشداری لە دەسەڵاتداریدا. ئەم چەمکە ڕێگری دەکات لە دروستبوونی هەر جۆرە پلەبەندییەکی کۆمەڵایەتی یان پاشکۆیەتییەک کە دژ بە پرەنسیپی شارۆمەندیی ئازاد بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکسانی لەم دەستوورەدا، هاوتایی ڕەهای گشت شارۆمەندانە لەبەردەم قانوون و لە مافی شارۆمەندێتیدا، بەبێ ڕەچاوکردنی ڕەچەڵەک، نەژاد، یان باوەڕ. یەکسانی وەک بناغەی دادپەروەریی نیشتمانی دەناسرێت؛ ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە شکۆی هەر تاکێکی کوردستانی پارێزراوە و هەمووان خاوەنی دەرفەتی هاوتان بۆ گەشەکردن و بەشداری لە دەسەڵاتداریدا. ئەم چەمکە ڕێگری دەکات لە دروستبوونی هەر جۆرە پلەبەندییەکی کۆمەڵایەتی یان پاشکۆیەتییەک کە دژ بە پرەنسیپی شارۆمەندیی ئازاد بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5329\"},{\"id\":\"p5331\",\"sourceIndex\":5331,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکپارچەیی وارگەی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5332\",\"sourceIndex\":5332,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" Integrity of National Territory\",\"runs\":[{\"text\":\" Integrity of National Territory\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5331\"},{\"id\":\"p5333\",\"sourceIndex\":5333,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە فەرمانێکی دەستووریی سەوداهەڵنەگرە بۆ پاراستنی تەواوی جەستەی فیزیکیی وڵات. یەکپارچەیی واتا خاکی کوردستان یەکەیەکی دابەشنەکراوە و هیچ دەسەڵاتێک مافی دەستبەرداربوون لە بستێکی نییە. پاراستنی ئەم یەکپارچەییە بەرزترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەتە، چونکە لێدابڕانی هەر بەشێکی وارگە، بە بریندارکردنی جەستەی نەتەوە و لاوازکردنی سەروەریی دەوڵەت هەژمار دەکرێت. ئەم چەمکە گەرەنتییە کە کوردستان وەک وارگەیەکی یەکگرتوو بۆ هەزاران ساڵی داهاتوو بە پارێزراوی دەمێنێتەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە فەرمانێکی دەستووریی سەوداهەڵنەگرە بۆ پاراستنی تەواوی جەستەی فیزیکیی وڵات. یەکپارچەیی واتا خاکی کوردستان یەکەیەکی دابەشنەکراوە و هیچ دەسەڵاتێک مافی دەستبەرداربوون لە بستێکی نییە. پاراستنی ئەم یەکپارچەییە بەرزترین ئەرکی بوونایەتیی دەوڵەتە، چونکە لێدابڕانی هەر بەشێکی وارگە، بە بریندارکردنی جەستەی نەتەوە و لاوازکردنی سەروەریی دەوڵەت هەژمار دەکرێت. ئەم چەمکە گەرەنتییە کە کوردستان وەک وارگەیەکی یەکگرتوو بۆ هەزاران ساڵی داهاتوو بە پارێزراوی دەمێنێتەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5332\"},{\"id\":\"p5334\",\"sourceIndex\":5334,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یەکێتیی نەتەوەیی\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکێتیی نەتەوەیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5335\",\"sourceIndex\":5335,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" National Unity\",\"runs\":[{\"text\":\" National Unity\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5334\"},{\"id\":\"p5336\",\"sourceIndex\":5336,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"یەکێتیی نەتەوەیی، زرێی کۆیی و مەرجی سەرەکیی خۆڕاگریی دەوڵەتە؛ بریتییە لە یەکبوونی ئیرادەی گشت شارۆمەندان و پێکهێنەران لە دەوری بنەما نەگۆڕەکانی دەستووری کۆماری کوردستان. ئەم یەکێتییە لە سەر بنەمای ڕێزگرتنی فرەیی و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان بونیاد نراوە. دەوڵەت ئەرکدارە بە بەهێزکردنی ئەم یەکێتییە و بەرەنگاربوونەوەی هەر گوتارێک کە هانی دووبەرەکی و پەرتبوونی نەتەوەیی بدات، چونکە یەکێتی تاقانە سەرچاوەی هێز بۆ پاراستنی سەربەخۆیی و بەرەنگاریی هەڕەشە دەرەکییەکانە.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکێتیی نەتەوەیی\"},{\"text\":\"، زرێی کۆیی و مەرجی سەرەکیی خۆڕاگریی دەوڵەتە؛ بریتییە لە یەکبوونی ئیرادەی گشت شارۆمەندان و پێکهێنەران لە دەوری بنەما نەگۆڕەکانی دەستووری کۆماری کوردستان\"},{\"text\":\". ئەم یەکێتییە لە سەر بنەمای ڕێزگرتنی فرەیی\"},{\"text\":\" و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان بونیاد نراوە. دەوڵەت ئەرکدارە بە بەهێزکردنی ئەم یەکێتییە و بەرەنگاربوونەوەی هەر گوتارێک کە هانی دووبەرەکی و پەرتبوونی نەتەوەیی بدات، چونکە یەکێتی تاقانە سەرچاوەی هێز بۆ پاراستنی سەربەخۆیی و بەرەنگاریی هەڕەشە دەرەکییەکانە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5335\"},{\"id\":\"p5337\",\"sourceIndex\":5337,\"style\":\"سەردێڕی زانان\",\"text\":\"یەکینەیەکی کۆیی\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکینەیەکی کۆیی\"}],\"kind\":\"term\",\"parentId\":\"p5321\"},{\"id\":\"p5338\",\"sourceIndex\":5338,\"style\":\"هاوتای ئینگلیزی\",\"text\":\" A Collective Unit\",\"runs\":[{\"text\":\" A Collective Unit\"}],\"kind\":\"equivalent\",\"parentId\":\"p5337\"},{\"id\":\"p5339\",\"sourceIndex\":5339,\"style\":\"زانان تێکست\",\"text\":\"ئەمە لوتکەی پێناسە بوونناسییەکانی دەستوورە؛ گێڕانەوە لەو یەکخستنە قووڵەی کە کورد وەک خودی بەکۆمەڵ لە دەرەوەی هەموو مەرج و ڕەزامەندییەکی دەرەکی دروست کردووە. یەکینەیەکی کۆیی واتا نەتەوەیەک کە لە ڕێگەی ژیریی کۆیی و قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی مێژووییەوە بووەتە یەک جەستەی خاوەن بڕیار. ئەم یەکینەیە ژێرخانی پەیدابوونی کەسایەتیی نەتەوەیی کوردە و وەک سوبێکتێکی مێژووساز مافی ڕەهای هەیە سەروەریی ڕەبەقی خۆی بەسەر خاکەکەیدا ڕایی بکات. لێرەدا کورد یەکینەیەکی هەربووییە کە دەوڵەت وەک ئامرازی نواندنی هێزی خۆی دادەمەزرێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەمە لوتکەی پێناسە بوونناسییەکانی دەستوورە؛ گێڕانەوە لەو یەکخستنە قووڵەی کە کورد وەک خودی بەکۆمەڵ لە دەرەوەی هەموو مەرج و ڕەزامەندییەکی دەرەکی دروست کردووە. یەکینەیەکی کۆیی واتا نەتەوەیەک کە لە ڕێگەی ژیریی کۆیی و قووڵایی ڕەگ و ڕیشەی مێژووییەوە بووەتە یەک جەستەی خاوەن بڕیار. ئەم یەکینەیە ژێرخانی پەیدابوونی کەسایەتیی نەتەوەیی کوردە و وەک سوبێکتێکی مێژووساز مافی ڕەهای هەیە سەروەریی ڕەبەقی خۆی بەسەر خاکەکەیدا ڕایی بکات. لێرەدا کورد یەکینەیەکی هەربووییە کە دەوڵەت وەک ئامرازی نواندنی هێزی خۆی دادەمەزرێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5338\"}]"
      }
    },
    {
      "number": 6,
      "title": "پەیکەری شەشەم: دەزگا چاودێرییەکان",
      "pageSlug": "framework-texts",
      "pageId": 5,
      "chapters": 0,
      "articles": 0,
      "sections": 2,
      "href": "/p/framework-texts",
      "content": {
        "id": 5,
        "slug": "framework-texts",
        "title": "پەیکەری شەشەم: دەزگا چاودێرییەکان",
        "body": "KNCSTRUCT1\n[{\"id\":\"p5343\",\"sourceIndex\":5343,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"دەزگا چاودێرییەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"دەزگا چاودێرییەکان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p5344\",\"sourceIndex\":5344,\"style\":\"ژێرناو\",\"text\":\"هێزی چاودێری؛ بنەمای سەقامگیریی کۆمار و گەرەنتیی هەرمانی نەتەوە\",\"runs\":[{\"text\":\"هێزی چاودێری؛ بنەمای سەقامگیریی کۆمار و گەرەنتیی هەرمانی نەتەوە\"}],\"kind\":\"subtitle\",\"parentId\":\"p5343\"},{\"id\":\"p5345\",\"sourceIndex\":5345,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"پێشەکی\",\"runs\":[{\"text\":\"پێشەکی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5346\",\"sourceIndex\":5346,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"هێز بەبێ چاودێری، دەستپێکی داڕزانی سەروەرییە و لەسەر ئەو بنەمایە لە کۆماری کوردستاندا، دەسەڵات جیا لەوەی ئامرازی بەڕێوەبردنی وڵاتە، هەروەها وەک سپێردەیەکی پیرۆزـە کە لە لایەن نەتەوەی کوردەوە بە ڕایەداران سپێردراوە تاوەکوو ئەرکی پاراستنی وار وەک پاوانی نەتەوەیی و بەدیهێنانی خۆشبژێویی گشتی ڕاپەڕێنن. سروشتی مرۆیی و مێژووی دەوڵەتداری سەلماندوویانە کە هێزی بێچاودێری، مەیلی بەرەو قۆرخکاری، فەرامۆشکردنی بەرژەوەندییە باڵاکان و دواجار کەوتنە ناو تەڵەی جەردەسالاری هەیە. لەبەر ئەمە، چاودێریکردنی دەسەڵاتداران نەک تەنیا پێویستییەکی کارگێڕی، بەڵکوو فەرمانێکی بوونخوازانەیە بۆ پاراستنی جەستەی نەتەوە لە ژەهری گەندەڵی و داڕزان.\",\"runs\":[{\"text\":\"هێز بەبێ چاودێری، دەستپێکی داڕزانی سەروەرییە و لەسەر ئەو بنەمایە لە کۆماری کوردستاندا، دەسەڵات جیا لەوەی ئامرازی بەڕێوەبردنی وڵاتە، هەروەها وەک سپێردەیەکی پیرۆزـە کە لە لایەن نەتەوەی کوردەوە بە ڕایەداران سپێردراوە تاوەکوو ئەرکی پاراستنی وار وەک پاوانی نەتەوەیی و بەدیهێنانی خۆشبژێویی گشتی ڕاپەڕێنن. سروشتی مرۆیی و مێژووی دەوڵەتداری سەلماندوویانە کە هێزی بێچاودێری، مەیلی بەرەو قۆرخکاری، فەرامۆشکردنی بەرژەوەندییە باڵاکان و دواجار کەوتنە ناو تەڵەی جەردەسالاری\"},{\"text\":\" هەیە. لەبەر ئەمە، چاودێریکردنی دەسەڵاتداران نەک تەنیا پێویستییەکی کارگێڕی، بەڵکوو فەرمانێکی بوونخوازانەیە بۆ پاراستنی جەستەی نەتەوە لە ژەهری گەندەڵی و داڕزان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5345\"},{\"id\":\"p5347\",\"sourceIndex\":5347,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پێویستە ئەم چاودێرییە بە شێوەیەکی سیستماتیک و دەستووری بێت؛ واتا نابێت چاودێری کارێکی هەڕەمەکی یان کاتی بێت، بەڵکوو دەبێت وەک دەمارە-پەرگاڵی دەوڵەت لە ناو تەواوی ئیسکبەندیی کۆماردا داکوترا بێت. چاودێریی سیستماتیک واتا بوونی تۆڕێکی چڕ لە دامەزراوەی بێلایەن کە بەردەوام و بێپسانەوە وردبینی لە گشت بڕیار، گرێبەست و کردارێکی وارگێڕیی دەکەن. ئەم جۆرە لە چاودێری، ڕوونایی دەکاتە کولتوورێکی دەوڵەتداری و ڕێگری دەکات لەوەی کە بڕیارە ستراتیژییەکانی نیشتمان لە پشت پەردە تاریکەکاندا و بۆ بەرژەوەندیی لایەنی کاتی بدرێن. دەوڵەتی کوردستان تەنیا کاتێک دەتوانێت لە ژێر چاودێریدا گەشە بکات، کە چاودێری نەک وەک بەربەست، بەڵکوو وەک ئاوەزێکی ڕاستکەرەوە ببینرێت و بەکار بێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پێویستە ئەم چاودێرییە بە شێوەیەکی سیستماتیک و دەستووری بێت؛ واتا نابێت چاودێری کارێکی هەڕەمەکی یان کاتی بێت، بەڵکوو دەبێت وەک دەمارە-پەرگاڵی دەوڵەت لە ناو تەواوی ئیسکبەندیی کۆماردا داکوترا بێت. چاودێریی سیستماتیک واتا بوونی تۆڕێکی چڕ لە دامەزراوەی بێلایەن کە بەردەوام و بێپسانەوە وردبینی لە گشت بڕیار، گرێبەست و \"},{\"text\":\"کردارێکی وارگێڕیی دەکەن. ئەم جۆرە لە چاودێری، ڕوونایی دەکاتە کولتوورێکی دەوڵەتداری و ڕێگری دەکات لەوەی کە بڕیارە ستراتیژییەکانی نیشتمان لە پشت پەردە تاریکەکاندا و بۆ بەرژەوەندیی لایەنی کاتی بدرێن. دەوڵەتی کوردستان تەنیا کاتێک دەتوانێت لە ژێر چاودێریدا گەشە بکات، کە چاودێری نەک وەک بەربەست، بەڵکوو وەک ئاوەزێکی ڕاستکەرەوە ببینرێت و بەکار بێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5345\"},{\"id\":\"p5348\",\"sourceIndex\":5348,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەسەڵاتی ڕایەداریی لە ژێر چاودێرییەکی سیستماتیکدا، ناچار دەبێت پەنا بۆ داهێنان و «شایستەسالاری\\\" ببات. کاتێک ڕایەدار بزانێ کە گشت هەنگاوەکانی لە ژێر وردبینیی دەوڵەتی ژیر و دەزگا پسپۆڕەکاندایە، هەوڵ دەدات باشترین مێشکەکان و کاراترین ڕێگاکان بۆ بەڕێوەبردنی وڵات هەڵبژێرێت. ئەمەش گەشەکردن و پەرەسەندنی ڕاستەقینە گەرەنتی دەکات؛ چونکە لە ژینگەیەکی چاودێردا، سامانی نەتەوەیی لەبری ئەوەی بۆ گیرفانی جەردەسالاران بڕوات، دەخرێتە ناو خولی سامان و سەرمایەی نیشتمانی بۆ ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیی وارگەی نەتەوەیی واتا کوردستان. چاودێری دەبێتە هۆی ئەوەی کە دەوڵەت وەک یەکەیەکی کارا و بەرهەمهێنەر لە گۆڕەپانی جیهانییدا دەربکەوێت و سەروەرییەکەی لە بەرامبەر زەبرە دەرەکییەکاندا بپارێزرێت، چونکە ناوخۆیەکی پاک و تۆکمە، باشترین ئامرازی بەرگرییە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی ڕایەداریی لە ژێر چاودێرییەکی سیستماتیکدا، ناچار دەبێت پەنا بۆ داهێنان و «شایستەسالاری\\\" ببات. کاتێک ڕایەدار بزان\"},{\"text\":\"ێ کە \"},{\"text\":\"گشت هەنگاوەکانی لە ژێر وردبینیی دەوڵەتی ژیر و دەزگا پسپۆڕەکاندایە، هەوڵ دەدات باشترین مێشکەکان و کاراترین ڕێگاکان بۆ بەڕێوەبردنی وڵات هەڵبژێرێت. ئەمەش گەشەکردن و پەرەسەندنی ڕاستەقینە گەرەنتی دەکات؛ چونکە لە ژینگەیەکی چاودێردا، سامانی نەتەوەیی لەبری ئەوەی بۆ گیرفانی جەردەسالاران بڕوات، دەخرێتە ناو خولی سامان و سەرمایەی نیشتمانی\"},{\"text\":\" بۆ ئاوەدانکردنەوەی ستراتیژیی وارگەی نەتەوەیی واتا کوردستان. چاودێری دەبێتە هۆی ئەوەی کە دەوڵەت وەک یەکەیەکی کارا و بەرهەمهێنەر لە گۆڕەپانی جیهانییدا دەربکەوێت و سەروەرییەکەی لە بەرامبەر زەبرە دەرەکییەکاندا بپارێزرێت، چونکە ناوخۆیەکی پاک و تۆکمە، باشترین ئامرازی بەرگرییە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5345\"},{\"id\":\"p5349\",\"sourceIndex\":5349,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پاراستنی مەردم و وارگەی نەتەوەیی، تەنیا بە ئارتەش نابێت، بەڵکوو بە دادپەروەریی دەبێت. چاودێریی سیستماتیک گەرەنتیی ئەوە دەکات کە هیچ ناوچەیەک یان گرووپێک پەراوێز ناخرێت و گشت دەرفەتەکان بە یەکسانی بۆ هەمووان دابین دەکرێن. ئەمە واتای ڕاستەقینەی دادپەروەرییە لە کۆماری کوردستاندا؛ واتا دابینکردنی دەرفەتی هاوتا بۆ گشت کچ و کوڕێکی کوردستانی تاوەکوو تەنیا لە سەر بنەمای لێهاتوویی خۆیان بڕسکێن و پۆستە باڵاکان بەدەست بهێنن. کاتێک چاودێری هەبێت، خزمخزمێنە دەمرێت و جێگەی خۆی بۆ توانست و شیان چۆڵ دەکات، کە ئەمەش متمانەی مەردم بە دەوڵەت پتەوتر دەکات و یەکێتییەکی نەتەوەیی تێکنەشکێنراو دەخوڵقێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"پاراستنی مەردم و وارگەی نەتەوەیی\"},{\"text\":\"، تەنیا بە ئارتەش نابێت، بەڵکوو بە دادپەروەریی دەبێت. چاودێریی سیستماتیک گەرەنتیی ئەوە دەکات کە هیچ ناوچەیەک یان گرووپێک پەراوێز ناخرێت و گشت دەرفەتەکان بە یەکسانی بۆ هەمووان دابین دەکرێن. ئەمە واتای ڕاستەقینەی دادپەروەرییە لە کۆماری کوردستاندا؛ واتا دابینکردنی دەرفەتی هاوتا بۆ گشت کچ و کوڕێکی کوردستانی تاوەکوو تەنیا لە سەر بنەمای لێهاتوویی خۆیان بڕسکێن و پۆستە باڵاکان بەدەست بهێنن. کاتێک چاودێری هەبێت، خزمخزمێنە دەمرێت و جێگەی خۆی بۆ توانست و شیان چۆڵ دەکات، کە ئەمەش متمانەی مەردم بە دەوڵەت پتەوتر دەکات و یەکێتییەکی نەتەوەیی تێکنەشکێنراو دەخوڵقێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5345\"},{\"id\":\"p5350\",\"sourceIndex\":5350,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لە ئەنجامدا، چاودێری لەم دەستوورەدا پەیدابوون و وەدیارکەوتنی ژیریی کۆیی نەتەوەی کوردە. دەوڵەتی ژیر لە ڕێگەی ئەم تۆڕە چاودێرییە مایکرۆ-ستراتیژییەوە، دڵنیایی دەدات کە کۆماری کوردستان نەک تەنیا دەوڵەتێکی سەربەخۆیە، بەڵکوو دەوڵەتێکی پێشەنگ و دادپەروەریشە. چاودێری، ئامرازی پاراستنی سەروەرییە؛ چونکە ڕێگری لە هەر جۆرە داڕزانێکی ناوخۆیی دەکات کە ببێتە دەروازەیەک بۆ دەستێوەردانی بێگانە. بەم شێوەیە، چاودێری دەبێتە گەرەنتیی هەرەمانی کوردستان و ژیانی شکۆمەندانەی نەتەوەیەکی دایک لە سەر خاکی پیرۆزی باوان و دایانی هەزاران ساڵەی خۆی.\",\"runs\":[{\"text\":\"لە ئەنجامدا، چاودێری لەم دەستوورەدا پەیدابوون و وەدیارکەوتنی ژیریی کۆیی\"},{\"text\":\" نەتەوەی کوردە. دەوڵەتی ژیر لە ڕێگەی ئەم تۆڕە چاودێرییە مایکرۆ-ستراتیژییەوە، دڵنیایی دەدات کە کۆماری کوردستان نەک تەنیا دەوڵەتێکی سەربەخۆیە، بەڵکوو دەوڵەتێکی پێشەنگ و \"},{\"text\":\"دادپەروەریشە. چاودێری، ئامرازی پاراستنی سەروەرییە؛ چونکە ڕێگری لە هەر جۆرە داڕزانێکی ناوخۆیی دەکات کە ببێتە دەروازەیەک بۆ دەستێوەردانی بێگانە. بەم شێوەیە، چاودێری دەبێتە گەرەنتیی هەرەمانی کوردستان و ژیانی شکۆمەندانەی نەتەوەیەکی دایک لە سەر خاکی پیرۆزی باوان و دایانی هەزاران ساڵەی خۆی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5345\"},{\"id\":\"p5351\",\"sourceIndex\":5351,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"١. چاودێریی باڵای دەستووری، قانوونی و وارگێڕیی\",\"runs\":[{\"text\":\"١\"},{\"text\":\". \"},{\"text\":\"چاودێریی باڵای دەستووری، قانوونی و وارگێڕیی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5352\",\"sourceIndex\":5352,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دادگای باڵا (بەندی ٢٨ و ١٢٩): باڵاترین دەسەڵاتی چاودێریی دەستوورییە؛ پشکنینی گشت قانوونەکان، بڕیارەکانی سەرکۆمار و کردارەکانی دەسەڵاتەکان دەکات تاوەکوو لەگەڵ دەستووردا بگونجێن.\",\"runs\":[{\"text\":\"دادگای باڵا\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ٢٨ و ١٢٩):\",\"bold\":true},{\"text\":\" باڵاترین دەسەڵاتی چاودێریی دەستوورییە؛ پشکنینی گشت قانوونەکان، بڕیارەکانی سەرکۆمار و کردارەکانی دەسەڵاتەکان دەکات تاوەکوو لەگەڵ دەستووردا بگونجێن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5351\"},{\"id\":\"p5353\",\"sourceIndex\":5353,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مەکۆی ژیران/ سەنا (بەندی ١٧ و ٢١): چاودێریی باڵای بەسەر پڕۆسەی قانوونداناندا هەیە و پشکنینی شایستەیی بەرپرسە باڵاکان دەکات پێش جێگیربوونیان.\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی ژیران\",\"bold\":true},{\"text\":\"/ سەنا (بەندی ١٧ و ٢١):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی باڵای بەسەر پڕۆسەی قانوونداناندا هەیە و پشکنینی شایستەیی بەرپرسە باڵاکان دەکات پێش جێگیربوونیان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5351\"},{\"id\":\"p5354\",\"sourceIndex\":5354,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی/ پەرلەمان (بەندی ١٨ و ٢٢): چاودێریی وارگێڕیی بەسەر کابینەی دەسەڵاتدا لە ڕێگەی پرسیار، وەپرسین و لیژنەی لێکۆڵینەوە دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"مەکۆی نیشتمانی/ پەرلەمان (بەندی ١٨ و ٢٢):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی وارگێڕیی بەسەر کابینەی دەسەڵاتدا لە ڕێگەی پرسیار، وەپرسین و لیژنەی لێکۆڵینەوە دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5351\"},{\"id\":\"p5355\",\"sourceIndex\":5355,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لیژنە پسپۆڕییەکانی مەکۆی نیشتمانی (بەندی ١٨.١٠): چاودێریی وردی کاروبارەکان و دامەزراوە پەیوەندیدارەکان دەکەن بەپێی پسپۆڕی.\",\"runs\":[{\"text\":\"لیژنە پسپۆڕییەکانی مەکۆی نیشتمانی\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٨.١٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی وردی کاروبارەکان و دامەزراوە پەیوەندیدارەکان دەکەن بەپێی پسپۆڕی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5351\"},{\"id\":\"p5356\",\"sourceIndex\":5356,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لیژنەی پسپۆڕی دەستووری (بەندی ١٢٦): پشکنینی گشت قانوونە کۆنەکان و دیاریکردنی ڕادەی گونجانیان لەگەڵ ئەم دەستوورە نوێیەدا لە قۆناغی ڕاگوێزدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"لیژنەی پسپۆڕی دەستووری (بەندی ١٢٦):\",\"bold\":true},{\"text\":\" پشکنینی گشت قانوونە کۆنەکان و دیاریکردنی ڕادەی گونجانیان لەگەڵ ئەم دەستوورە نوێیەدا لە قۆناغی ڕاگوێزدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5351\"},{\"id\":\"p5357\",\"sourceIndex\":5357,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٢. چاودێریی دارایی، وردبینی و دژە-جەردەسالاری\",\"runs\":[{\"text\":\"٢. \"},{\"text\":\"چاودێریی دارایی، وردبینی و دژە-جەردەسالاری\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5358\",\"sourceIndex\":5358,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"نووسینگەی ژمێریاریی گشتی (بەندی ١٠٩): وردبینیی دارایی و چاودێریی کارایی لە گشت خەرجی و داهاتەکانی دەوڵەتدا دەکات تاوەکوو ڕێگری لە بەفێڕۆدان بگرێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"نووسینگەی ژمێریاریی گشتی (بەندی ١٠٩):\",\"bold\":true},{\"text\":\" وردبینیی دارایی و چاودێریی کارایی لە گشت خەرجی و داهاتەکانی دەوڵەتدا دەکات تاوەکوو ڕێگری لە بەفێڕۆدان بگرێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5359\",\"sourceIndex\":5359,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی (بەندی ١٣٤): چاودێریی بێوچانی گشت گرێبەستە گەورەکان و پشکنینی سامانی بەرپرسانی دەوڵەت دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پاکڕەوشتی و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٣٤):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی بێوچانی گشت گرێبەستە گەورەکان و پشکنینی سامانی بەرپرسانی دەوڵەت دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5360\",\"sourceIndex\":5360,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی قەڵغانی دژە-جەردەسالاری (بەندی ١٠٧): چاودێری و لێکۆڵینەوەی گشتگیر بۆ ڕیشەکێشکردنی تاڵانکاریی سیستماتیکی دەسەڵات.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی قەڵغانی دژە-جەردەسالاری\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٠٧):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێری و لێکۆڵینەوەی گشتگیر بۆ ڕیشەکێشکردنی تاڵانکاریی سیستماتیکی دەسەڵات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5361\",\"sourceIndex\":5361,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی وردبینیی ستراتیژی و کارایی (بەندی ١٣٨): هەڵسەنگاندنی ئەوەی کە ئایا پڕۆژە نیشتمانییەکان گەیشتوونەتە ئامانجە ستراتیژییەکانیان یان نا.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی وردبینیی ستراتیژی و کارایی (بەندی ١٣٨):\",\"bold\":true},{\"text\":\" هەڵسەنگاندنی ئەوەی کە ئایا پڕۆژە نیشتمانییەکان گەیشتوونەتە ئامانجە ستراتیژییەکانیان یان نا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5362\",\"sourceIndex\":5362,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"یەکەی هەواڵگریی دارایی (بەندی ٩٠): چاودێریکردنی جووڵە داراییە گوماناوییەکان و بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە.\",\"runs\":[{\"text\":\"یەکەی هەواڵگریی دارایی (بەندی ٩٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریکردنی جووڵە داراییە گوماناوییەکان و بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5363\",\"sourceIndex\":5363,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی (بەندی ١٣ و ١٠١): چاودێریکردنی دارایی شارەوانییەکان و دەزگای مێدیای گشتی.\",\"runs\":[{\"text\":\"دامەزراوەی باڵای چاودێریی دارایی (بەندی ١٣ و ١٠١):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریکردنی دارایی شارەوانییەکان و دەزگای مێدیای گشتی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5357\"},{\"id\":\"p5364\",\"sourceIndex\":5364,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٣. چاودێریی ژیاری، مافەکان و ڕاژەداریی\",\"runs\":[{\"text\":\"٣. \"},{\"text\":\"چاودێریی ژیاری، مافەکان و ڕاژەداریی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5365\",\"sourceIndex\":5365,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"نووسینگەی پارێزەری گشتی/ئۆمبودسمان (بەندی ١١٠): چاودێریی ڕەفتارە کارگێڕییەکانی دەزگا دەوڵەتییەکان بۆ پاراستنی شارۆمەند لە ستەم و کەمتەرخەمی دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"نووسینگەی پارێزەری گشتی/ئۆمبودسمان (بەندی ١١٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی ڕەفتارە کارگێڕییەکانی دەزگا دەوڵەتییەکان بۆ پاراستنی شارۆمەند لە ستەم و کەمتەرخەمی دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5366\",\"sourceIndex\":5366,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ (بەندی ١٣٥): چاودێریی پابەندبوونی دەزگا هەدارییەکان و زیندانەکان بە مافە بنەڕەتییەکان و شکۆی مرۆڤ دەکات.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی مافەکانی مرۆڤ\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٣٥):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پابەندبوونی دەزگا هەدارییەکان و زیندانەکان بە مافە بنەڕەتییەکان و شکۆی مرۆڤ دەکات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5367\",\"sourceIndex\":5367,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کاریاری خۆماڵی (بەندی ١٣): نووسینگەیەکی سەربەخۆ لە ئاستی شارەوانییەکان بۆ چاودێریکردنی کارگێڕیی خۆماڵی و وەرگرتنی سکاڵای خەڵک.\",\"runs\":[{\"text\":\"کاریاری خۆماڵی (بەندی ١٣):\",\"bold\":true},{\"text\":\" نووسینگەیەکی سەربەخۆ لە ئاستی شارەوانییەکان\"},{\"text\":\" بۆ چاودێریکردنی کارگێڕیی خۆماڵی و وەرگرتنی سکاڵای خەڵک\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5368\",\"sourceIndex\":5368,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی سەربەخۆی ژیاری بۆ چاودێریکردنی پۆلیس (بەندی ٦٧): چاودێریی دەرەکی بۆ دڵنیابوون لەوەی پۆلیسی نیشتمانی زەبر و گوشار بە ناقانوونیی بەکار ناهێنێت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی سەربەخۆی ژیاری بۆ چاودێریکردنی پۆلیس (بەندی ٦٧): \",\"bold\":true},{\"text\":\"چاودێریی دەرەکی بۆ دڵنیابوون لەوەی پۆلیسی نیشتمانی\"},{\"text\":\" زەبر و گوشار بە ناقانوونیی بەکار ناهێنێت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5369\",\"sourceIndex\":5369,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەزگای نیشتمانی بۆ چاودێریکردنی بازاڕ (بەندی ٦٢): چاودێریی چلۆنایەتیی کاڵاکان و پاراستنی مافی کڕیاران لە قۆرخکاری.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەزگای نیشتمانی بۆ چاودێریکردنی بازاڕ (بەندی ٦٢):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی چلۆنایەتیی کاڵاکان و پاراستنی مافی کڕیاران لە قۆرخکاری\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5370\",\"sourceIndex\":5370,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەزگای نیشتمانیی چاودێریی ژینگە (بەندی ٩١): چاودێریی توند بۆ سزادانی پیسکەرانی وارگەی نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەزگای نیشتمانیی چاودێریی ژینگە (بەندی ٩١):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی توند بۆ سزادانی پیسکەرانی وارگەی نەتەوەیی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5364\"},{\"id\":\"p5371\",\"sourceIndex\":5371,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٤. چاودێریی تەکنەلۆژی، داتا و دەوڵەتی ژیر\",\"runs\":[{\"text\":\"٤. \"},{\"text\":\"چاودێریی تەکنەلۆژی، داتا و دەوڵەتی ژیر\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5372\",\"sourceIndex\":5372,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر (بەندی ١١٣): وەک پەرگاڵێکی چاودێریی خۆگەڕ بێوچان پشکنین بۆ گشت فەرمانە دیجیتاڵییەکان دەکات تاوەکوو لە دەستوور لانەدەن.\",\"runs\":[{\"text\":\"پەڕگاڵی دەوڵەتی ژیر (بەندی ١١٣):\",\"bold\":true},{\"text\":\" وەک پەرگاڵێکی چاودێریی خۆگەڕ بێوچان پشکنین بۆ گشت فەرمانە دیجیتاڵییەکان دەکات تاوەکوو لە دەستوور لانەدەن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5373\",\"sourceIndex\":5373,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی باڵای دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد (بەندی ١١٣): دەسەڵاتێکی ڕێکخەری سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی بێپسانەوەی ئەلگۆریتمەکانی دەوڵەتی ژیر.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی باڵای دیجیتاڵی و ژیریی دەستکرد (بەندی ١١٣):\",\"bold\":true},{\"text\":\" دەسەڵاتێکی ڕێکخەری سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی بێپسانەوەی ئەلگۆریتمەکانی دەوڵەتی ژیر\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5374\",\"sourceIndex\":5374,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پاراستنی زانیاری (بەندی ٥٤ و ١١٤): چاودێریکردنی پڕۆسەی کۆکردنەوە و بەکارهێنانی داتای کەسیی شارۆمەندان.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پاراستنی زانیاری (بەندی ٥٤ و ١١٤):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریکردنی پڕۆسەی کۆکردنەوە و بەکارهێنانی داتای کەسیی شارۆمەندان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5375\",\"sourceIndex\":5375,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی باڵای سەرپەرشتیاری ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند (بەندی ١١٩): چاودێریی ڕەوشتیی پەڕگاڵە یەکگرتووەکانی پەروەردە و تەندروستی.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی باڵای سەرپەرشتیاری ژیانی دیجیتاڵیی شارۆمەند (بەندی ١١٩):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی ڕەوشتیی پەڕگاڵە یەکگرتووەکانی پەروەردە و تەندروستی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5376\",\"sourceIndex\":5376,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەسەڵاتی نیشتمانیی ڕێکخەری تەکنەلۆژیا (بەندی ١٢٠): پشکنینی دەوریی گشت تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان لە ڕووی ڕێک و ڕاستی و ڕەوشتییەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەسەڵاتی نیشتمانیی ڕێکخەری تەکنەلۆژیا (بەندی ١٢٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" پشکنینی دەوریی گشت تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکان لە ڕووی \"},{\"text\":\"ڕێک و ڕاستی\"},{\"text\":\" و ڕەوشتییەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5377\",\"sourceIndex\":5377,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی هەداریی ئەلیکترۆنی (بەندی ١١٢): چاودێریی پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی نەتەوە لە هێرشی ئەلیکترۆنی.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی هەداریی ئەلیکترۆنی (بەندی ١١٢):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پاراستنی ژێرخانە ژینەکییەکانی نەتەوە لە هێرشی ئەلیکترۆنی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5371\"},{\"id\":\"p5378\",\"sourceIndex\":5378,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٥. چاودێریی شوناس، دیمۆگرافیا و پەروەردە\",\"runs\":[{\"text\":\"٥. \"},{\"text\":\"چاودێریی شوناس، دیمۆگرافیا و پەروەردە\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5379\",\"sourceIndex\":5379,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەزگای نیشتمانیی یەکپارچەیی دیمۆگرافی (بەندی ١٣١): چاودێریی زیرەکی گۆڕانکارییەکانی دانیشتووان و ڕێگری لە شێواندنی شوناسی نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەزگای نیشتمانیی یەکپارچەیی\",\"bold\":true},{\"text\":\" دیمۆگرافی\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٣١):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی زیرەکی گۆڕانکارییەکانی دانیشتووان و ڕێگری لە شێواندنی شوناسی نەتەوەیی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5380\",\"sourceIndex\":5380,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی باڵای پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی (بەندی ١٣٠): چاودێریی پانتایی هزری و کولتووریی بۆ بەرپەرچدانەوەی داگیرکاریی گیانەکی و واتایی.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی باڵای پاراستنی ئاوەزی نەتەوەیی (بەندی ١٣٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پانتایی هزری و کولتووریی بۆ بەرپەرچدانەوەی داگیرکاریی گیانەکی و واتایی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5381\",\"sourceIndex\":5381,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ئەنجومەنی باڵای ستراتیژیی پەروەردەیی و هەڵسەنگاندن (بەندی ٩٦): چاودێریی چلۆنایەتیی خوێندن و ناوەڕۆکی پرۆگرامەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"ئەنجومەنی باڵای ستراتیژیی پەروەردەیی و هەڵسەنگاندن (بەندی ٩٦):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی چلۆنایەتیی خوێندن و ناوەڕۆکی پرۆگرامەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5382\",\"sourceIndex\":5382,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری و متمانەبەخشینی ئەکادیمی (بەندی ٩٧): چاودێریی ئاستی زانستیی زانکۆکان و پڕۆسەی پلەبەرزکردنەوەی مامۆستایان.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانی بۆ دڵنیایی جۆری و متمانەبەخشینی ئەکادیمی (بەندی ٩٧):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی ئاستی زانستیی زانکۆکان و پڕۆسەی پلەبەرزکردنەوەی مامۆستایان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5383\",\"sourceIndex\":5383,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لیژنەی ڕەوشتی توێژینەوەی زانستی (بەندی ٩٧): چاودێریی پابەندبوون بە ڕاستگۆیی ئەکادیمی و ڕێگری لە دزیی زانستی.\",\"runs\":[{\"text\":\"لیژنەی ڕەوشتی توێژینەوەی زانستی (بەندی ٩٧):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پابەندبوون بە ڕاستگۆیی ئەکادیمی و ڕێگری لە دزیی زانستی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5384\",\"sourceIndex\":5384,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری (بەندی ٥): چاودێریی پاراستنی شوێنەوارە مێژووییەکان.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانیی پارێزگاریی پاشماگ و یادەوەری (بەندی ٥):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پاراستنی شوێنەوارە مێژووییەکان\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5378\"},{\"id\":\"p5385\",\"sourceIndex\":5385,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٦. چاودێریی بوارە هەدارییەکان و ستراتیژییەکان\",\"runs\":[{\"text\":\"٦. \"},{\"text\":\"چاودێریی بوارە هەدارییەکان و ستراتیژییەکان\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5386\",\"sourceIndex\":5386,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانی بۆ کاروباری هەواڵگری (بەندی ٦٨): چاودێریی قانووندانان بەسەر کار و بودجەی دەزگای هەواڵگریدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"لیژنەی تایبەتمەندی مەکۆی نیشتمانی بۆ کاروباری هەواڵگری (بەندی ٦٨):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی قانووندانان بەسەر کار و بودجەی دەزگای هەواڵگریدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5385\"},{\"id\":\"p5387\",\"sourceIndex\":5387,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"پشکنەری گشتیی ناوەندی هەواڵگری (بەندی ١١٨): پۆستێکی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی ناوخۆیی دەزگای هەواڵگری و ڕێگری لە بەد بەکارهێنانی دەسەڵات.\",\"runs\":[{\"text\":\"پشکنەری گشتیی ناوەندی هەواڵگری (بەندی ١١٨):\",\"bold\":true},{\"text\":\" پۆستێکی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی ناوخۆیی دەزگای هەواڵگری و ڕێگری لە بەد بەکارهێنانی دەسەڵات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5385\"},{\"id\":\"p5388\",\"sourceIndex\":5388,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"لیژنەی ستانداردی پیشەیی و لێپرسینەوە لە ناو پۆلیس (بەندی ٦٧): چاودێریی ناوخۆیی بۆ ڕێگری لە سەرپێچیی ئەفسەران.\",\"runs\":[{\"text\":\"لیژنەی ستانداردی پیشەیی و لێپرسینەوە لە ناو پۆلیس (بەندی ٦٧):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی ناوخۆیی بۆ ڕێگری لە سەرپێچیی ئەفسەران\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5385\"},{\"id\":\"p5389\",\"sourceIndex\":5389,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی (بەندی ٦٤): چاودێریی گشتگیر بەسەر وارگێڕییەکانی بەرگری و هەواڵگریدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی (بەندی ٦٤):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی گشتگیر بەسەر وارگێڕییەکانی بەرگری و هەواڵگریدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5385\"},{\"id\":\"p5390\",\"sourceIndex\":5390,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی باڵای هەداریی نیشتمانی (بەندی ١٣): چاودێریی هەداری بەسەر شارەوانییەکان لە دۆخی نائاساییدا.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی باڵای هەداریی نیشتمانی (بەندی ١٣):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی هەداری بەسەر شارەوانییەکان لە دۆخی نائاساییدا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5385\"},{\"id\":\"p5391\",\"sourceIndex\":5391,\"style\":\"سەردێڕ\",\"text\":\"٧. چاودێریی جەماوەری، مێدیایی و شارۆمەندی\",\"runs\":[{\"text\":\"٧. \"},{\"text\":\"چاودێریی جەماوەری، مێدیایی و شارۆمەندی\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":\"p5344\"},{\"id\":\"p5392\",\"sourceIndex\":5392,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی (بەندی ١٠٤): چاودێریی ئاستی ڕەزامەندی و متمانەی کۆمەڵ بە کارایی دەسەڵات.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی ڕای گشتی (بەندی ١٠٤):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی ئاستی ڕەزامەندی و متمانەی کۆمەڵ بە کارایی دەسەڵات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5393\",\"sourceIndex\":5393,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێویی گشتی (بەندی ١٠٨): چاودێریی کاریگەریی وارگێڕییەکان لەسەر ئاستی ژیانی خەڵک.\",\"runs\":[{\"text\":\"ناوەندی نیشتمانی بۆ پێوانەکردنی خۆشبژێویی\",\"bold\":true},{\"text\":\" گشتی (بەندی ١٠٨):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی کاریگەریی وارگێڕییەکان لەسەر ئاستی ژیانی خەڵک\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5394\",\"sourceIndex\":5394,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی (بەندی ١٠١): چاودێریکردنی بێلایەنیی مێدیای گشتیی نەتەوەیی.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی متمانەپێکراوی نیشتمانی (بەندی ١٠١):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریکردنی بێلایەنیی مێدیای گشتیی نەتەوەیی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5395\",\"sourceIndex\":5395,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆڕی نیشتمانیی مێدیا (بەندی ١٠٠): دەستەیەکی پیشەیی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی ڕەوشتی ڕۆژنامەوانی.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆڕی نیشتمانیی مێدیا\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٠٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" دەستەیەکی پیشەیی سەربەخۆ بۆ چاودێریکردنی ڕەوشتی ڕۆژنامەوانی\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5396\",\"sourceIndex\":5396,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستەی باڵای شایستەسالاری و ڕاژەی دەوڵەتی (بەندی ١٠٦): چاودێریی گشت دامەزراندنەکان تاوەکوو تەنیا لەسەر بنەمای لێهاتوویی بن.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستەی باڵای شایستەسالاری\",\"bold\":true},{\"text\":\" و ڕاژەی دەوڵەتی (بەندی ١٠٦):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی گشت دامەزراندنەکان تاوەکوو تەنیا لەسەر بنەمای لێهاتوویی بن\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5397\",\"sourceIndex\":5397,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان (بەندی ١٣٣): چاودێریی پاکی پڕۆسەی دەنگدان و پرۆژەی دارایی پارتەکان لە هەڵبژاردنەکاندا.\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان\",\"bold\":true},{\"text\":\" (بەندی ١٣٣):\",\"bold\":true},{\"text\":\" چاودێریی پاکی پڕۆسەی دەنگدان و پرۆژەی دارایی پارتەکان لە هەڵبژاردنەکاندا\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5398\",\"sourceIndex\":5398,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"مێدیا (بەندی ١٠٠): وەک «کۆڵەکەی چوارەم»، ئەرکی چاودێریی بەردەوامی ژیاریی بەسەر گشت جومگەکانی دەوڵەتدا هەیە.\",\"runs\":[{\"text\":\"مێدیا (بەندی ١٠٠):\",\"bold\":true},{\"text\":\" وەک «کۆڵەکەی چوارەم»، ئەرکی چاودێریی بەردەوامی ژیاریی بەسەر گشت جومگەکانی دەوڵەتدا هەیە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5391\"},{\"id\":\"p5571\",\"sourceIndex\":5571,\"style\":\"سەرناو\",\"text\":\"تۆمارکردنی دەستوور و دانپێدانانی خوێنەر\",\"runs\":[{\"text\":\"ت\"},{\"text\":\"ۆمارکردنی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستوور\"},{\"text\":\" و دانپ\"},{\"text\":\"ێدانانی\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێنەر\"}],\"kind\":\"heading\",\"parentId\":null},{\"id\":\"p5572\",\"sourceIndex\":5572,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"خوێنەری بەڕێز،\",\"runs\":[{\"text\":\"خوێنەری\",\"bold\":true},{\"text\":\" ب\",\"bold\":true},{\"text\":\"ەڕێز،\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5573\",\"sourceIndex\":5573,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەستووری کۆماری کوردستان، وەک بەڵگەنامەیەکی بنەڕەتیی نیشتمانی، بۆ خوێندنەوە، ناسینی بنەماکانی دەوڵەتداری و بەشداری لە گفتوگۆی دەستووری پێشکەش کراوە. بانگهێشتت دەکەین بە سەردانکردنی ماڵپەڕی خوارەوە یان سکەنکردنی کۆدیQR ، پەڕتووکەکەت تۆمار بکەیت و، ئەگەر لەگەڵ بنەما و ناوەڕۆکی دەستوور هاوڕایت، دانپێدانانی خۆشت بە دەستووری کۆماری کوردستان تۆمار بکەیت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەستووری\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ۆماری\"},{\"text\":\" کوردستان، و\"},{\"text\":\"ەک\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ەڵگەنامەیەکی\"},{\"text\":\" بن\"},{\"text\":\"ەڕەتیی\"},{\"text\":\" ن\"},{\"text\":\"یشتمانی،\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ۆ\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێندنەوە،\"},{\"text\":\" ناس\"},{\"text\":\"ینی\"},{\"text\":\" بن\"},{\"text\":\"ەماکانی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەوڵەتداری\"},{\"text\":\" و ب\"},{\"text\":\"ەشداری\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" گفتوگ\"},{\"text\":\"ۆی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستووری\"},{\"text\":\" پ\"},{\"text\":\"ێشکەش\"},{\"text\":\" کراو\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\".\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"بانگهێشتت\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەکەین\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" س\"},{\"text\":\"ەردانکردنی\"},{\"text\":\" ما\"},{\"text\":\"ڵپەڕی\"},{\"text\":\" خوار\"},{\"text\":\"ەوە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"یان\"},{\"text\":\" سک\"},{\"text\":\"ەنکردنی\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ۆدی\"},{\"text\":\"QR\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"، \"},{\"text\":\"پەڕتووک\"},{\"text\":\"ەکەت\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمار\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەیت\"},{\"text\":\" و، ئ\"},{\"text\":\"ەگەر\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ەگەڵ\"},{\"text\":\" بن\"},{\"text\":\"ەما\"},{\"text\":\" و ناو\"},{\"text\":\"ەڕۆکی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستوور\"},{\"text\":\" هاو\"},{\"text\":\"ڕایت،\"},{\"text\":\" دانپ\"},{\"text\":\"ێدانانی\"},{\"text\":\" خ\"},{\"text\":\"ۆشت\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستووری\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ۆماری\"},{\"text\":\" کوردستان ت\"},{\"text\":\"ۆمار\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەیت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5574\",\"sourceIndex\":5574,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"تۆمارکردنەکەت هەروەها هاوکارییەکی بەهادارە بۆ ناسینی ئاستی بڵاوبوونەوەی دەستوور لە ناو کۆمەڵگای کوردستاندا. لە ڕێگای ئەم تۆمارگەیەوە دەتوانین زانیارییەکی وردتر لەسەر ژمارەی پەڕتۆکە تۆمارکراوەکان، شوێنی دابەشبوونیان، ئاستی خوێندنەوە و ڕادەی دانپێدانانی خوێنەران بە دەستوور کۆ بکەینەوە.\",\"runs\":[{\"text\":\"تۆمارکردنەکەت\"},{\"text\":\" ه\"},{\"text\":\"ەروەها\"},{\"text\":\" هاوکار\"},{\"text\":\"ییەکی\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ەهادارە\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ۆ\"},{\"text\":\" ناس\"},{\"text\":\"ینی\"},{\"text\":\" ئاست\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ڵاوبوونەوەی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستوور\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" ناو ک\"},{\"text\":\"ۆمەڵگای\"},{\"text\":\" کوردستاندا. ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕێگای\"},{\"text\":\" ئ\"},{\"text\":\"ەم\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمارگەیەوە\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەتوانین\"},{\"text\":\" زان\"},{\"text\":\"یارییەکی\"},{\"text\":\" وردتر ل\"},{\"text\":\"ەسەر\"},{\"text\":\" ژمار\"},{\"text\":\"ەی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پەڕتۆکە\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمارکراوەکان،\"},{\"text\":\" شو\"},{\"text\":\"ێنی\"},{\"text\":\" داب\"},{\"text\":\"ەشبوونیان،\"},{\"text\":\" ئاست\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێندنەوە\"},{\"text\":\" و \"},{\"text\":\"ڕادەی\"},{\"text\":\" دانپ\"},{\"text\":\"ێدانانی\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێنەر\"},{\"text\":\"ان ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستوور\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ۆ\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەینەوە\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5575\",\"sourceIndex\":5575,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دەتوانیت پەڕتۆکەکەت بە ناوی ڕاستەقینە یان ناوی خوازراو تۆمار بکەیت. هەروەها دەتوانیت دیاری بکەیت کە پەڕتۆکەکەت کڕیوە، بە دیاری وەرتگرتووە یان بە قەرزت وەرگرتووە، و دۆخی خوێندنەوەی خۆت تۆمار بکەیت.\",\"runs\":[{\"text\":\"دەتوانیت\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پەڕتۆکەکەت\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" ناو\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕاستەقینە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"یان\"},{\"text\":\" ناو\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" خوازراو ت\"},{\"text\":\"ۆمار\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەیت\"},{\"text\":\". ه\"},{\"text\":\"ەروەها\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەتوانیت\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"یاری\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەیت\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پەڕتۆکەکەت\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ڕیوە،\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"یاری\"},{\"text\":\" و\"},{\"text\":\"ەرتگرتووە\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"یان\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" ق\"},{\"text\":\"ەرزت\"},{\"text\":\" و\"},{\"text\":\"ەرگرتووە،\"},{\"text\":\" و د\"},{\"text\":\"ۆخی\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێندنەوەی\"},{\"text\":\" خ\"},{\"text\":\"ۆت\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمار\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ەیت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5576\",\"sourceIndex\":5576,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"دانپێدانان بە دەستوور هەڵبژاردەیەکی ئازادانە و سەربەخۆیە لە تۆمارکردنی کتێب. هەر خوێنەرێک دەتوانێت بەپێی تێگەیشتن و بڕوای خۆی بڕیار بدات.\",\"runs\":[{\"text\":\"دانپێدانان\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستوور\"},{\"text\":\" ه\"},{\"text\":\"ەڵبژاردەیەکی\"},{\"text\":\" ئازادان\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" و س\"},{\"text\":\"ەربەخۆیە\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمارکردنی\"},{\"text\":\" کت\"},{\"text\":\"ێب\"},{\"text\":\". ه\"},{\"text\":\"ەر\"},{\"text\":\" خو\"},{\"text\":\"ێنەرێک\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەتوانێت\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ەپێی\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ێگەیشتن\"},{\"text\":\" و ب\"},{\"text\":\"ڕوای\"},{\"text\":\" خ\"},{\"text\":\"ۆی\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ڕیار\"},{\"text\":\" بدات\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5577\",\"sourceIndex\":5577,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بە تۆمارکردنی پەڕتۆکەکەت، بەشداری لە دروستکردنی وێنەیەکی ڕوونتر لە ئاستی گەیشتن و خوێندنەوەی دەستووری کۆماری کوردستان دەکەیت.\",\"runs\":[{\"text\":\"بە\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمارکردنی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پەڕتۆک\"},{\"text\":\"ەکەت،\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ەشداری\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" دروستکردن\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" و\"},{\"text\":\"ێنەیەکی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ڕوونتر\"},{\"text\":\" ل\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\" ئاست\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" گ\"},{\"text\":\"ەیشتن\"},{\"text\":\" و خو\"},{\"text\":\"ێندنەوەی\"},{\"text\":\" د\"},{\"text\":\"ەستووری\"},{\"text\":\" ک\"},{\"text\":\"ۆماری\"},{\"text\":\" کوردستان د\"},{\"text\":\"ەکەیت\"},{\"text\":\".\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5578\",\"sourceIndex\":5578,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"بۆ تۆمارکردن، کۆدی QR ـی پشت بەرگی پەڕتۆک سکەن بکە یان سەردانی ئەم بەستەرە بکە:\",\"runs\":[{\"text\":\"بۆ\"},{\"text\":\" ت\"},{\"text\":\"ۆمارکردن،\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"ک\"},{\"text\":\"ۆدی\"},{\"text\":\" QR \"},{\"text\":\"ـ\"},{\"text\":\"ی\"},{\"text\":\" \"},{\"text\":\"پشت بەرگی پەڕتۆک سکەن بکە یان \"},{\"text\":\"س\"},{\"text\":\"ەردانی\"},{\"text\":\" ئ\"},{\"text\":\"ەم\"},{\"text\":\" ب\"},{\"text\":\"ەستەرە\"},{\"text\":\" بک\"},{\"text\":\"ە\"},{\"text\":\":\"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5579\",\"sourceIndex\":5579,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"https://kurdistancongress.com/constitution/register \",\"runs\":[{\"text\":\"https://kurdistancongress.com/constitution/register\"},{\"text\":\" \"}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5580\",\"sourceIndex\":5580,\"style\":\"Normal\",\"text\":\"کۆنگرەی نیشتمانی کوردستان\",\"runs\":[{\"text\":\"کۆنگرەی\",\"bold\":true},{\"text\":\" ن\",\"bold\":true},{\"text\":\"یشتمانی\",\"bold\":true},{\"text\":\" کوردستان\",\"bold\":true}],\"kind\":\"text\",\"parentId\":\"p5571\"},{\"id\":\"p5584-image\",\"sourceIndex\":5584,\"style\":\"Embedded reference\",\"text\":\"\",\"runs\":[],\"kind\":\"image\",\"src\":\"/downloads/constitution-source-media/image6.png\",\"parentId\":\"p5571\"}]"
      }
    }
  ]
}